Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 830/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej na rzecz skarżącej [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2014 r. sprawy z wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "WARKA Warwin SA Warka" o nr [...] udzielonego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W., działając na podstawie art. 164, art. 165 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, dalej jako "u.p.w.p") oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 u.p.w.p – orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na ww. znak towarowy oraz przyznał [...] sp. z o.o. od [...] S.A z siedzibą w W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] sp. z o.o. (dalej: "wnioskodawca" lub "uczestnik postępowania") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "WARKA Warwin SA Warka" o nr [...] udzielonego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "uprawniony" lub "skarżąca"), przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 33, tj.: wyroby winiarskie i inne wyroby alkoholowe. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 164 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p.

W uzasadnieniu interesu prawnego wnioskodawca wskazał, iż jest uprawniony do znaku towarowego "NEW! W patyk Biały Półsłodki Owocowy" o nr [...] z pierwszeństwem od [...] czerwca 1999 r. Stwierdził, że prawo ochronne na sporny znak towarowy godzi bezpośrednio w jego prawa. Ponadto wnioskodawca podniósł, że uprawniony skierował do niego pismo z dnia [...] października 2012 r. w którym wezwał go do zaniechania naruszenia prawa ochronnego do znaku towarowego WARKA Warwin SA Warka poprzez oferowanie i wprowadzanie do obrotu gospodarczego towarów opatrzonych jego chronionym znakiem towarowym.

Wnioskodawca w dalszej treści wniosku wskazał, że sporny znak towarowy jest podobny do należącego do niego znaku towarowego NEW! W patyk Biały Półsłodki Owocowy przeznaczonego do oznaczania towarów z tej samej klasy 33 tj. wyroby winiarskie i inne wyroby alkoholowe. Wnioskodawca podniósł także, że koncepcja graficzna porównywanych znaków towarowych jest identyczna, a istniejące nieznaczne wizualne różnice pomiędzy przeciwstawionymi oznaczeniami, nie mają znaczenia dla przeciętnego konsumenta. Stwierdził, że potencjalny konsument alkoholi owe niewielkie odmienności w przedmiotowych oznaczeniach może traktować jako wyróżnienie kolejnego towaru pochodzącego od producenta [...] sp. z o.o.

Uprawniony pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Wskazał, że [...] S.A. jest spółką z ponad 50 letnią tradycją, jest jednym z większych producentów wyrobów winiarskich i koncentratów owocowych

w Polsce. Podniósł, że jednym z kluczowych i obecnych na rynku od początku lat 90 XX wieku produktów wprowadzanych przez niego do obrotu gospodarczego jest wino owocowe spokojne. W pierwszym okresie produkcji było ono wprowadzane do obrotu pod marką "[...]". Etykieta wina przedstawiała między innymi element słowny "wino", który był umieszczony w charakterystycznym rombie. Jednocześnie uprawniony podniósł, że w związku z niemożnością uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy [...], zgłoszony do ochrony już [...] sierpnia 1994 r. zmienił nazwę rezygnując ze słowa wino i zastępując go nazwą W.. Podniósł także, że wnioskodawca ze względu na profil prowadzonej działalności oraz kontakty między stronami doskonale wiedział

o wykorzystywaniu przez uprawnionego spornego znaku. W tym kontekście uprawniony stwierdził, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy

w świetle art. 165 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. jest niedopuszczalny, gdyż wnioskodawca miał pełną świadomość istnienia produktu ze sporną etykietą przed 5-letnim okresem wskazanym ww. przepisie.

Ponadto uprawniony wywiódł, że w jego ocenie wnioskodawca nie posiada również interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego prawa, gdyż jego wezwanie do wnioskodawcy dotyczyło znaku towarowego wnioskodawcy "Mocny Patyk", a nie znaku towarowego "NEW! W patyk Biały Półsłodki", który wskazał wnioskodawca we wniosku o unieważnienie. Wreszcie uprawniony stwierdził, że porównywane znaki nie są do siebie podobne, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.

Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek

o unieważnienie spornego znaku towarowego. Odnosząc sie do stanowiska uprawnionego wnioskodawca podniósł, iż dokonana przez niego interpretacja dyspozycji art. 165 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. jest niewłaściwa, a informację dotyczącą używania znaku towarowego WARKA Warwin SA Warka powziął w dniu [...] października 2012 r., ze skierowanego do wnioskodawcy listu ostrzegawczego. Ponadto podniósł, że w sprawie brak jest dowodów, że był on świadomy używania spornego znaku towarowego, wskazując, że etykiety opakowań zwrotnych w żaden sposób nie dowodzą używania znaku towarowego. Natomiast uprawniony [...] S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie wniosku, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż wnioskodawca miał świadomość istnienia na rynku od przeszło 20 lat produktu oznaczonego spornym znakiem, podtrzymał także swoje stanowisko co do braku podobieństwa porównywanych znaków towarowych.

Na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. organ przeprowadził dowód

z przesłuchania w charakterze świadka B. P. pracownika uprawnionego, na okoliczność używania przez uprawnionego spornego znaku towarowego. Ww. zeznała, że od lat 60 XX wieku wino z taką etykietą było produkowane przez poprzedników prawnych uprawnionego.

Wnioskodawca podtrzymując swój wniosek o unieważnienie spornego prawa rozszerzył podstawę prawną wniosku o art. 131 ust. 2 pkt 1 u.p.w.p. wskazując, że wedle dokonanych ustaleń uprawniony miał pełną świadomość w dniu zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego, że prawo to mu nie przysługuje ze względu na prawa do znaków wcześniejszych, chociażby [...], a także innych producentów używających podobnych etykiet. Jest mało prawdopodobne, aby etykiety te nie trafiły do zakładu uprawnionego, co potwierdziły zeznania świadka. Natomiast uprawniony nie zgodził sie z zarzutem naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 u.p.w.p., wskazał, że wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, że w dniu zgłoszenia spornego znaku uprawniony był w złej wierze. Dodatkowo wskazał, że dokumenty przedłożone do akt sprawy, takie jak faktury, oferty, czy nawet zeznania świadka dowodzą, że znak o takiej grafice jak sporny znak towarowy był stosowany co najmniej od lat 70 XX wieku przez uprawnionego. Jednocześnie uprawniony podniósł, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na okoliczność dokonania zgłoszenia spornego znaku w złej wierze oraz że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 165 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p., bowiem w jego ocenie wnioskodawca miał świadomość używania przez niego spornego znaku i będąc świadomym jego używania, nie sprzeciwiał się temu.

Urząd Patentowy RP (dalej także "organ") w zaskarżonej decyzji przede wszystkim stwierdził, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w rozumieniu art. 164 u.p.w.p. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zarówno znak towarowy przeciwstawiony wnioskodawcy, jak i sporny znak towarowy uprawnionego, przeznaczone są do oznaczania towarów identycznych, tj. wyrobów alkoholowych. Ponadto przeciwstawione znaki zawierają identyczne i podobne elementy graficzne, co czyni przekonanie wnioskodawcy o kolizyjności tych znaków obiektywnie usprawiedliwione. Mając na względzie okoliczność, że wnioskodawca podniósł, iż prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone wbrew ustawowym warunkom wymaganym do uzyskania ochrony określonym w art. 131 ust. 2 pkt 1 oraz

w art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p., organ w pierwszej kolejności rozpatrzył zarzut dokonania zgłoszenia spornego znaku w złej wierze o której mowa w art. 131 ust. 2 pkt 1 u.p.w.p. Organ podniósł, że w myśl tego przepisu nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które zostały zgłoszone w złej wierze w celu uzyskania ochrony. Ponieważ obowiązujące prawo nie zawiera definicji złej lub dobrej wiary, organ dokonując na potrzeby niniejszej sprawy oceny tej przesłanki, odwołał się do poglądów doktryny

i orzecznictwa. Mając na względzie te poglądy, organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że zgłoszenie spornego znaku nastąpiło

w warunkach złej wiary. W ocenie organu wnioskodawca tj. [...] sp. z o.o. w rozpoznawanej sprawie nie wskazał i nie wykazał żadnych okoliczności

w świetle których można byłoby uznać, że zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego było w swoim całokształcie nieuczciwe, a co za tym idzie dokonane w złej wierze, zwłaszcza w świetle twierdzeń i dowodów przedłożonych przez uprawnionego, że na długo przed zgłoszeniem do ochrony spornego znaku towarowego, a także znaku towarowego wnioskodawcy, używał intensywnie niemalże identycznego oznaczenia, jak sporny znak towarowy z napisem WARKA WINO. W ocenie organu sam zaś fakt wiedzy przez uprawnionego o używaniu przez inny podmiot podobnego oznaczenia do spornego znaku towarowego, nie jest wystarczający do postawienia mu zarzutu dokonania zgłoszenia w złej wierze. W tym zakresie organ podniósł, że w doktrynie do wykazania złej wiary w zgłoszeniu znaku towarowego przy świadomości istnienia wcześniejszego używania znaku przez inną osobę muszą towarzyszyć jeszcze inne okoliczności wskazujące na to, że zgłoszenie przedsięwzięte w tych okolicznościach było nieuczciwe. W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności nie zostały ujawnione.

Następnie organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że uprawniony ze spornego prawa nie wykazał, aby wnioskodawca był świadomy używania przez niego spornego znaku przez okres 5 lat przed złożeniem wniosku o unieważnienie w rozumieniu art. 165 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. W ocenie organu ze wskazanych przez uprawnionego okoliczności oraz dowodów przedłożonych na ich poparcie wynika jedynie, że wnioskodawca mógł się ewentualnie dowiedzieć o używaniu przez uprawnionego spornego znaku, a to za mało aby uznać, że był świadomy używania spornego znaku, tj., że rzeczywiście posiadał wiedzę o używaniu przez uprawnionego tego znaku przed datą otrzymania listu ostrzegawczego w dniu [...] października 2012 r.

W tej sytuacji organ uznał, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p. był dopuszczalny

i podlegał merytorycznemu rozpoznaniu pomimo, że został złożony po upływie 5 lat od daty udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W ten sposób organ podniósł, że powyższe rozważania doprowadziły go do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p., który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W myśl ww. przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne)

z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje

w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:

1) rejestracja znaku dla towarów identycznych lub podobnych;

2) identyczność lub podobieństwo znaku zarejestrowanego lub zgłoszonego

z uprzednim pierwszeństwem na rzecz innego przedsiębiorstwa;

3) podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów.

Dokonując oceny podobieństwa według ww. kryteriów organ w pierwszej kolejności poddał ocenie podobieństwo samych towarów, stwierdzając, że porównywane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania towarów identycznych, bowiem zarówno sporny, jak i przeciwstawiony mu przez wnioskodawcę znak towarowy służą do oznaczania wyrobów winiarskich i alkoholowych. W związku z powyższym

w ocenie organu twierdzenia wnioskodawcy o identyczności towarów oznaczanych porównywanymi znakami towarowymi należy uznać za uzasadnione, a stwierdzenie jej dawało podstawę do oceny pozostałych przesłanek zawartych w art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p.

Przed przystąpieniem do analizowania pozostałych przesłanek ocennych organ zasygnalizował, że zgodnie z ustaloną praktyką oraz orzecznictwem oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców.

Oceniając porównywane znaki w warstwie wizualnej organ stwierdził, że cechuje je podobny układ graficzny. Mianowicie zarówno w znaku spornym, jak

i przeciwstawionym centralne miejsce zajmuje element graficzny w postaci białego rombu, który jest identyczny w obu znakach. Na tle rombu widnieje napis wykonany identyczną czcionką. Mimo, że w znaku spornym jest wyraz "Warka", a w znaku przeciwstawionym wyraz "Wpatyk", to fakt, że w obu znakach na początku wyrazu występuje wielka litera "W" zapisana w identyczny sposób, a także pozostałe litery tworzące te wyrazy zostały zapisane taką samą czcionką oraz wyrazy te w obydwu znakach mają identyczne podkreślenie, to napisy te uznać należy za bardzo podobne

w warstwie wizualnej. Mimo, że obydwa oznaczenia różnią się kolorem tła oraz znak przeciwstawiony zawiera dodatkowe elementy w postaci żółtych prostokątów

o zaokrąglonych rogach, to nie wpływa to znacząco na odmienne postrzeganie porównywanych znaków towarowych ze względu na ww. identyczne elementy ułożone w bardzo podobną kompozycję. Organ wywodzi, że oceniając oznaczenia jako całość

w warstwie wizualnej stwierdzić należy, że na pierwszy plan w obydwu znakach wysuwa się element graficzny w postaci białego rombu i umieszczonego na nim napisu "WARKA" w znaku spornym i napisu "Wpatyk" w znaku przeciwstawionym, które jak to już odnotowano, wykonane są identyczną czcionką, a przez zastosowanie identycznych elementów w postaci linii podkreślającej oraz wielkiej litery "W", wywołują wrażenie wspomnianego podobieństwa. I właśnie podobieństwo tych pierwszoplanowych dominujących elementów przemawia za uznaniem porównywanych znaków za podobne w warstwie wizualnej.

W ocenie organu porównywane oznaczenia nie wykazują natomiast podobieństwa w warstwie fonetycznej i znaczeniowej. Organ uznał, że elementy słowne takie jak "WARKA" i "Wpatyk" to słowa fantazyjne w odniesieniu do takich towarów jak napoje alkoholowe, a pomiędzy tymi elementami słownymi nie zachodzi podobieństwo znaczeniowe, ani fonetyczne. Jednakże mimo braku podobieństwa w warstwie fonetycznej i znaczeniowej, uderzające podobieństwo porównywanych oznaczeń

w warstwie wizualnej, przemawia za uznaniem porównywanych oznaczeń jako całość za podobne w stopniu wywołującym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, bowiem znaki te jako całość wywierają na odbiorcach podobne ogólne wrażenie.

Podsumowując swoje wywody organ stwierdził, że analiza porównawcza znaków pozwala na uznanie, że znaki te rozpatrywane jako całość wywołują to samo ogólne wrażenie. Stanowiska tego nie zmieniają odmienne elementy słowne w porównywanych znakach towarowych, bowiem porównywane znaki zawierają bardzo podobne elementy graficzne, które są elementami dominującymi w obydwu znakach i wywołują wrażenie podobieństwa.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że przeciwstawione znaki towarowe są podobne w takim stopniu w warstwie wizualnej, że stwarzają ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p., co uzasadnia unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "WARKA Warwin SA Warka" o nr [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem uprawniony [...] S.A. z siedzibą

w W. pismem z dnia [...] lipca 2014 r. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł skargę na ww. decyzję Urzędu Patentowego RP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący oraz przeprowadzenie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego

(w szczególności świadka B. P. oraz oświadczeń złożonych do akt sprawy - prezesa spółki T. I. oraz b. prezesa Zarządu Spółki J. Z.), a także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów decyzji administracyjnej, które to uchybienia w konsekwencji doprowadziły do naruszenia art. 165 ust. 1 u.p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek w nim przewidzianych;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p., poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny

i wyczerpujący oraz poprzez uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób który nie spełnia wymogów decyzji administracyjnej - przede wszystkim w zakresie w jakim Urząd:

a) nie przeprowadził analizy w odniesieniu do siły odróżniającej elementów graficznych znaku wcześniejszego, mimo uznania elementów graficznych za dominujące w spornych znakach;

b) nie przeprowadził analizy w kontekście rozpoznawalności porównywanych znaków i nie rozważył kryterium rozpoznawalności wcześniejszego znaku będącego jedną z podstawowych przesłanek oceny ryzyka wprowadzenia

w błąd oraz nie rozważył kryterium rozpoznawalności znaku późniejszego, będącego kryterium dodatkowym oceny ryzyka konfuzji;

c) nie dokonał całościowej oceny spornych znaków pomijając, że jednym

z wyeksponowanych w znaku uprawnionego elementów słownych jest jego firma, która to okoliczność w niniejszej sprawie przemawia za wykluczeniem niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców;

d) przeprowadził wadliwą, niewszechstronną analizę w kontekście ustalenia kręgu potencjalnych odbiorców produktów sygnowanych spornymi znakami,

a następnie samych znaków;

a które to uchybienia w konsekwencji doprowadziły do naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo iż w istocie brak było do tego podstaw.

Z ostrożności procesowej skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 165 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla skutecznego powołania się na ww. przepis właściciel znaku późniejszego powinien wykazać rzeczywistą wiedzę o używaniu jego znaku przez właściciela znaku wcześniejszego, która to interpretacja jest sprzeczna z wykładnią celowościową, systemową oraz proeuropejską przywołanej normy prawnej, a które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2014 r. na podstawie której ww. organ po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "WARKA Warwin SA Warka" o nr [...] przysługujący skarżącej [...] S.A. z siedzibą w W..

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p. W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:

1) rejestracja znaku dla towarów identycznych lub podobnych;

2) identyczność lub podobieństwo do znaku zarejestrowanego lub zgłoszonego

z uprzednim pierwszeństwem na rzecz innego przedsiębiorstwa;

3) podobieństwo znaków musi być kwalifikowane, to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów.

Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa

z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania

w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W doktrynie definiuje się, że ".... niebezpieczeństwo, wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak, a ponadto, iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń" (R. Skubisz "Prawo Znaków Towarowych" komentarz Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997). Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń.

Oceniając podobieństwo znaków towarowych w pierwszej kolejności należy ocenić podobieństwo towarów. W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP uznał podobieństwo towarów sklasyfikowanych w klasie 20 oraz 24.

Sąd powyższe stanowisko co do zasady podziela. Punktem wyjścia przy ocenie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd jest ocena, czy przeciwstawione znaki są identyczne lub podobne i czy odnoszą się do towarów identycznych lub podobnych. Problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń, albowiem dopiero stwierdzenie podobieństwa towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Przy ustalaniu podobieństwa towarów bierze się pod uwagę takie kryteria jak rodzaj towarów, ich przeznaczenie oraz warunki ich zbytu, a więc szeroko rozumiany związek techniczny i ekonomiczny pomiędzy porównywanymi towarami.

W tym miejscu należy wskazać, że uznanie, iż towary do oznaczenia których przeznaczony został znak sporny i przeciwstawiony, nie przesądza o podobieństwie samych oznaczeń, stanowiąc jedynie jeden z elementów analizy i oceny podobieństwa.

Przechodząc do oceny podobieństwa oznaczeń "WARKA Warwin SA Warka" (znak sporny) i oznaczenia "NEW! Wpatyk Biały Półsłodki Owocowy" (znak przeciwstawiony), w pierwszej kolejności należy wskazać, że porównywane znaki towarowe są tzw. znakami kombinowanymi słowno-graficznymi. Zgodnie z przyjętymi zasadami dotyczącymi oceny znaków oraz stanowiskiem wielokrotnie prezentowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE "dla celów dokonania oceny stopnia podobieństwa występującego pomiędzy danymi znakami towarowymi należy określić ich stopień podobieństwa wizualnego, brzmieniowego i koncepcyjnego, a w razie potrzeby ustalić doniosłość jaką należy przypisać ich poszczególnym elementom,

z uwzględnieniem kategorii danych towarów lub usług i warunków w jakich są sprzedawane" (wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-361/04P oraz

w sprawie C-342/97, a także wyroki SPI: z 20 listopada 2007 r. w sprawie T-149/06, Castellani / OHIM - Markant Handels und Service (CASTELLANI), pkt 52 i nast. oraz

z 10 grudnia 2008 r. w sprawie T- 290/07, MIP Metro v OHIM - Metronia (METRONIAJ, pkt 44 i nast.).

Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego. Sprawdzanie podobieństwa powinno więc prowadzić do obiektywnego bilansu podobieństw i różnic, a ich sumę należy odnieść do przeciętnej uwagi rozsądnego kupującego. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź słów takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Taka sama liczba sylab, minimalne różnice wizualne i wyraźne współbrzmienie fonetyczne podwyższają ryzyko pomyłki. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych. Nie można wykluczyć również przypadków zdominowania przez znak słowny pozostałych elementów składających się na całość obrazu. Jeśli uwagę kupującego przyciąga właśnie słowo, a otoczenie znaku słownego ma znaczenie wtórne, ocena podobieństwa z innym naśladującym go znakiem powinna koncentrować się przede wszystkim na porównaniu oznaczeń słownych (red. T. Szymanek, Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 95-97).

Reasumując, zasadą jest, że znaki towarowe porównuje się całościowo, tzn. biorąc pod uwagę wszystkie tworzące znak elementy łącznie, w znakach słowno-graficznych (jak w rozpoznawanej sprawie) należy brać pod uwagę wszystkie tworzące ten znak elementy, a więc słowo, grafikę, kolor, kompozycję. Nie jest dopuszczalne badanie podobieństwa znaków według dowolnie wybranych elementów oznaczenia, bez wcześniejszej analizy całego znaku (vide NSA w uzasadnieniu wyroku

z dn. 11.04.2012 r. sygn. II GSK 391/11; por. też M. Kępiński "Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych ZN UJ, z. 28 Kraków 1982r., wyrok NSA z dn. 4.09.2012 r. sygn. II GSK 1091/11).

Odnosząc powyższe do stanu faktyczno-prawnego rozpoznawanej sprawy, Sąd doszedł do stwierdzenia, że dokonana przez organ analiza podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy i w tym zakresie podziela zarzuty skargi. Zdaniem Sądu organ nieprawidłowo ocenił przeciwstawione sobie znaki towarowe w warstwie fonetycznej,

a stwierdzenia organu w tym zakresie, że elementy słowne takie jak "WARKA"

i "Wpatyk" to słowa fantazyjne w odniesieniu do takich towarów jak napoje alkoholowe - nie zasługują na uwzględnienie i aprobatę.

Nie można zgodzić się też z twierdzeniami organu, że słowo "WARKA"

w spornym oznaczeniu to słowo fantazyjne, które nie ma znaczenia dla całościowej oceny spornego znaku towarowego skarżącej. Należy mieć na względzie, przy całościowej analizie występujących w sprawie znaków towarowych, że słowo "WARKA" w spornym znaku towarowym przysługującym skarżącej jest użyte dwukrotnie

i wyraźnie dominuje w całości oznaczenia.

Zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym, przy ocenie wprowadzenia w błąd trzeba w szczególności ustalić, jakie są odróżniające i dominujące elementy znaków (vide wyrok ETS z dn. 11.11.1997 r. sygn. C-251/95 SABEL BV przeciwko PUMA AG Rudolf Dassler Sport). Potrzeba ustalenia elementu dominującego w znaku uzasadniona jest powszechnie przyjętym faktem, że przy postrzeganiu znaków składających się z więcej niż jednego elementu (na przykład znaków słowno-graficznych jak w rozpoznawanej sprawie) konsument zwraca uwagę na element dominujący w znaku, który najłatwiej zapada w pamięć i stanowi o właściwościach odróżniających znaku.

Nazwa firmy (słowo "WARKA" w spornym znaku niewątpliwie ma taką konotację) w dorobku orzecznictwa wspólnotowego jest kwalifikowana jako element dominujący znaku, posiadający samodzielną pozycję wpływającą na zdolność odróżniającą towarów. Np. w sprawie sprzeciwu wobec słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego CTM Nr 9 623802 Alpro Soya Delice Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego Znaki Towarowe i Wzory stwierdził konfuzyjne podobieństwo znaku Alpro Soya Delice do słownego znaku DELICJE Nr 204 299 zarejestrowanego na terytorium Polski i odmówił udzielenia ochrony dla tego znaku. OHIM w swojej decyzji stwierdził, że znaki te są wizualnie i fonetycznie podobne z uwagi na fakt, że elementy DELICJE oraz DELICE są bardzo podobne. OHIM uznał, że element "DELICE" w znaku spornym jest osobnym i wyraźnie identyfikowalnym elementem. Dodatkowe elementy znaku spornego, pomimo ich dużej liczby nie są w stanie zniwelować podobieństwa. Co więcej OHIM podkreślił, że element "DELICE" będzie postrzegany jako osobny znak usytuowany obok nazwy firmy "alpro soya".

Natomiast organ w swojej analizie zdeprecjonował znaczenie słowa "WARKA"

w spornym oznaczeniu i w ocenie Sądu stanowi to o nieprawidłowości w zakresie właściwego ustalenia elementów dominujących w badanych znakach, co

w konsekwencji uniemożliwiło prawidłowe ich porównanie.

Nie można zgodzić się z twierdzeniami organu, że w badanych znakach dominujące znaczenie mają elementy graficzne i to one decydują o podobieństwie tych znaków jako całości. Tego rodzaju ocena nie jest poparta przekonującą argumentacją, a Sąd ocenia ją jako niezawierającej obiektywnego bilansu podobieństw i różnic badanych znaków towarowych.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zdaniem Sądu analiza podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń została dokonana przez organ w sposób nieprawidłowy i w tym zakresie należy uznać argumenty skarżącej, że pominięcie przez organ kompleksowego badania podobieństwa znaków, choćby na jednej płaszczyźnie, prowadzi do niepełnej oceny podobieństwa znaków.

Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący powodów dlaczego uznał, że elementy graficzne występujące w badanych oznaczeniach są na tyle dominujące, że pozwalają przyjąć pogląd, że podobieństwo wizualne w tej sprawie powinno być rozstrzygające o całościowym podobieństwie porównywanych znaków.

Z drugiej strony organ dostatecznie wnikliwie nie zbadał roli, jaką w spornym znaku pełni słowo "WARKA" i jaka jest jego siła dominująca i odróżniająca.

Wyżej przedstawione aspekty badania znaków towarowych nie zostały wzięte przez organ pod uwagę, przez co w ocenie Sądu, nie doszło do prawidłowego ustalenia elementów dominujących przedmiotowego znaku towarowego, co w konsekwencji uniemożliwiło prawidłowe porównanie znaku "WARKA Warwin SA Warka" ze znakiem przeciwstawionym wnioskodawcy [...] sp. z o.o. Nie dokonując oceny podobieństwa znaków w powyżej wskazanych aspektach organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), gdyż jak wiadomo z ugruntowanego orzecznictwa sądownictwa administracyjnego kwestia oceny podobieństwa znaków należy do stanu faktycznego sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokona analizy znaku "WARKA Warwin SA Warka" przez pryzmat powyższych uwag, a w szczególności wystąpienia

w znaku nazwy uprawnionego, a następnie przeprowadzi ponowne porównanie przedmiotowego znaku ze znakiem przeciwstawionym. Jeżeli uzna, że znaki te są podobne, dokona wszechstronnej oceny możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów sygnowanych ww. oznaczeniem, polegającego

w szczególności na skojarzeniu między porównywanymi znakami.

Natomiast Sąd nie uwzględnił zarzutu skargi naruszenia przepisu prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 165 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił i przyjął, że uprawniony nie wykazał, aby wnioskodawca był świadomy używania przez niego spornego znaku przez okres 5 lat przed złożeniem wniosku o unieważnienie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielając oceny organu wskazuje, że przy ocenie pojęcia "bycie świadomym" używania znaku towarowego kierował się rozumieniem tego pojęcia zawartym w wyroku NSA z dn. 5.07.2007 r. sygn.

II GSK98/07. W szczególności należy za NSA podkreślić, że ustawowa przesłanka "świadomości używania znaku" jest odrębna od przesłanki jego "używania". Nie można przyjąć istnienia ogólnego, prawnego obowiązku przedsiębiorcy "śledzenia konkurencji" w celu uzyskania świadomości używania na rynku poszczególnych znaków towarowych.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku). O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 wyroku).