Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 640/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15ust. 1 i 2a; art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.),, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, za dokonywanie sprzedaży artykułów przemysłowych w obiekcie typu namiot w miejscowości P. przy ul. [...], za okres od dnia 23.06.2008r. do dnia 30.06.2008r, od dnia 1.07.2008r. do 7.07.2008r.,od 9.07.2008r. do 31.07.2008r., od 1.08.2008r. do 31.08.2008r., i za okres 6.09.2008r.,7.09.2008r.,12.09.2008r. w łącznej kwocie [...] zł.

Z dokonanych ustaleń wynikało, iż w dniu 24 czerwca 2008 r. skarżący jako dzierżawca złożył informacje w sprawie podatku od nieruchomości wskazując do opodatkowania budowlę - tymczasowy obiekt handlowy podając wartość do opodatkowania [...] zł. Ze zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego, złożonego przez skarżącego w dniu 15 lutego 2008 r. wynikało, że zgłosił on budowę namiotu handlowego w P. przy ul. [...] na działce o numerze geodezyjnym [...] obręb P. Jednocześnie oświadczył, iż rozpoczęcie budowy obiektu nastąpi z dniem 20 maja 2008 L, a jego rozbiórka lub przeniesienie nastąpi w terminie do dnia 15 września 2008 r. Z wypisu z rejestru gruntów wynikało, iż właścicielami działki nr [...] są J. i D. H., a powierzchnia gruntów opisanych jako inne tereny zabudowy wynosi 0,0729 ha. W dniu [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. wymierzając skarżącemu podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł.

W dniu 7 lipca 2008 r. Wójt Gminy R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości - budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres sezonu letniego 2008 r., a następnie decyzją z dnia [...] r., Nr [...] umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe, powołując się na art.6 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który mówi, że jeżeli okolicznością, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa-została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli lub obiektu przed ich ostatecznym wykończeniem. Jak wynikało ze zgłoszenia budowlanego miało to nastąpić w 2008 roku. W związku z tym obowiązek podatkowy powstałby od 1 stycznia 2009r. Z powodu nieciążenia na skarżącym obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008, postanowiono umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Z uwagi na powyższe, organ podatkowy uznał, że skarżący nie podlegał zwolnieniu od opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem w tej sytuacji nie należał do osób, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach, winien więc uiszczać opłatę targową od dokonywanej sprzedaży na podstawie art. 15 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy. Skarżący pomimo ciążącego na nim obowiązku nie uiszczał należnej opłaty targowej, w związku z czym organ podatkowy postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r., wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty targowej z tytułu prowadzenia sprzedaży w obiekcie tymczasowym (namiot) usytuowanym w miejscowości P. ul. [...] za poszczególne dni miesiąca czerwca, lipca, sierpnia, września 2008r. Ze zgromadzonego w trakcie postępowania podatkowego materiału wynikało, że w okresie od dnia 23.06.2008r. do dnia 30.06.2008r, od dnia 1.07.2008r. do 7.07.2008r , od 9.07.2008r do 31.07.2008r. od 1.08.2008r. do 31.08.2008r i za okres 6.09.2008r.,7.09.2008r.,12.09.2008r. (72 dni) skarżący dokonywał sprzedaży zajmując powierzchnię 200m2. Działalność prowadzona była na wydzierżawionej działce, położonej w miejscowości P. ul.[...]. Fakt ten potwierdzają sporządzone na okoliczność uchylania się od uiszczenia opłaty targowej protokoły sporządzone prze Straż Gminną (inkasentów). W tej sytuacji mając na uwadze ilość dni sprzedaży- 72 dni i wysokość obowiązujących stawek 140 zł określono wysokość zobowiązania za cały okres dokonywania sprzedaży w kwocie [...] zł.

Pismem z dnia 3 kwietnia 2009r. A. O. odwołał się od powyższej decyzji, kwestionując zobowiązanie go do uregulowania opłaty targowej w związku z prowadzoną działalnością w obiekcie tymczasowym w P. przy ul. [...]. Skarżący wskazał, że teren, na którym postawiony został namiot przeznaczony do sprzedaży artykułów przemysłowych w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy R. nie został określony jako targowisko, a także nie stanowi własności gminy. Ponadto stwierdził, że z chwilą zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego została złożona stosowna informacja w sprawie podatku od nieruchomości ze wskazana wartością do opodatkowania. W ocenie skarżącego protokoły sporządzane na okoliczność uchylania się od opłaty targowej dotyczyły innej nieruchomości i innego obiektu. Natomiast należy podjąć czynności wobec skarżącego od dnia 1 stycznia 2009r., tj. dnia powstania obowiązku podatkowego w związku ze zgłoszeniem budowy obiektu tymczasowego w 2008 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną w postępowaniu odwoławczym, utrzymało w mocy decyzję podatkowego organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż należący do skarżącego namiot handlowy stanowi budowlę. Zgodnie bowiem z art. 1 a pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określenie budowla użyte w tej ustawie oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jak wskazał organ odwoławczy, po dniu 1 stycznia 2003r. pojęcie budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości należy ustalać z uwzględnieniem regulacji zawartych w art. 3 pkt 3 i 9 Prawa budowlanego. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w art. 3 pkt 1 i 3 stanowi, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury, a budowlą każdy obiekt budowany niebędący budynkiem lub obiektem małej infrastruktury. Budynkiem jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Obiektem małej architektury są wszelkie niewielkie obiekty wymienione przykładowo w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał, iż tymczasowy obiekt budowlany (namiot handlowy) zgłoszony przez A. O. do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jak wynika ze zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego, nie jest związany trwale z gruntem, przez co nie może być uznany w świetle prawa budowanego za budynek. Jego opis i funkcja powodują, że nie może też być uznany za obiekt małej architektury. W tej sytuacji pozostaje trzecia kategoria obiektów budowlanych, której ustawowa definicja ma charakter negatywny powodując, że co nie jest zaliczone do innych obiektów powinno być traktowane jako budowla.

Tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym, gdyż przepis art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego definiuje go, jako obiekt budowlany o specyficznych cechach, głównie krótszym od trwałości technicznej okresie jego użytkowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. wskazało, iż przedmiotowy obiekt budowlany, jako niespełniający warunków ustawowych zakwalifikowania jako budynku i obiektu małej architektury, stanowi budowlę. Organ odwoławczy na poparcie swojego stanowiska wskazał na orzecznictwo sądowe. Nadto wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli okolicznością, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli lub obiekty przed ich ostatecznym wykończeniem. W świetle tego przepisu obowiązek podatkowy nie ciąży na skarżącym w roku, w którym budowa budowli została zakończona.

Jak wynika ze zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego A. O., wyżej wskazane przepisem okoliczności miały nastąpić w 2008 roku. Zgłoszenie jest dokumentem wystarczającym do ustalenia czasu (roku) w jakim budowa tymczasowego obiektu budowlanego będącego własnością skarżącego została zakończona. W związku z tym obowiązek podatkowy skarżącego powstałby zgodnie z cytowanym wyżej przepisem z dniem 1 stycznia 2009r., gdyby budowla nadal istniała. Jednakże obowiązek podatkowy nie zdążył powstać w 2009 roku z uwagi na rozbiórkę tymczasowego obiektu handlowego należącego do skarżącego jeszcze w 2008 roku, co również wynika z wyżej wskazanego zgłoszenia. Brak było zatem podstaw do opodatkowania za 2008 rok podatkiem od nieruchomości nieistniejącej budowli w postaci namiotu handlowego.

W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., po zbadaniu przedmiotowej sprawy stanęło na stanowisku, że organ podatkowy pierwszej instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i wydał prawidłową decyzję. Wynika to z faktu, że z powodu nie ciążenia na skarżącym obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od budowli wykazanej przez skarżącego w informacji podatkowej w 2008 rok, właściwe było obciążenie A. O. opłatą targową w związku z prowadzeniem sprzedaży w namiocie handlowym.

Dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel. Natomiast opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Ponadto zgodnie z art. 16 wyżej cytowanej ustawy zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione wart. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach.

Mając na uwadze wyżej przytoczone przepisy organ odwoławczy, nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącego, iż nie jest on zobowiązany do uiszczania opłaty targowej, gdyż teren, na którym postawiony został namiot przeznaczony do sprzedaży artykułów przemysłowych w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy R. nie został określony jako targowisko, a także nie stanowi własności gminy. W ocenie organu odwoławczego, ustawodawca jasno określił, że targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel. Zatem uznanie miejsca za targowisko jest niezależne od tego czyją własnością jest teren, na którym dokonywany jest handel oraz tego czy dany teren został uznany w dokumentacji gminy za targowisko.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, A. O. pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż nieruchomość zlokalizowana w miejscowości P. przy ulicy [...], gmina R., została zabudowana tymczasowym obiektem budowlanym-namiotem przeznaczonym do prowadzenia sprzedaży artykułów przemysłowych. Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R. (w części dotyczącej miejscowości P.) nie określa tego terenu jako targowisko i nie stanowi własności gminy R., wobec czego w ocenie skarżącego nie ma podstawy do pobierania opłaty targowej na nieruchomości o innym przeznaczeniu (np. zabudowa mieszkalna jednorodzinna ). Ponadto skarżący wskazał, że z chwilą zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu przeznaczonego do sprzedaży artykułów przemysłowych została złożona stosowna informacja w sprawie podatku od nieruchomości z podaną wartością do opodatkowania. W ocenie skarżącego, protokoły sporządzane na okoliczność uchylania się od opłaty targowej dotyczyły innej nieruchomości i innego obiektu. Złożona przez skarżącego informacja w sprawie podatku od nieruchomości została potraktowana jako bezprzedmiotowa w roku 2008. Ponadto skarżący wskazał, iż do tej pory nie uzyskał odpowiedzi jaką funkcję w Planie Zagospodarowania Gminy R. w miejscowości P., ul. [...] otrzymał przedmiotowy teren. Nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że uznanie miejsca za targowisko jest niezależne od tego czyją stanowi własność.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze , wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim przypadku Sąd, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.) mógłby uchylić zaskarżoną decyzję.

Sprawując kontrolę zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach.

Zakres pojęciowy "targowiska" ma zasadnicze znaczenie dla potrzeb pobierania opłaty targowej. Cytowany przepis w ust. 2 zawiera definicję "targowiska", które jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest szersza od definicji "targowiska" jaką posługiwał się dekret z 2.08.1951r. o targach i targowiskach (Dz.U. Nr 41 poz. 312 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel. A zatem, pobieranie opłaty targowej na podstawie wskazanej ustawy jest związane z prowadzeniem handlu – sprzedaży lub chociażby złożeniem oferty. Z treści cytowanego przepisu wynika, że nie ma większego znaczenia, w jakim miejscu prowadzona jest sprzedaż oraz czy sprzedaż ma charakter stały czy okazjonalny. Skoro o pobieraniu opłaty targowej decyduje sprzedaż towaru, uprawnione jest jej pobieranie również za prowadzenie sprzedaży poza miejscami do tego wyznaczonymi (patrz – wyrok Sądu Najwyższego z 9.12.1994r. sygnatura ARN 66/93 OSNC 1994/6/139).

Od zasady powszechności pobierania opłaty targowej, wyjątek przewiduje przepis art. 15 ust. 2a cytowanej ustawy, który stanowi, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach i częściach budynków z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw.

Ponieważ w sprawie, skarżący A. O. prowadził sprzedaż w namiocie, postawionym na wydzierżawionym gruncie, zasadnym jest ustalenie, czy do tak prowadzonej sprzedaży ma zastosowanie przepis art. 15 ust. 2a.

W przepisie art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawarte są definicje budynku i budowli, które odnoszą ich znaczenie do tożsamych pojęć określonych w przepisach prawa budowlanego. Żadne z powołanych pojęć nie odnosi się do obiektu, w którym skarżący prowadził sprzedaż towarów. Zasadnym jest zatem, odwołanie się do przepisu art. 3 pkt 5 prawa budowlanego, gdzie zdefiniowano pojęcie "tymczasowego obiektu budowlanego", przez który należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania, w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia na inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem jak : strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty budowlane.

Mając na uwadze definicję budynku, budowli i tymczasowego obiektu budowlanego zdaniem Sądu zasadnym było przyjęcie, że skarżący dokonywał sprzedaży w namiocie, który należy uznać za tymczasowy obiekt budowlany co skutkowało, że w sprawie przepis art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ma zastosowania albowiem dotyczy tylko budynków lub ich części.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie ma również zastosowania przepis art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który przewiduje zwolnienie od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Bycie podatnikiem jest stanem obiektywnym, wynikającym z przepisów ustawy. W przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazano, że podatnikami podatku od nieruchomości są : właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 posiadacze samoistni nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownicy wieczyści gruntów, posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na warunkach określonych w tym przepisie. W sprawie skarżący nie był właścicielem nieruchomości ani obiektu budowlanego w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach.

Skarżący wydzierżawił grunt od osoby fizycznej na którym postawił namiot, będący tymczasowym obiektem budowlanym. Skarżący jako dzierżawca gruntu od osoby fizycznej (położonego przy ul. [...] w P.) był posiadaczem zależnym i w świetle cytowanego wyżej przepisu nie był podatnikiem podatku od nieruchomości dlatego, nie ma do niego zastosowania przepis art. 16 ustawy, określający zwolnienie od opłaty targowej.

Oceny że skarżący, nie był podatnikiem podatku od nieruchomości nie zmienia fakt zgłoszenia do opodatkowania podatkiem od nieruchomości postawionego na wydzierżawionym gruncie w 2008 roku namiotu, skoro organy podatkowe stwierdziły, że obiekt ten nie spełnia warunków aby uznać go za budynek czy obiekt małej architektury, podlegający opodatkowaniu.

Uznając wbrew zarzutom skargi, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.