Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1814/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: art.4 pkt 22, art.39a ust.1 pkt 3, art.39 j ust.1-4, art.39k ust.1 -3, art.39m, art.92a ust.2,4 i 8,art.74 ust.2,
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art.92a
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: 145,200,205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r., 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 1000 (słownie: tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt: VI SA/Wa 1814/21

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "kpa"), art. 4 pkt 22, art.39a ust.1 pkt 3, art.39j ust.1-4,art. 39k ust.1 – 3, art.39m, art.92a ust.2,4 i 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.; dalej: "Prd"), oraz lp.4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, dalej "utd"), po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r., o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym

W dniu [...] kwietnia 2019 r. około godziny 11:15 w W., na terenie [...], funkcjonariusze Policji poddali kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] . Pojazdem kierował skarżący, który wykonywał usługę przewozu (zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...]) jednego pasażera w imieniu własnym. Za wykonany przejazd pasażer nie uiścił opłaty ze względu na podjętą kontrolę drogową przed wykonaniem przejazdu. W ocenie kontrolujących oznacza to, że w dniu kontroli strona wykonywała odpłatną usługę transportową, gdyż dla oceny odpłatnego charakteru umowy należy mieć na uwadze, jak charakter przewozu został przedstawiony pasażerowi - klientowi. Pasażer zamówił usługę za pośrednictwem aplikacji, za którą miał zapłacić określoną kwotę pieniędzy, w związku z czym była to usługa odpłatna.

Podczas kontroli ujawniono następujące naruszenia z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym:

• Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który: nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

• Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który: nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Kontrola drogowa została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., notatką urzędową kontrolującego funkcjonariusza Policji, jak również dokumentacją fotograficzną rzutu ekranu telefonu z aplikacją [...].

Pismem z dnia 4 września 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.

W piśmie zawarto informacje o stwierdzonych naruszeniach, uprawnieniach strony i strona powinna przedłożyć ważne na dzień kontroli orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, celem uniknięcia odpowiedzialności za brak badań. Strona nie przedłożyła jednak dowodów na okoliczność posiadania ważnych badań: lekarskiego i psychologicznego.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,

- art. 92a ust. 1 i ust. 6 utd w zw. z Ip. 4.2 załącznika nr 4 ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy, na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem,

- art. 92a ust. 1 i 6 utd w zw. z Ip. 4.3 załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem,

- art. 92a ust. 10 utd, polegające na wymierzeniu kary skarżącemu zarówno za czyn będący według organu naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3, a stanowiący jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, jak i za czyn określony w załączniku nr 4 do ww. ustawy.

W uzasadnieniu pełnomocnik strony zakwestionował, czy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 4 pkt 1 utd. Przede wszystkim, zdaniem pełnomocnika strony, skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy, a przewóz wykonywany w dniu kontroli nie miał cech wykonywania działalności gospodarczej. Wskazał następnie, że skoro strona nie wykonywała w dniu kontroli drogowej krajowego transportu drogowego oraz nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy, to należy uznać, że nie podlega ona obowiązkowi posiadania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

W wyniku wniesionego odwołania, zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec strony, nie jako wykonawcy przewozu, a jednego z podmiotów, o którym mowa w art. 92a ust. 2 utd, tj. innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ zaznaczył, że protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Z akt sprawy, wynika co prawda, że strona obecna w trakcie kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. odmówiła jego podpisania bez podania przyczyny, jednakże odmowa podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego, nie pozbawia tego dokumentu ważności i doniosłości. Zgodnie z art. 74 ust. 2 utd, kontrolowany ma prawo odmówić jego podpisania, jak też na podstawie ust. 4 tego artykułu wnieść do niego zastrzeżenia, czego strona nie uczyniła. Żadnych uwag, strona nie wniosła też w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika – w ocenie organu- że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu własnym. W chwili zatrzymania do kontroli odpłatnie przewoził pasażera, a przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Za podjętą usługę przewozu, pasażer nie uiścił opłaty ze względu na kontrolę drogową przed wykonaniem przejazdu.

Organ stwierdził, że w dniu kontroli, strona wykonywała odpłatną usługę transportową, gdyż dla oceny odpłatnego charakteru umowy należy mieć na uwadze, jak charakter przewozu został przedstawiony pasażerowi - klientowi. Pasażer zamówił usługę za pośrednictwem aplikacji, za którą miał zapłacić określoną kwotę pieniędzy. Z tego punktu widzenia była to usługa odpłatna. Ponadto, skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazał jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to inny podmiot wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym.

Organ wyjaśnił, że nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Podkreślił ponadto, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 utd ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów utd.

Skarżący jako inna osoba wykonująca w dniu kontroli czynności związane z przewozem drogowym, w związku z wykonywaniem w imieniu własnym przewozu okazjonalnego osób był zobowiązany do przestrzegania przepisów utd.

Przepis art. 39j jak i art. 39k utd wprost wskazują, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezspornym jest natomiast fakt, iż w dniu kontroli, jak i do dnia wydania decyzji przed organem I instancji, jak też w toku postępowania przed organem II instancji, strona nie przedłożyła stosownych orzeczeń, stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, ponieważ był podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy bez ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu II instancji, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynność oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art, 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj, art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o który mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący ni był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem

5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92 a ust 10 ustawy o transporcie drogowy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z [...] lipca 201 roku, w sprawie o sygn. akt [...] ;

6) Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

7) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

8) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana według kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenił zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej także: "p.p.s.a.".

Reasumując Sąd orzeka na podstawie akt sprawy oceniając, zgodność z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu administracji publicznej.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są niegodne z prawem, naruszają bowiem przepisy prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że skargę należało uwzględnić.

Jednakże, na gruncie niniejszej sprawy, Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, ze zm.. dalej także jako "u.t.d.").

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.

Wynikało z nich, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera z portu lotniczego [...] w W. Usługę przewozu na wymienionej trasie pasażer zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji [...].

W konsekwencji powyższego zasadnie organy uznały, że przewóz dokonany przez Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r. miał charakter odpłatny. Skarżący nie posiadał przy tym licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Odnosząc się do prezentowanych w skardze zarzutów należy zauważyć, że zaprezentowanym tam tezom zaprzeczają ustalenia dokonane w toku postępowania, w tym oparte na wyjaśnieniach samego skarżącego. Twierdzenie w skardze o braku wykonywania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej stoi w sprzeczności z ustalonymi faktami – wykonywaniem transportu osób i pobieraniem za nie płatności. Fakt niepobierania przez Skarżącego zapłaty za świadczone usługi bezpośrednio od klientów – pasażerów, nie świadczy o nieodpłatności tej działalności, skoro wynagrodzenie za nie miał otrzymywać według cennika platformy [...]..

Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny. Z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b) rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób. Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Zawód przewoźnika drogowego osób w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia to działalność każdego przedsiębiorcy użytkującego pojazdy silnikowe o odpowiedniej konstrukcji i wyposażeniu, przeznaczone do przewozu ponad dziewięciu osób, łącznie z kierowcą, w celu świadczenia usług przewozu osób dostępnych publicznie lub dostępnych dla pewnych grup osób w zamian za opłatę ponoszoną przez osobę przewożoną lub przez organizatora transportu. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia).

Na gruncie krajowych regulacji normatywnych podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zawiera ona również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.). Ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (art. 3 ust. 2 u.t.d.).

Z kolejnych przepisów u.t.d. wynika, że:

- art. 4 pkt 1 - krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 4 pkt 4 - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu;

- art. 4 pkt 6a - przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006;

- art. 4 pkt 11 - przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10);

- art. 4 pkt 17 - licencja oznacza decyzję administracyjną wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego,

- art. 4 pkt 18 - zezwolenie oznacza decyzję administracyjną wydaną przez ministra właściwego do spraw transportu, Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego.

W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "[...]", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był Skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej "[...]", służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi.

Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację "[...]" ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji "[...]", która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09; opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

W tej sytuacji na Skarżącym ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organy były więc uprawnione do oceny zachowania Skarżącego (realizowany przewóz drogowy) w kontekście wyczerpania znamion lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.

Przyczyną uwzględniania skargi było natomiast pominięcie istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary (nie odpowiedzialności) podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Z treści powołanego art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika że: "Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1."

Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten samy czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ww. ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do tej ustawy.

W sprawie nie jest kwestionowane, że Skarżącemu, decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. wymierzono karę administracyjną w wysokości 12 000 zł, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – l.p. 1.1.1. załącznika nr 3, oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Ukaranie nastąpiło w związku z ustaleniami poczynionymi w trakcie spornej kontroli w dniu [...] kwietnia 2019 r., na podstawie ustaleń protokołu tej kontroli. Zatem powyższą decyzją nałożono na Skarżącego karę w kwocie 12 000 zł, w związku z tym samym zdarzeniem, które jednocześnie posłużyło, do nałożenia przez ten sam organ na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2 000 złotych. Podstawą wymierzenia kary w niniejszej sprawie był natomiast art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W tym przypadku, Skarżący nie został zakwalifikowany jako wykonawca przewozu, lecz jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku, wymierzono Skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano Skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d., co stanowi naruszenie prawa materialnego przez organy rozpoznające niniejszą sprawę.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), w zw. z art. 134 i 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2016 r., poz. 1668 ze zm.).