Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 216/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 149 par1, art. 161 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 , 3, art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na bezczynność [...] Sądu w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] Sądu [...] w L. do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] w W. z dnia 18 lutego 2015 r.; II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] Sądu [...] w L. na rzecz Stowarzyszenia [...] w W. kwotę 361, 20 zł (trzysta sześćdziesiąt jeden złoty dwadzieścia groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie [...] (powoływane dalej także jako Stowarzyszenie) złożyło do Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] wniosek z dnia 18 lutego 2015 r. o udzielenie informacji publicznej o terminach i miejscach jego posiedzeń w roku 2015.

Następnie wobec braku reakcji ze strony tego organu Stowarzyszenie złożyło w dniu 8 września 2015 r. (data wpływu do organu) skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej wspomnianym wnioskiem. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że wniosek o udostępnienie informacji został przesłany Okręgowemu Sądowi Pielęgniarek i Położnych pocztą elektroniczną w dniu 19 lutego 2015 r., jednak do dnia wniesienia skargi żądana informacja nie została udzielona, mimo że Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. z 2014 r. Dz. U. poz. 782, ze zm., obecnie t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 1764), zwanej dalej "u.d.i.p.", a żądana informacja stanowi informację publiczną.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych w [...] wyjaśnił, że uwzględnił skargę i udzielił skarżącemu żądanej informacji w piśmie z dnia 23 września 2015 r.

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 138/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że objęta wnioskiem informacja nie jest podlegającym udostępnieniu dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. i nie można jej uznać za informację publiczną.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że informacja będąca przedmiotem żądania strony skarżącej w niniejszej sprawie, to jest informacja o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w bieżącym roku kalendarzowym, nie jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Terminarz posiedzeń organu samorządu zawodowego nie stanowi bowiem dokumentu urzędowego w podanym wyżej ustawowym rozumieniu, tj. nie zawiera on oświadczenia woli lub wiedzy. Jest co najwyżej narzędziem biurowym, pomocniczym, wspomagającym organizację i planowanie pracy tego organu. Umieszczenie w kalendarzu terminu i miejsca konkretnego wydarzenia ma charakter czynności czysto technicznej i nie zaświadcza o stanie faktycznym. WSA w Lublinie podkreślił, iż informacja publiczna może dotyczyć jedynie sfery faktów. Tymczasem terminarz będący jedynie sekretarskim narzędziem pomocniczym, jest prowadzony w sposób niegwarantujący potwierdzenia zawartych w nim informacji (czy posiedzenie odbyło się albo odbędzie się, czy też nie), nie odnosi się zatem do sfery faktów.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 385/16 uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd ten stwierdził, że Sąd I instancji błędnie odmówił waloru informacji publicznej danym, których dotyczył wniosek Stowarzyszenia. Nie można bowiem zgodzić się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ograniczającą się zasadniczo do stwierdzenia, że terminarz posiedzeń organu samorządu zawodowego nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ma charakter jedynie pomocniczy i nie dowodzi, że umieszczone w nim wydarzenia rzeczywiście się odbyły. Należy bowiem zauważyć, że wnioskodawca w niniejszej sprawie domagał się udostępnienia danych na temat dat i miejsc posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych, nie zaś dokumentu będącego nośnikiem żądanych informacji. Stąd też rozważania Sądu I instancji, dotyczące charakteru prawnego terminarza posiedzeń organu, odbiegają od przedmiotu złożonego wniosku. Dla jego prawidłowej realizacji nie było bowiem konieczne udostępnianie jakiegokolwiek dokumentu z zasobów organu, a jedynie udzielenie krótkiej informacji w formie elektronicznej lub pisemnej, tak jak to uczynił organ, działając w trybie autokontroli po wniesieniu skargi na bezczynność.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że daty i miejsca posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą bezpośrednio jego funkcjonowania i realizowania zadań publicznych. Z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. wynika bowiem, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Udostępnieniu podlega zatem każda informacja o sprawach publicznych, przy czym art. 6, zawierający otwarty katalog typowych rodzajów informacji publicznej, nie ustanawia pod tym względem żadnych ograniczeń w stosunku do zakresu informacji publicznej określonego w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy.

Uchylając w konsekwencji zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, NSA wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, Sąd ten uwzględni fakt udzielenia przez Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych żądanej informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem.

W dalszej kolejności rozważenia wymagać zaś będzie kwestia bezczynności organu zobowiązanego do jej udzielenia, gdyż należy mieć na uwadze, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", nakłada na sąd administracyjny obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei art. 170 P.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Przy czym pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2016 r., II FSK 2029/14, Lex nr 2118970).

Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem postępowanie obecnie toczy się na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r., I OSK 385/16 uchylającego poprzedni wyrok tut. Sądu.

W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zatem związany oceną prawną sprawy dokonaną przez ten Sąd.

Kwestią sporną było to, czy objęta wnioskiem Stowarzyszenia [...] z dnia 18 lutego 2015 r. informacja o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Lublinie w roku 2015 jest informacją publiczną.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej, że w świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p. – informacja taka stanowi informację publiczną, gdyż dotyczy bezpośrednio funkcjonowania i realizowania zadań przez ten Sąd, który jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że oddalenie skargi na bezczynność z tego powodu, że objęta wnioskiem informacja nie jest informacją publiczną, było nieuzasadnione.

Sąd ten stwierdził jednocześnie, że informacja ta została udzielona przez Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w [...] zgodnie z wnioskiem.

Konieczne stało się natomiast dokonanie oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestii bezczynności organu i tego czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając zatem na uwadze powyższe zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że skarga jest częściowo zasadna.

Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 35 kpa) bądź w przepisach szczególnych, m.in. w u.d.i.p. bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87).

W świetle art. 149 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r. (mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż skarga na bezczynność została wniesiona w dniu 22 września 2015 r.) nadanym przepisem art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658) – sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przede wszystkim - jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek udostępnić tę informację w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezspornie wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż obejmował on informacje o sprawach publicznych, a wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych [...] uwzględnił skargę w trybie autokontroli i w piśmie z dnia 23 września 2015 r. (k.14) udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 18 lutego 2015 r., wyjaśniając, że w bieżącym roku nie odbyły się posiedzenia tego Sądu.

Wobec udostępnienia żądanej informacji, zbędne stało się zobowiązanie organu do załatwienia wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., dlatego Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Z uwagi jednak na to, że nastąpiło to ze znacznym uchybieniem terminu tj. ponad półrocznym, stwierdzić należy, że organ w sposób rażący naruszył przepis zobowiązujący go do załatwienia wniosku w ciągu 14 dni (art. 13 u.d.i.p.).

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804, ze zm.).