Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1328/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 6 ust. 1, ust. 2 pkt 5, ust. 3, ust. 4, par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej (...) Polska Markety sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 4/17 w sprawie ze skargi (...) Polska Markety sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. na decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia (...) października 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 4/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. na decyzję Lubuskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia (...) października 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia u I. J. choroby zawodowej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia (...) lipca 2016 r. stwierdził u I. J. chorobę zawodową, tj. przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, wymienioną pod pozycją 19.5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. z dnia (...) marca 2016 r. o rozpoznaniu u I. J. ww. choroby zawodowej wskazującej na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego.

Podstawę prawną regulacji dotyczącej chorób zawodowych stanowi art. 2351 Kodeksu pracy, który określa, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy zostało wydane powołane wyżej rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej wszczyna z urzędu właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny po uzyskaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika. Jednocześnie stosowanie do § 4 ust. 3 rozporządzenia wprowadzony został obowiązek dokonania zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej na specjalnym formularzu. Wymóg ten wynika z potrzeby określenia granic sprawy, tj. ustalenia czy w zgłoszeniu wskazano schorzenie znajdujące się w wykazie chorób zawodowych.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej ustalają, czy rozpoznana choroba znajduje się w wykazie chorób zawodowych i czy została stwierdzona orzeczeniem lekarskim, a ponadto czy do jej powstania w sposób bezpośredni lub z wysokim prawdopodobieństwem przyczyniły się warunki pracy u danego pracodawcy.

Sąd pierwszej instancji badając przedstawioną dokumentację dotyczącą omawianej sprawy uznał, że organy sanitarne wydając w tej sprawie decyzje w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy czyniąc zadość wymaganiom zawartym w art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. prawidłowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Poprawnie i w sposób jednoznaczny ustalono, że wykonywana przez I. J. praca spowodowała powstanie u niej dolegliwości skutkujących koniecznością stwierdzenia choroby zawodowej.

I. J. została poddana badaniom we właściwej jednostce medycznej zaś lekarz orzecznik kategorycznie stwierdził, że przeanalizował całość posiadanej dokumentacji medycznej, wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego oraz ocenę narażenia zawodowego i przeprowadził wywiad chorobowy stwierdzając ostatecznie przewlekłą chorobę układu ruchu, wywołaną sposobem wykonywania pracy, tj. przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Przyczyną tej choroby było, co zostało stwierdzone na podstawie badań oraz dokumentów załączonych do akt sprawy wykonywanie przez I. J., czynności wymagających zginania bądź skręcania na boki pleców i tułowia oraz pochylaniem się. Praca u skarżącego pracodawcy wykonywana była rękoma poprzez częste ruchy nadgarstków, palców, łokci oraz przedramion. Były to, jak stwierdził orzecznik oraz organy inspekcji sanitarnej, ruchy monotypowe, powtarzające się, wykonywane w wymuszonej pozycji ciała i wymagające wysiłku.

W związku z wątpliwościami zgłoszonymi przez skarżącą Spółkę w toku postępowania administracyjnego orzeczenie lekarskie na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia zostało uzupełnione przez lekarza. Powołany przepis stanowi, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Odnosząc się do prawidłowości kontrolowanej decyzji Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ administracyjny nie ma kompetencji do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich.

Równocześnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywującego i należytego uzasadnienia bądź sprzecznej z przepisami prawa. Ponadto także i sąd administracyjny nie posiada kompetencji do kwestionowania merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Kontrolując pod względem legalności zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Sąd może zakwestionować dokonane przez organ ustalenia stanu faktycznego, co prowadzi do podważenia pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego w przypadku, gdy np. zostało ono wydane w niewłaściwej formie lub bez uzasadnienia bądź przez nieuprawnionego lekarza lub przez uprawnionego lekarza, ale niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej.

Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, to organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowo organy przyjęły, że sporządzone w sprawie orzeczenie lekarskie przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą wraz z jego dodatkowym uzasadnieniem jest logiczne i spójne. Schorzenie, jego przyczyny oraz uwarunkowania zostały należycie uzasadnione, a w szczególności wyjaśnione zostały istotne kwestie stanowiące przedmiot sprawy.

Sąd pierwszej instancji uznał, że nie jest uzasadniony zarzut Spółki co do nienależytego wyjaśnienia przez lekarza orzecznika wywiedzenia wniosku o zawodowym podłożu choroby. W wydanym orzeczeniu, którego część składową stanowią również dodatkowe uzasadnienia, podano szczegółowe motywy rozstrzygnięcia.

Istotne przy tym jest i to, że zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia w przypadku, gdy zakres informacji zawartych w wynikach przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do stosownych, określonych w tym przepisie podmiotów. Zatem to w gestii lekarza orzecznika pozostaje decyzja, czy tego rodzaju uzupełnienie dokumentacji jest w sprawie konieczne i czy zgromadzony dotychczas materiał orzeczniczy jest kompletny i pozwalający na podjęcie rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji zebrany materiał dowodowy wskazuje, że sposób pracy I. J. polegał na wykonywaniu czynności obciążających kończyny górne (ruchy monotypowe zginania i prostowania nadgarstków i stawów łokciowych), co doprowadziło do choroby. Wypadek przy pracy, o którym mowa w skardze, w rzeczywistości nie miał miejsca. Z akt sprawy oraz opisu tego zdarzenia wynika, że było to zaostrzenie objawów chorobowych wywołane postępującym schorzeniem, a nie fakt spowodowany przyczyną zewnętrzną, odmienną od etiologii stwierdzonej choroby. Podobnie inne zarzuty skarżącej Spółki choć obszerne, są w istocie tylko dowolną polemiką z oceną organów, gdyż brak w nich konkretów mogących podważyć trafność ustaleń faktycznych decydujących o końcowej kwalifikacji prawnej. W przekonaniu Sądu organy wykazały związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym u badanej schorzeniem a narażeniem w środowisku pracy.

W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." polegające na naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz § 6 ust. 2 pkt 5 tego rozporządzenia poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie wydane pomimo braku analizy dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz przeprowadzenia niewłaściwej oceny narażenia zawodowego i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi, a także na naruszeniu § 6 ust. 4 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji w oparciu o błędnie sporządzoną ocenę narażenia zawodowego i w konsekwencji błędne oddalenie skargi;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem § 6 ust. 3 rozporządzenia oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo braku przeprowadzenia właściwej oceny narażenia zawodowego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

3) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem § 8 ust 2 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji w oparciu o okoliczności, które nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

4) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczony naruszeniami przepisów postępowania mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej pracownicy, a w szczególności obejmującej okres przed 2015 r. w której mogą znajdować się istotne informacje o stanie zdrowia I. J. w tym o pozazawodowych przyczynach schorzenia pracownicy, a tym samym - zaniechanie zbadania występujących pozazawodowych czynników, które mogły wywołać stwierdzoną chorobę oraz poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

5) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem art. 8 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącą Spółkę twierdzeń i wniosków oraz nieuwzględnienie praw i interesów skarżącej jako strony postępowania, a w konsekwencji także na błędnym oddaleniu skargi i stwierdzeniu zaistnienia choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia i konkluzji oraz ustaleniu wyłącznie od I. J., że choroba zawodowa wynika z narażenia zawodowego a dodatkowo istnieje związek przyczynowy pomiędzy sporną chorobą a sposobem wykonywania pracy;

6) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2351 Kodeksu pracy polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji mimo, że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pracownicy została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji wydania w tej sprawie obu decyzji administracyjnych z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Naruszenie to upatruje strona skarżąca kasacyjnie na zaniechaniu zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej pracownicy I. J. obejmującej okres przed 2015 r. w której mogą znajdować się istotne informacje o stanie zdrowia, w tym o pozazawodowych przyczynach schorzenia. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w tej sprawie organy inspekcji sanitarnej oparły swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo sporządzonym orzeczeniu lekarskim, z treści którego wynika, że wydano je na podstawie badań klinicznych opisanych w tym orzeczeniu. Ponadto skarżąca kasacyjnie Spółka po wydaniu orzeczenia lekarskiego w tej sprawie zgłosiła swoje zastrzeżenia dotyczące w szczególności braku zbadania istnienia pozazawodowych czynników zaburzeń, które mogły być przyczyną zaistnienia choroby zawodowej. Okoliczności te były podstawą do wydania w dniu (...) maja 2016 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Z. wyjaśnienia do orzeczenia lekarskiego i dodatkowo kolejnego wyjaśnienia z dnia (...) lipca 2016 r. w których wskazano, że analizowano inne czynniki przyczynienia się do powstania choroby zawodowej, ale to narażenie zawodowe I. J. było wiodącą przyczyną powstania choroby.

W związku z powyższym skoro zarówno w orzeczeniu lekarskim jak i uzupełnieniach tego orzeczenia wykluczono jako czynnik sprawczy zaistnienia choroby zawodowej pozazawodowe przyczyny, to nie można uznać za zasadny zarzut braku uzupełnienia akt sprawy o inną dokumentację medyczną, o której nie wiadomo czy w ogóle istnieje.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 8 ust 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji w oparciu o okoliczności, które nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi. Przywołany przepis przyznaje organowi inspekcji sanitarnej prawo do żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację bądź podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego. Warunkiem skorzystania z tego przepisu jest ustalenie, że materiał dowodowy w sprawie jest niewystarczający do wydania decyzji. Taka zaś sytuacja, jak trafnie stwierdził to Sąd pierwszej instancji, w tej sprawie nie występuje. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. wydał decyzję stwierdzająca u I. J. chorobę zawodową w oparciu o prawidłowo sporządzone orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) marca 2016 r., następnie uzupełnione w oparciu o stanowisko skarżącej Spółki jako pracodawcy I. J. dodatkowym uzupełnieniem tego orzeczenia z dnia (...) maja 2016 r. Skarżąca kasacyjnie Spółka nie wskazała przy tym, aby orzeczenie lekarskie wydane w dniu (...) marca 2016 r. było niepełne lub nie wyjaśniało przyczyn powstania u I. J. choroby zawodowej. Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego skarżąca kasacyjnie Spółka upatruje w nienależytym zebraniu materiału dotyczącego narażenia zawodowego I. J. Także i ten zarzut nie jest trafny, ponieważ w aktach sprawy znajduje się karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku kasjer/sprzedawca zatwierdzona przez zarząd skarżącej Spółki oraz karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Co istotne, strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje ani stanowiska pracy I. J., ani zakresu wykonywanych czynności na tym stanowisku.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z tym przepisem lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) i zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W tej sprawie orzeczenie lekarskie z dnia (...) marca 2016 r. nr (...) zostało wydane przez dwóch uprawnionych lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Z. Orzeczenie lekarskie z dnia (...) marca 2016 r. zostało wydane na podstawie badań lekarskich i dostarczonej dokumentacji medycznej z dnia (...) grudnia 2015 r., z dnia (...) grudnia 2015 r., z dnia (...) października 2015 r. i z dnia (...) stycznia 2016 r. oraz dokumentacji przebiegu zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego.

Także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 6 ust. 2 pkt 5 jest niezasadny. Zgodnie z tym przepisem jedną z okoliczności uwzględnianych przy ocenie narażenia zawodowego pracownika jest analiza sposobu wykonywania pracy polegająca na określeniu stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.

Jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u I. J., przeprowadzono analizę sposobu wykonywania pracy na stanowisku sprzedawca/kasjer i związany z tym stopień obciążenia fizycznego, a także chronometraż czynności mogących powodować nadmierne obciążenie układu ruchu. Zostały one prawidłowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wraz z konkluzją, że czynności I. J. na stanowisku pracy wymagały zginania bądź skręcania na boki pleców i tułowia oraz pochylania się. Ruchy te dotyczyły wyprostu oraz zginania nadgarstków, stawów łokciowych, rozciągania kończyn górnych i unoszenia łokci, co doprowadziło do obciążenia narządów ruchu. Czynności te miały charakter monotonny, powtarzający się i były wykonywane w wymuszonej pozycji ciała wymagającej wysiłku. Jak ponadto wynika z akt sprawy I. J. pracowała jako kasjerka wykonująca powtarzalne ruchy monotypowe obejmujące w szczególności ręczne przemieszczanie (i skanowanie) towarów kupowanych przez klientów. Okoliczność, że I. J. pełniła także dyżury w punkcie informacyjnym i przenosiła w tym czasie towary klientów celem umieszczania ich na półkach w żaden sposób nie uzasadnia twierdzenia skarżącej kasacyjnie Spółki o braku powtarzających się czynności wykonywanych w wymuszonej pozycji ciała. Wykonywanie, jak wynika z chronometrażu czynności, przez I. J. dziennie przez 7 godzin i 45 minut czynności kasjerki na danej zmianie nie może być traktowane jako wykonywanie w tych warunkach pracy innych czynności niż monotonne, powtarzające się ruchy polegające na przesuwaniu i przenoszeniu towarów. Czynności te można określić jako obsługiwanie klientów przy kasie. Także pełnienie dyżuru w punkcie informacyjnym polegało na wykonywaniu powtarzających się czynności związanych z podnoszeniem i przenoszeniem towaru. Tym samym wprawdzie skarżąca kasacyjnie Spółka wskazuje, że nie można twierdzić o monotonnej i jednorodnej pracy I. J., ponieważ ten pracownik zarówno obsługiwał klientów przy kasie, jak i wypakowywał towary i pełnił dyżury w punkcie informacyjnym, to jednak ww. obowiązki obejmowały w istocie jeden zakres czynności – ponoszenie lub przemieszanie towarów.

Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 6 ust. 3 rozporządzenia w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo braku przeprowadzenia właściwej oceny narażenia zawodowego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. Zgodnie z powołanym § 6 ust. 3 ust. 3 rozporządzenia ocenę narażenia zawodowego przeprowadza - w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny.

Taka ocena została w sprawie przeprowadzona, czego nie kwestionuje także strona skarżąca kasacyjnie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kasacyjnie Spółka jako pracodawca I. J. nie przedstawiała dokumentacji przebiegu zatrudnienia. Tak podniesiona argumentacja nie znajduje usprawiedliwiania dla uznania, że ocena narażenia zawodowego u I. J. została dokonana nieprawidłowo. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokumentacja dotycząca przebiegu zatrudnienia I. J. w Spółce (...). Znajduje się dokumentacja dotycząca zdarzenia, jakie miało miejsce w dniu (...) października 2015 r. na terenie marketu (...) (miejsca pracy I. J.), która zostało uwzględniona w toku postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. W aktach sprawy znajduje się także karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku kasjer/sprzedawca w sklepach sieci (...) sp. z o.o. sp.k. Sama strona skarżąca kasacyjnie (Spółka [...] ) nie wskazała przy tym, jakie to dodatkowe dokumenty dotyczące przebiegu zatrudnienia I. J. nie zostały uwzględnione w sprawie lub nie zostały zgromadzone w aktach sprawy przez organy inspekcji sanitarnej.

Także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 6 ust. 4 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji w oparciu o błędnie sporządzoną ocenę narażenia zawodowego i w konsekwencji na błędne oddalenie skargi nie jest usprawiedliwiony. W tej sprawie ocenę narażenia zawodowego sporządzono zgodnie z powołanym § 6 ust. 4 rozporządzenia na urzędowym formularzu. Również i w tym zakresie w istocie strona skarżąca kasacyjnie stara się wykazywać, że sama ocena narażenia zawodowego została sporządzona nieprawidłowo, aczkolwiek ani nie kwestionuje opisane tą oceną szkodliwe lub uciążliwe czynniki wykonywanej przez I. J. w Spółce (...) pracy, ani też charakterystykę i zakres czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy przez I. J., ani też sposobu wykonywania pracy bądź chronometrażu czynności powodujących nadmierne obciążenie układu ruchu u pracownicy I. J. Jest to w istocie polemika z ustaleniami dokonanymi w tym zakresie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oparta jedynie na odmiennej interpretacji ustaleń zawartych w tej ocenie, ale nie uzasadnionych dokumentami mających wykazać np. inny zakres czynności pracowniczych I. J. lub brakiem występowania szkodliwych bądź uciążliwych czynników wykonywanej pracy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. polegający na nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem art. 8 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącą Spółkę twierdzeń i wniosków oraz nieuwzględnienie praw i interesów skarżącej jako strony postępowania.

Zgodnie z treścią art. 8 K.p.a. obowiązującą w dacie wydania w tej sprawie decyzji administracyjnych, organy administracji publicznej prowadziły postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega naruszenia ww. artykułu zawierającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Naruszenie tej zasady miałoby miejsce wówczas, gdyby w tej sprawie organy inspekcji sanitarnej prowadziłyby postępowania administracyjne w taki sposób, że naruszyłyby elementarne zasady postępowania wyjaśniającego bądź też dokonały oczywiście nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Żaden z tych przypadków nie miał miejsca. Organy inspekcji sanitarnej zebrały materiał dowodowy pozwalający na ustalenie wystąpienia u I. J. choroby zawodowej i w sposób nie budzący wątpliwości dokonały wykładni właściwych przepisów prawa materialnego. Właśnie w taki sposób organy prowadząc obiektywnie postępowanie administracyjne nie uchybiły zasadzie budowania zaufania do organów administracyjnych. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Spółki zgłaszane przez ten podmiot w toku postępowania uwagi i zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia I. J. i wpływu na niego różnorodnych czynników poza stosunkiem pracy, były kierowane przez organy inspekcji sanitarnej do właściwych lekarzy, którzy merytorycznie zajmowali stanowiska będące uzupełnieniem wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego. Ponadto nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie Spółką, że nie były uwzględniane jej prawa i interesy jako strony postępowania. Wszystkie przysługujące Spółce (...) prawa procesowe były przez organy administracyjne przestrzegane i Spółka ta zarówno brała udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i drugoinstancyjnym. W okolicznościach tej sprawy organy administracyjne nie mogły uznać brak wystąpienia u I. J. choroby zawodowej kierując się ochroną praw i interesów samej Spółki.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 2351 Kodeksu pracy polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pracownicy została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W tej sprawie trafnie przyjęto, że stwierdzona u I. J. choroba zawodowa polegająca na przewlekłym zapaleniu nadkłykcia kości ramiennej prawej została wywołana warunkami pracy w sklepie skarżącej kasacyjnie Spółki. W Spółce (...) I. J. rozpoczęła pracę w 2006 r., a pierwsze objawy choroby pojawiły się w 2013 r., przy czym istotne nasilenie się objawów choroby zawodowej miało miejsce w lutym 2015 r. na skutek przenoszenia ciężkiej torby klienta w punkcie informacyjnym, a kolejne zdarzenie zaistniało w październiku 2015 r. podczas obsługi klientów przy kasie. Tym samym w tej sprawie trafnie powiązano zaistnienie warunków pracy u pracodawcy będącym stroną skarżącą kasacyjnie z wystąpieniem choroby zawodowej.

Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 748/12, opub. w LEX nr 1216762).

Z powyższych względów należy uznać, że na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, którym dysponowały organy obu instancji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że organy te dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa i miały podstawy do stwierdzenia, że z medycznego punktu widzenia z uwzględnieniem charakteru, sposobu wykonywania pracy i zagrożeń należało stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznanie u I. J. choroby zawodowej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.