Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 243/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 14, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b)
journal: Dz.U. 2016 poz 1888
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. U.A. z siedzibą w H. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 13 listopada 2014 r. nr IPPB5/423-803/14-4/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

R. U.A. z siedzibą w Holandii (zwana dalej "Skarżącą") zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 3 listopada 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości skorzystania przez holenderski fundusz (działający w formie prawnej "kooperatywy") we zwolnienia podmiotowego określonego w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1888 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.d.o.p." W przedmiotowym wniosku Skarżąca przedstawiła opisane poniżej zdarzenie przyszłe.

Skarżąca jest funduszem inwestycyjnym utworzonym na podstawie przepisów prawa holenderskiego i funkcjonującym w formie prawnej tzw. kooperatywy ([...], dalej: "Fundusz"). Fundusz nie będzie posiadał siedziby ani zarządu na terytorium Polski. W zakresie statusu prawno-podatkowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa holenderskiego:

1) Fundusz będzie posiadał osobowość prawną nadaną zgodnie z przepisami holenderskiego kodeksu cywilnego, będzie zatem podmiotem praw i obowiązków odrębnym od jego inwestorów (członków).

2) Fundusz będzie podlegał opodatkowaniu holenderskim podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, jako holenderski rezydent podatkowy. Fundusz będzie też mógł uzyskać certyfikat rezydencji podatkowej wystawiony przez holenderskie władze podatkowe.

3) Wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu będzie inwestowanie środków wpłaconych przez członków - inwestorów na pokrycie praw uczestnictwa emitowanych przez Fundusz zgodnie z przepisami prawa holenderskiego, w celu dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego oraz osiągnięcia przez inwestorów zysków. Fundusz lokować będzie zebrane środki pieniężne w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

4) Zgodnie z warunkami funkcjonowania Funduszu będzie on działał jako fundusz inwestycyjny zamknięty (instytucja wspólnego inwestowania typu zamkniętego). W rezultacie, możliwość wejścia do i wyjścia z Funduszu będzie podlegać ograniczeniom. Statut Funduszu nie będzie zakładać, aby tytuły uczestnictwa Funduszu były oferowane w drodze oferty publicznej, na rynku regulowanym ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu. Zamiarem Funduszu jest wyłączenie możliwości nabywania jego tytułów uczestnictwa także przez osoby fizyczne gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro (choć prawnie jest to dopuszczalne).

5) Fundusz będzie zarządzany wyłącznie przez licencjonowany podmiot zarządzający (będący osobą prawną, gdyż podmiot zarządzający nie może być osobą fizyczną) z siedzibą w Holandii, regulowany zgodnie z holenderskimi przepisami implementującymi Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/20091 (UE) nr 1095/2010 (dalej: "AIFMD") i prowadzący swoją działalność w oparciu o stosowne zezwolenie wydane przez S. (dalej: "S"), tj. właściwego organu nadzoru nad holenderskim rynkiem finansowym. Niewykluczone, że Fundusz może być zarządzany przez podmiot z siedzibą w innym niż Holandia państwie członkowskim Unii Europejskiej, działający zgodnie z przepisami AIFMD i prowadzący swoją działalność w oparciu o stosowne zezwolenie wydane przez właściwy organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot zarządzający będzie mieć siedzibę. W strukturze Funduszu organem zarządzającym będzie podmiot zarządzający (nie będzie odrębnego zarządu).

6) Zgodnie z przepisami prawa holenderskiego, podmiot zarządzający Funduszem podlega wymogowi posiadania zezwolenia wydawanego przez S. Wniosek o wydanie zezwolenia oraz udzielenie zezwolenia podlega przepisom zawartym w Ustawie o nadzorze finansowym (Wet op het financieel toezicht). Udzielenie (lub odmowa udzielenia) zezwolenia jest decyzją administracyjną. Fundusz natomiast musi zostać zgłoszony do S. S. sprawuje stały nadzór nad podmiotem zarządzającym oraz działalnością inwestycyjną prowadzoną przez niego w ramach Funduszu. Fundusz jest w istocie funduszem regulowanym, ponieważ zarządzanie inwestycyjne wykonywane za pośrednictwem Funduszu podlega nadzorowi ze strony S. Tym samym, działalność inwestycyjna Funduszu będzie prowadzona na rzecz Funduszu przez podmiot zarządzający Funduszem na podstawie zezwolenia wydanego podmiotowi zarządzającemu przez S. oraz po rejestracji Funduszu w S. W związku z powyższym, Funduszu będzie regulowaną instytucją wspólnego inwestowania nadzorowaną przez S. Mianowicie, S. sprawować będzie nadzór nad działalnością zarządcza Funduszu (tj. prowadzeniem działalności inwestycyjnej) polegający m. in. na badaniu zgodności działalności Funduszu z obowiązującym prawem, weryfikacji rzetelności i wiarygodności zarządzającego funduszem, wypłacalności zarządzającego, jego administracyjnej struktury oraz wewnętrznej kontroli i przejrzystości względem inwestorów i właściwych organów.

7) W zasadzie, zezwolenie udzielone podmiotowi zarządzającemu obejmuje wszystkie funkcje zarządzania. W szczególności zezwolenie pozwala na zarządzanie portfelem i zarządzanie ryzykiem, jak również na wykonywanie następujących funkcji:

a) administrowanie:

- obsługa prawna i usługi w zakresie rachunkowości w zarządzaniu Funduszami,

- zapytania klientów,

- wycena i wyznaczanie ceny, w tym zeznania podatkowe,

- monitorowanie przestrzegania uregulowań,

- prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa i udziałów

- podział dochodu,

- emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa i udziałów,

- ustalenia umowne, w tym wysyłanie świadectw,

- przechowywanie ksiąg,

b) wprowadzanie do obrotu,

c) działalność związana z aktywami Funduszu, a mianowicie usługi niezbędne do wypełniania funkcji powierniczej ZAFI. zarządzanie infrastrukturą, działalność w zakresie administrowania nieruchomościami, porady dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii inwestycyjnej i spraw związanych, porady i usługi związane z łączeniem i nabywaniem przedsiębiorstw i inne usługi związane z zarządzaniem Funduszem oraz spółkami i innymi aktywami, w które zainwestowano.

Ponadto, podmiot zarządzający może również (między innymi) świadczyć następujące usługi:

d) zarządzanie portfelami inwestycyjnymi na podstawie uprawnień przekazanych przez inwestorów w ramach własnego uznania indywidualnie dla każdego klienta,

e) w ramach usług pobocznych - obejmujące:

- doradztwo inwestycyjne,

- przechowywanie i administrowanie w odniesieniu do udziałów lub jednostek uczestnictwa przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania,

- przyjmowanie i przekazywanie zleceń dotyczących instrumentów finansowych.

Co do zasady, podmiot zarządzający musi ustąpić jeżeli straci zezwolenie S. lub w przypadku jego niewypłacalności. Wówczas konieczne będzie powołanie na jego miejsce innego zarządzającego posiadającego wymagane zezwolenie.

8) W praktyce, zawierana jest przez podmiot zarządzającego i Fundusz umowa o zarządzanie na podstawie przepisów holenderskiego prawa cywilnego. Ponadto, podmiot zarządzający będzie posiadał uprawnienia do pełnienia funkcji zarządu. Wówczas podmiot zarządzający będzie reprezentował Fundusz, w tym w relacjach z podmiotem zarządzającym (w przypadku zawarcia przez Fundusz umów takich jak umowa inwestycyjna lub inne umowy, podmiot zarządzający może podpisać taką umowę w imieniu Funduszu działając w charakterze samodzielnego dyrektora).

9) Forma prawna tzw. kooperatywy jest szczególną formą prawną na gruncie prawa holenderskiego mającą członków a nie wspólników. Tytuły uczestnictwa w Funduszu można zatem określić jako "udziały członkowskie" (ang. membership interests). Każdy członek ma co najmniej jeden głos w Walnym Zgromadzeniu Członków (Zgromadzenie Członków), lecz statut może przyznać niektórym członkom więcej niż jeden głos. Dopuszczalna jest liczba głosów współmierna do wysokości udziału każdego członka. Zgromadzenie Członków ma następujące uprawnienia (niektóre z nich mogą być przekazywane): powoływanie, zawieszanie i odwoływanie dyrektorów zarządzających, zatwierdzanie rocznych sprawozdań finansowych, zmiany statutu, rozwiązanie kooperatywy, przekształcenie/fuzja/podział, dokonywanie wypłat na rzecz członków, oraz wszystkie inne uprawnienia powierzone innym organom na podstawie przepisów prawa lub statutu.

10) Aktywa Funduszu będą przechowywane przez depozytariusza działającego zgodnie z regulacjami AIFMD, którym będzie podmiot utworzony w Holandii. Zgodnie z przepisami holenderskimi, podmiot zarządzający musi wyznaczyć depozytariusza dla każdego zarządzanego przez siebie funduszu, w tym także dla działającego w formie kooperatywy. W szczególności, depozytariusz będzie prowadził rejestr aktywów Funduszu, monitorował przepływ środków, będzie odpowiedzialny za zapewnienie, aby rozliczanie umów dotyczących aktywów Funduszu następowało bez nieuzasadnionego opóźnienia, kontrolował terminowość rozliczania umów z uczestnikami Funduszu, sprawował ogólny nadzór nad działalnością inwestycyjną Funduszu oraz wykonywał inne czynności związane z przechowywaniem ksiąg i administrowaniem Funduszem i jego aktywami.

Fundusz może podjąć działalność inwestycyjną poprzez nabywanie lub obejmowanie papierów wartościowych, instrumentów finansowych lub innych praw majątkowych. W szczególności, Fundusz może posiadać papiery wartościowe wyemitowane przez spółkę z siedzibą i miejscem zarządu w Wielkim Księstwie Luksemburg działającej w formie prawnej Societe en Commandite Speciale (dalej: "SCSP"). SCSP jest spółką osobową niepodlegającą w państwie swojej rezydencji podatkowej opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, tj. spółką niebędącą osobą prawną w rozumieniu art. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. W przyszłości, SCSP może zostać wspólnikiem polskich spółek osobowych, w szczególności spółek jawnych i komanchtowych (dalej: "Spółki Osobowe"), prowadzących działalność gospodarczą m. in. w zakresie najmu powierzchni handlowej/biurowej w Polsce lub osiągających dochody ze zbycia składników majątkowych, w tym w szczególności nieruchomości położonych w Polsce, a także inne dochody.

Następnie w uzupełnieniu swojego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Skarżąca wskazała, że zgodnie z holenderskim prawem spółek, holenderska Kooperatywa może inwestować w składniki majątku w ramach przedmiotu działalności określonego zgodnie z postanowieniami jej aktu założycielskiego. Zgodnie z ust. 2:53 holenderskiego kodeksu cywilnego, określony w akcie założycielskim przedmiot działalności holenderskiej Kooperatywy musi uwzględniać pewne istotne potrzeby jej członków zgodnie z treścią umów zawartych między nimi, w związku z przedsięwzięciem, które Kooperatywa prowadzi lub ma prowadzić w tym celu na rzecz swych członków. W świetle prawa holenderskiego możliwe jest założenie Kooperatywy do celów inwestycyjnych. Wówczas przedmiot działalności Kooperatywy musi uwzględniać cel takiej wspólnej inwestycji. Prawo holenderskie nie przewiduje ograniczeń w zakresie dozwolonych inwestycji Kooperatywy. Kooperatywa może zatem inwestować w papiery wartościowe, inne instrumenty finansowe, nieruchomości, prawa własności intelektualnej, wierzytelności, prawa majątkowe, itp. Prawo holenderskie dopuszcza także inwestycje Kooperatywy w prawa udziałowe w spółkach kapitałowych (niestanowiące papierów wartościowych) oraz prawa udziałowe w spółkach osobowych nieemitujących papierów wartościowych. W sytuacji gdy podmiot zarządzający Kooperatywą posiada licencję wydaną przez S. (S.) winien on okresowo {co najmniej raz w roku) dokonywać wyceny składników majątkowych. Podstawą obliczenia wartości netto aktywów musi być wartość rynkowa. Zgodnie z dyrektywą w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (AIFMD), podmiot zarządzający holenderską Kooperatywą musi być osobą prawną. Jeśli podmiotem zarządzającym holenderską Kooperatywą jest holenderska osoba prawna, zwykle jest to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid) prawa holenderskiego. W opisanym zdarzeniu przyszłym podmiotem zarządzającym będzie zatem osoba prawna, działająca w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prawa holenderskiego. Podmiot zarządzający może być członkiem (uczestnikiem) w podmiotach typu "[...]" ale nie jest to obowiązkowe.

Przedstawiając opisane powyżej zdarzenie przyszłe Skarżąca zadała następujące pytanie: czy przychody (dochody) Funduszu osiągane na terytorium Polski, w tym przychody (dochody) i udziału w SCSP w części odpowiadającej udziałowi SCSP w zyskach Spółki Osobowej, będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., zarówno z momentem ich uzyskania przez Spółkę Osobową/SCSP, jak i z chwilą ich faktycznej wypłaty na rzecz Funduszu ?

Skarżąca przedstawiając następnie własne stanowisko w kwestii objętej pierwszym z powyższych pytań wskazała, że jej zdaniem objęcie przez nią udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Spółki Inwestycyjnej) w zamian za wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci 49% udziałów w kapitale zakładowym S. (Sp. z o.o.), które dają 49% praw głosu w S., spowoduje powstanie dla Skarżącej przychodu w kwocie odpowiadającej wartości nominalnej udziałów Spółki Inwestycyjnej objętych przez Skarżącą w zamian za udziały Spółki Wydawniczej.

Przedstawiając następnie własne stanowisko w kwestii powyższym pytaniem Skarżąca wskazała, że jej zdaniem przychody (dochody) Funduszu osiągane na terytorium Polski, w tym przychody (dochody) z udziału w SCSP w części odpowiadającej udziałowi SCSP w zyskach Spółki Osobowej, będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., zarówno z momentem ich uzyskania przez Spółkę Osobową/SCSP, jak i z chwilą ich faktycznej wypłaty na rzecz Funduszu. Uzasadniajac swoje stanowisko w sprawie Skarżąca wskazała, że Fundusz spełnia wszystkie przesłanki skorzystania ze zwolnienia określonego w powłanym przepisie, gdyż: 1) spełnia warunek instytucji wspólnego inwestowania z siedzibą w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, 2) spełnia warunek podlegania w państwie siedziby (Holandii), opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, 3) spełnia warunek zgodnie z którym wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, 4) spełniony będzie wymóg prowadzenia przez Fundusz działalność na podstawie zezwolenia/zawiadomienia właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Fundusz ma siedzibę oraz wymóg podlegania działalności Funduszu bezpośredniemu nadzorowi właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Fundusz ma siedzibę, 5) spełniony będzie wymóg posiadania przez Fundusz depozytariusza przechowującego jego aktywa, 6) spełniony będzie wymóg zarządzania Funduszem przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwego organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę, 7) spełniony będzie wymóg istnienia podstawy prawnej do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organów podatkowych państwa, w którym Fundusz ma siedzibę.

W interpretacji indywidualnej z dnia 13 listopada 2014 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał przedstawione powyżej stanowisko Skarżącej w zakresie możliwości skorzystania przez holenderski fundusz (działający w formie prawnej "kooperatywy") we zwolnienia podmiotowego określonego w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. – za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu powyższej interpretacji, organ interpretacyjny wskazał, że polska ustawa o funduszach inwestycyjnych enumeratywnie wylicza kategorie inwestycji, jakich może dokonywać fundusz inwestycyjny zamknięty (dalej: "FIZ"). FIZ może, z określonymi wyjątkami, lokować środki w papiery wartościowe, wierzytelności osób prawnych, udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, waluty, instrumenty pochodne, prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od oznaczonych co do gatunku rzeczy, określonych rodzajów energii, mierników i limitów wielkości produkcji, dopuszczone do obrotu na giełdach towarowych oraz instrumenty rynku pieniężnego, jeżeli są zbywalne. Ponadto przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być własność lub współwłasność nieruchomości gruntowych, budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości, statków morskich oraz użytkowanie wieczyste na zasadach określonych w ustawie. Szczególnie jest to widoczne w przypadku analizy możliwości inwestycji w spółki osobowe prawa handlowego nieposiadające osobowości prawnej, nieemitujące papierów wartościowych. Natomiast zgodnie z przyjętym przez polskiego ustawodawcę modelem fundusze inwestycyjne nie mogą inwestować w spółki osobowe nie emitujące papierów wartościowych, takie jak spółka jawna lub komandytowa. Wynika to m.in. z odmienności konstrukcji polskiej spółki osobowej jawnej lub komandytowej w zakresie odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki, jej reprezentacji, zarządzania, zbywalności praw udziałowych, itd. od rozwiązań przewidzianych dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnych. Szczególnie jest to widoczne w przypadku spółki jawnej. Dlatego też polski ustawodawca nakazuje traktować dochody z udziału w transparentnej podatkowo spółce osobowej tak jak dochody z działalności gospodarczej (por. art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym, Dz. U. z 2013 r., poz. 1387). Stąd brak jest zdaniem tego organu podstaw do przyjęcia, że skoro Fundusz może uzyskiwać takie dochody z działalności gospodarczej, to za wypełniony można uznać warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Warunek ten jednoznacznie wskazuje, że podmioty, których przedmiotem działalności (użyto sformułowania "wyłącznym przedmiotem") są inne rodzaje aktywności gospodarczej niż tam wymienione, w tym działalność gospodarcza - nie są uprawnione do zwolnienia podmiotowego.

Organ interpretacyjny podkreślił również, że nie jest istotny faktyczny zakres inwestycji Funduszu (wynikający z polityki inwestycyjnej, statutu, itp.), ale zakres wynikający z ram prawnych wynikających z prawa państwa, według którego dana instytucja wspólnego inwestowania została zorganizowana. Nie sposób bowiem przyjąć, że polski ustawodawca założył możliwość wielokrotnego uzyskiwania prawa do zwolnienia podmiotowego i jego utraty w ciągu roku podatkowego w związku ze zmianą polityki inwestycyjnej, czy też zapisów umownych, statutowych funduszu. Na takie rozumienie tego przepisu wskazuje także wykładnia systemowa. Zdaniem tego organu, analiza porównywalności przedmiotowych funduszy holenderskich i polskich funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 56 ze zm.) - zwanej dalej: "u.f.i.", prowadzi do wniosku, że przedmiot ich działalności należy uznać za nieporównywalny. Organ zauważył też, że inwestycje w spółki osobowe nie mieszczą się także w zakresie określonym w art. 50 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 302/32). Natomiast celem Dyrektywy jest m.in. zapewnienie odpowiedniej ochrony inwestorów. Zatem w ocenie tego organu, wykładnia celowościowa przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wskazuje, że zwolnienie podmiotowe określone w tym przepisie nie obejmuje zagranicznych spółek/funduszy inwestycyjnych mogących inwestować w polskie spółki jawne i inne spółki osobowe nie emitujące papierów wartościowych (których zakres dopuszczalnych inwestycji wykracza poza zakres działalności polskich funduszy określony w u.f.i.). Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że w przedstawionym we wniosku Skarżącej zdarzeniu przyszłym nie będzie spełniony warunek zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p.

Następnie w odpowiedzi na złożone przez Skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w powyższej interpretacji indywidualnej.

Skarżąca zaskarżyła powyższą interpretację indywidualną wnosząc skargę w piśmie z dnia 3 lutego 2014 r., w której zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że Skarżąca będąca zagraniczną instytucją wspólnego inwestowania, nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych wyłącznie z uwagi na możliwość inwestowania środków pieniężnych w spółki osobowe z siedzibą w Polsce, nieemitujące papierów wartościowych,

2) art. 63 i 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 56 i 58 według poprzedniej numeracji Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - dalej: "Traktat"), poprzez naruszenie zasady swobody przepływu kapitału oraz uchybienie zakazowi arbitralnej dyskryminacji i ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności, w sytuacji, w której nie istniały przesłanki interesu ogólnego uprawniające organ do odmowy przyznania zwolnienia podatkowego Skarżącej.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 525/15 uwzględniając powyższą skargę uchylił zaskarżoną przez Skarżącą intepretację indywidualną. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w rozpoznanej sprawie dotyczy spełnienia przez Skarżącą warunku skorzystania z omawianego określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Sąd I instancji przytoczył treść ww. przepisu oraz zaznaczył, że rozważania organu interpretacyjnego stanowią w części powtórzenie argumentacji przedstawionej w wyroku tego Sądu z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1639/12, dotyczącej kryteriów porównywalności funduszy zagranicznych z krajowymi dla celów oceny dopuszczalności objęcia ich zwolnieniem. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że wyrok ten w toku kontroli instancyjnej został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1455/13. Sąd I instancji zauważył, że w powłanym wyroku NSA wskazno, iż "regulacja zawarta w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. została oceniona przez projektodawcę, a następnie prawodawcę, jako zapewniająca podobieństwo funduszy zagranicznych mogących korzystać ze zwolnienia podatkowego do funduszy polskich, którym takie zwolnienie przysługuje. Jako nadinterpretację przywołanego fragmentu uzasadnienia projektu ustawy uznać należy założenie, że instytucje wspólnego finansowania, o których mowa w analizowanym przepisie, działające na zasadach podobnych do polskich funduszy inwestycyjnych, będą miały takie same jak polskie fundusze podstawy prawne powstawania i działania, ustrój, status organizacyjno-prawny. Nie uzasadnia on także oceny zasad tworzenia i funkcjonowania zagranicznych funduszy inwestycyjnych przez bezpośrednie odniesienie do przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych lub dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE". Sąd I instancji zwrócił ponadto uwagę, że w sprawie zakończonej ww. wyrokiem chodziło wprawdzie o inną przesłankę (art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f), jednak twierdzenia w nim przedstawione mają - jego zdaniem - wymiar uniwersalny przy ocenie dopuszczalności zastosowania zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji uznał, że za istotną, wynikającą z ww. wyroku wskazówkę interpretacyjną należy uznać dokonane w nim nawiązanie do redakcji art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., który - w odróżnieniu od regulacji ujętej w pkt 10 tego przepisu - nie zawiera odesłania do przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Z tego powodu dokonując oceny podobieństwa funduszy zagranicznych i polskich nie można opierać się wyłącznie - tak jak to uczynił organ interpretacyjny - na przepisach ustawy o funduszach inwestycyjnych. Sąd I instancji stwierdził, że oparcie się na nich sprawia, iż nie dochodzi już do analizy podobieństwa, lecz formułowania pozaprawnego warunku identyczności w odniesieniu do zakresu ich działania. To zaś jest nie do zaakceptowania na gruncie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., który formułuje kryteria "porównywalności" instytucji wspólnego inwestowania do polskich funduszy inwestycyjnych, a ich nie "identyczności".

Sąd I instancji zauważył też, że zdaniem organu interpretacyjnego, przedstawiony we wniosku Skarżącej zakres działalności holenderskich funduszy inwestycyjnych wyklucza objęcie ich omawianym zwolnieniem z tego powodu, iż zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej uznaje się za przychody z działalności gospodarczej. Jednakże, w ocenie tego Sądu, forsowana przez organ interpretcyjny teza nie znajduje odzwierciedlenia w brzmieniu poddanego analizie przepisu. Sformułowany w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. warunek w postaci wyłącznego przedmiotu działalności instytucji wspólnego inwestowania obejmującego zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego i niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe i "inne prawa majątkowe", nie został obwarowany żadnym zastrzeżeniem, w szczególności takim jak w art. 145 ust. 1 pkt 6 u.f.i. Stąd też Sąd I instancji przyjął, że wobec braku podobnego zastrzeżenia, nie można uznać za uprawnioną tezy o niedopuszczalności z tego powodu skorzystania przez Skarżącą z omawianego zwolnienia.

Minister Finansów zaskarżył powyższy wyrok Sądu I instancji, wnosząc skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię:

1) art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) w zw. z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie Skarżąca spełnia warunki do skorzystania ze zwolnienia, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia tych przepisów winna prowadzić do wniosku, że uczestnictwo w polskiej spółce osobowej należy uznać za prowadzenie działalności i w konsekwencji do uznania, że zagraniczny podmiot nie spełnia warunku do skorzystania ze zwolnienia, gdyż wyłącznym przedmiotem działalności Skarżącej nie jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

2) art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że warunek określony w tym przepisie odwołuje się do indywidualnych rozwiązań prawnych, statutu, warunków umownych dotyczących funduszu - a nie do ram prawnych działalności danego typu funduszu inwestycyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty Minister Finansów wniósł w skardze kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca w odpowiedzi wniosła o oddalenie powyższej skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu powyższej skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 127/16 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał, że zasadny jest pierwszy spośród podniesionych przez Ministra Finansów zarzutów kasacyjnych, dotyczący naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., poprzez błędną jego wykładnię. NSA zauważył, że przepis ten ustanawia jedną z przesłanek, których łączne spełnienie warunkuje skorzystanie z podmiotowego zwolnienia od podatku dochodowego przez instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Polska kraju członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Stanowi on, iż warunkiem tego zwolnienia jest to, że wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Przepis ten określa zatem, stanowiący warunek zwolnienia podatkowego, dozwolony zakres działalności takiej instytucji, ograniczając go, poprzez słowo "wyłącznie" do zbiorowego lokowania środków pieniężnych we wskazane w nim aktywa.

NSA wskazał następnie, że Sąd I instancji w niniejszej sprawie dokonał zbyt daleko idącego zawężenia spornego problemu. Zdaniem NSA, spornego problemu nie można było sprowadzić w niniejszej sprawie jedynie do utożsamienia inwestowania przez Fundusz w "polskie spółki osobowe" ze zbiorowym lokowaniem środków pieniężnych w "inne prawa majątkowe" w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., bez uwzględnienia specyfiki funkcjonowania tych spółek, a także ich wspólników, w świetle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.) – zwanej dalej: "k.s.h.", oraz sposobu ich opodatkowania, stosownie do przepisów ustaw o podatkach dochodowych, jak również wynikających stąd konsekwencji właśnie w aspekcie wymogów wynikających z analizowanego przepisu u.p.d.o.p. NSA uznał też, że Minister Finansów analizując problem dopuszczalnego zakresu działalności, określonego w spornym przepisie, tj. art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., słusznie odwołał się do regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. NSA zauważył, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r. stanowi, iż jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej w spółce, określone na podstawie ust. 1, uznaje się za przychody z działalności gospodarczej.

NSA zgodził się również ze stanowiskiem Ministra Finansów, że czym innym jest lokowanie środków pieniężnych i uzyskiwanie, tzw. dochodów pasywnych, a czym innym udział w spółce jawnej połączony z obowiązkiem prowadzenia jej spraw, czyli zarządzaniem tym podmiotem. W tym ostatnim przypadku trudno jest zatem mówić, że jest to jedynie lokowanie środków pieniężnych, skoro istotą uczestnictwa w takiej spółce jest prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Również zasady odpowiedzialności wspólników spółki jawnej sprawiają, że inwestycja w taką spółkę poprzez wniesienie stosownego wkładu, a co za tym idzie uczestniczenie w niej jako jej wspólnik ze wszelkimi tego konsekwencjami, nie przemawia za tym, iż stanowi to tylko działalność czysto inwestycyjną. Biorąc powyższe pod uwagę NSA uznał też za zasadne stanowisko Ministra Finansów, zgodnie z którym uczestniczenie w mającej siedzibę w Polsce spółce osobowej prawa handlowego, prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów (art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p.), wykracza poza dopuszczalny w świetle art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. przedmiot działalności zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania. Zdaniem NSA, konstatacji tej nie może zmienić okoliczność pośredniczenia w uzyskiwaniu przez Fundusz przychodów z tytułu udziału zysku polskich spółek osobowych, niebędącej osobą prawną i niepodlegającej opodatkowaniu w państwie swojej rezydencji spółki osobowej z Luksemburga ("SCSP"). Nadmienić tu bowiem trzeba, że w przepisie art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., mając na uwadze art. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., chodzi oczywiście wyłącznie o wspólników, którzy są podatnikami podatku dochodowego. Jeżeli natomiast wspólnikiem takiej spółki jest inna spółka niebędąca osobą prawną, co na gruncie przepisów k.s.h. jest dopuszczalne, wówczas przychody te (z działalności gospodarczej) należy przypisać w odpowiedniej proporcji wspólnikom tejże spółki (będącej wspólnikiem innej spółki osobowej) będącym podatnikami podatku dochodowego.

NSA wskazał też, że w świetle rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o funduszach inwestycyjnych, fundusze działające na podstawie tej ustawy nie mogą inwestować w spółki osobowe (nie emitujące papierów wartościowych), takie jak spółka jawna lub komandytowa. Wprowadzenie do u.p.d.o.p. z dniem 1 stycznia 2011 r. przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p miało na celu zapobieżenie możliwej dyskryminacji, w stosunku do funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, instytucji wspólnego inwestowania mających siedzibę w innym niż Polska kraju członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Zapobieżenie dyskryminacji oznacza zrównanie pod względem podatkowym polskich i zagranicznych funduszy, stworzenie im porównywalnych warunków działania, nie zaś uprzywilejowanie tych ostatnich, poprzez stworzenie im lepszych (szerszych) możliwości inwestowania w Polsce, aniżeli jest to udziałem funduszy działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, co również przemawia za przyznaniem racji Ministrowi Finansów w zakresie wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Końcowo NSA zauważył również, że powyższe stanowisko, zgodnie z którym nabywanie praw udziałowych przez zagraniczne instytucje wspólnego finansowania w spółkach osobowych mających siedzibę w Polsce (jawnych i komandytowych) i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów, wykracza poza zakres działalności określony w ww. przepisie u.p.d.o.p. - wyrażone zostało w wyrokach NSA z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1777/15 oraz dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2098/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2016, poz. 718, zwanej dalej:"p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zatem interpretacja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast w myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną Interpretacje z punktu widzenia jej zgodności z prawem Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem wydana Interpretacja odpowiada prawu.

Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie Sąd działa w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2017r., w sprawie o sygn. akt II FSK 127/16, który uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015r., sygn. akt III SA/Wa 525/15 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przywołana norma prawna oznacza "ograniczenie" swobody sądu pierwszej instancji przy wydawaniu nowego orzeczenia, po wyroku NSA przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania. Nadto, zgodnie z regulacją zawartą w zdaniu drugim art. 190 w/w ustawy - skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w judykaturze "w tym sensie wykładnia prawa, o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt. II GSK 830/08).

Użyte w komentowanym przepisie pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a. dotyczyć może tylko dwóch sytuacji.

Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Mianowicie, gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki: NSA z dnia 4 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1064/08; z dnia 14 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 342/05; z dnia 4 września 2007r., sygn. akt I FSK 1130/06 – dostępne (podobnie jak inne przywołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych, w bazie orzecznictwa NSA na stronach: www. cbois.nsa.gov.pl; analogiczne stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lipca 1998r., sygn. akt I PKN 226/98).

Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451, a także: uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008r., sygn. akt I FPS 1/08).

Przenosząc powyższe uwagi i rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w przywołanym wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2017r. i dlatego Sąd obowiązany jest orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

NSA przekazując tut. Sądowi do ponownego rozpoznania sprawę wskazał, że za trafne należy uznać stanowisko Ministra Finansów, że uczestniczenie w mającej siedzibę w Polsce spółce osobowej prawa handlowego, prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów (art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p.), wykracza poza dopuszczalny w świetle art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. przedmiot działalności zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania.

Konstatacji tej nie może zmienić okoliczność pośredniczenia w uzyskiwaniu przez Fundusz przychodów z tytułu udziału zysku polskich spółek osobowych, niebędącej osobą prawną i niepodlegającej opodatkowaniu w państwie swojej rezydencji spółki osobowej z Luksemburga ("SCSP"), gdyż we wspomnianym art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., mając na uwadze art. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., chodzi wyłącznie o wspólników, którzy są podatnikami podatku dochodowego. Jeżeli natomiast wspólnikiem takiej spółki jest inna spółka niebędąca osobą prawną, co na gruncie przepisów k.s.h. jest dopuszczalne, wówczas przychody te (z działalności gospodarczej) należy przypisać w odpowiedniej proporcji wspólnikom tejże spółki (będącej wspólnikiem innej spółki osobowej) będącym podatnikami podatku dochodowego.

W związku z powyższym, zdaniem NSA, w świetle rozwiązań prawnych przyjętych w ustawie o funduszach inwestycyjnych, fundusze działające na podstawie tej ustawy nie mogą inwestować w spółki osobowe (nie emitujące papierów wartościowych), takie jak spółka jawna lub komandytowa.

NSA podkreślił także, że wprowadzenie do u.p.d.o.p. z dniem 1 stycznia 2011 r. art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p miało na celu zapobieżenie możliwej dyskryminacji, w stosunku do funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, instytucji wspólnego inwestowania mających siedzibę w innym niż Polska kraju członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Zapobieżenie dyskryminacji oznacza zrównanie pod względem podatkowym polskich i zagranicznych funduszy, stworzenie im porównywalnych warunków działania, nie zaś uprzywilejowanie tych ostatnich, poprzez stworzenie im lepszych (szerszych) możliwości inwestowania w Polsce, aniżeli jest to udziałem funduszy działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych - co również przemawia za przyznaniem racji Ministrowi Finansów w zakresie wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p.

Sąd w składzie orzekającym, będąc związany zaprezentowaną wyżej wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego co do wykładni przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. uznał, że analiza stanu prawnego na tle przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego uzasadnia przyjęcie, że stanowisko prawne organu Interpretacyjnego jest prawidłowe, co obliguje Sąd do oddalenia skargi.

Sąd porządkowo przypomina, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w stanie faktycznym podanym przez Skarżącą, spełnia ona wszystkie warunki wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. niezbędne do zwolnienia jej, jako zagranicznego funduszu inwestycyjnego, z podatku dochodowego od osób prawnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że spór, na etapie na którym zawisł przed Sądem, zawęża się do warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., a mianowicie do oceny, czy warunek zwolnienia podmiotowego będzie spełniony w przypadku opisanym w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym, tj. także w części odpowiadającej udziałowi Skarżącej w zyskach spółki osobowej (z momentem ich uzyskania przez Spółkę Osobową/SCSP jak i z chwilą ich faktycznej wypłaty na rzecz Funduszu.

Organ w skarżonej interpretacji nie kwestionował spełniania przez Fundusz pozostałych warunków wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., niezbędnych do zwolnienia go z podatku dochodowego od osób prawnych.

Przy tak zaistniałym sporze, jak podkreślił NSA w omówionym na wstępie wyroku kasacyjnym, nie można problemu sprowadzać jedynie do utożsamienia inwestowania przez Fundusz w "polskie spółki osobowe" ze zbiorowym lokowaniem środków pieniężnych w "inne prawa majątkowe" w rozumieniu przepisu art. art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., bez uwzględnienia specyfiki funkcjonowania spółek osobowych, a także ich wspólników, w świetle ustawy z dnia 15 września 2000 Kodeks spółek handlowych oraz sposobu ich opodatkowania, stosownie do przepisów ustaw o podatkach dochodowych, jak również wynikających stąd konsekwencji w aspekcie wymogów wynikających z analizowanego przepisu u.p.d.o.p.

Z punktu widzenia opodatkowania wspólników spółek osobowych, Skarżąca poprzez spółkę osobową, której stanie się wspólnikiem, może uzyskiwać przychody z działalności gospodarczej i w ten sposób będzie prowadziła działalność gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r., jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z działalności gospodarczej.

Nie ulega wątpliwości, że w art. 6 ust. 10a lit. b u.p.d.o.p. ustawodawca jako źródło przychodów jednostki wspólnego inwestowania objętej zwolnieniem wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem Skarżąca może uzyskiwać przychody z działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych można uznać za prawa majątkowe. Jak już bowiem Sąd wskazał, z tytułu posiadania tych udziałów Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Trudno jest przy tym uznać przystąpienie do polskiej spółki osobowej za lokowanie środków pieniężnych. Zasadne jest odwołanie się do znaczenia słowa lokować w języku polskim. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (sjp.pwn.pl) "lokować" oznacza "umieszczać pieniądze w akcjach jakiegoś przedsiębiorstwa, depozytach bankowych, nieruchomościach itp." Z punktu widzenia ekonomicznego lokata ukierunkowana jest na wzrost wartości aktywów w czasie lub uzyskanie odsetek, dywidend w związku z zainwestowaniem środków. Natomiast przystąpienie do spółek osobowych ukierunkowane jest na czerpanie korzyści z działalności gospodarczej prowadzonej przez taką spółkę.

Polski ustawodawca nakazuje traktować dochody z udziału w spółce osobowej (niebędącej podatnikiem podatku dochodowego) tak jak dochody z działalności gospodarczej - w przypadku osób fizycznych na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast w przypadku osób prawnych na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p. Skoro zatem wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu nie jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, gdyż Wnioskodawca może także uzyskiwać dochody z działalności gospodarczej, poprzez udział w spółkach osobowych, to należy uznać, że warunek z art. 6 ust. 1 pkt 1 10a lit. b u.p.d.o.p. nie będzie spełniony.

Ponadto określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. warunek odwołuje się do ram prawnych działalności danego typu funduszu inwestycyjnego, a nie do indywidualnych rozwiązań prawnych, w tym statutów czy warunków umownych, poszczególnych funduszy. Nie może mieć więc wpływu na przyznanie zwolnienia odpowiednie ukształtowanie warunków umownych, zapisów statutu czy innego dokumentu determinującego ustrój wewnętrzny instytucji wspólnego inwestowania. Kwestia zwolnienia z opodatkowania nie może być zależna od woli czy zamiaru Wnioskodawcy, lecz musi być pochodną wypełnienia obiektywnych kryteriów.

W kontekście powyższego za trafne uznać należy więc również stanowisko Organu, iż opisana we wniosku ORD-IN holenderska "kooperatywa" to całkowicie odmienna konstrukcja prawna od przyjętej przez polskiego ustawodawcę dla funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., zbliżona do ww. funduszy kapitałowych., o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o Krajowym Funduszu Kapitałowym.

Rekapitulując, Skarżąca nie spełnia zatem warunku zwolnienia, który określony został w art. 6 ust. 10a lit. b u.p.d.o.p. Sąd zauważa, że stanowisko prezentowane przez organ w skarżonej interpretacji znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zapadały w zbliżonych stanach faktycznych do przedstawionego we wniosku przez Fundusz, w zakresie spełnienia warunku zwolnienia podmiotowego zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 9 listopada 2017 r., III SA/Wa 3573/16 i III SA/Wa 3574; z dnia 25 października 2017 r., III SA/Wa 3575/16; z dnia 18 października 2017 r., III SA/Wa 2926/16 i III SA/Wa 2927/16; z dnia 30 sierpnia 2017 r., III SA/Wa 2923/16, III SA/Wa 2924/16 i III SA/Wa 2925/16; z dnia 23 sierpnia 2017 r., III SA/Wa 2523/16; z dnia 25 maja 2015 r., III SA/Wa 3144/14; z dnia 20 stycznia 2015 r., III SA/Wa 1195/14; z dnia 5 listopada 2014 r., III SA/Wa 853/14).

W przedmiocie spełnienia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 lipca 2017 r., II FSK 1777/15, wskazując: "(...) Przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. stanowi, że wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, a więc ustawodawca jako źródło przychodów wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem, jak słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji Skarżąca będzie również uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych (jawnych i komandytowych) można uznać za prawa majątkowe. Istotne jest bowiem to, że z tytułu posiadania tych udziałów Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Nie można przyznać racji stronie Skarżącej, że prawnie indyferentna pozostaje okoliczność, iż Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego założenia w skrajnym przypadku mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której nabycie udziałów byłoby tylko pretekstem do zastosowania komentowanej normy prawnej, a w praktyce głównym, dominującym źródłem przychodów byłaby działalność gospodarcza. Skoro ustawodawca w omawianej przesłance odwołał się do działalności polegającej na lokowaniu środków finansowych, tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania. Jakkolwiek w przepisie nie ma wprost odwołania się do określonego źródła przychodów (z kapitałów pieniężnych), to jego opis w sposób wyraźny prowadzi do takiego wniosku. Nie ma więc mowy o wprowadzeniu przez sąd, a wcześniej organ interpretacyjny dodatkowej (pozaustawowej) przesłanki zwolnienia."

Z uwagi na powyższe, zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego zawarte w skardze należało uznać za chybione.

Niezależnie od poczynionych wywodów, Sąd zauważa także, że również analiza porównywalności ram prawnych działalności Funduszu i polskich funduszy inwestycyjnych w kontekście kryteriów wprowadzonych przywołanym przepisem prowadzi do wniosku, że przedmiot ich działalności należy uznać za nieporównywalny. Polskie fundusze inwestycyjne nie mogą bowiem inwestować w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych.

Uznanie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do niewątpliwie niezamierzonego przez ustawodawcę uprzywilejowanego traktowania innych funduszy w stosunku do polskich funduszy. Zamiarem ustawodawcy było zaś zrównanie traktowania pod względem podatkowym polskich i zagranicznych funduszy, a nie uprzywilejowanie tych ostatnich. Nadto podkreślić należy inny poziom ryzyka i płynności aktywów w przypadku inwestycji w spółki osobowe, co w przypadku instytucji zbiorowego inwestowania przedkłada się wprost na bezpieczeństwo inwestorów.

Chybiony jest także, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 i z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wskazać bowiem należy, że w odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach UE jedynie w ograniczonym zakresie. Pomimo tego, że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej.

Podkreślić należy, że odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Dyskryminacja może polegać tylko na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji. Interpretacja norm krajowych w kontekście zasady swobody przepływu kapitału winna dotyczyć warunków tworzenia i działania funduszy, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotu ich działania, ich obowiązków oraz stosowanych wobec nich środków kontroli. Fundusze zagraniczne nie mają zatem być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter musi być porównywalny z polskimi, prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.

Tymczasem - jak wynika z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji - przedmiot działalności Skarżącej, w ramach którego może ona osiągać przychody z działalności gospodarczej, nie pozwala uznać jej charakteru za porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi. Okoliczność, że Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia nie wynika z faktu, iż jest podmiotem prawa niemieckiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działała fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł jednak jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wprowadzić określony przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania i tak też uczynił.

W ocenie Sądu, prawidłowo Minister ustalił, odwołując się także do stopnia bezpieczeństwa inwestycji przeprowadzanych za pośrednictwem obu instytucji wspólnego inwestowania (tj. polskiej oraz holenderskiej), że sytuacja tych podmiotów jest nieporównywalna. Za uprawniony uznać należy więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych.

` W tym miejscu zasadne jest odwołanie się do okoliczności, że formułując warunki zwolnienia w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. ustawodawca wziął pod uwagę cechy charakteryzujące fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Tym samym nastąpiło zrównanie w zakresie opodatkowania w Polsce funduszy zarówno polskich, jak i zagranicznych, działających na analogicznych zasadach. Powyższe przesądza, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 63 ust. 1, 65 ust. 1 i 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.