Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 536/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

S.B. (dalej: strona, skarżący) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: Dyrektor OR, organ II instancji) z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) z [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007 – 2013) na rok 2011.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Kierownik BP wydał w dniu 31 grudnia 2018 r. decyzję, którą odmówił przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej PROW na rok 2011. Uzasadniając odmowę wskazał, że w trakcie kontroli administracyjnej sprawy skarżącego prowadzonej z wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 Kierownik BP uwzględnił sporządzony przez Prokuraturę Okręgową akt oskarżenia ([...]) przeciwko m.in. skarżącemu przekazany organom ARiMR w załączeniu do pisma z [...] stycznia 2013 r. przez Sąd Okręgowy Wydział Kamy.

Ponadto organ I instancji w trakcie kontroli wniosku uwzględnił zeznania świadków i oskarżonych zgromadzone w toku przeprowadzonego postępowania prokuratorskiego oraz sądowego. W trakcie przesłuchania przeprowadzonego [...] września 2011 r. w Prokuraturze Rejonowej (protokół przesłuchania podejrzanego sygn. akt [...] - w aktach sprawy) strona zeznała m.in. że "Z dopłatami to było tak. Ja nigdy nie miałem ziemi. W trakcie zatrudnienia w A przyszedł do mnie M.W. i powiedział, że jest możliwość bym został rolnikiem takim w cudzysłowu, że to nie będzie wymagało ode mnie żadnych nakładów finansowych, a nie będę musiał się martwić o zatrudnienie u M.W. a i coś dorzuci mi do pensji i on miał się tym zająć od strony formalnej. Ja w sumie nie wiem ile ziemi niby posiadam na siebie a ile niby dzierżawiłem. W. dawał mi papiery do podpisania, ja nie czytałem tego z reguły, bo on kazał przyjmować to jako pewnik i nie kazał czytać, nie było takiej opcji by ktoś się odważył powiedzieć mu, poczekaj, przeczytam, zapoznam się i dopiero podpiszę. Byłem u notariusza i kupowałem ziemie na siebie. Nie pamiętam dokładnie, chyba cztery razy kupowałem ziemie na siebie, było to u notariusza naprzeciwko policji w [...] koło fabryki [...], tam byłem ze trzy razy. Nie wiem ile kupiłem rzekomo tej ziemi. Zawsze było tak, że M.W. kazał mi jechać do notariusza, wręczał mi potwierdzenie dokonania wpłaty za ziemię, mówił bym przed notariuszem twierdził, że kupuję ziemię na siebie za swoje pieniądze. Nie widziałem w tym oszustwa bo znam granice działek. Łącznie tej ziemi mam na siebie to około 20 hektarów. Ja nigdy nie miałem pieniędzy na tę ziemię, to wszystko to były środki mojego szefa. Po tym na polecenie M.W. podpisywałem wnioski o przyznanie dotacji z ARiMR na te ziemie. Okazało się, że także byłem dzierżawcą ziemi, której przecież nigdy nie dzierżawiłem. M.W. nie raz przecież dawał mi do podpisania jakieś dokumenty ja nie wiedziałem co podpisuję, a wczoraj na policji dowiedziałem się, że rzekomo dzierżawię jeszcze 80 hektarów. Ja nigdy nie otrzymałem pieniędzy z dopłat. M.W. w celu otrzymywania dopłat kazał mi założyć na mnie konto bankowe w banku. Ja miałem już założone konto w banku [...], on je przejął, zabrał mi do niego tekna, czy tekena, to jest urządzenie do podawania kodów dostępu do konta bankowego. Ja już miałem nie korzystać z tego konta, on miał wyłączny dostęp do niego. Nie wiem ile tam pieniędzy wpłynęło. Kazał mi z tego konta czasem jechać coś wypłacić to jechałem, wypłacałem i wręczałem mu pieniądze, wrzucałem mu je do skrzynki głównej w firmie".

Kierownik BP w trakcie kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011, na podstawie dokumentacji pozyskanej z organów ścigania, uznał, że skarżący w roku 2011 w rzeczywistości nie prowadził samodzielnie i na własny rachunek działalności rolniczej. Grunty zadeklarowane w jego wniosku były

w posiadaniu M.W., który pozornie podzielił jedno duże gospodarstwo rolne na wiele mniejszych w celu pozyskania wyższych płatności omijając przepisy

o degresywności płatności. Okoliczności te zostały potwierdzone nie tylko przez skarżącego, który przed organami ścigania przyznał się do zarzucanych mu czynów, ale również przez inne osoby, które uczestniczyły w fikcyjnym użytkowaniu gruntów rolnych wydzielonych z gospodarstwa M.W. (zeznania M.C. złożone: w Prokuraturze Rejonowej [...] sierpnia 2011 r., w Prokuraturze Okręgowej [...] kwietnia 2012 r.) oraz w Biurze Powiatowym ARiMR [...] grudnia 2014 r., zeznania J.J. złożone [...] sierpnia 2011 r. w Komendzie Powiatowej Policji oraz zeznania złożone [...] kwietnia 2012 r. w Prokuraturze Okręgowej; zeznania K.S. złożone w Prokuraturze Rejonowej [...] sierpnia 2011 r., zeznania złożone [...] kwietnia 2012 r. w Prokuraturze Okręgowej oraz w Biurze Powiatowym ARiMR [...] stycznia 2015 r.; zeznania J.B. złożone [...] września 2011 r.

w Prokuraturze Rejonowej oraz zeznania złożone [...] grudnia 2014r. w Biurze Powiatowym ARiMR; zeznania M.B. złożone [...] września 2012 r. w Prokuraturze Okręgowej; zeznania J.M. złożone [...] września 2011 r. w Prokuraturze Rejonowej; zeznania J.G. złożone [...] września 2011 r. w Prokuraturze Rejonowej oraz zeznania M.W. złożone [...] listopada 2011 r. w Prokuraturze Rejonowej.

W świetle przedstawionych faktów Kierownik BP uznał, że w 2011 r. skarżący nie prowadził działalności rolniczej na działkach: - nr [...]; nr [...]; - nr [...]; - nr [...]; - nr [...]; nr [...]; - nr [...]; - nr [...]; - nr [...]; - nr [...]; - nr [...].

Uwzględniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik BP stwierdził, że brak jest przesłanek do uznania, że skarżący samodzielnie prowadził działalność rolniczą, posiadając autonomię w zakresie zarządzania. Uznał, że działalność rolniczą na gruntach zgłoszonych do płatności PRŚ na 2011 r. przez skarżącego prowadził w rzeczywistości M.W., który sztucznie podzielił będące w jego posiadaniu gospodarstwo rolne i który to w rzeczywistości sam decydował o pracach wykonywanych na gruntach, których był posiadaczem. Grunty rolne zgłaszane przez stronę do płatności PRŚ na 2011 r. były zarządzane przez tę samą osobę M.W., a grunty zgłaszane do płatności przez podstawione osoby będące w różnym stopniu powiązane z M.W. nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ stwierdził, że to nie skarżący i inne fikcyjnie podstawione osoby, a M.W. prowadził działalność rolniczą. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To M.W. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był w ocenie Kierownika BP posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podstawione osoby zarejestrowane w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. W konsekwencji zaznaczył, że skarżący nie jest posiadaczem deklarowanych do płatności PRŚ na 2011 r. gruntów w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ Rozporządzenia, który uzależnia przyznanie wnioskowanych płatności od posiadania gruntów rolnych. Krajowy ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazuje na posiadanie jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku i odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 155, ze zm. - dalej kc).

Organ stwierdził również, że skarżący nie jest także rolnikiem, którego definicja określona została w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 - osoba fizyczna lub prawna lub grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Nadto wskazał, że wypłacenie skarżącemu płatności PRŚ na rok 2011 byłoby sprzeczne z regulacją wyrażoną art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, który stanowi, iż bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Skarżący nie zgodził się z treścią decyzji organu I instancji i wniósł w tym zakresie odwołanie. Przedłożył do niego odpis wyroku (sygn. akt [...]) z [...] grudnia 2017 r.

Dyrektor OR decyzją z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu podzielił stanowisko Kierownika BP, że w sprawie zaistniały podstawy do odmowy przyznania płatności PRŚ na 2011 r., bowiem skarżący nie był posiadaczem działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie tych płatności na 2011 r. i nie prowadził na nich działalności rolnej, ponieważ grunty te w rzeczywistości wchodziły w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez M.W. i były przez niego zarządzane. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie był posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ - gruntów rolnych zgłoszonych do płatności PRŚ na rok 2011, ponieważ grunty te były w rzeczywistości w posiadaniu M.W..

Organ podkreślił, że zasadniczym celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m.in. płatności PRŚ) jest wspieranie rolników tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ płatność PRŚ przyznaje się rolnikowi (...) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych (...), na których jest prowadzona działalność rolnicza (...) wynosi co najmniej 1 ha. Wskazany w w/w przepisie "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty określonym w art. 299 Traktatu oraz która prowadzi działalność rolniczą (art. 2 pkt a Rozporządzenia nr 73/2009). Natomiast za działalność rolniczą należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (art. 2 lit. c Rozporządzenia nr 73/2009).

Podkreślono, że płatności PRŚ są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, określonych w art, 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską gdzie wskazano, że celami wspólnej polityki rolnej są: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizacja rynków; d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów. System dopłat został zatem ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Krajowy ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności PRŚ wskazuje (w § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia PRŚ) na posiadanie jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku i odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów kc. Stosownie do treści art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). O posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Posiadaniem samoistnym jest władanie rzeczą w sposób odpowiadający korzystaniu z niej przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie, zaś posiadaniem zależnym - władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby

Dyrektor OR wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań strony i świadków (oskarżonych), ustalono że skarżący nie był posiadaczem działek rolnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na 2011 r. położonych na wymienionych wcześniej działkach ewidencyjnych.

W konsekwencji powyższego skarżący nie spełnił wymagań określonych w art. 2 lit. a Rozporządzenia nr 73/2009 oraz § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ nie jest rolnikiem albowiem nie prowadził w roku 2011 działalności rolniczej oraz nie był posiadaczem działek gruntu rolnego deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2011 r.

W efekcie brak jest podstaw - w świetle w/w przepisów prawa - do przyznania skarżącemu płatności PRŚ do działek rolnych zadeklarowanych w złożonym wniosku.

Dyrektor OR podkreślił, że do kompetencji organów ARiMR w postępowaniu w sprawie z wniosku o przyznanie płatności należy ustalenie, kto faktycznie posiada grunt rolny objęty wnioskiem, czy prowadzi na nim działalność rolniczą i czy czyni to z zamiarem wykonywania tego dla siebie. Stanowi to konsekwencję tego, że jak wynika z regulacji unijnych i krajowych istota płatności wyraża się w udzielaniu pomocy tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych.

Organ podkreślił, że w świetle opisanych wyżej zeznań strony ustalono, że potwierdziła ona, że nie prowadziła działalności rolniczej na gruntach deklarowanych do płatności PRŚ na 2011 r. oraz potwierdziła, że nie była ich posiadaczem. Potwierdziła natomiast, że to M.W. faktycznie sprawował władztwo nad gruntami rolnymi, które deklarował do płatności PRŚ na rok 2011. Organ zaznaczył, że wiarygodność zeznań skarżącego (oraz pozostałych osób przesłuchanych jako podejrzani oraz świadkowie) wzmacnia fakt, że zeznając przed organami ścigania miał na względzie odpowiedzialność kamą za składanie fałszywych zeznań (pouczeni zostali o konsekwencjach wynikających z art. 190 § 1 w zw. z art. 300 kpk.

Tym samym, nie można uznać skarżącego za posiadacza działek deklarowanych do płatności PRŚ na rok 2011, co jest kluczowym aspektem w świetle brzmienia przepisów prawa, które wprost uzależniają przyznanie płatności od posiadania gruntów deklarowanych we wniosku. Podkreślił, że aby być posiadaczem działek gruntu rolnego w rozumieniu wynikającym z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ należy swobodnie podejmować decyzje o tym, czym obsiać grunt rolny, dokonywać odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierać plony oraz utrzymywać grunty zgodnie z normami przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warto zwrócić uwagę, iż chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej nie musi polegać tylko na "własnoręcznym" prowadzeniu prac polowych, ale obejmuje również: swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie plonów samodzielnie bądź przy udziale innych osób. Zatem prowadzenie działalności rolniczej można definiować jako dokonywanie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści. W niniejszej sprawie, jak zeznał skarżący, wszystkie czynności związane z ubieganiem się o płatności dystrybuowane przez ARiMR realizowane były z polecenia M.W., na co jednoznacznie wskazują zeznania skarżącego.

Następnie organ zważając na zeznania strony i świadków (oskarżonych) zobrazował w formie tabeli skalę podziału przez M.W. swojego gospodarstwa na poszczególne osoby. Dyrektor OR dokonał szacunku możliwych do uzyskania dopłat za 2011 r. przez w/w osoby, i wskazał, że ogólna powierzchnia zgłoszona do płatności na 2011 r. wyniosła 1068,79 ha. Mając na względzie § 14 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ M.W. dzieląc swoje gospodarstwo na poszczególne osoby w świetle degresywnych stawek płatności, kwota pomocy finansowej do gospodarstwa o przedmiotowej powierzchni (przyjmując najniższą ze stawek w gospodarstwie ekologicznym) wyniosłaby 187.134,41 zł. Natomiast w wyniku podziału przez M.W. gospodarstwa na w/w osoby - gdzie żadna z osób nie posiadała więcej niż 100 ha - wówczas łączna kwota płatności PRŚ wyniosłaby 844.344,10 zł.

Tym samym, zysk M.W., tylko w zakresie jednego wariantu w płatności PRŚ i tylko w jednym roku tj. 2011, mógłby wynieść 657 209,69 zł. Natomiast w zakresie płatności ONW, mając na względzie treść § 3 ust. 3 Rozporządzenia ONW wskazał, że M.W. dzieląc swoje gospodarstwo na poszczególne osoby które występowały o płatności - kwota płatności ONW tylko z jednego roku wyniosła 167 138,60,10 zł. Natomiast jeśli M.W. zadeklarowałby w/w powierzchnię tylko jednym wnioskiem otrzymałby kwotę płatności ONW w wysokości 22 375 zł (max. do 300 ha). Tak więc dzieląc swoje gospodarstwo na mniejsze w jednym tylko roku M.W. mógł zyskać z tytułu płatności ONW 144 763,60,10 zł.

W ocenie Dyrektora OR ustalone okoliczności dotyczące fikcyjnego podziału gospodarstwa w celu uzyskania płatności wyższych od faktycznie należnych wyczerpywała przesłanki wyłączenia z płatności na podstawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, zgodnie z którym, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że stworzyli sztuczne warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących postępowania dowodowego. Stwierdził, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., zeznania świadków uzyskane w toku postępowania karnego mają istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Jednocześnie zaznaczył, że zeznania świadków nie są wyłącznymi dowodami, na których oparł się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Pozyskał też od starostw powiatowych dane z operatu ewidencji gruntów i budynków, na podstawie których ustalił właścicieli działek zadeklarowanych we wniosku m.in. skarżącego. Jak wynika z przedmiotowych ustaleń, działki rolne zadeklarowane przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2011 r. należą w większości do M.W., a część do S.M. i do B.P.. Część działek ewidencyjnych należy do strony (zakupione przez Skarżącego w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom"), jednakże jak wynika z zeznań złożonych przez skarżącego w Prokuraturze Rejonowej [...] września 2011 r. był on jedynie formalnym (podstawionym) ich właścicielem za namową M.W.. Przedmiotowe grunty skarżący nabył bowiem na polecenie M.W. i za pieniądze M.W..

Powyższe ustalenia są potwierdzeniem wykreowanego przez M.W. procederu sztucznego dzielenia gruntów rolnych na mniejsze gospodarstwa (ukrycia statusu posiadacza wielkiego gospodarstwa) w celu uzyskiwania wyższych dopłat.

Organ zaznaczył też, że strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów na każdym etapie prowadzonego postępowania. Z akt sprawy wynika, że strona nie wykazała jednak żadnej aktywności w tym zakresie.

Organ odwoławczy podkreślił, że akta sprawy nie zawierają żadnych dowodów mogących potwierdzić, że skarżący był w 2011 r. posiadaczem odrębnego gospodarstwa rolnego. Zawierają natomiast szereg dowodów świadczących o tym, że grunty zgłoszone do płatności PRŚ na rok 2011 we wniosku, były w rzeczywistości we władaniu M.W., który dokonał sztucznego podziału swojego gospodarstwa. W świetle zebranych dowodów wskazujących jednoznacznie na przywołane w niniejszej decyzji fakty, organ I instancji nie miał powodów do wzywania strony na przesłuchanie. Tym samym, zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa uznał za całkowicie bezzasadny.

Odnosząc się do wyroku umarzającego względem skarżącego postępowanie karne, organ odwoławczy wskazał, że Sąd Okręgowy Wydział Kamy umorzył postępowanie prowadzone przeciwko skarżącemu na postawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., który to przepis stanowi, że nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy społeczna szkodliwość czynu jest znikoma. Tym samym w/w Sąd uznał, że skarżący nie może zostać uniewinniony i oczyszczony ze stawianych zarzutów, jednakże z uwagi na ustalenie znikomej szkodliwości popełnionego czynu postępowanie karne należało na postawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. umorzyć. Organ odwoławczy podkreślił, że w/w wyrok w żadnym stopniu nie zaprzecza ustaleniu organu ARiMR, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2011 r., a tym samym nie był uprawniony do otrzymania wnioskowanych płatności. Co więcej, w/w Sąd tym samym wyrokiem uznał oskarżonego M.W. za winnego tego, że w okresie od 2004 r. do 2011 r. w [...] działając w krótkich odstępach czasu i ze z góry powziętym zamiarem wspólnie i w porozumieniu z P.S., skarżącym, J.M., J.B., M.C., K.S., J.J., T.S., K.P. i innymi ustalonymi osobami w celu uzyskania korzyści majątkowej wprowadził w błąd Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział co do uprawnień do otrzymania płatności unijnej przyznawanej użytkownikom gruntów rolnych poprzez składanie w Agencji przez w/w wspólnie działające osoby poświadczających nieprawdę dokumentów i nierzetelnych oświadczeń, z których wynikało, że są one uprawnione do uzyskania płatności unijnej przyznawanej użytkownikowi gruntów rolnych, wskazanemu we wniosku o dotacje, podejmującym określonej działania rolnicze na użytkowanych przez siebie gruntach, czym doprowadził Agencję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości (...)

W ocenie organu odwoławczego przywołany powyżej zakres orzeczenia Sądu

w wyroku z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt [...], w pełni odpowiada stanowi faktycznemu ustalonemu w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...], w którym w szczególności wykazano, że to M.W., a nie skarżący i inne podstawione osoby, był posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych do płatności ONW na 2011 r. przez skarżącego i inne podstawione osoby.

Na powyższą decyzję strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę, zarzucając naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, - dokonanie ustaleń na podstawie protokołów zeznań świadków, którym przedstawiono zarzuty, co zgodnie z art. 182 § 3 k.p.k. nie może stanowić dowodu w sprawie - bezwzględny zakaz dowodowy oraz poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień składanych

w sprawie, w sytuacji gdy osoba je składająca nie jest pouczana o treści art. 233 § 1 kk, co jest warunkiem uznania zeznań za dowód w sprawie i w konsekwencji oparcie się na protokołach przesłuchań, które z przyczyn formalnych nie mogą stanowić dowodu

w sprawie, - pozbawienie strony postępowania prawa do złożenia zeznań w sprawie przed pierwszą instancją, gdzie strona winna być przesłuchana z urzędu, - błędne przyjęcie, że skarżący nie jest posiadaczem gospodarstwa bądź stworzył sztuczne warunki, w sytuacji gdy brak jest ku temu dowodów, - przyjęcie, że jedynym i zupełnym dowodem w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przyznania płatności za rok 2011 jest akt oskarżenia, w sytuacji gdy okres objęty postępowaniem nie pozostaje

w żadnym związku przyczynowym i zarazem materialnym z zagadnieniami prawnymi objętymi aktem oskarżenia.

Wobec podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżący wniósł o uchylenie

w całości zaskarżonych decyzji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie podlegała decyzja Dyrektora OR

z [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP z 31 grudnia 2018r.

o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej PRŚ na rok 2011. Spór zaś w istocie sprowadzał się do oceny, czy organy podatkowe miały podstawy przyjąć, że zadeklarowane we wniosku pomocowym przez skarżącego warunki do nabycia prawa do wnioskowanej płatności PRŚ na rok 2011 nie zostały faktycznie spełnione.

Przypomnieć należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia PRS płatność PRŚ przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanej dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których Jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Podkreślić należy, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest, m.in. sprawdzenie w toku postępowania, czy strona spełnia powyższe warunki do otrzymania wnioskowanej płatności. Tylko bowiem łączne spełnienie wszystkich wskazanych przesłanek umożliwia przyznania płatności.

Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone; 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7)Pakiet 7 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód; 9) Pakiet 9. Strefy buforowe.

Zgodnie natomiast zgodnie z § 14 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1,2 i 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 2) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha; 3) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha.

Zgodnie z § 14 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ w przypadku wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 realizowanego poza obszarem Natura 2000 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 10 ha; 2) 75 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 10 ha do 50 ha; 3) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 4) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha.

Z przytoczonych regulacji wynika, że warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest posiadanie działek rolnych, przy czym zaznaczyć należy, że nie chodzi tu wyłącznie o ustalenie tytułu prawnego do gruntów, ale faktyczne ich użytkowanie, prowadzenie na nich działalności rolniczej przez podmiot ubiegający się o taką płatność, które przejawiają się w podejmowaniu szeregu czynności agrotechnicznych związanych z uprawą ziemi oraz podejmowaniem decyzji w tym przedmiocie.

Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006r., str. 74 ze zm.), bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Natomiast w myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 312/1 z 23.12.1995 r.), działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, słusznie wywodząc, że skarżący, w 2011 r. nie był faktycznym posiadaczem zadeklarowanych do płatności działek rolnych w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia PRŚ i nie prowadził na nich działalności rolniczej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przeprowadzonego w sprawie karnej, włączonego do badanej sprawy administracyjnej, wynika, że w latach 2006-2011, skarżący uczestniczył w stworzonym przez M.W. mechanizmie służącym uzyskiwaniu nienależnej pomocy, aplikując, jako fikcyjny posiadacz, o płatności do gruntów rolnych. Z zeznań skarżącego, złożonych w Prokuraturze Rejonowej [...] września 2011r., obszernie przytoczonych

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynika, że to M.W. był faktycznym posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, które następnie podzielił na mniejsze, fikcyjnie tworzone gospodarstwa, na inne powiązane z nim podmioty. On jednak nadal nimi zarządzał i je nadzorował. M.W. osiągał też korzyści finansowe z tytułu dopłat realizowanych przez ARiMR. On bowiem inicjował składanie wniosków pomocowych przez fikcyjnych właścicieli, użytkowników. On też posiadał całą dokumentację dotyczących gruntów, co zostało ujawnione podczas przeszukania pomieszczeń Przedsiębiorstwa A należącego do M.W.. Powyższe działania miały na celu ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi.

Jak oszacował organ, zysk M.W., tylko w 2011 r., w zakresie płatności PRŚ mógłby wynieść prawie 657.209,69 zł.

Zaznaczyć należy, mechanizm i sposób sztucznego wydzielenia gospodarstwa rolnego, w rzeczywistości należącego do M.W., na mniejsze gospodarstwa, celem uzyskania maksymalnych dopłat z ARiMR, potwierdzili także świadkowie lub inni współoskarżeni, uczestniczący w ww. procederze (m.in. J.G., M.B., J.M., J.B., M.C., K.S., J.J., P.S., H.Z.),

Zauważyć przy tym należy, że ww. zeznania są wyczerpujące i wzajemnie spójne. W sposób szczegółowy przedstawiają konkretne, powtarzające się działania polegające na fikcyjnym posiadaniu lub użytkowaniu gruntów rolnych wydzielonych z gospodarstwa M.W. i składaniu wniosków o dopłaty do ARiMR, i co więcej, że cały ten proceder organizowany był przez M.W., który w całości "przejmował" również wypłacane dotacje. Potwierdzają także czynny udział skarżącego, jako jednego z podmiotów działających na rzecz M.W.. Okoliczności przygotowywania dokumentacji, wypełniania wniosków o przyznanie płatności za fikcyjnych posiadaczy/użytkowników oraz współpracy z ARiMR w zakresie dopłat potwierdziły także pracownice A: M.C. i K.S., które do tego zadania zostały wyznaczone przez M.W. (protokoły przesłuchania świadka z [...] sierpnia 2011 r.).

Co istotne, zeznania strony, jak i pozostałych osób przesłuchiwanych

w charakterze podejrzanych potwierdził sam M.W.. W dniu [...] listopada 2011 r. zeznał: "potwierdzam fakty dotyczące dopłat, twierdzenia świadków i podejrzanych oraz dokumentów. Nie uważam, że były to wyłudzenia. Nie zaprzeczam okolicznościom podawanym przez te osoby i dokumenty. Byłem w posiadaniu faksymilia dot. tych osób. Używałem tych faksymile za te osoby gdy była taka konieczność".

Sąd pragnie przy tym zauważyć, że oprócz kopii protokołów zeznań świadków

i podejrzanych, które zostały sporządzone przez organy ścigania, organ dysponował także protokołami zeznań K.S., złożonych w dniu [...] stycznia 2015 r., bezpośrednio przez organem w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR. Zaznaczyć przy tym należy, że zeznając kolejny raz, potwierdziła swoje wyjaśnienia złożone wcześniej w postępowaniu karnym, zarówno co do procederu wyłudzania dopłat z ARiMR zorganizowanego przez M.W., jak i czynnego udziału w nim skarżącego. Nie bez znaczenia w sprawie jest także

to, że skarżący w toku prowadzonego postępowania nie podważył stanowiska

organów, zarówno co do posiadania zadeklarowanych gruntów, jak i samodzielnego prowadzenia na nich gospodarstwa rolnego. Oprócz gołosłownych twierdzeń negujących ustalenia organów podatkowych, nie przedłożył żadnych materialnych

i wiarygodnych dowodów potwierdzających nabycie prawa do wnioskowanej płatności OPRŚ na rok 2011, jak i jej użytkowania we własnym imieniu, i na własne ryzyko

i rachunek.

W skardze strona powołuje się na wyrok Sądu Okręgowego z [...] grudnia 2017 r. sygn. akt [...] umarzający postępowanie wobec skarżącego, jednak wyrok ten nie został załączony. W ocenie Sądu Dyrektor OR prawidłowo ocenił również okoliczność, że w stosunku do skarżącego, oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 297 § 1 i art. 286 § 1 w zw. z art. 11 § 2 i art. 12 k.k. umorzono postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. Wynika z tego, że sąd karny uznał, że zachodziła ujemna przesłanka postępowania karnego jaką jest znikoma szkodliwość społeczna czynu przypisanego oskarżonemu.

Tym samym uznał, że czyn przypisany (nie zarzucany), czyli popełniony

i zawiniony, nie jest przestępstwem, gdyż cechował się znikomym stopniem szkodliwości społecznej pojmowanej jako wypadkowa elementów składających się na ocenę szkodliwości wynikających z art. 115 § 2 k.k. (zob. P. Hofmański i in., Kodeks postepowania karnego. Komentarz, Wyd. 4 Warszawa 2011 r. str. 182).

Tak więc, pomimo braku wiążącego charakteru takiego orzeczenia, nie można uznać, by wyrok Sądu Okręgowego świadczył o tym, że w postepowaniu karnym przyjęto, że Skarżący w 2011 r. prowadził gospodarstwo rolne. Ponadto jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 P.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe, Sąd kierując się regulacją z art.106 § 3 P.p.s.a. nie przeprowadził uzupełniającego dowodu. W tym miejscu zwrócić uwagę trzeba na szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia postępowania dowodowego i rozłożenia ciężaru dowodu w sprawach płatności rolnośrodowiskowej. W postępowaniach tych znajduje bowiem zastosowanie przepis art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego oraz na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856), który w ust. 1 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według jego ust. 2, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei, w myśl art. 21 ust. 3 tejże ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdecydowanie podkreślić w tym miejscu należy, że na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania, co w konsekwencji oznacza, iż na organach ARiMR nie ciąży już obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez aktywne poszukiwanie dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności).

Zatem, to nie organy powinny w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności samodzielnie prowadzi działalność rolniczą, efektywnie i rzeczywiście korzysta z gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności, czy użytkuje rolniczo wskazane przez siebie działki w imieniu własnym, na swoje ryzyko i rachunek, czy ma zatem pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o rodzaju działalności rolniczej i o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować, lecz sama strona wnioskująca o przedmiotową dotację musi wykazać, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do uzyskania konkretnej płatności. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa bowiem

na stronie (por. wyroki NSA z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 810/11,

z 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 907/15 i II GSK 475/15, z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 407/15 i z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 863/11- wszystkie

powołane w uzasadnieniu wyroki opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych mających uzasadnić przyznanie dotacji, organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Tymczasem skarżący, w toku prowadzonego postępowania, mimo działania z profesjonalnym pełnomocnikiem, nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku procesowego w zakresie rozłożenia ciężaru dowodu, wykazując wręcz niezwykłą bierność. Nadto, pomimo wielokrotnych wezwań

i zawiadomień, skarżący konsekwentnie unikał stawiennictwa w organie. Nie skorzystał również z przysługującego mu prawa zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W konsekwencji, w ocenie Sądu, stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a., których stosowanie w sprawie niniejszej oceniać należy w uwzględnieniem obowiązujących w postępowaniu

o płatności reguł rozkładu ciężaru dowodu i przejawów aktywności procesowej

strony, na której ciąży obowiązek wykazania okoliczności z których wywodzi ona skutki prawne.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odmawiając stronie przyznania płatności PRŚ na 2011 rok, organ I instancji oparł się zasadniczo na wyjaśnieniach samego skarżącego złożone w postępowaniu przygotowawczym w charakterze podejrzanego, a następnie innych podejrzanych biorących udział w procederze wyłudzeń dopłat z ARiMR, protokołach zeznań świadków z przesłuchań przeprowadzonych zarówno w Prokuraturze Rejonowej, jak i Prokuraturze Okręgowej, a także na Komedzie Policji jak również zeznań złożonych przed organem podatkowym I instancji.

Wyjaśnić przy tym należy, że osoba podejrzana składająca wyjaśnienia nie jest pouczana o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, bo taki zarzut nie może być postawiony w odniesieniu do zeznań składanych we własnej sprawie. Została za to pouczona o uprawnieniach przysługujących osobie podejrzanej, m.in. do odmowy zeznań, odmowy odpowiedzi na zadane pytanie, potwierdzeniem czego są protokoły, w którym utrwalono te wyjaśnienia. W odniesieniu zaś do wyjaśnień

w charakterze świadka, osoby te zostały uprzedzone o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, o której mowa w art. 233 § 1 k.k., co potwierdzili własnoręcznymi podpisami. Wbrew temu co zdaje się sugerować skarga, organy były uprawnione do wykorzystania materiału pochodzącego z postępowania karnego. Taka bowiem praktyka jest jak najbardziej dopuszczalna w świetle art. 75 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem.

W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W związku z powyższym, brak jest przeszkód prawnych, aby dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego, jako dokumenty urzędowe, służyły za dowody w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu, z tego też powodu, organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka czy wyjaśnień podejrzanego (oskarżonego) utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11). Inny jest bowiem cel postępowania administracyjnego, a inny postępowania np. karnego. Celem postępowania karnego jest to, by sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności i z tym właśnie celem związana jest zasada bezpośredniości (art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k.), celem zaś postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności jest ustalenie spełniania przesłanek do ich uzyskania.

Za chybiony uznać zatem należy zarzut podniesiony w skardze, nieprzeprowadzenia przesłuchania skarżącego w charakterze strony w postępowaniu podatkowym przez organ administracji publicznej. Zapominać przy tym nie wolno o postawie samego skarżącego, który nie współpracował z organem, a wielokrotnie wzywany przez organ do złożenia wyjaśnień, nie stawił się. Czynienie zatem takiego zarzutu w skardze, również i z tego powodu nie mogło przynieść zamierzonego efektu.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), skargę oddalił.