Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 470/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.G. na decyzję S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku M.J. decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. udzielił M. i E.J. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę szamba na działce nr [...] w C. przy ulicy [...], zatwierdzając projekt budowlany. W wyniku odwołania wniesionego przez A.G., Wojewoda C. postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu wniesienia go przez osobę nie będącą stroną w sprawie. Jednakże wskutek skargi A.G. wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2197/98 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie, stwierdzając że A.G. posiada tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej, nabytej w drodze spadkobrania.

Po ponownym rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Wojewoda S., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa budowlanego ani zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.G., domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z powodu naruszenia art. 34 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego. W opinii skarżącego przedłożony projekt budowlany nie spełnia wymogów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto zarzucił, że projekt nie jest dostosowany do otaczającej zabudowy, narusza jego interesy ograniczając dostęp do światła i widoczność.

W wyniku rozpatrzenia sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody S. W uzasadnieniu uznał, że przed wydaniem decyzji nie sprawdzono należycie przyjętych rozwiązań projektowych, a dołączona do wniosku część rysunkowa nie zawiera danych m.in. co do odległości projektowanej inwestycji od istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Nie sposób uznać, że są to braki nieistotne, gdyż nie można na podstawie przedłożonych dokumentów sprawdzić, czy zostały zachowane wymagane rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych odległości umożliwiające naturalne oświetlenie pomieszczeń. Nie zostało także zauważone, że wniosek o pozwolenie na budowę złożył tylko M.J., a decyzja wydana została także na rzecz E.J., a także inwestor nie wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego.

Rozpatrując sprawę Wojewoda S., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w powiązaniu z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta C. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wykonując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w pierwszej kolejności organ poczynił ustalenia odnośnie realizacji inwestycji. Wobec stwierdzenia, iż budynek został wykonany w stanie surowym, że wykonane zostały wszystkie instalacje i większość prac wykończeniowych, postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też umorzono postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę, a dalsze postępowanie dotyczące losów przedmiotowej inwestycji pozostawiono w gestii organów nadzoru budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. wstrzymał roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w C. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dotychczasowe roboty budowlane wykonane zostały na podstawie pozwolenia na budowę – tj. decyzji z dnia [...], przy czym nastąpiło to z odstępstwami od zatwierdzonego wówczas projektu budowlanego. Wobec uchylenia wymienionej powyżej decyzji – pozwolenia na budowę, podczas gdy całość prac nie została jeszcze zakończona, wstrzymano ich wykonanie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.

Natomiast decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1

pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. nałożył na E. i M.J. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego, uwzględniającego zakres zrealizowanych dotąd robót budowlanych oraz zakres robót pozostałych do zakończenia inwestycji, wyznaczając na dokonanie tej czynności [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że na podstawie uchylonej decyzji pozwolenia na budowę, zrealizowano większość prac, a mianowicie: zakończono roboty budowlane na kondygnacji piwnic i parteru, zamknięto stan surowy na piętrze, pozostały zaś do wykonania roboty wykończeniowe, posadzkarskie, wewnętrzna stolarka drzwiowa, wykonanie poręczy balkonu, schodów oraz roboty tynkarskie i okładzinowe z płyt gipsowo-kartonowych. Wykonane roboty zrealizowane zostały z odstępstwami od zatwierdzonego projektu, a mianowicie wykonano okna połaciowe w miejsce przewidzianych lukarn w elewacjach wschodniej i południowej, wykonano dodatkowe okno w elewacji północnej oraz zmieniono układ ścianek działowych na piętrze i parterze. Wymienione zmiany nie zmieniły jednak gabarytów i architektury budynku i dlatego w świetle prawa budowlanego uznano je za nieistotne. Ustalono także, że lokalizacja budynku nastąpiła zgodnie z projektem zagospodarowania działki.

W wyniku złożonego odwołania A.G., S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] uchylił sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja organu pierwszej instancji została podjęta bez wcześniejszego sprawdzenia i wyjaśnienia podnoszonych zastrzeżeń, dotyczących zachowania wymogów warunków technicznych jakim odpowiadać powinny budynki i ich lokalizacja, do czego zobowiązywał organy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6 grudnia 2002 r.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu dokonano niezbędne oględziny i pomiary, ustalając, że odległości budynku od granicy z działką sąsiednią oraz jego wysokość nie naruszają obowiązujących w tym zakresie przepisów, jedynie komin usytuowany jest poniżej kalenicy, co zdaje się stanowić zagrożenie dla właściwego użytkowania działki sąsiedniej i jej zadymianie. W wyniku tak ustalonej sytuacji faktycznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...], nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w celu ewentualnego rozpatrzenia możliwości wznowienia wstrzymanych prac budowlanych a mianowicie dostarczenia nowego projektu zamiennego uwzględniającego zakres prac wykonanych i pozostałych do zakończenia inwestycji oraz zobowiązał do wykonania podwyższenia poziomu wylotu komina spalinowego we wschodniej połaci dachu. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło naruszenia przepisów w zakresie warunków technicznych – zachowane zostały określone przepisami odległości spod granicy działki a wysokość budynku – [...] m nie ma wpływu na zacienienie budynku sąsiedniego, tym bardziej, że nie ma on okien w ścianie pozostającej w granicy z rozbudowywanym budynkiem inwestorów. Zakwestionowano jedynie, iż wylot komina spalinowego będącego w odległości [...] m od budynku sąsiada usytuowany jest poniżej poziomu kalenicy. Uwzględniając powyższe ustalenia, nie stwierdzono naruszenia warunków technicznych, a zatem uznano, że rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego realizowana jest przy uwzględnieniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego. Wobec braku projektu budowlanego, nakazano jego sporządzenie.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.G. zażądał jej uchylenia i wydania nakazu rozbiórki. Zarzucił, iż prowadzona inwestycja jest samowolą budowlaną. Podtrzymał zarzuty dotyczące lokalizacji budynku, zmiany konstrukcji jego dachu, wadliwe wykonanie kominów oraz wybicie niezgodnie z projektem otworów okiennych. W jego odczuciu jest to rażące odstępstwo od zatwierdzonego pierwotnie projektu budowlanego. Zarzucił, że wykonane pomiary są nierzetelne a zatem stwierdzenie, że rozbudowa nie narusza interesu osób trzecich jest bezpodstawne.

Decyzją z dnia [...] S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ pierwszej instancji, uwzględniając wskazania wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2002 r. przeprowadził postępowanie uzupełniające i nie stwierdził, poza zbyt nisko umiejscowionym kominem, żadnych naruszeń przepisów obowiązującego rozporządzenia wykonawczego w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Dlatego też uwzględniając żądanie odwołującego się nakazał podwyższenie komina, natomiast w pozostałym zakresie uznał, że przedmiotowa rozbudowa nie narusza interesów osób trzecich. W zakresie ograniczenia zabudowy działki do [...] % jej powierzchni wyjaśnił, że wymóg ten wynikał z planu zagospodarowania przestrzennego i w związku z utratą mocy obowiązującej tegoż planu, stracił ważność, stąd też nie czyniono w tym zakresie żadnych ustaleń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nakazu rozbiórki. Powtórzył, iż przeprowadzona rozbudowa to samowola budowlana, gdyż budynek wybudowano w stanie surowym w [...], czyli w okresie nieprawomocności decyzji – pozwolenia na budowę. Zgłosił ponownie zarzuty podnoszone już w trakcie postępowania odwoławczego, a mianowicie niezachowanie wymogów wynikających z przepisów w sprawie warunków technicznych oraz niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ograniczenie zabudowy do [...] % powierzchni działki).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda S. wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem, wbrew stanowisku skarżącego, naruszenia prawa procesowego, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) dokonują jej pod względem zgodności z prawem.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję działał w warunkach związania oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 277/01 (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Także obecny skład sądzący, zgodnie z zacytowanym przepisem art. 153 związany jest oceną prawną zaprezentowaną w powyższym wyroku.

W wyroku z dnia 6 grudnia 2002 r. Sąd stwierdził, że wydając decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, organ administracyjny nie dość dokładnie sprawdził przyjęte rozwiązania projektowe w zakresie wyznaczonym art. 35 w związku z art. 34 Prawa budowlanego, nie sprawdził czy przedłożony projekt nie narusza zapisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych – nie zostały sprawdzone odległości przedmiotowej inwestycji od granicy z działką sąsiednią, nie został ustalony wpływ tej inwestycji na sąsiednią zabudowę, w wyniku czego nie można ustalić czy odstępstwa od zatwierdzonego projektu są istotne czy nieistotne, jak również nie można dokonać oceny czy zapewniono ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Dlatego też postępowanie prowadzone przez organy administracyjne po uchyleniu decyzji wymienionym wyrokiem prowadzone było w kierunku ustalenia lokalizacji przedmiotowej rozbudowy. Postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone wizje lokalne wykazały, że przedmiotowy budynek mieszkalny usytuowany jest w odległości od [...] m do [...] m od granicy działki, w stosunku zaś do budynku mieszkalnego strony skarżącej – odległość ta wynosi [...] m do [...] m. Zatem lokalizacja taka nie narusza zasad określonych w § 12 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, gdzie zgodnie z ust. 1 pkt 12 tego paragrafu odległość od granicy z sąsiednią działką, w przypadku budynku z otworami okiennymi w ścianie granicznej nie może być mniejsza niż 4 m. Ustalono także, że wysokość rozbudowywanego budynku wynosi [...] m. Nie nastąpiło zatem przekroczenie przewidywanych norm, a wysokość ta nie wpływa ujemnie na budynek na sąsiedniej działce nie powodując jego zacienienia, tym bardziej, że budynek skarżącego w ścianie zwróconej do budynku rozbudowywanego nie posiada żadnych otworów okiennych, nie istnieje zatem problem zacieniania lub ograniczania naturalnego oświetlenia pomieszczeń budynku sąsiada. Zmiany pierwotnego projektu inwestorów dotyczyły rezygnacji z lukarn dachowych w ścianie wschodniej i południowej i zastąpienie ich oknami połaciowymi, co wiązało się z podniesieniem fragmentu dachu, wykonanie dodatkowego okna w elewacji północnej oraz zmianach ścianek działowych, a co za tym idzie uznano je jako odstępstwa nieistotne, gdyż nie wpłynęły one na zmianę gabarytów i konstrukcji architektonicznej budynku.

Przeprowadzone postępowanie potwierdziło jedynie zasadność zarzutów skarżącego w odniesieniu do usytuowania komina na dachu rozbudowywanego budynku. Wobec usytuowania tego komina [...] m poniżej kalenicy, zobowiązano inwestorów do podniesienia przedmiotowego komina.

Zarzut skarżącego odnoszący się do sprzeczności wykonywanej rozbudowy w stosunku do zapisu decyzji o warunkach zagospodarowania i zabudowy terenu – ograniczenie powierzchni zabudowy do [...] % działki, nie był uwzględniony w tym postępowaniu, w związku z utratą mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z którego taki wymóg wynikał.

W związku zatem ze wstrzymaniem robót budowlanych w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1, a mianowicie po uchyleniu decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...], organy zobowiązane były do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Dlatego po ustaleniu wskazanych powyżej okoliczności, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 zobowiązano inwestorów do podwyższenia wylotu komina spalinowego, a na podstawie pkt 3 tego przepisu zobowiązano ich do przedłożenia projektu zamiennego z dokładnym określeniem prac wykonanych i prac przewidzianych do wykonania.

Należy przy tym podkreślić, że wydanie zaskarżonej decyzji, które niewątpliwie ma doprowadzić do legalizacji obiektu, nie jest jeszcze decyzją legalizacyjną. Zarzuty skarżącego w swej istocie nie odnoszą się do treści zaskarżonej decyzji, to jest nałożonych na inwestorów obowiązków, lecz kwestionują możliwą legalizację. Kontrolowana decyzja, jak również prowadzona rozbudowa budynku mieszkalnego inwestorów nie narusza interesów skarżącego chronionych art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, iż pojęcie uzasadnionego interesu, o którym mowa w cytowanym art. 5 ust. 2 – powinno być pojmowane w kategoriach obiektywnych a nie subiektywnych. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości sąsiedniej przysługują prawne środki ochrony, jeśli inwestycja koliduje z jego prawnie chronionym interesem, poprzez naruszenie przez inwestora przepisów prawa, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Ponieważ zaskarżona decyzja nie powoduje takich naruszeń Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do treści art. 152 powołanej powyżej ustawy.

SW