Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 532/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 50 ust 1 pkt 1 i art 80 ust 2 pkt 2 orraz 83 ust 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 20 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Spółka z o.o. w K. na decyzję Nr 79/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 2 marca 2022 roku, znak: WOB.7721.576.2021.JKUT w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz L. Spółka z o.o. w K. kwotę 987 (dziewięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją nr 1280/2021 z dnia 21 października 2021 r. znak: ROIK II.5160.191.2021.WJO, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., póz. 1333 z późn. zm., dalej: upb) nakazał [...] Sp. z o.o. w K. jako właścicielowi lokalu [...] w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, znajdującego się w parterze budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w Krakowie, rozbiórkę przewodu dymowego składającego się z elementów rur blaszanych jednometrowych na łączeniach owiniętych taśmą aluminiową zamontowanego w kanale wentylacji mechanicznej we wspólnym szachcie instalacyjnym na całej długości, od podłączenia pieca do wypieku pizzy opalanego drewnem oraz gazem LPG z butli 11 kg wraz z elementami wyprowadzonymi ponad dach w tym jego zabezpieczenia (odciągi), znajdującego się w lokalu [...] na parterze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy ul. [...] w K. wykonanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisie § 132 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mając na celu doprowadzenie do zgodności z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o. w K. decyzją nr 79/2022 z dnia 2 marca 2022r. Znak: WOB.7721.576.2021.JKUT, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 upb, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych. Zrealizowane roboty budowlane polegające na wykonaniu w istniejącym szachcie instalacji wentylacji mechanicznej przewodu dyniowego z połączeniem do pieca do wypieku pizzy opalanego drewnem oraz gazem propan-butan z butli 11 kg zlokalizowanego w lokalu usługowym LU2 na parterze budynku wielorodzinnego wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z orzecznictwem zainstalowanie nowych urządzeń w obiekcie budowlanym prowadzi do zmiany jego parametrów technicznych i użytkowych. W wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2167/16 wskazano, iż przebudową są takie roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Upraszczając zatem język przepisu należy stwierdzić, że przebudową są takie zmiany w istniejącym budynku, które prowadzą do odmiennego sposobu używania istniejących pomieszczeń, to znaczy obejmują np. zainstalowanie nowych urządzeń, wykucie nowych otworów okiennych, zmiany instalacji itp. Instalacje wewnętrzne nie stanowią samodzielnego obiektu budowlanego w myśl art. 3 pkt 1 upb, lecz są częścią obiektu, w którym zostały wykonane. W konsekwencji roboty budowlane w zakresie instalacji w użytkowanym obiekcie winny być kwalifikowane w odniesieniu do całego obiektu budowlanego. Wykonanie przewodu dymowego odprowadzającego spaliny pieca do wypieku pizzy znajdującego się w lokalu [...] wraz z wyprowadzeniem go ponad dach w budynku mieszkalnym wielorodzinnym stanowiło przebudowę ww. budynku wielorodzinnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 upb roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonywanie robót budowlanych ingerujących w część konstrukcyjną obiektu jaką jest szacht instalacyjny nie zostało zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. PINB słusznie ocenił legalność spornego pieca do pizzy z punktu widzenia przepisów techniczno-budowlanych, znajdującego się w Rozdziale Instalacje grzewcze. Analiza przepisów tego rozdziału prowadzi bowiem do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie w jednym rozdziale wszelkich warunków technicznych jakie powinny spełniać wszelkie urządzenia, które wytwarzają ciepło lub które przeznaczone są do magazynowania "opału " oraz instalacji (lub jej fragmentu). Niewątpliwie piec do wypieku pizzy (lub inny zainstalowany w lokalach gastronomicznych) niezależnie od swojej podstawowej funkcji jest urządzeniem wytwarzającym ciepło''' (vide: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3188/17). Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że jego realizacja nastąpiła z naruszeniem przepisu § 132 ust. 2 i 3 Warunków technicznych. Z przepisów tych wynika, że kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane włącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych. W celu określenia wymagań technicznych i użytkowych wprowadzony został w § 8 Warunków technicznych podział budynków na grupy wysokościowe, przy czym za budynki niskie (N) uznano budynki do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie (pkt 1). Budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w K. posiada 7 kondygnacji nadziemnych (parter + 6 pięter), zatem nie należy do kategorii budynków niskich. W związku z powyższym w ocenie MWINB zabronione było sytuowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że zarówno Komendant Miejskiej Straży Pożarnej w Krakowie, Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jak i autor opinii z dnia 15 marca 2018 r. nie mieli zastrzeżeń odnośnie zgodności z prawem zastosowanych rozwiązań oraz odnośnie stwarzania przez nie zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców budynku wielorodzinnego lub klientów lokalu gastronomicznego, względnie dla mienia lub środowiska. Zabronione jest bowiem sytuowanie pieców na paliwo stałe, nawet spełniających powyższe warunki, w budynku nie zaliczonym do kategorii "niskich". W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem - tj. przepisem § 132 ust. 2 i 3 Warunków technicznych, bowiem wybudowanie pieca do wypieku pizzy wraz z przewodem dymowym w lokalu budynku mieszkalnego wielorodzinnego należącego do kategorii średniowysokich (SN) jest niedającym się usunąć naruszeniem prawa. Jednocześnie oceniając możliwość opalania spornego pieca do pizzy za pomocą innego paliwa niż drewno, w ocenie MWINB nie jest dopuszczalna taka interpretacja § 132 ust. 3 Warunków technicznych, która prowadziłaby do wniosku, że przepis ten dotyczy instalacji kominków/pieców (z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominowym) opalanych wyłącznie drewnem. Dla określenia, czy podlega on reżimowi § 132 ust. 3 Warunków technicznych istotne znaczenie ma bowiem nie rodzaj stosowanego paliwa, lecz system jego instalacji, a w szczególności rodzaj systemu odprowadzającego produkty spalania. Instalacja służąca do prawidłowego funkcjonowania pieca determinuje rodzaj paliwa, jakie może być w nim używane. Piec, który nie powoduje w procesie użytkowania wydzielania się dymu ani innych szkodliwych substancji (np. jak w przypadku biokominków), nie będzie wymagał instalacji kominowej (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt II OSK 856/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1290/12).

[...] Sp. z o.o. w K. wniósł na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 upb w związku z § 132 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez bezpodstawne ich zastosowanie.

Wg strony skarżącej urządzenie budowlane w postaci pieca do wypieku pizzy wraz z przyłączonym doń przewodem dymowym, nie może być oceniane w kategoriach kominka o którym stanowi § 132 ust. 3 rozporządzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2019r. II OSK 3188/17). Piec do wypieku pizzy nie jest kominkiem. Nadto przeprowadzona w 2018r. instalacja przewodu dymowego, którego dotyczy nakaz rozbiórki nie została dokonana w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w obowiązujących przepisach budowlanych, czyli tym samym nie zostały spełnione warunki zastosowania ort. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 upb. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji, potwierdzonymi przez organ II instancji, piec wykorzystywany do wypieku pizzy zainstalowany w lokalu gastronomicznym spółki nie jest piecem wyłącznie na paliwo stałe, lecz piecem opalanym zarówno na paliwo stałe jak i na gaz propan - butan. W tej sytuacji zasadnym jest twierdzenie, że zarówno montaż przedmiotowego pieca , jak i przewodu dymowego w istniejącym szachcie instalacji wentylacji mechanicznej z połączeniem do pieca do wypieku pizzy, nie pozostaje w sprzeczności z § 132 ust. 2 rozporządzenia, w którym jest mowa wyłącznie o piecach i trzonach kuchennych na paliwo stałe. Funkcjonowanie pieca do wypiekania pizzy jako pieca na gaz propan - butan również wymaga istnienia i funkcjonowania przewodu dymowego, przy czym w takim przypadku nie znajduje zastosowania ograniczenie dotyczące typu budynku, w którym piec i połączone z nim przewody mogą być instalowane. W decyzji nie wskazano żadnych innych okoliczności, poza rodzajem budynku, w którym piec zainstalowano, które miałyby rozstrzygać o niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa, zastosowanego rozwiązania w zakresie instalacji przewodu dymowego pieca do pizzy. Dokumentacja przedłożona w toku postępowania wskazuje na to, iż organy nadzoru kontrolujące dosyć często lokal gastronomiczny, w tym Komendant Miejskiej Stróży Pożarnej w Krakowie oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat Grodzki w Krakowie jak również Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowisko nie miały jakichkolwiek zastrzeżeń odnośnie zgodności z prawem zastosowanych rozwiązań oraz odnośnie stwarzania przez nie zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców budynku wielorodzinnego lub klientów lokalu gastronomicznego, względnie dla mienia lub środowiska,

Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaznaczyć jednak należy, że znaczna część poglądów organu, które doprowadziły do wydania zaskarżonej decyzji jest poprawna. Wadliwość decyzji związana jest natomiast z nienależytym, niepełnym ustaleniem całego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy stanu faktycznego, czyli naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art. 51 prawa budowlanego, prawidłowo odwołał się też do § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przyjmując że dotyczy on nie tylko stricte urządzeń grzewczych ale także innych urządzeń, które wydzielają ciepło. Prawidłowo też uznał, że w przedmiotowym lokalu/budynku nie jest dopuszczalne zastosowanie jakiegokolwiek urządzenia grzewczego na paliwo stałe.

Zbyt pobieżne i niepełne są natomiast ustalenia oraz rozważania organu, związane zarówno z kwalifikacją przedmiotowego urządzenia grzewczego, jak i dotyczące kwestii jego użytkowania przy zastosowaniu paliwa gazowego oraz odwołujące się do samej funkcji systemu odprowadzania spalin. Jak wynika z dokonanych dotychczas ustaleń, urządzenie to może lub funkcjonuje także jako opalane gazem LPG, a w skardze podnosi się ponadto, że do jego użytkowania także w przypadku opalania gazem LPG, konieczne jest istnienie instalacji kominowej. Okoliczności te nie zostały natomiast przez organ ustalone. Zostały w tym zakresie jedynie wyrażone poglądy organu, które nie zostały poprzedzone wystarczającymi ustaleniami stanu faktycznego. Z akt przykładowo nie wynika, że system odprowadzania spalin stanowi część instalacji stosowanej wyłącznie dla urządzenia grzewczego na paliwo stałe oraz czy urządzenie to w przypadku opalania gazem wymaga, czy nie wymaga istnienia instalacji kominowej.

Dlatego w ponownym postępowaniu organ jednoznacznie ustali i wyjaśni, z jakim rodzajem urządzenia grzewczego mamy w przedmiotowym wypadku do czynienia tzn. czy jest to piec, trzon kuchenny, czy kominek. Następnie w wyniku dokonanych ustaleń dokona formalnej kwalifikacji tego urządzenia, tzn. czy jest to urządzenie grzewcze na paliwo stałe w rozumieniu § 132 rozporządzenia, czy też istnieją podstawy do dokonania innej jego kwalifikacji. Jeśli formalnie będzie to urządzenie grzewcze na paliwo stałe, zachodzić będą podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jeśli natomiast urządzenie to będzie można na płaszczyźnie formalnej zakwalifikować inaczej (z uwagi na możliwość zasilania paliwem gazowym) organ rozważy - czyniąc w tym zakresie stosowne ustalenia – możliwość doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem z punktu widzenia obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Ustalenia i rozważania te, dotyczyć będą zarówno samego tzw. pieca, jak i instalacji odprowadzania z niego spalin tzn. ustalenia konieczności jej istnienia przy urządzeniu opalanym gazem oraz prawidłowości jej wykonania w świetle obowiązujących przepisów.

Kończąc należy wskazać, że w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji obydwu organów na podstawie art. 135 p.p.s.a., z uwagi na konieczność dokonania istotnego zakresu ustaleń stanu faktycznego i w związku z tym z koniecznością zachowania zasady dwuinstancyjności.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 987 zł, na którą składają się: koszt wpisu 500 zł, koszt zastępstwa adwokackiego 480 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.