Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2243/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 148 par. 1 i 2,  art. 149 par. 3,  art. 145 par. 1 pkt 4,  art. 7, 77 par. 1 i 80,  art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Prezydent W. odmówił K. M. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.

Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2009 r. K. M. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją i wskazał, że zapoznał się z nią dopiero w dniu 13 maja 2009 r. Opóźnienie w doręczeniu dokumentu wynikło z okoliczności, na które wnioskodawca nie miał wpływu.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent W. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z § 2 ww. przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. K. M. odebrał w dniu 4 marca 2009 r., a z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił w dniu 9 czerwca 2009 r. Tym samym organ uznał, że wniosek złożony został z uchybieniem 1-miesięcznego ustawowego terminu.

Po rozpatrzeniu odwołania K. M., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał decyzję z dnia [...] maja 2010 r. w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona odwołującemu się w dniu 4 marca 2009 r. Co prawda zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane jest przez inną osobę, niemniej jednak decyzję uważa się za prawidłowo doręczoną. Wniosek o wznowienie postępowania został z kolei złożony w dniu 9 czerwca 2010 r. Z zestawienia tych dat wynika, że ustawowy termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez stronę przekroczony, a zatem rozstrzygnięcie organu I instancji należało uznać za prawidłowe.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. M. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. została skarżącemu doręczona w dniu 4 marca 2009 r., jednakże została odebrana przez inną osobę, gdyż skarżący czasowo przebywał w tym czasie poza granicami Polski. Tym samym z decyzją skarżący zapoznał się w dniu 13 maja 2009 r. Skoro zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 9 czerwca 2009 r., to skarżący nie uchybił terminowi do jego złożenia. Zdaniem skarżącego w sytuacji gdy doręczenie następuje do rąk innej osoby niż strona, data doręczenia nie zawsze tożsama jest z datą dowiedzenia się przez stronę o takiej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zarówno ona, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. wydane zostały bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i dogłębnej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez K. M., w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania na jego rzecz odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2.

Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.

Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 kpa.

Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa, może nastąpić tylko z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa (wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1604/99 Lex nr 47257).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienie postępowania (§ 1), zaś z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, jak w niniejszej sprawie, termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa został złożony przez skarżącego po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa, tj. po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, co w ocenie organów ze względów formalnych uniemożliwiało wznowienie postępowania. Za datę, w której K. M. dowiedział się o wydanej przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, organy przyjęły dzień 4 marca 2009 r., a zatem datę znajdującą się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji. Organy nie zwróciły jednak uwagi na fakt, że przesyłka zaadresowana została na nazwisko K. M., podczas gdy w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo do doręczeń z dnia 15 października 2003 r., którego skarżący udzielił C. S. W prawdzie przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję przesłana została na adres pełnomocnika, jednakże na nazwisko skarżącego, a na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczyciel zaznaczył, że została ona wydana adresatowi.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organy w wydanych przez siebie rozstrzygnięciach nie dokonały dokładnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w celu ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania został przez stronę złożony w ustawowym terminie. Przede wszystkim zaś organ II instancji nie dokonał oceny dochowania terminu w świetle oświadczeń i wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. Skarżący bowiem podniósł, że mieszka w [...], a ponieważ w Polsce przebywa tylko około miesiąca w roku, stąd do zarządzania przedmiotową nieruchomością, kontaktów z urzędami i odbioru korespondencji, udzielił pełnomocnictwa C. S. Decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. przesłana została skarżącemu na adres pełnomocnika, który odebrał ją w dniu 4 marca 2009 r., jednak do K. M. dotarła dopiero w dniu 13 maja 2009 r. Wskazał również, że błędnie potwierdzenie odbioru ww. decyzji przez C. S. uznano za dowód jej osobistego odbioru przez skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do podniesionych przez skarżącego okoliczności, wskazując jedynie, bez dokonywania jakiejkolwiek analizy w tym przedmiocie, że "ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona Panu K. M. w dniu 04.03.2009 r. Co prawda zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane jest przez inną osobę, niemniej jednak decyzję uważa się za prawidłowo doręczoną".

Zgodnie z treścią art. 7 kpa w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei z przepisu art. 8 wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Brak wyczerpującego wyjaśnienia podniesionych wątpliwości nie idzie w parze z przywołanymi powyżej zasadami.

Nie można w tym miejscu jednak zapominać, że to do strony należy udowodnienie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, Lex nr 43046). Organ administracji publicznej jest natomiast zobowiązany do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić, swobodnie oceniając dowody. Swoboda ta nie oznacza jednak dowolności, a zakwestionowanie prawdziwości twierdzeń wnoszącego podanie i odmówienie mu wiarygodności wymaga wykazania, że twierdzenia te nie są zgodne z ustalonymi przez organ faktami.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wskazaną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną, dokonają ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ustalą, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. został złożony w terminie.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 października 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.