Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2275/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. c i art. 6
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia ... lipca 2011 r. nr ... w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie na rzecz P. K. kwotę ... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2011r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Siedlcach z dnia ... maja 2011r przyznającą jednolitą płatność obszarową na rok 2010 w pomniejszonej wysokości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

P. K. złożył w dniu ... maja 2010 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni ... ha. W dniach ... sierpnia, ... listopada oraz ... listopada 2010 r. w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzona została kontrola metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w oparciu o art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009r., str. 65 – dalej: rozporządzenie Nr 1122/2009).

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych uznano, że powierzchnia stwierdzona dla działek rolnych była mniejsza niż zadeklarowana. Pismem z dnia ... sierpnia 2010 r. producent wycofał część wniosku w zakresie działek rolnych E, F, G oraz części działki M.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Siedlcach w dniu ... maja 2011 roku wydał decyzję Nr ... którą przyznał płatność w pomniejszonej wysokości.

P. K. wniósł od tej decyzji odwołanie, po rozpatrzeniu którego, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia ... lipca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ II instancji wskazał, między innymi, że w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił zastrzeżenia osobie, która go sporządziła. Podkreślił, że o powyższym prawie producent rolny został poinformowany stosowanym pouczeniem na 4 stronie protokołu.

Stwierdził, iż w wyniku zastrzeżeń do czynności kontrolnych przychylono się do zastrzeżeń wnioskodawcy, w zakresie działki B natomiast co do działek M i N podtrzymano wyniki przeprowadzonych kontroli. Ponadto w wyniku kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono:

- dla działek rolnych B, CB. D, H, I, II, J, Ł nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej tj. brak wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej na łąkach co najmniej raz w roku do 31 lipca lub wypasania zwierząt;

- dla działki rolnej P brak koszenia lub innych zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów na gruntach ugorowanych, co najmniej raz w roku do 31 lipca.

Ujawnione różnice między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną spowodowały że płatności zostały przyznane w pomniejszonej wysokości. W związku z tym, że na części zadeklarowanej powierzchni stwierdzono brak przestrzegania norm naliczono sankcje w postaci 12 % redukcji płatności.

Ponadto organ stwierdził, iż jedynie kontrolom przeprowadzonym w gospodarstwach wnioskodawców przez upoważnionych inspektorów ARiMR należy przypisać przymiot wiarygodności z racji przeprowadzenia tych kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne. Wobec powyższego nie ma potrzeby przeprowadzania ponownej kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy.

P. K. od tej decyzji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jej uchylenia. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 1, art. 136 oraz art. 140 k.p.a.

Organ wniósł o oddalenie w/w skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r. wskazał, że skarżącemu przyznane zostały płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego odpowiednio pomniejszone ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną oraz z uwagi na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

- w przypadku gruntów ornych – jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata,

- w przypadku łąk i pastwisk – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

WSA uznał, że organ prawidłowo wyliczył, że kwota przyznanych płatności powinna wynosić ... zł. Różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła 1,36 %, a zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Sąd stwierdził, że organ słusznie uznał, iż kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, w związku z czym brak było podstaw do podważenia jej wiarygodności. Ponadto ustalenia i wnioski, zawarte w decyzjach, nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a także prawa materialnego. Organ odwoławczy dokonał wyczerpującej analizy sytuacji strony i rozważył ją, zgodnie z art. 7 k.p.a., w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony. Organ ponadto uzasadnił rozstrzygnięcie w sposób wyczerpujący, realizując dyspozycję art. 11 i 107 § 1 k.p.a. Ocenił również uwagi znajdujące się w protokole kontroli zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 76 § 3 k.p.a.). WSA nie dopatrzył się też naruszenia art. 136 k.p.a., gdyż przewiduje on jedynie możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia na żądanie strony dodatkowego postępowania.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. K. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając ten wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

- poprzez niezastosowanie, względnie tolerowanie niezastosowania przez organ przepisów § 1 ust 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 211)

Ponadto zarzucił w/w wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd, mającego wpływ na wynik postępowania naruszenia przez organ przepisów postępowania, w tym art. 8, art. 11, art. 55 § 1, art. 56 § 3, art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w toku postępowania prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji z dnia 6 lipca 2011 r. oraz decyzji ją poprzedzającej,

- art. 141 § 1 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim Sąd nie odniósł się w zaskarżonym wyroku do części zarzutów strony sformułowanych w skardze, a także w zakresie w jakim Sąd przedstawił jako podstawę rozstrzygnięcia akty prawne nieobowiązujące zarówno w chwili orzekania jak i w chwili wydawania zaskarżonych decyzji przez organ, jak również w chwili wszczęcia postępowania na skutek złożenia przez stronę wniosku o płatności,

- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpatrzenie sprawy jedynie w granicach zarzutów sformułowanych w skardze z pominięciem innych faktów i wniosków płynących z dokumentacji sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że kwotę płatności pomniejszono m.in. ze względu na stwierdzone jakoby przez inspektorów terenowych nieprawidłowości w zakresie nieprzestrzegania przez skarżącego na części działek norm oraz wymogów tzw. dobrej kultury rolnej. W tym zakresie najpierw organ drugiej instancji, a za nim WSA powołały się na nieobowiązujący akt prawny, a mianowicie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r., Nr 46, poz. 306 ze zm.),dalej: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm. Tymczasem akt ten został zastąpiony przez rozporządzenie Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211). dalej: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r., które weszło w życie z dniem 15 marca 2010 r. i przepisy tego aktu powinny mieć zastosowanie do oceny, czy na gruntach skarżącego przestrzegano minimalnych norm. Ponadto skarżący podkreślił, że organy opierały się na wyłącznie na treści znanych stronie informacji dostarczonych przez inspektorów w treści raportu. Informacje te miały jednak charakter gotowych konkluzji, sformułowanych gołosłownie, bez żadnego szczegółowego opisu i uzasadnienia. Jeśli chodzi o działkę rolną H, to z raportu nie wynikało, że nie są na niej wypasane zwierzęta gospodarskie w okresie wegetacji, co również świadczyłoby o spełnieniu wymaganych norm. W zakresie działki rolnej B brak jest jakichkolwiek adnotacji lub zdań opisujących stan kontrolowanej działki, natomiast na działce rolnej I stwierdzono brak koszenia łąki i samosiejki, jednak ww. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2010 r. dopuszcza , aby łąki były porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeśli nie wpływają one na prowadzoną produkcję rolną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Sam fakt, że kontrola została "przeprowadzona metodą FOTO" nie zwalnia organu od konieczności precyzyjnego wskazania konkretnych zdjęć, albo innych źródeł o charakterze dowodowym, na którym opierał swoje oceny. Niezależnie od powyższych zarzutów , skarżący podkreślił, że na żadnym etapie dotychczasowego postępowania nie przedstawiono mu ani wyliczenia, ani dokładnej podstawy prawnej, na której uznano, że wzmiankowane przypadki naruszenia norm skutkowały akurat 12 % pomniejszeniem kwoty przyznanych płatności. Organ i w tym wypadku posłużył się nieobowiązującym już aktem prawnym powołując się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, którą przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. Nr 54, poz. 446), które obowiązywało do 30 kwietnia 2010 r. Co więcej organ nie wskazał żadnych konkretnych przepisów, nie tylko rozporządzenia obowiązującego, ale nawet tego, które błędnie uznał za mające zastosowanie w sprawie, które jego zdaniem, miały zastosowanie do przypadku skarżącego, co pozwoliłoby mu przynajmniej ustalić jak duży zasięg i dolegliwość nieprawidłowości organ mu zarzuca i umożliwiłoby mu podjęcie polemiki. Tego uchybienia nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, który nie tylko nie odniósł się do niektórych zarzutów sformułowanych w skardze ale również samodzielnie nie dokonał wszechstronnej oceny poprawności postępowania organu, czym naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2013r., sygn. akt II GSK 607/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku NSA przyznał rację skarżącemu, że właściwą podstawą prawną dla oceny, czy zaistniały naruszenia w zakresie przestrzegania norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w odniesieniu do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2010 r. jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, które weszło w życie z dniem 15 marca 2010 r. (z wyjątkiem § 3 ust. 3 pkt 3, który nie miał w sprawie zastosowania). Jednocześnie utraciło moc powoływane w sprawie przez organ drugiej instancji i WSA rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm. Stwierdził jednak , że mimo błędnego powołania jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji nieobowiązującego aktu prawnego, uchybienie to nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla wyniku sprawy; na taki wpływ nie wskazuje także wnoszący skargę kasacyjną. NSA wskazał, że treść § 1 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r., jest identyczna, jak powoływanego w sprawie § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 12 marca 2007 r. i stanowi - w odniesieniu do łąk i pastwisk – że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeśli okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Również § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. stanowi powtórzenie § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r., i dotyczy gruntów rolnych (łąk i pastwisk), na których dopuszcza się pojedyncze drzewa i krzewy, o ile nie wpływają one na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

NSA nie uznał za zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego zmierzające do podważenia przyjętego w sprawie stanu faktycznego skutkiem czego było dokonanie pomniejszenia płatności obszarowych ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. Wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje ustalenia organów w tym zakresie, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, podkreślając, że w istocie stan rzeczy na działkach rolnych H, B oraz I był inny, niż zostało to ustalone w raporcie z kontroli na miejscu.

Przypomniał, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, z późn. zm) – mimo odesłania do zasad sformułowanych w k.p.a. (art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach) – zostało jednak częściowo zmodyfikowane (art. 3 ust. 2 tej ustawy). Sąd podkreślił, że ustawodawca stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.

NSA uznał, że organ wywiązał się z obowiązku nałożonego w omawianym przepisie, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Cytując obowiązujące przepisy oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu, NSA podkreślił, że dowodom z protokołu kontroli – właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne – co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności. Wskazał że w niniejszej sprawie przeprowadzono w gospodarstwie wnioskodawcy kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej, skarżącemu doręczono raport z kontroli, i składał on zastrzeżenia do czynności kontrolnych, które częściowo uwzględniono. Słusznie więc wydając decyzje w sprawie i oceniając przestrzeganie norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska oparto się na raporcie z kontroli popartym dokumentacją fotograficzną, który nie budził wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym i przeciwko któremu skarżący, wbrew rozkładowi ciężaru dowodu mającym zastosowanie w sprawach o płatności obszarowe (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach), skutecznie nie przeprowadził żadnego przeciwdowodu.

Reasumując NSA stwierdził, że w tym stanie rzeczy, szczególnie przy braku inicjatywy dowodowej kontrolowanego producenta i wobec tego, że protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu naruszenia art. 8, 11, 77 § 1, 80, a także 107 § 3 k.p.a., a konsekwencji – Sądowi pierwszej instancji zarzutu dokonania wadliwej kontroli legalności decyzji administracyjnej.

NSA wskazał, że w sprawie w żaden sposób nie wyjaśniono dlaczego zastosowano pomniejszenie płatności związane z nieprzestrzeganiem norm – na poziomie 12 %. Przede wszystkim w decyzji organu pierwszej instancji wskazano nieobowiązujące już wówczas (uchylone z dniem 1 maja 2010 r.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, którą przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. Nr 54, poz. 446 ze zm.), co więcej bez wskazania konkretnego przepisu na podstawie którego dokonano tego pomniejszenia. Powołany w tej samej decyzji art. 71 rozporządzenia nr 1122/2009 (bez wskazania jednostki redakcyjnej) również nie pozwala zrekonstruować rozumowania, które doprowadziło do takiego pomniejszenia płatności, przepis ten zawiera bowiem 6 akapitów obejmujących szereg odrębnych norm prawnych. W decyzji organu drugiej instancji tej kwestii poświęcono jeszcze mniej uwagi, stwierdzając tylko, "W związku z tym, że na części zadeklarowanej powierzchni stwierdzono brak przestrzegania norm naliczono sankcje w wysokości 12 %.

NSA stwierdził, że nierozpoznanie przez Sąd I instancji sprawy w odniesieniu do poziomu pomniejszenia płatności bezpośredniej z powodu nieprzestrzegania norm jest istotnym uchybieniem uniemożliwiającym skarżącemu poznanie w jakim zakresie poszczególne stwierdzone nieprawidłowości przekładają się na procentowe zmniejszenia płatności. To z kolei uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek polemiki ze stanowiskiem organu.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270),dalej: p.p.s.a. – sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 sierpnia 2013r. Sygn. akt: II GSK 607/12 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej P. K.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia ... lipca 2011r. nr ... znak ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Siedlcach z dnia ... maja 2011r przyznającą P. K. płatności na rok 2010 w pomniejszonej wysokości.

Obie decyzje zostały wydane już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 211) i właśnie przepisy tego rozporządzenia winny mieć w niniejszej sprawie zastosowanie.

Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 105 z póżn. zm.), dalej ustawa o płatnościach.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, w brzmieniu obowiązującym w roku 2010 (tego okresu dotyczył wniosek) , rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objecia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: posiada w tym dniu działki rolne o łacznej powierzchni mnie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W niniejszej sprawie mają także zastosowanie przepisy art. 2 lit.c i art. 6 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 \ dnia 19 stycznia 2009rzasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006. (WE) 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) 1782/2003r (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01. 2009, str. 16-99). Zgodnie ze wskazanym przepisem, działalność rolnicza oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art.6. Na poziomie krajowym lub regionalnym państwa członkowskie określają wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej (art. 6 rozporz. Nr 73/2009.

Według § 1 ust. 1 rozporządzenia z 11 marca 2010r, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli

- w przypadku gruntów ornych – jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy. Żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż trzy lata,

- w przypadku łąk i pastwisk – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub SA na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym.

W niniejszej sprawie przeprowadzono w gospodarstwie wnioskodawcy kontrolę na miejscu metoda inspekcji terenowej, sporządzono i doręczono raport. W raporcie, przy poszczególnych działkach, wpisano uwagi inspektorów o stwierdzonych uchybieniach, ponadto wskazano numery fotografii, na których uwidoczniono stan faktyczny stwierdzony w czasie kontroli. Tak więc należy uznać, że protokół kontroli jest prawidłowy i wiarygodny a sama kontrola została przeprowadzona przez wyspecjalizowane i bezstronne podmioty. Tym samym za wiarygodny należy uznać wniosek wynikający z przeprowadzonej kontroli (i raportu z nie), że na części zadeklarowanej powierzchni stwierdzono brak przestrzegania norm .

Zasadny natomiast jest zarzut skarżącego, iż w uzasadnieniu decyzji nie zostało wyjaśnione, dlaczego zastosowano pomniejszenie płatności związane z nieprzestrzeganiem norm – na poziomie 12%.

Wskazano nieobowiązujące w dacie wydawania obu decyzji, rozporządzenie MRiRW z dnia 25 marca 2009r. w sprawie liczby punktów, która przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, nie wskazując konkretnego przepisu (utrata mocy: 1.05. 2010r. Także wskazanie w decyzji I instancji ogólnie art. 71 rozporz. 1122/2009 nie pozwala Sądowi na weryfikację przyjętego przez organ rozumowania. W uzasadnieniu faktycznym decyzji są wymienione numery działek na których stwierdzono nieprzestrzeganie norm, jednakże nie można w żaden sposób wywnioskować, na jakiej podstawie organ przyjął akurat pomniejszenie w wysokości 12%, a nie w innej. Brak jest bowiem wyartykułowania konkretnie stwierdzonej nieprawidłowości w powiązaniu z procentowym pomniejszeniem płatności.

W decyzji zaskarżonej, lakoniczność uzasadnienia odnośnie potrącenia poszła jeszcze dalej, co zupełnie uniemożliwia sprawdzenie prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. W związku z tym, WSA nie był w stanie dokonać kontroli decyzji. Ponadto, należy stwierdzić, iż w odwołaniu skarżący wyartykułował zarzut pomyłki w oznaczeniu działek, do czego organ się nie ustosunkował. Trzeba przy tym podkreślić, iż ani strona ani sąd – nie mogą domyślać się motywów , które spowodowały przyjęcie decyzji akurat takiej treści , gdyż zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Z brzmienia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. wynika, ze uzasadnienie decyzji nie może ograniczyć się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu. Ponadto obowiązkiem organu administracji jest uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie może bezkrytycznie zaakceptować rozstrzygnięcia I instancji , ale powinien ponownie rozstrzygnąć sprawę

O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie przepisu art. 200 p.p.s.a.