Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 463/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art.11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 , art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" którą odmówiono P. Spółce z o.o. z siedzibą w P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

We wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r. Spółka zadeklarowała do Jednolitej Płatności Obszarowej oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej grunty o powierzchni 84,49 ha.

Odmawiając przyznania płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]"r. stwierdził, że przedstawiciel Spółki N. Y. reprezentuje jeszcze trzy podobne podmioty, które również złożyły wnioski o przyznanie płatności na rok 2013, tj.: Pg. Sp. z.o.o., R. Sp. z.o.o. i G. Sp. z.o.o.. W ocenie organu, w sprawie zostały stworzone "sztuczne warunki" w celu uniknięcia zastosowania modulacji i stawek degresywnych z tytułu płatności bezpośrednich oraz w celu uzyskania korzyści sprzecznych z założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013.

Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że Spółka P. powstała w dniu "[...]"r., co potwierdza wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) o numerze "[...]" W dziale drugim rejestru wpisano A. M., jako Prezesa Zarządu Spółki, oraz N.Y., jako prokurenta. Ponadto organ ustalił, że N. Y. był założycielem w dniu "[...]"r. R. Sp. z o.o.. Podobnie jak w przypadku Spółki P., Prezesem Zarządu Spółki R. był A.M., a jej prokurentem N. Y.. Z kolei w 2004 r. powstała Spółka z.o.o. Pg., której pierwszymi właścicielami byli J. B. i N. Y.. Następnie w 2011 r. N. Y. utworzył G. Sp. z o.o.. Obecnie właścicielem Spółki P., Spółki Pg. oraz Spółki G. jest B. B. – Y., natomiast właścicielem Spółki R. – N.Y.. Wszystkie Spółki posiadają ten sam adres siedziby: Pg. 1. Z ustaleń organu wynikało ponadto, że J.B. jest ojcem B. B. – Y. oraz A. B. – M.. A. B. – M. jest żoną A. M., zaś B. B. – Y. jest matką N. Y..

Spółki Pg., R. i G. także złożyły wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2013, w tym:

a) Pg. Sp. z o.o. - do Jednolitej Płatności Obszarowej grunty o powierzchni 153,94 ha, oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej grunty o powierzchni 17,01 ha oraz w ramach płatności zwierzęcych do powierzchni 32 ha;

b) G. Sp. z o.o. - do Jednolitej Płatności Obszarowej oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej grunty o powierzchni 80,88 ha;

c) R. Sp. z o.o. - do Jednolitej Płatności Obszarowej oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej grunty o powierzchni 77,95 ha;

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. L 30 z 31.01.2009 r. str. 16 – 99), nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Pojęcie "sztucznego podziału gospodarstwa rolnego" odnosi się głównie do sytuacji podziału gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, dokonanego w celu zawyżenia przysługującej pojedynczemu rolnikowi kwoty płatności bezpośrednich oraz rolnośrodowiskowych, w związku z ominięciem przepisów modulacyjnych dotyczących powierzchni gospodarstw.

Zdaniem organu, fakt, iż w 2013 r. Spółki R., Pg., P. i G. złożyły odrębne wnioski, sugeruje, że gospodarstwo rolne zostało podzielone na mniejsze powierzchnie celem uniknięcia płatności w sposób degresywny, a tym samym uzyskania większej płatności niż w sytuacji wnioskowania przez jedno gospodarstwo. Uwzględniając bowiem zadeklarowane powierzchnie, organ obliczył, że wszystkie Spółki uzyskałyby płatności bezpośrednie w wysokości 339.246,87 ha. Natomiast w sytuacji złożenia wniosku przez jedno gospodarstwo, płatności te przy zastosowaniu współczynnika korygującego i modulacji płatności oraz stawek degresywnych wyniosłyby 330.628,98zł.

Odwołując się do orzecznictwa (wyrok TSUE z dnia 12 września, sygn. C – 434/12 Słynczewa siła EOOD v. Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond ‘Zemedelie’ – Raszplasztatelna agencja, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1659/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 778/13), organ II instancji stwierdził, że trudno było dopatrzyć się innych względów, dla których dokonano podziału gospodarstwa rolnego na mniejsze, jak tylko wejście w życie regulacji przewidujących modulację płatności ze względu na wielkość obszaru gospodarstwa. W ocenie organu, materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że doszło do stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności. Z przedłożonej umowy dzierżawy wynikało m.in., iż Spółka P. dzierżawi od Spółki Pg. grunty rolne, które w latach ubiegłych były deklarowane do płatności przez Spółkę Pg.. Siedziba wszystkich Spółek mieści się w P. w centrum gruntów, a działki zgłoszone do płatności poprzez poszczególne Spółki sąsiadują ze sobą. Z zeznań A. M. wynikało, że umowę na wynajem lokalu podpisano na potrzeby siedziby w celu rejestracji w KRS. Podkreślono, ze umowa dzierżawy nie zawiera określenia kwoty czynszu z tego względu, że nie miał być on płacony.

W ocenie organu, powyższe wskazuje, że Spółki są wyodrębnione jedynie z punktu widzenia formalnoprawnego, posiadają odrębne osobowości prawne oraz rachunki bankowe, co jednak pozostaje bez wpływu na prowadzenie działalności rolniczej.

Wskazano, że w wyjaśnieniach złożonych w dniu 17 stycznia 2014 r. A.M. podał, że od 2013 roku prowadzony jest pensjonat dla koni wraz z ujeżdżalnią i wybiegami. Spółka miała dochody około 350 zł od konia miesięcznie - średnio 7 koni miesięcznie, co jednak nie znalazło odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy.

Organ wskazał, że Spółka P. w latach 2009-2012 nie dokonała żadnej sprzedaży płodów rolnych deklarowanych do płatności działek ewidencyjnych, choć z przedłożonej przez stronę umowy o dzieło z dnia 10 marca 2013 r. zawartej z J.N. wynikało, że wykonawca miał zapewnić Spółce produkt w postaci zbalotowanych mieszanek traw. Ponadto według oświadczenia A.M. z 27 lutego 2014 r. Spółka zebrała w 2013 r. 80 ton sianokiszonki oraz 70 ton siana o średniej wartości 400 zł/tona, które jednak nie zostały sprzedane. W ocenie organu "umowy pensjonatu konia" zawarte w dniach od 2.07.2013 r. do 15.07.2013 r. w ilości siedmiu, nie potwierdziły tezy, że do wyżywienia koni została zużyta pasza z własnych upraw spółki.

Organ powziął wątpliwość, co do wykonywania usług przechowywania koni, bowiem- w deklaracjach VAT spółki za 2013 r. brak jest w podstawie opodatkowania przychodów z ww. działalności.

Dokonując analizy rachunku zysków i strat za rok 2012 i 2013 (porównawczy) wskazano, że przychody ze sprzedaży produktów w 2012 r. to 0,00 zł. W 2013 r. przychody te wyniosły 6.910,57 zł. Natomiast koszty działalności operacyjnej to w 2012 r. 11.836,47 zł, a w 2013r. kwota blisko 17-krotnie większa - 198.322,17 zł. Podkreślono, że w istocie brak jest w latach poprzedzających 2013 r. w kosztach działalności spółki nawet czynszu dzierżawnego.

Zdaniem organu analiza powyższych kwot oraz deklarowanego rozmiaru działalności rolniczej prowadzi do wniosku o pozorności działalności operacyjnej, pozornym tworzeniu kosztów w 2013 r. na potrzeby przekonania ARiMR o prowadzeniu działalności oraz o jedynym konkretnym, "pozostałym przychodzie operacyjnym" w postaci dopłat z ARiMR.

Odwołując się do definicji "gospodarstwa" i "gospodarstwa rolnego" w świetle przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1200/2009, organ wskazał, że Spółka, pomimo formalnego wyodrębnienia, jest faktycznie powiązana z pozostałymi spółkami, zarządzanymi przez tego samego przedstawiciela i jego krewnych. W sprawie występują wzajemne powiązania między Spółkami( tj. właścicielem trzech Spółek jest B. B. – Y., a właścicielem czwartej z nich jest Norbert Y.) oraz mają one tę samą siedzibę i adres. Związek pomiędzy poszczególnymi Spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej pozwala zatem na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących degresywności stawek płatności.

Zdaniem organu, powyższe działanie wyczerpało przesłanki określone w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskaniu tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Organ odwoławczy przytoczył również treść art. 3 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) i podkreślił, że organ I instancji wielokrotnie wzywał stronę do przedstawienia dokumentów z działalności Spółki, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został wnikliwie i wyczerpująco przeanalizowany. Dyrektor OR ARiMR nie podzielił zarzutów odwołań dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 2 K.p.a..

W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzuciła organowi naruszenie:

1) norm prawa materialnego:

a) art. 4 pkt. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez zastosowanie przewidzianej w nich sankcji pomimo braku przesłanek;

b) rażące naruszenie art. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez uczynienie podstawą faktyczną rozstrzygnięcia zarzutów niespełnienia przez stronę przesłanek definicji "rolnika", "gospodarstwa" oraz "działalności rolniczej" mających zastosowanie do postępowań o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym w szczególności zarzutu nieprowadzenia przez stronę działalności rolniczej innej niż wyraźnie określona w art. 2 lit c) ww. rozporządzenia.

c) rażące naruszenie art. 2 lit. a) w związku z pkt 18 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w treści uzasadnienia decyzji na użytek przepisów regulujących zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym płatności JPO, tj. do celów innych niż wyraźnie wskazane w treści ww. rozporządzania i jasno określające jego zakres normatywny, co stanowi rażące naruszenie art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zastosowanie jako podstawy rozstrzygnięcia normy aktu niewymienionego przez prawodawcę;

2) rażące naruszenie norm postępowania, tj. art. 6, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez stawianie skarżącej zarzutu nieprowadzenia działalności rolniczej wykraczającej poza zakres wymagany na mocy przepisów, w szczególności art. 3 lit c) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz załącznika nr 3 cz. II. Pakiet 2. "Rolnictwo ekologiczne" do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r.

W treści skargi strona nie zgodziła się ze sposobem rozumowania organu, który o intencjach przyświecających założeniu danej firmy wnioskuje wyłącznie na podstawie oceny jej późniejszej aktywności ekonomicznej. W szczególności w stosunku do spółek skarżącej oraz spółki R. zgromadzone dowody wskazują, że spółki prowadziły jednak, choć nieregularnie i w dość znikomym z perspektywy czasu wymiarze, planowaną działalność. Skarżąca przykładowo nie może się zgodzić, że prowadzenie pensjonatu dla koni wierzchowych można było bez żadnych problemów biznesowo - wizerunkowych połączyć pod tą samą firmą z działalnością w zakresie handlu mięsem zwierząt z uboju.

Strona podniosła, że organ zbyt pochopnie uznał, iż w sprawie istnieją dostateczne zawarte we właściwych przepisach przesłanki do zastosowania przez organ jako bezpośredniej podstawy rozstrzygnięcia dyspozycji norm art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 1066) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa.

Istota sporu w rozpoznawanym przypadku sprowadza się do tego, czy zgromadzony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę do przyjęcia, że w sprawie doszło do stworzenia przez stronę skarżącą sztucznych warunków wyłącznie w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji (zwłaszcza w kontekście rozwiązań wspólnotowych) płatności, o które ubiegała się Spółka.

W ocenie Sądu, oparte na tym materiale stanowisko Dyrektora OR ARiMR, jest prawidłowe. Strona skarżąca, mając na uwadze poczynione w wyniku postępowania ustalenia, braku podstaw do przyjęcia, iż do stworzenia takich warunków nie doszło, w sposób dostateczny nie wykazała.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań powołanego zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w skardze, wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, w którym wskazano, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W niniejszej sprawie, ocenę, że skarżąca w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy finansowej, a w związku z tym otrzymanie przez nią tej pomocy oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia oraz doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, organ oparł na nie budzącym wątpliwości materiale dowodowym.

Z akt sprawy wynika, że Spółka P. powstała w dniu "[...]" r., co potwierdza wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Równolegle ze Spółką skarżącą powstała Spółka R.. Prezesem Zarządu obu Spółek został A. M., a ich prokurentem N. Y.. Spółka z.o.o. Pg. powstała z kolei w 2004 r., a następnie w 2011 r. N. Y. utworzył G. Sp. z o.o..Obecnie właścicielem Spółki P., Spółki Pg. oraz Spółki G. jest B. B.– Y., natomiast właścicielem Spółki R. – N. Y.. Wszystkie Spółki posiadają ten sam adres siedziby: Pg. 1. Siedziba Spółek mieści się w P w centrum gruntów, a działki zgłoszone do płatności poprzez poszczególne Spółki sąsiadują ze sobą. Z zeznań A. M. wynikało, że umowę na wynajem lokalu podpisano na potrzeby siedziby w celu rejestracji w KRS. Podkreślono, ze umowa dzierżawy nie zawiera określenia kwoty czynszu z tego względu, że nie miał być on płacony.

Organy obu instancji ustaliły również, że Spółki nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym. Są ze sobą ściśle powiązane osobowo i kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Z ustaleń postępowania wynikało przy tym, że J. B. jest ojcem B.B. – Y. oraz A.B. – M.. A. B. – M. jest żoną A. M., zaś B. B. – Y. jest matką N. Y.a. Z przedłożonej umowy dzierżawy wynikało m.in., iż Spółka P. dzierżawi od Spółki Pg. grunty rolne, które w latach ubiegłych były deklarowane do płatności przez Spółkę Pg..

Postępowanie przed organami wykazało, że skarżąca poza dochodami z płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych nie uzyskiwała żadnych innych dochodów z działalności rolniczej. Nie posiada własnego majątku i korzysta z podmiotów zewnętrznych. Trafnie podkreślono, że Spółka w latach 2009-2013 nie dokonała żadnej sprzedaży płodów rolnych, a przedłożenie "umowy pensjonatu koni" nie potwierdziło skonsumowania paszy z upraw spółki przez konie. Słusznie organ zwrócił uwagę na fikcyjny charakter kosztów tej działalności (w 2013 r. w wysokości 198.322,17 zł) tworzonych jedynie w celu upozorowania prowadzenia działalności. Zasadnie zwrócono także uwagę, że w deklaracjach VAT spółki za 2013 r. brak jest w podstawie opodatkowania przychodów z usługi przechowywania koni.

Dokonana w tych okolicznościach ocena organów, że została ona utworzona tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych płatności do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego i stworzenia pozorów prowadzenia działalności rolniczej, nie budzi zastrzeżeń.

Należy podkreślić, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i ich rolnicze użytkowanie. Płatności bezpośrednie i rolnośrodowiskowe nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że dla prawa do otrzymania płatności istotne jest faktyczne korzystanie z gruntów. Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. np. wyrok NSA z 18 października 2011 r. II GSK 1034/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Słusznie zwróciły uwagę organy, że gdyby o przyznanie płatności wystąpił tylko jeden podmiot, to ich wysokość dla tych samych gruntów byłaby mniejsza, niż w przypadku złożenia wniosków przez wszystkie cztery Spółki. Potwierdzają to orientacyjne wyliczenia organu I instancji, jednoznacznie wskazujące na wymierną i realną korzyść ekonomiczną dla wszystkich czterech Spółek w przypadku złożenia wniosków przez każdy z wyodrębnionych podmiotów.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał tym samym przyjęcie przez organy, że owo formalnoprawne wyodrębnienie czterech spółek, w tym strony skarżącej było wyodrębnieniem sztucznym, dokonanym w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011r. Faktycznie bowiem skarżąca Spółka nie stanowi jednostki wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym, a jest częścią składową gospodarstwa zarządzanego w ramach czterech Spółek. Tymczasem płatności ze środków publicznych na rzecz producentów rolnych mają być przeznaczone dla wsparcia rzeczywistych producentów rolnych i faktycznie przez nie prowadzonej działalności rolniczej, a nie dla podmiotów formalnie powołanych tylko w celu osiągnięcia korzyści finansowych. W ocenie Sądu, organy logicznie i przekonująco oceniły przedłożone przez skarżącą dokumenty, jak też wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach strony składanych w toku postępowania, którego ustalenia nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą.

Należy podkreślić, że kwestia stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej była analizowana przez NSA, który w wyroku z dnia 11 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1595/12, stwierdził, że "oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy skonfrontować jego subsumcję z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel ich stworzenia."

Odnosząc tezy tego wyroku NSA do treści powołanego w nim przepisu oraz stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organy zasadnie przyjęły i przekonująco wyjaśniły dlaczego uznały, że skarżąca Spółka - pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność - stworzyła sztuczne warunki umożliwiające uzyskanie korzyści i że korzyści te są sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Skoro działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle powoływanego już art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji), to jest oczywiste, że organy stosując powołany przepis działały zgodnie z prawem wspólnotowym, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.

W świetle wszystkich do tej pory wskazanych okoliczności stanu faktycznego, ustalonego przez organy wyłącznie na podstawie wiarygodnych, bo rzeczowych środków dowodowych (dokumentów), organy dokonały swobodnej, a przy tym w pełni logicznej oceny zgromadzonego materiału, konkludując, iż wszystkie – szczegółowo opisane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji – powiązania ekonomiczne, osobowe, organizacyjne i funkcjonalne wskazują na stworzenie sztucznych warunków. Konkluzję taką wspierają dodatkowo pozostałe okoliczności natury przedmiotowej (data powstania spółek, jedna siedziba wszystkich tych spółek, przedmiot działalności, brak sprzętu i pracowników, a wreszcie – brak dochodów, których źródłem byłaby rzeczywiście prowadzona przez Spółkę działalność rolnicze, np. ze sprzedaży plonów, przy jednoczesnym wskazaniu w sprawozdaniach finansowych dotacji jako podstawowego źródła zysku). Wbrew odmiennemu zapatrywaniu autora skargi, w świetle wszystkich wskazanych okoliczności, przyjęcie odmiennego wniosku, niż ten, który sformułowały organy, stanowiłoby ewidentne przekroczenie granic oceny dowodów, jako ocena dowolna, bo nielogiczna. Skoro zatem działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16), przeto jest oczywiste, że organy działały zgodnie z przywołanymi przepisami prawa wspólnotowego, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać na specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego w tego rodzaju sprawach. Przyjmując jako zasadę odesłanie w tej materii do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), wprowadzono jednak istotne, autonomiczne rozwiązania, wykluczające możliwość stosowania w tych przypadkach przepisów k.p.a.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w aktach administracyjnych dowodzi, iż organy nie naruszyły żadnej z wyżej wymienionych reguł. W szczególności, oparły one swoje rozstrzygnięcia na rzeczowych źródłach dowodowych (dokumentach). Wbrew odmiennemu stanowisku autora skarg, organy prawidłowo ustaliły te wszystkie elementy stanu faktycznego, które miały istotne znacznie dla kierunku podjętych rozstrzygnięć. Odmienne, subiektywne twierdzenia Spółki co do poszczególnych okoliczności faktycznych, pozostają w oczywistej sprzeczności z wnioskami, jakie nasuwa analiza obiektywnych źródeł dowodowych, o których była mowa.

Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających, że prowadziła działalność rolniczą w ramach podjętych zobowiązań. Organy logicznie i przekonująco oceniły zaś przedkładane przez stronę dokumenty, jak też jej wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach oraz uzyskane podczas przesłuchania. O prawidłowości podjętych rozstrzygnięć przekonują sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., obszerne uzasadnienia decyzji.

Reasumując, stwierdzić należy, że ustalone przez organy orzekające fakty i okoliczności prowadzenia działalności przez skarżącą Spółkę (data powstania spółek, ta sama siedziba, ci sami wspólnicy, ta sama osoba reprezentująca, przedmiot działalności, ubieganie się o te same płatności, brak innych dochodów oprócz dochodów uzyskiwanych z płatności) zasadnie wskazują, że Spółka ta stworzyła sztuczne warunki dla pozyskiwania płatności i obejścia limitów pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa.

Nie ulega wątpliwości, że G. Spółka z o.o., P. Spółka z o.o. i R. Spółka z o.o. zostały utworzone i w praktyce wykorzystane, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zostały one utworzone w celu pobierania dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez cztery podmioty, na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynikało, że to Pg. Spółka z o.o. była faktycznym użytkownikiem gruntów własnych i ww. spółek.

W tym miejscu podkreślić należy, że Sąd podziela wnioski i oceny organów orzekających, że ustalone w rozpoznawanej sprawie okoliczności prowadzenia działalności rolniczej, wskazują na działania nastawione na uzyskanie płatności w wyższej kwocie i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi tak w odniesieniu do przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W ocenie Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie przestrzegały i właściwie zrealizowały dyrektywy postępowania administracyjnego określone przepisami art. 8, art.11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 , art. 80 K.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.