Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 464/93
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1994-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Budżetowe prawo
Finanse publiczne
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2 pkt 4, art. 51 ust. 1, art. 59 ust. 2, art. 60
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 4 ust. 2, art. 47
journal: Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budżetowe.
Teza: 1. Art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ stanowi, iż wydatki dokonywane są w granicach uchwalonych przez radę gminy.

Niewątpliwie uchwalenie kwoty rezerwy oznacza właśnie owe granice do dokonywania wydatków poprzez dysponowanie rezerwą.

2. Dysponowanie rezerwą ogólną nie jest instytucją uchwalania budżetu lub uchwalania jego zmian, lecz instytucją stanowiącą integralny składnik pojęcia wykonywania budżetu, zatem z mocy art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie terytorialnym kompetencje w tym zakresie przypadają wyłącznie zarządowi i nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięć rady gminy w trybie art. 47 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe /t.j. Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344/.

3. Z art. 51 ust. 1 i art. 60 ustawy o samorządzie terytorialnym wynika, iż przez "wydatki nieprzewidziane" należy rozumieć takie wydatki, których nie dało się przewidzieć w okresie uchwalania budżetu /art. 4 ust. 2 prawa budżetowego/.

Chodzi tu zatem o dysponowanie rezerwą tylko na takie zadania, których przy uwzględnieniu stanu prawnego, obowiązującego w chwili uchwalania budżetu oraz nakazu prawidłowego planowania wydatków przez zarząd /art. 60 ustawy o samorządzie terytorialnym/ z uwzględnieniem zasady powszechności planu /art. 51 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym/ nie można było przewidzieć.

4. Jednak także przy dysponowaniu rezerwą uwzględniony musi być porządek ustrojowy wydatków gminy, a zwłaszcza pierwszeństwo wydatków na zadania obligatoryjne, zaś w dalszej kolejności pozostałych wydatków na zadania własne, przed wszelkimi pozostałymi.

Jeśli zaś chodzi o nowe jakościowo zadania, pojawiające się w trakcie roku, to z rezerwy ogólnej mogą być sfinansowane tylko te, których nie można było przewidzieć w okresie uchwalania budżetu i po uwzględnieniu pierwszeństwa wydatków przesądzonych w ustawie o samorządzie terytorialnym. Dysponowanie rezerwą nie jest bowiem formą korygowania uchwały budżetowej rady gminy, lecz jej wykonywania.

5. Dysponowanie rezerwą ogólną przez zarząd jest jedną z tych czynności związanych z wykonywaniem budżetu, które dla swej ważności wymagają odpowiedniej formy prawnej - uchwały zarządu z uzasadnieniem odnoszącym się do kryteriów legalnych jej wykorzystania. W takim także zakresie podlegają one kontroli rady gminy oraz kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej.

6. Dysponowanie rezerwą celową przez zarząd gminy jest również instytucją wykonywania budżetu, nie zaś jego uchwalania, lub uchwalania zmian. W związku z tym nie może ono być przedmiotem rozstrzygnięć rady gminy w trybie art. 47 prawa budżetowego, ponieważ z mocy prawa stanowi kompetencję zarządu.

7. Określenie celowości nastąpić może dwojako, albo poprzez umieszczenie rezerw w dziale odpowiadającym podstawowym dziedzinom działalności jako najwyższej podziałce klasyfikacyjnej budżetowej w gminie, tak by z nazwy działu wynikał cel przeznaczenia rezerwy, albo poprzez umieszczenie w dziale "rozliczenia różne" w przypadku utworzenia takiej rezerwy celowej, która ma przeznaczenie ogólne - na wydatki znajdujące się we wszystkich pozostałych działach budżetu /np. rezerwa inwestycyjna/.

8. Upoważnienie, którego może udzielić rada gminy na rzecz zarządu do dokonywania określonych zmian w budżecie nie nosi znamion delegacji kompetencji. W art. 47 prawa budżetowego mowa jest bowiem o upoważnieniu do dokonywania określonych zmian w budżecie w danym roku obowiązującym. Przez co należy rozumieć, iż upoważnienie owo może dotyczyć zmian określonych rodzajowo, lub też zmian dokonywanych w pewnym okresie - jednak zawsze w odniesieniu do konkretnego, obowiązującego już budżetu.

Te znamiona konkretyzacji, powodują iż upoważnienie owo nie może być udzielone w trybie przepisów gminnych powszechnie obowiązujących. Skutkuje ono tym, iż upoważniony przez radę zarząd działa w imieniu rady i na jej rachunek.

TEZY

1. Art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ stanowi, iż wydatki dokonywane są w granicach uchwalonych przez radę gminy.

Niewątpliwie uchwalenie kwoty rezerwy oznacza właśnie owe granice do dokonywania wydatków poprzez dysponowanie rezerwą.

2. Dysponowanie rezerwą ogólną nie jest instytucją uchwalania budżetu lub uchwalania jego zmian, lecz instytucją stanowiącą integralny składnik pojęcia wykonywania budżetu, zatem z mocy art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie terytorialnym kompetencje w tym zakresie przypadają wyłącznie zarządowi i nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięć rady gminy w trybie art. 47 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe /t.j. Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344/.

3. Z art. 51 ust. 1 i art. 60 ustawy o samorządzie terytorialnym wynika, iż przez "wydatki nieprzewidziane" należy rozumieć takie wydatki, których nie dało się przewidzieć w okresie uchwalania budżetu /art. 4 ust. 2 prawa budżetowego/.

Chodzi tu zatem o dysponowanie rezerwą tylko na takie zadania, których przy uwzględnieniu stanu prawnego, obowiązującego w chwili uchwalania budżetu oraz nakazu prawidłowego planowania wydatków przez zarząd /art. 60 ustawy o samorządzie terytorialnym/ z uwzględnieniem zasady powszechności planu /art. 51 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym/ nie można było przewidzieć.

4. Jednak także przy dysponowaniu rezerwą uwzględniony musi być porządek ustrojowy wydatków gminy, a zwłaszcza pierwszeństwo wydatków na zadania obligatoryjne, zaś w dalszej kolejności pozostałych wydatków na zadania własne, przed wszelkimi pozostałymi.

Jeśli zaś chodzi o nowe jakościowo zadania, pojawiające się w trakcie roku, to z rezerwy ogólnej mogą być sfinansowane tylko te, których nie można było przewidzieć w okresie uchwalania budżetu i po uwzględnieniu pierwszeństwa wydatków przesądzonych w ustawie o samorządzie terytorialnym. Dysponowanie rezerwą nie jest bowiem formą korygowania uchwały budżetowej rady gminy, lecz jej wykonywania.

5. Dysponowanie rezerwą ogólną przez zarząd jest jedną z tych czynności związanych z wykonywaniem budżetu, które dla swej ważności wymagają odpowiedniej formy prawnej - uchwały zarządu z uzasadnieniem odnoszącym się do kryteriów legalnych jej wykorzystania. W takim także zakresie podlegają one kontroli rady gminy oraz kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej.

6. Dysponowanie rezerwą celową przez zarząd gminy jest również instytucją wykonywania budżetu, nie zaś jego uchwalania, lub uchwalania zmian. W związku z tym nie może ono być przedmiotem rozstrzygnięć rady gminy w trybie art. 47 prawa budżetowego, ponieważ z mocy prawa stanowi kompetencję zarządu.

7. Określenie celowości nastąpić może dwojako, albo poprzez umieszczenie rezerw w dziale odpowiadającym podstawowym dziedzinom działalności jako najwyższej podziałce klasyfikacyjnej budżetowej w gminie, tak by z nazwy działu wynikał cel przeznaczenia rezerwy, albo poprzez umieszczenie w dziale "rozliczenia różne" w przypadku utworzenia takiej rezerwy celowej, która ma przeznaczenie ogólne - na wydatki znajdujące się we wszystkich pozostałych działach budżetu /np. rezerwa inwestycyjna/.

8. Upoważnienie, którego może udzielić rada gminy na rzecz zarządu do dokonywania określonych zmian w budżecie nie nosi znamion delegacji kompetencji. W art. 47 prawa budżetowego mowa jest bowiem o upoważnieniu do dokonywania określonych zmian w budżecie w danym roku obowiązującym. Przez co należy rozumieć, iż upoważnienie owo może dotyczyć zmian określonych rodzajowo, lub też zmian dokonywanych w pewnym okresie - jednak zawsze w odniesieniu do konkretnego, obowiązującego już budżetu.

Te znamiona konkretyzacji, powodują iż upoważnienie owo nie może być udzielone w trybie przepisów gminnych powszechnie obowiązujących. Skutkuje ono tym, iż upoważniony przez radę zarząd działa w imieniu rady i na jej rachunek.