Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 183/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Protokolant Monika Orska, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 183/04

UZASADNIENIE

W dniu 4 lipca 2003 roku do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek płatnika M. M. - Agencja A o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lipca do października 1998 roku wraz z korektami deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT-4 odpowiednio za każdy miesiąc. Płatnik stwierdził, że wprawdzie w sporządzonych deklaracjach wykazał i pobrał zaliczki na podatek dochodowy od dokonanych w poszczególnych miesiącach wypłat z tytułu wynagrodzeń, to jednak faktycznie sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem pracownicy należnych wynagrodzeń nie otrzymali oraz nie zostały one postawione do ich dyspozycji.

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] roku odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lipca do października 1998 roku, uznając że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż po stronie płatnika powstała nadpłata.

M. M. nie zgadzając się z treścią decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wniósł odwołanie, w którym zarzuca organowi podatkowemu dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i brak uzasadnienia dla odrzucenia twierdzeń odwołującego.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, przywołując treść przepisu art. 75 § 2 pkt 2 i § 3 oraz art. 72 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz.926 z późn. zm.) wskazano, że w deklaracjach PIT-4 płatnik - Agencja A zadeklarował:

- za miesiąc lipiec 1998 oku suma wypłat 350,00 złotych ( l pracownik ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 54,50 złotych,

- za miesiąc sierpień 1998 roku suma wypłat 2.850,00 złotych ( 4 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 409,35 złotych,

- za miesiąc wrzesień 1998 roku suma wypłat 4.006,60 złotych ( 4 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 629,11 złotych,

- za miesiąc październik 1998 roku suma wypłat 12.028,78 złotych ( 7 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 2.049,59 złotych.

W złożonych w dniu 20 października 2002 roku korektach deklaracji PIT-4 płatnik wykazał natomiast:

- za miesiąc lipiec 1998 roku suma wypłat 0 zł ( 2 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 0 złotych,

- za miesiąc sierpień 1998 roku suma wypłat 1.100,00 złotych ( 3 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 209,00 złotych,

- za miesiąc wrzesień 1998 roku suma wypłat 1.100,00 złotych ( 3 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 209,00 złotych,

- za miesiąc październik 1998 roku suma wypłat 6.600,00 złotych ( 8 pracowników ), zaliczki przekazane do urzędu skarbowego 1.254,00 złotych.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - w tym listy płac, dowody wewnętrzne oraz raporty kasowe sporządzone w miesiącach od lipca do października 1998 roku nie potwierdzają zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonego przez płatnika M. M. Przeciwnie, cała dokumentacja źródłowa pochodząca z firmy M. M. - Agencja A wskazuje na to, że płatnik obliczył, pobrał i odprowadził do urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości należnej. Powyższe ustalenia potwierdzone zostały również przez pracowników zatrudnionych w okresie od lipca do października 1998 roku w firmie podatnika. Wbrew jego twierdzeniom zatrudnieni w spornym okresie pracownicy oświadczyli, że wynagrodzenia za poszczególne miesiące zostały im faktycznie wypłacone. W wyniku przesłuchania świadków potwierdzone zostały m.in. wypłaty na rzecz:

- J. M. w kwotach: za lipiec - 295,50 złotych, za sierpień - 323,50 złotych, za

wrzesień - 323,50 złotych, za październik - 323,50 złotych;

- D. S. w kwotach: za sierpień - 1,012,05 złotych, za wrzesień - 1.012,50 złotych, za

październik - 323,50 złotych;

- J. M. w kwotach: za sierpień - 607,05 złotych, za wrzesień - 409,89 zło -

tych, za październik - 588,76 złotych;

- T. G. w kwocie: za październik - 822,00 złotych.

Kwoty wynagrodzeń wskazane w oświadczeniach świadków są w pełni zgodne z listami płac wystawionymi przez Agencję A - potwierdzają tym samym W świetle powyższego organ odwoławczy wskazał, że brak jest przesłanek do stwierdzenia przedmiotowej nadpłaty tym bardziej, że podatnik w toku postępowania nie przedstawił na potwierdzenie swojego stanowiska żadnych dowodów.

M. M. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego zaskarżył je do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.

W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuty skargi koncentrują się głównie na kwestii odmienności ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy podatkowe w postępowaniu toczącym się wobec skarżącego jako podatnika w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok oraz w postępowaniu, którego strona była w charakterze płatnika pod nazwą Agencja A w przedmiocie stwierdzenia u płatnika nadpłaty podatku za miesiące od lipca do października 1998 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się, jak to wynika z treści skargi, do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zasadnie odmówiły podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lipca do października 1998 roku.

Stosownie do treści art. 75 § 2 pkt 2 lit. aa ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) uprawnienie określone w § 1 tj. do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, przysługuje również płatnikom lub inkasentom, jeżeli w złożonej deklaracji wykazali oraz wpłacili podatek w wysokości większej od wysokości pobranego podatku. W związku z powyższym po stronie płatnika nadpłata powstaje wyłącznie w przypadku, gdy w składanych przez niego deklaracjach wykazał oraz wpłacił podatek w wysokości wyższej od pobranego od podatnika, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2003 roku, sygn. akt I SA/Gd 2262/01.

Zgodzić się zatem należy z twierdzeniem organów podatkowych, że nadpłata podatku przez płatnika dotyczy jedynie tych przypadków, w których dochodzi do uszczerbku majątku płatnika, na skutek zapłacenia należnego świadczenia w większej wysokości od tej, w której zostało pobrane i winno być uiszczone zgodnie z przepisami na rzecz wierzyciela.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bezspornie, że skarżący jako płatnik sporządził deklaracje PIT- 4 za miesiące od lipca do października 1998 roku, a następnie wpłacił na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczki na podatek. Z kolei z zebranych w sprawie dowodów, przede wszystkim z list płac, dowodów wewnętrznych, raportów kasowych oraz wyciągu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów sporządzonych w okresie od lipca do października 1998 przez Agencję A wynika, że płatnik w rozpatrywanych miesiącach wypłacił wynagrodzenia i potrącił zaliczki na podatek w wysokości wykazanej w deklaracjach PIT- 4 za te miesiące. Powyższe znajduje potwierdzenie także w zeznaniach świadków przesłuchiwanych na okoliczność wypłaconych im przez pracodawcę wynagrodzeń za miesiące od lipca do sierpnia 1998 roku.

Skoro w toku postępowania skarżący nie przedstawił jakichkolwiek kontrargumentów na okoliczność wysokości dokonanych wypłat wynagrodzeń w poszczególnych miesiącach oraz wysokości pobranego podatku to przyjąć należy, że organy podatkowe zasadnie stwierdziły brak przesłanek wynikających z cyt. powyżej art. 75 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej i odmówiły stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, opierając się na zgromadzonym przez siebie materiale dowodowym. Dowody zgromadzone przez te organy przeczą danym wynikającym z dokonanej przez podatnika korekty zeznania, a w rzeczy samej potwierdzają prawidłowość dokonanych prze płatnika deklaracji PIT-4 za kwestionowane miesiące.

Kolejną kwestią sporną było naruszenie zasad właściwości miejscowej. Podatnik twierdził mianowicie, że właściwym do rozpoznania sprawy niniejszej jest Urząd Skarbowy w G., który prowadził postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, a którego ustalenia dotyczące podatku od osób fizycznych za okres od lipca do grudnia 1998 roku różnią się od ustaleń dokonanych przez Urząd Skarbowy w G., a w konsekwencji Organ odwoławczy, a to z kolei uzasadniało przekazanie sprawy zgodnie z właściwością.

Przechodząc do tego zarzutu, Sąd kierując się powoływanymi zasadami postępowania przed sądami administracyjnymi, uznał jako pozbawione jakichkolwiek podstaw zarzuty skargi formułowane w tym zakresie.

Po pierwsze, zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty u płatnika zostało wszczęte na jego wniosek w dniu 20 lipca 20002 roku, a zatem ma w tej sprawie zastosowanie przepis art. 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), stosownie do którego płatnicy, jakim jest skarżący, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, właściwego według siedziby płatnika, przesyłając równocześnie deklarację PIT-4 według ustalonego wzoru. W kontekście powyższego prawidłowa jest ta konstatacja organów podatkowych, w myśl której ustawodawca w art. 38 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą przyjął, że miejsce siedziby, w której jest ona wykonywana, stanowi o właściwości rzeczowej urzędu skarbowego. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, będący zarówno osobą fizyczną jak i płatnikiem, ma zatem obowiązek uiszczania należnych podatków oraz zaliczek na takie podatki we właściwym z uwagi na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej urzędzie skarbowym. Pomimo, że w odniesieniu do osób fizycznych kodeks cywilny w art. 25 k.c. wskazuje na miejsce zamieszkania osoby fizycznej, to należy wskazać, że w ustawie z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm. ) ustawodawca w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą wyraźnie zaznaczył w art. 88 b w zw. z art. 11 ust.1, że siedziba jej wykonywania jest tożsama z miejscem faktycznie jej realizowania. Innymi słowy w art. 38 ust. 1 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca miał przede wszystkim na uwadze miejsce wykonywanej przez osobę fizyczną działalności gospodarczej, jej siedziby, co zresztą potwierdza wpis do ewidencji działalności gospodarczej i w konsekwencji przesądza o właściwości rzeczowej organów podatkowych. A to dyskredytuje zarzucany w skardze brak podstaw właściwości Urzędu Skarbowego w G., skoro w dacie zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty siedziba firmy skarżącego prowadzącego działalność pod nazwą Agencja A mieściła się w G., przy ul. [...] i który to Urząd był właściwy we wszystkich sprawach podatkowych związanych z prowadzeniem przez podatnika firmy pod adresem jej siedziby..

Sąd nadto przychyla się do stanowiska organu odwoławczego, że ustalenia dokonane w tracie postępowania prowadzonego równolegle wobec M. M. przez Urząd Skarbowy w G. (właściwego miejscowo dla miejsca zamieszkania podatnika jako osoby fizycznej ) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, nie mają wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Postępowanie prowadzone przez Urząd Skarbowy i Dyrektora Izby Skarbowej ( właściwe miejscowo według siedziby płatnika ) dotyczyło wniosku o stwierdzenie nadpłaty w związku z pełnieniem przez skarżącego funkcji płatnika, zaś postępowanie wszczęte przez organ podatkowy w G. dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok M. M. jako podatnika.

Uznając, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszała prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do jej usunięcia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.