Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 32/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 36 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., działając na podstawie art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 201 poz. 1263 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 36 poz. 203) obciążył A z siedzibą w B., ul. [...] opłatą w kwocie 195.65 zł z tytułu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 lutego 2014 r. w zakładzie fryzjerskim A w B. przy ul. [...] w czasie których stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych.

W decyzji przedstawiono kalkulację kosztów wskazując, iż czynności kontrolne trwały 3 godziny i 55 minut, a cena jednej godziny roboczej według cennika PSSE wynosi 50 zł.

U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia.

Dnia 25 lutego 2014 r. pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. przeprowadzili czynności kontrolne w zakresie oceny stanu sanitarnego w zakładzie fryzjerskim położonym w B. przy ul [...] w czasie której stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych.

W związku z powyższym dnia 8 maja 2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję nr [...] nakazującą stronie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję nr [...] którą obciążył A z siedzibą w B., ul. [...] opłatą w kwocie 245.65 zł z tytułu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 lutego 2014 r. w zakładzie fryzjerskim A w B. przy ul. [...] w czasie których stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny w K., w wyniku rozpatrzeniu odwołania strony wydał decyzję z dnia [...] nr uchylającą decyzję organu I instancji [...] w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji uznał zarzuty strony co do zakresu czynności kontrolnych oraz stwierdził, że decyzja organu I instancji z dnia [...] została wydana z naruszeniem art. 10 Kpa.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., obciążył A z siedzibą w B., ul. [...] opłatą w kwocie 195.65 zł z tytułu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 lutego 2014 r. w zakładzie fryzjerskim A w B. przy ul. [...] w czasie których stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, iż przeprowadzona w dniu 25 lutego 2014 r. kontrola wykazała nieprawidłowości w postaci uchybienia przepisom art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2013 r. nr 947 z późn. zm.), §14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650 z późn. zm.). Nieprawidłowości te zostały szczegółowo opisane w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] Powołano się na treść art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty. Opłatę ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wysokość opłaty została ustalona na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 36,poz. 203) i wprowadzona zarządzeniem Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w B. z dnia [...] nr [...] w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Opłatę naliczono za czynności kontrolne wykonane w dniu 25 lutego 2014 r. obejmujące: zbieranie informacji o kontrolowanym zakładzie, oględziny zakładu fryzjerskiego, porównywanie stanu faktycznego z wymaganiami określonymi przepisami prawnymi oraz sporządzenie protokołu kontroli.

Skutkiem powyższego było wydanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. obciążającej stronę opłatą za czynności kontrolne w kwocie 195.65 zł.

Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zakwestionowała zasadność oraz wysokość ustalonych opłat i zarzucając naruszenie art. 6 i art. 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu stwierdziła, że organ I instancji naruszył normy prawa materialnego i procesowego, a także wbrew przywołanym orzeczeniom sądów administracyjnych. Podkreśliła, że organ I instancji pominął jej wnioski dowodowe, a decyzja odnosi się do czynności zaskarżonych do sądu administracyjnego

Po rozpatrzeniu dokumentacji w sprawie organ II instancji zwrócił się z pismem z dnia 28 listopada 2014 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o przekazanie dokumentów przywołanych w decyzji z dnia [...]

Pismem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przekazał organowi II instancji żądane dokumenty w tym Zarządzenie nr [...] Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. z dnia [...] w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.

Decyzją z dnia [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy przywołał treść art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wskazał, iż w czasie przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, dlatego obciążenie strony opłatą było zasadne. Kalkulacja kosztów przeprowadzona została w myśl zapisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w oparciu o cennik obowiązujący w Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B.

Zauważono, że strona poinformowana była przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i wypowiedzenia się. Strona nie skorzystała z tej możliwości.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. M. zarzucił organom naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełniają wymogów zawartych w art. 107 § 3 Kpa bowiem referują przebieg postępowania. Nadto zauważył, że organy obu instancji naruszyły art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, gdyż w sprawie nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W opinii skarżącego pracownicy organu I instancji działali w sposób nieobiektywny. Dalej wskazał, że obciążono go opłatą za kontrolę bez wskazania jakie badania laboratoryjne lub jakie czynności zostały wykonane. Przy tym podkreślił, że winny to być takie czynności, które mają podstawę ustawową do obciążania osoby kontrolowanej opłatą za ich wykonanie. Na potwierdzenie swego stanowiska zacytował obszerne fragmenty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1350/11.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – prawa nie naruszają.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), zgodnie z którym za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Cytowany przepis w ust. 2 stanowi, że za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.

Jak wynika z brzmienia przywołanego przepisu decyzja nakładająca obowiązek poniesienia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej musi zostać poprzedzona rozstrzygnięciem, co do naruszenia przez stronę wymagań higieniczno-sanitarnych. Tak też było w rozpatrywanej sprawie, bowiem wobec stwierdzonych u skarżącego naruszeń opisanych w protokole kontroli z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] nakazującą przywrócenie zakładu fryzjerskiego do stanu zgodnego z przepisami. Decyzja ta jest ostateczna w toku instancji.

Należy podkreślić, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej powołane są do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności m.in. poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska oraz higieny pracy w zakładach pracy w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1 ustawy). Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy).

Kontrola w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego, którą właściwy organ wykonuje do celów sprawdzenia przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, ma bardzo szeroki zakres pojęciowy. Zawarte w art. 36 ust. 1 cyt. ustawy sformułowanie "badania laboratoryjne oraz inne czynności" należy traktować rozdzielnie, gdyż "inne czynności" nie muszą być wykonywane tylko w związku z badaniami laboratoryjnymi. Czynności te dotyczą szeroko rozumianego postępowania kontrolnego, obejmującego czynności pozostające w "merytorycznym związku", czyli stanowiące przejaw nadzoru sanitarnego - jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1374/08, z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 449/08, z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1077/08). Ustawodawca, określając w art. 36 ust. 1 ww. ustawy czynności, za jakie pobierane są opłaty, posłużył się pojęciem "inne czynności" nie jest bowiem możliwe sprecyzowanie wszystkich czynności, wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego, zarówno zapobiegawczego, jak i bieżącego.

Zdaniem Sądu przyjąć należy, że w oparciu o art. 36 ust. 1 ww. ustawy można pobierać opłaty za "inne czynności", które nie są badaniami laboratoryjnymi. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 366/07 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że opłaty pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej za "inne czynności", wykonywane w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mogą obejmować również koszty postępowania administarcyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia, czy też decyzji administracyjnej. Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1645/07 przyjmując, że w zakres "innych czynności", wchodzi również miedzy innymi ocena prawidłowości i skuteczności prowadzonych procesów czyszczenia oraz stosowanych środków myjących i dezynfekujących, a więc czynności niekoniecznie związane z wymogiem przeprowadzenia specjalistycznych badań laboratoryjnych. Sąd odnosząc się do przywołanego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1350/11 zauważa, iż zapadł on w innym od rozpatrywanego stanie faktycznym.

Z zawartego w aktach postępowania administracyjnego protokołu kontroli sanitarnej z dnia 25 lutego 2014 r. wynikają ewidentne zaniedbania higieniczne w pomieszczeniach zakładu fryzjerskiego należącego do skarżącego. Co więcej skarżący jedynie częściowo wykonał zarządzenia wynikające decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] nr [...] utrzymanej przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na mocy decyzji z dnia [...] nr [...] Należy zauważyć przy tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 911/12 oddalił skargę skarżącego.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w zakładzie fryzjerskim skarżącego w dniu 25 lutego 2014 r. stwierdzono szereg zaniedbań, które uchybiały przepisom art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2013 r. nr 947 z późn. zm.), §14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650 z późn. zm.). Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym, w szczególności: prowadzić prawidłową gospodarkę odpadami i ściekami, zwalczać gryzonie, insekty i szkodniki, usuwać padłe zwierzęta z nieruchomości, usuwać odchody zwierząt z nieruchomości. Natomiast jak stanowi § 14 cyt. rozporządzenia pracodawca jest obowiązany utrzymywać pomieszczenia pracy w czystości i porządku oraz zapewnić ich okresowe remonty i konserwacje w celu zachowania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy. Wobec stwierdzonych u skarżącego naruszeń opisanych w protokole kontroli z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] nakazującą przywrócenie zakładu fryzjerskiego do stanu zgodnego z przepisami. Decyzja ta jest ostateczna w toku instancji.

Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że czynności dokonane przez pracowników Inspekcji Sanitarnej w zakładzie skarżącego pozostawały w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego, istniała zatem podstawa do zastosowania art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i ustalenia opłaty za przeprowadzone czynności w wysokości 195.65 zł i zobowiązania do jej uiszczenia.

Kwestionowana decyzja zawiera wykaz kosztów jakie składają się na naliczoną opłatę 195.65 zł. Są to koszty za czynności kontrolne obejmujące: zbieranie informacji o kontrolowanym zakładzie, oględziny zakładu, porównywanie stanu faktycznego z wymaganiami określonymi przepisami prawnymi oraz sporządzenie protokołu z kontroli obliczonej jako iloczyn godzinowej stawki roboczej według cennika PSSE i czasu trwania czynności kontrolnej.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącego uchybień proceduralnych, przede wszystkim należy podkreślić, iż naruszenie przepisów procedury powoduje uwzględnienie skargi wyłącznie wtedy, gdy mogłoby to mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja wydana została bez wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego. Należy ponownie podkreślić, że skoro w czasie przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, a wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarny w B. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] nakazująca przywrócenie zakładu fryzjerskiego do stanu zgodnego z przepisami jest ostateczna w toku instancji, to obciążenie strony opłatą było zasadne. Kalkulacja kosztów przeprowadzona została w myśl zapisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w oparciu o cennik obowiązujący w Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. Należy również zauważyć, że z protokołu kontroli sanitarnej wynika, iż dokonujący jej pracownicy organu współpracowali z upoważnioną przez skarżącego pracownicą uwzględniając jej wnioski i przedstawianą dokumentację. Zauważyć przy tym należy, że skarżący pouczony był o uprawnieniach wynikających z treści art. 10 § 1 Kpa i nie skorzystał przysługujących mu praw. Z tych względów zarzut nie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i naruszenia art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, jest chybiony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera również wszystkie elementy określone w art. 107 § 3 Kpa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji, oddalając skargę.