Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 241/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 744
law: Ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych,  jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki
article: art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy 1. uchyla zaskarżone zarządzenie zastępcze, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy [...]k kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Gmina Więcbork, reprezentowana przez Burmistrza Więcborka, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia 21 grudnia 2017 r. nr 398/2017 w sprawie nadania nazwy ulicy w miejscowości Sypniewo, gmina Więcbork, zmieniające nazwę ulicy 29 stycznia położonej w miejscowości Sypniewo na ulicę gen. Józefa Hallera, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego, skutkujące przyjęciem przez organ, że skarżąca Gmina nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (dalej w skrócie "ustawa o zakazie propagowania komunizmu" lub "ustawa dekomunizacyjna") oraz pomimo, że w dniu 30 sierpnia 2017 r. skarżąca podjęła uchwałę nr XXXV/248/17 w sprawie nadania nazwy ulicy 29 stycznia wraz z szczegółowym uzasadnieniem do uchwały i naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj art. 1 ust. 1 o zakazie propagowania komunizmu, poprzez błędne przyjęcie, że skarżaca nie dokonała zmiany nazwy ulicy 29 stycznia i tym samym propaguje symbole systemów totalitarnych mimo, że w uzasadnieniu do uchwały nr XXXV/248/17 z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy 29 stycznia Rada Miejska w Więcborku przedstawiła, że nazwa ulicy 29 stycznia ma na celu upamiętnienia wydarzenie, które miało miejsce 29 stycznia 1919 r., kiedy Stany Zjednoczone jako pierwszy kraj na świecie uznały niepodległość Polski oraz art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu poprzez przyjęcie, że skarżąca nie podjęła uchwały w przedmiocie zmiany nazwy ulic, które symbolizowały komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagowały taki ustrój, a tym samym nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 w/w ustawy mimo wydania przez skarżącą uchwały w dniu 30 sierpnia 2017 r.

Skarżąca wskazała, że z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia zastępczego wynika, że nie wykonała ustawowego obowiązku i nie dokonała w wyznaczonym terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, zmiany nazwy ul. 29 stycznia, położonej w miejscowości Sypniewo. Skarżąca podniosła ponadto, że w ocenie Wojewody nazwa ulicy 29 stycznia jest niezgodna z art. 1 ust. 1 ustawy.

Skarżąca podniosła, że uchwałą nr XXXV/248/17 z dnia 30 sierpnia 2017r. wypełniła ustawowy obowiązek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy poprzez zmianę nazwy ulicy z 29 stycznia na ulicę 29 stycznia, wskazując w uzasadnieniu, jakie wydarzenia historyczne aktualnie upamiętnia nazwa ulicy. Skarżąca zwróciła uwagę również na to, że za takim kształtem uzasadnienia do przedmiotowej uchwały opowiedzieli się mieszkańcy ulicy 29 stycznia.

Zdaniem skarżącej gminy, dostosowała się ona do zaleceń wskazanych przez Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia 30 maja 2017 r., gdzie wskazano, że jeżeli w jakiejkolwiek miejscowości radni podejmą i przegłosują nową uchwałę o nadaniu nazwy ulicy zawierającej dotychczasową datę dzienną z kalendarza (odnoszącą się do innego roku) z uzasadnieniem, w którym zostaną wskazane inne wydarzenia (np. z innej epoki) niż te, które dotychczas były formą gloryfikacji systemów totalitarnych, nazwa ta nie będzie podlegała zmianie w oparciu o ustawę o zakazie propagowania komunizmu.

Wobec powyższego, brak jest, zdaniem skarżącej, podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego przez Wojewodę Kujawsko – Pomorskiego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko – Pomorski wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w jego ocenie skarżąca nie wykonała ustawowego obowiązku i nie dokonała w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie zmiany nazwy ulicy 29 stycznia. Zdaniem Wojewody bowiem taką zmianą nie jest podjęcie uchwały nr XXXV/248/17 z dnia 30 sierpnia 2017 r., w której nie dokonano zmiany nazwy ulicy, a zmiana uzasadnienia do uchwały jest w ocenie organu nadzoru, działaniem jedynie pozornym, mającym za cel obejście prawa.

Organ wskazał, że pismem z dnia 13 października 2017 r. (Znak: WNK.IV. 4130.1.67.2017.WRM) zwrócił się, w trybie art. 6 ust. 3 ustawy, do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, o wydanie opinii potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie z normą art. 1 ustawy. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez IPN, nazwa ulicy 29 stycznia jest niezgodna z art. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu, w dniu 29 stycznia 1945 r. nastąpiło bowiem wkroczenie jednostek Armii Czerwonej do miejscowości Sypniewo obecnie w województwie kujawsko- pomorskim i niezgodnie z faktami historycznymi celebrowane było, jako "dzień wyzwolenia" oraz powód do wyrażania wdzięczności społeczeństwa wobec Armii Czerwonej w związku z tym konieczne stało się wydanie wyżej wskazanego zarządzenia zastępczego. W ocenie organu, opinia IPN nie ma charakteru zwykłego zajęcia stanowiska w sprawie, lecz jest to akt potwierdzający niezgodność wprowadzonej uchwałą nazwy z art. 1 ustawy.

Obecny podczas rozprawy 4 lipca 2018r. pełnomocnik organu wskazał, że w jego ocenie skarga powinna być odrzucona, ponieważ została złożona przez Wójta Gminy a nie Gminę, co zostało odnotowane w protokole rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zarządzenie zastępcze stanowi akt nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) i na podstawie tego przepisu jest zaskarżalne do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dopuszczalność zaskarżenia zarządzenia zastępczego dodatkowo wynika z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 446 ze zm. dalej "u.s.g.").

Mimo, że z odpowiedzi na skargę nie wynika zarzut niedopuszczalności skargi, Sąd z urzędu zwraca uwagę na okoliczność, że skarga wniesiona w sprawie niniejszej datowana jest na dzień 25 stycznia 2018r., do organu wpłynęła natomiast w dniu 26 stycznia 2018r., w związku z czym wniesiona została po wejściu w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki oraz ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (Dz. U. z 2017r., poz. 2495). Mocą art. 1 pkt 3 tej nowelizacji, do ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz.1103), dalej powoływanej w skrócie, jako ustawa o zakazie propagowania komunizmu lub ustawa dekomunizacyjna dodany został m.in. art. 6c, zgodnie z treścią którego skarga do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, przysługuje jednostce samorządu terytorialnego albo związkowi, o którym mowa w art. 4, jedynie w przypadku, gdy brak możliwości wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, wynikał z przyczyn niezależnych od tej jednostki albo związku.

Sąd przychyla się do stanowiska wyrażonego w wyrokach tut. Sądu i innych sądów wojewódzkich, że wskazany art. 6c ustawy dekomunizacyjnej pozostaje w sprzeczności z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z treścią którego – samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej (vide wyroki WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2018r., sygn. akt III SA/Kr 131/18, WSA w Gdańsku z dnia 29 marca 2018r., sygn. akt III SA/Gd 121/18, czy WSA w Bydgoszczy: z dnia 22 maja 2018r., sygn. akt II SA/Bd 389/18, z dnia 29 maja 2018r., sygn. akt 432/18 czy z 20 czerwca 2018r., sygn. akt II SA/Bd 420/18). Konstytucja RP nie zawiera żadnej podstawy do ograniczania sądowej ochrony samodzielności samorządu, zatem wykładnia art. 6c ustawy dekomunizacyjnej, która polegałaby na ograniczeniu prawa do zaskarżania aktów nadzoru i która byłaby sprzeczna z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, naruszałaby zasadę lex superior derogat legi interiori.

Sąd w niniejszej sprawie nie dokonuje oceny zgodności ustawy dekomunizacyjnej z Konstytucją RP. Sąd dokonując wykładni poszczególnych przepisów ustawy dekomunizacyjnej stwierdza jedynie, że w tej sprawie literalna wykładnia art. 6c ustawy, wskazująca na niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jest sprzeczna z wykładnią systemową, celowościową i gramatyczną art. 165 ust. 2 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z 3.09.1998 r., sygn. III RN 49/98, LEX nr 35586, wyraził pogląd, że art. 165 ust. 2 Konstytucji RP podlega bezpośredniemu stosowaniu przez sądy na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji i wynika z niego obowiązek sądów takiej wykładni przepisów prawa, by zapewnić jednostkom samorządu terytorialnego prawo do sądu.

Dodatkowo należy wskazać na przepis art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze zm.), w myśl którego społeczności lokalne mają prawo do odwołania na drodze sądowej w celu zapewnienia swobodnego wykonywania uprawnień oraz poszanowania zasad samorządności lokalnej, przewidzianych w Konstytucji lub w prawie wewnętrznym. Ratyfikacja Karty nastąpiła przed wejściem w życie Konstytucji RP, lecz art. 91 Konstytucji RP jest do niej stosowany z mocy art. 241 ust. 1 Konstytucji RP. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP stanowi część krajowego systemu źródeł prawa i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie uzależnione jest od wydania ustawy. W myśl art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli jej postanowień nie da się pogodzić z ustawą.

Uwzględniając powyższe Sąd badając kwestię dopuszczalności skargi obowiązany był również uwzględnić ww. przepis Karty. Analiza regulacji przyjętej w art. 6c ustawy daje podstawę do stwierdzenia, że nie realizuje ona dyspozycji art. 11 Karty, co stanowi podstawę do bezpośredniego zastosowania tego przepisu umowy międzynarodowej.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia pełnomocnika organu, że skarga powinna być odrzucona, ponieważ została złożona przez organ nieuprawniony do jej wniesienia, Sąd zwraca uwagę, że akta niniejszej sprawy zawierają Uchwałę Nr XL/306/2018 Rady Miejskiej w Więcborku z dnia 24 stycznia 2018r. w sprawie wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze nr 398/2017 Wojewody Kujawsko – Pomorskiego, która w § 2 upoważnia Burmistrza Więcborka do: wniesienia skargi, podejmowania wszystkich czynności w toku postępowań, występowania w imieniu Rady Miejskiej w Więcborku przed WSA w Bydgoszczy i NSA w Warszawie oraz ustanawiania pełnomocników procesowych (k. 9 akt sądowych). Wobec powyższego, bezsprzecznie uznać należy, że Burmistrz Więcborka – nie Wójt, jak wskazywał pełnomocnik Wojewody – jest organem umocowanym do wniesienia skargi i występowania w roli reprezentanta Rady Miejskiej w toku postępowania sądowoadministracyjnego.

W związku z powyższym skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego stanowiły przepisy wskazanej ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, nadawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989 – o czym stanowi art. 1 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego albo związku, o którym mowa w art. 4, zmienia w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. W myśl art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu, w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, wojewoda wydaje zarządzenie zastępcze, w którym nadaje nazwę zgodną z art. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 1.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżone zarządzenie zastępcze, Wojewoda naruszył przywołany powyżej art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu.

Po pierwsze, wskazać należy, że z przywołanego przepisu wynika, że zarządzenie zastępcze wydane zostaje przez wojewodę jedynie w sytuacji w której obowiązku tego nie wykona organ zobowiązany. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, w której Gmina Więcbork uchwałą nr XXXV/248/17 z dnia 30 sierpnia 2017r. nadała nazwę "29 Stycznia" ulicy położonej w Sypniewie, będącej częścią drogi wojewódzkiej nr 189 Jastrowie-Złotów-Więcbork. Mocą wskazanej uchwały straciła moc Uchwała Nr XVI/117/86 Rady Narodowej Miasta i Gminy Więcbork z dnia 20 grudnia 1986r. w części dotyczącej nadania nazwy ulicy "29 Stycznia". Jak wynika z uzasadnienia uchwały nr XXXV/248/17, nadana nazwa służy upamiętnieniu wydarzenia, które miało miejsce 29 stycznia 1919 r., kiedy Stany Zjednoczone jako pierwszy kraj na świecie uznały niepodległość Polski.

Powyższa okoliczność bezsprzecznie świadczy o tym, że Gmina wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. Uzasadnienie uchwały natomiast wskazuje na genezę nazwy, jaką jest upamiętnienie daty dziennej wydarzenia historycznego, jakim jest uznanie przez Stany Zjednoczone niepodległości Polski. Biorąc pod uwagę okoliczność podjęcia przez Gminę uchwały w dniu 30 sierpnia 2017r. Wojewoda nie był uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego. Z art. 6 ust. 2 nie wynika bowiem dla organu nadzoru obowiązek wydania zarządzenia zastępczego w sytuacji innej, niż zaniechanie przez Gminę obowiązku wprost wynikającego z art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Wojewoda natomiast umotywował wydanie zarządzenia zastępczego pomimo wydania przez Gminę stosownej uchwały działaniem pozornym, mającym za cel obejście prawa. Sąd zwraca uwagę, że narzędziem przysługującym Wojewodzie w sytuacji wydania przez gminę uchwały o zmianie ulicy przy uznaniu tej uchwały przez organ nadzoru za sprzeczną z prawem, jest możliwość stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, o której mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 93 ust. 1 u.s.g. W tej sytuacji uznać należy, że w terminie, w którym Wojewoda wydał zaskarżone zarządzenie zastępcze (21 grudnia 2017r.) jedyną prawną możliwością kwestionowania uchwały z dnia 30 sierpnia 2017 r. nr XXXV/248/17 było złożenie skargi do sądu administracyjnego. Wydanie zarządzenia zastępczego uznać natomiast należy za niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g., do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 oraz z 2018 r. poz. 12, 138, 159 i 317), a także wznoszenia pomników. Z przepisu tego wprost wynika wyłączna kompetencja gminy do nadawania i zmiany nazw ulic ogólnie dostępnych, stanowiąca sprawę publiczną o znaczeniu lokalnym, art. 6 ust. 1 u.s.g. natomiast ustanawia generalną klauzulę właściwości gminy w zakresie wszystkich spraw o znaczeniu lokalnym, w sprawach niezastrzeżonych ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.s.g. rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust. 1, należy do właściwości rady gminy, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. W myśl z kolei art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Przywołane przepisy ustawy o samorządzie gminnym potwierdzają wyłączną kompetencję rady gminy do nadawania i zmiany nazw ulic powszechnie dostępnych. Realizując swe uprawnienia w tym zakresie gmina korzysta z przysługującego jej przymiotu samodzielności. Zwrócić uwagę należy, że ustawa o zakazie propagowania komunizmu nakłada na gminę ograniczenia związane z jej uprawnieniem do nadawania i zmiany nazw ulic powszechnie dostępnych, bowiem pamiętać należy o tym, że nadawane nazwy nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Z uzasadnienia uchwały o nadaniu ulicy wynika natomiast całkowicie neutralny w świetle ustawy dekomunizacyjnej argument motywujący nadanie nazwy ulicy. Wskazać należy, że przyjęta przez gminę data odzwierciedlona w nazwie stanowi jedynie datę dzienną 29 stycznia, bez wskazania roku. W związku z powyższym data ta nie musi w sposób oczywisty odzwierciedlać daty 29 stycznia 1945 r., w którym dniu nastąpiło wkroczenie jednostek Armii Czerwonej do miejscowości Sypniewo. Aktualnie podstawą nadania nazwy ulicy jest całkowicie inne wydarzenie historyczne, pozostające bez związku z treścią ustawy o zakazie propagowania komunizmu, odnoszące się do wydarzenia z okresu międzywojennego, pierwszego uznania Polski za kraj niepodległy na arenie międzynarodowej. Zatem pomimo formalnego zachowania tej samej nazwy ulicy, faktycznie całkowitej zmianie uległ jej desygnat, a zatem osiągnięty został cel ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Nie można zatem podzielić stanowiska Wojewody, że dokonana zmiana jest zmianą pozorną, mającą na celu obejście prawa, ponieważ wyjaśnieniu uległ kontekst historyczny nazwy ulicy 29 stycznia, co odzwierciedla uzasadnienie przedmiotowej uchwały. Sama data 29 stycznia bowiem nie kojarzy się z okresem komunizmu, jest tylko dzienną datą która dopiero w połączeniu z rokiem symbolizuje konkretne wydarzenie, które ulega upamiętnieniu w nazwie ulicy. W przypadku niniejszym wydarzenie takie jest de facto wydarzeniem domyślnym, a dla uzyskania pewności konieczne jest sięgnięcie do uzasadnienia uchwały o nadaniu nazwie ulicy. Tylko faktyczna argumentacja właściwej jednostki samorządu terytorialnego może potwierdzić jej rzeczywiste intencje i twierdzenie przeciwne, że mogło chodzić o zupełnie inne wydarzenie, nie jest uprawnione, stanowi bowiem zbyt daleko idącą ingerencję w uprawnienia rady gminy.

Skład Sądu podziela stanowisko wyrażone w tezach wyroku NSA z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 254/18, dotyczące warunków uznania daty za upamiętniającą komunizm : "1. Sama świadomość społeczeństwa z założenia nie jest adekwatnym dowodem mogącym stwierdzić, że data mierzalna dniem i miesiącem (a zatem nie data kalendarzowa) symbolizuje komunizm w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

2. Aby data symbolizowała (upamiętniała) komunizm w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, to musi wynikać z jej brzmienia, względnie nazwy własnej opatrzonej dodatkowym kwantyfikatorem, bądź wreszcie z intencji, jakie przyświecały jej twórcom".

Zwrócić uwagę należy, że zgodnie z art. 6 ust 3 ustawy o zakazie propagowania komunizmu, wydanie zarządzenia zastępczego, o którym mowa w ust. 2, wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z art. 1. Przepis art. 2 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Znajdująca się w aktach sprawy opinia IPN z dnia 3 listopada 2017r. zawiera natomiast sformułowanie, że nazwa ulicy "29 Stycznia (1945)" jest niezgodna z art. 1 ust. 1 ustawy dekomunizacyjnej. Na opinii tej bezkrytycznie oparł się Wojewoda Kujawsko – Pomorski, nie uwzględniając natomiast stanowiska IPN wyrażonego w piśmie adresowanym do Burmistrza Więcborka z dnia 11 maja 2017r., w którym zawarte zostało stwierdzenie, iż jeżeli w jakiejkolwiek miejscowości radni podejmą i przegłosują nową uchwałę o nadaniu nazwy ulicy zawierającej dotychczasową datę dzienną z kalendarza (odnoszącą się do innego roku), z uzasadnieniem, w którym zostaną wskazane inne wydarzenia (np. z innej epoki) niż te, które dotychczas były formą gloryfikacji systemów totalitarnych, nazwa ta nie będzie podlegała zmianie w oparciu o rzeczoną Ustawę. Jednak konieczna jest w takiej sytuacji nowa uchwała z nowym uzasadnieniem, opartym o fakty. Wojewoda powyższe pismo w sposób nieuzasadniony uznał za nieoficjalne i odmówił mu mocy wiążącej. Wskazać należy, że pismo to pochodzi z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Gdańsku, Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, adresowane jest do organu samorządu terytorialnego w ramach pełnionego przez niego urzędu i sygnowane pieczęcią przez osobę uprawnioną. Mimo zatem, że brak było podstawy prawnej do wydania takiego pisma, Sąd uznaje że jest to dokument mający moc dowodową i że zalecenie z niego wynikające organ mógł wziąć pod uwagę.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, uznać należy, że Wojewoda dokonał nieuprawnionej ingerencji do decydowania przez Gminę o nazwie ulicy, przekraczając kompetencje nadane mu art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu. W ocenie Sądu nie zachodziły również podstawy do zastosowania ustawy o zakazie propagowania komunizmu w odniesieniu do ulicy 29 stycznia.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 – p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego.