Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 1551/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA: - Iwona Dąbrowska, Asesor WSA: - Joanna Kube (spr.), Protokolant: - Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania K. S. z pobytu stałego w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

E. S. w dniu 11 stycznia 2002 r. wniosła o wymeldowanie K. S. - syna z powodu opuszczenia przez niego w styczniu 2002 r. miejsca pobytu stałego w [...] i niemożności ustalenia jego nowego adresu.

W odwołaniu od decyzji o odmowie wymeldowania E. S. powołała nowe okoliczności, dotyczące nieprzebywania K. S. w miejscu pobytu stałego. Wskazała, że syn w roku 2000 nabył mieszkanie w [...] w gminie S. Zakwestionowała ustalenie, że syn tylko kilka dni w miesiącu przebywa poza miejscem zameldowania. Podała nazwiska i adresy świadków, którzy mogą podawane przez nią fakty potwierdzić. Wskazała, że korespondencja do syna jest odbierana z dużym opóźnieniem lub też w ogóle nie jest odbierana.

Wojewoda [...] uznał, że prawidłowo przyjęto, iż K. S. przez cały czas jest związany z lokalem i zamieszkuje w nim, co skutkuje odmową wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 nr 87, poz. 960 ze zm.).

Organ uzasadniając swe stanowisko podał, iż ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału sprawy wynika, że K. S. pod wymienionym adresem zamieszkuje od urodzenia do chwili obecnej. Fakt zamieszkania potwierdziła kontrola meldunkowa dokonana przez Policję w B. w dniu [...] lutego 2003 r. i zeznania świadków. Wskazano, że w miejscu zameldowania koncentruje on swoje życie oraz posiada rzeczy osobiste. Partycypuje w kosztach utrzymania budynku, płacąc za energię elektryczną. Jak wynika z jego przesłuchania, nie zrezygnował on z zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Jego charakter pracy (pracuje w Agencji [...]) powoduje, że często wyjeżdża służbowo.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S. oraz rozstrzygnięcie o kosztach według norm obowiązujących.

E. S., zarzucając organowi naruszenie art. 7 k.p.a. podniosła, że organ nie ustosunkował się do jej odwołania, w którym wnosiła o przesłuchanie wskazanych świadków, mogących potwierdzić, że K. S. nie mieszka na stałe w G. Ponadto w tymże odwołaniu podała informację, że syn kupił mieszkanie w [...] w gminie S.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że czynnikiem przesądzającym o rozstrzygnięciu sprawy był fakt ustaleń dokonanych przez Policję oraz zeznania sąsiadki. Uznano, że zarzuty zawarte w skardze są zbieżne z treścią odwołania, a te zostały w toku postępowania wyczerpująco wyjaśnione. Zdaniem organu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na jednoznaczną ocenę wiarygodności dowodów i wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze właściwości tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten zawiera dwa stany faktyczne, których przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł wydać decyzję w sprawie wymeldowania, a mianowicie:

1. osoba utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego,

2. osoba, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.

Przepis art. 9 ust. 2 nakładał na osobę dokonującą zameldowania się na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące obowiązek przedstawienia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r.

Oznacza to, że dla zameldowania na pobyt stały nie należy wymagać "potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu", jak również bezprzedmiotowe jest odesłanie przez przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - po tej dacie - do art. 9 ust. 2 ustawy. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania.

Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) – wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r. V SA 1496/00 - LEX nr 54454).

Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 - LEX nr 50123).

Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Wojewoda [...], rozstrzygając decyzją z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2003 r. o odmowie wymeldowania K. S. z pobytu stałego w [...], działał jako organ o charakterze reformacyjnym, którego zadaniem było ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, a także uwzględnienie zmian stanu faktycznego i prawnego po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r. sygn. akt V SA 3872/00 - LEX nr 78936).

W przedmiotowej sprawie reguła ta, wynikająca z istoty administracyjnego postępowania odwoławczego doznała uszczerbku, ponieważ organ nie odniósł się do wskazywanych przez skarżącą w odwołaniu nowych okoliczności oraz dowodów, które mogły mieć decydujące znaczenie dla oceny, czy w sprawie zaistniała przesłanka do wymeldowania K. S. z pobytu stałego w [...].

Zaniechanie sprawdzenia tych okoliczności, w tym również zbadanie, czy syn skarżącej ma w sposób trwały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poza lokalem w [...], uniemożliwiło uznanie sprawy za należycie i wyczerpująco wyjaśnioną.

Jak wynika z treści pisma z dnia [...] lutego 2003 r. [...], Kierownik Ogniwa Komisariatu Policji w B. potwierdził przebywanie K. S. pod adresem zameldowania m.in. w oparciu o przeprowadzoną rozmowę z sąsiadką – S. P. Wymieniona sąsiadka zaś, jak wynika z akt sprawy była jedynym przesłuchanym w toku postępowania administracyjnego świadkiem (poza stronami).

W tej sytuacji nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie wskazanych przez nią innych świadków naruszyło przepis art. 7 i 77 k.p.a.

Skarżąca w odwołaniu stwierdziła, że korespondencja kierowana na adres zameldowania syna jest odbierana z dużym opóźnieniem lub też w ogóle nie jest odbierana. Również w protokole przesłuchania z dnia [...] stycznia 2003 r. skarżąca podała, że jej syn od stycznia 2002 r. do stycznia 2003 r. był na terenie posesji kilka razy po odbiór poczty.

Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego zarzutu i do znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z dnia 3 lutego 2003 r., sporządzonej z rozmowy z Naczelnikiem Poczty w S. oraz doręczycielem, z której wynika, że przesyłki adresowane na adres stałego miejsca zameldowania K. S. nie były doręczane w miejscu zamieszkania z uwagi na zamknięte drzwi jego mieszkania.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decydująca dla wyniku sprawy okoliczność opuszczenia lokalu nie została należycie wyjaśniona (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), bowiem zgromadzony materiał sprawy nie daje tak oczywistej - jak uważa organ - odpowiedzi, że K. S. nie opuścił miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. [pic][pic]