Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 158/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1 i 2, art. 149 par. 3 i art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B. J. Ś. i T. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji środowiskowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz skarżących B. J. Ś. i T. Ś. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzję z dnia [...].10.2015 r. Burmistrz N., na wniosek P. Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. (dalej: PZDW), stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną na odcinku Ł. z obejściem miejscowości S. Decyzję podjęto na podstawie art. 71 art. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 i 85 ustawy z dnia 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), zwanej dalej: ustawą środowiskową.

Decyzją z dnia [...].08.2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na wniosek PZDW, dokonało zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza N. z dnia [...].10.2015 r. Zmiana dotyczyła parametrów – odległości w lokalizacji, na odcinkach przyszłej drogi wojewódzkiej: przepustów, zbiorników chłonno-odparowujących i rowów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., obwieszczeniem z dnia [...].08.2016 r. dokonało zawiadomienia osób zainteresowanych o wszczęciu postępowania zmieniającego, zaś obwieszczeniem z dnia [...].08.2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało o treści decyzji wydanej dnia [...].08.2016 r. Obwieszczenie zamieszczone było na stronie BiP Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniach [...].08.2016 r. – [...].09.2016 r. oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w N. w dniach [...].08.2016 r. – [...].09.2016 r.

W dniu [...].11.2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynął wniosek z dnia [...].11.2016 r. B. Ś. i T. Ś. o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].08.2016 r. Wnioskujący zarzucili decyzji naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na braku możliwości uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym na prawach stron z tego powodu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powiadomiło (we właściwy sposób) o toczącym się postępowaniu zmieniającym decyzję Burmistrza N. z dnia [...].10.2015 r.

Zdaniem wnioskodawców, zawiadomienie stron poprzez obwieszczenie, powinno polegać na zamieszczeniu ogłoszeń: w BiP Urzędu Gminy Ł., BiP Urzędu Miejskiego w N.e, na tablicach ogłoszeń w miejscowościach: K., K. i M. Wnioskodawcy twierdzili, że dowiedzieli się o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2016 r. dopiero dnia [...].10.2016 r. podczas przeglądania akt postępowania wodnoprawnego, a wcześniej nie było to możliwe z uwagi na brak zamieszczenia informacji o decyzji w sposób zwyczajowo przyjęty. Na okoliczność powzięcia wiadomości o decyzji w dniu [...].10.2016 r., B. Ś. i T. Ś. załączyli, do wniosku o wznowienie postępowania, płytę CD, wniosek z postępowania wodno-prawnego.

Postanowieniem z dnia [...].12.2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].08.2016 r. w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza N. z dnia [...].10.2015 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].12.2016 r. odmawiające wznowienia postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego (orzekając w I jak i II instancji) stwierdziło, że B. Ś. i T. Ś. uchybili terminowi jednomiesięcznemu do złożenia podania o wznowienie, o jakim stanowi art. 148 § 2 k.p.a.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie dokonywano powiadomienia stron poprzez publiczne ogłoszenia, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 49 k.p.a. Art. 49 k.p.a zawiera tzw. fikcję prawną doręczenia decyzji. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].08.2016 r. została doręczona B. Ś. i T. Ś. dnia [...].09.2016 r., tj. po upływie 14-dniowego terminu od publicznego jej ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Od tej daty należało liczyć miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Składając podanie o wznowienie w dniu [...].11.2016 r., wnioskodawcy przekroczyli termin miesięczny, co skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego, dzień [...].09.2016 r. należało traktować za datę doręczenia decyzji a co za tym idzie – prawnie ważnego "dowiedzenia się" przez podmioty zainteresowane o decyzji, w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nadmieniło, że B. Ś. i T. Ś. czynnie uczestniczyli, jako strony postępowania, w zwykłym trybie zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej, natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2016 r. zmieniająca poprzednią, w żaden sposób nie dotyczy praw i obowiązków wnioskodawców, bo jest decyzją aktualizacyjną.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, B. Ś. i T. Ś. zarzucili postanowieniu SKO z dnia [...].01.2017 r.: naruszenia art. 148 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a oraz art. 77 § 1 k.p.a. mających wpływ na wynik postępowania. Skarżący twierdzili, iż z powodu ograniczonej informacji o wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...].08.2016 r. (tylko ogłoszono w BIP Samorządowego Kolegium Odwoławczego), dowiedzieli się o niej dnia [...].10.2016 r. podczas przeglądania akt postępowania wodno-prawnego w Starostwie Powiatowym w Ł. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając zaskarżone postanowienie, nie badało daty i okoliczności faktycznego dowiedzenia się przez skarżących o decyzji (pomimo przedłożonych dowodów), tylko przyjęło, że przy zastosowaniu trybu obwieszczenia z art. 49 k.p.a. data upublicznienia informacji jest równoznaczna z datą powzięcia wiedzy, przez osoby zainteresowane o wydaniu decyzji. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu, skarżący wnieśli o przeprowadzenie przez Sąd dowodów (załączonych do wniosku) na okoliczność dowiedzenia się o spornej decyzji. Wnieśli o uchylenie postanowienia i o zasądzenie kosztów.

Skarżący zaznaczyli, że planowana droga będzie przechodzić przez ich działkę o nr [...] w K. i w związku z tym posiadają interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu o zmianie decyzji, bowiem brali udział w pierwotnym postępowaniu i posiadają przymiot stron postępowania. Organy pozbawiły skarżących czynnego udziału w postępowaniu, naruszając art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia, przez organ, przepisów postępowania administracyjnego – art. 148 § 1 § 2, art. 149 § 3, art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zwana dalej: p.p.s.a.)

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prezentuje stanowisko, że skoro decyzja zmieniająca decyzję środowiskową z dnia [...].08.2016 została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to zgodnie z przepisem art. 49 k.p.a. należy uznać ją za doręczoną wszystkim zainteresowanym stronom (w tym skarżącym) w dniu [...].09.2016 r. i od tej daty rozpoczyna bieg termin 14-dniowy do złożenia odwołania, a także do złożenia skargi o wznowienie postępowania, jeżeli strona nie skorzystała ze zwyczajnego trybu odwołania.

Jest to, zdaniem Sądu, stanowisko błędne, bowiem art. 148 § 1 k.p.a mówi o tym, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona "dowiedziała się" o okolicznościach wznowienia. Art. 148 § 2 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie niniejszej, stanowi wyraźnie, że jeśli podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to miesięczny bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona "dowiedziała się o decyzji".

Z powyższego wynika, że termin doręczania decyzji (który w niniejszej sprawie miał miejsce dnia [...].09.2016 r. przy zastosowaniu fikcji prawnej z art. 49 k.p.a.) nie jest tożsamy z momentem "dowiedzenia się" strony o decyzji dla celu, jakim ma być wznowienie postępowania.

Sąd orzekający podziela, w tej kwestii, pogląd wyrażony dotychczas w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.02.2011 r. w sprawie o sygn. art. II OSK 2517/10 wypowiedział następującą tezę:

"Zgodnie z art. 49 k.p.a. sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, powoduje, że doręczenie uważa się za dokonane ze skutkiem prawnym. Jest to rozwiązanie procesowe umożliwiające prowadzenie postępowań administracyjnych, w których występuje duża liczba podmiotów. Jednakże owo przyjęcie, zgodnie z art. 49 in fine k. p. a., doręczenia stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.), czy też z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat regulacji art 49 k.p.a. uznającej obwieszczenie o decyzji za równoważne jej doręczeniu. Czym innym natomiast jest zagadnienie zaistnienia przesłanek wznowieniowych, jednakże ta kwestia nie ma wpływu na ocenę zachowania przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania" (Lex nr 1071224).

Podobne stanowisko zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 08.01.2016 r. – IV SA/Wa 1401/15 (Lex nr 2055234), jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 04.11.2016 r. – II SA/Łd 590/16 (Lex nr 2154631), który stwierdził:

"Nie można wykluczyć, iż data dowiedzenia się przez stronę o decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia może być zupełnie inna, niż data fikcyjnego doręczenia tej decyzji przy zastosowania trybu obwieszczeń. A skoro tak, oczywistym jest, iż organ do którego wpłynie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia na wstępie zobligowany jest m.in. ustalić, czy strona zachowała termin przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a. przy użyciu stosownych środków dowodowych.".

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżący twierdzili, że B. Ś. dowiedziała się o wydaniu zmieniającej decyzji środowiskowej w dniu [...].10.2016 r. z akt innego postępowania (przeglądając akta postępowania wodnoprawnego). Odmawiając wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie wyjaśniło kwestii, w jakiej dacie skarżący dowiedzieli się o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2016 r., czy rzeczywiście nastąpiło to dnia [...].10.2016 r., czy też w innych okolicznościach i terminie.

Jak słusznie twierdzą skarżący, organ zignorował składane przez nich wnioski dowodowe i nie przeprowadził postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia, kiedy skarżący dowiedzieli się o fakcie wydania decyzji zmieniającej.

Dlatego też, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe i określi datę faktycznego dowiedzenia się skarżących o decyzji zmieniającej. Od tak ustalonej daty należy liczyć bieg miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 148 k.p.a. Następnie organ oceni, czy złożenie przez B. Ś. i T. Ś. podania o wznowienie postępowania w dniu [...].11.2016 r., nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu, czy z jego uchybieniem.

Na marginesie należy zaznaczyć, że Sąd nie zajmował się analizą treści decyzji z dnia [...].08.2016 r., ponieważ nie było to przedmiotem niniejszej sprawy. Zatem, nie miało znaczenia to, czy decyzja z dnia [...].08.2016 r. naruszyła interes prawny skarżących, czy też nie. Nadto, Sąd nie posiada kompetencji do przeprowadzania postępowania dowodowego (oprócz dowodu z dokumentu), dlatego taki wniosek skarżących był chybiony.

Dodatkowo, Sąd zwraca uwagę organów (niejako na przyszłość) w zakresie prawidłowości dokonywania obwieszczeń w trybie art. 49 k.p.a. o wydawanych decyzjach bądź innych czynnościach podejmowanych przy organy administracji przy udziale większej ilości stron niż 20. Zdaniem Sądu, nie wydaje się wystarczającym dokonanie obwieszczenia jedynie na stronie BIP Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w sytuacji, kiedy decyzja środowiskowa (zmieniająca) dotyczy inwestycji drogowej przebiegającej przez kilka miejscowości.

W świetle art. 49 k.pa. obwieszczenie lub ogłoszenie powinny zostać dokonane w "danej miejscowości" czyli o zasięgu lokalnym. Zawiadomienie ma dotrzeć do stron postępowania. Pojęcie "dana miejscowość" nie dotyczy siedziby organu wydającego akt administracyjny (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białystoku z dnia 22.01.2009 r. – II SA/Bk 563/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02.04.2008 r. – IV SA/Wa 179/08).

Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.-