Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 955/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 241 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 98.823- zł.

Powyższa decyzja została wysłana na adres zamieszkania K.D. tj. [...] (wskazany przez podatnika).

Organ wskazał, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję, wobec niemożności jej doręczenia (adresat nieobecny), złożono ją do dyspozycji adresata w UP [...] w dniu 21 listopada 2013 r. (pierwsze awizo) i awizowano powtórnie 29 listopada 2013 r. Adresat odebrał przesyłkę osobiście w dniu 2 grudnia 2013 r. w Urzędzie Pocztowym (pod datą i podpisem odbiorcy, pracownik wydający zamieścił w nawiasie adnotację: "D.K.").

Wobec powyższego, zdaniem organu, skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło 2 grudnia 2013 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 16 grudnia 2013 r.

Pismem nadanym w dniu 9 stycznia 2014 r. K.D. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 15 listopada 2013 r. oraz wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W dniu 11 stycznia 2014 r. skarżący wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu I instancji.

W dniu 8 stycznia 2014 r. podatnik zapoznał się z aktami postępowania w siedzibie organu I instancji i wskazał, że do ww. decyzji zostało załączono awizo, na którym: w rubryce "data i czytelny podpis odbiorcy" widnieje: "1 grudnia 2013 rok", parafka oraz w nawiasie czytelny podpis "K.D.", który nie jest jego podpisem, natomiast w rubryce "data i podpis doręczającego" widnieje: "2 grudnia 2013 rok" oraz parafka.

Kolejno skarżący wyjaśnił, że w okresie od dnia 29 listopad do dnia 3 grudnia 2013 r., wraz z żon oraz I.K. przebywał w sanatorium w C., zatem nie mógł odebrać przedmiotowej przesyłki zarówno w miejscu zamieszkania jak i w Urzędzie Pocztowym [...]. Podkreślił przy tym, że jedynym dorosłym domownikiem zamieszkującym wspólnie z nim jest U.D., która również przebywała w tym samym czasie w C. Wskazał także, że nie udzielał nikomu pełnomocnictwa do odbioru w jego imieniu korespondencji.

W związku z powyższym podatnik wniósł o przeprowadzenie poszczególnych dowodów na okoliczność nie odebrania przez niego przesyłki zawierającej ww. decyzję.

W odpowiedzi na zapytanie organu I instancji Biuro Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej S.A., Dział Operacyjny [...], pismem z dnia 7 lutego 2014 r. poinformowało, że: przedmiotowa przesyłka została pobrana do doręczenia w dniu 21 listopada 2013 r., a następnie awizowana z powodu nie zastania adresata. Kolejne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki sporządzono w dniu 29 listopada 2013 r. Z posiadanej dokumentacji wynika, że przesyłka została wydana adresatowi w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 2 grudnia 2013 r. Odbiorca przesyłki pokwitował jej odbiór poprzez złożenie nieczytelnego podpisu na formularzu potwierdzenia odbioru oraz dokumencie oddawczym (karta doręczeń przesyłek poleconych). Wraz z odbiorem ww. przesyłki odbiorca pokwitował odbiór dwóch innych listów poleconych. Natomiast w dniach od 29 listopada do 3 grudnia 2013 nie natrafiono na wydanie innych przesyłek poleconych dla tego adresata w placówce pocztowej.

Wskazano także, że w przypadku nieczytelnego pokwitowania odbioru przesyłki, pracownik ją wydający: zobowiązany jest, obok takiego podpisu, napisać imię i nazwisko odbiorcy, co też w tym przypadku uczynił. Obowiązkiem pracownika wydającego przesyłkę jest sprawdzić tożsamość odbiorcy, jeżeli nie jest mu znany osobiście, i w tym przypadku czynność ta została odpowiednio odnotowana w dokumencie oddawczym. Pracownik nie pamięta okoliczności wydania tej konkretnej przesyłki, jednak potwierdza, że tak postępuje przy wydawaniu przesyłek poleconych.

Następnie wyjaśniono, że wydawanie przesyłek, wcześniej awizowanych w placówce pocztowej zazwyczaj odbywa się po wcześniejszym okazaniu przez odbiorcę dokumentu "zawiadomienie o nadejściu przesyłki", nie jest to jednak wymóg bezwzględny, dlatego nie można wykluczyć wydania przesyłki bez okazania takiego dokumentu. Poinformowano również, że nie udało się zabezpieczyć nagrania z monitoringu placówki pocztowej z dnia wydania przesyłki z uwagi na upływ czasu.

W dniu 13 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.: postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 15 listopada 2013 r.; natomiast w tej samej dacie decyzją odmówił wznowienia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 15 listopada 2013 r. Uzasadnieniem podjętej decyzji, było uznanie przez organ, że podatnik wniosek o wznowienie postępowania złożył po upływie miesiąca po powzięciu wiadomości o wydaniu decyzji.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o przeprowadzenie dowodów w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniami z dnia 16 maja 2014 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów uznając, że okoliczności doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji zostały stwierdzone innym dowodem, tj. pocztowym potwierdzeniem odbioru.

Następnie dyrektor izby skarbowej po rozpoznaniu odwołania wydał decyzję z dnia 16 czerwca 2014 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że podatnik nie spełnił warunku wynikającego z art. 241 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p."), bowiem nie wniósł wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Kwestia skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji wynika z dokumentu urzędowego jakim w świetle art. 194 § 1 i 2 O.p. jest pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki a jego prawidłowe sporządzenie potwierdza pismo Biura Ładu Korporacyjnego z Zgodności Poczty Polskiej S.A. z dnia 7 lutego 2014 r, co zostało rozstrzygnięte postanowieniami organu z dnia 27 marca 2014 r. (1. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2. stwierdzono, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu).

Dyrektor nie dostrzegł wskazanej przez skarżącego niezgodności co do dat wpisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wskazując dodatkowo, że:

- zgodnie z ww. pismem Poczty Polskiej, podatnik w dniu 2 grudnia 2013 r. pokwitował także odbiór dwóch innych listów poleconych,

- z akt sprawy wynika, że jedna z tych przesyłek zawierała postanowienie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 27 marca 2013 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, na którego potwierdzeniu odbioru, w rubryce "data i czytelny podpis odbiorcy", obok podpisu wpisano datę 2 grudnia 2013 r.,

- druga z przesyłek zawierała postanowienie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 27 marca 2013 r. stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, na którego potwierdzeniu odbioru, w rubryce "data i czytelny podpis odbiorcy", obok podpisu wpisano datę 2 grudnia 2013 r.,

- wydruki ze strony internetowej Poczty Polskiej wskazują na odbiór przesyłek zawierających postanowienia w tym samym dniu, tj. 2 grudnia 2013 r. o godz. 17:46.

Organ kolejno wyjaśnił, że z racji tego, że podpis umieszczony na potwierdzeniu odbioru został uznany przez pracownika wydającego przesyłkę za nieczytelny, zobowiązany był on, zgodnie z określoną procedurą, do napisania obok takiego podpisu imienia i nazwiska odbiorcy. Dlatego zgodzić należy się z podatnikiem, że podpis "K.D.", nie należy do niego, gdyż jest podpisem pracownika UP, co nie wpływa jednak na fakt skutecznego doręczenia przesyłki, ponieważ w miejscu wymaganym dla pokwitowania odbioru, widnieje decydujący o prawidłowym doręczeniu, podpis odbiorcy.

Dyrektor wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że brak czytelnego podpisu nie oznacza, że doręczenie w postępowaniu administracyjnym jest nieskuteczne, a w art. 152 § 1 O.p. mowa jest o własnoręcznym podpisie, co nie jest tożsame z czytelnym podpisem.

Reasumując organ stwierdził, że jak wynika z potwierdzenia odbioru, w dniu 2 grudnia 2013 r. doszło do powzięcia przez stronę wiadomości o wydanej decyzji w rozumieniu art. 241 § 1 pkt. 1 O.p. Podatnik składając wniosek o wznowienie postępowania uchybił terminowi wymaganego miesięcznego terminu, liczonego od dnia 2 grudnia 2013 r., w którym doszło niewątpliwie do powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.

Nie zgadzając się decyzją dyrektora izby skarbowej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając ww. rozstrzygnięciu naruszenie art. 240 § 2 pkt 4, art. 241 § 2 pkt 1, art. 243 § 1 oraz art. 121, 122 i 123 O.p., wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył, że przesyłka zawierająca decyzję z 15 listopada 2013 r., nie została mu doręczona w dniu 2 grudnia 2013 r. Od października 2013 r. nie odebrał on osobiście żadnej przesyłki w Urzędzie Pocztowym w [...].

Jako, że przepisy Ordynacji podatkowej o doręczeniach mają charakter gwarancyjny, obowiązkiem organu było zbadanie czy ww. decyzja została stronie prawidłowo doręczona, bowiem aby doręczenie można było uznać za skuteczne, istnieć muszą niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki, jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa.

Zdaniem strony pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 7 lutego 2014 r. w żaden sposób nie dowodzi, że przedmiotowa przesyłka została mu doręczona. Nie wyjaśniło również wątpliwości dotyczących dat doręczenia (1 czy 2 grudnia 2013 r.). Natomiast podpis "K.D." jest podpisem pracownika poczty, a zgodnie z art. 152 § 1 O.p. odbierający pismo potwierdza doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, który to w ocenie skarżącego, musi zawierać co najmniej nazwisko.

Mając na uwadze powyższe, skarżący stwierdził, że przesyłka nie została doręczona zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej. Pocztowe potwierdzenie odbioru, na które powołuje się organ podatkowy, nie spełnia zatem swojej funkcji niezbitego dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi.

W ocenie autora skargi odmowa przeprowadzenia przez Dyrektora wnioskowanych dowodów stanowiła naruszenie art. 121, 122 i 187 § 1 O.p.

Końcowo skarżący stwierdził, że skoro strona wykazała, że nie odebrała przedmiotowej przesyłki, to skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym przepisów postępowania w takim zakresie, aby miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. taki, że gdyby tego naruszenia nie było, to treść rozstrzygnięcia organu byłaby odmienna.

Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie stanowi art. 241 § 2 pkt 1 O.p., stosownie do którego wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.

W niniejszej sprawie K.D. domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. podnosząc, że decyzja Naczelnika Urzędu skarbowego w P. z dnia 15 listopada 2013 r. – nie została mu doręczona.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., na którą powołuje się skarżący, albowiem materiał dowodowy nie wskazuje, aby strona nie z własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu. O pozbawieniu możliwości działania skarżącego, w niniejszej sprawie przed organami podatkowymi – można byłoby mówić, gdyby podatnik bez swojej winy pozbawiony był możliwości doręczenia mu decyzji.

Organy podatkowe w sprawie niniejszej zbadały, czy decyzja została stronie prawidłowo doręczona i w jakim dniu to nastąpiło. Przedstawiono pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 7 lutego 2014 r., z którego wynika, że przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana i została wydana adresatowi w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 2 grudnia 2013 r.

Zdaniem sądu wskazać należy, że decyzja została przesłana skarżącemu na adres przez niego wskazany, tj. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję wobec niemożności jej doręczenia (adresat nieobecny), złożono ją do dyspozycji adresata w UP [...] w dniu 21 listopada 2013 r. (pierwsze awizo) i awizowano powtórnie 29 listopada 2013 r. Abstrahując od wskazywanej przez organy okoliczności osobistego odebrania przesyłki przez skarżącego w dniu 2 grudnia 2013 r., (co jest przez niego kwestionowane), z ww. pisma poczty i zapisów zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję jednoznacznie wynika, że przedmiotową decyzję doręczono skarżącemu w sposób zastępczy na zasadzie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 5 grudnia 2013 r.

Sąd wskazuje zatem, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 120 i art. 122 w zw. z art. 150 Ordynacji podatkowej) nie uznając, że zachodzi w sprawie doręczenie zastępcze przedmiotowej decyzji w dniu 5 grudnia 2013 r., jednakże naruszenie przepisów postępowania nie nastąpiło w takim zakresie, aby miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby tego naruszenia nie było, to treść rozstrzygnięcia organu byłaby identyczna.

Zatem skoro decyzję uznać należało za skutecznie doręczoną w trybie art. 150 O.p., to nie tylko, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynąłby 5 stycznia 2014 r. (skarżący przedmiotowy wniosek o wznowienie postepowania, złożył za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 9 stycznia 2014 r. i tym samym uchybił terminowi wskazanemu w art. 241 § 2 pkt 1 O.p.), to w ogóle w sprawie niniejszej nie może być mowy o spełnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., bowiem skarżący ze swojej winy nie brał udziału w postępowaniu. Nie do przyjęcia jest taka wykładnia ww. przepisu, że doręczenie zastępcze stanowi podstawę do wznowienia postępowania na zasadzie art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

W tym kontekście brak jest podstaw do ustosunkowania się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez skarżącego.

Rekapitulując podkreślić należy, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p., co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09), a w niniejszej sprawie nie został on skutecznie podważony.

Podkreślenia również wymaga, że organy podatkowe przeprowadziły dodatkowe postępowanie wyjaśniające z udziałem Poczty Polskiej, które potwierdziło prawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej sporną decyzję.

Sąd nie stwierdził także dalszego naruszenia przepisów postępowania, ponad wskazywane przez sąd naruszenia art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

Reasumując stwierdzić należy, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej a także pisma Poczty Polskiej wynika niezbicie, że przedmiotową decyzję doręczono skarżącemu w sposób zastępczy na zasadzie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 5 grudnia 2013 r.

Tym samym nie została po stronie skarżącego spełniona przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., gdyż skarżący ze swojej winy nie brał udziału w postępowaniu. Stąd uznać należało, że organy podatkowe odmówiły wznowienia postępowania podatkowego w sprawie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.