Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2131/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 36, art. 39
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Przepisy kodeksu celnego w zakresie określenia obowiązków celnych w zakresie wprowadzenia towarów na polski obszar celny czy przedstawienia towarów w celu nadania im przeznaczenia celnego nie zawierają przepisu który stanowiłby odpowiednik przepisu art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ określający że przewoźnik lub spedytor przewożący towar przez granicę państwową jest zobowiązany dostarczyć je do granicznego miejsca odpraw celnych czyli dokonania zgłoszenia towaru.

Przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/ w art. 36 mówiąc o osobie wprowadzającą towary, czy w art. 39 o osobie przedstawiającej towar organowi celnemu nie określają czy tą osobą jest osoba fizyczna faktycznie przewożąca towar przez granicę, czy osoba na rzecz której towar jest przewożony /importer/ czy też osobą jest podmiot przewożący towar w znaczeniu przewoźnika czy spedytora.

Osobą o której mowa w art. 39 kodeksu celnego jest osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny i jest nią w tej sprawie kierowca firmy przewozowej, który faktycznie te czynności wykonuje.

TEZY

Przepisy kodeksu celnego w zakresie określenia obowiązków celnych w zakresie wprowadzenia towarów na polski obszar celny czy przedstawienia towarów w celu nadania im przeznaczenia celnego nie zawierają przepisu który stanowiłby odpowiednik przepisu art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ określający że przewoźnik lub spedytor przewożący towar przez granicę państwową jest zobowiązany dostarczyć je do granicznego miejsca odpraw celnych czyli dokonania zgłoszenia towaru.

Przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/ w art. 36 mówiąc o osobie wprowadzającą towary, czy w art. 39 o osobie przedstawiającej towar organowi celnemu nie określają czy tą osobą jest osoba fizyczna faktycznie przewożąca towar przez granicę, czy osoba na rzecz której towar jest przewożony /importer/ czy też osobą jest podmiot przewożący towar w znaczeniu przewoźnika czy spedytora.

Osobą o której mowa w art. 39 kodeksu celnego jest osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny i jest nią w tej sprawie kierowca firmy przewozowej, który faktycznie te czynności wykonuje.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Janusza S. - Przewozy Krajowe i Zagraniczne na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 20 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22.05.1998 r. (...) na podstawie art. 207 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ i art. 276 par. 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/ Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. wymierzył Januszowi S. Przewozy Krajowe i Zagraniczne z B.-B., opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 50.421,-zł.

W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, że w dniu 8.03.1998r. na przejściu granicznym w K. funkcjonariusze celni przeprowadzili ponowną kontrolę celną samochodu ciężarowego z naczepą należącego do firmy Przewozy Krajowe i Zagraniczne J.S. z B.-B., (...). Do odprawy celnej (...) z 8.03.1998 r. dokonanej za karnetem TIR (...) i fakturę Nr 20030 z 6.03.1998 r. zgłoszono 404 kartony tapet zawierających 4.608 rolek, których odbiorcą była firma D. z B.

W wyniku rewizji celnej samochodu i naczepy ujawniono dodatkowe 4.842 rolek tapety papierowej, nie zgłoszonej do odprawy celnej. Kierowca samochodu Grzegorz G. przed załadunkiem otrzymał kwit załadunkowy nr 081084 z podaną ilością palet i kartonów i nr faktur 20116 i 20030. Jednak nie sprowadził po załadunku czy posiada komplet dokumentów wymienionych na kwicie załadunkowym. Ponieważ osobą wprowadzającą towar na polski obszar celny była firma J.S., która nie przedstawiła dokumentów dotyczących faktycznie przewożonego towaru, dlatego, zasadnym było wymierzenie opłaty manipulacyjnej na podstawie art. 276 par. 2 kodeksu celnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik J.S. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Sz. podnosząc, że osobą, która przedstawiła do odprawy celnej towar był kierowca zatrudniony w firmie skarżącego G.G. a więc on był osobą o której mowa w art. 276 par. 2 kodeksu celnego. Sama odprawa celna została dokonana bez należytej wnikliwości, zwłaszcza bez wyjaśnienia braku drugiej faktury. Mając na uwadze wartość celna ujawnionego towaru objętego faktura 20116 /50.421 zł/, której było brak i należne od tej wartości cło /kwota cła 907,60 zł według stawki 1,8 procent/ należy stwierdzić, że zatajenie towaru jest nielogiczne i czyni złożone wyjaśnienia eksportera holenderskiego, że omyłkowo nie wydano kierowcy wszystkich dokumentów wiarygodnym.

Orzeczeniem karnym z 26.06.1998 r. (...) G.G. został uznany winnym nieumyślnego narażenia Skarbu Państwa ma uszczuplenie cła w kwocie 4.946,12 zł przez niezgłoszenie do odprawy celnej towaru i wymierzono mu karę 1.500 zł grzywny.

Rozpoznając odwołanie Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia 20.11.1998 r. (...), na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy ordynacja podatkowa, zaskarżona decyzję utrzymał w mocy podzielając ocenę faktyczna i prawna organu I instancji.

Zgodnie z przepisem art. 39 kodeksu celnego, osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny, obowiązana jest przedstawić ten towar organowi celnemu.

W przedmiotowej sprawie, osobę wprowadzająca towar była firma przewozowa, a skoro w czasie rewizji środka przewozowego ujawniono towar który nie był objęty zgłoszeniem celnym, to zasadne było nałożenie na J.S., prowadzącego firmę przewozowa opłaty manipulacyjnej dodatkowej, skoro, jako pracodawca ponosi odpowiedzialność za swoich pracowników.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik J.S. zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego, osoba, od której pobiera się opłatę manipulacyjna dodatkową w wysokości wartości towaru ujawnionego, jest osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny lub osoba, która przejęła odpowiedzialność na ten towar po wprowadzeniu - art. 39 i art. 276 par. 2 kodeksu celnego.

W przedmiotowej sprawie osobą tą był Grzegorz G. kierowca firmy J.S. Fakt odpowiedzialności na towar kierowcy potwierdza ukaranie go za nieumyślne przestępstwo w zakresie ceł i obrotu towarowego z zagranicą z

art. 80 par. 1 i 3 ustawy karnej - skarbowej.

Wskazana w art. 39 kodeksu celnego osoba, to osoba która faktycznie przedkłada towar organom celnym, osoba która fizycznie przewozi towar przez granicę państwa i która w tym wypadku był kierowca firmy skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, wskazując na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji, Prezes GUC wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 276 par. 2 kodeksu celnego, opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy, organ celny pobiera od osoby o której mowa w art. 39, jeżeli wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowany fakt ujawnienia towaru w postaci tapet papierowych o wartości 50.421 zł, prócz towaru objętego zgłoszeniem celnym, ale sporne jest ustalenie, czy osobą o której mowa w art. 39 kodeksu celnego jest przewoźnik - firma Przewozy Krajowe i Zagraniczne J.S. czy kierowca tej firmy Grzegorz G., który faktycznie w dniu 8.03.1998r. na przejściu granicznym w K. towar przewoził przez granicę i zgłosił do odprawy celnej przywozowej.

Z przepisu art. 39 wynika, że towary, które zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że osobą która winna była przedstawić towary organowi celnemu był kierowca firmy J.S. - Grzegorz G., który zgodnie z przepisem art. 36 par. 1 pkt 1 kodeksu celnego był osobą wprowadzającą towary na polski obszar celny.

Przepisy kodeksu celnego w zakresie określenia obowiązków celnych w zakresie wprowadzenia towarów na polski obszar celny czy przedstawienia towarów w celu nadania im przeznaczenia celnego nie zawierają przepisu który stanowiłby odpowiednik przepisu art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ określający że przewoźnik lub spedytor przewożący towar przez granicę państwową jest zobowiązany dostarczyć je do granicznego miejsca odpraw celnych czyli dokonania zgłoszenia towaru.

Przepisy kodeksu celnego w art. 36 mówiąc o osobie wprowadzającą towary, czy w art. 39 o osobie przedstawiającej towar organowi celnemu nie określają czy tą osobą jest osoba fizyczna faktycznie przewożąca towar przez granicę, czy osoba na rzecz której towar jest przewożony /importer/ czy też osobą jest podmiot przewożący towar w znaczeniu przewoźnika czy spedytora.

Wyjaśnienia tych wątpliwości nie usuwa "słowniczek" zawarty w art. 3 kodeksu celnego, skoro w pkt 10 zawiera definicję osoby jako osoby fizycznej, osoby prawnej czy jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Z powyższego zatem wynika, że stosując w pierwszej kolejności wykładnię gramatyczną, należy stwierdzić, że osobą o której mowa w art. 39 kodeksu celnego jest osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny i jest nią w tej sprawie kierowca firmy przewozowej, który faktycznie te czynności wykonuje.

Dlatego, uznając że organy celne w zaskarżonych decyzjach naruszyły przepis art. 39 kodeksu celnego przez niewłaściwe określenie osoby, która dokonuje przedstawienia towaru organom celnym,

Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zaskarżone decyzje uchylił i orzekł o kosztach postępowania.