Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 366/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.41
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art.145 par 1 pkt 1 lit.a i c, art.200, art.205 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.104, art.107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.140aa, art.140 ab, art.140 ac, art.2 pkt 35 a,art.64 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.[...] z dnia [...] czerwca 2018 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. S. kwotę 1017 (tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2018 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] (ul. W. [...]) zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] (czteroosiowy) o nr rej. [...], wykonujący przewóz betonu [...] (umieszczony w mieszadle ww. samochodu ciężarowego), w związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych. Pojazd został poddany ważeniu (wagami statycznymi typu [...], marki [...]), na stanowisku kontrolnym przy

ul. [...] w W. Na stanowisku kontrolnym zmierzono wymiary

i wagę pojazdu oraz naciski na poszczególne osie. Pomiarów dokonano przy użyciu sprzętu pomiarowego posiadającego aktualne świadectwa legalizacji, które przedstawiono osobie kontrolowanej. Osobą kontrolowaną był kierowca ww. pojazdu (betoniarki) A. B., który działał na rzecz przedsiębiorcy M. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w D., posiadającej licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Podczas kontroli ujawniono przekroczenie następujących norm:

- masa całkowita pojazdu - wartość dopuszczalna 32 t - wartość zmierzona 33,70 t - przekroczenie w % 5,31;

- oś pierwsza (napędowa) - wartość dopuszczalna 8 t - wartość zmierzona 8,65 t - przekroczenie w % 8,13;

- oś trzecia (napędowa) - wartość dopuszczalna 8 t - wartość zmierzona 8,95 t - przekroczenie w % 11,88.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] Prezydent miasta W. działając na podstawie art. 104 i art, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.); art. 140aa, 140ab i 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), wymierzył karę pieniężną M. S. za przejazd w dniu [...] marca 2018 r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, w wysokości 2 000,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik strony, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa procesowego tj. art, 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dowolną jego interpretację bowiem

w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy organ nie dokonał szczegółowych ustaleń w zakresie czy kontrolowany pojazd wyposażony był w oś pojedynczą czy w

oś wielokrotną, która z osi stanowiła oś napędową, na jakiej podstawie ustalono, iż ul. [...] została zaliczona do kategorii drogi wojewódzkiej, dla której dopuszczalny nacisk pojedynczej osi wynosi 8 ton oraz czy urządzenie, którym dokonano pomiaru masy całkowitej przedmiotowego pojazdu spełnia kryteria określone w przepisach prawa i mogło zostać użyte do tego pomiaru, a co za tym idzie czy uzyskano w związku z powyższym miarodajny pomiar kontrolowanego pojazdu. Ponadto organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do stanowiska i argumentów podnoszonych przez stronę na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, a z decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nie wynika jakim urządzeniem dokonano przedmiotowego pomiaru, czy został on przeprowadzony zgodnie z instrukcją producenta oraz czy miejsce dokonania pomiaru spełnia wymagania prawne w tym zakresie. Jednocześnie zarzucono, iż ww. decyzja zawiera nieprawidłową podstawę prawną, gdyż nie można jednoznacznie stwierdzić, który z przepisów ustawy prawa o ruchu drogowym (art. 140aa, art. 140b, art. 140ac) stanowił podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a uzasadnienie prawne przedmiotowej decyzji nie zawiera wyjaśnień w tym zakresie, co więcej organ pierwszej instancji nie rozważył możliwości zastosowania przesłanek wskazanych w art. 189f kpa, a także zaniechał ich oceny prawnej.

W ocenie pełnomocnika skarżącej organ pierwszej instancji dopuścił się również naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przyjęcie, iż w dniu [...] marca 2018 r. przedmiotowy pojazd stanowił pojazd nienormatywny podczas gdy z protokołu z przeprowadzonej kontroli wynika, iż dokonano nieprawidłowego pomiaru nacisku na pojedynczą oś napędową tego pojazdu bowiem nie zastosowano się do obowiązującej instrukcji obsługi wag, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie w sposób arbitralny, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego, tym samym nałożono na skarżącą karę pieniężną mimo, że pomiar nacisku na pojedynczą oś napędową kontrolowanego pojazdu został dokonany niezgodnie z instrukcją producenta wag, art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, iż kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym i w związku z tym wymagane było uzyskanie na jego przejazd zezwolenia, a także art. 140ab ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie przez organ kary w wysokości 2.000,00 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z ładunkiem innym niż niepodzielny tj. jak za brak zezwolenia kategorii IV, podczas gdy okoliczności sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy nie wskazują, iż doszło do naruszenia, wobec czego organ nie mógł wymierzyć kary pieniężnej w tym zakresie.

Ponadto organowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 7 w związku

z art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponadgranicznym poprzez ich błędną wykładnię.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. S., od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2018 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł, za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] wskazało, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Pojazd nienormatywny zaś to w myśl art. 2 pkt 35a) p.r.d. pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1 500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5 000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10 %,

b) 2 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Następnie organ wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068) po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. 2. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

3. Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg. po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Odnosząc się do wątpliwości strony skarżącej odnośnie dopuszczalnego nacisku do 8 t. [...], organ wskazał, że ulica ta (odcinek od [...] do [...]) w W. stanowi odcinek drogi wojewódzkiej nr [...]. W związku

z tym, iż odcinek którym w momencie zatrzymania do kontroli poruszał się kierowca wykonujący przewóz rzeczy w imieniu przedsiębiorcy, nie został zaliczony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 21 kwietnia 2017 r.

w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r., poz. 878) do dróg wojewódzkich po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, to tym samym, stosownie do przepisu art. 41 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, odcinek ten stanowi drogę wojewódzką, po której mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Prawidłowo zatem Prezydent W. ustalił dopuszczalny nacisk pojedynczej osi i kategorię drogi, na której doszło do naruszenia.

Pomiary dokonane podczas kontroli wykazały, że rzeczywista masa całkowita pojazdu została przekroczona o 1,7 t tj. 5,31%, natomiast nacisk osi 3 i 4 przekracza dopuszczalny o 0,65 t i 0,95 t tj. odpowiednio 8,13% i 11,88%. Tym samym, na badanym odcinku drogi kontrolowany pojazd był w dniu [...] marca 2018 r. pojazdem nienormatywnym. Przedsiębiorca naruszył więc zakaz przewożenia ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, a w celu legalnego przejechania kontrolowanym pojazdem po drodze wojewódzkiej nr [...] ul. W. - przedsiębiorca winien uprzednio uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym tj. zezwolenie kategorii VII, wskazane w załączniku Nr 1 do ustawy o ruchu drogowym. Dla pojazdu nienormatywnego:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych

w kategoriach I - VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t,

które poruszają się po wyznaczonej trasie należy uzyskać zezwolenie kategorii VII.

Jak wykazała kontrola, przedsiębiorca nie posiadał stosownego zezwolenia, zatem zasadne i odpowiadające literze prawa jest nałożenie na M. S., kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

W ocenie Kolegium Odwoławczego odwołująca się nie wykazała wystąpienia przesłanek do zwolnienia jej z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia,

a wymienionych w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów o charakterze obiektywnym świadczących, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Jako podmiot wykonujący przejazd strona powinna była podjąć kroki celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny. W sprawie nie wykazano, że po załadunku pojazd spełniał normy w zakresie nacisku na oś. Nie ma również podstaw do stwierdzenia, że skarżący (przedsiębiorca wykonujący przewóz) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W odniesieniu do zarzutu nieustalenia czy kontrolowany pojazd wyposażony był w oś pojedynczą czy wielokrotną i które z nich były osiami napędowymi, organ stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż w protokole z przeprowadzonej kontroli, sporządzonego w dniu [...] marca 2018 r., wskazano, iż kontrolowany pojazd jest czteroosiowy, a 3 i 4 oś to osie napędowe. Ponadto jak wykazała kontrola na osi 3 i 4 doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków (powyżej 8 t), w związku z powyższym zasadnym było wymierzenie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia (kategoria VII).

Organ podkreślił, że kontrola ważenia została przeprowadzona na stanowisku przy ul. [...] (miejsce ważenia zostało zmierzone oraz zatwierdzone - jako prawidłowo położone względem pochylenia terenu stanowisko pomiarowe - przez uprawnionego geodetę).

Pomiaru ważenia dokonano przy użyciu wag statycznych typu [...], marki [...] o numerach fabrycznych [...]oraz [...], zgodnie z instrukcją producenta, które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej z dnia [...] kwietnia 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. oraz Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w G.

Pismem z dnia 17 stycznia 2019r. M. S. wniosła do WSA

w W. skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1, art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 11 kpa polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ istotnych okoliczności sprawy, niewyczerpujące zgromadzenie przez organ materiału dowodowego, dowolną i wybiórczą jego interpretację i w konsekwencji poprzez dowolne

i niekompletne, ogólne i tendencyjne ustalenia faktyczne nadto zupełne zaniechanie ustosunkowania się do stanowiska i argumentów ponoszonych przez odwołującą,

a nadto poprzez zupełne zaniechanie zbadania i ustalenia, czy przedmiotowy pojazd był wyposażony w oś pojedynczą czy wielokrotną, w tym poprzez dokonania pomiaru pomiędzy poszczególnymi osiami i zbadania, czy konkretna oś nie jest napędowa także poprzez zaniechanie przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie, brak wyjaśnienia statusy drogi - jako wojewódzkiej (ul. [...]), dla której dopuszczalny nacisk wynosi 8 ton, czy urządzenie którym dokonano pomiaru masy całkowitej przedmiotowego pojazdu, spełnia kryteria określone w przepisach prawa, czy urządzenie to nadawało się do dokonania pomiaru oraz czy w rezultacie pomiar był miarodajny, a nawet z decyzji nic wynika, jakim urządzeniem i czy zgodnie z instrukcją dokonaną pomiaru w jakich warunkach, nie ustalono i nie wykazano, czy miejsce gdzie dokonano pomiaru spełnia wymaganie prawne i wymagania urządzenia i nie powiązano tego z odpowiednimi wymaganiami urządzenia, a nadto poprzez wskazanie wadliwej podstawy prawnej decyzji i zupełny brak wyjaśnienia

i omówienia podstawy prawnej decyzji i jej wyjaśnienia (w tym zacytowania

i omówienia) a nadto poprzez wadliwe wskazanie podstawy prawnej decyzji, bowiem nie wiadomo które dokładnie punkty przepisu art. 140aa, 140b i 140ac stanowiły podstawę decyzji a nadto poprzez zupełny brak rozważenia przesłanek z art. 189 f k.p.a. i zaniechanie oceny prawnej w oparciu o ten przepis;

II. prawa materialnego, tj.:

1.art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż w dniu [...] marca 2018 r. przedmiotowy pojazd, wykonującego krajowy przejazd drogowy stanowił pojazd nienormatywny w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy z materiału dowodowego - a w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...].08.2013 r. - wynika, iż kontrolujący organ w sposób nieprawidłowy dokonał pomiaru nacisku na pojedynczą oś napędową ww. pojazdu, bowiem w trakcie dokonywania pomiaru nie zastosował się do obowiązującej w tym zakresie instrukcji obsługi wag;

2. art. 140 aa ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej

podczas gdy organ nie dokonał pomiaru w sposób zgodny z instrukcją producenta wag a w konsekwencji w sposób arbitralny przyjął iż doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego;

3. art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.r.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż przedmiotowy pojazd należał do kategorii pojazdów nienormatywnych, a co za tym idzie, iż ruch tego pojazdu wymagał uzyskania zezwolenia, o którym mowa w tym przepisie;

4.art. 140ab ust. 1 pkt 3 i ust. 2 p.r.d. oraz art. 140aa ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 p.r.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu przez organ skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 2000,00 zł — za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym z ładunkiem innym niż niepodzielny, tj. jak za brak zezwolenia kategorii IV, podczas gdy okoliczności sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy nie wskazują na fakt, naruszenia przez skarżącego przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie zaistnienia naruszenia

i zastosowania kary pieniężnej;

5.art. 7 w zw. z art. 3 ust. 1 dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r.

w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponadgranicznym - poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem przez organ I instancji iż przepisy krajowe, tj. wydane na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać są pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t pozostają w zgodzie z zapisami art. 7 Dyrektywy;

6.zasady bezpośredniego stosowania prawa Unii Europejskiej oraz zasady prymatu prawa Unii Europejskiej nad prawem krajowym, poprzez odmowę bezpośredniego zastosowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy art. 1 ust. 1 lit. b) i art. 3 dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. - w związku z pkt 2.2.2. lit. a)

i 3.4.1 załącznika nr I tejże Dyrektywy;

7. naruszenie przepisu art. 140aa ust. 1 i ust. 3, art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego zastosowanie

w przedmiotowej sprawie, polegające na nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej,

o której mowa w art. 140aa p.r.d., podczas gdy nałożenie kary pieniężnej

w przedmiotowej sprawie w istocie realizuje niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, tj. z zasadą równości obywateli wobec prawa i z art. 2 Konstytucji RP tj. zasadą państwa prawa i sprawiedliwości społecznej, praktykę organów WITD i GITD polegającą na sankcjonowaniu - w zakresie stwierdzonych na terytorium RP naruszeń przez przewoźników norm związanych z dopuszczalnym naciskiem na oś pojazdu - tylko tych naruszeń, których sprawcą był przewoźnik realizujący w chwili dokonania naruszenia przewóz krajowy, w efekcie czego dochodzi do niczym nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawnej podmiotów realizujących przewóz międzynarodowy i podmiotów realizujących przewóz krajowy, pomimo, iż w chwili dokonania naruszenia przez którykolwiek z tych podmiotów zakres ciążących na nich obowiązków jest taki sam (w tym w zakresie przestrzegania norm i obowiązków związanych z uzyskaniem stosownego zezwolenia określonej kategorii na przejazd pojazdu nienormatywnego).

Wobec podniesienia powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia,

o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona skarżącej za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 8 t. W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie masy całkowitej pojazdu (wartość dopuszczalna 32 t - wartość zmierzona 33,70 t - przekroczenie w % 5,31), osi pierwszej, napędowej (wartość dopuszczalna 8 t - wartość zmierzona 8,65 t - przekroczenie w % 8,13), osi trzeciej napędowej (wartość dopuszczalna 8 t - wartość zmierzona 8,95 t - przekroczenie

w % 11,8).

W związku z takim wynikiem ważenia SKO - w ślad za organem I instancji uznało, że doszło do przekroczenia dmc oraz przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi, nie precyzując w istocie rodzaju osi napędowych samochodu ciężarowego - pojedyncza czy wielokrotna.

Organ I instancji, nałożył na skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

W ocenie sądu organy prowadząc postępowanie administracyjne

w przedmiotowej sprawie, naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 § 1 kpa, zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W przedmiotowej sprawie nie doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że z protokołu kontroli oraz zaskarżonych decyzji nie wynika, czy oś pierwsza i trzecia napędowa kontrolowanego pojazdu stanowiły osie pojedyncze czy wielokrotne osie napędowe. Ustalenia te nie są bez znaczenia dla stanu faktycznego sprawy, albowiem ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnej nie ustala się analogicznie jak przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej (na podstawie w art. 41 u.d.p.) lecz na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że nacisk osi nie może przekraczać w przypadku:

§ 5 ust 1 dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku:

1) pojedynczej osi nienapędowej - 10 ton;

2) grupy osi składającej się z dwóch osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi:

a) mniejszej niż 1,00 m (d < 1,00) - 11 ton,

b) nie mniejszej niż 1,00 m i mniejszej niż 1,30 m (1,00 ≤ d < 1,30) - 16 ton,

c) nie mniejszej niż 1,30 m i mniejszej niż 1,80 m (1,30 ≤ d < 1,80) - 18 ton,

d) równej lub większej niż 1,80 m (1,80 ≤ d) - 20 ton;

3) grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi:

a) nie większej niż 1,30 m (d ≤ 1,30) - 21 ton,

b) większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 < d ≤ 1,40) - 24 tony,

c) większej niż 1,40 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,40< d ≤ 1,80 lub 2,00) - 27 ton;

4) grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) miedzy osiami składowymi:

a) nie większej niż 1,30 m (d ≤ 1,30) - 7 ton dla każdej osi,

b) większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d ≤ 1,80 lub 2,00) - 8 ton dla każdej osi; dopuszcza się 9 ton dla każdej osi, jeżeli jest ona wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne;

5) pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 - 11,5 tony;

6) grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi:

a) mniejszej niż 1,00 m (d < 1,00) - 11,5 tony,

b) nie mniejszej niż 1,00 m i mniejszej niż 1,30 m (1,00 ≤ d < 1,30) - 16 ton,

c) nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 ≤ d ≤ 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony;

7) grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi:

a) mniejszej niż 1,00 m (d < 1,00) - 11,5 tony,

b) nie mniejszej niż 1,00 m i mniejszej niż 1,30 m (1,00 ≤ d < 1,30) - 16 ton,

c) nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów,

o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 ≤ d ≤ 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze

i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi składowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony;

8) grupy osi składającej się z trzech osi pojazdów silnikowych, w której co najmniej jedna oś składowa jest osią napędową, przy odległości (d) między osiami składowymi:

a) nie większej niż 1,30 m (d ≤ 1,30) - 21 ton,

b) większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 < d ≤ 1,40) - 24 tony,

c) większej niż 1,40 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,40 < d ≤ 1,80 lub 2,00) - 27 ton;

9) grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w której co najmniej jedna oś składowa jest osią napędową, przy odległości (d) między osiami składowymi:

a) nie większej niż 1,30 m (d ≤ 1,30) - 7 ton dla każdej osi,

b) większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d ≤ 1,80 lub 2,00) - 8 ton dla każdej osi; dopuszcza się 9 ton dla każdej osi, jeżeli jest ona wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b.

2. Dopuszczalny nacisk każdej osi składowej wchodzącej w skład tej samej grupy osi, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 4 i pkt 9 oraz ust. 5, nie może przekraczać wartości:

NS = NG / n,

gdzie:

NS - dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład grupy osi [t],

NG - dopuszczalny nacisk grupy osi [t],

n - ilość osi składowych wchodzących w skład tej samej grupy osi.

3. W przypadku różnych odległości (d) między osiami składowymi wchodzącymi

w skład tej samej grupy osi, dopuszczalny nacisk grupy osi nie może przekraczać wartości dopuszczalnej określonej w ust. 1 dla najmniejszej odległości (d) między osiami składowymi.

4. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi.

5. Oś, której nacisk lub wysokość w stosunku do drogi mogą być zmieniane za pomocą urządzenia zamontowanego na stałe w pojeździe, musi zostać odpowiednio automatycznie obciążona lub obniżona, jeżeli nacisk najbliższej (najbliższych) osi lub osi przedniej pojazdu samochodowego osiągnął wartość dopuszczalną. Obciążenie lub obniżenie osi powinno nastąpić po ruszeniu pojazdu najpóźniej do osiągnięcia prędkości 30 km/h.

6. Przez oś pojedynczą rozumie się oś, która nie może być uznana za oś wchodzącą w skład grupy osi.

7. Przez grupę osi rozumie się co najmniej dwie osie składowe o odległości (d) między sobą, określonej w niniejszym rozporządzeniu, które oddziałują na siebie ze względu na szczególną konstrukcję zawieszenia.

A zatem wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, przekroczenie nacisków osi wielokrotnych, ustala się nie w odniesieniu do kategorii drogi

i dopuszczalnego dla niej nacisku pojedynczej osi, ale na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organ potraktował oś pierwszą

i trzecią (napędowa), jako dwie pojedyncze osie napędowe (nie wskazując która

z nich to ewentualnie oś wielokrotna) i przekroczenie ich nacisku ustalił dla każdej

z tych osi osobno w odniesieniu do dopuszczalnego na drodze nacisku pojedynczej osi napędowej, który w niniejszej sprawie z uwagi na kategorię drogi wyniósł 8t.

Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd stwierdził, że organ poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie rodzaju osi przedmiotowego pojazdu naruszył przepisy postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przekładając się na wysokość nałożonej kary pieniężnej uzależnionej od procentowego przekroczenia dopuszczalnego nacisku (art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d.). W konsekwencji organ naruszył również przepisy prawa materialnego, tj. § 5 ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit b) p.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na nieprawidłowe nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości

2.000 zł.

Organ, rozpoznając ponownie sprawę, uwzględni powyższą ocenę prawną

i ustali czy w sprawie mieliśmy do czynienia z przekroczeniem nacisku na osi wielokrotnej napędowej, a jeżeli tak to której, a następnie stwierdzi faktyczne przekroczenie dopuszczalnego nacisku tej osi w odniesieniu do wartości określonych w § 5 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Niezależnie od powyższego orzekający w niniejszej sprawie sąd miał obowiązek uwzględnić nową okoliczność prawną zaistniałą w sprawie, a mianowicie fakt, że w dniu 21 marca 2019 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-127/17, dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych, których maksymalny nacisk na oś napędową wynosi 11,5 t. W konkluzji ww. wyroku wskazano, iż: "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym

i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53".

Tak więc należy stwierdzić, że przyjęcie zgodnego z ww. Dyrektywą stanowiska o dopuszczalności poruszania się po drogach bez zezwolenia pojazdami do 11,5 t prowadzić musiałoby do stwierdzenia, że nie doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, co może rzutować na kwalifikację prawną naruszenia, a tym samym na wysokość możliwej do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej.

Reasumując, sprzeczne z Dyrektywą Rady nr 96/53 z dnia 25 lipca 1996r. było przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi, na niektórych z dróg do 10 t. lub 8 t. Wszystkie pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków: 11,5 t.

W związku zatem z oceną prawną zawartą w wyroku TSUE z dnia 21 marca 2019 r., niezbędna jest ponowna analiza i ocena stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy i zebranych w niej dowodów. Uwzględniając powyższe oraz mając na względzie ocenę prawną zawartą w orzeczeniu TSUE z dnia 21 marca 2019 r. organ powinien ponownie przeanalizować stan faktyczny sprawy i wydać decyzję

z uwzględnieniem wykładni spornych przepisów dokonanej przez TSUE.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).