Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 588/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska Włodzimierz Zygmont (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej oddala skargę /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska AR


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 207 O.p., art. 262, art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit.b, art. 83 § 1 i 3, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217 ze zm.) uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] SAD nr [...] w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru o nazwie "Polamix" 5 -PL, stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego za ten towar i jednocześnie określił kod towaru na 2106 90 98 0, niedobór cła na kwotę 3.720,30 zł oraz odsetki wyrównawcze na dzień 1.06.2001r. na kwotę 2.089,96 zł. W uzasadnieniu decyzji organ celny wyjaśnił, że w zgłoszeniu celnym towar określony został jako substancje białkowe, lecz w informacji o produkcie firmy SKW "Biosystems" produkt ten został określony jako bezfosforanowa mieszanka funkcjonalna do przetworów mięsnych wysokowydajnych, zawierająca w składzie: izolaty sojowe, karagen E 407, cukry, cytrynian sodu E 331, askorbinian sodu E 301, glutaminian sodu E 621. Na podstawie wyników badań towaru przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium Celne ustalono, iż przedmiotem importu była mieszanina izolatu sojowego z karagenem i nieznaczną ilością innych składników. Zgodnie z wyjaśnieniami do Taryfy celnej, stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24.08.1999r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830) - tom II - Noty wyjaśniające - pozycja 3504 obejmuje m.in. inne substancje proteinowe i ich pochodne w tym też izolaty białkowe. Jednak zawartość składnika białkowego w tych izolatach stanowi zazwyczaj nie mniej niż 90%. Brak informacji o zawartości procentowej izolatu białkowego oraz procentowej zawartości białka w tym izolacie uniemożliwia zastosowanie dla tego towaru pozycji 3504. Z kolei dodatek cukrów i karagen przemawia za zastosowaniem dla tego towaru pozycji 2106 zgodnie z uwagą B. Pozycja 2106 obejmuje przetwory składające się całkowicie lub częściowo ze środków spożywczych, stosowanych do produkcji napojów lub przetworów przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Obejmuje ona przetwory składające się z mieszanin związków chemicznych (kwasów organicznych, soli wapniowych itp.) ze środkami spożywczymi (mąką, cukrem, mlekiem w proszku itp.) stosowane jako składnik produktów spożywczych jak też do polepszenia ich niektórych właściwości (wygląd, trwałość itp.). W związku z powyższym "Polamix" 50-PL winien być klasyfikowany do kodu PCN 2106 90 98 0 tj. 2106.

W odwołaniu Spółka "A" wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Wyjaśniła, że mieszanka "Polamix" 50-PL zawiera preparat "Flanogen" RPI P1 9 o składzie: izolat białka sojowego "Supro" 595 w ilości 60%, karagen E 407 o nazwie handlowej "Flanogen" RPI 64/230 w ilości 40% oraz dekstrozę, askorbinian sodu E 301, cytrynian sodu E 331, glutaminian sodu E 621. Odwołująca się podkreśliła, że w mieszance "Polamix" 50-PL izolat białka sojowego "Supro" 595 o zawartości białka 90 - 95% jest substancją przeważającą, jego udział procentowy w mieszance wynosi około 53 - 55 %, karagenu około 32 - 34% z czego wynika, że preparat "Flanogen" RPI 64 P1 jest składnikiem dominującym, stanowiącym ok. 85% mieszanki. W związku z tym kod taryfy celnej dla preparatu "Polamix" 50 PL został ustalony tak jak dla substancji białkowych (tj. 3504 00 00 0), przy przyjęciu, że o kodzie taryfy celnej towaru decyduje dominujący składnik mieszanki. Wskazana przez organy celne pozycja 2106 nie jest trafna, ponieważ pozycja ta obejmuje środki spożywcze, a mieszanka "Polamix" 50-PL nie jest środkiem spożywczym tylko dodatkiem funkcjonalnym używanym do produkcji żywności, o czym świadczy zastosowanie mieszanki i jej skład.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję stwierdził, że przedmiotem importu był preparat składający się: w 60% z izolatu białka sojowego w postaci preparatu "Supro" 595, w 40% z preparatu "Flanogen" RPI 64/230 oraz dekstrozy, askorbinianu sodu, cytrynianu sodu i glutaminianu sodu. "Polamix" 50 PI stosowany jest jako środek funkcjonalny w przemyśle mięsnym do produkcji wędzonek, kiełbas i konserw. Zapewnia on soczystość produktów, dobre związanie plastrów, eliminuje wycieki soków mięsnych i tłuszczu pod osłonką podczas obróbki termicznej. Podnosi poziom białka w wyrobach gotowych. Gwarantuje też właściwą jakość technologiczną w produktach wysokowydajnych, w których niedozwolone jest stosowanie wielofosforanów. Wskazywana przez odwołująca się spółkę klasyfikacja taryfowa PCN 3504 00 00 0 nie jest właściwa, ponieważ kod ten obejmuje "Peptony i ich pochodne; inne substancje białkowe oraz ich pochodne, gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone, proszek skórzany, nawet chromowany". Pojęcie "inne substancje białkowe" występujące w treści pozycji, zdaniem organu odwoławczego, nie odnosi się do towaru stanowiącego mieszaninę izolatu białkowego z innymi surowcami, ponieważ substancje białkowe, to jednorodna materia o określonym składzie chemicznym. Zgodnie z treścią "Wyjaśnień do Taryfy celnej" (tom II str. 686 - 687) pozycją 3504 objęte są: peptony i ich pochodne (peptony - substancje rozpuszczalne otrzymywane metodą hydrolizy białek lub przez poddanie ich działaniu niektórych enzymów), oraz inne substancje proteinowe i ich pochodne (zwłaszcza gluteliny i prolaminy, globuliny, glicynian, keratyny, nukleoproteiny, izolaty białkowe. Izolaty białkowe otrzymywane są metodą ekstrakcji z substancji roślinnych (np. z odtłuszczonej mączki sojowej) i składają się z mieszaniny białek zawartych w tych substancjach. Zawartość składnika białkowego tych izolatów stanowi zazwyczaj nie mniej niż 90%. Pozycja 3504 nie obejmuje mieszaniny hydrolizatu białkowego ("Supro" 595) z solą, karagenem, gumą ksantową solą, cukrem, askorbinianem sodu, cytrynianem sodu i glutaminianem sodu, używanej jako preparat wpływający na jakość produktów finalnych - " polepszacze spożywcze". Właściwą pozycję do klasyfikacji tego towaru jest pozycja 2106 taryfy celnej. Zgodnie z opiniami Światowej Organizacji Celnej t. V Wyjaśnień do Taryfy celnej str. 2304 do pozycji 3504 klasyfikowany jest izolat białka sojowego o handlowej nazwie "Supro" zawierający w swym składzie ponad 90% białka. Wobec tego, że w skład preparatu "Polamix" 50 PL oprócz izolatu białkowego wchodzą również inne surowce, kierując się zasadą taryfikacji towarów zawartą w regule I Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej oraz uwagą dotyczącą wyłączeń produktów będących mieszaninami substancji białkowych z innymi składnikami z pozycji 3504, należało uznać, że klasyfikacja tego produktu do kodu PCN 3504 00 00 0 jest nieprawidłowa. Z uwagi na skład surowcowy, właściwości i zastosowanie omawiany towar powinien być zaklasyfikowany do pozycji 2106 kod PCN 2106 90 98. Do podpozycji 2106 10 klasyfikowane są koncentraty proteinowe i teksturowane substancje proteinowe, a do 2106 - 90 pozostałe przetwory spożywcze. Zgodnie z "Wyjaśnieniami do Taryfy celnej" pozycja 2106 obejmuje następujące przetwory spożywcze, pod warunkiem, że nie są objęte jakąkolwiek inną pozycją w Nomenklaturze: przetwory przeznaczone do spożycia przez ludzi zarówno bezpośrednio, jak i po obróbce (takiej jak gotowanie, rozpuszczanie lub zagotowanie w wodzie, mleku itp.), oraz przetwory składające się całkowicie lub częściowo ze środków spożywczych, stosowane do produkcji napojów lub przetworów przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Pozycja ta obejmuje przetwory składające się z mieszanin związków chemicznych (kwasów nieorganicznych, soli wapniowych itd.) ze środkami spożywczymi (mąką, cukrem, mlekiem w proszku itd.) stosowane zarówno jako składniki produktów spożywczych, jak też dla polepszenia ich niektórych właściwości (wyglądu, trwałości itd.) Skoro więc mieszanka dla przetwórstwa mięsnego "Polamix" 50-PL zapewnia soczystość produktów wędliniarskich, dobre związanie plastrów, eliminuje wycieki soków mięsnych i tłuszczu pod osłonką podczas obróbki termicznej, podnosi poziom białka w wyrobach gotowanych i gwarantuje właściwą jakość technologiczną w produktach wysokowydajnych to tym samym wpływa na dobrą jakość produktów gotowych. Ponadto, poza poszczególnymi składnikami surowcowymi, "Polamix" 50 PL jest gotowym preparatem dlatego też jest klasyfikowany do pozycji 2106 obejmującej przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymieniona ani nie włączone. Taryfikacja dokonana przez spółkę dla dominującego składnika mieszanki nie jest właściwa.

W skardze skierowanej Spółka "A" wniosła o uchylenie decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako niezgodnych z prawem oraz obciążenie Prezesa GUC kosztami postępowania. W uzasadnieniu spółka zarzuciła, że w związku ze złożonym składem chemicznym oraz znaczeniem poszczególnych składników dla cech użytkowych spornego towaru, w trakcie postępowania organ celny winien zasięgnąć opinii biegłego, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Objęty decyzją towar jest nowoczesnym i złożonym preparatem, a więc wymaga odpowiedniego przygotowania teoretycznego dla przyjęcia odpowiedniej metody badawczej mającej na celu ustalenie jego stanu i charakterystyki. Dla powołanej klasyfikacji omawianego towaru konieczne jest zbadanie i przeprowadzenie dowodu "w postaci wykładni specjalistycznej w tym zakresie literatury". Uznanie przez organ celny, że oceniony towar odpowiada wymaganiom stawianym towarom sklasyfikowanym do pozycji 2106 taryfy celnej a tym samym dokonanie tej klasyfikacji w oparciu o regułę 1 i 6 z pominięciem opinii biegłego stanowi o naruszeniu art. 122 i 180 § 1 O.p. Skarżąca podniosła nadto, że wbrew twierdzeniom organu celnego, omawiany towar nie zawiera 40% preparatu "Flanogen" RPI 64/305 natomiast zawiera 40% czystego preparatu "flanogen" RPI 64/230. Ponieważ towar zawiera 60% izolatu białkowego "Supro" 595 o 95% zawartości białka, przeto nie można go traktować jako preparatu spożywczego i przesądzić o klasyfikacji taryfowej do pozycji PCN 2106. Pozycja ta obejmuje przetwory składające się całkowicie lub częściowo ze środków spożywczych, a w ocenie skarżącej przedmiotowy preparat nie jest środkiem spożywczym, tylko dodatkiem funkcjonalnym używanym do produkcji żywności. Skarżąca podkreśliła też, że bezsporny jest fakt, iż izolat białka sojowego "Supro", jest podstawowym i najważniejszym składnikiem spornego towaru a klasyfikowany jest do pozycji 3504 00 00 0.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie powyższej skargi i podtrzymał stanowisko oraz argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.

Organy celne są uprawnione do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru. Z art. 83 § 3 Kodeksu celnego wynika, że do podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, organ celny bierze pod uwagę nowe dane (a nie nowe dowody i okoliczności jak w przypadku wznowienia postępowania). Weryfikacja zgłoszenia celnego może być przeprowadzona przez 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ celny skorzystał z tych uprawnień. Nowe dane, które stanowiły wystarczającą podstawę do weryfikacji zgłoszenia celnego, to wyniki badań Centralnego Laboratorium Celnego, z których wynikało, że przedmiotem importu była mieszanina izolatu sojowego z karagenem i nieznaczną ilością innych składników.

Organy celne dokonały należytych ustaleń dotyczących składu chemicznego, właściwości i przeznaczenia towaru. Jest to istotna okoliczność, bowiem klasyfikację taryfową przeprowadza się w oparciu o zakres przedmiotowy towaru, w odniesieniu do jego stanu (materiał, postać, stopień przetworzenia itp.), w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Dokonując tego wykorzystały m. in. dane ze specyfikacji producenta, opinie Państwowego Zakładu Higieny, wyniki badań towaru z dnia [...] uzyskane z Centralnego Laboratorium Celnego Głównego Urzędu Ceł. W świetle tych ustaleń sporny towar to mieszanka składająca się głównie z izolatu białka sojowego "Supro" 595 (60%) o zawartości białka (90 - 95%) i karagenu E 407 (40%), która służy jako środek funkcjonalny w przemyśle mięsnym do produkcji wędzonek, kiełbas i konserw, zapewnia soczystość produktów, dobre związanie plastrów, eliminuje wycieki soków mięsnych i tłuszczu pod osłonką podczas obróbki termicznej, podnosi poziom białka w wyrobach gotowych, gwarantuje też właściwą jakość technologiczną w produktach wysokowydajnych, w których niedozwolone jest stosowanie wielofosforanów.

W ocenie sądu ( składu orzekającego) organy celne nie miały żadnych podstaw do przeprowadzenia w powyższym zakresie dowodu z opinii biegłego. Skład powyższej mieszanki, w zakresie niezbędnym dla dokonania klasyfikacji taryfowej należy uznać za niesporny. Zadaniem biegłego jest udzielenie organowi, na podstawie posiadanych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego, informacji i wiadomości niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy. Nie mogłyby więc być uznane za dowód w sprawie wypowiedzi biegłego poza ustawowo określone jego zadania. Spółka podnosząc zarzut nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie wskazała jakie jeszcze cechy tego towaru wymagały ustalenia dla przeprowadzenia jego właściwej klasyfikacji towarowej. Brak wskazania powyższych przesłanek czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 197 § 1 O.p.). Biegły nie jest uprawniony do określenia kodu towaru.

Ustaliwszy pełny stan faktyczny, organy celne miały wystarczające podstawy do zakwalifikowania spornego towaru, w oparciu o regułę 1 i 6, do kodu PCN 2106 90 98 0. Fakt, że sporny towar stanowi mieszaninę substancji białkowych z innymi składnikami, przesądza o nieprawidłowości klasyfikacji go do pozycji 3504 00 00 0. Niespornym jest bowiem, że "Polamix" 50 - PL zawiera mniej niż 90% izolatów białkowych. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącej, że o właściwej klasyfikacji decyduje dominujący składnik mieszanki. Pozycja 3504 Taryfy celnej obejmuje bowiem inne substancje białkowe oraz ich pochodne, gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone", zaś Wyjaśnienia do tej pozycji Taryfy celnej precyzują, że zawartość składnika białkowego izolatów białkowych nią objętych " stanowi zazwyczaj nie mniej niż 90%". Z powyższych uregulowań nie sposób wysnuć wniosek, że pozycja 3504 obejmuje także mieszanki z udziałem izolatów białkowych, jeśli izolaty te stanowią dominujący czy podstawowy składnik mieszanki. Użyte przez skarżącą terminy "dominujący składnik czy podstawowy składnik" zdają się wynikać jedynie z ilościowego składu mieszanki "Polamix" 50-PL, lecz te pojęcia nie występują w Taryfie celnej ani też Wyjaśnieniach do niej jako przesłanka kwalifikacyjna. Wręcz przeciwnie Wyjaśnienia, z których wynika, że zawartość składnika białkowego w izolatach stanowi 90% wskazują, że przesłanka " dominującego składnika", czy "podstawowego składnika" jeśli stanowi on mniej niż 90% nie są stosowane.

Organy celne polskie nie były związane twierdzeniem skarżącej spółki, że proponowana przez nią pozycja taryfy celnej, zgodna jest ze stanowiskiem prezentowanym przez zagraniczne organa celne. Nawet w przypadku gdyby stanowisko tych organów znalazło wyraz w formie WIT, nie oznaczałoby to obligatoryjności jego uwzględnienia przez polskie organy celne. W szczególności dokument taki nie mógłby być wiążący tylko dlatego, że wydany został przez administrację kraju członkowskiego UE. Dokument podlegałby ocenie jak każdy inny dowód w sprawie. Polskie organy celne stosują krajowe, bardzo precyzyjne przepisy, oparte na ogólnych regułach interpretacji nomenklatury scalonej (wierne tłumaczenie europejskiej) i uzgodnione z europejskimi wyjaśnieniami do niej. W okresie przed akcesją do UE - jak wyjaśniano podczas obrad Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska - UE, Polska nie była zobowiązana do stosowania wiążącej informacji taryfowej UE, jak również UE nie jest zobowiązana do stosowania rozstrzygnięć klasyfikacyjnych wydawanych przez administrację celną Polski, a różnice interpretacyjne podlegały rozstrzyganiu w sposób przewidziany w Konwencji.

Stanowisko spółki przedstawione na rozprawie o wadliwości klasyfikacji do pozycji 2106 z tego powodu, że sporny towar stanowi związki syntetyczne, których nośnikiem w 60% jest sól, w świetle prezentowanego we wcześniejszych pismach stanowiska, nie mogło odnieść skutku procesowego.

Rozstrzygnięcie w sprawie odsetek wyrównawczych odpowiada uregulowaniom zawartym w art. 222 § 4 Kodeksu celnego. Spółka nie udowodniła, że zaistniały okoliczności zwalniające ją od odsetek wyrównawczych i dlatego brak jest podstaw do kwestionowania decyzji w tym zakresie.

W świetle opisanych powyżej faktów, sąd ocenia jako niezasadny zarzut naruszenia przez organy celne następujących przepisów Ordynacji podatkowej: art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), art. 180 (pojęcie i rodzaje dowodów), art. 197 § 1 (powołanie biegłego)- w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

/-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska