Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 659/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 3, art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia 28 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym nr [[...]] z dnia 11 kwietnia 2013 r. zwolnił młodszego aspiranta A. C. ze służby w Policji z dniem 12 kwietnia 2013 r.

Jako podstawę wydania rozkazu wskazano art. 42 ust. 2 pkt 8, art. 43 ust. 3 i art. 45 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji (Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.).

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w dniu 15 stycznia 2013 r. A. C. będąc poza służbą spowodował pod wypływem alkoholu kolizję drogową na ul. C. w L., tj. kierując pojazdem marki [[...]] najechał na prawidłowo zaparkowany samochód marki [[...]], a następnie usiłował odjechać z miejsca zdarzenia. Zostało to mu jednak uniemożliwione poprzez wtargnięcie obecnych tam osób przed maskę samochodu i odebranie kluczyka ze stacyjki.

Organ wziął w szczególności pod uwagę, że w dniu 5 lutego 2013 r. w sprawie [[...]] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową wydane zostało postanowienie o postawieniu funkcjonariuszowi zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu Karnego. Wskazał przy tym, że zlecone przez Prokuraturę badania potwierdziły zawartość alkoholu etylowego we krwi pobranej od A. C. w stężeniu 2, 94 promila alkoholu przy pierwszej próbie oraz 2, 88 promila alkoholu przy drugiej próbie (sprawozdania nr [[...]] i nr [[...]]. W ocenie organu, sprawozdania z badań potwierdziły tym samym popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżania publicznego przez kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości policjanta, A. C. i zarazem - oczywistość jego dokonania. Organ podkreślił, że stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu, z którego nie skorzystała. Działania strony ograniczyły się zasadniczo do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, motywowanego pobytem w szpitalu i chorobą. Wniosek został oddalony, gdyż nie została wypełniona dyspozycja art. 97 § 1 k.p.a. Ponadto, zdaniem organu, okoliczność choroby strony nie ogranicza jej uprawnień z art. 10 k.p.a. bowiem w każdym stadium postępowania z uprawnień tych mogła korzystać przez ustanowionego pełnomocnika. Działania funkcjonariusza zostały ocenione jako mające służyć przedłużeniu postępowania, ponieważ pomimo bytności w siedzibie organu nie uczestniczył w prowadzonych czynnościach dowodowych, nie zapoznał się z aktami spawy, nie złożył zapowiadanych, własnych wniosków dowodowych.

W odwołaniu A. C. podniósł, że rozkaz personalny został mu doręczony dopiero w dniu 18 kwietnia 2013 r., a więc 7 dni od wyznaczenia terminu zwolnienia ze służby. W opinii odwołującego się rozkaz został oparty na fałszywych danych, ponieważ treść uzasadnienia decyzji budzi wątpliwości, co do ilości faktycznie pobranych próbek krwi. W uzasadnieniu podano bowiem jedynie dwie sygnatury sprawozdań z badań krwi, tj. [[...]] i [[...]], jednakże w całości materiałów pojawia się informacja o wynikach stężania o wartościach 2, 49, 2, 88 oraz 2, 94 promila alkoholu. Zatem krew została pobrana trzy, a nie dwa razy. W ocenie strony, z uwagi na powagę sprawy wskazane nieścisłości nie mogą być traktowane w kategorii omyłki pisarskiej, gdyż podważają wiarygodność i obiektywizm Komendanta Powiatowego Policji. Odwołujący wnioskował o odebranie mu postępowania, a także o jego wznowienie.

Rozkazem personalnym nr [[...]] z dnia 28 maja 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej daty, z którą policjant zostaje zwolniony ze służby i orzekł, że zwolnienie ze służby w Policji następuje w dniu 18 kwietnia 2013 r. W pozostałej części rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji został utrzymany w mocy.

W uzasadnieniu rozkazu przedstawiono m.in. dotychczasowy przebieg postępowania oraz ponowiono poczynione w sprawie ustalenia. Przede wszystkim jednak, mając na uwadze treść art. 110 k.p.a. w rozstrzygnięciu stwierdzono, że doręczenie rozkazu w dniu 18 kwietnia 2014 r. należy uznać za okoliczność obligującą organ do nowego określenia daty zwolnienia ze służby A. C.

Podkreślono, że wbrew zarzutom odwołania, postępowanie przeprowadzono prawidłowo, w sprawie zebrano obszerny materiał dowodowy, a strona nie korzystała z prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

W ocenie organu, ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym dwóch sprawozdań na zawartość alkoholu we krwi nr [[...]] i nr [[...]], w oczywisty sposób wynika fakt popełnienia przez A. C. czynu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zebrane w sprawie dowody wskazują, w tym zeznania świadków, że kierowcą pojazdu, który spowodował kolizję w dniu 15 stycznia 2013 r. był policjant A. C.. W sprawie brak jest jednocześnie jakichkolwiek dodatkowych okoliczności, które wymagały by wyjaśnienia lub poddawałyby w wątpliwość, że zdarzenie miało inny przebieg niż ustalono.

W uzasadnieniu rozkazu podkreślono, że od osoby pozostającej w służbie Policji wymaga się nienagannej postawy moralnej. Funkcjonariusz żądając przestrzegania prawa przez innych, tym bardziej winien stosować te kryteria względem siebie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. C. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego nr [[...]] z dnia 28 maja 2013 r. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie, podczas gdy stosunek służbowy skarżącego uległ winien ulec rozwiązaniu z dniem 15 kwietnia 2001 r. w trybie art. 41 ust. 3 ustawy;

- art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie podczas gdy skarżący zgłosił pisemnie wystąpienie ze służby, zaś organ I instancji zaakceptował dzień 15 kwietnia 2013 r. jako dzień zwolnienia ze służby;

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie je to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczeń gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony;

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, oraz wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności na okoliczność zgłaszania przez skarżącego wystąpienia ze służby oraz poczynionych uzgodnień z organem I instancji odnośnie daty wystąpienia;

- naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. poprzez brak działania organu w sposób budzący zaufanie władzy publicznej oraz nie informowanie strony o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, nie udzielanie stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie umożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranego materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez zwolnienie skarżącego ze służby z Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z dniem 15 kwietnia 2013 r.

W uzasadnieniu wniesionej skargi strona zajęła stanowisko, że stosunek służbowy powinien ulec rozwiązaniu z dniem 15 kwietnia 2013 r. w trybie art. 41 ust. 1 ustawy o Policji. Skarżący powołał się na złożony w dniu 16 stycznia 2013 r. raport, w którym wniósł o zwolnienie ze służby i otrzymaną odpowiedź od Komendanta Powiatowej Policji, a także dalszą korespondencję. Zdaniem skarżącego, w związku ze złożonym wnioskiem zwolnienie ze służby winno nastąpić przed upływem 3-miesięcy, stosownie do terminu określonego w art. 41 ust. 3 ustawy. Strona zakwestionowała zasadność nadania orzeczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności, powołując się na wydanie rozkazu personalnego nr [[...]] zawieszającego ją w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Wskazano na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 § 1 k.p.a. W podsumowaniu skarżący podniósł, że organ drugiej instancji powinien uchylić orzeczenie organu pierwszej instancji i dokonać zmiany podstawy prawnej zwolnienia na art. 41 ust. 3 ustawy z dniem 15 kwietnia 2013 r.

Do skargi został załączony raport z dnia 16 stycznia 2013 r. i odpowiedź Komendanta Powiatowego Policji z dnia 17 stycznia 2013 r., a także pisma z dnia 26 marca 2013 r. i z dnia 8 kwietnia 2013 r

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ zaznaczył, że postępowanie w niniejszej sprawie zasadnie zostało wszczęte na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, po złożeniu przez policjanta prośby o dobrowolne zwolnienie ze służby w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle tych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest niezasadna i nie może zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli sądowej był rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 28 maja 2013 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia 11 kwietnia 2013 r. w części dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Przy czym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało uchylone w części dotyczącej określenia daty zwolnienia policjanta ze służby, którą ustalono na dzień 18 kwietnia 2013 r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji (Dz. U. 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwanej dalej - "ustawą" lub "ustawą o Policji". Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby prowadzone w oparciu o powyższy przepis ustawy jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako - " k.p.a.". W postępowaniu tym poza przepisami ustawy o Policji oraz przepisami k.p.a. nie stosuje się przepisów innych procedur, np. postępowania dyscyplinarnego - art. 135p ustawy o Policji. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży zatem obowiązek prowadzenia postępowania z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Dlatego też organ powinien zastosować wszystkie te przepisy postępowania, których celem jest realizacja tej zasady, w tym zwłaszcza art. 77 § 1, 75 i 80 k.p.a.

Celem niniejszego postępowania administracyjnego było ustalenie czy policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa, który uniemożliwia jego dalsze pozostawanie w służbie.

Na wstępie rozważań należy zauważyć, że skarżący zarówno w odwołaniu, jak i we wniesionej skardze, nie kwestionował, że w dniu 15 stycznia 2013 r. spowodował będąc pod wypływem alkoholu kolizję drogową na ul. C. w L., tj. kierując pojazdem marki [[...]] nr rej. [[...]] najechał na prawidłowo zaparkowany samochód marki [[...]] nr rej. [[...]], a następnie usiłował odjechać z miejsca zdarzenia, co zostało uniemożliwione.

Okoliczności dotyczące popełnienia czynu pozostawały poza sporem, a zarazem wynikały w sposób oczywisty i jednoznaczny z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Natomiast zasadniczym zarzutem skargi jest naruszenie przez organy art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego nie zastosowanie - jako podstawy prawnej wydanego rozkazu o zwolnieniu ze służby. Zgodnie z tym przepisem, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Skarżący zaś w dniu 16 stycznia 2013 r., a więc już po popełnieniu zarzucanego mu czynu, złożył wniosek o zwolnienie ze służby (okoliczność ta została podniesiona po raz pierwszy w skardze).

Podstawowy więc zarzut koncentruje się na wskazaniu, że zwolnienie ze służby skarżącego powinno nastąpić w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a nie w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy. Dlatego istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie jaka relacja prawna zachodzi pomiędzy wskazanymi przepisami i określonymi w nich trybami zwalniania policjantów ze służby. Będzie to przedmiotem dalszych rozważań.

Na wstępie trzeba podnieść, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia przewiduje fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby. Zwolnienie może nastąpić w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: pierwszej - oczywistego popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego oraz drugiej - uniemożliwiania przez to jego pozostania w służbie.

W ocenie Sądu orzekającego, obie wymagane ustawowo przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Pierwsza przesłanka, jaką jest oczywistość popełnienia czynu musi być oceniana poprzez stan faktyczny sprawy, który nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie. Jak wynika, ze zgromadzonego materiału, skarżący w dniu 15 stycznia 2013 r. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Popełniony czyn stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Skarżącemu w toku postępowania zostały przedstawione zarzuty, jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. zapadł wyrok karny.

Oczywistość popełnienia czynu znajduje jednoznaczne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. W aktach sprawy znajdują się m.in.: potwierdzone za zgodność dwa protokoły pobrania od A. C. w dniu 16 stycznia 2013 r., o godzinie 0:15 oraz o godzinie 0:40 dwóch próbek krwi (vide: - k. 7-8 akt administracyjnych), dwa Sprawozdania z badań na zawartość alkoholu etylowego w tych próbkach z dnia 30 stycznia 2013 r. (nr [[...]] i nr [[...]]), przeprowadzonych przez Uniwersytet Medyczny wykazujące wartości 2, 94 promila w pierwszej próbce, oraz 2, 88 promila w drugiej (vide: - k. 5-6 akt administracyjnych), protokoły przesłuchań świadków zdarzenia, protokoły oględzin i notatki urzędowe Policji (vide: - k.10-30 akt administracyjnych), z których wynika, że w dniu 15 stycznia 2013 r. doszło do kolizji drogowej, a skarżący został zatrzymany bezpośrednio na miejscu zdarzenia w samochodzie, którym spowodował kolizję. Sposób zachowania się skarżącego wynikający m.in. z zeznań świadków zdarzenia i funkcjonariuszy Policji wskazuje również, że skarżący w nocy z 15 na 16 stycznia 2013 r. znajdował się pod silnym wpływem alkoholu. Jak wynika także z zgromadzonych materiałów, czynności operacyjne w miejscu zdarzenia były wykonywane pod nadzorem Prokuratora J. R. – O., w tym dwukrotne pobranie i zabezpieczenie krwi w NZOZ [[...]] w L.

Ponadto w świetle przywołanych dowodów, okoliczność dwukrotnego pobrania krwi od skarżącego oraz dwóch wyników, wbrew sugestiom zawartym w odwołaniu (o trzech wynikach i trzech pobraniach krwi), nie nasuwa żadnych wątpliwości.

W tym stanie rzeczy, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany w jego ramach materiał dowodowy należy uznać za pełny i wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Ponadto materiał ten został wyczerpująco i spójnie oceniony przez organy, czemu dały wyraz w zapadłych orzeczeniach. Niewątpliwie też uzasadnienia, w tym zaskarżonego rozkazu, spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zarówno w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego rozstrzygnięcia.

Druga przesłanka, warunkująca możliwość zwolnienia policjanta ze służby, została również w sprawie wykazana.

Organy administracji obu instancji, przekonująco bowiem uzasadniły niemożność pozostawienia skarżącego w służbie w Policji z powodu utraty nieposzlakowanej opinii. Podniosły m.in., że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości należy do kategorii przestępstw szczególnie negatywnie postrzeganych w oczach społeczeństwa oraz systematycznie zwalczanych i ściganych przez Policję, a jego charakter przesądza o utracie nieposzlakowanej opinii. Organy, odwołały się również do regulacji zawartej w ustawie o Policji, w tym art. 1 i 25 tej ustawy, określających zadania policji jako formacji przeznaczonej m.in. do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego, a także kryteria jakie musi spełniać policjant. Przy czym należy zauważyć, że zasadniczo te same okoliczności zostały podniesione jako uzasadnienie nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności - art.108 § 1 k.p.a. Dlatego nie można podzielić zarzutów skargi w tym zakresie. Należy tu zaznaczyć również, że przedmiotowe zdarzenie znalazło bardzo negatywny oddźwięk społeczny na forach internetowych.

Także wymagania formalne, warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zostały w niniejszej sprawie spełnione. Organ pierwszej instancji przed wydaniem rozkazu, zgodnie z art. 43 ust. 3 tej ustawy, zasięgnął opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa. W uchwale z dnia 25 lutego 2013 r., nr [[...]], Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Woj. przychyliło się decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

W dalszej kolejności należy odnieść się do podstawowego zarzutu skargi, a mianowicie naruszenia art. 41 ust. 3 ustawy - poprzez jego nie zastosowanie. Jak wskazano już na wstępie, rozpoznanie tego zarzutu wymaga rozważenia jakie relacje prawne zachodzą pomiędzy dwoma trybami zwalniania policjantów ze służby określonymi w art. 41 ust. 3 oraz w art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego rozkazu.

Przepis art. 41 ustawy o Policji, przewiduje trzy tryby zwalniania policjantów ze służby.

I tak, art. 41 ust.1 ustawy określa obligatoryjny tryb zwolnienia policjanta ze służby. W przypadku zatem spełnienia się jednej z przesłanek określonych w ust. 1 organ zobowiązany jest zwolnić policjanta ze służby. Ten obligatoryjny tryb ma charakter wiążący zarówno dla organu, jak i policjanta, co oznacza, że zajście wskazanej przesłanki powoduje obowiązek zwolnienia w tym trybie, bez względu na ocenę tego zdarzenia przez organ, czy policjanta.

Drugi tryb zwolnienia policjanta ze służby określony został w art. 41 ust. 2 ustawy i ma on charakter fakultatywny. Przepis ust. 2 określa przesłanki, a spełnienie jednej z nich oznacza, że organ może wydać decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji. Jedną z tych przesłanek jest popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie, mająca zastosowanie w niniejszej sprawie (art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy).

Natomiast trzeci tryb zwolnienia policjanta ze służby został określony w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który przewiduje zwolnienie policjanta ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Ten tryb zwolnienia może być wszczęty wyłącznie na wniosek policjanta w przeciwieństwie do przedstawionych wcześniej dwóch trybów zwolnienia, charakteryzujących się tym, że wszczęcie postępowania następuje przez organ z urzędu.

W ocenie Sądu, podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 41 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie jest niezasadny. Nie można bowiem podzielić stanowiska strony dotyczącego wykładni tego przepisu. Skarżący z tego przepisu ustawy wyprowadza zasadę, zgodnie z którą złożenie przez niego wniosku o zwolnienie ze służby w dniu 16 stycznia 2013 r. oznacza, że zwolnienie może być dokonane tylko na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy. Tym bardziej, że wszczęcie postępowania z urzędu w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nastąpiło później.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, że wybór właściwego trybu zwolnienia ze służby w Policji należy do właściwego organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. II SA 1924/03, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Złożenie przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby w sytuacji gdy równocześnie spełnione zostały przesłanki do zwolnienia w trybie 41 ust.1 lub art. 41 ust. 2, i gdy takie postępowania zostały z urzędu wszczęte, nie daje pierwszeństwa zwolnieniu na wniosek.

Nie znajduje uzasadnienia pogląd, że przy rozwiązywaniu z policjantem stosunku służbowego pierwszeństwo przed trybem fakultatywnym z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, ma tryb z art. 41 ust. 3 ustawy. Sformułowanie przepisu art. 41 ust. 3 ustawy, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby może sugerować obligatoryjny charakter tego trybu. Ale obligatoryjność ta, w tym przypadku oznacza, że organ po otrzymaniu wniosku o zwolnienie powinien zwolnić policjanta w terminie do 3 miesięcy, ale tylko wówczas gdyby w tym terminie nie zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby. Przepis art. 41 ust. 3 ustawy ma chronić policjantów, ale przed takimi sytuacjami, w których organ po złożeniu wniosku o zwolnienie nie podejmowałby decyzji o zwolnieniu ze służby lub określałby dowolne znacznie dłuższe terminy zwolnienia.

Nie służy natomiast, i nie może służyć, ochronie policjantów w takich przypadkach, gdy równocześnie spełnione zostały przesłanki do zastosowania trybu zwolnienia określonego w art. 41 ust. 1 lub art. 41 ust. 2 ustawy, a złożenie wniosku o zwolnienie miałoby powodować, że tryby te byłyby wyłączone. Taka interpretacja prawa prowadziłaby nie tylko do obejścia przepisów ustawy, ale de facto do niemożności zastosowania innych trybów zwolnienia przez organy, w przypadku złożenia wniosku.

Dlatego też w niniejszej sprawie złożenie przez stronę w dniu 16 stycznia 2013 r. raportu o zwolnienie ze służby nie mogło wyłączyć trybu zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, ani uniemożliwić zastosowanie tego trybu przez organy.

Należy zauważyć, że wniosek został złożony już po popełnieniu czynu przestępczego, co uprawnia do twierdzenia, że poprzez jego złożenie strona chciała uniknąć zwolnienia w innym trybie. Komendant Policji Powiatowej pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. poinformował, że przychyla się do tej prośby, jednak zwolnienie może nastąpić dopiero z dniem 15 kwietnia 2013 r. Przy czy, co jest ważne, w momencie udzielania odpowiedzi, organ nie wiedział, że skarżący dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, i że zachodzi podstawa do zwolnienia w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. Organ bowiem nie dysponował wtedy wynikami badań próbek krwi pobranych od skarżącego bezpośrednio po zdarzeniu (kolizji drogowej). Dwa protokoły poboru próbek krwi oraz dwa sprawozdania z badań zostały przesłane do Komendy w dniu 5 lutego 2013 r., w tej też dacie zostało wszczęte postępowanie z urzędu w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy.

Trzeba tu podkreślić, że wszczęcie postępowania w tym trybie, jak i jego prowadzenie, było niezależne od złożonego raportu. Jest to postępowanie odrębne i samodzielne. Ponadto, jak już podniesiono wyżej w rozważaniach, tryb wnioskowy nie wyprzedza i nie ma pierwszeństwa przed innymi trybami.

Dlatego zarzuty skargi w tym zakresie dotyczące żądania zwolnienia ze służby i daty tego zwolnienia (15 kwietnia 2013 r.), pozostają bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Podobnie jak załączona do skargi korespondencja.

Można tu wskazać, że przewidziany w art. 41 ust. 3 wniosek o zwolnienie ze służby powinien być uwzględniony w terminie do 3 miesięcy, ale w ocenie Sądu, tylko wówczas gdyby w tym terminie nie zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 1 lub art. 41 ust. 2 ustawy. Organ jest związany trzymiesięcznym terminem ale tylko w przypadku orzekania o zwolnieniu ze służby w trybie określonym w art. 41 ust. 3 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 958/05 wyraził pogląd, że przewidziany w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji termin jest zachowany, jeżeli określona w decyzji organu I instancji data zwolnienia policjanta ze służby mieści się w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia przez policjanta ze służby. Jeżeli zaś policjant wnosi odwołanie od decyzji o zwolnieniu go ze służby na skutek wystąpienia, to godzi się na późniejsze wynikające z wszczęcia postępowania odwoławczego określenie daty zwolnienia.

Stanowisko to należy zaaprobować, choć zostało wyrażone na tle wykładni terminu określonego w art. 41 ust. 3 ustawy.

Natomiast w niniejszej sprawie zwolnienie ze służby nastąpiło w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, zatem data zwolnienia ze służby nie musiała się mieścić w terminie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku. W zaskarżonej decyzji określono datę zwolnienia ze służby na dzień 18 kwietnia 2013 r. zgodnie ze stanowiskiem skarżącego zawartym w odwołaniu. Skarżący zakwestionował bowiem możliwość zwolnienia go ze służby z dniem 12 kwietnia 2013 r. gdyż rozkaz personalny organu pierwszej instancji odebrał w dniu 18 kwietnia 2013 r. W konsekwencji też organ odwoławczy, uchylił rozstrzygnięcie w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, podnosząc, że zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej jest związany decyzję od chwili jej doręczenia.

Podsumowując, to w świetle dokonanych rozważań, zarzuty skargi dotyczące trybu i daty zwolnienie ze służby, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, nie można przyjąć, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zaniechanie uchylenia rozkazu i orzeczenie o zwolnieniu ze służby na wniosek i w dacie 15 kwietnia 2013 r.

Przechodząc dalej, to jak już podniesiono wcześniej organy wystarczająco uzasadniły rozkaz w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.) Przedstawioną argumentację należy zaaprobować. W okolicznościach niniejszej sprawy pozostawanie policjanta w służbie, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego godzi w interes służby, a tym samym w interes społeczny, nawet gdyż wcześniej został on zawieszony w pełnieniu obowiązków.

Nie można podzielić poglądu skarżącego o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut ten skarżący uzasadnił wskazując że - jak podał organ II instancji zawiadomienie o zakończeniu postępowania przed organem I instancji doręczono stronie za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 15 kwietnia 2013 r., a więc po wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu. Jednak okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż zawiadomienie o zakończeniu postępowania z dnia 21 marca 2013 r. wraz z pouczeniem zostało doręczono w dniu 5 kwietnia 2013 r. (vide: - k. 69 zawiadomienie i - k. 70 zwrotne poświadczenie odbioru). Przy czym zbieżność dat: 5 i 15 kwietnia, może wskazywać na istnienie pomyłki pisarskiej w uzasadnieniu rozkazu. Tu trzeba zaznaczyć, że ta sama okoliczność legła u podstaw zarzutu naruszenia art. art. 8 k.p.a.

Należy podkreślić, że strona nie jest zobowiązana do czynnego udziału w postępowaniu, stanowi to jej uprawnienie.

Skarżącemu zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 5 lutego 2013 r. wraz z pouczeniem m.in. o treści art. 10 § k.p.a. Także pismo z dnia 28 lutego 2013 r. zawierało pouczenie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzeniu, co do zebranych materiałów (vide: - k. 1 i 2 zawiadomienie z pouczeniem, - k. 40 pismo oraz - k. 3 i 41 zwrotne potwierdzenia odbioru).

Skarżący został również pouczony o możliwości ustanowienia pełnomocnika w sprawie (art. 32 k.p.a.).

Okoliczności sprawy wskazują, że skarżący miał możliwość czynnego udziału. Nie można też uznać, że z uprawnienia tego niego nie skorzystał. Świadczy o tym chociażby składnie w toku postępowania pism procesowych, a mianowicie pisma z dnia 3 marca 2013 r. i pismo z dnia 21 marca 2013 r. Ważne jest, że podczas postępowania nie wskazał na żadne okoliczności, ani na konieczne dla ich stwierdzenia dowody, które mogłyby mieć wpływ na podstawowe ustalenie w sprawie, a mianowicie, że nie dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, tj. że nie spowodował kolizji drogowej prowadzą pojazd pod wpływem alkoholu. Można tu dodać, że zarówno w piśmie z dnia 3 marca 2013 r., jak i z dnia 21 marca 2013 r. strona deklarowała przedstawienie dowodów (czego nie uczyniła, jak i nie wskazała przeszkód, które uniemożliwiają jej złożenie takich wniosków). Natomiast pismo z dnia 21 marca 2013 r. zostało złożone przez skarżącego na Komendzie, i to w dniu przesłuchania świadków, o terminie których przesłuchania został wcześniej powiadomiony (vide: - k.50 zawiadomienie i - k.51 zwrotne potwierdzenie odbioru). Przy czym, jak wynika z dokonanych rozważań, zgromadzony już wcześniej przez organy materiał dowodowy, nie nasuwał wątpliwości co do popełnia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa i nie wymagał już uzupełnienia poprzez dodatkowe przesłuchanie świadków.

Niemniej, co jest istotne, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12, publ. LEX nr 1145527). Skarżący, co prawda przebywał w czasie postępowania na zwolnieniu lekarskim, to jednak takiej zależności nie wykazał.

Nie można podzielić także zarzutu naruszenia przepisów art. 9 k.p.a., zwłaszcza, ze strona nie uzasadniła w czym konkretnie się ono przejawiało.

Należy również zauważyć, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylnie decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy.

W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (nie mogą to być hipotetyczne twierdzenia strony).

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia takiego charakteru naruszeń w przedmiotowej sprawie. Nie można uznać, aby przywołane przez stronę uchybienia, w świetle poczynionych rozważań, miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Podsumowując dokonane rozważania, należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych rozkazów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.