Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1147/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 173 ust. 1 pkt 1 art. 175 ust. 3 art. 182 ust. 1 art. 184 art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] (dalej także: "OKSS" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 3, art. 179, art. 182 ust. 1, art. 184 ust. 5 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm. - dalej także: "p.s.w.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz w związku z § 19, § 22, § 23, § 24, § 37 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...], wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. (tekst jednolity Monitor [...] z 2013 r., poz. 178 ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania W. C. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] (dalej także: "Komisja Stypendialna [...]") z dnia [...] lutego 2017 r. o nieprzyznaniu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w obiekcie innym, niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017 - utrzymała w mocy w/w decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] lutego 2017 r.

Zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] wydana została w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia [...] października 2016 r. skarżący W. C. złożył do Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok 2016/2017 w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub obiekcie innym niż dom studencki.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku skarżącego, Komisja Stypendialna [...] - działając na podstawie art. 104 i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 1 i 4, art. 184 ust. 5 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w związku z § 19 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] - decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], orzekła o odmowie przyznania skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w obiekcie innym, niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017.

W uzasadnieniu do wydanej decyzji Komisja Stypendialna [...] powołała się na art. 184 ust. 5 p.s.w., zgodnie z treścią którego stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który ukończył już jeden kierunek studiów, chyba że kontynuuje on studia w celu uzyskania tytułu magistra, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

Mając na względzie powyższy przepis, Komisja Stypendialna [...] stwierdziła, że stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który w celu uzyskania tytułu magistra kształci się dłużej niż trzy lata. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę posiadane przez Komisję Stypendialną [...] dane dotyczące studiowanych dotychczas przez skarżącego kierunków studiów, organ ten uznał, że okres trzech lat, w którym możliwe było pobieranie stypendium socjalnego, w przypadku skarżącego upłynął w dniu [...] września 2016 r.

W konsekwencji, Komisja Stypendialna [...] stwierdziła, że stypendium socjalne nie może zostać przyznane skarżącemu na studiach II stopnia na kierunku [...], prowadzonym w [...] Uniwersytetu [...].

W piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. skarżący wniósł do Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] odwołanie od w/w decyzji Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] lutego 2017 r., zaskarżając ją w całości.

W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucił Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] przewlekłość postępowania.

Skarżący zauważył, że jest to o tyle istotne, o ile zważy się, że sporne stypendium nie mogło zostać przyznane stronie ze względów, które w świetle przepisów prawnych są względami formalnymi, tj. w dniu [...] września 2016 r. minął okres, w którym było możliwe pobieranie tej formy wsparcia przez skarżącego.

Ponadto, skarżący zarzucił Komisji Stypendialnej [...] błędną wykładnię art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym to przepisem "Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat".

W związku z powyższym, skarżący stwierdził, że - w jego ocenie - okres trzech lat, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy "dowolnie wybranych trzech lat w czasie trwania studiów magisterskich, w których student pobiera stypendium socjalne oraz że nie muszą to być trzy następujące po sobie lata". Według skarżącego, oznacza to, iż Komisja Stypendialna dla Studentów [...] błędnie obliczyła okres trzech lat, w ciągu których przysługuje skarżącemu stypendium socjalne. W opinii skarżącego, wyrażenie "przez 3 lata" nie jest w ustawie jasno zastrzeżone definicją, co oznacza, że nie ma przesłanek wskazujących, że mają to być 3 lata kolejno następujące po sobie.

W konsekwencji, skarżący uznał, że skoro na studiach II stopnia pobierał dotychczas stypendium socjalne przez dwa lata, spełniał kryterium określone w art. 184 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, to przez analogię w bieżącym roku akademickim, objętym wnioskiem z dnia [...] października 2016 r., stypendium powinno skarżącemu być przyznane.

Skarżący powołał się ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1247/14, w którym to Sąd wskazał, iż "Z uzasadnienia decyzji uznaniowej musi wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją Z uzasadnienia musi wynikać też, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dowodów, lub nie dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie powinno odzwierciedlać wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy".

Skarżący zarzucił, iż uzasadnienie spornej decyzji Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] lutego 2017 r. jest zbyt ogólne, gdyż nie zawiera szczegółowego wyjaśnienia, jak organ ten obliczył okres, w którym skarżący mógł się starać o stypendium socjalne i dlaczego doszedł do wniosku, że datą graniczną był dzień [...] września 2016 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] - działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 3, art. 179, art. 182 ust. 1, art. 184 ust. 5 i art. 207 p.s.w. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z § 19, § 22, § 23, § 24, § 37, § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] - decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w obiekcie innym niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał na wstępie, że jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że - w świetle art. 207 ust. 1 p.s.w. - do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, jak wskazała OKSS, obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.

Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą funkcjonowania systemu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów jest art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który jednocześnie wskazuje cel przeznaczenia środków publicznych przewidzianych na pomoc materialną dla studentów, jakim jest zapewnienie powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Organ odwoławczy wskazał, że artykuł ten stanowi, że warunki udzielania pomocy określa ustawa. W tym miejscu organ odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt U 5/06 (OTK ZU nr 1/A/2007, poz. 3), w którym to orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 Konstytucji RP zawiera w istocie dwa kompleksy norm: "Przepis ten statuuje rozliczne zadania państwa w zakresie oświaty i nauki, z którymi nie wiąże się jednak możliwość skierowania roszczenia o ich wyegzekwowanie na rzecz jednostki. Realizacja tych zadań stanowi natomiast gwarancję instytucjonalną dla podmiotowego prawa do nauki, mającego konstytucyjną genezę i konstytucyjnie regulowane fragmenty reżimu normatywnego, co jest objęte drugim kompleksem norm zawartych w art. 70 Konstytucji. jako podmiotowe prawo konstytucyjne jest - m.in. - regulowany «powszechny i równy dostęp do wykształcenia (art. 70 ust. 4 zdanie pierwsze Konstytucji)".

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] wskazała, iż stosownie do brzmienia art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Z kolei, zgodnie z art. 179 ust. 2 cyt. ustawy wskazuje, że rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne.

W ocenie OKSS, pojęcie "trudna sytuacja materialna" nie jest równoznaczne pojęciu "wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta". Zdaniem organu odwoławczego, ustalany przez rektora dochód (w granicach wyznaczonych art. 179 ust. 3 p.s.w.), to dochód uprawniający do ubiegania się o stypendium socjalne, a nie do gwarantujący otrzymanie stypendium socjalnego. W tej sytuacji, według OKSS, uznać należy, że posiadanie określonego dochodu jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do otrzymania stypendium socjalnego. Innymi słowy, organ odwoławczy stwierdził, że poza tym, iż dochód na osobę w rodzinie studenta nie może być wyższy, niż ten ustalony przez rektora, to jednocześnie student, żeby stypendium otrzymać, musi znajdować się w trudnej sytuacji materialnej.

W ocenie OKSS, o otrzymaniu przez studenta stypendium socjalnego będzie zatem zawsze decydować łączne spełnienie przez niego dwóch warunków: znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej i posiadania dochodu na osobę w rodzinie nie wyższego niż ten ustalony przez rektora. Według organu odwoławczego, taka interpretacja pojęcia "trudna sytuacja materialna" opiera się na systemowej wykładni art. 179 ust. 1 w zw. art. 179 ust. 8 i 9 oraz 183 ust. 1 p.s.w.).

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym zawiera również takie przepisy, które wyłączają prawo do świadczeń pomocy materialnej w określonych wypadkach. OKSS wskazała, że jednym z takich przepisów jest art. 184 ust. 5 p.s.w., zgodnie z brzmieniem którego studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173 p.s.w., chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] wskazała, że redakcja przepisu art. 184 ust. 5 p.s.w. nie jest zbyt fortunna i może nasuwać wątpliwości interpretacyjne, w szczególności budzić wątpliwość, czy sformułowanie "jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat" odnosi się uprawnienia do świadczeń pomocy materialnej, czy też czasu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu magistra. Niemniej, w ocenie OKSS, dokładna analiza spornego przepisu, wsparta wykładnią funkcjonalną, te początkowe wątpliwości rozwiewa i pozwala uzyskać jednoznaczny rezultat. OKSS podniosła, iż obowiązkiem władz publicznych jest materialne wspieranie studentów mające na celu zapewnienie pomocy w uzyskaniu wykształcenia w stopniu możliwie najwyższym. Analizowany przepis przewiduje, że takim możliwe najwyższym stopniem jest uzyskanie tytułu magistra lub równorzędnego. Zdaniem OKSS, celem przyświecającym ustawodawcy przy konstruowaniu tak systemu pomocy materialnej, jak i obowiązujących przepisów, było materialne wspieranie studentów, którzy po ukończeniu jednego kierunku studiów chcą studiować, by zdobyć tytuł magistra lub równorzędny. W tej sytuacji, zdaniem OKSS, uznać należy, że jakkolwiek władza publiczna wspiera studenta materialnie w uzyskaniu wykształcenia w stopniu możliwie najwyższym, to jednak daje możliwość skorzystania z takiego wsparcia tylko przez określony czas, a więc to od studenta zależy, czy skorzysta z tej pomocy i w tym czasie uzyska tytuł magistra (lub równorzędny).

Mając na względzie powyższe, OKSS uznała, że dyspozycja z art. 184 ust. 5 p.s.w. ustanawia ogólną regułę (pierwsza część przepisu], zgodnie z którą po ukończeniu dowolnego kierunku studiów studentowi nie przysługują świadczenia pomocy materialnej (o których mowa w art. 173 p.s.w.). Organ odwoławczy wskazał, że od tej reguły wprowadza się wyjątek (druga część przepisu), zgodnie z którym student może otrzymywać ww. świadczenia, jeśli po ukończeniu kierunku studiów kontynuuje studia (tzn. dalej kształci się] na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego (w celu uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego). Jednak, jak zauważył organ odwoławczy, również ta okoliczność (tj. kontynuowanie studiów) umożliwiająca otrzymywanie świadczeń pomocy materialnej podlega (trzecia część przepisu) ograniczeniu czasowemu - świadczeń tych nie można otrzymywać dłużej niż przez trzy lata studiowania (tzn. kształcenia się dalej) w celu uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego.

W konsekwencji, OKSS stwierdziła, że do okresu trzech lat, o którym mowa w przepisie zaliczyć należy wszystkie okresy, w których dana osoba posiadała status studenta na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego.

Zdaniem OKSS, o tym, że sformułowanie "jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat" odnosi się do czasu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu magistra (a nie do okresu otrzymywania świadczeń pomocy materialnej) przesądza także użycie przez ustawodawcę w tym miejscu słowa "lat" (w znaczeniu, w którym rok to jednostka czasu odpowiadająca 12 miesiącom). W tej sytuacji, OKSS uznała, że uprawnienie do otrzymania świadczeń pomocy materialnej jest ograniczone do 36 miesięcy studiowania na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego (oczywiście po ukończeniu studiów I stopnia).

Dokonując dalszej analizy, OKSS uznała, że gdyby przyjąć, iż 36 miesięcy odnosi się do okresu, przez który można otrzymywać świadczenia pomocy materialnej, należałoby konsekwentnie stwierdzić, że każdy student, który spełnia kryteria określone w art. 184 p.s.w. (i pozostałe przepisy dotyczące konkretnego świadczenia), może pobierać świadczenia przez trzy lata i sześć miesięcy swoich studiów. W ocenie OKSS, trudno jednak bronić racjonalności ustawodawcy, który wprowadzałby tak dziwaczne czasowe ograniczenie, albowiem studenci studiów II stopnia otrzymywaliby możliwość otrzymywania stypendiów przez czas o półtora roku dłuższy, niż standardowa długość studiów ll stopnia. Według organu odwoławczego, takie ograniczenie miałoby się również nijak do studentów, którzy ukończyli studia I stopnia i kontynuują kształcenie na studiach jednolitych magisterskich. Zdaniem OKSS, nie ma też podstaw, by uznać, że ustawodawca posługując się słowem "lat" chciał użyć pojęcia "rok akademicki".

Konkludując, OKSS stwierdziła, że powyższe rozumowanie wzmacnia zatem argumentację zaprezentowaną w wykładni art. 184 ust. 5 p.s.w., zgodnie z którym sformułowanie "jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat" odnosi się do czasu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu magistra. Zdaniem organu odwoławczego, taka wykładnia art. 184 ust. 5 p.s.w. wsparta jest również wykładnią funkcjonalną, gdyż pozostaje w zgodzie z logiką zmian wprowadzanych nowelizacją ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2017 r., iż studenci Uniwersytetu [...] zobowiązani są do rejestrowania wniosków o pomoc materialną w USOSweb (systemie obsługi studiów) i generowania pdf-ów wniosków, które po wydrukowaniu, składane są do właściwego organu. Organ odwoławczy zauważył, że formularze w USOSweb skonstruowane są w taki sposób, by między innymi zebrać od studentów informacje dotyczące historii ich studiowania i tym samym umożliwić komisjom sprawdzenie, czy studenci spełniają przesłanki określone w art. 184 ust. 5. p.s.w.

Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy, OKSS wskazała, że rejestrując wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w dniu [...] października 2016 r., a następnie składając go podpisanego do Komisji Stypendialnej dla Studentów [...], skarżący oświadczył, że jedynymi podejmowanymi przez niego studiami na innych, niż Uniwersytet [...], uczelniach, były studia l stopnia na kierunku [...] Uniwersytetu [...] (vide: oświadczenie skarżącego studenta, z którego wynika, że studiował on na tym kierunku od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] listopada 2014 r.). Według OKSS, z systemu USOS wynika tymczasem, że studia I stopnia na Uniwersytecie [...] skarżący ukończył uzyskując tytuł licencjata [...] listopada 2012 r. (taki dokument - zdaniem organu odwoławczego - widnieje w systemie, jako uprawniający skarżącego studenta do podjęcia studiów II stopnia na kierunku [...] ).

W tej sytuacji, OKSS wskazała, że zapoznanie się z informacjami zawartymi w POL-on, a dotyczącymi osoby skarżącego studenta - potwierdziło, że nie tylko podał on niezgodne z prawdą daty rozpoczęcia i ukończenia studiów I stopnia, ale zataił także przed Komisją Stypendialną dla Studentów [...] informacje o podjętych poza [...] studiach ll stopnia.

W konsekwencji dokonanej analizy, OKSS wskazała, że z danych znajdujących się w systemie POL-on wynika, iż skarżący student dotychczas studiował poza Uniwersytetem [...] na następujących kierunkach:

- w latach 2009-2012 - studia I stopnia na kierunku [...] na [...] (zakończone uzyskaniem tytułu licencjata [...] listopada 2012 r.);

- od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] listopada 2014 r. - studia II stopnia na kierunku [...] na [...] (zakończone skreśleniem z listy studentów);

- od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] września 2016 r. - studia I stopnia na kierunku [...] na [...] (zakończone skreśleniem z listy studentów);

- od dnia [...] października 2016 r. do (brak danych) - studia II stopnia na kierunku [...] na Uniwersytecie [...].

Z kolei, jeśli chodzi o studia podejmowane przez skarżącego na Uniwersytecie [...], OKSS zauważyła, że analiza profilu skarżącego wskazuje, iż:

- od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] stycznia 2016 r. - studia II stopnia na kierunku [...] w zakresie [...] (zakończone skreśleniem z powodu niezaliczenia roku);

- od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2016 r. - studia II stopnia na kierunku [...] (zakończone skreśleniem z powodu niezaliczenia roku);

- od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r. - studia I stopnia na kierunku [...] w ramach MSOŚ (zakończone skreśleniem z powodu niezaliczenia semestru);

- od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r. - studia I stopnia na kierunku studia nad [...] (zakończone skreśleniem z powodu niezaliczenia semestru);

- od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] października 2016 r. - studia I stopnia (studia wieczorowe) na kierunku [...] (zakończone skreśleniem w związku z rezygnacją ze studiów);

- od dnia [...] października 2016 r. (w trakcie) - studia II stopnia na kierunku [...] – studia [...].

Mając na względzie powyższe dane, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] podkreśliła, iż w czasie swoich dotychczasowych studiów na Uniwersytecie [...] skarżący nie zaliczył ani jednego przedmiotu na żadnych ze studiowanych kierunków. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że za wyjątkiem jednych studiów (płatnych, wieczorowych, z których skarżący sam zrezygnował), ze wszystkich pozostałych skarżący student był skreślany po roku lub semestrze z powodu nieuzyskania zaliczeń wymaganych planem studiów. Organ odwoławczy podniósł, że w tym czasie student otrzymywał jednak przed dwa lata stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w obiekcie innym, niż dom studencki - za każdym razem w maksymalnej w danym roku akademickim wysokości przez maksymalny okres (w roku akademickim 2014/2015 – [...] złotych miesięcznie przez 10 miesięcy, zaś w roku akademickim 2015/2016 – [...] złotych miesięcznie przez 9 miesięcy). W ocenie OKSS, przyznanie tak wysokich stypendiów umożliwiło to, że skarżący student wykazywał za każdym razem O złotych dochodów (odpowiednio za 2013 r. i 2014 r.). Jednocześnie, jak zauważyła OKSS, powołując się przy tym na art. 179 ust. 6 pkt 1 lit. a p.s.w. (ukończenie 26. roku życia i nieprowadzenie gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców), skarżący ubiegał się o stypendium bez wykazywania dochodów rodziców. OKSS wskazała, że w bieżącym roku akademickim, podobnie jak przez dwa ostatnie lata, skarżący student również ubiega się o stypendium socjalne z jednej strony deklarując dochód za 2015 r. w wysokości O złotych, z drugiej - nie wykazując dochodów rodziców. W tym kontekście, zdaniem organu odwoławczego, może budzić zastanowienie oświadczenie skarżącego studenta (będące obligatoryjnym załącznikiem do wniosku o stypendium socjalne w zwiększonej wysokości), w którym stwierdził on, że miejscem jego stałego zamieszkania, z którego codzienny dojazd uniemożliwiałby mu lub utrudniał studiowanie, jest miejsce zamieszkania jego rodziców (tj. M. w woj. m.), z którymi nie prowadzi wspólnego gospodarstwa (w USOS skarżący student podał zaś tylko jeden adres - stałym adresem jest Z.). Organ odwoławczy wskazał, że Komisja Stypendialna dla Studentów [...] pismem z dnia [...] listopada 2016 r. poprosiła skarżącego o wyjaśnienie m.in. tej kwestii, lecz skarżący się do tego nie ustosunkował.

OKSS podniosła ponadto, że przed wydaniem decyzji, poinformowała skarżącego o dokonanych ustaleniach w toku postępowania wyjaśniającego, a ponadto wezwała skarżącego do dostarczenia zaświadczenia z Uniwersytetu [...], które potwierdzi stanowisko strony skarżącej, co pozwoli OKSS na przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego dotyczącego rozbieżności w danych w POL-on, a tym co skarżący student i Uniwersytet [...] twierdzi.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący ostatecznie przesłał do OKSS zaświadczenie z sekretariatu Instytutu [...] [...], z którego wynika, że od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] listopada 2014 r. był studentem na studiach II stopnia na kierunku [...].

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], mając na uwadze dokonaną wykładnię art. 184 ust. 5 p.s.w., a także mając na względzie okoliczności faktyczne dotyczące studiów skarżącego - w szczególności:

a) zakończenie studiów I stopnia na kierunku [...] na Uniwersytecie [...] złożeniem egzaminu licencjackiego [...] listopada 2012 r.,

b) posiadanie statusu studenta na studiach II stopnia na kierunku [...] na U. w okresie od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] listopada 2014 r.,

c) posiadanie statusu studenta na studiach II stopnia na kierunku [...] w zakresie [...] na U. w okresie od [...] października 2014 r. do [...] stycznia 2016 r.,

d) posiadanie statusu studenta na studiach II stopnia na kierunku [...] na [...] w okresie od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2016 r.,

d) posiadanie statusu studenta na studiach II stopnia na kierunku [...] – studia [...] w okresie od dnia 1 października 2016 r.,

- uznała, że skarżący w sposób nieprzerwany studiował od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] września 2016 r. na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra. W tej sytuacji, w ocenie OKSS, okres trzech lat studiowania, o którym mowa w art. 184 ust. 5 p.s.w., kiedy skarżący mógł otrzymywać świadczenia pomocy materialnej upłynął z dniem [...] września 2016 r. Zdaniem OKSS, od dnia [...] października 2016 r. skarżący student nie spełnia przesłanki określonej w art. 184 ust. 5 cyt. ustawy i nie można przyznać mu żadnego ze świadczeń pomocy materialnej.

W uzasadnieniu decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] uznała, iż skarżący jest typowym przypadkiem osoby, która podejmuje studia wyłącznie w celu pobierania świadczeń pomocy materialnej, co ustawodawca - wprowadzając przepis art. 184 ust. 5 p.s.w. - ograniczył i pozwolił przeciwdziałać taki rażącym sytuacjom nadużywania konstytucyjnego prawa do kształcenia i otrzymywania pomocy.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...].

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji OKSS, skarżący zarzucił organom obu instancji błędną interpretację art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu z dnia [...] lutego 2017 r. - wskazała przede wszystkim, iż nie zgadza się z zaprezentowaną przez OKSS interpretacją przepisu art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Skarżący uznał, iż cała treść art. 184 p.s.w. nie reguluje w żaden sposób okresu studiów (w sensie ich trwania), tylko dotyczy świadczeń pomocy materialnej. Skarżący stwierdził więc, iż może korzystać ze świadczeń socjalnych (stypendiów dla najlepszych studentów, stypendiów socjalnych, stypendiów socjalnych zwiększonych z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub innym obiekcie, zapomóg) nie dłużej niż przez 3 lata na studiach II stopnia. Zdaniem skarżącego, ustawodawcę nie interesuje, ile lat skarżący będzie studiował na studiach drugiego stopnia, ponieważ realizacja programu nauczania po wejściu w życiu procesu bolońskiego jest o wiele bardziej skomplikowana i nie każde studia II stopnia trwają 2 lata, gdyż czasami student, chcąc kontynuować studia na innym kierunku, musi zrealizować różnice programowe wynikające z obligatoryjnego uzupełnienia niezbędnych podstaw nauczania w danej dziedzinie wiedzy, jak to było w przypadku skarżącego, gdy kontynuował on studia II stopnia na [...] po ukończeniu studiów I stopnia na [...].

W tej sytuacji, skarżący uznał, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji OKSS w zakresie interpretacji art. 184 ust. 5 p.s.w. opiera się na nadinterpretowaniu przepisów i nijako "pomaganiu" ustawodawcy poprzez dopisywanie do ustępu artykułu zwrotów, których tam nie ma, co tworzy pole do nadużyć prawnych. Skarżący wskazał, że ustawodawca wyszedł poniekąd z "pomocną dłonią" w stosunku do studentów na studiach II stopnia, określając okres pobierania stypendiów na maksymalnie 3 lata (pomimo tego, że w większości przypadków studia II stopnia trwają 2 lata), podobnie jak w ogóle nie określił (ustawodawca) okresu pobierania świadczeń dla studentów na studiach I stopnia, gdzie można te świadczenia pobierać przez dowolny okres czasu w przypadku (w założeniu, że student nie ukończył studiów I stopnia) podjęcia innych studiów, rezygnacji lub skreślenia z listy studentów.

Skarżący stwierdził, iż ustawodawca założył, że skoro student posiada wyższe wykształcenie (ukończone studia licencjackie), to ma lepsze perspektywy na rynku pracy, dlatego może kontynuować naukę na studiach II stopnia, ale państwo może go wspierać finansowo przez uczelnię nie dłużej niż przez 3 lata, gdy np. w jego planach, jako studenta, studia II stopnia będą trwały 4 lata. Ponadto, skarżący uznał, że może zrezygnować ze studiów i pójść na inne, i jeśli sytuacja tego wymaga - starać się o stypendium socjalne. Zdaniem skarżącego, ważne jest tylko to, że w trakcie studiów magisterskich może on o taką pomoc prosić tylko przez 3 lata. Według skarżącego, są to dowolnie wybrane lata, a więc nawet, jeśli będzie on studiował 4 lata, jeśli w międzyczasie nie zdobędzie tytułu magistra. Według skarżącego, czas nie ma tutaj znaczenia, lecz istotna jest tylko trudna sytuacja dająca podstawę do przyznania stypendium. W ocenie skarżącego, na nim spoczywa tylko obowiązek udowodnienia, że pomoc, o którą prosi rzeczywiście mu się należy. Skarżący uznał, że stwierdzenie "nie dłużej niż przed okres 3 lat" nie jest w art. 184 ust. 5 cyt. ustawy zastrzeżone, a więc nie ma zastrzeżenia, że muszą to być 3 lata kolejno następujące po sobie. W tej sytuacji, skarżący zarzucił, że OKSS mylnie uważa, iż skarżącemu wsparcie się nie należy, bo wykorzystał okres trzech lat, gdzie miał on status studenta. Gdy tymczasem, według skarżącego, istnieje pojęcie czynnego i biernego studiowania, gdzie np. student z racji zdarzeń losowych, np. choroby lub ciąży, musi przerwać naukę, ale nie traci statusu studenta.

Skarżący nie zgodził się również z zarzutem, iż zataił on przed OKSS fakt tego, iż podejmował inne kierunki studiów na studiach I stopnia. Według skarżącego, nieporozumienie wynika stąd, iż podchodził do rekrutacji na kierunek, który go nie zainteresował, zostałem zakwalifikowany do przyjęcia, złożył dokumenty, wyraził chęć studiowania, ale na tym się kończyło. Skarżący wskazał, iż wiedział, że zostanie skreślony z powodu niezaliczenia semestru i nie widział potrzeby podchodzenia do sesji egzaminacyjnej. Skarżący zauważył, że na tych studiach nigdy nie składał jakichkolwiek wniosków o jakiekolwiek wsparcie, o czym OKSS doskonale wie, dlatego nie może on zrozumieć argumentów organu odwoławczego. Skarżący stwierdził, że nie złamał prawa, a także nikogo nie wprowadził w błąd, poprzez np. złożenie wniosku o stypendium socjalne. Skarżący podniósł, iż na studiach II stopnia korzystał z warsztatów, którymi był zainteresowany, ale z racji hospitalizacji i innych problemów zdrowotnych nie udało mu się zaliczyć części przedmiotów w terminie. Skarżący podkreślił, iż powtarzanie kursów z niezaliczonych egzaminów jest niestety płatne, o czym organ odwoławczy już nie wspomniał, a co jest bardzo istotne, albowiem skarżący stwierdził, że nie byłoby go stać na wysokie opłaty za powtarzanie niezaliczonych kursów, a więc wolał on ponownie podchodzić do rekrutacji na ten sam kierunek, niż płacić za powtarzanie przedmiotów. Skarżący wskazał, że dodatkowo uczęszczał na lektoraty z języków obcych - arabskiego i hebrajskiego na Wydziale [...], co pochłaniało dużo czasu.

Mając na względzie powyższe, skarżący zarzucił, iż stwierdzenie użyte przez OKKS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby skarżący podejmował studia tylko w celu osiągnięcia korzyści finansowych płynących ze stypendiów, jest niezasadne i ma na celu wyłącznie przedstawienie jego osoby w negatywnym świetle.

Skarżący zauważył ponadto, że w jego przypadku nie miał miejsca również fakt skorzystania przez dziekana każdego wydziału z możliwości skreślenia studenta w przypadku niezadowalających wyników w nauce.

Skarżący oświadczył również, iż zdając sobie sprawę z odpowiedzialności karnej, zapewnia, iż stypendium socjalne na studiach II stopnia pobierał tylko na Uniwersytecie [...] i tylko przez okres 2 lat, o czym również poinformował OKSS, przedstawiając stosowne zaświadczenia.

Skarżący podniósł, iż po ukończeniu studiów licencjackich na [...] na U., rekrutował się na [...] - studia stacjonarne II stopnia na U., co miało miejsce w lipcu 2013 r., ale we wrześniu 2013 r. złożył oświadczenie o rezygnacji ze studiów w związku z przeprowadzką do W., co miało miejsce przed rozpoczęciem zajęć od [...] października 2013 r., a więc skarżący stwierdził, iż de facto nigdy nie był studentem studiów II stopnia przed podjęciem studiów na U. Według skarżącego, rezygnacja ze studiów pozbawia go wszystkich przywilejów z tym związanych i logicznie uzasadnionym jest fakt, że w tym okresie nie kontynuował on nauki na studiach II stopnia w celu uzyskania dyplomu magistra, bo nie miał statusu studenta. Skarżący uznał, że oczywistą konsekwencją faktu rezygnacji ze studiów jest też brak uprawnień do pobierania jakichkolwiek świadczeń z uczelni, co wykazał w zaświadczeniach. Jednakże, skarżący stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w roku akademickim 2011/2012 był studentem 3 roku studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich [...] na [...] i wziął sobie urlop dziekański, a po powrocie z urlopu dziekańskiego nie mógł już wrócić na kolejny rok tych studiów, gdyż były one wygaszane - został przeniesiony na 1 rok stacjonarnych studiów II stopnia i z tą decyzją się nie zgadza, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zauważył, że w chwili obecnej czeka na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w tej sprawie, o czym również poinformował OKSS.

Konkludując, skarżący wskazał, że inne uczelnie rozwiązują ten problem interpretacyjny na korzyść studentów. Jednocześnie, skarżący zapewnił, iż - wbrew zarzutom OKKS - zachował się uczciwie, albowiem będąc również studentem Uniwersytetu [...], nie złożył wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na tej uczelni, pomimo, iż na U. sporne stypendium zostałoby mu z pewnością przyznane.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie, w skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2017 r. OKSS wskazała, że mając na uwadze ewentualność wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, warto zwrócić uwagę na pewne okoliczności świadczące o sytuacji dochodowej skarżącego, które organ odwoławczy uzyskał w trakcie prowadzonego postępowania. Otóż, OKSS zauważyła, iż skarżący ubiegał się o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017, na potwierdzenie czego w złożonym wniosku oświadczył, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, zaś jego dochód wyniósł 0 złotych. Organ odwoławczy wskazał, że z załączonych do wniosku dokumentów w postaci kopii decyzji Burmistrza Miasta Z. - wynika, że skarżący w październiku oraz listopadzie 2016 r. otrzymał dwa zasiłki celowe (odpowiednio [...] złotych i [...] złotych). Organ odwoławczy podniósł, iż w treści decyzji Burmistrza Miasta Z. zostało wskazane, że "(...) dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych i nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, tj. 634 złotych", co oznaczałoby, iż sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącego jest trudna. Tymczasem, jak zauważyła OKSS, w toku prowadzonego postępowania organ odwoławczy ustalił, że skarżący w 2016 r. wybrał się na wycieczkę do I., zaś w styczniu 2016 r. kupił bilety lotnicze na podróż z B. do N. J. i z powrotem. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że takie postępowanie skarżącego może budzić zdziwienie, w kontekście rzekomo trudnej sytuacji materialnej przedstawianej przez skarżącego. Organ odwoławczy stwierdził, że - w jego ocenie - skarżący jest osobą niewiarygodną, o czym świadczy również to, że mijał się on z prawdą, zapewniając organ odwoławczy, jakoby rekrutował się na ten sam kierunek studiów, z którego został skreślony z powodu niezaliczenia roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę wspomnianego aktu lub czynności organu z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] nie dopuściła się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy wyjaśniła w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, dlaczego uznała, że w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka do przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w obiekcie innym, niż dom studencki, na rok akademicki 2016/2017.

Sąd uznał jednocześnie, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], utrzymując w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o nieprzyznaniu skarżącemu wskazanego wyżej stypendium socjalnego - dokonała prawidłowych ustaleń w zakresie interpretacji przepisu art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Tym samym, Sąd uznał, że OKSS, wydając zaskarżoną decyzję o nieprzyznaniu skarżącemu W. C. wspomnianego stypendium socjalnego - nie dopuściła się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, nie można również zarzucić organowi odwoławczemu, że orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o nieprzyznaniu stypendium socjalnego, pominęła w swych rozważaniach podstawowy cel oraz istotę rozwiązań prawnych dotyczących stypendiów studenckich zawartych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zdaniem Sądu, zarówno brak naruszenia powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i właściwa ocena ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego zawierających rozwiązania dotyczące stypendiów studenckich zawarte w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowią o tym, iż OKSS, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2017 r., zasadnie stwierdziła brak podstaw do przyznania skarżącemu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w obiekcie innym, niż dom studencki na rok akademicki 2016/2017.

Na wstępie, warto zauważyć, iż podstawą funkcjonowania systemu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów jest norma prawna zawarta w art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który jednocześnie wskazuje cel przeznaczenia środków publicznych przewidzianych na pomoc materialną dla studentów, jakim jest zapewnienie powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Z kolei, jak stanowi art. 179 ust. 2 cyt. ustawy, rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne.

W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż pojęcie "trudna sytuacja materialna" nie jest równoznaczne pojęciu "wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta". W tej sytuacji, ustalany przez rektora dochód (w granicach wyznaczonych przez przepis art. 179 ust. 3 p.s.w.), to dochód jedynie uprawniający do ubiegania się o stypendium socjalne, a nie dochód gwarantujący otrzymanie owego stypendium socjalnego. W konsekwencji, jak słusznie stwierdziła OKSS, uznać należy, że posiadanie określonego dochodu jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do otrzymania stypendium socjalnego. Stwierdzić należy zatem, że poza tym, iż dochód na osobę w rodzinie studenta nie może być wyższy, niż ten ustalony przez rektora, to jednocześnie student, żeby stypendium otrzymać, musi znajdować się w trudnej sytuacji materialnej.

Według Sądu, stwierdzić trzeba, iż o otrzymaniu przez studenta stypendium socjalnego będzie zatem zawsze decydować łączne spełnienie przez niego dwóch warunków, a więc - po pierwsze - znajdowanie się studenta w trudnej sytuacji materialnej oraz - po drugie - posiadanie dochodu na osobę w rodzinie nie wyższego, niż ten ustalony przez rektora. Sąd przyjął, iż taka interpretacja pojęcia "trudna sytuacja materialna" opiera się na systemowej wykładni art. 179 ust. 1 w zw. art. 179 ust. 8 i 9 oraz 183 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

W niniejszej sprawie, podkreślić należy jednak szczególnie to, iż ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym zawiera również takie przepisy, które wyłączają w ogóle prawo do świadczeń pomocy materialnej w określonych wypadkach.

Otóż, jednym z takich przepisów, kluczowych w niniejszej sprawie, jest art. 184 ust. 5 p.s.w., który stanowi, że studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173 p.s.w., chyba, że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

Rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd zobowiązany był przesądzić, czy Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] prawidłowo zinterpretowała normę prawną wyrażoną w przepisie art. 184 ust. 5 p.s.w., w szczególności, poprzez dokonanie oceny, czy organ odwoławczy właściwie odkodował znaczenie sformułowania "jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat", jako zwrotu odnoszącego się do uprawnienia do świadczeń pomocy materialnej, czy też do czasu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu magistra.

W ocenie Sądu, dokonując analizy spornego przepisu, pamiętać należy, że obowiązkiem władz publicznych jest materialne wspieranie studentów mające na celu zapewnienie pomocy w uzyskaniu wykształcenia w stopniu możliwie najwyższym. Niewątpliwie, analizowany przepis art. 184 ust. 5 p.s.w. przewiduje, że takim możliwe najwyższym stopniem jest uzyskanie tytułu magistra lub równorzędnego.

Zdaniem Sądu, celem przyświecającym ustawodawcy przy konstruowaniu zarówno systemu pomocy materialnej, jak i obowiązujących przepisów p.s.w., było materialne wspieranie studentów, którzy po ukończeniu jednego kierunku studiów chcą studiować, by zdobyć tytuł magistra lub równorzędny. W tej sytuacji, OKSS słusznie zauważyła jednak, że jakkolwiek władza publiczna wspiera studenta materialnie w uzyskaniu wykształcenia w stopniu możliwie najwyższym, to jednak daje możliwość skorzystania z takiego wsparcia tylko i wyłącznie przez określony czas, a więc uznać trzeba, że to wyłącznie od studenta zależy, czy skorzysta z tej pomocy i w tym czasie uzyska tytuł magistra (lub równorzędny).

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że OKSS zasadnie przyjęła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż dyspozycja art. 184 ust. 5 p.s.w. ustanawia ogólną regułę, zgodnie z którą po ukończeniu dowolnego kierunku studiów studentowi nie przysługują świadczenia pomocy materialnej (o których mowa w art. 173 p.s.w.). Organ odwoławczy prawidłowo wskazał jednocześnie, że od tej reguły omawiany przepis wprowadza wyjątek, zgodnie z którym student może otrzymywać ww. świadczenia, jeśli po ukończeniu kierunku studiów kontynuuje studia (tzn. dalej kształci się) na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego (w celu uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego). Jednak, jak zauważył słusznie organ odwoławczy, również ta okoliczność (tj. kontynuowanie studiów) umożliwiająca otrzymywanie świadczeń pomocy materialnej podlega ograniczeniu czasowemu, albowiem - zgodnie z art. 184 ust. 5 in fine p.s.w. - świadczeń tych nie można otrzymywać dłużej, niż przez trzy lata studiowania (tzn. kształcenia się dalej) w celu uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego.

W konsekwencji, OKSS zasadnie przyjęła w uzasadnieniu spornej decyzji z dnia [...] maja 2017 r., że do okresu trzech lat, o którym mowa w przepisie art. 184 ust. 5 cyt. ustawy, zaliczyć należy wszystkie okresy, w których dana osoba posiadała status studenta na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego.

Zdaniem Sądu, o tym, że sformułowanie "jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat" odnosi się do czasu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu magistra (a nie do okresu otrzymywania świadczeń pomocy materialnej) przesądza także użycie przez ustawodawcę w tym miejscu słowa "lat", które oznacza jednostkę czasu odpowiadającą 12 miesiącom.

Mając na względzie powyższe, Sąd zgodził się ze stanowiskiem OKSS, że uprawnienie do otrzymania świadczeń pomocy materialnej jest ograniczone do 36 miesięcy studiowania na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego (oczywiście po ukończeniu studiów I stopnia).

Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej, uznać należy, że gdyby przyjąć, jak sugeruje skarżący, iż owe 36 miesięcy odnosi się do okresu, przez który można otrzymywać świadczenia pomocy materialnej, należałoby konsekwentnie stwierdzić, że każdy student, który spełnia kryteria określone w art. 184 p.s.w. (a także pozostałe kryteria dotyczące konkretnego świadczenia przewidziane w p.s.w.), mógłby pobierać świadczenia przez trzy lata i sześć miesięcy swoich studiów. W ocenie Sądu, nie sposób jednak zgodzić się z taką interpretacją normy prawnej wyrażonej w art. 184 ust. 5 p.s.w., albowiem przeczyłaby ona jakiejkolwiek racjonalności ustawodawcy poprzez wprowadzenie irracjonalnego ograniczenia czasowego, który spowodowałby, iż studenci studiów II stopnia otrzymywaliby możliwość otrzymywania stypendiów przez czas o półtora roku dłuższy, niż standardowa długość studiów ll stopnia. Według Sądu, takie ograniczenie miałoby się również nijak do studentów, którzy ukończyli studia I stopnia i kontynuują kształcenie na studiach jednolitych magisterskich. OKSS słusznie zauważyła również, że nie ma jakichkolwiek sensownych podstaw, by uznać, że ustawodawca, posługując się sformułowaniem "lat", chciał użyć pojęcia "rok akademicki".

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że OKSS - wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2017 r. - zasadnie stwierdziła zatem, iż wykładnia art. 184 ust. 5 p.s.w. prowadzi do przyjęcia, iż sformułowanie "jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat" odnosi się do czasu kontynuowania studiów w celu uzyskania tytułu magistra, co jest zgodne z wykładnią funkcjonalną, albowiem pozostaje w zgodzie z logiką zmian wprowadzanych nowelizacją ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], dokonując prawidłowej wykładni art. 184 ust. 5 p.s.w., a także - przeprowadzając szczegółową analizę okoliczności faktycznych dotyczących studiów skarżącego - zasadnie stwierdziła, że skarżący w sposób nieprzerwany studiował od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] września 2016 r. na studiach prowadzących do uzyskania tytułu magistra. W tej sytuacji, jak słusznie zauważyła OKSS, okres trzech lat studiowania, o którym mowa w art. 184 ust. 5 p.s.w., w którym to okresie skarżący mógł otrzymywać świadczenia pomocy materialnej, upłynął z dniem [...] września 2016 r. W konsekwencji, OKSS zasadnie stwierdziła w zaskarżonej decyzji, że od dnia [...] października 2016 r. skarżący nie spełniał przesłanki określonej w art. 184 ust. 5 cyt. ustawy, co powoduje, iż nie można przyznać mu żadnego ze świadczeń pomocy materialnej.

Sąd uznał jednocześnie, że ustawodawca - wprowadzając przepis art. 184 ust. 5 p.s.w. - umożliwił przeciwdziałanie sytuacjom rażącego nadużywania konstytucyjnego prawa do kształcenia i otrzymywania pomocy, a w konsekwencji, dał szansę na wyeliminowanie sytuacji, w której dana osoba podejmuje studia wyłącznie w celu pobierania świadczeń pomocy materialnej.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], utrzymując w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o nieprzyznaniu stypendium socjalnego, nie dopuściła się - mogącego mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, iż OKSS dokonała prawidłowych ustaleń w zakresie analizy przesłanek zastosowania przepisu art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, działając w sposób zgodny zarówno z zasadą praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Organ odwoławczy wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu art. 184 ust. 5 p.s.w. - brak było podstaw do uchylenia spornej decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.