Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1661/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 211. art. 133, at. 110-117a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi [...] w [...] przy udziale B. S. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zatrzymaniu towaru zgłoszonego do procedury tranzytu; oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lutego 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego [...]" w [...] zatrzymał na okres 3 dni roboczych towar w postaci 199 sztuk satelitarnych tunerów cyfrowych z modułem dostępu do Internetu [...] oraz 21 sztuk satelitarnych tunerów cyfrowych z modułem dostępu do Internetu [...], zgłoszonych do procedury tranzytu na podstawie zgłoszenia celnego v przez firmę [...], za pośrednictwem agencji celnej [...] Polska sp. z.o.o. Zatrzymanie towaru zostało dokonane ze względu na podejrzenie naruszenia praw do wzorów przemysłowych należących do [...] GmbH.

Pismem z 16 lutego 2010r. pełnomocnik firmy [...] złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z [...] lutego 2010r., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w ww. sprawie.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia, decyzją z [...] maja 2010r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z [...] lutego 2010r. oraz orzekł, że zatrzymanie towaru na podstawie ww. postanowienia zostaje zakończone.

Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą działań podejmowanych przez organy celne przy zatrzymywaniu towarów podejrzanych o naruszenie praw własności intelektualnej jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 z 22 lipca 2003r. dotyczące działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co, do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż zgodnie z art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1891/2004 z 21 października 2004r. ustalającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 oraz w związku ze złożeniem do Dyrektora Izby Celnej w [...] w dniu 4 lutego 2010r. wniosku o podjęcie działań przez organy celne, Naczelnik Urzędu Celnego [...]" w [...] przedłużył termin zatrzymania towarów na okres 10 dni roboczych tj. do dnia 24 lutego 2010r. Ponadto, zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, urząd celny powinien zostać do dnia 24 stycznia 2010r. poinformowany o wszczęciu przez właściwy organ postępowania mającego ustalić, czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej.

W dniu 22 stycznia 2010r., uprawniony do wzorów przemysłowych należących do [...] GmbH poinformował Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] o przesłaniu do Komendy Rejonowej Policji [...] pisma zawierającego informacje o podejrzeniu naruszenia przepisów art. 305 ust. 1 i 3 ustawy z 30 czerwca 2000r. prawo własności przemysłowej, art. 24 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 116 ust. 1 i 3 ustawy z 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Organ odwoławczy wskazał również, iż zgodnie z art. 305 ust. 1 ustawy z 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego, trudno jest ustalić, czy postępowanie mające ustalić czy nastąpiło naruszenie praw własności intelektualnej zostało wszczęte, czy też właściwy organ odmówił jego wszczęcia. Zatem Dyrektor Izby Celnej podał, iż w terminie określonym w art. 13 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 urząd celny, który dokonał zatrzymania towarów nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania mającego ustalić, czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej.

Z tak przyjętym rozstrzygnięciem nie zgodził się pełnomocnik [...] GmbH w [...]. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Autor skargi podkreślił, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] maja 2010r. nie została doręczona skarżącemu, dowiedział się on o jej wydaniu dopiero w dniu 7 czerwca 2010r. Decyzji zarzucił obrazę przepisów o postępowaniu przez zaniechanie doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącemu (art. 211 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa Dz.U. 1997r. nr 137 poz. 926 z późn. zm.) oraz obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 13 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z 22 lipca 2003r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej.

Wnoszący skargę wskazał, iż urząd celny powiadomił o zatrzymaniu towaru pełnomocnika skarżącego w postępowaniu administracyjnym K. G., który pismem z 5 lutego 2010r. złożył wniosek o udostępnienie próbki towaru, podanie danych importera oraz przedłużenie terminu do wszczęcia postępowania mającego ustalić, czy nastąpiło naruszenie praw własności intelektualnej. Autor skargi podkreślił, iż po zbadaniu udostępnionej próbki K. G. stwierdził, iż towar ten stanowi towar piracki naśladujący swym wyglądem towar oryginalny i narusza tym samym prawa do ww. wzorów przemysłowych. Pismem z 17 lutego 2010r., pełnomocnik skarżącego powiadomił Komendę Rejonową Policji [...] o zatrzymaniu towaru stanowiącego podróbki towaru oryginalnego. Jednak w jego opinii wszczęcie nowego postępowania karnego nie było konieczne, ponieważ Komenda prowadziła już śledztwo przeciwko B. S. wynikające z wcześniejszej sprzedaży za pośrednictwem portalu aukcyjnego allegro.pl podróbek sprzętu produkowanego przez skarżącego.

Ważnym podkreślenia, (zdaniem pełnomocnika skarżącego) jest fakt, że zaskarżona decyzja nie została doręczona skarżącemu, a dowiedział się o niej w ramach postępowania przed Sądem Okręgowym w [...], z powództwa skarżącego przeciwko B. S. o zakazanie sprzedaży towarów naruszających prawa skarżącego oraz zniszczenie towarów zatrzymanych w niniejszym postępowaniu przez Urząd Celny [...] w [...].

Zdaniem autora skargi organ błędnie interpretuje przepisy rozporządzenia 1383/2003 powołując się przy tym na przepisy kodeksu postępowania karnego, mimo faktu, że przepisy rozporządzenia są jako prawo wspólnotowe nadrzędne wobec prawa krajowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył co następuje:

Artykuł 211 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8 z 2005 r. poz. 60 tekst jedn.) zwanej dalej ustawą stanowi, że decyzję doręcza się stronie na piśmie.

Kto ma przymiot strony wskazuje natomiast art. 133 tejże ustawy. Wynika z niego, iż:

1. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy, a także osoby trzecie o których mowa w art. 110 -117 a które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego do której czynności organ podatkowy się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy (ust. 1),

2. stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w pkt. 1 jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku prawnego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa (ust. 2).

W sprawie niniejszej skarżąca [...] GmbH spółka z o.o. według prawa niemieckiego z pewnością nie jest podatnikiem, płatnikiem, inkasentem ani też następca prawnym tych podmiotów. Oznacza to iż należy rozważyć jedynie to czy jest osobą trzecią w rozumieniu ww. przepisu.

Zarówno nauka prawa jak i judykatura stoją na stanowisku, że osoba trzecia może być uznana za stronę postępowania tylko wówczas gdy ma interes prawny w rozumieniu ustaw podatkowych. Chodzi tu jednak o własny interes prawny podlegający konkretyzacji w postępowaniu podatkowym (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt FSK 1269/04 pop 2005 z 5 poz. 125).

Interes prawny jest więc kategorią normatywną mająca swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia konkretnej sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, a zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Oznacza to, że mieć interes prawny to ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Analiza żądania skarżącego oraz postępowania podjętego przez organy celne w związku ze zgłoszeniem do procedury tranzytu (przez firmę [...]) satelitarnych tunerów cyfrowych prowadzi do wniosku, że strona skarżąca ma w przedmiotowej sprawie co najwyżej interes faktyczny. Postępowanie celne nie było bowiem prowadzone w odniesieniu do skarżącej lecz co do podmiotu któremu towar zatrzymano ze względu na podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej.

Wszczęcie postępowania o którym mowa nastąpiło na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...]" w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. zaś jego odpis zasadnie doręczono dokonującemu zgłoszenia. Jeżeli chodzi natomiast o skarżącego to był on jedynie adresatem powiadomienia o fakcie zatrzymania towaru z którym wiązano podejrzenie że narusza on prawo własności intelektualnej innego podmiotu.

Powiadomienie to zawierało informację o konieczności przedstawienia (w określonym tamże terminie) postanowienia o wszczęciu postępowania mającego na celu ustalenie czy prawo własności intelektualnej zostało rzeczywiście naruszone.

Z faktu jego doręczenia ani też z jego treści nie wynika jednak, że skarżący nabył przymiot strony w toczącym się postępowaniu. Dotyczyło ono bowiem [...], a zatem tylko ten podmiot mógł być uznany za stronę w rozumieniu art. 211 Ordynacji podatkowej. Co istotne odmiennego pojęcia strony nie przewidują przepisy zarówno Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej WKC) jak i Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków które mają być stosowane w odniesieniu do towarów naruszających takie prawa (zwanego dalej rozporządzeniem).

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 wym. Rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że:

1. jeżeli w ciągi 10 dni roboczych od otrzymania powiadomienia o zawieszeniu dopuszczenia lub o zatrzymaniu urząd celny nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania mającego ustalić czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej na mocy prawa krajowego zgodnie z art. 10 lub nie otrzymał zgody posiadacza prawa przewidzianej w art. 11 ust. 1 stosownie do przypadku towary zostają dopuszczone lub ich zatrzymanie zostaje zakończone stosownie do przypadku z zastrzeżeniem dokonania wszystkich formalności celnych (ust. 1).

2. okres ten może być przedłużony o maksymalnie 10 dni roboczych w stosownych przypadkach (ust. 2).

Z brzmienia powyższego przepisu wynika więc, że postępowanie które ma być wszczęte w celu ustalenia czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej ma wykazać czy naruszenie to zaistniało ze względu na treść przepisów krajowych a nie wspólnotowych.

To, że w rozporządzeniu chodzi o przepisy prawa krajowego wynika także z treści jego art. 10. Stanowi on, że prawo obowiązujące w Państwie Członkowskim na terytorium którego towary znajdują się w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 stosuje się w celu zdecydowania czy prawo własności intelektualnej zostało naruszone na mocy prawa krajowego. Rozporządzenie wskazuje więc w oczywisty sposób na konieczność odniesienia się do prawa krajowego którego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym ma dać odpowiedź na pytanie czy doszło do naruszenia prawa własności intelektualnej czy też nie.

Rozważania skarżącego na temat prymatu prawa wspólnotowego nad prawem krajowym akurat w omawianej materii są więc nieuprawnione.

Z treści wyżej cytowanego art. 13 rozporządzenia wynikają również terminy które wymagane są dla skutecznego powiadomienia organu celnego o wszczęciu postępowania mającego ustalić czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej. Upływ tychże terminów skutkuje zwolnieniem towaru przez organ celny.

Podkreślić należy, że powiadomieniem organu celnego w rozumieniu art. 13 rozporządzenia nie jest zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa skierowane do właściwego organu uprawnionego do wszczęcia i prowadzenia postępowania przygotowawczego (postępowania karnego), ale procesowa czynność tego organu będąca wszczęciem bądź też odmową wszczęcia takiego postępowania (w praktyce będzie to postanowienie organu).

Z akt sprawy wynika, że ze względu na treść art. 13 rozporządzenia termin dostarczenia postanowienia o którym mowa został określony ostatecznie na dzień 24 lutego 2010 r., natomiast wniosek o ściganie karne został przesłany przez skarżącą spółkę właściwej jednostce policji dopiero w dniu 22 lutego 2010 r.

Najistotniejsze jest jednak to, że powiadomienie o wszczęciu postępowania karnego nie wpłynęło do organu celnego do dnie 24 lutego 2010 r. Taki stan rzeczy pociągnął za sobą konieczność zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury celnej. Brak było bowiem podstawy prawnej pozwalającej na dalsze jego zatrzymanie. (Termin na dostarczenie wymaganego dokumentu został określony w piśmie dotyczącym przedłużenia terminu z dnia 10 lutego 2010 r.).

Z powyższych względów skargę, jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.