Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 212/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz /spr./ sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 927/09 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 212/11

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. II SA/Wa 928/09 po rozpoznaniu skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko mieniu, a zatem istnieje obawa użycia przez niego broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Sąd I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że w wyniku stwierdzonych przez organ odwoławczy uchybień proceduralnych sprawa była przedmiotem wielokrotnego rozpoznania. Przy kolejnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ odwoławczy zlecił w szczególności organowi I instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego co do prowadzonego w przeszłości przeciwko stronie postępowania karnego o czyn z art. 207 k.k., wyjaśnienie kwestii posiadania przez stronę bez wymaganego zezwolenia 16 sztuk szczególnie niebezpiecznej amunicji typu dum-dum oraz uzyskanie odpisu nieprawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy (sygn. akt XVI K 95/08) wydanego w sprawie karnej o czyn z art. 193 k.k. oraz czyn z art. 190 § 1 k.k. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji ustalił, że Prokuratura Rejonowa Warszawa Praga-Południe skierowała przeciwko Z. S. akt oskarżenia do Sądu o popełnienie czynów z art. 276 k.k. oraz z art. 284 § 2 k.k., w związku z czym odstąpiono od przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie i decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej uznając, iż sam fakt toczących się przeciwko niemu postępowań karnych o różnego rodzaju przestępstwa, w tym czyn przeciwko mieniu, w pełni pozwala na zakwalifikowanie go do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 8 Kpa, poprzez przyjęcie na podstawie nieprawdziwych okoliczności faktycznych i fałszywych dowodów, iż zalicza się on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący zarzucił, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji pomówił go o popełnienie szeregu przestępstw, w tym czynu z art. 207 k.k., którego to przestępstwa nigdy nie popełnił. Ponadto, wbrew temu co stwierdził organ I instancji, nie toczy się przeciwko niemu żadna sprawa karna przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi - Południe.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest zobowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że Z. S. jest oskarżony o popełnienie czynu z art. 276 k.k. (ukrywanie dokumentu, którym nie ma się prawa wyłącznie rozporządzać - przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów) oraz czynu z art. 284 § 2 k.k. (przywłaszczenie powierzonej rzeczy ruchomej - przestępstwo przeciwko mieniu). Ponadto, jak wskazuje materiał dowodowy, przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 193 k.k. oraz czynu z art. 190 § 1 k.k. (naruszenie miru domowego oraz groźba karalna - przestępstwa przeciwko wolności). Organ podkreślił przy tym, iż ustawodawca nie związał możliwości cofnięcia pozwolenia na broń jedynie z prawomocnym skazaniem posiadacza broni za określone przestępstwo, skierowanie przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu nakazuje uznać go za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. S. zarzucił naruszenie przepisów Kpa, tj. art. 7, art. 8, art. 10 i art. 81 Kpa, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący podniósł ponadto, iż przed wydaniem decyzji uniemożliwiono mu zapoznanie się z zebranymi dowodami i materiałami bowiem w dniu, w którym stawił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy z zamiarem zapoznania się z aktami, Wydział Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy nie przyjmował interesantów.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę orzeczenia w sprawie stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji /tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm./, przy czym art. 18 ust. 1 pkt 2 przewiduje, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko mieniu, tj. czynu z art. 284 § 2 k.k. (przywłaszczenie powierzonej rzeczy ruchomej), to fakt ten był wystarczający do stwierdzenia, że należy on do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Organy Policji były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, niezależnie od tego na jakim etapie znajdowało się prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie. Istotny był jedynie fakt, że postępowanie takie, o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, jest w stosunku do skarżącego prowadzone. W związku z powyższym zbędnym stało się prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na okoliczność: prowadzonego w przeszłości przeciwko skarżącemu postępowania karnego o czyn z art. 207 k.k., posiadania przez niego bez wymaganego zezwolenia 16 sztuk szczególnie niebezpiecznej amunicji typu dum-dum, a także postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu o czyn z art. 193 k.k. oraz z art. 190 § 1 k.k. Sąd I instancji nie podzielił też zarzutów skargi co do możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, bowiem przed wydaniem decyzji organ pouczył stronę o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, informując ją szczegółowo w jakich dniach i godzinach przyjmowani są interesanci. Z informacji tej wynikało że w środy interesanci w Wydziale Postępowań Administracyjnych nie są przyjmowani, a zatem w tym dniu tygodnia strona nie mogła zapoznać się z aktami.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucono:

1./ naruszenie prawa materialnego to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skoro przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o przestępstwa przeciwko mieniu, to zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego,

2./ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 10 Kpa polegające na błędnym uznaniu, że odmowa udostępnienia skarżącemu zebranych w sprawie dowodów i materiałów nie ogranicza prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu,

3./ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 7 i 78 § 1 Kpa, polegające na pominięciu dowodu z postanowienia o przedstawieniu skarżącemu zarzutu z art. 207 k.k., aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu w związku z rzekomym popełnieniem przez skarżącego przestępstwa z art.207 k.k., jak i zaniechanie wyjaśnienia sprawy posiadania przez skarżącego zabronionej amunicji, pomimo obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również złożonych przez skarżącego w toku postępowania wniosków dowodowych,

4./ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 104 § 1 Kpa poprzez wydanie dwóch decyzji kończących postępowanie w sytuacji, gdy prowadzono jedno postępowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że skarżący nie został skazany nawet nieprawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, brak było więc podstaw do orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Natomiast nie jest wystarczające powoływanie się jedynie na prowadzenie postępowania karnego przeciwko skarżącemu. Ponadto skarżący pozbawiony został możliwości wypowiedzenia się na temat dowodów i materiałów zgromadzonych w sprawie. Nie wyjaśniono także okoliczności związanych z rzekomym popełnieniem przez skarżącego przestępstwa z art. 207 k.k. i posiadania przez niego zabronionej amunicji co zdaniem wnoszącego skargę kasacyjna świadczy o tendencyjności prowadzonego postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Jako podstawy skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie podano zarówno naruszenie prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji wobec uznania, że skoro przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o przestępstwa przeciwko mieniu, to zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak też naruszenie przepisów postępowania – art. 113 ppsa, a to uznaniu, że odmowa udostępnienia skarżącemu zebranych w sprawie dowodów i materiałów nie ogranicza prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu; niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie rzekomego popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art.207 k.k., jak i zaniechanie wyjaśnienia sprawy posiadania przez skarżącego zabronionej amunicji oraz wydanie dwóch decyzji kończących postępowanie w sytuacji, gdy prowadzono jedno postępowanie.

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej można wnosić, że niezależnie od tego, iż wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie karne za popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, to właściwy organ administracji publicznej nie powinien był orzec o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską bowiem nie wykazano, że skarżący może użyć tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Wskazane podstawy skargi kasacyjnej nie mogły być potraktowane jako usprawiedliwione z tej przyczyny, iż nie można przyjąć, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji zastosował błędną wykładnię lub też niewłaściwie zastosował podane jako podstawa orzekania o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską przepisy ustawy o broni i amunicji skoro nie jest w sprawie sporne, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie karne za popełnienie przestępstw przeciwko mieniu. Fakt ten jednoznacznie w ocenie Sądu pierwszej instancji potwierdza prawidłowość orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń. W stosunku do osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z woli ustawodawcy istnieje domniemanie prawne, że w przyszłości mogą dopuścić się czynu stanowiącego zagrożenie dla porządku publicznego. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. To stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Prawidłowość powyższej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została także potwierdzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09

Jeżeli więc powyższe fakty, co do prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowania karnego w opisanym zakresie, były w sprawie niesporne, to oczywiste jest, iż zbędne było dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego co do innych czynów.

Jeżeli natomiast chodzi o zarzut uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu to także i on nie mógł odnieść oczekiwanego skutku bowiem jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, przed wydaniem decyzji pouczono stronę o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym informując w jakich dniach i godzinach, ze względu na organizację pracy w danym wydziale, będzie to możliwe. Wybór przez skarżącego terminu na zapoznanie się z aktami, o którym zgodnie z treścią zawiadomienia wiedział, iż nie będzie to możliwe w żadnym razie nie może być utożsamiane z odmową udostępnienia tych akt i ograniczeniem prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu.

Niezasadny jest również zarzut wydania dwóch decyzji kończących postępowanie w sytuacji, gdy prowadzono jedno postępowanie, gdyż podyktowane to było kwestiami ekonomiki procesowej. Okoliczność ta w żaden sposób nie naruszała wskazanych w skardze kasacyjnych przepisów, a tym bardziej nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.