Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1180/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 20 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. i A. C. na decyzję Wojewody z dnia 4 sierpnia 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19.01.2021 r. znak: [...] Starosta Krakowski orzekł: w pkt 1 o odmowie zwrotu na rzecz: M. C. udziału w wysokości 1/2 cz. i A. C. udziału w wysokości 1/2 cz. w nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków, oznaczonej na planie podziału nr [...], przyjętym do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2.09.2014 r., stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji, jako działka nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...], m. Kraków; w pkt 2 o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...], m. Kraków, na rzecz M. C.; w pkt. 3 o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...], m. Kraków na rzecz A. C..

Odwołanie od punktów: 1 i 2 decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 19.01.2021r. znak: [...] złożyły: M. C. i A. C., zarzucając zaskarżonej decyzji: naruszenie art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia, a tym samym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalające na zwrot nieruchomości na rzecz Odwołujących; 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez: a. dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż celem wywłaszczenia była budowa drogi dojazdowej, pomimo, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania jednoznacznie wskazywał, że celem wywłaszczenia była budowa Zakładu [...] i [...] jako kompleksowej inwestycji; b. dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na brak zagospodarowania działek nr [...] oraz [...] zgodnie ze wskazanym w decyzjach o wywłaszczeniu celem jakim miała być budowa Zakładu [...] i [...]; c. niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, w tym zaniechanie przez Organ I instancji odpowiednich ustaleń, w szczególności niewyjaśnienie, czy na działkach [...] oraz [...] zrealizowano cel wywłaszczenia określony w decyzjach o wywłaszczeniu, czy cel wywłaszczenia został ewentualnie zrealizowany na całej, czy też tylko na części wywłaszczonych działek.

W uzasadnieniu odwołania podano, że organ I instancji błędnie uznał, że celem wywłaszczenia była budowa drogi dojazdowej, pomimo, że w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości wskazano, że celem wywłaszczenia była budowa Zakładu [...] i [...]. Podkreślił, że [...] i [...] nigdy nie zaczęły funkcjonować, a budowa Zakładu [...] nigdy nie została ukończona. Z dokumentów realizatora inwestycji OSM [...] wynika m.in., że do zakończenia budowy zakładu jeszcze w 1992 r. potrzebne było ok. 50 mld złotych, które musiały pochodzić z kredytu, który miał zostać udzielony przez BGŻ na podstawie gwarancji udzielonych przez Wojewodę [...] który udzielenia takich gwarancji odmówił. Następnie Inwestor - [...]" w Krakowie ogłosiła upadłość w maju 1995 r., a następnie będące w jej gestii nieruchomości wniesiono aportem do nowo tworzonej spółki firma A której celem nie było już dokończenie Zakładu i prowadzenia działalności związanej z przetwórstwem mleczarskim. Przedmiotowa spółka wykorzystała nieruchomość na realizację celów działalności gospodarczej do której należało m.in. wynajem powierzchni magazynowych, produkcja pustaków, czy pary przemysłowej. Wskutek kolejnych przekształceń na ww. terenie powstał zakład przetwórstwa mięsnego wraz z infrastrukturą. Powyższe potwierdza zarówno treść wpisu dot. spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym w rubryce poświęconej prowadzonej działalności gospodarczej jak i sprawozdania Zarządu z działalności spółki. W przypadku realizowania inwestycji, w skład której wchodzi kompleks obiektów oraz urządzeń, z czym mamy do czynienia na gruncie niniejszego postępowania, oceny przesłanek określonych w przepisie art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można dokonywać w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej części.

Ponadto w uzasadnieniu złożonego odwołania podniesiono, że części działek nr [...] oraz [...] (oznaczona na planie podziału jako działka nr [...]), znajdujące się po lewej stronie drogi, porastają chwasty oraz niekoszona trawa. Wobec przytoczonych powyżej okoliczności nie sposób przyjąć, iż na objętych niniejszym postępowaniem nieruchomościach został w jakimkolwiek stopniu zrealizowany cel wywłaszczenia. Jednocześnie w związku wejściem w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dniem 1 lipca 1982 r. stało się niedopuszczalne wywłaszczenie na cele produkcji rolnej, a ponadto art. 3 ust. 3 pozwalającego na wywłaszczenie na rzecz organizacji spółdzielczych. nie stosuje się od tego dnia do nieruchomości rolnych. Powyższe oznacza że ewentualne rozpoczęcie realizacji budowy Zakładu [...] oraz [...] nie stanowiło od dnia 1 lipca 1982 r. realizacji celu publicznego.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków - [...] nr [...] z dnia 1.08.1984 r. wywłaszczono działkę nr [...] o pow. 606 m2, b. gm. kat. [...], natomiast decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków - [...] nr [...] z dnia [...].03.1985 r. wywłaszczono działkę nr [...] o pow. 303 m2, b. gm. kat. [...] Przedmiotowe decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sporna nieruchomość została zatem wywłaszczona, nadto wniosek o zwrot złożyły uprawnione osoby. Nie została jednak spełniona przesłanka zbędności ma cel wywłaszczenia.

Organ podkreślił, iż w zakresie nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. istotne znaczenie będzie mieć ustalenie, czy cel wywłaszczenia tej nieruchomości został zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r. Wnioskodawczynie złożyły bowiem wniosek o zwrot nieruchomości pismami z dnia 18.01.2012 r. oraz z dnia 20.06.2013 r. Z w/w decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków - [...] nr [...] z dnia 1.08.1984 r. wynika, iż przedmiotowe działki były przeznaczone na cele budowy Zakładu [...] i [...], zgodnie z decyzją z dnia 6.04.1981 r. Nr [...] Organowi I instancji nie udało się odnaleźć ww. decyzji z dnia 6.04.1981 r. oraz planu realizacyjnego tej inwestycji. Organ pozyskał natomiast:

1) decyzję Naczelnika Dzielnicy Kraków - [...] nr GP [...] z dnia 13.03.1981 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej pn. "Budowa Zakładu [...] na terenie Zespołu [...] Nr [...] w P. , która potwierdziła zgodność zamierzenia inwestycyjnego

z planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej m. Krakowa Nr YI/34/77 z dnia 23.06.1977 r.,

2) pismo Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa nr BP- [...] z dnia 28.11.2014 r., zawierające informację, że od 1.01.1984r. do 15.06.1988r. Zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego Krakowa uchwalonym przez Radę Narodową m. Krakowa w dniu 23.06.1977 r., ww. działki znajdowały się w "terenach upraw polowych, funkcja uzupełniająca. Tereny zabudowy mieszkalno-rolniczej os. [...]. Następnie od 16.06.1993r. zgodnie z nowym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa uchwalonym w dniu 25.04.1988 r., przedmiotowe działki znalazły się częściowo w terenach zakładów przemysłowych, a częściowo w terenach zabudowy zagrodowej. W okresie obowiązywania miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa uchwalonego w dniu 30.04.1993 tj. od dnia 23.06.1993 r. do dnia 6.10.1993 r., przedmiotowe działki znajdowały się częściowo w terenie produkcji i zaplecza technicznego, a częściowo w obszarze mieszkaniowym o intensywnej zabudowie. Zgodnie z miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla Przewóz, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 20.08.1993 r. obowiązującym od 7.10.1993 r. ww. działki znalazły się częściowo w terenie o przewadze zabudowy zagrodowej, a częściowo w terenie zieleni izolacyjnej w sąsiedztwie [...]

3) Wycenę Wartości Zakładu [...] z maja 1993 r. przez Biuro Prawne [...] która potwierdza, że w ramach budowy Zakładu [...] do końca 1992 r. powstały m.in. hale produkcyjne wyposażone w sprzęt do przetwórstwa [...], a także drogi zewnętrzne, drogi dodatkowe i droga

dojazdowa,

4) Pismo firmy firma B z dnia 3.01.1996 r. do spółki firma A z którego wynika, że Zakład [...] nie został włączony do eksploatacji,

5) Zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu z: 1987r. (wykonane po upływie 3 lat od daty wywłaszczenia nieruchomości), 1993r., 1998 r., 2004 r., 2011 r., 2017 r. i 2019 r.

Na podstawie zdjęcia z 1987 r. organ I instancji potwierdził, że w tej dacie trwała budowa [...], a przedmiotowe działki stanowiły wówczas teren, przez który przejeżdżały samochody. Na podstawie zdjęć lotniczych z lat: 1993 i 1998 organ I instancji ustalił, że przez przedmiotowe działki przebiegała droga. Po obu stronach drogi ww. działki były zajęte przez pobocze, które od strony budynków mleczarni było zagospodarowane na zieleń izolacyjną, a od drugiej strony przylegało do domów mieszkalnych (zabudowa zagrodowa). Stan zagospodarowania przedmiotowych działek w ocenie organu I instancji nie uległ istotnej zmianie na kolejnych zdjęciach.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji są część działki nr [...], odpowiadająca działce nr [...] oraz działka nr [...], które jak wynika z wykazów zmian dla działek: nr [...] oraz nr [...], stanowią użytek drogowy. Jak wynika z protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...].07.2013 r. , część działki nr [...], odpowiadająca wydzielonej operatem działce nr [...], jest zagospodarowana przez jednię asfaltową, "a od strony pomocnej teren działki porośnięty jest chwastami oraz wysoką, niekoszoną trawą. Na tej części działki zlokalizowane są dwa kontenery." W protokole wskazano również, że "naniesiony na mapie sytuacyjno-wysokościowej chodnik mający przebiegać przez teren zawnioskowanych do zwrotu działek, faktycznie nie istnieje." Natomiast część działki nr [...] odpowiadająca działce nr [...] zajęta jest przez jezdnię asfaltową oraz chwasty i niekoszoną trawę.

Na podstawie znajdujących się w aktach zdjęć lotniczych z 1993 r. (karta akt nr 127, I tom) i z 1998 r. (karta akt nr 129, I tom) przedmiotowe działki od południa były zajęte przez drogę - obecną ulica [...] (która nie stanowi drogi publicznej - jak wskazał Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w piśmie z 2.06.2014 r.). Od strony budynków [...] (na pomoc od drogi) przedmiotowe działki stanowiły teren zielony.

Analiza zdjęcia z 1998 r. prowadzi do wniosku, że teren zielony przecinał biegnący wzdłuż drogi chodnik - zinwentaryzowany na mapie zasadniczej (karta akt nr 68, 69, tom I) i na mapie z Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej z 2004 r. (karta akt nr 355, tom II), a który w dacie oględzin nieruchomości, tj. w dniu [...].07.2013 r., już nie istniał. Teren zielony wraz z drogą na tych działkach przedstawia również zdjęcie z 2004 r. (karta akt nr 377, tom II). Na zdjęciu z 2004 r. przedmiotowy chodnik już nie jest widoczny, przy czym na mapie z MSIP z 2004 r. został on wrysowany w teren zielony. Zdjęcie z roku 2013 (a zatem wykonane w roku przeprowadzenia oględzin nieruchomości - karta akt nr 376, II tom) wskazuje na to, że po pomocnej stronie jezdni asfaltowej na działce nr [...] - na terenie zielonym - znalazły się dwa kontenery. Część północna działki nr [...] stanowiła teren zielony. Zdjęcia z lat: 2017 (karta akt nr 379, II tom) i 2019 (karta akt nr 380, II tom) wskazują na to, że pomocna część ww. działek nie stanowi już uporządkowanego terenu zielonego.

W konsekwencji, na podstawie zgromadzonych dokumentów organ odwoławczy stwierdził, że część działki nr [...], odpowiadająca działce nr [...] (od strony budynków mleczarni), w 1993 r. była zajęta przez teren zielony i drogę, a w 1998 r. stanowiła teren zielony z chodnikiem (wrysowanym na mapie ewidencyjnej - karta akt nr 69, I tom) oraz drogę. Podobnie była zagospodarowana w 1998 r. działka nr [...]. Jak wynika z Wyceny Wartości Zakładu [...] z maja 1993 r. przez Biuro Prawne [...] w ramach budowy Zakładu [...] do końca 1992 r. powstały m.in. hale produkcyjne wyposażone w sprzęt do przetwórstwa [...], a także drogi zewnętrzne, drogi dodatkowe i droga dojazdowa. Powyższy dokument potwierdza zatem, że przedmiotowe działki zostały zagospodarowane w ramach realizowanej budowy Zakładu [...] w wymaganym terminie i tym samym nie stały się zbędne na cel ich wywłaszczenia. Ze zdjęcia lotniczego z 1987 r. wynika, że teren tych działek był "rozjeżdżony" w związku z budowaną inwestycją, a powstała w wyniku tej inwestycji infrastruktura drogowa była ściśle związana z budowanym zakładem [...]

Odnosząc się do zarzutów organ podkreślił przy tym, iż plan realizacyjny dużego zakładu przetwórczego składa się szereg elementów, w tym budynki, parkingi, drogi wewnętrzne i zewnętrzne, sieci techniczne, a zatem wszystko to, co stanowi infrastrukturę tego zakładu. Elementy te zarówno na etapie projektowania, jak i na etapie wykonania, mogły też podlegać pewnym modyfikacjom. Podobnie kształtują się plany realizacyjne osiedli mieszkaniowych.

Zdjęcia z lat 1993 i 1998 potwierdzają, że w tym terenie powstały drogi, w tym droga "zewnętrzna" - ulica [...] - jak również chodniki, parkingi i budynki, z których wynika, że w znacznej części planowany zakład został wybudowany na wcześniej niezagospodarowanych w ten sposób nieruchomościach. Ulica [...], wzdłuż której od strony budynków zakładu [...] w roku 1998 była uporządkowana zieleń i chodnik, zapewniała dojazd do zakładu i izolowała wraz z otaczającą ją zielenią teren przemysłowy od terenu zagospodarowanego na domy mieszkalne. Mając zatem na uwadze, że doszło do trwałego zagospodarowania wywłaszczonych nieruchomości w wymaganym terminie na wskazany w decyzji cel wywłaszczenia, nie stały się one zbędne na cele wywłaszczenia. Nawet bowiem gdyby z planu realizacyjnego przedmiotowej inwestycji (którego nie udało się odnaleźć) wynikało, że przedmiotowe działki przeznaczone były pod zabudowę kubaturową projektowanego zakładu, zaś ostatecznie powstała na nich ww. infrastruktura towarzysząca tej inwestycji, to nie sposób uznać tej nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.

Co do niedokończeniu budowy Zakładu [...], kwestia ta nie może mieć decydującego znaczenia dla zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, skoro na podstawie dostarczonych przez stronę dokumentów nie można stwierdzić, że również przedmiotowe działki były przekazane aportem do tej spółki, jak również i dlatego, że niewątpliwie droga dojazdowa do zakładów wraz z zielenią izolacyjną powstała w wymaganym terminie. Doszło do trwałego zagospodarowania wywłaszczonych nieruchomości w wymaganym terminie, jak również kierunku, a Zakład [...] nie zaczął działać z przyczyn ekonomicznych w latach 90 - tych, to tereny dla jego potrzeb zagospodarowane nie powinny podlegać zwrotowi na rzecz poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców na tej podstawie. Budowa Zakładu, w tym dróg została bowiem zrealizowana.

W toku postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, organ rozpoznający sprawę, jest zobowiązany jedynie do oceny, czy nieruchomość stanowi nieruchomość wywłaszczoną, czy z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpiły uprawnione osoby oraz czy planowana inwestycja została zrealizowana w wymaganym terminie, a także czy nie ma innych przeszkód prawnych do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (np. opisanych w art. 2a ustawy o drogach publicznych lub art. 229 u.g.n.). Organy nie są natomiast uprawnione do oceny legalności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyły M. C. i A. C., zarzucając naruszenie;

- art. 136 ust. 1 i 3 w zw. żart. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez:

a. błędne przyjęcie, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia, a tym samym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalające na zwrot wywłaszczonych nieruchomości na rzecz skarżących, w sytuacji gdy inwestycja została tylko rozpoczęta, ale jej budowa nigdy nie została ukończona i nigdy nie doszło do uruchomienia mającego powstać zakładu,

b. błędne przyjęcie, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia, przy założeniu, że w ramach inwestycji na części przedmiotowych działek doszło do wykonania dróg dojazdowych do mającego powstać zakładu, w sytuacji gdy budowa całej inwestycji nigdy nie została ukończona i nigdy nie doszło do uruchomienia mającego powstać zakładu,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez:

a. dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na brak zagospodarowania działek nr [...] oraz [...] zgodnie ze wskazanym w decyzjach o wywłaszczeniu celem jakim miała być budowa Zakładu [...] i [...], gdyż inwestycja ta nigdy nie została ukończona i nigdy nie doszło do uruchomienia mającego powstać zakładu.

b. dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż celem wywłaszczenia była budowa drogi dojazdowej pomimo, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania jednoznacznie wskazywał, że celem wywłaszczenia była budowa Zakładu [...] i [...] jako kompleksowej inwestycji, która nigdy nie została ukończona i nigdy nie doszło do uruchomienia mającego powstać zakładu

c. niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, w tym zaniechanie przez Organy obu instancji odpowiednich ustaleń, w szczególności niewyjaśnienie, czy na działkach [...] oraz [...] zrealizowano cel wywłaszczenia określony w decyzjach p wywłaszczeniu, czy cel wywłaszczenia został ewentualnie zrealizowany na całej, czy też tylko na części wywłaszczonych działek.

W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawarta w odwołaniu podkreślając, iż zakład [...] nigdy nie został uruchomiony, budowa nie została ukończona, nie zakupiono koniecznego wyposażenia, nie doszło do korzystania zgodnie z celem wywłaszczenia. Powstała droga dojazdowa nigdy więc nie służyła celowi wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 20 stycznia 2022r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonej decyzji, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wedle art. 137 ust. 1. u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Wbrew szeroko uzasadnianym w skargach zarzutom dotyczącym nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, czy nieustalenia precyzyjnie celu wywłaszczenia, skarżony organ dokonał prawidłowych i wystarczających ustaleń, co znalazło szczegółowe uzasadnienie w zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego, analizę zebranych dowodów pod kątem przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób pełny i dało podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Organy prawidłowo ustaliły w oparciu o szczegółowo wskazane w uzasadnieniu dowody z dokumentów tj. decyzji Naczelnika Dzielnicy Kraków - [...] nr GP [...] z dnia 13.03.1981 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej pn. budowa Zakładu [...] czy sporządzoną w 1993r. wycenę wartości zakładu [...] wskazującą na okoliczność, że do końca 1992 r. powstały hale produkcyjne wyposażone w sprzęt do przetwórstwa [...], a także drogi zewnętrzne, drogi dodatkowe i droga dojazdowa, a także szereg zdjęć lotniczych w tym min. z: 1987r. 1993r., 1998 r., 2004 r. Powyższe potwierdza, iż przedmiotowe działki były przeznaczone na cele budowy Zakładu [...] i [...] zgodnie z decyzją z dnia 6.04.1981 r. Nr [...] Organy nie zaprzeczały także okoliczności, iż nie udało się odnaleźć ww. decyzji z dnia [...].04.1981 r. oraz planu realizacyjnego tej inwestycji, a także iż w piśmie firmy [...] z dnia 3.01.1996 r. do spółki firma A w K., wskazano, że Zakład [...] nie został włączony do eksploatacji. Powyższe jednak nie oznacza, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Wskazane powyżej dowody wskazują, że wybudowano budynki mające służyć [...] a także szereg urządzeń infrastruktury w tym drogi dojazdowe. W szczególności na podstawie zgromadzonych dokumentów organy zasadnie stwierdziły, że część działki nr [...], odpowiadająca działce nr [...] (od strony budynków mleczami), w 1993 r. była także zajęta przez teren zielony i drogę, a w 1998 r. stanowiła teren zielony z chodnikiem (wrysowanym na mapie ewidencyjnej - karta akt nr 69, I tom) oraz drogę. Podobnie była zagospodarowana w 1998 r. działka nr [...]. Okoliczność, której zatem organy nie zaprzeczały, tj. że nie uruchomiono produkcji w zakładzie [...] z przyczyn ekonomicznych, kiedy w szczególności budynki i infrastruktura była zrealizowana, nie może oznaczać, że cel nie został zrealizowany. O zbędności na cel wywłaszczenia, nie może być mowy gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie. Zatem wszelkie wskazywane w skardze okoliczności dotyczą cytatów wyrwanych z kontekstu, odnoszących się do tego, że nie rozpoczęto produkcji, co nie zaprzecza realizacji celu wywłaszczenia i nie stanowi podnoszonej sprzeczności. Istotne było, że cel jako realizacja zabudowy został wykonany, co wynika m.in. z wskazanego wyżej dokumentu wyceny tj. wskazującego na budynki, wyposażenie w sprzęt do przetwórstwa [...], a także zrealizowaną infrastrukturę drogową. Zatem w tych okolicznościach, samego uruchomienia produkcji nie można utożsamiać z realizacją celu wywłaszczenia. Nadto realizacja dużego zakładu przetwórczego oznacza szereg elementów, w tym budynki, parkingi, drogi wewnętrzne i zewnętrzne, sieci techniczne, czy zieleń towarzyszącą, stanowiące infrastrukturę tego zakładu. Okoliczność pewnych modyfikacji nie oznacza braku realizacji celu wywłaszczenia, w tym realizacja infrastruktury towarzyszącej w innym niż pierwotnie planowanym terenie. Z uwagi na to, ustalone zagospodarowanie było w ocenie Sądu związane z budową zaplecza gospodarczego dla zakładu, zaś wskazywane w skardze zarzuty odnoszące się co braku dokładnego zbadania, czy wszystkie części spornych działek zostały zagospodarowane na cel wywłaszczenia, nie decyduje o zbędności, ponieważ stanowiły one część całego kompleksu. Ponadto nie decyduje o zbędności na cel wywłaszczenia, okoliczność, iż nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Późniejsze wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości czy też rozporządzanie nią, mające miejsce już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, nie mają znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1584/13).

Niezasadny jest również zarzut odnoszący się do wadliwości samej decyzji o wywłaszczeniu na cele produkcji rolnej w świetle wymogów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 1982 r. Przedmiotem kontrolowanego postępowania nie jest legalność decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, lecz badanie przesłanek jej zwrotu z powodu niezrealizowania celu wywłaszczenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.