Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1113/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 183 § 1, art. 188, art. 193 w zw. z art. 145 § 1 lit. c, art. 203
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 § 3, art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Rozważając kwestie początku biegu jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie w spawie zakończonej decyzja ostateczną. To oznacza, iż podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna.

W żadnym wiec wypadku bieg terminu określonego w art. 148 § 1 kpa nie może się rozpocząć przed ostatecznym zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego

TEZY

Rozważając kwestie początku biegu jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie w spawie zakończonej decyzja ostateczną. To oznacza, iż podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna.

W żadnym wiec wypadku bieg terminu określonego w art. 148 § 1 kpa nie może się rozpocząć przed ostatecznym zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej F. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 695/09 w sprawie ze skargi F. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r., 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 300 zł. (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 695/09 oddalił skargę F. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich.

Sąd podjął powyższe rozstrzygnięcie w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania F. K. uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w organizacjach podziemnych (Ruch Oporu Armii Krajowej oraz Wolność i Niezawisłość). Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Kierownik Urzędu odmówił stronie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc m. in. że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu.

Pismem z dnia 22 grudnia 2007 r. (data stempla pocztowego) F. K. zakwestionował tę decyzję wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i "przedłużenie terminu". Następnie wskutek wezwania organu do sprecyzowania czy wnosi o przywrócenie terminu, w piśmie z dnia 29 lutego 2008r. wyjaśnił, że uchybił terminowi nie ze swojej winy, ponieważ decyzję Urzędu pozostawił w biurze Zarządu Okręgu Stowarzyszenie Żołnierzy Oddziałów Partyzanckich "Wolność i Niezawisłość" w Lublinie, gdzie obiecano mu pomoc, jednak z powodu choroby pracownika biuro było nieczynne.

Kierownik Urzędu przyjął, że skarżący wniósł o przywrócenie terminu

i postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia

[...] czerwca 2008 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Postanowienia te zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Lu 523/08). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podniósł, że z akt sprawy nie wynika, a organ tego nie ustalił, czy wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto Sąd wskazał, iż termin do złożenia wniosku biegł od dnia, w którym zainteresowany dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, a więc od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o nowych świadkach. W związku z tym organ winien samodzielnie ustalić czy uchybienie terminu miało miejsce i dopiero potem ustosunkować się, czy zaistniałe w tym okresie okoliczności uniemożliwiły zainteresowanemu bez jego winy złożenie wniosku o wznowienie postępowania w ustawowym terminie.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r. po ponownym rozpoznaniu Kierownik Urzędu odmówił F. K. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Kierownik utrzymał w mocy w/w postanowienie. Organ wskazał, że dopuścił dowód z przesłuchania strony celem ustalenia, kiedy zainteresowany dowiedział się o istnieniu nowych dowodów, stanowiących podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania. Podczas przesłuchania w dniu 19 lutego 2009 r. F. K. oświadczył, iż zna świadków – K. J. oraz L. K. od dzieciństwa ("byliśmy sąsiadami, mieszkaliśmy na jednej wsi i razem działaliśmy w organizacji"). Na podstawie powyższych ustaleń organ uznał, że wnioskodawca uchybił terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ wiedział o ww. świadkach już w momencie składania wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Powołując się na orzecznictwo administracyjne Kierownik Urzędu wskazał, że to strona winna udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Zdaniem organu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Samo wniesienie prośby nie jest bowiem wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Koniecznym jest również uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Według organu o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić dopiero w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się nie do przezwyciężenia.

Na postanowienie Kierownika Urzędu F. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że dokumenty kombatanckie przekazał Zarządowi Stowarzyszenia Żołnierzy Oddziałów Partyzanckich WiN w Lublinie, gdzie obiecano mu pomoc, a ze względu na to, że biuro było zamknięte, nie mógł z nikim się skontaktować. Okoliczność ta, zdaniem skarżącego, stanowiła przeszkodę, której pomimo staranności nie był w stanie przezwyciężyć. Poza tym w skład Zarządu Stowarzyszenia wchodzą osoby "w sędziwym wieku (...) schorowani i dlatego biuro często bywa nieczynne". Dla potwierdzenia tego faktu skarżący wniósł o przesłuchanie prezesa Zarządu – K. K..

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zauważył, że organ, wykonując zalecenia Sądu prawidłowo, ustalił kiedy zainteresowany dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) tj. kiedy dowiedział się o nowych świadkach, których wskazał we wniosku z dnia 21 maja 2007 r.. Z przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego w postaci przesłuchania wnioskodawcy wynika, że F. K. znał świadków K. J. i L. K. od dzieciństwa, i że wraz z nim działali oni w organizacji podziemnej. W ocenie Sądu fakt ten stanowi bezspornie, że dowody, na które powołuje się wnioskodawca znane mu były cały czas, w związku z tym nie mogą one stanowić przesłanki do wznowienia postępowania. Nie stanowią bowiem nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ale takie zdarzenia, które strona znała i mogła powołać. Ponadto Sąd wskazał, że podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Skarżący, który wiedział o faktach i dowodach i nie ujawnił ich w toku postępowania, nie może w podaniu o wznowienie postępowania uzasadniać zachowania terminu brakiem wiedzy o znaczeniu prawnym tych okoliczności faktycznych lub dowodów. Ponadto Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca o okolicznościach podanych przez siebie jako nowe wiedział długo przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a nawet przed złożeniem wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. W związku z tym nie można mówić o zachowaniu terminu, ani o jego niezawinionym uchybieniu.

Według Sądu organ słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wnioskodawca nie spełnił podstawowej przesłanki, od wystąpienia której uzależnione jest przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Osoba zainteresowana powinna bowiem uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenia terminu. Wnioskodawca w omawianej sprawie niedostatecznie uzasadnił swoje stanowisko w zakresie braku swojej winy w niezachowaniu terminu. Kierując się treścią art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik F. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu oddalenia skargi w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień kombatanckich – bez podania i przyporządkowania dat konkretnych zdarzeń faktycznych ustalonych w procesie stosowania prawa, do sformułowanej w wyniku wykładni normy prawnej, powoływanych w uzasadnieniu wyroku przepisów art. 58 § 1 i § 2, art. 148 § 1 kpa.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie Kierownika Urzędu zaaprobował ogólnikowe stwierdzenia co do niezachowania terminu przez skarżącego. Ponadto brak konkretnych dat zdarzeń (stanu faktycznego) uniemożliwia stwierdzenie, czy subsumcja stanu faktycznego pod zastosowane przepisy jest prawidłowa.

Autor skargi kasacyjnej wskazał też, że organ bardzo formalistycznie wykonał wskazania zawarte w wyroku z dnia 17 października 2008r., nie w aspekcie podstaw wznowienia postępowania, nie w aspekcie badania terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, ale "pro forma i nielogicznie." Zdaniem pełnomocnika trudno w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich wymagać, aby wnioskodawca zgłosił do przesłuchania wszystkich (np. ok. 100) znanych mu świadków. Zaznaczył też, że "prawnej podstawy wznowienia nie można było sprowadzać tylko do pkt 5 art. 145 § 1 kpa, zaś w tym ostatnim przypadku okoliczności faktyczne, o których mieli zeznawać świadkowie winny być skonkretyzowane w aspekcie – przeciwko argumentom decyzji odmawiającej uprawnień, oraz dat zdarzeń i przesłanek na podstawie których odmówiono przywrócenia, ewentualnie uchybionego terminu w oparciu o treść art. 58 § 1 i § 2 kpa i art. 148 § 1 kpa."

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Z uwagi na to, że zaskarżony wyrok był drugim orzeczeniem sądowym wydanym w niniejszej sprawie konieczne jest odwołanie się do oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w poprzednim wyroku.

Wprawdzie autor skargi kasacyjnej w jej podstawie nie podał art. 153 p.p.s.a., to jednak w uzasadnieniu sformułował zarzut co do niewłaściwego zrealizowania wytycznych Sądu Wojewódzkiego przez organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Należy więc podkreślić, że Sąd Wojewódzki w wyroku z 17 października 2008 r. stwierdził w ustalonym wówczas stanie faktycznym, iż organ bezpodstawnie przyjął, że skoro strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, to termin został uchybiony. Tymczasem, jak zaznaczył Sąd w uzasadnieniu wyroku: "z akt sprawy nie wynika bowiem czy skarżący rzeczywiście uchybił terminowi (...) w konsekwencji organ nie miał podstaw do odmowy przywrócenia terminu, skoro nie ustalił, od kiedy termin ten zaczął swój bieg".

Według wskazań Sądu organ ponownie rozpoznając sprawę miał obowiązek w pierwszej kolejności dokładnie ustalić ramy terminu po to, by móc następnie stwierdzić, że termin ten został uchybiony. Gdyby natomiast dokładne ustalenie terminu nie było możliwe, organ powinien uznać, że wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem ustawowego terminu.

Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że zakwestionowane postanowienia nie zawierają ustaleń w zakresie wskazanym w prawomocnym wyroku z dnia 17 października 2008r., a wnioskowanie dokonane na etapie subsumcji nie ma oparcia w zasadach logiki. Niewątpliwie przy rozpoznawaniu sprawy w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania musi być stwierdzone, że uchybienie terminu rzeczywiście nastąpiło. Aby z kolei mówić o uchybieniu terminu należało uprzednio w rozpatrywanej sprawie ustalić początek

i koniec miesięcznego terminu, przewidzianego w art. 148 § 1 kpa.

Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Uchybienie tego terminu nastąpi wówczas, gdy podanie zostanie złożone przez stronę po upływie jednego miesiąca.

Stosownie do art. 57 § 3 kpa terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu.

W przypadku podania o wznowienie postępowania termin jednomiesięczny rozpoczyna się w konkretnie oznaczonym dniu, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia i upływa też w konkretnym dniu, obliczonym według zasady wynikającej z art. 57 § 3 kpa (np. 4 lutego – 4 marca).

W niniejszej sprawie rzeczą organów administracji było przede wszystkim ustalenie początkowej daty biegu omawianego terminu, a więc dnia w którym skarżący dowiedział się, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, a konkretnie zeznania oznaczonych świadków powołane przez niego w podaniu o wznowienie.

Rozważając kwestię początku biegu jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. To oznacza, iż podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna.

W żadnym więc wypadku bieg terminu określonego w art. 148 § 1 kpa nie może się rozpocząć przed ostatecznym zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/GL 1191/09; wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 227/08).

Zauważyć w tym miejscu warto, że taki sam pogląd przyjęty został na gruncie podobnej regulacji zawartej w art. 407 kpc (Komentarz Kpc pod red. T. Erecińskiego. Wydawnictwo Lexis Nexis, część pierwsza, tom 2, wyd. 3, str. 399). Odmienne zapatrywanie wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznać należy za nieuprawnione (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/GL 1195/09).

Z powyższych względów nie do zaakceptowania było stanowisko organu administracji oraz Sądu pierwszej instancji, według którego o uchybieniu jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania świadczyło to, że skarżący znał od dzieciństwa świadków, z którymi działał w organizacji, a zatem wiedział już o nich w momencie składania wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Niewłaściwa była zatem ocena Sądu Wojewódzkiego, że organ administracji, wykonując zalecenia zawarte w poprzednim wyroku, ustalił kiedy zainteresowany dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Po pierwsze – o braku takiego ustalenia świadczy brak wskazania konkretnej daty wyznaczającej początek miesięcznego terminu przewidzianego na złożenie przedmiotowego podania.

Po drugie – niedopuszczalne było uznanie, że początek biegu terminu przewidzianego dla wniosku o wznowienie postępowania może być lokowany w okresie poprzedzającym wszczęcie i zakończenie sprawy administracyjnej w zwykłym toku postępowania.

Przedstawiona w tym zakresie ocena w zaskarżonym wyroku jest sprzeczna z istotą instytucji wznowienia postępowania. O niezrozumieniu analizowanego zagadnienia świadczy konstatacja Sądu, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca o okolicznościach podanych przez siebie jako nowe wiedział długo przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a nawet przed złożeniem wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. W związku z tym nie można było w ocenie Sądu mówić o zachowaniu terminu, ani o jego niezawinionym uchybieniu. Sąd stwierdził również, że dowody na które powołał się wnioskodawca znane mu były cały czas, w związku z tym nie mogą one stanowić przesłanki do wznowienia, bowiem nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Powyższa argumentacja Sądu, a wcześniej organu administracji wskazuje dodatkowo, że wadliwie kwestia terminu do złożenia podania o wznowienie oceniona została przez pryzmat okoliczności mających znaczenie na dalszym etapie postępowania, a mianowicie przy badaniu przyczyn wznowienia.

W rezultacie bowiem takiego stanowiska, co do zasady wykluczone byłoby wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowania w sprawach dotyczących uprawnień kombatanckich, gdyż dowód w postaci zeznań świadków zawsze dotyczyć będzie osób znanych wnioskodawcom od kilkudziesięciu lat zważywszy, że zwykle są to kombatanci.

W związku z tym, że niniejsze postępowanie służyć miało zbadaniu w pierwszej kolejności, czy skarżący zachował ustawowy termin do złożenia podania o wznowienia postępowania, to odnieść się należy do całości materiału zebranego w aktach, a nie tylko do dowodów ocenionych przez organ administracji. Rację ma bowiem autor skargi kasacyjnej, że organ dokonując oceny prawnej nie uwzględnił wszystkich zdarzeń istotnych dla rozstrzyganego zagadnienia.

Tymczasem już Sąd w pierwszym wyroku, opierając się na aktach administracyjnych wskazał jako istotne następujące daty: wniosku o wznowienie postępowania (21.05.2007 r.), złożenia wniosku do organu (05.06.2007 r.) i załączonych do wniosku dokumentów z oświadczeniami nowych świadków (18,19.05.2007 r.).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie dla określenia chwili początkowej biegu jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania miało ustalenie dnia, w którym strona dowiedziała się faktycznie o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a więc konkretnie kiedy wyszły na jaw nowe dowody. Wobec braku odmiennych, miarodajnych ustaleń, należało przyjąć, że nastąpiło to w dacie z jakiej pochodzą spisane oświadczenia świadków.

Na marginesie trzeba dodać, że w kontekście normatywnej przesłanki wznowieniowej decydujące było ustalenie, kiedy strona dowiedziała się o "nowym dowodzie", a więc zeznaniach świadka, a nie o świadku w znaczeniu faktycznym tj. o konkretnej osobie fizycznej.

Podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa dotyczy dowodu, a więc zeznań (oświadczenia) świadka o posiadanych przez niego wiadomościach na temat faktów badanych w toku postępowania.

Odrębnym natomiast zagadnieniem jest to, na ile określony dowód z zeznań świadka stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Wobec powyższego w rozpatrywanym stanie faktycznym należało przyjąć, że skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania z zachowaniem ustawowego terminu, co oznacza, że prowadzone postępowanie o przywrócenie tego terminu było bezprzedmiotowe.

W konsekwencji kolejnym zagadnieniem wymagającym oceny była właściwa kwalifikacja pisma skarżącego z dnia 22 grudnia 2007 r. (data wpływu – 27 grudnia 2007r.). Istotną okolicznością w tym względzie jest to, że wymienione pismo złożone zostało w otwartym czternastodniowym terminie do zaskarżenia decyzji z [...] grudnia 2007 r. o odmowie wznowienia postępowania, doręczonej stronie 17 grudnia 2007 r. wraz z pouczeniem o środku zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tak właśnie skarżący oznaczył pismo, oświadczając, że wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy, wzmiankując dalej o przedłużeniu terminu. Dopiero w wykonaniu wezwania organu do wyjaśnienia, czy skarżący wnosi o przywrócenie terminu, w piśmie z 29 lutego 2008 r. strona użyła sformułowania "w przedmiocie przywrócenia terminu". Dodać jednak trzeba, że już w pierwszym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając znaczenie pisma z dnia 29 lutego 2008 r., wskazał, że jego treść nie oznacza, że skarżący był przekonany o uchybieniu terminu, a świadczy jedynie o tym, że późno dowiedział się o możliwości (bądź potrzebie) powołania nowych świadków.

W takim stanie sprawy organ administracji powinien pismo z dnia 22 grudnia 2007r. potraktować jako właściwy środek zaskarżenia. Każdorazowo, gdy treść podania budzi wątpliwości, organ administracji obowiązany jest wyjaśnić rzeczywistą wolę strony, przy czym powinien zarazem zadbać w myśl art. 9 kpa o to, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Niewątpliwie wolą strony było doprowadzenie do merytorycznej weryfikacji decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym: "Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, pismo strony postępowania administracyjnego wniesione do organu odwoławczego w ustawowym terminie do złożenia odwołania, wyrażające niezadowolenie z decyzji nieostatecznej, podlega rozpatrzeniu jako odwołanie od decyzji" (wyrok SN z 20 czerwca 1996 r., sygn. akt III ARN 14/96, OSNAPiUS 1997, nr 2, poz. 16).

Uwzględniając poczynione uwagi należało dojść do wniosku, że wskutek działań organu administracji doszło do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej podania złożonego przez skarżącego, w następstwie czego procedowano w kwestii przywrócenia terminu zamiast rozpoznać sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wszczętej wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Wskazane uchybienia proceduralne warunkowały uchylenie zaskarżonego wyroku. W okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione było również rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji wymienionych w sentencji wyroku, zgodnie z art. 188 p.p.s.a. i art. 193 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.