Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 638/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 lit. h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r., Nr [...] o nałożeniu na B. o. w L. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu 2 kwietnia 2019 r. Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli w miejscowości K. zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...] o nr rej. [...] (maksymalna masa całkowita pojazdu 2500 kg) wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...] (maksymalna masa całkowita 2000 kg). Łączna dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4500 kg. Pojazdem kierował P. W.. Kierowca wykonywał niezarobkowy krajowy przewóz drogowy, przewoził zbiorniki przemysłowe w imieniu przedsiębiorcy B. o. W trakcie kontroli okazano m.in.: dowód rejestracyjny pojazdu i przyczepy, dokumenty dotyczące przewożonych zbiorników, wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] [...]/[...].

Na podstawie powyżej wskazanego materiału dowodowego zostało udowodnione, że w dniu 2 kwietnia 2019 r. strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. o. w L. (dalej jako "skarżąca") karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. Karę pieniężną wymierzono na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 późn. zm.), dalej jako "u.t.d.".

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 28 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ stwierdził, że do przewozu przedmiotowym zespołem pojazdów mają poza przepisami ustawy o transporcie drogowym, zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 165/2014" oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r., nr 102, str. 1) dalej jako: rozporządzenie nr 561/2006. Jedną z kategorii pojazdów lub zespołu pojazdów zwolnioną z obowiązku instalowania tachografu są pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używane do niehandlowego przewozu rzeczy. Masa całkowita kontrolowanego pojazdu nie przekraczała 7,5 tony, wynosiła bowiem 4500 kg. Przewóz jednak nie miał charakteru niehandlowego, a zatem nie podlegał temu wyłączeniu.

Według organu odwoławczego, niezarobkowy przewóz drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym, to nie to samo co niehandlowy przewóz rzeczy, o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006. Organ odwoławczy nie kwestionuje, że w dniu 2 kwietnia 2019 r. strona kontrolowanym zespołem pojazdów wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne. Przewóz ten miał charakter handlowy ponieważ podmiotem wykonującym go była osoba prawna, a wiec podmiot którego podstawowym celem jest prowadzenie działalności gospodarczej, a przewożone rzeczy zbiorniki były dostarczane klientom, którzy je zakupili od przedsiębiorcy B. o. Tak więc nie jest prawdą, że przewóz odbywał się bezpłatnie ponieważ za transport towarów klienci zapłacili w cenie produktu. Organ odwoławczy wskazuje, że przewóz ma charakter nieodpłatny jeżeli jest wykonywany przez osobę fizyczną (nie chodzi o kierowcę, lecz podmiot który faktycznie wykonuje przewóz) oraz nie jest on związany z jego działalnością zawodową. Dla poparcia swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE").

Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Nie zachodziła konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji, gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli i dowody dostarczone przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszenia określonego w lp. 6.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym

Organ odwoławczy uznał, że nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c u.t.d. Z przepisu tego wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła B. o. w L. wnosząc o jej uchylenie, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie, a tym samym niepodjęcie decyzji o umorzeniu postępowania, w sytuacji kiedy to skontrolowany przewóz miał charakter niezarobkowy, był wykonany przez pracownika przedsiębiorcy pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności, nadto wykonywany był pojazdem przedsiębiorcy do którego to posiada on tytuł prawny, zaś rzeczy nim przewożone stanowiły własność przedsiębiorstwa, a także przewóz ten nie był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą przez skarżącego;

2. art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 3 lit h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, poprzez ich błędną interpretację, a tym samym niewłaściwe zastosowanie i obciążenie skarżącej karą pieniężną, w sytuacji kiedy to skarżąca w dniu 2 kwietnia 2019 r. nie wykonywała przejazdu ani o charakterze handlowym ani zarobkowym, o czym świadczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co powoduje, iż w sprawie brak było przesłanek do nałożenia przedmiotowej kary.

Ponadto według skarżącej nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł w trybie art. 92a ust. 1 u.td. oraz niewystarczającym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także na dowolnej jego ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi - zaświadczeniu Starostwa Powiatowego w L., pomimo iż dokument ten posiada moc dokumentu urzędowego z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że skarżąca wykonywała przewóz o charakterze handlowym, zaś ze wspomnianego dokumentu wynika okoliczność wręcz przeciwna.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu.

Organy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznały, że skarżąca w dniu 2 kwietnia 2019 r. wykonywała przewóz mający bezpośredni związek z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą (pomocniczy w stosunku do wykonywanej działalności gospodarczej), który stanowił transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, przy czym nie był to przewóz "niehandlowy" w rozumieniu art. 3 lit. h) rozporządzenia nr 561/2006.

Skarżąca wywodzi natomiast, że przewóz ten wykonywany był jako czynność pomocnicza w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej spółki [...]. Skontrolowany zespół pojazdów jest własnością skarżącej spółki i przewoził elementy przepompowni ścieków oraz separatów substancji ropopochodnych, wyprodukowane przez spółkę. Osoba kierująca tymi pojazdami w zatrudniona jest w przedsiębiorstwie skarżącego. Przedmiotowy przewóz towarów stanowił dowóz danego wyrobu do klienta, za który to nie była pobierana żadna dodatkowa opłata i był związany z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, spełniał przesłanki "niehandlowego przewozu rzeczy", nie mógł więc być uznany za transport drogowy w rozumieniu przepisów ustawy krajowej.

W myśl art. 3 rozporządzenia nr 165/14, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim, które są używane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z tym że państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także pojazdy używane do przewozów podlegającym wyjątkom zgodnie z art. 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazane wyłączenia nie mają zastosowania w sprawie.

W ocenie Sądu, wskazać należy, że w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym również istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczności montażu, homologacji oraz użytkowania tachografu.

Rozporządzenie nr 561/2006, stosownie do art. 3 lit. h tego rozporządzenia, nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

Masa całkowita zespołu pojazdów w niniejszej sprawie nie przekraczała 7,5 tony (4500 kg – k. [...] akt adm.). Pierwsza przesłanka wyłączenia stosowania rozporządzenia nr 561/2006 została zatem spełniona.

Nie została spełniona druga przesłanka, ponieważ przewóz w niniejszej sprawie, nie miał charakteru niehandlowego. Pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy" nie zostało zdefiniowane w rozporządzeniu. Wykładni tego pojęcia dokonał Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 3 października 2013 r., w sprawie C-317/12. Trybunał stwierdził, że pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy", o którym mowa w art.3 lit. h w/w rozporządzenia należy w pierwszej kolejności odnosić do zwyczajowego znaczenia tego pojęcia . Przewóz o którym mowa w tym przepisie, nie ma związku z działalnością zawodową lub handlową i przewóz taki nie jest wykonywany w celu osiągnięcia dochodów. Tak więc niehandlowy przewóz drogowy oznacza przewóz dokonywany przez osobę fizyczną, który nie jest związany z wykonywaną przez tę osobę działalnością zawodową.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 516/12 stwierdził zaś, że niehandlowy przewóz rzeczy, o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 to przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, w szczególności zaś – niewykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Prawidłowo organ powołał się na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w wyroku z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 866/18, w którym stwierdził, że pojęcie niehandlowego przewozu rzeczy należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono przewóz rzeczy dokonywany przez osobę fizyczną na własny rachunek i jedynie w czasie wolnym. (...) Według aktualnego stanu prawnego niehandlowy przewóz w żaden sposób nie może być związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W rozpatrywanej sprawie skarżący wykonywał zadanie przewozowe związane (pomocniczo) z działalnością gospodarczą i na takie właśnie działanie powoływał się w skardze, z tego względu przewóz ten nie mógł być uznany – w świetle obowiązujących przepisów - za niehandlowy przewóz drogowy wykonywany na prywatne potrzeby. Jak wyżej podniesiono, przewóz ten miał charakter handlowy a podmiotem wykonującym go była osoba prawna, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a przewożone zbiorniki były dostarczane klientom którzy zakupili je u skarżącego.

Sąd zgadza się z prezentowanymi powyżej tezami i uważa, że niehandlowy przewóz w żaden sposób nie może być związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej, która to działalność jest immanentną cechą przewozu niezarobkowego tj. przewozu na potrzeby własne. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wyłączenie pojazdów, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006, nie miało zastosowania w rozpoznawanej sprawie i w związku z tym przedsiębiorca miał obowiązek wyposażyć pojazd w urządzenie rejestrujące, zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/14.

Brak tachografu w trakcie kontroli w pojeździe potwierdza protokół oględzin pojazdu podpisany przez kierowcę - P. W. (k. [...] akt adm.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, poczynione przez organ II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy rozpoznając odwołanie dokonał ponownej analizy materiału dowodowego, co jednak nie spowodowało modyfikacji treści rozstrzygnięcia w zakresie wysokości nałożonej kary.

W tych okolicznościach zarzuty skargi nie podważają ustaleń, na jakich podjęte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu wydającego decyzję, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Zaskarżone decyzje - wbrew zarzutom skarżącego - nie noszą cech dowolności. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji.

Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. poz. 2325 z późn. zm.)