Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 67/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 pkt 23 art. 13 par. 3 pkt 4 i 5 art. 15 par. 1 pkt 1  art. 16 art. 19 art. 20 par. 1 art. 65 par. 5  art. 64 par. 2a art. 209 par. 3 art. 221 art. 253 par. 2 pkt 2 art. 256 par. 2 pkt 1 par. 3 pkt 1 art. 253 par. 2 par. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny.
article: art. 134 art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 180 art. 210 par. 1 pkt 6 par. 2 art. 258 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 12 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Asesor sądowy Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 roku przy udziale sprawy ze skarg B. J. i S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/M. Ławniczak WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego zgłoszenie celne dokonane w procedurze uproszczonej przez wpis do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu pod pozycjami nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia 15 listopada 2002r. oraz zgłoszenie uzupełniające SAD nr [...] z dnia 05 grudnia 2002 r. Powiadomił importera "A" Sp. z o.o. oraz przedstawiciela pośredniego [...] "B" S.C. B. J., S. J. o retrospektywnym zarejestrowaniu uzupełniającej kwoty długu celnego w wysokości 17.302,30 zł. Naliczył od tej kwoty odsetki wyrównawcze w wysokości 5.425,60 zł.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], działając na skutek odwołania [...] "B" S.C. B. J., S. J. zaskarżoną decyzję:

- uchylił w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych;

- zmienił w części dotyczącej stawki celnej odnoszącej się do towaru w pozycji 4 SAD nr [...] z dnia 05 grudnia 2002 r. w ten sposób, że zamiast podanej stawki 80% określił ją na 30%;

- utrzymał w mocy w pozostałej części podzielając ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną organu pierwszej instancji.

Organy ustaliły, że w dniu 05 grudnia 2002 r. przyjęte zostało zgłoszenie celne uzupełniające SAD nr [...] sporządzone na podstawie wpisów do rejestru procedury uproszczonej pod pozycjami: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z dnia 15 listopada 2002 r. Importowany towar (tkanina, dzianina) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w oparciu o zawnioskowane konwencyjne stawki celne. Do zgłoszenia celnego załączono świadectwa pochodzenia: nr [...], nr [...], nr [...] z dnia 04 listopada 2002 roku. Izba Handlowo-Przemysłowa w Sharjah (Zjednoczone Emiraty Arabskie), w odpowiedzi na wniosek o dokonanie kontroli z dnia 26 listopada 2003 r., w zbiorczym piśmie z dnia 01 marca 2004 r. poinformowała, iż nie wydawała wymienionych w zapytaniu świadectw pochodzenia towaru. Uznała, że weryfikowane świadectwa, w tym także te załączone do zgłoszenia celnego SAD nr [...], są nieprawdziwe.

W uzasadnieniu wydanych decyzji wyjaśniono, iż art. 83 w związku z art. 13 §1 i §3 pkt 2 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.) upoważnia organy celne do weryfikacji prawidłowości zgłoszenia celnego, załączonych dokumentów oraz danych dotyczących przywozu i wywozu co do sposobu, warunków i zakresu stosowania stawek celnych. Obrót handlowy był prowadzony w oparciu o Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania (KNU) w ramach reguł wypracowanych przez Układ Ogólny w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), a następnie przez Światową Organizację Handlu (WTO). Importowany towar podlegał regułom handlu niepreferencyjnego, w którym stosowane są stawki autonomiczne i konwencyjne. Jako podstawę prawną określenia pochodzenia towarów przyjęto art. 16 do art. 19 Kodeksu celnego oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.).

Dopuszczony do obrotu towar w postaci dzianin i tkanin syntetycznych, objętych sekcją XI taryfy celnej, został wymieniony w wykazie nr 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. Dlatego, zgodnie z przepisem §11 ust. 1, jego pochodzenie dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej powinno być udokumentowane prawidłowym świadectwem pochodzenia. Negatywny wynik weryfikacji świadectw pochodzenia nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia 04 listopada 2002 r. uniemożliwił zastosowania stawki konwencyjnej w wysokości 9%. Tym samym zgodnie z ust. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 146, poz. 1639 ze zm.) zastosowana została autonomiczna stawka celna w wysokości 30%. Kraj pochodzenia dla poszczególnych pozycji zgłoszenia celnego ustalono według zapisu na fakturze nr [...] z dnia 04 listopada 2002 roku.

Zgłoszenia celnego dokonała [...] "B" S.C. B. J., S. J. działająca w imieniu własnym, lecz na rzecz firmy "A" Sp. z o.o. Zgodnie z art. 209 §3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest zgłaszający, a w wypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba na rzecz, której składane jest zgłoszenie celne. Zatem solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są [...] "B" S.C. B. J., S. J. oraz firma "A" Sp. z o.o. (art. 221 Kodeksu celnego).

W sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwalałyby przypisać winę importerowi lub przedstawicielowi pośredniemu za podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym. Dysponując dowodami pochodzenia, które okazały się fałszywe, zgłaszający mógł być przeświadczony, że zakupiony towar ma status towaru o niepreferencyjnym pochodzeniu, do którego można zastosować stawkę celną konwencyjną. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał przyjąć, że spełnione zostały warunki z §5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. nr 155, poz. 1515), dlatego w tym zakresie uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji.

[...] "B" S.C. B. J., S. J., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z żądaniem uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w całości, a decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w części, w której utrzymał on w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z normą punktu 9 załącznika D-3 do Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kioto z dnia 18 maja 1973 r. - oświadczenie rządowe z dnia 30 listopada 1982 r. (Dz.U. nr 43, poz. 278) wnioski o dokonanie kontroli dokumentów powinny być składane w przepisanym okresie, który, z wyjątkiem specjalnych okoliczności, nie powinien przekroczyć roku od dnia, gdy dokument został przedstawiony w urzędzie celnym kraju występującego z wnioskiem. W niniejszej sprawie wniosek o dokonanie kontroli został złożony w dniu 26 listopada 2003 r., czyli po upływie roku od dnia przedstawienia dokumentu w urzędzie celnym. Uchybienie wskazanemu terminowi nie zostało uzasadnione żadnymi specjalnymi okolicznościami. Zatem informacja uzyskana niezgodnie z postanowieniami ratyfikowanej umowy międzynarodowej nie może być podstawą wydania decyzji w postępowaniu celnym -

a contrario art. 180 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Natomiast w części odnoszącej się do importu towarów pochodzących z Chin i Indonezji naruszono prawo poprzez niezastosowanie punktu 6, zdania czwartego i piątego, załącznika do Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielenia preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji sporządzonego w Moskwie dnia 05 czerwca 1980 r. (Dz.U. z 1982 r. nr 15, poz. 116). Wartość partii towaru sprowadzonej z Chin wynosi 1.529,28 USD, a wartość towaru pochodzącego z Indonezji - 5.328,45 USD. Zgodnie z cytowanym Porozumieniem w celu potwierdzenia pochodzenia niewielkich partii towaru (o wartości fakturowej odpowiadającej w przybliżeniu 5.000,00 USD) eksporter zamiast przedkładać świadectwo pochodzenia towaru może zamieścić na fakturze lub innym dokumencie towarzyszącym towarowi deklarację o kraju pochodzenia towaru. W okolicznościach niniejszej sprawy wartość towaru pochodzącego z Chin jest mniejsza niż 5.000,00 USD, a towaru pochodzącego z Indonezji odpowiada sformułowaniu "w przybliżeniu wartości 5.000,00 USD". Zgodnie z art. 3 Porozumienia moskiewskiego "Umawiające się Strony autonomicznie określają wykaz krajów rozwijających się względem, których stosuje się preferencje celne". Towar pochodzący z Chin oraz Indonezji podlegał reżimowi ustanowionemu powołaną umową, gdyż zgodnie z Wykazem nr II część E części pierwszej postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Taryfy Celnej z dnia 11 grudnia 2001 r. Chiny i Indonezja, w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, należały do grupy krajów i regionów rozwijających się. Zatem, w ocenie Skarżących, w wymienionych przypadkach organy celne powinny zrezygnować z wymogu dokumentowania pochodzenia towarów świadectwem pochodzenia.

W piśmie z dnia 17 stycznia 2008 r. (k. 192-201) Skarżący przedstawili dodatkowe uzasadnienie skargi wskazując na naruszenie: art. 209 §3 Kodeksu celnego oraz przepisów art. 258 §1 pkt 1, 210 §1 pkt 6 i §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Podnieśli, iż Spółka cywilna niesłusznie został uznana za dłużnika. W ich ocenie art. 209 §3 Kodeksu celnego wyłącza odpowiedzialność, zarówno agencji celnej "B" S.C., jak i firmy "A" Sp. z o.o. Osoby te nie dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia celnego, nie wiedziały i przy zachowaniu należytej staranności nie mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Podmiotem, który ponosi odpowiedzialność za dług celny jest jedynie osoba, która dostarczyła nieprawdziwych danych do sporządzenia zgłoszenia celnego. Na wypadek, gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, złożono wniosek o skierowanie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący zarzucili, iż odrzucenie zaproponowanej wykładni miałoby ten skutek, że art. 209 §3 w związku z art. 3 §1 pkt 23 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, byłby niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483). Niezgodność z aktem prawnym wyższej rangi polegałaby na przypisaniu odpowiedzialności za dług celny podmiotowi nie ponoszącemu żadnej winy za sfałszowanie dokumentu celnego oraz pogwałceniu zasady równości wobec prawa poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie odpowiedzialności za dług agencji celnej oraz przedstawiciela bezpośredniego.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 258 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazano, iż zaskarżone rozstrzygnięcia są obecnie niewykonalne, tym samym bezprzedmiotowe. Spółka cywilna "B" już nie istnieje, gdyż została rozwiązana z dniem 15 stycznia 2007 roku (k. 202). Niewykonalność zaskarżonych decyzji ma charakter trwały, ponieważ byli wspólnicy nie planują utworzenia nowej spółki o tej nazwie. W konsekwencji organy powinny stwierdzić wygaśnięcie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 258 §1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Wyjaśniono również, że brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć specjalnych okoliczności uzasadniających przekroczenie rocznego terminu na dokonanie kontroli świadectwa pochodzenia przesądza o pogwałceniu art. 210 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie zaistnienie tych okoliczności podlega kontroli sądowej, a brak ich ujawnienia w uzasadnieniu decyzji powoduje, że pouczenie strony postępowania o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego zostało w sposób nieuprawniony ograniczone - art. 210 §2 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że § 20a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia nie przewiduje nakazu wysyłania dowodów pochodzenia w określonym przedziale czasowym. Natomiast konstrukcja punktu 9 załącznika D-3 Międzynarodowej Konwencji sporządzonej w Kioto w dniu 18 maja 1973 r. dopuszcza możliwość wystąpienia z wnioskiem o weryfikację po upływie roku. Przy tym nie stanowi, aby wnioski zgłoszone po tym terminie należało traktować jako bezprzedmiotowe. Niemniej w niniejszej sprawie termin roku nie został przekroczony, albowiem towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu 05 grudnia 2002 roku.

Za nieuprawnione uznał powoływanie się na punkt 6 Porozumienia z dnia 05 czerwca 1980 r., gdyż zasady ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów w ramach Generalnego Systemu Preferencji od dnia 01 stycznia 1998 r. regulowane były rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz.U. nr 134, poz. 886). Zgodnie z powołanym rozporządzeniem udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia na formularzu A lub przedstawieniem deklaracji na fakturze następowało w celu zastosowania preferencyjnych stawek celnych. Ponadto zgodnie z art. 13 §4 Kodeksu celnego stawki preferencyjne stosowało się na wniosek strony, który w niniejszej sprawie nie został złożony. Skarżąca nie mogła nawet ubiegać się o zastosowanie stawek preferencyjnych, ponieważ nie posiadała, ani świadectwa pochodzenia na formularzu A, ani deklaracji sporządzonej na fakturze lub innym dokumencie handlowym opisującym towar. Zapis na fakturze "Wyprodukowano w Chinach (Korei, Indonezji)" nie jest deklaracją, o której mowa w §24 rozporządzenia z dnia 21 października 1997 roku. Można go potraktować jedynie jako dowód pochodzenia w rozumieniu § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.)

Ustosunkowując się do dodatkowych zarzutów Dyrektor Izby Celnej wskazał, że art. 209 §3 Kodeksu celnego rozszerza krąg osób odpowiedzialnych za dług celny. Z kolei roczny termin przewidziany w Konwencji z Kioto ma charakter porządkujący, a weryfikacja zgłoszenia celnego jest dopuszczalna w terminie 3 lat od dnia jego przyjęcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Organy administracji celnej zgodnie z prawem zgromadziły materiał dowodowy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 20 §1 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia oraz sposoby jego dokumentowania według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów określa się, aby skorzystać ze środków wymienionych w art. 13 §3 pkt 4 i 5 Kodeksu celnego, czyli w celu zastosowania obniżonych stawek celnych określonych w umowach zawartych przez Rzeczypospolita Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów lub preferencyjnych stawek celnych przyjętych jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów. Z kolei stosownie do treści art. 15 §1 pkt 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 §1 pkt 4 i 5 Kodeksu celnego. Zatem zastosowanie określonej stawki celnej implikuje powiązany z nią reżim ustalania i dokumentowania pochodzenia towaru.

Organy celne prawidłowo zastosowały w kontrolowanej sprawie przepisy prawa określające pochodzenie towaru w ramach handlu niepreferencyjnego. Importowany towar zakwalifikowano do kodu PCN 5512 19 90 0, dla którego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 146, poz. 1639 ze zm.) nie przewidziano preferencyjnych stawek celnych; stawek celnych stosowanych dla towarów pochodzących z krajów rozwijających się (DEV) oraz z krajów najmniej rozwiniętych (LDC). Z tego względu bezprzedmiotowe są rozważania mające na celu rozstrzyganie czy pochodzenie importowanego towaru określać według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, albowiem udokumentowanie pochodzenia towaru według tych reguł warunkuje zastosowanie preferencyjnych stawek celnych. Wykaz nr II części E postanowień wstępnych Taryfy celnej, wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze, nie określa krajów i regionów rozwijających się, lecz wskazuje pozaeuropejskie kraje i regiony rozwijające się, wobec których stosuje się preferencyjne stawki celne DEV. Dlatego nieuprawnione jest żądanie zastosowania reguł pochodzenia towaru określonych w załączniku do Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielenia preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji sporządzonego w Moskwie dnia 05 czerwca 1980 r. (Dz.U. z 1982 r. nr 15, poz. 116). Powoływanie się na treść wymienionego Wykazu nr II w celu skorzystania z innych stawek niż wskazane w nim stawki preferencyjne prowadzi do nieuprawnionego rozszerzanie stosowania reguł pochodzenia towarów z Ogólnego Systemu Preferencji na towary importowane z Chin i Indonezji, które nie podlegają reżimowi handlu preferencyjnego.

Zgodnie z powołanym powyżej art. 15 §1 pkt 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 §1 pkt 4 i 5 Kodeksu celnego. Zatem reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów znajdują zastosowanie w każdym przypadku stosowania taryfy celnej poza wymienionymi wyjątkami. Ponadto stosownie do treści artykułu 1 punkt 1 i 2 Porozumienia w Sprawie Reguł Pochodzenia - obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 12 lutego 1996 r. w sprawie publikacji załączników do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (Dz.U. nr 32, poz. 143 zał.) reguły pochodzenia rozumiane jako ustawy, przepisy i ustalenia administracyjne ogólnego zastosowania, które stosowane są przez jakiegokolwiek Członka w celu określenia kraju pochodzenia towarów obejmują reguły pochodzenia stosowane w niepreferencyjnych instrumentach polityki handlowej, do których zalicza się Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania. Chiny oraz Indonezja zostały wymienione w obowiązującym na dzień importu wykazie krajów i regionów członków Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz innych krajów i regionów, wobec których Rzeczypospolita Polska stosuje Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania. Jednocześnie w zgłoszeniu celnym zawnioskowano o zastosowanie konwencyjnej stawki celnej, która dla importowanego towaru, sklasyfikowanego do kodu PCN 5512 19 90 0, wynosiła 9% jego wartości celnej. W tych okolicznościach organy celne prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na postanowieniach Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kioto dnia 18 maja 1973 r. (Dz.U. nr 12, poz. 38 ze zm.), art. 16 do art. 19 Kodeksu celnego oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.).

Weryfikacja załączonych do zgłoszenia celnego świadectw pochodzenia odbyła się bez naruszenia norm ustanowionych w aktach prawnych określających reguły handlu niepreferencyjnego. W szczególności zarzucane przekroczenie, ustanowionego załącznikiem D-3 do Międzynarodowej Konwencji sporządzonej w Kioto w dniu 18 maja 1973 r., rocznego terminu dla składania wniosków o dokonanie kontroli nie mogło spowodować skutku w postaci niedopuszczalności wykorzystania zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu celnym. Przede wszystkim z tego względu, że taka sankcja nie wynika, ani z treści przepisów powołanej Konwencji, ani z przepisów innych aktów prawnych. Z kolei interpretacja postanowień powołanej Konwencji w sposób zaprezentowany w skardze prowadzi do konsekwencji nieuzasadnionych celem tej regulacji.

W świetle treści art. 65 §5 Kodeksu celnego decyzję w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego można wydać przed upływem 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Porównanie treści tego przepisu z treścią postanowień załącznika D-3 do Konwencji z Kioto nakazuje przyjąć, iż przedmiotem normowania tej ostatniej były inne kwestie niż ograniczenie wynikających z przepisów Kodeksu celnego możliwości orzekania o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Umawiające się Strony unormowały relacje pomiędzy władzami swoich administracji celnych w zakresie procedury weryfikacji dokumentów stwierdzających pochodzenie towaru. Natomiast reguły dotyczące terminu dopuszczalności wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe zostały suwerennie określone przez Rzeczypospolitą Polską w ustawie. Jeżeli ustawodawca zamierzałby ograniczyć dodatkowymi przesłankami kompetencję administracji celnej w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, to swą wolę wyraziłby również w ustawie. Zbędne dla osiągnięcia takiego celu byłoby uzgadnianie tej kwestii z innymi państwami w formie umowy międzynarodowej. Dlatego w ocenie Sądu przepis przedmiotowej umowy międzynarodowej określający roczny termin na wystąpienie z wnioskiem o dokonanie kontroli świadectwa pochodzenia nie kształtował sytuacji prawnej importera. Tym samym wykorzystanie w postępowaniu celnym informacji pozyskanych w trybie kontroli świadectwa pochodzenia z przekroczeniem rocznego terminu nie stanowi naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej. Jeżeli uchybienie terminowi na wystąpienie z wnioskiem o dokonanie kontroli nie oddziaływało na sytuację prawną importera, to brak ujawnienia w uzasadnieniu decyzji specjalnych okoliczności związanych z przekroczeniem tego terminu nie może być kwalifikowany jako istotne pogwałcenie art. 210 §1 pkt 6 i §2 Ordynacji podatkowej.

Organy celne w sposób prawidłowy zastosowały art. 290 §3 Kodeksu celnego. W jego treści ustawodawca określił krąg podmiotów odpowiedzialnych za dług celny, który powstawał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Do osób ponoszących odpowiedzialność za dług celny zaliczył zgłaszającego, osobę na rzecz, której dokonano zgłoszenia oraz osoby, które dostarczyły danych do sporządzenia zgłoszenia celnego i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dostarczone dane są nieprawdziwe. Zgodnie z art. 221 Kodeksu celnego także w przypadku, o którym mowa w art. 209 §3 Kodeksu celnego, dłużnicy są solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Tym samym ziszczenie się przesłanek odpowiedzialności podmiotu, który dostarczył nieprawdziwych danych do sporządzenia zgłoszenia celnego nie ma tego skutku, że wyłącza odpowiedzialności zgłaszającego lub osoby, na rzecz której dokonano zgłoszenia.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł uzasadnionych podstaw dla przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Uznał przy tym, że ustawodawca wychodząc naprzeciw istotnym potrzebom obrotu gospodarczego, w szczególności postępującej specjalizacji, stworzył ramy prawne dla prowadzenia działalności gospodarczej w formie agencji celnej. Wyposażył ją, na zasadzie wyłączności, w szczególne uprawnienia, albowiem stosowanie do treści art. 253 §2 pkt 2 Kodeksu celnego, jeżeli postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej przedstawicielem pośrednim osoby może być wyłącznie agencja celna. Niemniej korzystanie z przyznanych uprawnień powiązał z odpowiedzialnością za dług celny -art. 64 §2a w związku z art. 209 §3 Kodeksu celnego. Jednakże podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie agencji celnej oraz świadczenie usług w ramach przedstawicielstwa pośredniego pozostawił swobodnej decyzji przedsiębiorcy. Agencja celna mogła występować również jako przedstawiciel bezpośredni importera - art. 256 §2 pkt 1 i §3 pkt 1 Kodeksu celnego. Wybór przedsiębiorcy przesądzał również czy będzie on ponosił odpowiedzialność za prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczność załączonych do niego dokumentów - art. 64 §2a w związku z art. 253 §2 i §3 oraz art. 3 §1 pkt 23 Kodeksu celnego. W konsekwencji to decyzja podmiotu prowadzącego agencję celną, a nie wola ustawodawcy, jak to założyli w swojej argumentacji Skarżących, kształtowała zakres odpowiedzialności prawnej przedsiębiorcy. Z tych względów Sąd nie podziela wątpliwości co do zgodności art. 209 §3 w związku z art. 3§1 pkt 23 Kodeksu celnego z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 258 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazują, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy należało stwierdzić wygaśnięcie zaskarżonych decyzji z uwagi na ich bezprzedmiotowość, którą wywołało rozwiązanie z dniem 15 stycznia 2007 r. spółki cywilnej [...] "B" S.C. B. J., S. J. - jednego z dłużników solidarnych. Sformułowany zarzut jest chybiony już tylko z tego względu, że powoływana przez Skarżących likwidacja agencji celnej nastąpiła po ostatecznym zakończeniu kontrolowanego postępowania celnego (decyzja Dyrektora Urzędu Celnego została wydana w dniu 13 listopada 2006 r.). Tym samym wskazana okoliczność nie mogła być w postępowaniu rozważana. Ponadto stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje w drodze decyzji kończącej odrębne postępowanie podatkowe. Dlatego ocena bezprzedmiotowość zaskarżonych decyzji wykracza poza granice sprawy obejmującej kontrolę legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie nieprawidłowości zgłoszenia celnego - art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazać również należy, iż postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji nie służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wadliwej (B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa - komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, str. 772).

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.

/-/ Sz. Widłak /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Ławniczak

D.W.d