Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 746/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Sędzia Dorota Kozłowska, Teresa Randak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w K. działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014,poz. 1214) po rozpoznaniu zażalenia A. M. – dalej zamiennie określanego "strona" lub "zobowiązany" - na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] o nieuwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podniósł, że przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, zgodnie z przepisem art. 2 ust.3 ustawy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego dotyczącego przedawnienia roszczeń z tytułu opłat abonamentowych, za okres objęty tytułami wykonawczymi o nr [...]z dnia [...] wierzyciel wskazał, że abonament radiowo-telewizyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08 jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie zbliżonej do podatku. Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej Polskiego Radia i TVP. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), zgodnie z którym, w przypadku gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej - Zobowiązania podatkowe, stosuje się również do opłat oraz niepodatkowanych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem na mocy tego przepisu, do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie m.in. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym, także obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej będzie ulegał przedawnieniu w ww. terminie. COF wskazał ponadto, że Kodeks cywilny, w jego art. 118 stanowi, iż: "Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata". Przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi przepis szczególny względem regulacji zawartych w art. 118 K.c., co przesądza, że dla roszczeń o opłaty abonamentowe rtv, obowiązuje szczególny, pięcioletni okres przedawnienia, a więc termin dłuższy niż przewidziany dla pozostałych opłat abonamentowych, związanych ze świadczeniami okresowymi. Zgodnie z przepisem art. 70 § 4. Ordynacji podatkowej "bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (...) po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny".

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. zastosował przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środek egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego w Oddziale ZUS w K.. Zawiadomienie o zajęciu organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych w dniu 30 czerwca 2014 r.

Powyższe oznacza, iż w stanie faktycznym sprawy, w myśl powołanego art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, skierowane przez wierzyciela, w dniu 17 marca 2014 r., do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K/, tytuły wykonawcze o nr [...], obejmujące nieuiszczone opłaty abonamentowe, za okres od stycznia 2009 r. do lutego 2014 r. nie są przedawnione.

Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego, dotyczącego nie istnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, z uwagi na posiadanie uprawnień do zwolnienia od tych opłat, na mocy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, COF stwierdził, że sam fakt nabycia takich uprawnień nie jest podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników rtv. Zwolnienie z opłat abonamentowych nie odbywa się z mocy prawa, lecz zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, wymaga przedłożenia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do tych zwolnień.

Zwolnienie z opłat abonamentowych, zgodnie z art. 4 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenie i przedstawiono dokumenty, o których mowa wyżej.

Fakt zgłoszenia przez zobowiązanego, w urzędzie pocztowym uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, jak również nie został udowodniony przez stronę.

Ponieważ Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu wskazującego na dokonanie przez zobowiązanego, wskazanych wyżej formalności, związanych ze zwolnieniem z opłat abonamentowych, zarzut dotyczący braku istnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, z powodu posiadania przez zobowiązanego takich uprawnień COF uznał za nieuzasadniony.

Rozpatrując zarzut zobowiązanego dotyczący braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w przepisie art. 15 § ust. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji COF wskazał, że doręczenie upomnienia, nr [...] z dnia [...]2013 r., wzywającego do zapłaty należności, nastąpiło na zasadach określonych w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że pod nieobecność adresata, pismo może zostać doręczone za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli podjął się on oddania pisma adresatowi. Wolę oddania pisma adresatowi domniemywa się na podstawie pokwitowania jego odbioru. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone skutecznie, w dniu 5 lutego 2013 r. pełnoletniemu domownikowi M/ M/, która zobowiązała się przekazać pismo adresatowi. Z uwagi na bezskuteczność wezwania do zapłaty, zawartego w w/w upomnieniu, mając na uwadze przepis art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że: "w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych" Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, korzystając z uprawnień nadanych w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych, przekazał przedmiotowe tytuły wykonawcze do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K/. COF zaakcentował, że między wysłaniem zobowiązanemu upomnienia, którego otrzymania, z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie jego odbioru nie można skutecznie kwestionować, a skierowaniem tytułów wykonawczych do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K/, upłynęło ponad 13 miesięcy. Zobowiązany nie podjął jednak w tym czasie żadnych działań mających na celu wyjaśnienie zasadności otrzymanego upomnienia bądź uregulowanie zaległych opłat abonamentowych.

Dalej, COF wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych (nr [...]), czego dowodem jest duplikat Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych, z dnia 31 lipca 2008 r. przekazany wraz z zaskarżonym postanowieniem. Jak podniósł, w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342), Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie jego § 5 ust. 2, do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Rozporządzenie wskazywało również, że dotychczasowe dowody rejestracji odbiorników rtv w formie imiennych książeczek, stanowiły dowód ich zarejestrowania nie dłużej niż dwanaście miesięcy, od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do dnia 13 grudnia 2008 r.). Na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie utraciły ważności, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników rtv dokonane na podstawie przepisów poprzedzających ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych, co oznacza, że użytkownicy posiadający, przed dniem wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki rtv, do których zobowiązany należy, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników.

Za bezsporny w sprawie COF uznał fakt, iż zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, po złożeniu w dniu 15 stycznia 1986 r. w Urzędzie Pocztowym [...], wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który stał się podstawą do wydania imiennej książeczki opłat radiofonicznych. Wskazano ponadto, że przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie zawierały dyspozycji dokonania, z urzędu przez Pocztę Polską powtórnej rejestracji odbiorników rtv, potwierdzonych dotychczasowymi dowodami ich zarejestrowania, a jedynie zobowiązały Pocztę Polską do nadania z urzędu dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Oznacza to, że dla jego realizacji nie było wymagane powtórne zarejestrowanie odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy, jak również potwierdzenie użytkowania odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy.

Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała "z urzędu" ponownej rejestracji posiadanych przez zobowiązanego odbiorników rtv, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Indywidualny numer identyfikacyjny został nadany zobowiązanemu, jako użytkownikowi, zarejestrowanych w dniu 16 stycznia 1986 r. odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. W zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych telewizyjnych, które zostało przesłane zobowiązanemu w dniu 31.07.2008 r., wskazany był numer ostatniej książeczki radiofonicznej wydanej zobowiązanemu tj. [...] zaznaczył, że Poczta Polska S.A. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, jak również nie posiada informacji, aby zobowiązany składał reklamację lub w jakiejkolwiek innej formie złożył, w placówkach Poczty Polskiej zarzut, nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpił o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia.

Jak podkreślił COF obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a nie wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat, nałożonych tą ustawą. W przypadku zagubienia, zniszczenia lub nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (np. z powodu zmiany miejsca zamieszkania abonenta, o którym nie powiadomiono Poczty Polskiej) wraz z imiennymi blankietami wpłat, ustalenia numeru rachunku bankowego, na który należało wnosić opłaty abonamentowe dokonać można za pośrednictwem infolinii Poczty Polskiej, w kartotece RTV Poczty Polskiej, podając swoje dane personalne i adresowe oraz dotychczasowy numer książeczki rtv, a także w urzędach pocztowych, których pracownicy są zobowiązani również do przyjęcia opłaty na standardowym blankiecie polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogą również za pomocą strony internetowej www.poczta-polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Indywidualny numer identyfikacyjny służy Poczcie Polskiej S.A. do identyfikacji abonenta, a jednocześnie stanowi osiem ostatnich cyfr spersonalizowanego numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu opłat abonamentowych.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, ustalił okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz sposób wyczerpujący rozpatrzył i ocenił na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zebrane w sprawie dowody pozwalały wierzycielowi, w sposób w pełni uzasadniony dojść do wniosku, iż na zobowiązanym, w związku z dokonaną przez niego, w styczniu 1986 r. rejestracją odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego i brakiem dowodów potwierdzających zasadność wniesionych zarzutów, ciążył obowiązek uiszczenia zaległych opłat abonamentowych, za okres objęty tytułami wykonawczymi o nr [...], skierowanymi w dniu [...]do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w K..

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem zarzucił wierzycielowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 4, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204) poprzez prowadzenie przez Naczelnika[...]Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] z dnia [...] wystawionych na skarżącego postępowania egzekucyjnego, podczas nieistnienia egzekwowanego obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych; przedawnienia zobowiązania objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi; braku doręczenia skarżącemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku zapłaty z jednoczesną informacją o możliwym późniejszym skierowaniu sprawy do egzekucji administracyjnej.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik podniósł, że tytuły wykonawcze wystawione zostały w związku z nieuregulowaniem przez zobowiązanego opłat za abonament RTV w okresie od stycznia 2009 r. Jak wskazał, zobowiązany podlegał jednak na podstawie z art. 4 ustawy o opłatach abonamentowych zwolnieniu od obowiązku uiszczania opłat, w związku z czym, faktycznie w sprawie nie istniał obowiązek o charakterze pieniężnym, w związku z którym wystawiony został tytuł wykonawczy. Zobowiązany jest osobą całkowicie niezdolną do pracy począwszy od 9 stycznia 2009 r. do 31 sierpnia 2014 r. Orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy wydane zostały przez lekarza orzecznika ZUS zgodnie z trybem przewidzianym w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zobowiązany uzyskał uprawnienia do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 4 ustawy o opłatach abonamentowych wystąpienie w/w niezdolności do pracy, implikuje zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTY. Ponadto, prócz całkowitej niezdolności do pracy zobowiązany w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 sierpnia 2014 r. pobierał (i nadal pobiera) zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie, co również zgodnie z art. 4 o opłatach abonamentowych jest podstawą do zwolnienia od obowiązku uiszczania abonamentu RTV.

Pełnomocnik wskazał ponadto, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Poczta Polska miała obowiązek dokonać nowej numeracji zarejestrowanych odbiorników RTV i powiadomić o nowych numerach posiadaczy odbiorników. Zaniechanie owego obowiązku spowodowało, iż aktualnie wcześniejsze rejestracje sprzętów straciły ważność, a brak nadania nowego numeru przez Pocztę Polską skutkuje brakiem możliwości nałożenia na osoby fizyczne opłat abonamentowych RTV. W związku z zaniechaniem zawiadomienia zobowiązanego przez wierzyciela o nadaniu mu indywidualnego numeru dotyczącego posiadanego przez niego odbiornika RTV nie nastąpiła skuteczna rejestracja owego sprzętu, a w konsekwencji nie mógł powstać obowiązek zapłaty abonamentu. W ocenie pełnomocnika, załączona kopia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego odbiornika — jak wynika z daty obok podpisu I. F. została sporządzona w dniu 31 lipca 2008 r. A. M. kategorycznie zaprzecza aby kiedykolwiek oryginał tegoż zawiadomienia został mu doręczony. Nadto, załączona kopia tzw. "zwrotnego poświadczenia odbioru" wskazuje na doręczenie jakiejś przesyłki w dniu 5 lutego 2013 r. - a zatem 5 lat po dacie sporządzenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Dalej - nie wiadomo zatem, co zawierała przesyłka adresowana do zobowiązanego - a doręczona w dniu 5 lutego 2013 r. dorosłemu domownikowi. Co więcej doręczyciel nie ustalił, kim faktycznie jest osoba odbierająca przesyłkę i czy faktycznie jest domownikiem i czy zobowiązała się doręczyć ją zobowiązanemu. Pełnomocnik podkreślił, że zobowiązany zaprzecza, aby owa przesyłka do niego dotarła — tym samym tzw. zastępcze doręczenie, bliżej nieznanej, przesyłki stało się bezskuteczne. Uznał zatem, że w sprawie Poczta Polska nie wystosowała do zobowiązanego jakiegokolwiek pisma lub wezwania, w którym oznaczyłaby wysokość zobowiązania i jego podstawę, a także udzieliła informacji odnośnie ewentualnych konsekwencji braku zapłaty. Wobec powyższego wierzyciel uchybił w/w obowiązkowi, a tytuł wykonawczy wystawiony w mniejszej sprawie został wystawiony przedwcześnie.

Końcowo pełnomocnik podniósł zarzut przedawnienia roszczeń z tytułu opłat abonamentowych za odbiorniki RTV, co pozbawiło wierzyciela możliwości ich egzekwowania.

Pełnomocnik wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] znak: [...] oraz postanowienia Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu z dnia [...]znak: [...] w całości,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Dyrektor COF, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Skarżący, będąc użytkownikiem zarejestrowanych odbiorników RTV został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego pismem z dnia 31 lipca 2008 r. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu. Sąd aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."

Skarżący nie wyrejestrował także odbiorników RTV. Ciążył zatem na nim ex lege obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Obowiązek ten wynika zatem z faktu zarejestrowania odbiorników RTV i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Bezzasadny okazał się zatem zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.).

Natomiast z art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej wynika domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Nie mniej do obowiązków wierzyciela nie należy sprawdzanie sprawności urządzeń RTV.

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy przyjdzie wskazać, że formułując zarzut nieistnienia obowiązku pełnomocnik wywodził, że obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych nie istnieje, ponieważ od 9 stycznia 2009 r. skarżący jest uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy a ponadto, że pobierał zasiłek pielęgnacyjny, który także uprawnia do zwolnienia. Nie negując uprawnienia skarżącego do w/w zwolnienia należy zaakcentować, że o fakcie uzyskania takowych uprawnień skarżący zobowiązany był do poinformowania wierzyciela. Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego fakt przekazania tej informacji w tamtym czasie wierzycielowi. Nie dokonał powyższego także na etapie skargi, a to implikuje wniosek, że wierzyciel nie dysponował żadną wiedzą w tym zakresie. W dokumentacji prowadzonej przez wierzyciela brak jest potwierdzenia zgłoszenia przedmiotowej zmiany, a strona – na której w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu - nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność. W ocenie Sądu zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu zgłoszenia ustnie lub na piśmie w urzędzie pocztowym oświadczenia o zwolnieniu od opłat i dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, czego zobowiązany nie uczynił. W takiej sytuacji brak było podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut przedawnienia należności z tytułu nieuiszczania abonamentu. W powyższej sprawie wypowiadał się tut. Sąd w wyroku z dnia 6 listopada 2012 ., sygn. akt I SA/Gl 210/12 (pub. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając pogląd w nim zawarty, należy zaakcentować, że przyjęcie, iż art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do opłat abonenckich, przy jednoczesnym przesądzeniu o publicznoprawnym charakterze tej należności, a więc niemożliwości stosowania do tych opłat przepisów Kodeksu cywilnego, oznaczałoby, że opłaty te w ogóle nie przedawniałyby się. Takie jednak rozwiązanie byłoby niezgodne z ogólnymi uregulowaniami i pozostawałyby w sprzeczności z zasadą określoności sytuacji prawnej podmiotów i stwarzałoby możliwość egzekwowania opłat wraz z odsetkami w nieograniczonym przedziale czasowym. Wymaga bowiem zaakcentowania, że upływ okresu przedawnienia powoduje wygaśnięcie należności, a więc unicestwienie jej bytu. Wygaśnięcie to niesie za sobą zarówno skutek materialny, jak i formalny. Materialny oznacza, że należność przestaje istnieć, a formalny/procesowy, że nie jest możliwe żądanie spełnienia świadczenia. Opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) – w ocenie Sądu – stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012, poz. 749 z późn. zm.), a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

W realiach niniejszej sprawy oznaczałoby to, że należności za 2009 r. przedawniłyby się z dniem 31 grudnia 2014 r. Jak wynika jednak z załączonych do sprawy dokumentów organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego, o czym skarżący został zawiadomiony w dniu 30 czerwca 2014 r. W tym też dniu nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p.

Odnosząc się do ostatniego z zarzutu a to braku przesłania skarżącemu upomnienia – w oparciu o przedłożone dokumenty – stwierdzić przyjdzie, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem "zwrotne potwierdzenie odbioru" przesłania skarżącemu upomnienia, które zostało odebrane przez dorosłego domownika M. M., która zobowiązała się przekazać przesyłkę adresatowi. Słusznie zatem Dyrektor COF wskazał, że pokwitowanie odbioru tak doręczonej przesyłki rodzi domniemanie woli oddania pisma. W takiej sytuacji przyjmuje się, że przesyłka dotarła do adresata z dniem jej odbioru, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 5 lutego 2013 r. Twierdzenie pełnomocnika, że Dyrektor COF był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania, co do odbioru przesyłki pozostaje w sprzeczności z treścią art. 43 kpa, który uznaje za właściwe doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi, za pokwitowaniem, jeżeli podjął się on przekazania pisma adresatowi. Niezależnie od powyższego, wypada wskazać, że opłata abonencka jest należnością powstającą z mocy prawa, a to oznacza – na podstawie § 13 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.) – że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie było uwarunkowane koniecznością przesłania zobowiązanemu upomnienia. Jak bowiem wynika z regulacji § 13 w/w rozporządzenia postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia m.in. w przypadkach, gdy:

1) należność pieniężna została określona w orzeczeniu,

2) zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 3a ustawy.

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych następuje po miesiącu rejestracji odbiorników, a ich wysokość wynika wprost z przepisów prawa, a to oznacza – na co zwrócił też uwagę Trybunał Konstytucyjny – że egzekucja tych należności następuje na podstawie przepisów prawa, bez konieczności "dyscyplinowania" zobowiązanego w formie przesłania mu upomnienia, zawierającego rygor skierowania do egzekucji administracyjnej nieuiszczonych opłat.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.