Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 108/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt: II SA/Lu 592/16 w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 września 2016r. sygn. akt II SA/Lu 592/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] oraz decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej.

Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. Wójt Gminy K. odmówił przyznania I. G. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem A. J. oraz związanych z tym świadczeniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W uzasadnieniu organ przypomniał, że stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2015r. poz. 114 ze zm.), dalej przywoływanej także jako: "u.ś.r.", świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później, niż do ukończenia 25. roku życia. Według orzeczenia Powiatowego Zespołu Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z dnia [...] maja 2014r. niepełnosprawność A. J. istnieje od dnia [...] maja 2010r., a więc po ukończeniu przez niego 18. roku życia. W tym czasie A. J. nie kontynuował również nauki w szkole lub szkole wyższej.

Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i w tym zakresie postępowanie umorzyło, oraz utrzymało decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy, przytaczając treść art. 17 ust.1b u.ś.r., stwierdził brak niezbędnej przesłanki do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Dodatkowo wskazał, że wg pisma Dyrektora Przyzakładowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Zakładu Doskonalenia Zawodowego w L. z dnia [...] stycznia 2010r. A. J. z dniem [...] stycznia 2010r. został skreślony z listy uczniów. Oznacza to, że jeszcze przed ukończeniem 18. roku życia, co miało miejsce w dniu [...] lutego 2010r., nie miał statusu ucznia. Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt P 38/13, w którym Trybunał uznał, że art. 17 ust.1b u.ś.r., w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, Kolegium uznało, że nie może on mieć zastosowania w sprawie. Organ zwrócił uwagę na treść uzasadnienia wspomnianego wyroku, gdzie Trybunał uznał, że skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust.1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenie, ani też wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, ale jedynie wskazanie na niezwłoczne uregulowanie tej kwestii przez ustawodawcę. W ocenie Kolegium treść orzeczenia Trybunału nie daje podstaw do wyprowadzenia takiej interpretacji ww. przepisu, która by pozwoliła na przyznanie świadczenia. Uzasadniając natomiast decyzję o uchyleniu i umorzeniu postępowania I instancji co do składek ubezpieczenia społecznego Kolegium zaznaczyło, że są to kwestie materialno – techniczne, niepodlegające rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, choć mogą znaleźć się w jej uzasadnieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. G. stwierdziła, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza konstytucyjną zasadę równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Zdaniem skarżącej powołany przez Kolegium wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, co oznacza, że nie uchyla art. 17 ust.1b u.ś.r., ale odmawia konstytucyjności normie prawnej wywiedzionej z tego przepisu. Oznacza w istocie zmianę zakresu jego zastosowania. Skarżąca stwierdziła, że sądy administracyjne dokonują wykładni wspomnianego przepisu na korzyść osoby ubiegającej się o świadczenie.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] oraz decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że według art. 17 ust. 1b u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później, niż do ukończenia 25. roku życia. Natomiast z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że syn skarżącej orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z dnia [...] maja 2014r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według orzeczenia niepełnosprawność istnieje od dnia [...] maja 2010r., natomiast ustalenie stopnia niepełnosprawności nastąpiło z dniem [...] marca 2011r. Ponieważ syn skarżącej urodził się dnia [...] lutego 1992r. oczywistym jest, że w czasie powstania niepełnosprawności miał ukończone 18 lat, a ponadto nie kontynuował w tym czasie nauki w szkole lub szkole wyższej, co stało się podstawą do odmowy przyznania świadczenia.

Następnie Sąd I instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 podkreślając, że Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014r. pod poz. 1443, a zatem wszedł w życie w tym właśnie dniu. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że wydawanie w sprawie orzeczeń w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r., w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tegoż przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia. Bez znaczenia pozostaje przy tym odwoływanie się do treści uzasadnienia wyroku Trybunału, ponieważ uzasadnienie zawiera jedynie argumentację mającą przemawiać za wydanym rozstrzygnięciem, nie zastępuje jednak tego rozstrzygnięcia, jak również brak jest podstaw prawnych do uznania, aby stanowiło w jakimkolwiek zakresie uzupełnienie rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd nadmienił, że stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. i wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ zastosuje art. 17 ust. 1 u.ś.r. bez uwzględnienia zastrzeżenia wynikającego z art. 17 ust. 1b tej ustawy.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie. Zaskarżając wyrok w całości poniosło następujące zarzuty naruszenia prawa:

art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a", poprzez wskazanie, że ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje art. 17 ust. 1 u.ś.r. bez uwzględnienia zastrzeżenia wynikającego z art. 17 ust. 1b tejże ustawy, co skutkuje również obrazą art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.";

art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a. poprzez wskazanie na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 145a § 1 i 2 K.p.a. jako powód do stwierdzenia naruszenia prawa dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. z inicjatywy Trybunału Konstytucyjnego pozostaje w obrocie prawnym, pomimo stwierdzenia jego niekonstytucyjności w zakresie, o którym mowa w wyroku, do czasu zmiany tego przepisu przez adresata tego wyroku. Oznacza to, że organy administracji publicznej na mocy art. 6 K.p.a. zobligowane są do jego stosowania. Zdaniem Kolegium w przypadku powyższego przepisu nie zachodzi możliwość jego niestosowania przez sądy administracyjne, co jest następstwem wyjaśnień Trybunału zawartych w uzasadnieniu wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu prawa.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, że nie można podzielić poglądu zaskarżonego wyroku, że decyzja organu odwoławczego jest decyzją, która pozostaje w kolizji z unormowaniem art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, co skutkuje naruszeniem przez nią art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a. Kolegium wskazało, że przepisami właściwym dla wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego są przepisy K.p.a., a konkretnie art. 145a § 1 i 2 K.p.a., a z norm tych wynika, że skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału, a więc przepis ten ma odniesienie do orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej przed datą wejścia w życie orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność aktu normatywnego. W kwestionowanej sprawie wyrok Trybunału z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 23 października 2014r. i od tego dnia zaczął obowiązywać. Jak dalej podkreśliło Kolegium, skoro decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2016r., a decyzja organu niższej instancji w dniu [...] stycznia 2016r., to brak jest podstaw do stwierdzenia, że zostały spełnione wobec nich przesłanki z art. 145a § 1 i 2 K.p.a., bowiem decyzje te zostały wydane po opublikowaniu ww. wyroku Trybunału i na podstawie obowiązującego przepisu prawa. Wobec zaś braku możliwości skutecznego domagania się wznowienia postępowania w trybie art. 145a § 1 i 2 K.p.a., który to przepis określa zasady i tryb wznowienia postępowania, o czym jest mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, nie może znaleźć akceptacji stanowisko Sądu I instancji o tym, że decyzja Kolegium narusza przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Zdaniem Kolegium oznacza to również, że zaskarżonej decyzji nie można przypisywać takiego naruszenia prawa, które mogłoby być powodem jej uchylenia przez w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a.

W ocenie Kolegium przy wydaniu zaskarżonego wyroku miało również miejsce naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a., bowiem Sąd naruszył ww. przepis prawa wskazując na nieprawidłowość rozstrzygnięcia organów polegającą na załatwieniu wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad A. J. którego niepełnosprawność nie powstała ani do 18. roku życia, ani w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej nie później, niż do ukończenia 25. roku życia, w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r. W tym miejscu skarżący kasacyjnie podkreślił, że skoro art. 17 ust. 1b u.ś.r. pozostaje w obrocie prawnym, to organ administracji zobowiązany jest do jego stosowania. Natomiast stawianie Kolegium zarzutu o stosowaniu przez nie obowiązującego przepisu prawa, jak również zalecenie mu rozpatrzenia ww. wniosku z pominięciem obowiązującego uregulowania prawnego budzi po stronie organu administracji brak akceptacji. Takie stanowisko Sądu I instancji – w ocenie Kolegium – pozostaje także w sprzeczności z normą art. 6 K.p.a., która wskazuje na to, że organy administracji publicznej działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Z powyższych względów w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, składając jednocześnie oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.

Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a zatem na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Natomiast zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu w istocie zarzucono Sądowi I instancji: obrazę art. 6 K.p.a. poprzez wskazanie, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien zastosować przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. bez zastrzeżenia wynikającego z art. 17 ust. 1b u.ś.r., a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a., poprzez wskazanie na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 145a § 1 i 2 K.p.a. jako na przyczynę naruszenia prawa zaskarżoną decyzją.

Tak sformułowane zarzuty nie mieszczą się w podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. i stąd uznać je wypada za oczywiście błędne. Wskazane w skardze kasacyjnej – jako naruszone – przepisy K.p.a. i P.p.s.a. nie są przepisami prawa materialnego lecz przepisami postępowania, bowiem nie określają praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego lecz służą przeprowadzeniu postępowania w zakresie ustalenia prawa do określonego świadczenia rodzinnego. Przepisami prawa procesowego są bowiem normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych, służące realizacji obowiązków i uprawnień określonych normami prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1735/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2006r. sygn. akt II OSK 1356/05; wyrok NSA z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt II FSK 523/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższa nieumiejętność w formułowaniu zarzutów kasacyjnych nie stanowi jednak bariery w ich ocenie w toku niniejszej sprawy uznając, iż postawione zarzuty dotyczą naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) (vide: uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Odmawiając zasadności podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutom należy jednocześnie wskazać, iż prawidłowo skarżący kasacyjne definiuje pole sporu w sprawie wskazując, iż kontrowersji w okolicznościach niniejszej sprawy dostarcza przywołany wyżej wyrok Trybunały Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. Odnosząc się do kwestii jego wpływu na treść zaskarżonej decyzji, odmawiającej skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., w szczególności prawidłowo uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wyrok ten wchodząc w życie z dniem publikacji tj. z dniem 23 października 2014r. wywołał skutek, o jakim mowa w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Nie może przy tym ujść uwadze, iż wyrokiem tym Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Niekonstytucyjny przepis przewiduje zaś możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jedynie wówczas gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W powyższym wyroku Trybunał wyraźnie wskazał, iż wynikające z art. 17 ust. 1b u.ś.r. zróżnicowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zależne od momentu powstania niepełnosprawności jest niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucją RP. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. od momentu wejścia w życie ww. wyroku Trybunału nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu. Jeżeli bowiem Konstytucja dopuszcza wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądowego oraz ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanych na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP), to tym bardziej należy opowiedzieć się za niedopuszczalnością wydania orzeczenia sądowego oraz decyzji administracyjnej w oparciu o przepis, który Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP.

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, na co zgodnie wskazuje zarówno Sąd I instancji, jak i strona skarżąca kasacyjnie, a zatem nie wywołuje on prostego skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, a więc utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Powoduje natomiast konieczność zrekonstruowania normy prawnej w oparciu o stanowione przepisy prawa, które pozostają zgodne z Konstytucją RP, przy wykorzystaniu reguł wykładni prawa, tak aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Przy czym jedną z form bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP) jest oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016r., sygn. akt I OSK 1578/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Stosując taki sposób wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy jasno wskazać, iż w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b jako zgodny z Konstytucją winien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (vide: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt I OSK 223/16; z dnia 2 sierpnia 2016r. sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 7 września 2016r. sygn. akt I OSK 755/16; z dnia 21 października 2016r. sygn. akt I OSK 1853/16; z dnia 4 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 1578/16; z dnia 10 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 1512/16; z dnia 2 marca 2017r. sygn. akt I OSK 2407/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W świetle tego co zostało powyżej powiedziane nie sposób podzielić argumentacji skargi kasacyjnej akcentującej zakresowość ww. wyroku Trybunału i stwierdzenie zawarte w jego uzasadnieniu, że "skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa". Nie ulega wątpliwości, iż definitywne naprawienie stanu prawnego w zakresie stwierdzonej niekonstytucyjności należy wyłącznie do ustawodawcy, ale to nie oznacza, że sąd dokonujący kontroli rozstrzygnięcia opartego o niekonstytucyjny przepis prawa pozbawiony jest możliwości uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego poprzez odmowę zastosowania w konkretnej sprawie niekonstytucyjnego przepisu.

Jakkolwiek prima facie przywołany powyżej fragment uzasadnienia wyroku Trybunału może budzić przekonanie o jego nieadekwatności, to należy pamiętać, iż uzasadnienie wyroku ze swej natury zawiera argumentację przemawiającą za wydanym rozstrzygnięciem, nie zastępując go jednak i nie stanowiąc jego uzupełnienia. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu prawa wyrokiem zakresowym Trybunału stanowi o jego niekonstytucyjności w określonym zakresie, a skoro sądy są związane tego rodzaju orzeczeniem Trybunału, to nie mogą uchylić się od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia. (vide: wyrok NSA z dnia 7 września 2016r. sygn. akt I OSK 755/16; wyrok NSA z dnia 2 marca 2017r. sygn. akt I OSK 2407/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Powyżej przywołane okoliczności nie pozwalają uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 6 K.p.a. wskutek dokonanej przez Sąd I instancji rekonstrukcji normy prawnej określającej przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., dokonanej z uwzględnieniem wskazań zawartych w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Literalna wykładnia przepisu art. 17 ust.1b u.ś.r., której w istocie domaga się skarżący kasacyjnie, nie jest wystarczająca dla rekonstrukcji normy prawnej obowiązującej w tym zakresie po wejściu w życie ww. wyroku Trybunału i nie jest możliwa do pogodzenia z tymże wyrokiem. Skarżący kasacyjnie pozostaje przy tym w błędnym założeniu, że podstawą orzekania w sprawie są przepisy w ich literalnym brzmieniu, nie zaś normy prawne z tych przepisów dekodowane w drodze reguł wykładni prawa. (vide: wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002r. sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91).

Natomiast nie jest oparty na okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a. wskutek wskazania na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 i 2 K.p.a. jako na powód naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję. Przywołanie przez Sąd I instancji przepisu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP nie nastąpiło w kontekście innym niż niedopuszczalność wydania rozstrzygnięcia w sprawie opartego o przepis prawa, który Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP. W żadnym zakresie Sąd I instancji nie wskazywał na konieczność wznowienia postępowania w sprawie, w szczególności nie przywołał art. 145a § 1 i 2 K.p.a., którego wadliwe wskazanie zarzucono w skardze kasacyjnej. Ponadto w jaskrawej opozycji wobec tego zarzutu pozostają wskazania co do dalszego postępowania udzielone przez Sąd I instancji w trybie art. 153 P.p.s.a., w których wyłącznie wskazuje się na konieczność rekonstrukcji przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. z pominięciem niekonstytucyjnego zastrzeżenia wynikającego z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Tym samym powyższy zarzut należy uznać za podniesiony nieadekwatnie do okoliczności sprawy, a przez to bezzasadny.

W świetle powyższego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.