Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 853/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 41, art. 45, art. 58 i art. 59 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB), działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze. zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z [...] grudnia 2020 r. nr [...] wstrzymujące na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. roboty budowlane przy budowie 3 anten - masztów na dachu budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ul. N. [...] w W. oraz nakładające na P. Sp. z o.o. jako inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 2 miesięcy od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na aktualnej odbitce z mapy zasadniczej wykonanej do celów projektowych, oświadczenia (pod rygorem odpowiedzialności karnej) o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia organu administracji architektoniczno – budowlanej o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, MWINB wskazał, że stosownie do art. 141 § 2 k.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, o czym strona została poprawnie pouczona w postanowieniu PINB z [...] grudnia 2020 r. Jak wynika z akt administracyjnych, P. Sp. z o.o. podjęła skierowaną do niej korespondencję 14 grudnia 2020 r., zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami k.p.a. termin do wniesienia zażalenia wynoszący 7 dni upłynął 21 grudnia 2020 r. (dzień powszedni). Organ zażaleniowy zauważył, że 12 stycznia 2021 r. wpłynęło do MWINB przekazane przez organ I instancji odwołanie spółki wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. W ocenie MWINB, spółka nie uprawdopodobniła jednak, że uchybienie przez nią terminu nastąpiło bez jej winy. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Organ zauważył, że spółka wskazała w swoim wniosku, iż główną przyczyną niewniesienia przez nią zażalenia w terminie był fakt "kwarantannowania" korespondencji, która trafiała do strony, tj. m.in. przedmiotowego postanowienia PINB. W tym kontekście MWINB zwrócił uwagę na to, iż z powodu zaistniałej sytuacji epidemicznej została uchwalona ustawa z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej: ustawa COVD-19. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 2 i 5 ww. ustawy w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Niemniej jednak zgodnie z art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), uchylony został ww. art. 15zzr. Dlatego też niezasadny jest argument dotyczący "kwarantannowania" dokumentacji trafiającej do spółki, gdyż aktualnie terminy procesowe dla wszystkich stron nie są wstrzymane. Organ zażaleniowy stwierdził, że w przypadku, kiedy ustawodawca postanowił o podjęciu terminów kodeksowych, nie można uzasadniać złożenia wniosku o przywrócenie terminu kwestią ogłoszonego w kraju stanu epidemicznego. Powyższe nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia. Wewnętrzne procedury obowiązujące w spółce z uwagi na swój wewnętrzny charakter ograniczający się do pracy w niej, nie wyłączają stosowania powszechnie obowiązującego prawa. Odnosząc się do faktu podnoszącego nieaktualny adres zastosowany przy doręczeniu postanowienia, MWINB wyjaśnił, że wszelka korespondencja wysyłana do spółki na adres ul. T. [...], [...] W., była odbierana. Ponadto, na żadnym etapie sprawy spółka nie zgłaszała zmiany adresu korespondencyjnego. Organ przywołał treść art. 41 k.p.a., podnosząc, że powyższa okoliczność nie mogła przemawiać za przywróceniem terminu na wniesienie zażalenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie MWINB z [...] lutego 2021 r. złożyła P. sp. z o.o., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 58 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu na wniesienie odwołania, pomimo uprawdopodobnienia, a wręcz udowodnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, a spowodowane było niewłaściwym kierowaniem korespondencji w sprawie do osoby nie będącej w sprawie pełnomocnikiem strony i równoczesnym nieprzysyłaniem korespondencji stronie;

2) art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 poprzez pominiecie wymogów nałożonych na organ ww. przepisem i jego niezastosowanie, gdyż strona nie została zawiadomiona w sposób przewidziany w ww. przepisie, organ nie zastosował się do dyspozycji ww. przepisu i jednocześnie pomimo złożenia wniosku przez stronę, z którego w sposób oczywisty wynika, że ww. przepis ma zastosowanie organ odmówił przywrócenia terminu.

3) art. 107 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzące do dowolnego i niepopartego dowodami stanowiska oraz uzasadnienie decyzji w sposób nie odpowiadający ustawowemu wzorowi, co skutkuje niemożnością dowiedzenia się przez stronę o motywach działania organu I instancji;

4) art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez nienależytą interpretację materiału dowodowego, które miało wpływ na wynik niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w związku z panującymi ekstraordynaryjnymi warunkami epidemiologicznymi wszelka korespondencje kierowana do niej była i jest aktualnie poddawana kilkudniowej "kwarantannie". Pełnomocnik strony omyłkowo wziął pod uwagę termin, w jakim korespondencja przeszła kwarantannę i została mu wydana, a nie faktyczną datę dostarczenia przesyłki do spółki. Panujące warunki i wykonywanie pracy w sposób zdalny, jak podkreśliła strona skarżąca, nie jest bez znaczenia dla sprawy. Spółka zauważyła, że termin wypadał w okresie przedświątecznym, gdy obłożenie pracą jest zwielokrotnione z powodu potrzeby zapewnienia w tym okresie łączności publicznej, na co nakłada się również znaczący spadek zasobów kadrowych spowodowany w dużym stopniu absencją chorobową i urlopową pracowników. Na to wszystko nałożyła się w sprawie jeszcze nagła zmiana pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w treści zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] lutego 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie MWINB narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Ocena ta nie wypływa tym niemniej z podzielenia zarzutów sformułowanych w skardze, ponieważ w zasadniczej swojej części pozostają one nieuzasadnione. Brak jest możliwości traktowania za zasadne sformułowanych w skardze zastrzeżeń względem zaskarżonego postanowienia MWINB z [...] lutego 2021 r., w których strona odwołuje się do "uzasadnienia decyzji" i przedmiotem swojego zarzutu czyni "działania organu I instancji", jeżeli niesporne pozostaje, że zaskarżeniu podlegało w kontrolowanym postępowaniu postanowienie MWINB jako organu II instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. MWINB nie mógł naruszyć art. 107 § 1 i 2 k.p.a. wskutek niewystarczającego uzasadnienia podjętego aktu, ponieważ ww. przepis określa składniki decyzji administracyjnej a nie postanowienia. Elementy obligatoryjne tego ostatniego aktu kształtuje odrębnie art. 124 § 1 i 2 k.p.a., któremu w sprawie organ nie uchybił.

Nawet jeżeli wyjaśnienie zaistnienia w sprawie przesłanek przywrócenia terminu odnosić za skarżącą do czynności dowodowych (art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.) i zdaniem strony, miało dojść w sprawie do "nienależytej interpretacji materiału dowodowego", to budzić musi zasadnicze wątpliwości zamieszczone w treści skargi twierdzenie, że uchybienie terminu było spowodowane "niewłaściwym kierowaniem korespondencji w sprawie do osoby nie będącej w sprawie pełnomocnikiem Strony i równoczesnym nieprzysyłaniem korespondencji stronie". Sporne postanowienie PINB z [...] grudnia 2020 r. nr [...] zostało skierowane bezpośrednio do spółki, tak jak i bezpośrednio poprzedzające ten akt zawiadomienie o wszczęciu postępowania legalizacyjnego. Wskazane postanowienie nie zostało doręczone osobie, której pełnomocnictwo do działania w imieniu spółki mogłoby być kwestionowane, toteż zarzut nawiązujący do tejże okoliczności i wiążący z nią skutek prawny uchybienia terminu pozostaje w całości nieuprawniony.

Analogiczną ocenę odnieść trzeba również do zarzutu naruszenia przez MWINB art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy). Natomiast w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy).

MWINB nie mógł, wbrew odmiennej ocenie skarżącej, pominąć wymogów nałożonych ww. przepisem, albowiem w kontrolowanej sprawie regulowanej przepisami k.p.a., zastosowanie mógł znaleźć w niej wyłącznie art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy o COVID-19. I to tylko przy założeniu, że strona występująca o przywrócenie terminu do dokonania w toku postępowania administracyjnego czynności procesowej, której uchybiła, swoje działanie odniosłaby nieprawidłowo do normy art. 58 § 2 k.p.a., a nie przepisu stanowiącego w tym przypadku lex specialis, który uprawnia ją do złożenia wniosku w dłuższym terminie. Nie jest bowiem tak, że w związku z upływem terminu do wniesienia środka odwoławczego (odwołania/zażalenia) od wydanej w toku postępowania administracyjnego decyzji lub postanowienia, biegnącego od dnia doręczenia stronie każdego z tych aktów, następuje stan "uchybienia terminu" w znaczeniu przyjętym w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19, któremu powinien odpowiadać wymóg powiadomienia przez organ prowadzący postępowanie adresata decyzji (postanowienia) o uchybieniu terminu i możliwości złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Strona skarżąca wadliwie swoją sytuację procesową wynikłą z przesłania jej postanowienia PINB odniosła do wskazanej wyżej sytuacji. Uprawnienie do zaskarżenia decyzji lub postanowienia organu I instancji poprzez wniesienie odwołania lub zażalenia jest prawem strony a nie jej obowiązkiem procesowym, wobec czego stan uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego kreuje dopiero działanie strony znajdujące swój wyraz w zaskarżeniu aktu wydanego przez organ I instancji.

Skarżąca spółka, co niesporne, w postępowaniu zakończonym postanowieniem nr [...] samodzielnie zgłosiła wniosek o przywrócenie terminu, wraz ze złożeniem wniosku dopełniła czynności spóźnionej, tj. wniosła zażalenie na postanowienie PINB, a równocześnie organ zażaleniowy nie stwierdził, by naruszyła ona obowiązek, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., dopuszczając się uchybienia terminu do złożenia wniosku liczonego od dnia ustania przyczyny, który nie pozwolił jej skutecznie wnieść zażalenia. W tych warunkach nie zachodziła podstawa do objęcia stanu faktycznego, który podlegał ocenie organu nadzoru budowlanego, działaniu dyspozycji art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, a w konsekwencji nie mogło dojść do naruszenia uprawnień strony wynikających z przywołanej w skardze regulacji prawnej.

Ocenie uznającej za nietrafną argumentację zamieszczoną w skardze uzasadniającą postawione organowi zarzuty towarzyszy tym niemniej uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że MWINB nieprawidłowo rozpoznał wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z [...] grudnia 2020 r., przez co kontrolowane rozstrzygnięcie odmowne jako naruszające art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. powinno podlegać uchyleniu. W myśl wskazanego wyżej art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Sąd w żaden sposób nie podważa prawidłowości przyjętego przez MWINB poglądu, zgodnie z którym przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Takie stanowisko interpretacyjne w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 553/19; wyrok NSA z 20 lutego 2019 r. sygn. II OSK 618/17; wyrok NSA z 25 maja 2016 r. sygn. II OSK 2338/14) nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, przez co możliwość przypisania stronie jakiejkolwiek postaci zawinienia, chociażby lekkiego niedbalstwa, zasadniczo sprzeciwia się wyłączeniu negatywnego skutku procesowego, jakie spóźnione działanie wywiera na interes prawny tejże strony.

Kluczowe znaczenie przy ocenie zgłoszonego żądania, wyprzedzające rozważenie braku winy strony w uchybieniu terminowi, ma jednakże ustalenie, czy prośba strony faktycznie odnosi się do terminu, który nie został zachowany w tym znaczeniu, że jego bieg faktycznie został zapoczątkowany wystąpieniem zdarzenia prawnego, z którym przepisy wiążą taki skutek i zakończył on swój bieg w wyznaczonym przez organ czasie. W omawianym zakresie Sąd podziela prezentowane w piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym od uchybienia terminu należy odróżnić sytuację, gdy termin bez winy strony lub innego podmiotu uprawnionego do dokonania czynności procesowej w ogóle nie zaczął biec, mimo pozorów nastąpienia takiego zdarzenia prawnego. W takim przypadku wniosek o przywrócenie terminu jest oczywiście zbędny. W związku z tym przy rozpatrywaniu celowości przywrócenia terminu istotnego znaczenia nabiera kwestia momentu przyjmowanego jako początek biegu terminu. Jeżeli momentem tym jest dokonanie przez organ lub uczestnika postępowania określonej czynności procesowej, a czynność ta bez winy uczestnika postępowania nie nastąpiła, to termin nie płynie, a zatem nie ma podstaw do jego przywrócenia. W praktyce problem z tym związany może zaistnieć, gdy ustawa przyjmuje domniemanie nastąpienia zdarzenia zapoczątkowującego bieg terminu. W takim przypadku strona, dokonując czynności, dla której określony był termin, powinna uprawdopodobnić, że zdarzenie przyjmowane jako początek biegu terminu nastąpiło w rzeczywistości w innym momencie, niż zakłada domniemanie, albo że w ogóle nie nastąpiło, a nie że bez swojej winy nie zachowała terminu (por. Z. R. Kmiecik, Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2008, s. 234-235).

Na wskazanym powyżej założeniu rozpoczęcia biegu terminu oparł się w sprawie MWINB, niemniej ocena jego spełnienia jest obarczona, zdaniem Sądu, istotną wadliwością, ponieważ nie można zgodzić się z organem zażaleniowym, że do doręczenia postanowienia PINB z [...] grudnia 2020 r. doszło w sposób skuteczny 14 grudnia 2020 r. i dzień ten kształtował bieg 7-dniowego terminu uprawniającego spółkę do wniesienia zażalenia na podstawie art. 141 § 2 k.p.a.

Nie jest kwestionowane, że strona skarżąca "podjęła" skierowaną do niej przesyłkę pod adresem ul. T. [...], [...] W., jednakże organ zażaleniowy nie miał podstaw, by dniowi, w którym to zdarzenie nastąpiło, w kontekście rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu przypisać skutek prawny doręczenia postanowienia PINB. Czynność doręczenia postanowienia została bowiem podjęta z oczywistym naruszeniem dyspozycji art. 45 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Na gruncie powołanej regulacji jednolicie uznaje się, że o tym, gdzie mieści się siedziba tych podmiotów, rozstrzygają właściwe akty wewnętrzne. Dane te są ujawniane w przypadku osób prawnych we właściwych rejestrach, takich jak przede wszystkim Krajowy Rejestr Sądowy. Osoby prawne, które podlegają obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, zobligowane są do ujawnienia w tym rejestrze szczegółowych danych dotyczących ich siedziby oraz adresu (por. P. Wajda [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2021, komentarz do art. 45, Nb. 7; J. Wegner [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, komentarz do art. 45, uwaga 1). Brzmienie art. 45 k.p.a. wyklucza możliwość odstępstw od zasad doręczenia i dokonanie go poza miejscem wskazanym w przepisie lub do rąk osoby wprawdzie upoważnionej do odbioru pism, ale będącej poza lokalem, stanowiącym siedzibę adresata (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 362). Takie doręczenie nie wywiera skutku prawnego uruchamiającego bieg terminu, jakkolwiek nie prowadzi to do zanegowania faktu, że strona postępowania rzeczywiście otrzymała skierowaną do niej korespondencję w sytuacji, gdy nie neguje ona tej okoliczności (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r. sygn. II OSK 1728/11).

Należy zauważyć, że ze znajdującego się w aktach sądowych pełnego odpisu z KRS, którym to rejestrem organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego powinny były się posłużyć, ustalając właściwy adres do doręczeń, wynika, że adres spółki - ul. T. [...], [...] W. uległ zmianie z dniem 16 listopada 2020 r. na nowy: ul. W. [...], [...] W. W dacie zainicjowania czynności doręczenia postanowienia PINB z [...] grudnia 2020 r. organ był zobowiązany uwzględnić ten ostatni adres, skoro wobec dokonanego wpisu w rejestrze wiążąco wyznaczał on nowy adres siedziby spółki z o.o., w ramach której skarżąca prowadzi swoją działalność. W treści zaskarżonego postanowienia MWINB w tym kontekście błędnie odwołał się do dyspozycji art. 41 k.p.a. Jakkolwiek w toku postępowania strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu i w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, to tenże rygor jest uzależniony od pouczenia strony o wskazanym obowiązku. Niezależnie od tego warunku, którego organ nie dopełnił, wymaga zauważenia, że znajdujące się w aktach kontrolowanego postępowania skierowane do skarżącej spółki pismo z 23 listopada 2020 r. znak [...] (k. 47) dowodzi, że dopiero nim PINB zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania legalizacyjnego w przedmiocie robót budowlanych zrealizowanych na dachu budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ul. N. [...] w W. i dopiero jego doręczenie mogło kształtować jakiekolwiek obowiązki procesowe podmiotu w nim wymienionego (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 2002/18). Sporządzenie tego pisma, co niesporne i w tym przypadku kluczowe, nastąpiło po dacie, w której doszło do zmiany adresu siedziby spółki, co każe w całości odrzucić jakąkolwiek możliwość uznawania adresu, którym się organ posłużył, za adres, pod którym doręczenie wywiera skutek prawny na podstawie art. 41 k.p.a.

Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przez MWINB art. 58 § 1 i art. 59 § 2 w zw. z art. 41 oraz art. 45 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę zainicjowaną wnioskiem spółki o przywrócenie terminu, organ będzie miał na uwadze, że założeniem konstrukcyjnym tejże instytucji procesowej jest przyjęcie, iż ma ona zastosowanie w przypadku, w którym nastąpiło uchybienie terminu. Ten aspekt sprawy powinien decydować o potrzebie oceny stanu faktycznego, który organ ponownie ustali w zakresie zainicjowanego wnioskiem spółki postępowania, pod kątem jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 k.p.a.), umożliwiającej po jego formalnym stwierdzeniu, rozpoznanie zażalenia na postanowienie PINB z [...] grudnia 2020 r. W piśmiennictwie trafnie wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania wynika z zaistnienia w nim tego rodzaju zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie przez niego celu, dla którego zostało ono wszczęte, przy czym podstawę obligatoryjnego umorzenia postępowania należy odnosić również do postępowań incydentalnych, a nie tylko do postępowania głównego (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 325-331).

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.