Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 721/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska, Sędziowie NSA Anna Lech (spr.), del. WSA Beata Ziomek, , Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 roku sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Republice W. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. [...], po rozpatrzeniu wniosku E. G. z dnia 19 lutego 2004 r., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia równoważności tytułu "habilitált doktor" uzyskanego przez wnioskodawczynię w Republice W. w 1997 r. z tytułem naukowym "profesor" nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu organ stwierdził, co następuje:

Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] odmówił potwierdzenia równoważności tytułu "habilitált doktor" uzyskanego przez wnioskodawczynię w Republice W. w 1997 r. z tytułem naukowym "profesor" nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, dnia 19 lutego 2004 r., E. G. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołując się na treści: [...] ustawy LXXX o wyższej edukacji z 1993 r., dyplomu o nadaniu tytułu "habilitált doktorrá" oraz pisma Ambasady Republiki W. z dnia 16 grudnia 2003 r. skarżąca domagała się wydania zaświadczenia stwierdzającego równoważność posiadanego [...] dyplomu o nadaniu tytułu "habilitált doktor" z dokumentem nadającym w Rzeczypospolitej Polskiej tytuł naukowego "profesor".

Rozpatrując ten wniosek Minister Edukacji Narodowej i Sportu uznał, że nie zawiera on nowych, istotnych informacji, mogących stanowić podstawę zmiany postanowienia z dnia [...] lutego 2004 r. i utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2004 r. podniósł, że otrzymane w dniu 11 lutego 2004 r. stanowisko [...] Biura Ekwiwalencji i Informacji potwierdza, iż od 1993 r. nie ma w Republice W. wyższego stopnia naukowego od stopnia naukowego "doktor" (PhD/DLA), zgodnie zaś z informacją otrzymaną z [...] Biura Ekwiwalencji i Informacji, obowiązujące od 1993 r. w Republice W. przepisy tj. Ustawa o szkolnictwie wyższym i Ustawa Rządowa, znoszą w Republice W. stopień naukowy "doktor nauk". W Republice W. nie występuje również tytuł naukowy "profesor".

W tej sytuacji Minister uznał, że porównując poziomy kwalifikacyjne stopni i tytułów naukowych z Republiką W. po 1993 roku, zgodnie z artykułem 1 pkt 3 Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28) można porównać tylko pierwszy poziom kwalifikacyjny i uznać za równoważne polskie i [...] dokumenty o nadaniu stopni naukowych "doktor" danej dziedziny nauki.

Nadto stwierdził, że w Polsce zgodnie z artykułami 25 i 26 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595), tytuł naukowy profesora nadawany jest przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej osobie, która uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego. Nie występują więc żadne formalne ani merytoryczne przesłanki, by uznać węgierski tytuł "habilitált doktor" uzyskany w 1997 r. za równoważny z tytułem naukowym "profesor", nadawanym w Rzeczypospolitej Polskiej. W szczególności, w treści dyplomu [...] wyraźnie zostało określone, iż dyplom ma charakter "venia legendi", co w tradycji akademickiej jest świadectwem określonych kwalifikacji dydaktycznych, nie jest natomiast stopniem ani tytułem naukowym. W. tytuł "habilitált doktor" daje uprawnienia do zatrudnienia na stanowisku profesora w [...] uczelni. W polskim systemie prawnym wyraźnie odróżnia się stanowisko profesora nadzwyczajnego lub profesora zwyczajnego od tytułu naukowego "profesor" nadawanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, zgodnie z artykułem 80 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z późn. zm.) "na stanowisku profesora nadzwyczajnego można zatrudnić osobę, która posiada tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego."

Postanowienie to stało się podstawą wniesienia przez E. G. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej obszernym uzasadnieniu, stanowiącym polemikę z poszczególnymi częściami uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, skarżąca powołując się na treść [...] ustawy LXXX o wyższej edukacji z 1993 r., treść wydanego dyplomu o nadaniu tytułu "habilitált doktorrá", pismo Ambasady Republiki W. z dnia 16 grudnia 2003 r. oraz pismo radcy prawnego z Centrum Informacji w B. z dnia 11 lutego 2004 r., wniosła o nakazanie Ministerstwu Edukacji Narodowej i Sportu wydania jej zaświadczenia o równoważności posiadanego przez nią [...] tytułu naukowego "habilitált doktor" z polskim tytułem naukowym profesora w dziedzinie matematyki.

Skarżąca podniosła, że z ustaleń Ministra, iż w Republice W. nie istnieje obecnie stopień naukowy wyższy niż "doktor" (PhD), nie wynika, że nie istnieje tam żaden tytuł naukowy. Podkreśliła, że obowiązująca na W. procedura habilitacyjna obejmuje weryfikację zarówno zdolności wykładania, jak i dorobku naukowego, więc przyznany jej tytuł jest tytułem naukowym.

Zdaniem skarżącej skoro w obu krajach istnieje tylko jeden tytuł naukowy, na mocy Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28, 29) powinien on być wzajemnie uznawany przez oba państwa, niezależnie od różnic w nazwie czy procedurze nadawania, tym bardziej, że istniejący w Polsce tytuł profesora został utworzony przez zrównanie obu istniejących wcześniej tytułów profesora zwyczajnego i profesora nadzwyczajnego. Skarżąca podniosła, że nadany jej na W. tytuł uprawnia do zatrudnienia na stanowisku profesora wyższej uczelni, do czego w Polsce uprawnia tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego, więc w tym zakresie istnieje pełna równoważność obu tytułów naukowych.

Nadto skarżąca stwierdziła, że zapadłe w jej sprawie postanowienia są niezgodne z podpisanymi przez Polskę (w dniach 18-19 września 2003 r. w Berlinie, w dniu 19 czerwca 1999 r. i 19 maja 2001 r. w Bolonii i Pradze) europejskimi konwencjami i deklaracjami międzynarodowymi.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada jedynie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca domagała się od organu wydania zaświadczenia, potwierdzającego równoważność nadanego jej w dniu [...] stycznia 1997 r. w Republice W. tytułu "habilitált doktor" tytułowi naukowemu "profesor", nadawanemu w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386, ze zm.), a obecnie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, ze zm.). Równoważność tytułów wywodziła z postanowień Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28, 29), której oba kraje były sygnatariuszami w chwili wydania przedmiotowego dyplomu.

Z analizy akt wynika, że wydając zaskarżone postanowienie organ oparł swoje stanowisko na opinii W. Centrum Ekwiwalencji i Informacji z dnia [...] lutego 2004 r., która to instytucja, zgodnie z pismem Ambasady Republiki W. z dnia 16 grudnia 2003 r., jest krajowym ośrodkiem informacji, przewidzianym artykułem IX.2 Konwencji o uznaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w Regionie Europejskim sporządzonej w Lizbonie dnia 11 kwietnia 1997 r. (którą Polska ratyfikowała dnia 17 grudnia 2003 r.). Opinia ta odnosiła się co prawda do kwestii równoważności tytułu "habilitált doktor" z istniejącym w Polsce stopniem naukowym doktora habilitowanego, ale obok opisu podstawowych zasad przyznawania tytułu "habilitált doktor" zawierała stanowisko strony [...], że tytułu tego nie obejmują zasady wzajemności wynikające z Konwencji praskiej z 1972 r., ani Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem W. o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu i stopniach naukowych, wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i W. z dnia 25 kwietnia 1980 r. W opinii Centrum, w tej sytuacji, strona polska miała swobodę oceny, co do równoważności nadanego skarżącej na W. tytułu.

Wobec takiego stanowiska strony [...] organ nie miał podstaw do zastosowania przepisów konwencji, jak się tego domagała skarżąca, skoro właściwy organ państwa, w którym dyplom "habilitált doktorrá" został wydany, nie uważa go za uznawalny w innych krajach na mocy obowiązujących konwencji międzynarodowych. Działając na bazie obowiązujących w Polsce zasad przyznawania tytułu naukowego profesora, organ we własnym zakresie uznał, że tytuł "habilitált doktor" nie może być uznany za równoważny nadawanemu w Polsce tytułowi naukowemu profesora i odmówił wydania zaświadczenia.

Ponieważ ze zgromadzonych w sprawie materiałów nie wynikało, aby strona węgierska uznawała tytuł "habilitált doktor" za równoważny któremukolwiek z poziomów określonych w Konwencji praskiej, ani nie deklarowała wzajemnego uznania któregoś z obowiązujących w Polsce stopni i tytułów naukowych za równoważny z tytułem "habilitált doktor" nie można uznać, że wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył postanowienia Konwencji praskiej lub wykroczył poza przysługującą mu na mocy art. 80 kpa swobodę oceny materiału dowodowego. Sąd zaś nie jest powołany do oceny, czy w przedmiotowej sprawie postanowienia Konwencji praskiej nie zostały naruszone przez organy Republiki W.

Należy zwrócić uwagę, że choć w [...] systemie edukacji, zreformowanym ustawą z 1993 r. évi LXXX. Törvény a felsõoktatásról, nie istnieje tytuł naukowy profesora, to zgodnie z przepisami części 6, rozdział 17 profesora uniwersytetu w państwowej szkole wyższej powinien powoływać Prezydent Republiki na wniosek Ministra Edukacji, w oparciu o prośbę rady uczelni. Poza spełnianiem ogólnych warunków dotyczących zatrudnienia w szkole wyższej, posiadaniem uznanego dorobku naukowego i dydaktycznego, kandydat musi posiadać stopień naukowy doktora i habilitację. Ustawowe wymagania i procedura powołania na stanowisko profesora uniwersytetu na W. wykazują istotne podobieństwa z wymaganiami i procedurą uzyskania tytułu naukowego profesora w Polsce. Skarżąca nie legitymuje się jednak nominacją na takie stanowisko. Nie ma natomiast takich analogi dotyczących wymagań i procedury uzyskania tytułu "habilitált doktor", opisanych w rozdziale 25 wspomnianej ustawy, z wymaganiami i procedurą uzyskania tytułu naukowego profesora w Polsce.

Na marginesie zwrócić należy uwagę na fakt, że Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, podpisana w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. utraciła moc w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 6 sierpnia 2004 r. na podstawie Dokumentu wypowiedzenia Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 129 poz. 1354). Zgodnie zaś z treścią pisma W. Centrum Ekwiwalencji i Informacji z dnia 11 lutego 2004 r., Republika W. wypowiedziała tę Konwencje już w 1999 r.

Natomiast ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. Parlament wyraził zgodę na dokonanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wypowiedzenia Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem W. Republiki Ludowej o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu stopniach naukowych, wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i W Republice Ludowej, podpisanego w Warszawie dnia 25 kwietnia 1980 r. Ustawa ta weszła w życie 19 listopada 2004 r. Z dniem 24 lipca 2005 r. umowa ta przestanie obowiązywać.

Mając na uwadze wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).