Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 715/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: aer.3 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. Oddział

w K., po przeprowadzeniu kontroli w dniach [...] r.,

[...] oraz [...] r. w podmiocie [...] Spółka A.

w związku z wypadkiem, któremu uległ pracownik Spółki, wydał w dniu [...] r. nakaz nr [...] zawierający trzy decyzje z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z terminem wykonania do dnia 7 kwietnia 2017 r. o treści:

1. Opracować i udostępnić pracownikom do stałego korzystania instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącą wykonywania prac związanych

z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek w przypadku zawieszenia się miału.

2. Ustalić sposoby rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania po przeprowadzeniu kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych.

3. Dokonać aktualizacji oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu prac na stanowisko pracy brykieciarza, ze szczegółowym uwzględnieniem zagrożenia związanego z możliwością pochwycenia przez maszyny lub elementy maszyn będące w ruchu, oraz poinformować pracowników o wynikach dokonanych ocen oraz o zasadach ochrony przed ustalonymi zagrożeniami.

Spółka wniosła odwołanie od decyzji nr 1 i 2 nakazu, zarzucając brak podstaw faktycznych do wydania powyższych decyzji. W ocenie strony, aktualnie obowiązujące w zakładzie instrukcje technologiczne dotyczące obsługi linii do produkcji brykietu spełnią wymogi przepisu § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś instrukcja technologiczna obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników opisuje w punktach 3, 8.2, 8.3 obowiązki kontrolne i raportowania ich nieprawidłowości, w tym konieczne czynności kontrolne przed uruchomieniem urządzeń i wskazuje, kto powinien je wykonać.

Po rozpoznaniu odwołania, Okręgowy Inspektor Pracy w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 23 ze zm.-dalej k.p.a.) i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 640 ze zm.) oraz art. 2374 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 ) i § 40 ust. 1 i § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2003 r. Nr 169, poz.1650 ze zm.- dalej rozporządzenie bhp), utrzymał w mocy zaskarżone decyzje nr 1 i 2.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i przytoczył treść przepisów powołanych w podstawie prawnej. Odnosząc się do odwołania w zakresie decyzji nr 1 organ stwierdził, że obowiązująca w zakładzie instrukcja technologiczna obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników zawiera opis urządzeń, które wchodzą w skład urządzeń transportu, czynności kontrolne, które należy wykonać przed uruchomieniem urządzeń, opis sterowania (załączania i zatrzymywania - w tym zatrzymania awaryjnego) poszczególnych urządzeń, czynności, które pracownicy winni wykonać przed rozpoczęciem pracy oraz wskazuje zagrożenia związane z obsługą urządzeń oraz unikaniem zagrożeń. Tym nie mniej w żadnej z części instrukcja ta nie wskazuje, jakie czynności winni pracownicy wykonać po zakończeniu pracy oraz jakie obowiązują zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników, w tym wykonywania prac związanych z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek w przypadku zawieszenia się miału. Brak jest jakiejkolwiek formy pisemnej w tym zakresie. W ocenie organu, w świetle przepisów rozporządzenia bhp odnośnie obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie udostępniania pracownikom do stałego korzystania aktualnych instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy, wzmiankowana przez Spółkę w odwołaniu informacja, że mistrzowie zmianowi wielokrotnie ustnie objaśniali pracownikom jedyny akceptowany przez pracodawcę sposób postępowania w przypadku konieczności udrożnienia leja zasypowego miału do kruszarek, nie może mieć w sprawie znaczenia i stanowić podstawy zwolnienia pracodawcy z wynikających z ww. przepisów prawa obowiązków udostępniania pracownikom do stałego korzystania aktualnych instrukcji obsługi maszyn. W § 2 rozporządzenia bhp zostały zawarte definicje istotnych pojęć stosowanych nie tylko w niniejszym rozporządzeniu, ale również w pozostałych przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Ustawodawca posługuje się pojęciem "komunikat słowny" przez co rozumie się krótką i jednoznaczną, informację słowną, wypowiadaną przez człowieka lub emitowaną jako głos ludzki, nakazującą określone postępowanie w celu zachowania bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników. Tymczasem z dyspozycji § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp wynika bezwzględny obowiązek opracowania i wydania pracownikom do stałego korzystania instrukcji. Użyte przez ustawodawcę określenie oznacza (zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego, wydawnictwo PWN) m.in. zbiór przepisów ustalających sposób postępowania w jakiejś dziedzinie, ulotkę, broszurę zawierającą zasady działania i obsługi jakiegoś urządzenia.

Zdaniem organu, analogicznie wygląda kwestia odwołania wniesionego przez stronę od decyzji nr 2, gdyż instrukcja technologiczna obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników opisuje tylko i wyłącznie czynności kontrolne, jakie pracownik powinien wykonać przed rozpoczęciem pracy i uruchomieniem urządzeń i komu zgłosić stwierdzone nieprawidłowości lub usterki, natomiast nie wskazuje, jak pracownik powinien postąpić w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - usterki w trakcie pracy - procesu produkcyjnego, czy stwierdzone nieprawidłowości - usterki - czy sytuacje awaryjne zgłaszać przełożonemu czy przystąpić samodzielnie do ich usunięcia, jak to miało miejsce w dniu zdarzenia wypadkowego, kiedy co najmniej 2 razy pracownicy udrażniali lej zasypowy nie informując o powyższym przełożonego i nie dokonując nigdzie o powyższym stosownego zapisu - rejestracji nieprawidłowości.

W protokole kontroli zapisano, że: "przy części linii, na lejach zasypowych do kruszarek często dochodzi do zawieszenia zsypującego się ze zbiorników do kruszarek miału węglowego. Pracodawca nie opracował instrukcji/procedury określającej sposób wykonywania prac związanych z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek. W przedłożonych w czasie kontroli instrukcjach technologicznych nie są zawarto instrukcje i informacje na temat postępowania w takich sytuacjach". Powyższe ustalenia organ w pełni podzielił, uznając stanowisko Spółki wyrażone w odwołaniu za nieprawidłowe.

Organ II instancji podkreślając, że nakaz inspektora pracy w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisu prawa pracy (przepisu bhp), zmierza do usunięcia stwierdzonego uchybienia poprzez dostosowanie stanu rzeczy w dziedzinie bhp do wymagań nałożonych przepisami o ochronie pracy, stwierdził, że zaskarżone decyzje nr 1 i 2 zostały wydane zgodnie z prawem, gdyż nakazane w decyzjach obowiązki wynikają wprost z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, a ustalony stan faktyczny stanowił wystarczające uzasadnienie do ich wydania.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego ją nakazu inspektora pracy. W skardze decyzjom tym zarzuciła naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niepodjęcie przez organ odwoławczy działań mających na celu w sposób wyczerpujący zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie rozstrzygnięcia nie na podstawie całego materiału dowodowego, i przez to stwierdzenie, iż wewnętrzne instrukcje skarżącej nie wskazują, jak pracownik powinien postąpić w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - usterki w trakcie pracy - procesu produkcyjnego, czy stwierdzone nieprawidłowości - usterki - czy sytuacje awaryjne zgłaszać przełożonemu czy przystąpić samodzielnie do ich usunięcia, gdy tymczasem regulacje wewnętrzne obowiązujące u skarżące wprost wskazują czynności, jakie należy wykonać przed przystąpieniem do pracy, w razie wystąpienia nieprawidłowości i okoliczności, w jakich można przystąpić ponownie do pracy,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia zakresu instrukcji obowiązujących u skarżącej oraz poprzez błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, iż pracodawca zapewniał ustne komunikaty zamiast instrukcji, o której mowa w § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp, bez wskazania przez organ administracji publicznej na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie oraz brak uzasadnienia dlaczego elementem procedury, w razie wystąpienia awarii, nie mogą być ustne rozstrzygnięcia Mistrza zmiany stanowiące polecenia służbowego;

- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.

- § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp w związku z § 2 rozporządzenia bhp i art. 2374§ 1 i 2 ustawy Kodeks pracy poprzez błędne zastosowanie i tym samym uznanie,

że instrukcje obowiązujące u skarżącej nie zawierają wszelkich prawem wymaganych treści, w szczególności, że skarżąca zastępowała szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy komunikatami słownymi gdy tymczasem szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy nie zastępowały instrukcji, które istnieją zawierają wszelkie wymagane prawem zapisy i udostępniane są pracownikom skarżącej do stałego korzystania, a występowały obok nich i je uzupełniały gdy wystąpił konkretny problem;

- § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp poprzez błędne ustalenie, że obowiązek rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania nie był realizowany.

Skarżąca powołując się na instrukcję technologiczną obsługi urządzeń transportu miału ze zbiornika miału do mieszalników (tj. pkt 3,5,8,9 i 11) oraz instrukcję technologiczną obsługi urządzeń załadunku zbiorników miału do instalacji produkcji brykietu (tj. pkt 1.2, 2.1, 2.2.) wywiodła, że w sposób jednoznaczny wskazują one czynności do wykonywania przed rozpoczęciem pracy oraz jak należy postępować w sytuacjach zagrażających zdrowiu i w sytuacjach awaryjnych. W związku z tym uzupełnienie, którego domaga się inspektor pracy w nakazie ma zabezpieczyć przed powstaniem ryzyka, które powstać może wyłącznie w przypadku zlekceważenia innych zasad zadumujących się już w instrukcjach. Przy czym organ do drugiej z powołanych instrukcji w ogóle się nie odniósł. W ocenie Spółki niemożliwym jest, aby jakakolwiek instrukcja opisywała kazuistycznie każde niebezpieczeństwo, które hipotetycznie może wystąpić w zakładzie produkcyjnym, zaś uznanie, że objaśnienie sposobu postępowania w danej sytuacji powinno być na piśmie jest nadmiernym formalizmem. W odniesieniu do decyzji nr 2 strona natomiast podniosła, że nie uwzględniono faktu,

iż zgodnie z opisaną w instrukcjach procedurą wszelkie awarie i odstępstwa, które wyszłyby na jaw w trakcie czynności kontrolnych, podczas wykonywania pracy lub

w razie awarii, miały być zgłaszane Mistrzowi zmiany, który wydaje polecania służbowe co do dalszego postępowania, określając sposób i termin usunięcia awarii czy nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy przewidują, iż Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym do prowadzenia postępowania kontrolnego

w tym zakresie. Zgodnie z art. 21 ww. ustawy postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 ww. ustawy).

W sprawie bezsporne jest, że w dniach 5, 12, 22 grudnia 2016 r., 19, 27 stycznia oraz 10 lutego 2017 r. inspektor pracy przeprowadził kontrolę w zakładzie produkcyjnym skarżącej, w związku z wypadkiem, któremu uległ pracownik Spółki w dniu 4 grudnia 2016 r., zatrudniony na stanowisku brykieciarza, przy czynnościach polegających na udrożnieniu leja zasypowego miału do kruszarek. Celem kontroli było ustalenie, okoliczności i przyczyn wypadku oraz sprawdzenie przestrzegania przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół do którego to załączono obowiązujące w zakładzie instrukcje technologiczne dotyczące obsługi linii do produkcji brykietu, tj. instrukcję technologiczną obsługi załadunku zbiorników miału instalacji produkcji brykietu oraz instrukcję technologiczną obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników. Natomiast spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy inspektor pracy nałożył na skarżącą w drodze nakazu dwa obowiązki: po pierwsze - opracowania i udostępnienia pracownikom do stałego korzystania instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącą wykonywania prac związanych z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek w przypadku zawieszenia się miału oraz po drugie - ustalenia sposobu rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania po przeprowadzeniu kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych.

Niewątpliwie podstawę materialnoprawną tych obowiązków stanowią przepisy art. 2374 § 1 i 2 Kodeksu pracy oraz § 40 ust. 1 i § 41 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Płacy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych oraz ustalić sposoby rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania. Z kolei stosownie do § 41 ust. 1 rozporządzenia bhp pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące:

1) stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników;

2) obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych;

3) postępowania z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi;

4) udzielania pierwszej pomocy.

W myśl ust. 2 instrukcje, o których mowa w ust. 1, powinny w sposób zrozumiały dla pracowników wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników. Ostatni z powołanych przepisów koresponduje z art. 2374 § 1 i 2 Kodeksu pracy, w myśl którego pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac oraz wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy.

W ocenie Sądu, analiza akt sprawy w kontekście powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż Spółka nie opracowała i nie udostępniła pracownikom do stałego korzystania instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącą wykonywania prac związanych

z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek w przypadku zawieszenia się miału oraz nie ustaliła sposobu rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania po przeprowadzeniu kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych. Wprawdzie organ odwoławczy dokonując ustaleń w tym przedmiocie skupił się przede wszystkim na zapisach instrukcji technologicznej obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników, jednakże nie stanowiło to o naruszeniu prawa, w sytuacji gdy wypadek przy pracy miał miejsce w związku z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek, a więc na etapie transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników. Niezależnie od powyższego zauważyć jednakże trzeba, że organ uwzględnił całokształt zebranego materiału dowodowego, skoro podzielił ustalenia protokołu kontroli wskazujące, iż w przedłożonych instrukcjach technologicznych nie są zawarte instrukcje i informacje ma temat postępowania w przypadku zawieszenia zsypującego się ze zbiorników do kruszarek miału węgłowego.

Z § 41 rozporządzenia bhp oraz art. 2374 Kodeksu pracy wynika wprost,

że instrukcje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowisku pracy muszą być szczegółowe i sposób zrozumiały przedstawiać czynności, które należy wykonywać przez rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonywania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacji awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników. Tymczasem, zdaniem Sądu, argumentacja powołana w skardze nie podważa trafności oceny dokonanej przez organ odwoławczy, iż zapisy instrukcji technologicznej obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników nie wskazują, jakie to czynności winny pracownicy wykonywać po zakończeniu pracy oraz jakie to obowiązują zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych związanych z udrożnieniem leja zasypowego miału. Powołane przez stronę poszczególne zapisy zawarte w instrukcji technologicznej obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników oraz w instrukcji technologicznej obsługi załadunku zbiorników miału instalacji produkcji brykietu odnoszą się do ogólnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy związanych

z obsługą urządzeń transportu oraz urządzeń załadunku, które to ostatnie nie są urządzeniami transportu, a zatem ich zapisy pozostają prawnie irrelewantne. Tym nie mniej instrukcje, w tym w zakresie powołanym przez stronę, nie normują w sposób szczegółowy i zrozumiały dla pracownika zasad wykonywania prac związanych

z udrożnieniem leja zasypowego miału do kruszarek, które to czynności niewątpliwie stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników, o czym świadczy chociażby wypadek, który miał miejsce właśnie przy takiej czynności. Co istotne, jak wynika to

z ustaleń protokołu kontroli do zawieszenia zsypującego się do kruszarek miału węglowego dochodzi w zakładzie niejednokrotnie, a to rzeczą pracodawcy jest posiadanie wiedzy o istnieniu zagrożeń i o sposobie ich unikania. Z kolei rolą instrukcji jest uzupełnienie i konkretyzowanie obowiązujących przepisów w określaniu zasad bhp. W rozpoznawanej sprawie chodzi zatem o opracowanie uniwersalnych zasad postępowania w przypadku zawieszania się miału, a więc wskazania takich czynności, które pozwolą na bezpiecznie udrożnienie leja zasypowego miału do kruszarek. Z tych też względów zarzut skargi o braku możliwości opisania kazuistycznie każdego niebezpieczeństwa, które hipotetycznie może pojawić się w zakładzie produkcyjnym uznać należy za chybiony, podobnie jak i stwierdzenie, iż ryzyko może powstać wyłącznie w przypadku zlekceważenia przez pracowników innych zasad znajdujących się w instrukcjach bezpieczeństwa. Abstrahując nawet od tego, że prawodawca nie może uwolnić się od obowiązku wydawania stosownych instrukcji poprzez obciążenie pracownika zadaniem odnalezienia wśród dwóch kilkunastostronicowych dokumentów obowiązujących w Spółce zasad bhp związanych z sytuacjami awaryjnymi, to zauważyć należy, że sam fakt zawieszenia się miału węglowego jest kwestią przypadku, a ogólne unormowania instrukcji nie spełniają wymogów stawianych § 41 ust. 2 rozporządzenia bhp, skoro nie zawierają klarowanych wskazówek co do zasad bhp obowiązujących przy pracach polegających na udrożnieniu leja zasypowego miału do kruszarek.

Wbrew odmiennym twierdzeniom skargi, zasadnie organ odwoławczy przyjął,

że instrukcje powinny mieć formę pisemną, zaś ustne objaśnienia Mistrzów zmiany

w przypadku konieczności udrożnienia leja, nie są wystarczające w świetle nałożonego przez ustawodawcę na pracodawcę obowiązku opracowania instrukcji. Niewątpliwie wskazówki o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa pracy powinny mieć formę pisemną, gdyż taka forma umożliwia stały dostęp pracowników do korzystania z instrukcji bhp. Przy czym Sąd nie kwestionuje tego, że ustne objaśnienia mogą mieć charakter uzupełniający, jednakże nie sposób uznać, aby sporządzenie instrukcji na piśmie w realiach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na wagę problemu, który powinien zostać unormowany, było przejawem ze strony organu nadmiernego formalizmu.

Wyjaśnienia wymaga, że to obowiązkiem pracodawcy jest ochrona zdrowia

i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki (art. 207 Kodeksu pracy), co zrealizowane jest m.in. poprzez wydawanie instrukcji w zakresie zasad bhp dotyczących wykonywanych przez nich prac, w tym w sytuacjach awaryjnych. Skoro zatem zawieszenie miału jest sytuacją awaryjną, zaś udrożnienie leja zasypowego stanowi określony rodzaj pracy, stąd w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodzić należy się z organem odwoławczym, że nałożenie na skarżącą

w tym zakresie obowiązku opracowania odpowiedniej pisemnej instrukcji nastąpiło zgodnie z prawem.

Sąd nie dopatrzył się także uchybienia w nałożeniu drugiego z kwestionowanych skargą obowiązku, tj. nakazującego ustalenia sposobu rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania po przeprowadzeniu kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych. Za trafny uznać bowiem należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że instrukcja technologiczna obsługi urządzeń transportu miału ze zbiorników miału do mieszalników opisując komu należy zgłaszać nieprawidłowości zauważone przy dokonywaniu czynności kontrolnych przed rozpoczęciem pracy, nie wskazuje jednakże, jak pracownik winien postąpić w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie pracy oraz nie określa jak rejestrować te nieprawidłowości i jak jej usuwać. Powołana przez stronę instrukcja technologiczna obsługi załadunku zbiorników miału instalacji produkcji brykietu w żaden sposób nie wpływa na możliwość zakwestionowania wskazanego poglądu. Podkreślenia wymaga, czego nie dostrzega skarżąca, że z jej regulacji wewnętrznych nie wynika, aby wszelkie awarie i odstępstwa, który wyszłyby na jaw podczas wykonywania pracy lub w razie awarii miały być zgłaszane Mistrzowi zmiany, natomiast wynika z nich wyłącznie konieczność informowania Mistrza zmiany o usterkach

i nieprawidłowościach mających miejsce przed przystąpieniem do pracy, ewentualnie

o usterkach i nieprawidłowościach zaistniałych podczas obsługi ale tylko urządzeń załadunku zbiorników miału, co z kolei jest niewystarczające do przyjęcia, iż instrukcja normuje kwestie przewidziane § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp. Przy czym nawet samo zgłoszenie nieprawidłowości nie stanowi o sposobie ich rejestracji, a tym bardziej o sposobie ich usunięcia zwłaszcza, że w instrukcjach nie ma mowy o tym, że to mistrz wyznacza termin i sposób usunięcia nieprawidłowości.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że wydanie zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w przepisach rozporządzenia bhp i w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w którym to wyjaśniono wszelkie istotne dla sprawy okoliczności jak

i w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy, na który to składał się m.in. protokół kontroli oraz przedłożone przez stronę instrukcje. Z ustaleń faktycznych opisanych w zaskarżonej decyzji, wynikają okoliczności uzasadniające wydanie w przedmiotowej sprawie kwestionowanego nakazu, zaś skarżąca zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. nie wskazała jakie to konkretne dowody miałby zostać jeszcze przeprowadzone. Przy czym, wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, w treści uzasadnienia zawarł wyjaśnienie podstawy prawnej nakazu inspektora pracy, jak również odniósł się szczegółowo do twierdzeń strony kwestionującej tę podstawę i wyjaśnił, w odniesieniu do konkretnych dowodów, dlaczego należało wydać nakaz zobowiązujący do usunięcia stwierdzonych uchybień

z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, czym wypełnił dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei brak uzasadnienia decyzji zawartych w nakazie organu I instancji nie stanowi o naruszeniu prawa, skoro w art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który to przepis ma pierwszeństwo przed unormowaniami zamieszonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, wśród elementów decyzji wydanych w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli nie wskazano uzasadnienia. W konsekwencji oznacza to, że decyzja organu inspekcji pracy nie musi zawierać uzasadnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 20010 r. sygn. akt IV SA/Gl 348/10, LEX nr 688036).

Podsumowując, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy utrzymując w mocy nakaz inspektora pracy nie uchybił przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Ministra Płacy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego, czy przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.