Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 927/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek /-/ V.Mielcarek


UZASADNIENIE

Wpis sądowy od skargi wynosi [...].

Wobec tego TK złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że sytuacja, w jakiej znalazł się od momentu wszczęcia postępowań celnych przez organ celny w stosunku do jego firmy do momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno-podatkowych, ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło jemu dalszą działalność gospodarczą i postawiło w obliczu bankructwa, a liczne nieprawidłowości wskazane przez niego w skardze dowodzą o zbyt pobieżnym potraktowaniu przez organ celny, nie tylko podstaw do wydania zaskarżonych decyzji, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podał, że jego rodzina egzystuje dzięki finansowej pomocy ojca i teściów. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką w dniu [...] ustanowiona została rozdzielność majątkowa, jednak zgodnie z oświadczeniem małżonki ona również nie ma żadnego majątku. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiąga żadnego dochodu, działalność gospodarcza została zawieszona. Żona skarżącego otrzymuje z tytułu wynagrodzenia [...] brutto, przy czym umowę o pracę zawarła na czas określony, t.j. do dnia [...].

Na wezwanie z dnia [...] TK w odpowiedzi z dnia [...] podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową trwającą od [...] pomiędzy nim a jego żoną nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych małżonki. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, lokat oraz kont bankowych. Z otrzymanych przez małżonkę informacji wynika, że ona również nie posiada żadnych rachunków bankowych, kont oraz lokat bankowych. Skarżący oświadczył, że nie posiadają samochodu osobowego, nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym [...]. T K oświadczył, że nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że jego codzienna egzystencja to wynik pomocy ojca, który użycza mu nieodpłatnie mieszkanie i ponosi koszty jego utrzymania. Do pisma załączył kopię zeznania podatkowego za [...], z której wynika, że nie uzyskał przychodu ani dochodu, poniósł zaś stratę w wysokości [...] oraz za [...], z którego wynika, że przychody, koszty uzyskania przychodów i dochód/strata wyniosły [...].

Na wezwanie z dnia [...] TK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego ojciec otrzymuje miesięczne dochody z tytułu emerytury. Ojciec odmówił mu udzielenia informacji co do jej wysokości.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84).

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący wprawdzie nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów, oraz nie uzyskuje żadnego dochodu, to jednak na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę około [...]. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] brutto. Zatem przeważający ciężar wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i małżonki ponosi jego ojciec. Skarżący nie wskazał w jakiej wysokości otrzymuje pomoc finansową od ojca, jak również nie uprawdopodobnił, że rzeczywiście taką pomoc od niego otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, w jakiej wysokości otrzymuje dochody wspomagający go finansowo ojciec, przez co nie uwiarygodnił, że osoba ta jest w stanie łożyć na utrzymanie skarżącego i jego rodziny.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 z cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.

/-/ V.Mielcarek