Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 883/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2 pkt 10
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Starosta G. (zwany dalej: "Starosta", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, zwana dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zgłoszenia K. W. (zwany dalej: "inwestor", "skarżący"), dotyczącego zamiaru wykonania obudowy ujęcia wód podziemnych na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gmina W., orzekł o wniesieniu sprzeciwu do ww. zgłoszenia.

Uzasadniając podał, iż w dniu [...] marca 2014 r. inwestor dokonał zgłoszenia dotyczącego zamiaru wykonania obudowy ujęcia wód podziemnych na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gmina W.

W wyniku analizy przedłożonych dokumentów tj. na podstawie opisu oraz załączonych do zgłoszenia rysunków organ I instancji ustalił, że przedmiotem zgłoszenia jest wykonanie robót budowlanych, polegające na wykonaniu obudowy ujęcia wód podziemnych do zwykłego korzystania z wód, głębokości do 7 m, wydajności maksymalnie do 3,5 m3/h. Inwestor zamierza wykonać pokrywę okrągłą żelbetową o promieniu 100 cm do osi rury tłocznej. Ponadto inwestor planuje wykonanie rury tłoczącej wodę o średnicy 1 1,4", zakończonej filtrem i świdrem.

Wskazując treść obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów (art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 10a p.b.) Starosta wywiódł, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na wykonaniu ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności poniżej 50 m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych. Należy rozróżnić ujęcie wody i obudowę tego ujęcia. Rura tłocząca wodę, zakończona filtrem i świdrem, stanowić będzie ujęcie wody - studnię, zaś obudowę stanowić może jedynie pokrywa okrągła, żelbetowa o promieniu 100 cm. Dlatego też należy przyjąć, że rura tłocząca wodę o średnicy 1 1,4", zakończona filtrem i świdrem, opisana w przedmiotowym zgłoszeniu powinna być traktowana jako studnia, a nie jako obudowa. W związku z powyższym zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., na przedmiotowe roboty, inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.

W tym stanie sprawy Starosta uznał, że skoro zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, zasadnym jest złożenie sprzeciwu do zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący podał, że poprzez zgłoszenie obudowy ujęcia wód podziemnych, będzie zainteresowany, późniejszym poborem wody, zgodnie z potrzebami opisanymi w zgłoszeniu. Dlatego podał w opisie zakresu prac oraz w dołączonym do zgłoszenia szkicu, urządzenie wodne umieszczone w obudowie. Sądził, iż organ I instancji zrozumie jego intencję, którą zobrazował pisemnie i graficznie zakres planowanych robót. Za niesłuszny uznał wniosek Starosty, że do wykonania robót określonych w zgłoszeniu należy uzyskać pozwolenie na budowę. W jego ocenie, w oparciu o przepisy ustawy prawo budowlane, właściwym jest tylko zgłoszenie robót budowlanych polegających na wykonaniu obudowy ujęcia wód podziemnych oraz określenie odległości obiektu od granic działki lub innych urządzeń i budowli. Uważa, iż organ I instancji z niewiadomych powodów żąda uzyskiwania przez niego pozwolenia na budowę. W gestii Starostwa jest tylko część robót budowlanych, polegających na obowiązku zgłoszenia obudowy ujęcia wód podziemnych.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewoda [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści mających zastosowanie przepisów p.b. organ odwoławczy stwierdził, zasadność podjętej przez organ I instancji decyzji. Wskazał, iż zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. organ zobligowany jest do wniesienia sprzeciwu w przypadku gdy zamierzone roboty budowlane są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei z art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. wynika, że pozwolenia na budową nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: wykonywaniu ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności poniżej 50 m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych.

Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu uznał, że szkic przedłożony w dokumentach przedmiotowej sprawy jak również opis w zgłoszeniu, wskazuje iż zamierzona inwestycja polegać będzie na podłączeniu do pompy ręcznej - rury tłoczącej wodę zakończonej filtrem i świdrem, co stanowić będzie ujęcie wody czyli studnie, natomiast obudowę stanowić będzie wyłącznie pokrywa okrągła żelbetonowa o promieniu 100 cm. Art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b., wyraźnie rozróżnia pojęcia ujęcia wody i obudowę tego ujęcia. Dlatego też za trafne uznał stanowisko organu I instancji, iż zamiarem inwestora jest wykonanie obudowy ujęcia, jak również wykonanie ujęcia wody podziemnej tj. studni głębinowej - w której skład wchodzi rura tłoczna zakończona filtrem i świdrem - na wykonanie której jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę.

Jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 5 p.b., organ administracji publicznej ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót objętych w zgłoszeniu w terminie 30 dni, od dnia wniesienia zgłoszenia. Sprzeciw wniesiony przez organ w przewidzianym ustawowo terminie oznacza brak zgody na wykonywanie przez inwestora zamierzonych robót budowlanych. Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie uruchamia tryb odwoławczy przed organem II instancji, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 w związku z art. 29 p.b., poprzez przyjęcie, iż budowa ujęcia wód podziemnych wymaga pozwolenia na budowę.

Skarżący wyjaśnił, że wykonanie podziemnego ujęcia wody polega na : wykonaniu odwiertu (ewentualnie wykopu dla studni kopanej), wykonaniu obudowy studni składającej się z rury ochronnej, studni zdrojowej oraz zamontowaniu urządzenia pobierającego wodę. Stosownie do art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 10 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności 50m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych. Wykonanie takich robót budowlanych, na mocy art. 30 ust. 1 pkt 2 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 ust. 7 p.b.).

Skarżący za nieracjonalne i pozbawione uzasadnienia prawnego uznał twierdzenie orzekających w sprawie organów, że wykonanie ujęcia wód podziemnych stanowi wykonanie robót budowlanych, przy czym na wykonanie odwiertu podziemnego ujęcia oraz zamontowanie urządzenia mechanicznego, jakim jest niewątpliwie pompa ręczna wymagane jest pozwolenia na budowę. Natomiast na wykonanie obudowy tego ujęcia wymagane jest tylko zgłoszenie. Podaje, że zgodnie z art. 33 ust. 1 p.b., pozwolenie na budowę musi dotyczyć całego zamierzenia budowlanego, mogącego samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Tym samym niedopuszczalnym jest rozdzielenie inwestycji z uwagi na różne procedury uzyskania zgody na jej realizację. Nieprawdą jest, że obudowę studni stanowi tylko pokrywa okrągła. Oprócz pokrywy obudowę ujęcia wód stanowi również rura osłonowa oraz studnia zdrojowa z kręgów betonowych. Te elementy, jako obudowa studni nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Stąd na podstawie przyjętej przez organy interpretacji, pozwolenia na budowę wymagał by sam odwiert.

W rezultacie wykonanie ujęcia wód podziemnych nie stanowi robót budowlanych, w rozumieniu art. 3 ust. 7 p.b., lecz roboty geologiczne. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 213/11, gdzie wskazano, iż jeśli wykonanie odwiertu stanowi realizację geologiczną, to nie może jednocześnie być uznane za wykonywanie robót budowlanych.

Zdaniem skarżącego ustawodawca świadomie w art. 29 p.b. nie zawarł normy prawnej zwalniającej z obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ujęcia wód podziemnych, bowiem wiedział, że roboty takie nie stanowią robót budowlanych i nie podlegają dyrektywom prawa budowlanego. Natomiast, odrębnym zagadnieniem stało się wykonanie obudowy ujęcia wód podziemnych. Tu ustawodawca uznał, że wykonanie części budowlanych urządzenia podlega rygorom ustawy, lecz na mocy art. 29 ust. 2 pkt 10 zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, pozostawiając tylko konieczność dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania obudowy ujęć wód podziemnych. Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca nie uzależnił tego rodzaju robót od sposobu wykonania takiego ujęcia, a więc czy jest to studnia kopana, czy też wiercona.

Za takim rozumowaniem przemawia również fakt, iż konieczność, jak postulują obydwa organy, uzyskania pozwolenia na budowę podziemnego ujęcia wód spowodowałoby, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 10 stałby się martwy. Skoro pozwolenie na budowę ma dotyczyć całego zamierzenia budowlanego, to nie sposób sobie wyobrazić sytuacji, w której powstałaby "dziura" w gruncie wymagająca samej obudowy. W przepisie tym ustawodawca nie wskazał, które elementy obudowy podziemnego ujęcia wody podlegają zgłoszeniu, co z kolei prowadzi do stwierdzenia, iż wszystkie. Stąd nie można przyjąć, iż zgłoszeniu podlega tylko wykonanie nadziemnej części studni, wykonanie nawierzchni utwardzonej wokół studni czy też pokrywa studni. Skarżący powołał się na wyrok z dnia - sygn. akt II SA/GL 1367/13 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w którym sąd wskazał, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót polegających na wykonaniu obudowy ujęć wód podziemnych. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b. na wykonanie tych robót wymagane jest dokonanie zgłoszenia.

Jednocześnie skarżący podał, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda naruszył art. 107 § 3 k.p.a., zaniechał bowiem prawidłowego uzasadnienia decyzji, w szczególności przez odniesienie się do zarzutów odwołania.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy orzekające w niniejszej sprawie organy właściwie uznały, iż zgłoszone przez inwestora roboty budowlane - budowa studni głębinowej, podlegają rygorowi uzyskania pozwolenia na budowę.

Przepis art. 28 ust. 1 p.b. stanowi ogólnie, że wszystkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przepisie tym ustawodawca zastrzegł jednak wyjątki od tej zasady określone w art. 29-31 ustawy. W art. 29 ust. 1 ustawodawca wymienił obiekty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, natomiast w ust. 2 wskazał roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi.

Stosownie do treści art. 3 pkt 7 p.b., przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W myśl art. 3 pkt 1 przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Natomiast stosownie do treści art. 3 pkt 3 p.b., przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Spośród przykładowego wyliczenia zawartego w ww. art. 3 pkt 3, ustawodawca wymienił urządzenia hydrotechniczne, które ze względu na przeznaczenie, którym jest prowadzenie gospodarki wodnej, jest najbardziej zbliżone do studni głębinowej. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej pojęcia urządzenia hydrotechnicznego, natomiast definicja taka została zawarta w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2007 r. Nr 86 poz. 576), wydanym na podstawie delegacji zamieszczonej w art. 7 ust. 2 pkt 2 p.b.

W myśl § 3 pkt 1 powyższego rozporządzenia przez budowlę hydrotechniczną rozumie się budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, w tym: zapory ziemne i betonowe, jazy, budowle upustowe z przelewami i spustami, przepusty wałowe i mnichy, śluzy żeglugowe, wały przeciwpowodziowe, siłownie i elektrownie wodne, ujęcia śródlądowych wód powierzchniowych, wyloty ścieków, czasze zbiorników wodnych wraz ze zboczami i skarpami, pompownie, kanały, sztolnie, rurociągi hydrotechniczne, syfony, lewary, akwedukty, budowle regulacyjne na rzekach i potokach, progi, grodze, nadpoziomowe zbiorniki gromadzące substancje płynne i półpłynne, porty, baseny, zimowiska, pirsy, mola, pomosty, nabrzeża, bulwary, pochylnie i falochrony na wodach śródlądowych, przepławki dla ryb.

W treści ww. regulacji wymienia się ujęcia śródlądowych wód powierzchniowych, przepis nie obejmuje natomiast swoim pojęciem ujęć śródlądowych wód głębinowych, do których zaliczane są studnie głębinowe. Dlatego też nie ma podstaw prawnych aby studnię głębinową zakwalifikować jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 1 b w związku z art. 3 pkt 3 p.b. Przyjąć natomiast należy, iż studnia głębinowa jest urządzeniem budowlanym. Przyjęcie powyższego stanowiska prowadzi do wniosku, iż na wykonanie prac obejmujących wykonanie studni głębinowej nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 p.b.).

Powyższe stanowisko potwierdza analiza przepisów ustawy dotyczących obowiązku zgłoszenia określonych robót budowlanych. Stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 10 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności poniżej 50 m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 na wykonanie tych robót wymagane jest dokonanie zgłoszenia. W tym miejscu należy również zauważyć, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 20, w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1a ( z zastrzeżeniem przepisu art. 29a) budowa przyłączy energoelektrycznych i wodociągowych także nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga dokonania zgłoszenia.

Z treści wskazanych powyżej przepisów p.b. wynika zatem, że obowiązkowi zgłoszenia podlega wykonanie robót polegających na obudowie ujęcia wód podziemnych. Ustawodawca nie określa omawianego przedsięwzięcia jako studni głębinowej, lecz jako ujęcie wód podziemnych. Dopiero zaopatrzenie danego ujęcia wody podziemnej w obudowę (art. 29 ust. 2 pkt 10) stanowi o tym, iż staje się ono studnią głębinową.

Pojęcie studni głębinowej zamieszczone zostało w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690). W rozdziale 6 zawarto przepisy regulujące odległości studni od granicy działki oraz innych punktów odniesienia, nadto przepisy dotyczące sposobu wykonywania obudowy studni kopanej i studni wierconej. Wskazany akt wykonawczy wydany został w oparciu o delegację zawartą w art. 7 ust. 2 pkt 1 p.b. W myśl wskazanego przepisu ustawy warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, określi, w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń. A zatem delegacja zawarta w art. 7 ust. 2 pkt 1 upoważniała do regulacji warunków technicznych – oprócz budynków – również urządzeń związanych z budynkami, a takim urządzeniem, jak wyżej wywiedziono, jest w analizowanej sprawie studnia głębinowa.

Wskazać w tym miejscu należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2713/12 stwierdził, że zawarty w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. zwrot "obudowa ujęcia wód podziemnych" dotyczy obudowy zarówno w części nadziemnej studni głębinowej, jak i w jej części podziemnej. Nic nie wskazuje bowiem na to, aby ustawodawca mówiąc w art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. miał na względzie jedynie część nadziemną studni. Naczelny Sąd Administracyjny nawiązał do treści par. 31 – 33 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczące studni, z których wynika, że każda studnia powinna posiadać obudowę zarówno w tej części studni, która znajduje się poniżej poziomu terenu, jak i w części nadziemnej. W przypadku studni kopanej obudowa znajdująca się poniżej poziomu terenu to cembrowina, zaś w przypadku studni wierconej to rura studzienna. Nie wydaje się racjonalne, aby ustawodawca zakładał, że studnie będą budowane niejako w dwóch etapach. Najpierw na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę część poniżej poziomu terenu, a później na podstawie zgłoszenia część nadziemna. Odpowiednia do rodzaju studni część nadziemna jest warunkiem niezbędnym takiego obiektu budowlanego. W konsekwencji zgłoszenie zamiaru realizacji studni głębinowej, której nierozłącznym elementem jest jej obudowa podziemna i nadziemna, jest równoznaczne zgłoszeniu obudowy ujęcia wód podziemnych wyłączonej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W rzeczywistości, jak trafnie zauważa skarżący, samo ujęcie wód podziemnych jest odwiertem, regulowanym przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Na marginesie można zauważyć, że w obowiązującym stanie prawnym wykonanie każdego ujęcia wody podziemnej jest związane z zatwierdzeniem projektu robót geologicznych oraz obowiązkiem zgłoszenia robót geologicznych. Dopiero będący na etapie sejmowych prac legislacyjnych projekt ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej przywraca obowiązujące do 31 grudnia 2011r. wyłączenie stosowania przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze do wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 metrów sześciennych na dobę, poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych (vide: uzasadnienie projektu ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej).

W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że poprzestanie na zgłoszeniu organowi architektoniczno – budowlanemu zamiaru realizacji ujęcia wód podziemnych, jest w świetle przepisów Prawa budowlanego wystarczające dla dokonania kontroli zgodności z przepisami. Skład orzekający zgadza się z powyższym stanowiskiem. Do zgłoszenia należy przecież dołączyć w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Powyższe oznacza, że w odniesieniu do ujęcia wód podziemnych o parametrach większych niż parametry studni objętej kontrolowanym zgłoszeniem, należałoby dołączyć pozwolenie wodnoprawne (art. 124 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy prawo wodne). Konieczność dołączenia do zgłoszenia mapy z wrysowanym położeniem planowanej studni mającej dostarczać wodę przeznaczoną do spożycia, wynika z określonych przepisami warunków technicznych, minimalnych norm odległościowych ujęcia wody pitnej między innymi od granicy działki, od osi rowu przydrożnego czy od budynków inwentarskich (par. 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, w razie gdyby z uwagi na szczególne warunki budowy konkretnej studni zachodziło zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenia stanu środowiska, pogorszenia warunków zdrowotno – sanitarnych lub wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, właściwy organ administracji może w drodze sprzeciwu od zgłoszenia nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 30 ust. 7 p.b.).

Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, że interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. nie wymagała uprzedniego zakwalifikowania ujęcia wody podziemnej (studni głębinowej) do urządzeń budowlanych lub obiektów budowlanych w postaci budowli. Studnia głębinowa służąca do zaopatrywania budynków w wodę niewątpliwie jest urządzeniem budowlanym związanym z funkcjonowaniem tych budynków. Studnia głębinowa zlokalizowana na działce niezabudowanej musi być traktowana jako budowla w świetle słownika pojęć Prawa budowlanego. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny dla uznania studni głębinowej za budowlę, przydatne w legalnej definicji budowli jest to, że ustawodawca jedynie przykładowo wymienia przedmioty nimi będące. Powyższe pozwala, w przypadku decydowania o zaliczeniu do budowli przedmiotu niewymienionego w art. 3 pkt 3 p.b., na użycie argumentum a simili, czyli poszukiwaniu cech podobnych pomiędzy tym przedmiotem, a tymi, które wprost przez ustawodawcę za budowlę zostały uznane. Naczelny Sąd Administracyjny doszukał się podobieństwa ujęcia wód podziemnych do budowli hydrotechnicznych. Zauważył przy tym, że za zaliczeniem studni głębinowych do budowli przemawiają także argumenty natury aksjologicznej. Uznanie studni za obiekt budowlany pozwala na objęcie tych przedmiotów zakresem p.b., co jest słuszne z uwagi na potrzebę zapewnienia odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, ochrony środowiska, czy też warunków zaopatrzenia w wodę, a więc wartości chronionych p.b. (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 2 lit. a). Naczelny Sąd Administracyjny trafnie podkreślił, że kwestie związane z lokalizacją studni oraz warunkami ich budowy tradycyjnie znajdowały się w zakresie zainteresowania prawa budowlanego (np. art. 246 – 250 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli – Dz. U. nr 23, poz. 202 ze zm).

Podzielając argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego z uzasadnienia wyroku o sygn. II OSK 2713/12, skład orzekający stwierdza, że w konkluzji jest ona zbieżna z zaprezentowanym w skardze poglądem o wystarczalności zgłoszenia zamiaru realizacji studni głębinowej. Skład orzekający zauważa, że zarówno przepisy Prawa budowlanego, Prawa wodnego i Prawa geologicznego i górniczego, w odniesieniu do ujęcia wód podziemnych regulują te kwestie, które wiążą się z ustawowym odmiennym zakresem każdej z nich i odmiennymi celami każdej z nich. Relacje między tymi ustawami zostały określone w sposób wzajemnie nienaruszający przepisów odrębnych. Realizacja ujęcia wód podziemnych może wymagać uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, a odwiert wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia robót geologicznych. Jednocześnie Prawo budowlane określa minimalne normy odległościowe lokalizacji ujęcia wód podziemnych i reguluje kwestie techniczne związane z wykonaniem obudowy studni.

Zaakceptowana przez skład orzekający wykładnia art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. (dokonana przez NSA) jest - zdaniem składu orzekającego – interpretacją prokonstytucyjną. Odpowiada zasadzie proporcjonalności wyrażonej art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Proces inwestycyjno – budowlany jest wyrazem korzystania przez jednostki z przysługujących wolności i praw konstytucyjnych a ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób (vide: art. 31 ust. 3 Konstytucji). Określony art. 30 p.b. sposób oceny zgłoszenia robót budowlanych w powiązaniu z wynikającymi z par. 31 – 33 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymogami którym powinny studnie odpowiadać, pozwala organowi architektoniczno – budowlanemu na skontrolowanie zgłoszenia zamiaru budowy studni, poprzez pryzmat chronionych konstytucyjnie wartości, doprecyzowanych w art. 5 p.b.

Zatem dla realizacji ujęcia wód podziemnych, będącego niewymagającym pozwolenia wodnoprawnego urządzeniem wodnym do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m i poboru do 5,0 metrów sześciennych, wystarczające jest zgłoszenie.

Mając powyższe na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji jako wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a, zaś o kosztach na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.