Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 697/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 132 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Ltd., M., I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 955/13 w sprawie ze skargi C. Ltd., M., I. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 20 grudnia 2013 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. Ltd., M., I. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy, oddalił skargę.

I

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz skarżącej spółki C. Ltd., M. I. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") prawo ochronne na słowny znak towarowy CAESARSTONE, zgłoszony do ochrony w dniu [...] lutego 2006 r. i przeznaczony do oznaczenia towarów wymienionych w załączniku do klasyfikacji nicejskiej w klasie 19 i 20.

W dniu [...] lutego 2009 r. spółka C. C. S.p.A, S. W. (dalej także: "wnosząca sprzeciw" lub "uczestnik postępowania"), złożyła sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy CAESARSTONE o nr R-203 586, udzielonego na rzecz skarżącej spółki.

Spółka wnosząca sprzeciw ograniczyła żądanie unieważnienia spornego prawa ochronnego do towarów sklasyfikowanych w klasie 19, to jest: kafle, kafelki, płytki ceramiczne i panele przeznaczone do podłóg, pokryć i osłon podłóg, pokrywania ścian, sufitów, podłóg, niemetalowe pokrycia i osłony do podłóg oraz części pokryć i osłon do podłóg, listwy, listwy przypodłogowe i cokoły, płyty, kafle, kafelki, płytki ceramiczne z konglomeratów do budowania paneli, blatów kuchennych, umywalek meblowych, umywalek, ścian, schodów i podłóg.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP wydał w dniu [...] maja 2012 r. decyzję nr Sp. [...], którą unieważnił prawo ochronne na znak towarowy CAESARSTONE nr R-203 589, w części dotyczącej towarów z klasy 19 (pkt 1 decyzji) oraz przyznał spółce C. C. S.p.A, S. W. od skarżącej spółki C. Ltd. z siedzibą w M., I. kwotę w wysokości 2.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że zarzut sformułowany na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. - dalej także: "p.w.p.") jest zasadny w części dotyczącej towarów z klasy 19.

W ocenie Urzędu Patentowego RP, z analizy ustalonych wykazów towarów wynika jednoznacznie, że porównywane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania tych samych rodzajowo towarów. Zdaniem organu, przedstawione wykazy różnią się jedynie stopniem szczegółowości ich zredagowania, niemniej zawarte w nich sformułowania odnoszą się wprost do desygnatów bezpośrednio dotyczących towarów określanych jako niemetalowe materiały budowlane (przy czym sformułowanie to zastosowano w wykazie znaków towarowych, na które powołał się wnoszący sprzeciw).

W ocenie Urzędu Patentowego RP, całościowa ocena podobieństwa porównywanych znaków towarowych pozwala przyjąć, że pomiędzy analizowanymi znakami występuje jednorodzajowość w zakresie towarów chronionych przeciwstawionymi znakami oraz taki stopień podobieństwa samych oznaczeń, w każdej z ocenianych płaszczyzn oraz że stopień podobieństwa przeważa nad różnicami występującymi w znakach, które także były przedmiotem oceny. W konsekwencji, zdaniem organu, można przyjąć, że istnieją przesłanki do uznania porównywanych znaków towarowych za podobne w świetle powołanego przez wnoszącą sprzeciw przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Organ jednocześnie podkreślił, że stwierdzone podobieństwo porównywanych znaków towarowych w zakresie identyczności towarów, jak i podobieństwa samych oznaczeń, umożliwia stwierdzenie o zaistnieniu w związku z tym ryzyka błędu wśród odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczanych przedmiotowymi znakami, tj.: spornym znakiem towarowym CAESARSTONE o nr R-203586 oraz znakami korzystającymi z wcześniejszego pierwszeństwa CAESAR nr IR-618349 oraz nr CTM 1154392). Organ uznał, że podobieństwo usług oraz podobieństwo znaków towarowych przesądzają o istnieniu ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r., nr Sp. [...].

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na datę zgłoszenia do ochrony słownego znaku towarowego CAESARSTONE nr R-203586, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Zdaniem WSA w W., Urząd Patentowy RP prawidłowo przesądził o podobieństwie towarów zgłoszonych w klasie 19 dla spornego znaku towarowego CAESARSTONE oraz obu przeciwstawionych znaków CAESAR, tak więc zasadnym było rozważanie w niniejszej sprawie podobieństwa omawianych oznaczeń.

W ocenie Sądu organ słusznie przyjął, że przedstawione wykazy towarów objętych rejestracjami porównywanych znaków towarowych różnią się jedynie stopniem szczegółowości ich zredagowania, niemniej zawarte w nich sformułowania odnoszą się wprost do desygnatów bezpośrednio dotyczących towarów określanych jako niemetalowe materiały budowlane.

Według Sądu pierwszej instancji organ dokonując oceny podobieństwa między towarami, nie wziął wprawdzie pod uwagę wszelkich istotnych czynników, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów, w tym w szczególności nie przeprowadził szczegółowej oceny ich charakteru, przeznaczenia, czy też sposób ich użycia, niemniej - pomimo dość lakonicznej oceny w tym zakresie - podobieństwo owych towarów jest oczywiste i nie wymaga szczególnego uzasadnienia.

WSA w W. podkreślił również, że organ dokonując oceny porównywanych znaków towarowych w warstwie fonetycznej, zasadnie przyjął, iż oba porównywane znaki towarowe są prawidłowo słyszalne, mimo iż zapis słowa caesar jest zgodny z zapisem w języku łacińskim i angielskim słowa cezar, również i druga część spornego znaku - stone jest artykułowana i odbierana bez problemu. Przy czym, jak słusznie zauważył organ, bezsprzecznie pierwsze części znaków są identyczne caesar - a druga część spornego znaku słowo - stone podczas wymowy jest naturalnie oddzielona.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji Urząd Patentowy RP wyjaśnił w sposób dostateczny, na tle rozpatrywanego przypadku, dlaczego w zestawieniu znaku spornego i przeciwstawionych oznaczeń słowno-graficznych uznał element słowny za dominujący, jednocześnie zupełnie marginalizując płaszczyznę wizualną przeciwstawionych znaków towarowych włoskiej spółki.

Sąd pierwszej instancji podsumowując wskazał, iż w spornej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które Urząd Patentowy RP poczyniłby w toku postępowania spornego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia pod względem stricte materialnoprawnym.

II

Spółka C. Ltd., M. I. zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z 145 §1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r. w sposób nieprawidłowy oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co zaskutkowało stwierdzeniem, że decyzja unieważniająca prawo ochronne na znak towarowy CAESARSTONE nr R-203586 w zakresie towarów w klasie 19 nie została wydana z naruszeniem prawa postępowania i materialnego, mimo że dotknięta była ona wskazanymi w skardze wadami, a tym samym przez oddalenie skargi, mimo że zasługiwała ona na uwzględnienie, mianowicie Sąd pierwszej instancji:

- błędnie przyjął za prawidłowe ustalenia faktyczne Urzędu Patentowego RP w zakresie oceny zdolności odróżniającej elementów słownych CAESAR, STONE oraz całych porównywanych znaków towarowych CAESARSTONE nr R-203586, (1) CAESAR IR-618349 i (2) CAESAR CTM-1154392, a konsekwencji ich wprowadzającego w błąd podobieństwa,

- błędnie uznał, że brak zdefiniowania przez Urząd Patentowy warunków obrotu towarów w klasie 19 objętych omawianymi znakami towarowymi nie ma wpływu na wynik sprawy,

- błędnie uznał, że brak zdefiniowania przez Urząd Patentowy profilu przeciętnego odbiorcy towarów w klasie 19 objętych przedmiotowymi znakami, w szczególności nie ustalenie przez Urząd Patentowy poziomu jego uwagi co do cech i komercyjnego pochodzenia nabywanych produktów nie ma wpływu na wynik sprawy,

- błędnie, tak jak Urząd Patentowy, nie odniósł się w ogóle do argumentów skarżącego odnoszących się do tego, że fakt, iż oznaczenie "CAESARSTONE", stanowiące cały sporny znak towarowy CAESARSTONE R-203586, jest tożsame z częścią firmy skarżącego ma wpływ na zdolność odróżniającą tego znaku towarowego, a w konsekwencji możliwość wystąpienia ryzyka konfuzji w niniejszej sprawie,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, w którym Sąd I pierwszej instancji, tak jak Urząd Patentowy, nie ocenił argumentów odnoszących się do tego, że fakt, iż oznaczenie "CAESARSTONE", stanowiące cały sporny znak towarowy CAESARSTONE R-203586, jest tożsame z częścią firmy skarżącego ma wpływ na zdolność odróżniającą tego znaku towarowego, a w konsekwencji możliwość wystąpienia ryzyka konfuzji w niniejszej sprawie,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Sąd pierwszej instancji wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, niezawierającego wskazań co do dalszego postępowania, mianowicie wskazań, że Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę powinien ustalić:

– warunki obrotu towarami objętymi znakami towarowymi CAESARSTONE nr R- 203586, (1) CAESARIR-618349 i (2) CAESAR CTM-1154392,

– ustalić profil ich przeciętnego odbiorcy, w szczególności jego poziom uwagi,

– ustalić czy to, że oznaczenie "CAESARSTONE", stanowiące cały sporny znak towarowy CAESARSTONE R-203586, jest jednocześnie tożsame z częścią firmy uprawnionego ma wpływ na zdolność odróżniającą tego znaku towarowego,

- a także to czy te okoliczności przekładają się na możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd w niniejszej spawie, w szczególności czy jej nie wyłączają.

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co zaskutkowało przyjęciem, że podobieństwo znaków towarowych, których przedmiotowa sprawy dotyczy oraz podobieństwo towarów nim oznaczonych, jest tego rodzaju, że mogłaby wprowadzać odbiorców w błąd, w sytuacji gdy podobieństwo nie jest tego rodzaju, aby wprowadzić odbiorców w błąd.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator odniósł się do postawionych zarzutów.

Spółka C. C. S.p.A, S. W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.

Urząd Patentowy nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Należy przede wszystkim podkreślić, że postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd kasacyjny bada zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów jedynie a w sytuacji, gdyby zachodziły przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podejmuje działanie z urzędu.

Przedmiotowa skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia tak prawa procesowego, jak i materialnego.

Odnieść się należy w pierwszej kolejności do zarzutów prawa procesowego. Sprowadzają się one do wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego – albowiem w ocenie skarżącego Sąd powinien uchylić decyzję, gdyż błędnie został ustalony stan faktyczny. Wadliwość ustalenia stanu faktycznego strona upatruje w braku definicji warunków obrotu towarami w kl. 19 objętymi przyznanym prawem, brak stanowiska co do oceny "przeciętnego odbiorcy" powyższych towarów oraz brak odniesienia się do podnoszonego faktu, iż znak skarżącego jest częścią firmy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż podnoszone w tym zakresie zarzuty przez skarżącego nie miały wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu należy zauważyć, że sąd administracyjny zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję wówczas, gdy stwierdzi, że zostały naruszone przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów w tym zakresie podniesionych przez skarżącego w skardze i wyjaśnił dlaczego uznano, że pewne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie miały wpływu na wynik sprawy. Skarżący w postępowaniu przed organem nie zgłaszał dowodów na okoliczność, iż przeciętny odbiorca towarów kl. 19 jest różny od profilu przeciętnego odbiorcy przyjętego przez Urząd Patentowy i Sąd pierwszej instancji.

Towary z kl. 19 nabywane są w miejscach sprzedaży materiałów budowlanych i przeciętny odbiorca nie odbiega od profilu osoby dobrze poinformowanej, rozsądnej i uważnej.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż Urząd Patentowy zasadnie w oparciu o ustalony stan faktyczny przesądził o identyczności towarów, a także dokonał prawidłowej analizy i oceny podobieństwa oznaczeń.

Skarżący nie kwestionuje jednorodzajowości towarów.

Kwestionuje podobieństwo oznaczeń, albowiem stoi na stanowisku, że znaki te są odmienne w warstwie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.

Sąd pierwszej instancji odniósł się w szerokim zakresie do stawianych zarzutów w skardze, obejmujących brak podstaw do przyjęcia podobieństwa w znaczeniu art. 132 § 2 pkt 2 p.w.p.

Stanowisko Sądu należy w pełni podzielić. Urząd Patentowy odniósł się w ocenie podobieństwa oznaczeń do charakteru dominującego i odróżniającego elementu w obu znakach. Przeciętny odbiorca łatwiej niż różnice dostrzega wspólne cechy w przeciwstawionych znakach.

Sąd podzielił stanowisko organu, który powołuje się na poglądy prezentowane w orzecznictwie europejskim. Zwrócił uwagę na elementy słowne znaku, które mają w znakach słowno-graficznych większą siłę oddziaływania.

Argumenty podnoszone przez skarżącego, iż znak CAESARSTONE to część firmy, co miało istotne znaczenie dla oceny podobieństwa oznaczeń – a nie zostało rozważone przez organ, nie mogą wpłynąć na wadliwość rozstrzygnięcia. Skarżący nie wykazał, by element firmy (nota bene pisany CAESAR-STONE) będący znakiem, miał wpływ na charakter zdolności odróżniającej oznaczenia i rozpoznawalności tego znaku w obrocie. Na marginesie należy zauważyć, że obie strony mają w nazwie (firmie) prowadzonej działalności gospodarczej słowo Cezar C. C. S.p.a. – C. Ltd.

Urząd Patentowy powołał się na wyrok TS UE sygn. akt C-120/04 celem wykazania, iż umieszczenie w znaku późniejszym fragmentu firmy nie może uzasadniać przyjęcia, iż znak ten nabył zdolność odróżniającą.

Całkiem nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezamieszczenie przez Sąd pierwszej instancji wskazań dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy w sytuacji oddalenia skargi.

Reasumując powyższe, ze wskazanych powodów skarga kasacyjna jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.