Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 725/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 6  lit. a
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Małgorzata Bejgerowska NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009r. sprawy ze skargi M.G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Bejgerowska /-/ S. Małek


UZASADNIENIE

M. G. wniosła 24 marca 2009r. na podstawie przepisu art. 14b § 7 ustawy Ordynacja podatkowa wniosek o udzielenie interpretacji w zakresie powstania obowiązku podatkowego przy wniesieniu papierów wartościowych oraz udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do funduszu inwestycyjnego zamkniętego, przedstawiając następujące przyszłe zdarzenia.

Wnioskodawczyni, jako osoba fizyczna, posiada udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wkłady w spółkach komandytowych, w których jest wspólnikiem - komandytariuszem. Wspólnicy spółek komandytowych podjęli uchwałę o przekształceniu w spółki komandytowo - akcyjne. Po przekształceniu wnioskodawczyni zamierza posiadane udziały oraz akcje wnieść do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za emitowane przez ten fundusz certyfikaty inwestycyjne.

Mając powyższe na względzie M. G. przedstawiła następujące pytanie - czy wniesienie posiadanych papierów wartościowych oraz udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do funduszu inwestycyjnego celem objęcia certyfikatów inwestycyjnych będzie skutkować po jej stronie powstaniem przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na dzień wniesienia i objęcia certyfikatów inwestycyjnych.

Według zainteresowanej opisane zdarzenia nie skutkują powstaniem przychodu do opodatkowania w momencie objęcia certyfikatów, lecz dopiero w dacie sprzedaży lub umorzenia certyfikatów.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. 2004, Nr 146, poz. 1546, z późn. zm.) w przypadku wpłat do funduszu inwestycyjnego, dokonywanych w innych niż zdematerializowanych papierach wartościowych lub udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo (a następnie na fundusz). Umowa ta nie jest w szczególności umową zamiany lub też aportem, jak np. w przypadku spółek kapitałowych. Jest to unikalna czynność prawna przewidziana jedynie przez ustawę o funduszach inwestycyjnych.

Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000, Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Zdaniem wnioskodawczyni wniesienie papierów wartościowych oraz udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest ich zbycie w rozumieniu przepisu prawa podatkowego, gdyż czynność ta nie jest związana z jakąkolwiek na jej rzecz zapłatą. Z tego powodu po stronie wnioskodawczyni nie można mówić o należnym przychodzie (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej). Przychodem tym może być bowiem tylko przychód należny wyrażony w jednej z form określonych w art. 11. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 nie rozszerza katalogu przychodów w stosunku do art. 11 a jedynie wprowadza odstępstwo od kasowej zasady rozpoznawania przychodów na rzecz zasady memoriałowej (przychody należne choćby nie zostały faktycznie uzyskane). W przepisie brak takiego wskazania na inną w stosunku do art. 11 formę przychodu, jak uczyniono to w art. 17 ust. 1 pkt 9, poprzez pojęcie nominalnej wartości udziałów (akcji).

Wnioskodawczyni podkreśla, że w przedstawionym stanie nie znajdzie zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 9, gdyż obejmowane za wkład niepieniężny certyfikaty inwestycyjne nie stanowią udziałów lub akcji.

Wniesienie zatem papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością do zamkniętego funduszu inwestycyjnego w zamian za wydane certyfikaty nie skutkuje powstaniem przychodu do opodatkowania na dzień wniesienia i objęcia tych certyfikatów.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. z upoważnienie Ministra Finansów na podstawie przepisu art. 14b § 1 i § 6 ordynacji podatkowej, § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. 2007, Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) wydał interpretację, stwierdzając, iż stanowisko M. G. jest nieprawidłowe z następujących powodów.

Ustawa o funduszach inwestycyjnych (art. 3 ust. 1) stanowi, iż fundusz jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie, również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo

certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 4 ustawy o funduszach inwestycyjnych, ilekroć w ustawie jest mowa o wpłatach - rozumie się przez to również wniesienie do funduszu papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, o których mowa w art. 7 ust. 2. Uwzględniając zatem treść przepisu art. 28 ust. 2 - wniesienie papierów wartościowych lub udziału w spółkach kapitałowych jest równoznaczne z wpłata do funduszu. W tym momencie następuje odpłatne przeniesienie tytułu własności papierów wartościowych lub udziałów w spółkach kapitałowych na rzecz funduszu.

Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku,

Żaden z wyżej powołanych przepisów nie zwalnia z opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu wniesienia udziałów, akcji w spółce kapitałowej oraz innych papierów wartościowych do funduszu inwestycyjnego.

Za przychody z kapitałów pieniężnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy podatkowej uważane są należne choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Z tych powodów Dyrektor Izby uznał, iż wniesienie przez wnioskodawczynię udziałów bądź papierów wartościowych do funduszu inwestycyjnego zamkniętego będzie równoznaczne z ich odpłatnym zbyciem. Nastąpi bowiem przeniesienie własności wnoszonych udziałów na zainteresowaną w zamian za certyfikaty inwestycyjne określonej wartości. Wartość wnoszonych udziałów (akcji) stanowić będzie dla celów podatkowych podlegający opodatkowaniu przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy podatkowej.

Wnioskodawczyni nie zgadzając się z przedstawioną interpretacją w trybie przepisu art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o usunięcie naruszenia prawa.

Wskazała wnioskodawczyni, iż wbrew poglądowi Dyrektora Izby, nie każde przeniesienie własności papierów wartościowych można uznać za odpłatne zbycie w rozumieniu przepisu art. 17 ust. 1 pkt 6. Przedmiotowe transakcje nie są odpłatnym

zbyciem, gdyż nie wiążą się z jakąkolwiek z tego tytułu zapłatą. Podkreśliła, iż wprawdzie wniesienie udziałów lub papierów wartościowych stanowi transfer aktywów, to jednak na dzień wniesienia nie skutkuje powstaniem faktycznej należności uczestnika wobec funduszu. Dopiero od dnia wykupu (umorzenia) certyfikatu następuje uzyskanie przychodu należnego z tytułu zbycia udziałów (akcji). Wnioskodawczyni zwraca uwagę, iż systematyka art. 17 wskazuje, że gdyby intencją ustawodawcy było opodatkowanie wniesienia akcji (udziałów, obligacji), to taki przychód powinien być uregulowany odrębnie. Wskazuje na to punkt 5 i 9 art. 17 ust. 1.

Dyrektor Izby Skarbowej w udzielonej odpowiedzi stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.

Podkreślił, iż ustawa podatkowa nie zawiera definicji pojęcia "odpłatne zbycie". W tym zakresie należy zatem kierować się wykładnią gramatyczną, co oznacza, iż jest to "sprzedaż, odstąpienie od czegoś za pieniądze, pozbycie się za sprzedaż". Definicję sprzedaży zawiera art. 535 kc, według którego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zobowiązuje się odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Czynność wniesienia wpłaty do funduszu inwestycyjnego zawiera dwa odrębne świadczenia: po pierwsze dochodzi do szczególnej formy zbycia papierów wartościowych (akcji), po drugie - podmiot zbywający w zamian nabywa jednostki uczestnictwa lub certyfikaty. Wniesienie zatem do funduszu inwestycyjnego papierów wartościowych jako odpłatne ich zbycie stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych, podlegające opodatkowaniu według zasad określonych w art. 30b.

M. G. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej interpretacji. Zarzuciła naruszenie przepisów: art. 17 ust. 1 pkt 6 i art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem skarżącej transakcja wniesienia papierów wartościowych lub udziałów do funduszu inwestycyjnego nie jest odpłatnym zbyciem (art. 17 ust. 1 pkt 6), ponieważ nie wiąże się z jakąkolwiek zapłatą z tego tytułu. Jest to jedynie forma wpłaty w celu objęcia certyfikatów inwestycyjnych. Przychodem z odpłatnego zbycia udziałów i papierów wartościowych może być tylko przychód należny wyrażony w jednej z form określonych w art. 11 ustawy podatkowej, co w niniejszej sprawie nie występuje. Podkreśla skarżąca, iż koszt nabycia certyfikatów w momencie ustalenia

dochodu z ich odpłatnego zbycia należy ustalić na podstawie wydatków faktycznie poniesionych na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) wniesionych do funduszu, którymi opłacono certyfikaty. W dacie wymiany na certyfikaty nie powstaje żaden koszt uzyskania przychodów, ponieważ ustawa nie definiuje takich kosztów. Przepisy ustawy podatkowej nie dają jednoznacznej odpowiedzi, w jaki sposób ustalić koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych, które zostały objęte za udziały i papiery wartościowe wnoszone do funduszu. Uważa skarżąca, iż koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych w momencie ustalenia dochodu z ich odpłatnego zbycia należy ustalić na podstawie wydatków faktycznie poniesionych na nabycie lub objęcie udziałów, którymi opłacono certyfikaty. W dacie tej wymiany nie powstaje jednak żaden koszt uzyskania przychodów, ponieważ ustawa nie definiuje takich kosztów. Powstaje zatem zasadnicza wątpliwość, jak powstaje dochód i jak go opodatkować, skoro w dacie określenia przychodu nie są znane koszty jego uzyskania.

Skarżąca zwraca uwagę, iż konsekwencją przyjęcia prezentowanej interpretacji byłoby podwójne opodatkowanie wymiany udziałów (papierów wartościowych) na certyfikaty inwestycyjne. Pierwszy raz przy obejmowaniu certyfikatów a drugi - w chwili ich zbywania (umorzenia).

Nadto skarżąca zarzuca naruszenie art. 2, art. 84 i art. 217 Konstytucji. Wskazuje bowiem, iż interpretacja stanowi rozszerzającą wykładnię zastosowanych przepisów i dopuszcza opodatkowanie czynności nie wymienionej wprost w ustawie podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawionej interpretacji.

Podkreślono, iż pojęcie "wydatek" nie zawsze musi być ograniczone jedynie do pieniędzy. Obok tej formy funkcjonują bowiem inne rodzaje środków płatniczych (weksle, czeki, akredytywy). Wniesienie udziałów do zamkniętego funduszu inwestycyjnego jest wydatkiem rozumianym jako odpłatne wyzbycie się prawa własności do tych udziałów w zamian za certyfikaty. W konsekwencji mamy więc do czynienia z przychodem podatkowym opodatkowanym na zasadach art. 30b ust. 2 ustawy podatkowej.

Dyrektor Izby uznał za bezzasadny zarzut naruszenia określonych przepisów Konstytucji. Interpretacja uwzględnia bowiem jednoznaczną treść przepisu art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej.

Wskazano także, iż ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu nabycia certyfikatów nie było przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji. Z tego względu nie zachodziła potrzeba odniesienia się do podnoszonych w tym zakresie argumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie ustalania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcji w spółce komandytowo - akcyjnej. Zbycie to natomiast ma mieć postać wpłaty do funduszu inwestycyjnego - wniesienia do niego udziałów oraz papierów wartościowych.

Stanowisko strony skarżącej opiera się przede wszystkim na błędnym założeniu, iż w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000, Nr 14, poz. 174, z późn. zm.), zawarta została legalna definicja przychodu, którą odnosić należy także do regulacji zawartych w art. 12 do art. 20 ustawy. Tymczasem przepis art. 11 ust. 1 pdof znajduje zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy nie będą stosowane także inne przepisy, szczegółowo opisujące różne rodzaje przychodu. Wskazuje na to już sam ustawodawca odsyłając w treści art. 11 ust. 1 m. in. do przepisów art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy. Poza tym zarówno przepis art.11, jak i art. 17 znajdują się w tym samym Rozdziale 2 pdof, dotyczącym źródeł przychodów. Przychód charakteryzowany jest zaś w przepisach podatkowych jako określony przyrost majątkowy, który nie ma charakteru zwrotnego.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 7 pdof do źródeł przychodów zalicza kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c. Uszczegółowienie tego zapisu znajduje się w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a pdof, który stanowi, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Dokonując wpłaty do funduszu inwestycyjnego poprzez wniesienie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością podatnik niewątpliwie przenosi w sposób definitywny prawa wynikające z tego tytułu na fundusz inwestycyjny nie pod tytułem darmym. Otrzymuje w zamian bowiem certyfikaty inwestycyjne o ekwiwalentnej wartości.

Konstrukcja wpłaty z art. 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 (do 13 stycznia 2009r. - ust. 4) w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546, z późn. zm.), powoduje, że osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi prawa m. in. z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością bądź akcji w spółce komandytowo - akcyjnej, a zatem dokonuje ich odpłatnego zbycia. Ich wycena zawsze sprowadzona będzie do wartości bezwzględnych wyrażonych w pieniądzu jako mierniku wartości. Nie można zatem zasadnie twierdzić, iż nie jest znana cena zbycia udziałów. Jest to wartość wyrażona w pieniądzu po jakiej udziały te zostają wyceniane i za którą przydzielane są certyfikaty inwestycyjne. Zapis na certyfikaty, jak i przeniesienie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (akcji w spółce komandytowo - akcyjnej), mają zawsze charakter definitywny, gdyż zgodnie z postanowieniami art. 26 ust. 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych są one nieodwołalne i bezwarunkowe, jak również nie mogą zostać złożone z zastrzeżeniem terminu. Kwestie związane z ewentualnym przeszacowaniem wartości udziałów i zwrotu nadpłaty z tego tytułu regulują przepisy art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

W tym miejscu należy podkreślić trafność wywodów zaprezentowanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2008r. (I SA/Bk 517/08), co do wpłaty z art. 7 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zgodnie z tym przepisem wpłata do funduszu może być dokonana w formie pieniężnej, jak i w formie wniesienia do funduszu papierów wartościowych. Współcześnie przedmiotem wydatku może być nie tylko pieniądz, ale - tak jak w tym przypadku -także udziały w spółce czy papiery wartościowe. Najczęściej wydatek odzwierciedla jakąś wartość (sumę) pieniężną, nie oznacza to jednak, że tylko pieniądz stanowi o wydatku. Pieniądz to jedna z najstarszych i najczęściej wykorzystywanych instytucji ekonomicznych, posiadająca trzy podstawowe funkcje: miernika wartości, środka płatniczego, środka tezauryzacji (zob. Leksykon finansów, red. J. Głuchowski, Warszawa 2001, s. 208). Trzeba przy tym zauważyć, że o ile w przypadku funkcji miernika wartości, pieniądz wydaje się być niezastąpiony, tak funkcję środka płatniczego przy wymianie dóbr i usług coraz częściej pełnią także inne instytucje, w tym miedzy innymi weksle, czeki, akredytywy. Obok pieniędzy funkcjonują też inne rodzaje środków płatniczych. Oczywiście trudno przypisać klasyczną funkcję środka płatniczego udziałom w spółkach kapitałowych czy papierom wartościowym, jako że inkorporują one nie tylko uprawnienia majątkowe, ale także organizacyjne. Mimo to

udziały oraz akcje, podobnie jak wymienione wcześniej dokumenty, inkorporują pewną wartość, która jest wyrażona w jednostkach pieniężnych. Udziały, czy też inne papiery wartościowe, nie są tożsame z pieniądzem, ale takiej formy zapłaty wcale nie wymaga przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy podatkowej. Ponadto zgodnie z regułami znaczeniowymi języka etnicznego wydatek to "suma, która ma być wydana albo suma wydana na coś" (por. Słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 575).

Nie sprzeciwia się takiej wykładni także przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 pdof, który stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e. Przepis ten stanowi bowiem również o przychodzie z odpłatnego zbycia udziałów.

Ponadto redakcja tego przepisu nie rodzi niebezpieczeństwa podwójnego opodatkowania przychodu z tytułu zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (papierów wartościowych). Po raz pierwszy przychód winien zostać rozpoznany w chwili przeniesienia udziałów na fundusz inwestycyjny w zamian za certyfikaty inwestycyjne o określonej wartości. Kosztem uzyskania będą wówczas wydatki na nabycie udziałów. I to zagadnienie jest przedmiotem zaskarżonej interpretacji prawa podatkowego. Po raz drugi przychód będzie rozpoznany w chwili umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, a wówczas kosztem uzyskania będą wydatki na nabycie certyfikatów inwestycyjnych określone poprzez ich wartość z dnia przydziału w zamian za zapłatę dokonaną nie w pieniądzu, ale poprzez wniesienie do funduszu inwestycyjnego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością czy akcji w spółce komandytowo - akcyjnej. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 pdof w odniesieniu do kosztów uzyskania przychodu z umorzenia certyfikatów inwestycyjnych nie nakazuje ich odnosić do pierwotnie poniesionych wydatków na nabycie udziałów, lecz do wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, a zatem

także zapłaty za certyfikaty inwestycyjne dokonanej poprzez wniesienie tychże udziałów czy akcji.

Należy przy tym podkreślić, że umowa o przeniesieniu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcji w spółce komandytowo - akcyjnej skutkuje ich zbyciem i ma charakter odpłatny, a ekwiwalentem za przeniesienie praw do tychże udziałów (papierów wartościowych) i swoistą zapłatą jest uzyskanie certyfikatów funduszu.

Zgodnie z art. 7 ustawy o funduszach inwestycyjnych wpłaty do funduszu inwestycyjnego mają postać pieniężną bądź niepieniężną, a ta ostatnia forma wpłaty pozwala na wnoszenie do funduszu m. in. udziałów w spółkach czy akcji. Przepis art. 128 ust. 1 ustawy o funduszach dopuszcza możliwość zapisu w statucie zamkniętego funduszu inwestycyjnego możliwości dokonywania wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, ust. 2 tego artykułu wskazuje sposób wyceny nabywanych tą drogą przez fundusz udziałów w spółkach i papierów wartościowych. Zgodnie z art. 28 ust. 2 tej ustawy w przypadku wpłat do funduszu inwestycyjnego, dokonywanych w papierach wartościowych niedopuszczonych do obrotu publicznego lub w udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa do tych papierów lub udziałów na towarzystwo oraz składa u depozytariusza kopię tej umowy, a w przypadku papierów wartościowych, także te papiery lub dokument potwierdzający ich posiadanie, jeżeli papiery te nie mają formy dokumentu. Z momentem zatem nabycia przez skarżącego certyfikatów funduszu inwestycyjnego dojdzie jednocześnie do zbycia posiadanych przez niego udziałów w spółkach.

Wobec powyższego wskazać należy, iż powstaje przychód ze zbycia udziałów oraz akcji w spółce. Powstaje on nie w momencie otrzymania pieniędzy przez podatnika po umorzeniu certyfikatów, lecz w chwili przeniesienia własności udziałów bądź akcji na nabywcę - fundusz inwestycyjny, który w zamian za tak dokonaną zapłatę przydziela certyfikaty. Powołany zatem już art. 11 ust. 1 pdof, dotyczący otrzymanych lub postawionych do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniędzy i wartości pieniężnych oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, nie ma w niniejszej sprawie w ogóle zastosowania. Ustala on nie tylko kasową definicję przychodu, ale zarazem wskazuje na odstępstwa od niej. Takie właśnie odstępstwo zostało przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy

podatkowej, zgodnie z którym przychód powstaje w rozpatrywanym przypadku na zasadzie memoriału. Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia tego przepisu.

Za pozbawiony podstaw należało również uznać zarzut naruszenia przepisów art. 2, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Organ podatkowy dokonał bowiem interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy podatkowej w sposób prawidłowy, w oparciu o wykładnię językową i przy uwzględnieniu wykładni systemowej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

/-/R. Wiatrowski /-/M. Bejgerowska /-/St. Małek