Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1235/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 33 § 3, art. 64 § 2, art. 61 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącego W. L. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W.L. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej określany jako: "WINGiK") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] wprowadzającą w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...] zmiany w zakresie konfiguracji i powierzchni działek nr 90/1, 90/4 i 91, która zapadła w następujących okolicznościach;

Wnioskiem z dnia 29 lipca 2016 r. F.G. zwrócił się do Starosty [...] o dokonanie na podstawie załączonych dokumentów zmian w operacie gruntów i budynków w zakresie powierzchni nieruchomości oznaczonej jako działka gruntowa nr 90/4 położonej w miejscowości [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w zakresie konfiguracji i powierzchni działek nr 90/1, 90/4, 91. Decyzja ta w wyniku wniesionego przez W.L. odwołania została uchylona przez WINGiK, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów miejscowości [...], zmieniając konfigurację i powierzchnię działek nr 90/1, 90/4, 91 zgodnie z mapą uzupełniającą i wykazem zmian gruntowych wpisanych do zasobu ewidencji gruntów dnia 22 listopada 2016 r. pod numerem [...] sporządzonych w wyniku rozbieżności, jakie stwierdzono podczas pomiaru sprawdzającego wykonanego przez geodetę uprawnionego K.Z., poprzez:

a. zmianę konfiguracji i powierzchni działki nr 90/1 z powierzchni 0,11 ha na obszar 0,1043 ha – własność W.L. s. L. i A., K.L. c. W. i J.,

b. zmianę konfiguracji i powierzchni działki nr 90/4 z powierzchni 0,19 ha na obszar 0,1993 ha – własność A.G. c. A. i M.,

c. zmianę konfiguracji i powierzchni działki nr 91 z powierzchni 0,06 ha na obszar 0,0603 ha – własność M.B. s. Z. i M.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że z operatu dotyczącego granic działki nr 90/4 z działkami sąsiednimi nr 90/1 i 91 wynika, że przebieg granicy działki nr 90/4 stanowiącej własność A.G. z działką nr 90/1 będącej własnością W.L. i K.L. oraz z działką nr 91 będącej własnością M.B., został ustalony na podstawie zgodnych wskazań właścicieli nieruchomości. Natomiast punkty oznaczone na szkicu granicznym nr 2-2202, 2-2207, stanowiące trójmiedzę działki nr 52, działki 90/4 oraz działki 90/1, zostały przyjęte z protokołu ustalenia przebiegu granic w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 2006 r., według ostatniego spokojnego stanu posiadania zainteresowanych stron.

W odwołaniu od powyższej decyzji W.L. poddał w wątpliwość czynności geodezyjne przeprowadzone przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego związane z podziałem działki nr 90/4 oraz czynności administracyjne przeprowadzone przez Starostwo Powiatowe w [...]. Zakwestionował ponadto zawarte w decyzji twierdzenie "że nowa granica pomiędzy działką nr 90/4 a działką nr 90/1 została ustalona na podstawie zgodnych wskazań właścicieli nieruchomości" oraz wyznaczenie w terenie punktów granicznych nr 2-2202 i 2-2207. Nie zgodził się również z wyznaczonym przebiegiem nowej granicy pomiędzy działkami nr 90/1 i 90/4 uwidocznionej na mapie uzupełniającej a przede wszystkim ze zmniejszeniem powierzchni jego działki nr 90/1 o 57 m2.

W wyniku rozpatrzenia w/w odwołania WINGiK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na bazie mapy katastralnej w skali 1:2880 została założona w 1969 r. ewidencja gruntów m. [...]. W części opisowej operatu ewidencyjnego jako władająca działką oznaczoną nr 90 o pow 0,33 ha wykazana była M.G., natomiast właścicielami działki nr 91 o pow. 0,06 ha wykazano S. i S.Z.. Analiza materiału dowodowego wykazała, że działka nr 90 została podzielona na działki nr 90/1 i 90/2. W 1973 r. w części opisowej operatu ewidencyjnego obrębu [...] działka nr 90/1 o pow. 0,11 ha na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] lutego 1972 r. Nr [...] została wykazana na rzecz W.L. Natomiast według załączonej do akt sprawy kopii z rejestru gruntów założonego w 1969 r. przyjętym do zasobu ewidencji gruntów w dniu 10 lipca 1986 r. pod nr 2/5/85 działka nr 90/2 o pow. 0,22 ha została wykazana na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] na rzecz M.G. Kolejno w 1997 r. w związku z poszerzeniem pasa drogowego działka nr 90/2 została podzielona na działkę nr 90/3 o pow. 0,01 ha i działkę nr 90/4 o pow. 0,21 ha. Następnie w trakcie prowadzonych na gruncie prac geodezyjnych, w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków w 2005 r., przebieg granicy pomiędzy działką nr 90/1, a działką nr 90/2 został ustalony w obecności W.L. według ostatniego spokojnego stanu posiadania. W części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego wykazano podział działki nr 90/2 na działki 90/3 i 90/4, zaś powierzchnia działki nr 90/4 uległa zmianie z pow. 0,21 ha na 0,19 ha. W obowiązującym obecnie operacie ewidencyjnym działka nr 90/4 wykazana jest na rzecz A.G. na podstawie księgi wieczystej [...], natomiast działka 90/1 stanowi własność W.L. na podstawie księgi wieczystej [...]. Organ ustalił, że podczas podziału działki nr 90/4 uprawniony geodeta przeprowadził na gruncie czynności, w wyniku których stwierdził, że wykazany w operacie ewidencyjnym przebieg granicy działki nr 90/4 z działkami nr 91 i 90/1 nie jest zgodny ze stanem faktycznym. W dniu 29 lipca 2016 r. uprawniony geodeta ustalił na podstawie zgodnych wskazań przebieg zewnętrznych granic działki nr 90/4 z działkami sąsiednimi w obecności przybyłych właścicieli działek sąsiednich. Organ podał, że granica działki 90/1 z działką 90/4 oznaczona jest od południowo-wschodniej strony od punktu 2-2207 do punktu 2-3978 (zapewne omyłkowo podano 2-3078), zaś od południowo-zachodniej strony od punktu 2-2202 do punktu 2-3978. Dane dotyczące położenia punktów granicznych nr 2-2207 i 2-2202 nie były wyznaczane, lecz zostały przyjęte z materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zaś położenie na gruncie punktu nr 2-3978 zostało ustalone w obecności i przy zgodzie właścicieli działek. Zdaniem organu odwoławczego z treści złożonego odwołania jednoznacznie wynika, że W.L. nie kwestionuje położenia na gruncie punktu nr 2-3978. Jednocześnie organ wyjaśnił, że punkt ten został pominięty podczas przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...], co wpłynęło na nieprawidłowe wykazanie na mapie ewidencyjnej przebiegu granic pomiędzy działkami nr 90/4 i 90/1. Organ wskazał, że punkty graniczne nr 2-2207 i 2-2202, które kwestionuje zainteresowany nie mają wpływu na zmianę przebiegu granic i powierzchnię działek nr 90/1, 90/4 i 91. Do obliczenia powierzchni działek 90/1, 90/4 i 91 (zapewne omyłkowo podano nr 90) wykorzystano współrzędne punktów granicznych 2-2207, 2-2202, 2-3978. Powierzchnia działki jest zaś pochodną jej granic i została obliczona z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Powstała dokumentacja została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr P.1819.2016.1496 w dniu 22 listopada 2016 r. Odnosząc się do zarzutu zmniejszenia powierzchni działki nr 90/1 z 0,11 na 0,1043 ha, organ wyjaśnił że zgodnie z § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2016 r. poz. 1034 z późn. zm. – dalej zwanego: "Rozporządzeniem"), pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. Zatem zmiana pola powierzchni działki nr 90/1 wynika z przyjęcia współrzędnych punktów granicznych, których położenie zostało określone z dokładnością większą niż współrzędne dotychczasowe.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się W.L. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił, że organ całkowicie pominął część zgłaszanych przez niego zarzutów, zaś część przedstawił niezgodnie z prawdą. Zdaniem skarżącego, geodeta poświadczył nieprawdę w sprawozdaniu technicznym wykonanych prac, ujmując jako uczestniczącego w w/w pracach pełnomocnika A.G., F.G., podczas gdy nie uczestniczył on w ogóle w tych pracach, a pomimo tego na dokumentach sporządzonych przez geodetę figuruje jego podpis. Skarżący podniósł, że geodeta podczas wykonywania związanych z jego działką czynności w ogóle nie informował go jakie czynności i w oparciu o jakie dokumenty wykonuje. Zarzucił, że geodeta nie uwzględnił posiadanych przez niego materiałów geodezyjnych dotyczących działki nr 90/1 i w niewiadomym celu wyznaczył punkt znajdujący się w pobliżu punktu granicznego nr 2-2207. Wyjaśnił, że "granica dotychczasowa" nigdy nie istniała ani na gruncie ani na mapach. Zdaniem skarżącego, geodeta naniósł tą nieistniejącą wcześniej granicę na mapę uzupełniającą i zaraz potem ją usunął, tworząc tym samym fałszywy dokument, który posłużył do wydania krzywdzącej dla niego decyzji. Ponadto geodeta wykonywał czynności związane z ustaleniem powierzchni działek nie informując o tym skarżącego, który uczestniczył jedynie przy lokalizacji punktu granicznego nr 2-3978. Następnie otrzymał do podpisu dokumenty bez wyjaśnień, czego one dotyczą. Był przekonany, że wyraża zgodę jedynie na punkt graniczny nr 2-3978. Wskazał, że działka 90/1 na styku z działką nr 52 będącą drogą, jest łukowo wygięta w kierunku tej drogi, zatem poza obszarem wyznaczonym na podstawie trzech punktów granicznych pozostaje znaczna część działki nie objęta pomiarem. Zarzucił ponadto, że organ winien w pierwszej kolejności ustalić wiarygodność odnalezionej dokumentacji geodezyjnej z 1972 r., bowiem w takiej sytuacji nie było podstaw do korzystania z pomiarów terenowych z dnia 29 lipca 2016 r.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego skonkretyzował, że naruszone zostały przepisy postępowania, a to: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 8 K.p.a., a także przepisy prawa materialnego - § 39 ust. 2 Rozporządzenia. Zwrócił uwagę, że ustalenie granic może mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Przywołał w tym zakresie wyrok NSA w sprawie sygn. akt I OSK 851/12. Domagając się uchylenia decyzji obydwu instancji wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, częściowo z przyczyn w niej wskazanych.

Przedmiotem zaskarżonych decyzji była aktualizacja operatu ewidencji gruntów miejscowości [...] gmina [...] polegająca na zmianie konfiguracji i powierzchni działek nr 90/1, nr 90/4 i nr 91 zgodnie z mapą uzupełniającą i wykazem zmian gruntowych wpisanych do zasobu ewidencji gruntów dnia 22 listopada 2016 r. pod numerem [....] sporządzonych w wyniku rozbieżności stwierdzonych podczas pomiaru sprawdzającego wykonanego przez geodetę uprawnionego.

Sprawa została zainicjowana wnioskiem sporządzonym przez F.G., w którym co prawda wskazał siebie jako wnioskodawcę, ale załączył do niego kserokopię pełnomocnictwa udzielonego przez właścicielkę działki nr 90/4 A.G. W treści tego wniosku zwrócono się o dokonanie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni działki nr 90/4 na podstawie załączonych dokumentów. Do wniosku załączono materiały w postaci operatu przyjętego do zasobu pod nr [....].

Już na wstępie należało zażądać oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa, którego jedynie kserokopia znajduje się w aktach. Stosownie do art. 33 § 3 K.p.a. pełnomocnik ma bowiem obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Organ powinien także skonfrontować zakres pełnomocnictwa z przedmiotem sprawy. Zaniechanie powyższego przez organ I instancji naruszało nie tylko w/w przepis ale też art. 64 § 2 K.p.a. nakazujący usunięcie takiego braku.

Nieprawidłowe było także wskazanie w decyzji I instancji, że rozpatrzono wniosek F.G. W świetle faktu, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby był on wierzycielem którejkolwiek z działek objętych decyzjami zapadłymi w sprawie, nie ulega wątpliwości, że nie był on stroną postępowania, lecz miał działać jedynie w imieniu i na rzecz jednej ze stron – właścicielki działki nr ew. 90/4 jako jej pełnomocnik.

Starosta [...], wbrew treści wniosku zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na dokonaniu zmiany konfiguracji i powierzchni działek nr 90/1, nr 90/4 i nr 91 położonych w obrębie [...] gm. [...]. Wyraźnie wykroczył więc poza treść wniosku.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "P.g.ik.") informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 – 4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji,

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wypowiadano się w kwestii niedopuszczalności łączenia trybów aktualizacji na wniosek i z urzędu (zob. m.in. wyroki NSA z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1683/13, z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2452/12, z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1879/16 i inne dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). Przepis art. 61 § 1 K.p.a. wyraźnie wskazuje, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Treść wniosku wyznaczyła w niniejszej sprawie zakres postępowania, w którym mogły orzekać organy. O ile więc powierzchnia działki jest pochodną jej granic, a granice są wspólne dla działki objętej wnioskiem i działek z nią sąsiadujących, zasadne było uznanie, że wniosek w tym wypadku dotyczył też przebiegu granic działki nr 90/4 z działkami sąsiednimi. W oparciu o powyższy wniosek brak było jednakże podstaw do zmiany powierzchni działek nr 91 i nr 90/1.

W kontrolowanej sprawie organy wykroczyły więc poza granice wniosku co narusza art. 61 § 1 K.p.a. i co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przywołaną wcześniej linią orzecznictwa jeżeli przedstawione w wnioskiem opracowanie przyjęte do zasobu w ocenie organów dawało podstawy do aktualizacji także innych danych, informacji objętych ewidencją gruntów, to należało wszcząć z urzędu odrębne postępowanie w zakresie wykraczającym poza wniosek. Nie jest bowiem w tym wypadku dopuszczalne wykraczanie z urzędu poza ramy sprawy wszczętej na wniosek uprawnionej osoby.

Sąd zauważa przy tym, że sformułowanie decyzji I instancji może wręcz sugerować, iż została ona skierowana do F.G. Załączona do wniosku kserokopia pełnomocnictwa sugeruje jednak, że intencją jego było działanie w charakterze pełnomocnika właścicielki działki nr 90/4. Organ II instancji potraktował go już jednak właściwie – jako pełnomocnika. Przypomnieć tylko należy, iż brak rozróżnienia w jakim charakterze występuje dana osoba w prowadzonym postępowaniu (tj. czy jako strona czy też jako pełnomocnik strony) może stosownie do okoliczności skutkować nawet wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że istotnie działka skarżącego oznaczona nr ewidencyjnym 90/1 nie ma kształtu trójkąta, więc jej powierzchnia nie może być pochodną tylko trzech punktów granicznych, ponieważ w tym wypadku wyznaczają one przebieg tylko dwóch granic. Zgodnie z § 62 ust. 1 Rozporządzenia pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61 i koryguje o wartość powierzchniowej poprawki odwzorowawczej wynikającej ze zniekształcenia obiektów prezentowanych na płaszczyźnie odwzorowania w stosunku do tych samych obiektów prezentowanych na powierzchni elipsoidy stanowiącej geodezyjny system odniesienia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 2012 r. w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych - Dz.U. z 2012 r., poz. 1247). Jak wynika z § 62 ust. 2 Rozporządzenia z 2001 r. sposób obliczenia pola powierzchni działek ewidencyjnych z uwzględnieniem powierzchniowej poprawki odwzorowawczej został określony w załączniku nr 5a do tegoż Rozporządzenia. Stosownie do § 62 ust. 3 pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha.

Jeżeli więc działka, której współwłaścicielem jest skarżący ma kształt wieloboka ale nie trójkąta, to co do zasady brak podstaw do takiej "aktualizacji" pola powierzchni działki, przy okazji której oblicza się pole powierzchni tej działki tylko na podstawie trzech punktów, bo w ten sposób obliczyć można tylko część pola powierzchni działki a nie jej powierzchnię. Wbrew twierdzeniom organów, mimo że wynik uzyskany w wyniku takich obliczeń będzie odpowiadał przepisowi § 62 ust. 3 Rozporządzenia, to jednak będzie sprzeczny z § 62 ust. 1. Jak się wydaje, na gruncie nie było sporu w zakresie przebiegu granic pomiędzy działkami nr 90/1 i nr 90/4, o czym świadczy treść zapisów dokumentów znajdujących się w operacie technicznym – Etap I przyjętym do państwowego zasobu za nr P.1819.2016.1496, w tym podpisy złożone w dniu 29 lipca 2016 r. na protokole ustalenia przebiegu granic w rubryce zawierającej odesłanie do szkicu polowego (rubryki 7 i 9 – k. 27) i podpisany szkic polowy z tej daty z 4 podpisami (k. 22 i 29 akt administracyjnych). Istotnie ani w odwołaniu, ani też w skardze nie zostało zakwestionowane położenie na gruncie punktu 2 – 3978. Z w/w szkicu oraz z mapy wynika natomiast, że punkty graniczne 2 – 2202 i 2207 są w tym samym miejscu zarówno według "starej" jak i "aktualnej" wersji przebiegu granic. Z uzasadnień decyzji wynika natomiast, że do obliczenia powierzchni działki nr 90/1 nie zostały wzięte pod uwagę inne punkty przebiegu granicy działki nr 90/1, mimo że zostały one ujęte na szkicu i mapie. Zasada przekonywania wyrażona w art. 11 K.p.a. w powiazaniu z art. 107 § 3 K.p.a. wymaga, aby wytłumaczyć stronie z jakich konkretnie materiałów dowodowych wynikają konkretne okoliczności. Nie wystarczy odnieść się jedynie do kwestii zarzucanych w odwołaniu. Poruszenie w zaskarżonej decyzji (str. 7 decyzji) kwestii dotyczących położenia wyłącznie 3 punktów granicznych działki, której współwłaścicielem jest skarżący sugeruje zaś, że do obliczenia powierzchni tej działki wzięto pod uwagę wyłącznie te punkty, mimo że coś innego mogłoby wynikać z materiałów operatu. Nie wyjaśniono też czy do obliczenia powierzchni wzięto pod uwagę wzory przedstawione w załączniku 5a do Rozporządzenia, co sprawia że ani strona ani też Sąd nie może nawet podjąć próby sprawdzenia prawidłowości obliczeń.

Co do zarzutu, że WINGiK nie odniósł się do materiałów z podziału działki nr 90 na nr 90/1 i nr 90/2 z 1972 r.; Organ I instancji w swej decyzji wskazał, że granice przedstawione na odrysie z mapy ewidencyjnej, zalegającej w aktach księgi wieczystej nr [...], na podstawie którego został wydany akt własności ziemi nr [...] z dnia [...] lutego 1972 r. stwierdzający nabycie przez skarżącego prawa własności działki nr ew. 90/1 są zgodne z przebiegiem granic przedstawionych na mapie uzupełniającej po zmianie włączonej do zasobu ewidencji gruntów w dniu 22 listopada 2016 r. pod wskazanym wyżej numerem. Nie wiadomo na jakiej podstawie Starosta tak stwierdził, bo w ocenie Sądu takie ustalenie byłoby możliwe do zweryfikowania wyłącznie po nałożeniu na siebie dwóch map sporządzonych na odpowiednich podkładach. Tego zresztą wymagałoby ustosunkowanie się do zarzutu, tym bardziej, że odrys z 1972 r. był sporządzony w skali 1:2000, zaś mapa uzupełniająca z wykazem zmian gruntowych w skali 1:1000. Na odrysie z 1972 r. nie było naniesionych budynków a aktualnie już są. Nie jest więc możliwe w oparciu o akta sprawy skontrolowanie takiego twierdzenia organu a WINGiK do kwestii tej w ogóle się nie odnosi. Skoro bezsporne jest, że działki nr 90/1 i nr 90/2 a następnie nr 90/4 (jako powstała z dalszego podziału działki nr 90/2 na nr 90/3 i nr 90/4) powstały z podziału działki nr 90, to podstawą ustalenia przebiegu granic pomiędzy nimi powinna być dokumentacja związana z tym podziałem. Jeśli takowej nie ma w zasobie, to należy przeanalizować dokumenty podziałowe, w których posiadaniu jest strona, a które znajdują się wśród dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księgach wieczystych. W sytuacji, gdy podział działki nr 90 na nr 90/1 i nr 90/2 nastąpił na potrzeby postępowania administracyjnego i dokumentacja podziałowa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego została wykorzystana do wydania ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących tzw. uwłaszczenia to ona powinna być w pierwszej kolejności przeanalizowana pod katem przebiegu granic – a to zgodnie z § 36 pkt 5 Rozporządzenia. Zasadniczo takie same dokumenty, które przedłożył skarżący w załączeniu do swego pisma kierowanego do WINGiK, które wpłynęło do Urzędu w dniu 10 sierpnia 2017 r. znajdują się w aktach sprawy jako uzyskane z Sądu Rejonowego w [...] IV Wydziału Ksiąg Wieczystych a oznaczone [...]; [...] jako wpisane do ewidencji w dniu 17 stycznia 1972 r. w Powiatowym Biurze Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...]. Natomiast umknęło uwadze organów, że w protokole ustalenia przebiegu granic z datą 29 czerwca 2005 r. (k.93) granica pomiędzy działkami nr 90/1 i nr 90/2 ustalona na gruncie była kwestionowana przez M.G.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi trzeba stwierdzić, że jeśli skarżący jako właściciel działki nr 90/1 podpisał bez zastrzeżeń protokół i załącznik do protokołu w postaci szkicu to musiałby udowodnić, że jego treść nie była zgodna ze stanem, który potwierdzał swoim podpisem nie tylko on. Tymczasem skarżący żadnego dowodu na tę okoliczność nie przedstawił. Nie podważył także jego wiarygodności składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, co mogłoby skutkować ewentualnym wszczęciem postępowania karnego w tej materii.

Istotnie – przepisy Rozporządzenia określają jakie dokumenty są podstawą do przyjęcia przebiegu granic, przy czym granice na obowiązującej mapie ewidencyjnej co do zasady powinny odpowiadać granicom na gruncie. Jeśli zaistnieje spór graniczny to nie można go rozstrzygać w drodze aktualizacji ewidencji gruntów. Temu ma służyć postępowanie rozgraniczeniowe.

Ewidencja gruntów jest tylko rejestrem zawierającym określone dane związane z nieruchomościami. Dane te zaś powinny być odzwierciedleniem pewnych zdarzeń prawnych. Jeżeli ujawnione dane są niezgodne ze znajdującymi się w zasobie dokumentami, to błędne dane powinny być usunięte a ujawnić należy dane, które są zgodne z tymi dokumentami. Zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Stosowne do § 45 ust. 2 Rozporządzenia, przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z ust. 3 przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37 – 39 stosuje się odpowiednio.

Najistotniejsze i decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd miało jednak, że orzekając ponad treść wniosku bez uzupełnienia jego braków formalnych (przedłożenie wyłącznie kserokopii pełnomocnictwa i brak analizy jego zakresu) organy naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć i w pewnym zakresie miało wpływ na wynik sprawy. Organy naruszyły art. 61 § 1, art. 64 § 2 w zw. z art. 33 § 2 i 3 K.p.a., a także art. 107 § 3 K.p.a., co obligowało do uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organy po ewentualnym uzupełnieniu braków pełnomocnictwa złożonego w kserokopii i wyjaśnieniu wątpliwości czy F.G. istotnie jest wnioskodawcą (jak wpisał we wniosku) czy też pełnomocnikiem właścicielki działki, której wniosek dotyczy, rozpoznają sprawę jedynie w zakresie, na który pozwala im treść wniosku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składają się: uiszczony wpis od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa a także wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata stosowne do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).