Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1157/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...

SENTENCJA

P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 listopada 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 890/19 odrzucające skargę T.M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 890/19 Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T.M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd I instancji podniósł, że T.M. [reprezentowany przez adw. P.G., dalej pełnomocnik skarżącego, k. 2-8 akt sądowych] pismem z 20 marca 2019 r. wniósł skargę do WSA w Warszawie. Do skargi nie załączono pełnomocnictwa. W wykonaniu zarządzenia z 7 czerwca 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu T.M. przed sądami administracyjnymi. Przesyłkę zawierającą wezwanie prawidłowo doręczono pełnomocnikowi skarżącego 13 czerwca 2019 r. (k. 25 akt sądowych). Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Pełnomocnictwo nie zostało dołączone do wniesionej skargi. Pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy nie może wywołać skutku w postaci umocowania pełnomocnika do działania przed sądem administracyjnym. Przepisy ppsa nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych, ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa, w związku z czym pełnomocnictwo należy złożyć do każdej indywidualnej sprawy sądowoadministracyjnej.

Wezwanie do usunięcia braku formalnego przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu w terminie 7 dni doręczono pełnomocnikowi skarżącego 13 czerwca 2019 r., wobec czego termin na uzupełnienie braku formalnego skargi upłynął 21 czerwca 2019 r., gdyż 20 czerwca 2019 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy. Ponieważ w tym terminie nie nadesłano dokumentu pełnomocnictwa, zachodzi podstawa do odrzucenia skargi.

Na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa Sąd I instancji odrzucił skargę (k. 27-28 akt sądowych).

Zażalenie na postanowienie II SA/Wa 890/19 wywiódł T.M., reprezentowany przez adw. P.G. Zaskarżając w całości ww. postanowienie, skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie art. 37 § 1 i art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (pkt 2 petitum zażalenia); na zasadzie art. 191 w zw. z art. 197 § 2 i art. 167 ppsa wniósł o rozpoznanie zarządzenia Przewodniczącego z 7 czerwca 2019 r. (pkt 3 petitum zażalenia); skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości (pkt 4 petitum zażalenia; k. 35-38 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 37 § 1 i art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.

W doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania mandanta, złożone do akt w jednej ze spraw rozpoznawanych przed danym sądem, jest skuteczne do prowadzenia także innych spraw tego mandanta przed tym sądem (J. Sobkowski, Pełnomocnictwo procesowe, jego istota, powstanie i wygaśnięcie, Wyd. Nauk. UAM 1967 s. 104). Mimo niejednolitości orzecznictwa, pogląd ten jest aprobowany zarówno przez część orzecznictwa, jak i doktryny (postanowienie NSA z 25.4.2006 r. I OSK 450/06, Lex 1612117, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 149-150, uw. 9; postanowienie NSA z: 7.3.2008 r. II OSK 286/08; 24.8.2010 r. I GSK 607/10, Lex 737470; 12.6.2014 r. I OSK 1190/14; 7.10.2014 r. I GSK 167/14; 26.2.2015 r. II GSK 153/15, Lex 1772167; 12.3.2015 r. I GSK 157/15, Lex 1653872; 24.7.2015 r. I OSK 1756/15, Lex 1802637).

W realiach postępowania sądowoadministracyjnego, pełnomocnictwo złożone na etapie postępowania administracyjnego, jeśli obejmuje postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie, spełnia powyższe wymogi, nie stanowiąc przeszkody dla nadania biegu sprawie sądowoadministracyjnej (postanowienie NSA z 20.9.2012 r. I OSK 1946/12, Lex 1327817). W myśl art. 106 § 3 i 5 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Wskazany przepis stwarza możliwość dopuszczenia z urzędu dowodu z dokumentu (odpisu dokumentu), warunkując jednak skorzystanie przez sąd z tego uprawnienia od niezbędności wyjaśnienia istotnych wątpliwości występujących w sprawie, przy jednoczesnym nieprzedłużaniu nadmiernie postępowania sądowego. Uprawnienie to niewątpliwie nawiązuje do zasady szybkości postępowania sądowego w powiązaniu z zasadą ekonomii procesowej, obejmującej nie tylko postępowanie sądowoadministracyjne ale i postępowanie administracyjne (postanowienie NSA z 8.11.2016 r. I OZ 1161/16, cbosa).

W aktach postępowania dyscyplinarnego (k. 20) zalega pełnomocnictwo z 13 listopada 2018 r. (nr ewid. [...]) udzielone przez skarżącego adw. P.G. ("z prawem obrony przed organami postępowania dyscyplinarnego wszystkich instancji oraz sądami administracyjnymi wszystkich instancji, z prawem substytucji"). Pełnomocnik prawidłowo powołał się na nie przy wniesieniu skargi do WSA (k. 2 akt sądowych).

Nietrafnie Sąd I instancji uznał, że "przepisy ppsa nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych", bowiem sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (wyrok NSA z 9.9.2005 r. FSK 1925/04, Lex 173085, aprobowany przez J. P. Tarno - op. cit., s. 344, uw. 3). To badając akta administracyjne przed nadaniem biegu sprawie przewodniczący ustala na podstawie akt administracyjnych (np. zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki), kiedy doręczono skarżącemu (lub jego należycie ustanowionemu pełnomocnikowi – in casu k. 8 akt administracyjnych II instancji) zaskarżone postanowienie (ewentualnie decyzję) i datę wpływu do organu (bądź jej oddania w polskiej placówce operatora wyznaczonego – art. 83 § 3 ppsa – in casu k. 10, 23 akt sądowych), dla dokonania kontroli wniesienia skargi w terminie (art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 ppsa), której to kontroli przewodniczący prawidłowo dokonał (k. 8 akt administracyjnych II instancji; k. 10, 23 pkt 1 akt sądowych).

Błędnie Sąd I instancji przyjął, że niedołączenie do skargi pełnomocnictwa stanowiło brak formalny uniemożliwiający nadanie sprawie biegu (art. 49 § 1 ppsa). Zgodnie z zasadami metodyki sędziowskiej Sąd I instancji - dysponując pełnomocnictwem znajdującymi się w aktach administracyjnych - winien się do niego odnieść i ewentualnie wskazać, dlaczego uważa je za niewystarczające w sprawie, tak by pełnomocnik wiedział, że Sąd zapoznał się z tymi dokumentami, jednak mimo to uważa je za niewystarczające oraz z jakich powodów. Takie działanie należycie chroni prawo stron do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471, z 2009 r., nr 114, poz. 946) i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.), zwłaszcza w sprawie sądowoadministracyjnej, kontrolującej rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu dyscyplinarnym, które ma charakter postępowania represyjnego (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8.10.2002 r. K 36/00).

Przewodniczący, jeżeli uznał pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych za niewystarczające do reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym przez adw. P.G., po bezskutecznym upływie terminu 7 dni od dnia doręczenia wezwania pełnomocnikowi, obowiązany był na podstawie art. 49 § 1 ppsa wezwać osobiście skarżącego do złożenia podpisu pod skargą bądź nadesłania podpisanego przez skarżącego odpisu skargi (postanowienie NSA z: 27.10.2005 r. I FSK 378/05; 19.5.2015 r. II OSK 1082/15, Lex 1711896; 18.9.2018 r. II FZ 417/18, Lex 2548419; wyrok NSA z: 17.6.2005 r. I FSK 20/05, cbosa; 17.11.2017 r. I OSK 203/16, Lex 2464468; 14.5.2018 r. I OSK 580/18, Lex 2569453) albo zatwierdzenia czynności wywiedzenia skargi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane pełnomocnictwo jest wystarczające do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej i pozwala nadać jej bieg.

Wobec zasadności zażalenia na postanowienie II SA/Wa 890/19, bezprzedmiotowe było ustosunkowanie się do zarzutów wymierzonych w zarządzenie z 7 czerwca 2019 r. (pkt 3 petitum zażalenia).

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.