Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1310/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 55, art. 2 pkt 57, art. 61, art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 140ab ust. 2, art. 140aa ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Jarosław Szulc Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładów Mięsnych "Ł." S.A. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 673/14 w sprawie ze skargi Zakładów Mięsnych "Ł." S.A. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zakładów Mięsnych "Ł." S.A. w Ł. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 673/14, oddalił skargę Zakładów Mięsnych "Ł." S.A. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] września 2013 r. nałożył na Zakłady Mięsne "Ł." S. A. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca) karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, masie całkowitej i naciskach osi odpowiadających zezwoleniu kategorii VII, z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego, niż ładunek niepodzielny. Organ pierwszej instancji stwierdził, że kontrola pojazdu członowego (ciągnika i naczepy) skarżącej, przewożącego odpady zwierzęce kategorii III (ładunek podzielny), przeprowadzona na drodze krajowej nr 10 o dopuszczalnym nacisku osi 10 t, wykazała naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu 13,30 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 3,30t (przekroczenie o więcej niż 20% od dopuszczalnej wartości, tj. o wartość 33%),

- łączna masa pojazdu członowego 42,35t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 2,35t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 5,87%).

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole nr [...].

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez Zakłady Mięsne "Ł." S. A., decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy odzwierciedla ustalony stan faktyczny, z którego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że wszystkie wartości nacisków osi, wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm zawarto w treści arkusza pomiarowego. Według organu odwoławczego, protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń, jest - w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. –dokumentem urzędowym, który sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie oznacza to, że takiego dowodu nie można podważyć, czy też obalić, albowiem w przepisie art. 76 § 3 k.p.a. przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła jednak dowodów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ.

Ustosunkowując się z kolei do kwestii wartości maksymalnego obciążenia dla użytej w czasie kontroli, wagi typu SAW 10C/II, wynoszącej 10 000 kg, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z procedurą, ważenie wagami przenośnymi odbywa się zawsze na dwóch wagach przenośnych (każda waga pod jedno koło na oś pojazdu), a zatem maksymalne obciążenie wagi na jedno koło wynosi 10 000 kg, a na oś pojazdu 20 000 kg. W związku z tym organ odwoławczy uznał za chybioną argumentację skarżącej, gdyż ważenie pojazdu odbyło się dwoma wagami przenośnymi o łącznym obciążeniu na oś pojazdu 20 000 kg.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: P.r.d.). Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Organ odwoławczy podniósł, że przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 P.r.d.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 P.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Z art. art. 64 ust. 2 P.r.d. wynika zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych, niż ładunek niepodzielny. Przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku zezwolenia właściwej kategorii, na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III - VII nie ma żadnego znaczenia, albowiem ustawodawca przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Ponadto, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d. Skarżąca nie dostarczyła też dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację przewidzianą w przepisie art. 140aa ust. 4 P.r.d. W konsekwencji, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania norma prawna wyrażona w przepisie art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów art. 61 P.r.d. Powołany przepis stanowi, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, a ponadto powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Ładunek sypki winien być umieszczony w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że przepis art. 61 P.r.d., określa nie tyle sposób działania, jakie powinny podejmować osoby odpowiedzialne za załadunek, lecz do jakiego załadunku nie można dopuścić, planując przewóz towarów po drogach publicznych. Organ odwoławczy uznał, że niedostosowanie się do zbiorów zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu - przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie odpowiednich stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, w tym m.in. z załadowcą, ustalanie trasy przejazdu, itp.) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Podmiot, wykonując przejazd, powinien wiedzieć jakie są właściwości i ilości przewożonego ładunku oraz parametry pojazdu i drogi, po której przejazd jest wykonywany. Następnie, powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu, powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę na powyższą decyzję wniesioną przez Zakłady Mięsne "Ł." S.A. z siedzibą w Ł..

Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności powołanych przez stronę skarżącą art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 81 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 140aa ust. 1-4 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 P.r.d., jak również art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, dalej: u.d.p.).

Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym i podkreślił, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w spawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Z protokołu kontroli wynika, że podczas czynności kontrolnych wykonano pomiary rzeczywistej masy całkowitej oraz nacisków osi zespołu pojazdów. Ważenie zespołu pojazdów z ładunkiem zostało dokonane za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowiskach kontroli pojazdów z [...] kwietnia 2013 r.

Zdaniem Sądu, skoro do pomiarów nacisków osi kontrolowanego zespołu pojazdów użyto przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, to miejsce, w którym je przeprowadzano nie musiało podlegać ocenie pod katem spełniania warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. WSA zauważył, że w obowiązujących przepisach brak jest regulacji prawnej ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne, jednak nie czyni to dokonanych w toku kontroli pomiarów nieważnymi. Pomimo braku stosownych procedur inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, dokonując czynności kontrolnych, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, korzystają wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez właściwe organy.

Ze Świadectwa Homologacji dołączonego do instrukcji wag SAW 10C/II wynika, że wagi te są zgodne z wymaganiami dyrektywy nr 90/384/EWG (obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych), wdrożonej do prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), którego przepisy stosuje się od dnia akcesji Polski do UE. Sąd uznał, że ważenie kontrolowanego zespołu pojazdów odbyło się z zachowaniem procedury określonej w instrukcji obsługi przeznaczonej dla wag SAW 10C/II.

Sąd zaznaczył, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu jest pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie kontrola drogowa została przeprowadzona w sposób prawidłowy, w szczególności ważenia dokonano przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych posiadających stosowną legalizację Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu, w miejscu przygotowanym i przeznaczonym do ważenia pojazdów.

Dalej, Sąd ustosunkowując się do zarzutów skarżącej dotyczących powołania się przez organy obu instancji na mylne i jednocześnie rozbieżne wyniki pomiarów, zauważył, że wpisane wyniki zawierają oczywistą omyłkę pisarską polegającą na wskazaniu nieprawidłowej jednostki pomiarowej – zamiast kilogramów podano tony, jednak ta omyłka nie miała jakiegokolwiek wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że decyzje organów Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji zawierają prawidłowe dane dotyczące uzyskanych pomiarów nacisków na poszczególne osie pojazdu. Ponadto również z innych dokumentów zgromadzonych w sprawie tj. załącznika do protokołu kontroli wraz z opisem stwierdzonych naruszeń oraz z arkusza pomiarowego wynika, że w sposób całkowicie omyłkowy doszło do zamiany kilogramów na tony. Wobec tego Sąd uznał, że – wbrew zarzutom skarżącej – zaistniała omyłka nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem nie miała ona jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość ustaleń organu.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej w kwestii nieuwzględnienia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego wartości dopuszczalnego maksymalnego obciążenia dla wagi typu SAW 10C/II wynoszącej 10 000 kg, Sąd zauważył, że zgodnie ze świadectwami legalizacji wag, które użyte były do kontroli, ich maksymalne obciążenie wynosi 10 000 kg (10 ton). Skarżąca zarzuciła, że skoro w sprawie posłużyły one do stwierdzenia nacisków, które wielkość tę przekraczały zachodzi wątpliwość co do wiarygodności tych wyników. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej podnosząc, że nacisk stwierdzono w odniesieniu do pojedynczej osi pojazdu, a nie w odniesieniu do koła pojazdu. WSA wyjaśnił, że podczas ważenia waga pierwsza podkładana była pod koło pojazdu w związku z czym graniczny pułap 10 ton jednej wagi, należy odnosić do jednego koła pojazdu, a nie do jego osi. Ważenie osi odbywa się przy pomocy dwóch wag, co zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Pojazd najeżdża na parę wag całą osią, a następnie wskazania wag znajdujących się pod poszczególnymi kołami osi są sumowane i w ten sposób kontrolujący uzyskują wynik nacisku tej osi. Sąd uznał, że wyniki ważenia osi zawarte w protokole kontroli - 13,3 ton w odniesieniu do pojedynczej osi napędowej - nie powinny budzić wątpliwości w kontekście maksymalnego obciążenia wagi SAW 10C/II. Nacisk na oś wyniósł 13,3 ton, tym samym, to średni nacisk na koło pojazdu wyniósł 6,65 tony, przez co wartość ta była znacznie niższa od maksymalnego obciążenia wagi. Z tych też względów, Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej, prowadzącej do zakwestionowania wyników ważenia z uwagi na rzekome przekroczenie maksymalnego obciążenia wag SAW 10C/II. Rozważania spółki mogłyby mieć ewentualne znaczenie tylko wówczas, gdyby w toku kontroli stwierdzono nacisk na oś przekraczający 20 ton.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności uzasadniających uwolnienie jej od odpowiedzialności na podstawie art. 140aa ust. 4 P.r.d.

Zakłady Mięsne "Ł." S.A. zaskarżyła opisany wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. związku z art. 7, art. 68 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo braku rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie wykonywania przewozu drogowego i dokonania przez organy administracji błędnej oceny zebranych dowodów polegającej na uznaniu, że kontrolowany pojazd jest pojazdem nienormatywnym mieszczącym się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych przewidzianych dla zezwolenia kategorii VII, w sytuacji gdy pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu został przeprowadzony wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli;

2) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem i przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pięcioosiowego zespołu pojazdów przy pomocy wagi dynamicznej (przez sumowanie nacisków osi), co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W skardze kasacyjnej powołano wyłącznie podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącej, Sąd pierwszej instancji niezasadnie oddalił skargę, gdyż organy Inspekcji Transportu Drogowego zastosowały procedury kontrolne niezgodne z prawem i przeprowadziły pomiary nacisków osi oraz masy całkowitej pięcioosiowego zespołu pojazdów przy pomocy wagi dynamicznej przez sumowanie nacisków osi. Ponadto pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu został przeprowadzony wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli.

W związku z tym należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji kontrolował decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach odpowiadających zezwoleniu kategorii VII z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że wyniki kontroli są niemiarodajne i nie mogły stanowić podstawy ustalenia, że kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny.

W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 pkt 35a P.r.d. przez "pojazd nienormatywny" należy rozumieć pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy - to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojęcie "nacisk osi" oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 P.r.d.), natomiast "rzeczywista masa całkowita" to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 P.r.d.).

W świetle definicji pojęcia pojazdu nienormatywnego, zawartej w art. 2 pkt 35a P.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych.

Przepisami o drogach publicznych, do których odsyła art. 2 pkt 35a P.r.d., są regulacje znajdujące się w ustawie o drogach publicznych. Ustawa ta problematykę nacisku osi ujmuje wyłącznie w przepisach art. 41. Zgodnie z jego ust. 1 po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu Minister właściwy do spraw transportu, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (ust. 3).

Na podstawie wskazanego wyżej art. 41 ust. 2 u.d.p. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061), w którym ustalony został wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 1; wykaz ten został umieszczony w załączniku nr 1), wykaz dróg wojewódzkich obejmujący odcinki dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 2, załącznik nr 2) oraz wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (§ 3, załącznik nr 3).

W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że droga krajowa nr 10, po której wykonywany był przejazd została ujęta w wykazie dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Spór dotyczył możliwości stosowania wag typu SAW 10C/II do dokonywania pomiarów nacisku osi oraz rzeczywistej masy całkowitej zatrzymanego do kontroli zespołu pojazdów, a w konsekwencji ustalenia czy był to pojazd nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a P.r.d. Z uwagi na rodzaj przewożonego ładunku (odpady zwierzęce-ładunek podzielny), stwierdzenie, że przejazd wykonywany był pojazdem nienormatywnym oznacza złamanie zakazu wynikającego z art. 64 ust. 2 P.r.d. Zgodnie z powołanym przepisem zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Skarżąca zarzuciła stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem i przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy rzeczywistej zespołu pojazdów przy zastosowaniu niewłaściwej wagi a tym samym naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca nie kwestionuje użycia wag typu SAW 10C/II do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi. W związku z tym należy zauważyć, że w toku czynności kontrolnych stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 3,30 t (przekroczenie o 33%). Przeprowadzenie pomiaru pojedynczej osi napędowej przy pomocy jednej pary wag SAW 10C/II nie budzi wątpliwości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca sama stwierdza, że zgodnie ze świadectwem homologacji typu WE, wagi SAW 10C przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi (s. 5). W związku z tym nie są jasne powody, którymi kierowała się skarżąca zarzucając, że "(...) pomiar nacisku na osie przedmiotowego pojazdu dokonany w toku kontroli przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag(...) (s. 4 skargi kasacyjnej). Skarżąca nie wyjaśniła przy tym na czym polegała niezgodność z przeznaczeniem wag określonym w świadectwie legalizacyjnym oraz z instrukcją producenta odnośnie do pomiaru nacisku pojedynczej osi napędowej. Dodać należy, że w takim przypadku, odmiennie niż przy pomiarach nacisku osi wielokrotnej, nie dochodzi do sumowania wyników uzyskanych za pomocą jednej pary wag.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że procedura zastosowana przy pomiarze nacisku pojedynczej osi napędowej była zgodna z zaleceniami producenta zawartymi w instrukcji obsługi. Wagi użyte przez kontrolujących i miejsce ważenia były legalizowane.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić stanowiska skarżącej, że przeprowadzono procedury kontrolne niezgodne z prawem. Stawiając tego rodzaju zarzut skarżąca nie wyjaśniła na czym owa niezgodność polega i jaki wzorzec kontroli powinien zastosować Sąd pierwszej instancji, by ocenić zgodność z prawem zastosowanej w sprawie procedury.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że nie istnieje akt normatywny, który określałby tryb postępowania przy wykonywaniu pomiarów nacisku osi lub rzeczywistej masy całkowitej przy zastosowaniu wag typu SAW 10C/II. Nie oznacza to jednak, że pomiary dokonywane w wyznaczonych miejscach, które przeszły badania i zostały zatwierdzone jako spełniające wymagane warunki oraz przy użyciu (w sposób określony przez producenta w instrukcji obsługi), pary zalegalizowanych wag SAW 10C/II, są niezgodne z prawem. Przeciwnie, przy braku normatywnego wzorca przeprowadzania pomiarów, przestrzeganie określonych standardów w odniesieniu do miejsca ważenia i użytych wag należy uznać za odpowiadające warunkom rzetelnego przeprowadzenia badań.

Skarżąca spółka nietrafnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, że nie odniósł się do umieszczonych w protokole kontroli wynikach ważenia. Strona akcentując rozbieżności między tymi danymi a ustaleniami zawartymi w decyzjach, całkowicie pomija stanowisko przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, z którego wynika, że w protokole omyłkowo podano nieprawidłową jednostkę pomiarową (s. 17-18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Ściśle rzecz ujmując, inspektor przeprowadzający kontrolę zamiast podać wyniki ważenia w tonach, wpisał wielkości wyrażone w kilogramach. O oczywistości omyłki, poza treścią dokumentów wskazanych przez Sąd pierwszej instancji (załącznik do protokołu kontroli, arkusz pomiarowy), świadczy także to, że po przeliczeniu kilogramów na tony uzyskuje się wynik ważenia podany w zaskarżonej decyzji. Trzeba także dodać, że jest oczywiście niemożliwe, by przy użyciu jednej pary wag SAW 10C/II uzyskać takie wyniki pomiaru jak umieszczone na stronie 2 protokołu kontroli. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystąpienie w protokole kontroli oczywistej omyłki nie pozbawia tego dokumentu wiarygodności i mógł on stanowić podstawę dokonania ustaleń w zakresie odpowiedzialności skarżącej.

Stwierdzenie już tylko przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej (o 33%) powodowało, że realizowany przewóz należało potraktować jak wymagający zezwolenia kategorii VII (art. 64d ust. 1 w związku z załącznikiem nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym), zaś konsekwencją naruszenia zakazu ustanowionego w art. 64 ust. 2 P.r.d. było nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 140ab ust. 2 w związku z art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d.

W tej sytuacji zastrzeżenia skarżącej odnośnie do możliwości pomiaru przy użyciu wag SAW 10C/II rzeczywistej masy całkowitej nie mają w sprawie znaczenia. Niezależnie bowiem od wyniku pomiaru tego parametru zaistniały podstawy do uznania zespołu pojazdów za pojazd nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a P.r.d. i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Wobec tego zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Zakładając nawet, że pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu został przeprowadzony wagami nieprzeznaczonymi do tego typu pomiaru, to ewentualne uchybienia w tym zakresie nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 490).