Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 901/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 184, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: § 14 ust. 2 pkt c) i § 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 929/14 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz H. M. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 grudnia 2014 r., II SA/Wa 929/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi H. M., uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły oraz decyzję poprzedzającą z [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, że decyzja wydana w sprawie odwołania dyrektora placówki oświatowej powinna wskazywać jedną, konkretną i decydującą przyczynę odwołania. Inny bowiem jest tryb odwołania dyrektora przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz inny w art. 38 ust. 1 pkt 2 z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst. jedn. Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej jako: "u.s.o."). Tymczasem decyzje poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie wskazują na jednoczesne zastosowanie obu tych trybów, co już stanowi o nieprawidłowości skutkującej ich uchyleniem.

Art. 34 ust. 1 i 2a u.s.o. stanowi, że jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie i jeżeli dyrektor szkoły lub placówki nie usunie w wyznaczonym terminie uchybień, o których mowa w ust. 1, nie opracuje lub nie wdroży w określonych w harmonogramie terminach programu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania albo nie uwzględni w tym programie zgłoszonych uwag i wniosków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny występuje do organu prowadzącego szkołę lub placówkę z wnioskiem o odwołanie dyrektora szkoły lub placówki z końcem albo w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wniosek złożony w tej sprawie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest wiążący dla organu prowadzącego szkołę lub placówkę, ponieważ organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2. Odwołanie oparte na art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c u.s.o. musi zostać poprzedzone wnioskiem złożonym zgodnie z wymogami zawartymi w art. 34 ust. 2a i taki prawidłowo złożony wniosek o odwołanie jest dla organu wiążący. Zatem, wypełnienie wszystkich przesłanek opisanych w powyższym przepisie, wprost skutkuje wydaniem decyzji odwołującej dyrektora.

Natomiast odwołanie dyrektora na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. następuje w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Takie odwołanie wymaga rzetelnego oraz dogłębnego wykazania dowodów uzasadniających odwołanie i to dowodów o charakterze szczególnie uzasadniających natychmiastowe odwołanie.

Zastosowanie przez Ministra art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c u.s.o. było w niniejszej sprawie wadliwe. Konstrukcja tego przepisu zasadza się na wykazaniu, iż w trybie przewidzianym w art. 34 ust. 1 organ nadzoru (tu wizytator CEA) w trybie decyzji (w rozumieniu u.s.o.) polecił usuniecie uchybień w wyznaczonym terminie. Polecenie to nie zostało wykonane i dlatego Dyrektor CEA występuje z wnioskiem o odwołanie dyrektora z końcem albo w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Tylko wniosek spełniający warunki formalne, określone w art. 34 ust. 1 i 2a u.s.o., jest wiążący dla organu prowadzącego szkołę i może stanowić podstawę do odwołania nauczyciela z kierowniczego stanowiska na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy. Złożenie wniosku pociąga za sobą konieczność obligatoryjnego odwołania dyrektora. Tym samym wykluczone jest odwoływanie dyrektora w tym trybie, które to odwołanie byłoby umotywowane w jakikolwiek inny sposób niż wynikający z okoliczności niewykonania przez dyrektora w wyznaczonym terminie konkretnych zaleceń co do stwierdzonych uchybień w pracy szkoły (dyrektora). Odwołanie takie następuje zależnie od treści wniosku organu sprawującego nadzór pedagogiczny, z końcem roku szkolnego albo w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (por. wyrok NSA z 27 września 2012 r. I OSK 1441/12).

W niniejszej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego warunki do zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c nie zostały spełnione. Wbrew twierdzeniom zwartym w uzasadnieniu obu decyzji Ministra, we wniosku Dyrektora CEA z 2 stycznia 2014 r. Dyrektor ten nie wskazał czy odwołanie ma nastąpić z końcem roku szkolnego, czy też w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia. We wniosku tym Dyrektor CEA ograniczył się jedynie do podania podstawy prawnej złożenia przedmiotowego wniosku (art. 34 ust. 2a ustawy) oraz uzasadnienia merytorycznego. Zatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego winien zażądać uzupełnienia wniosku o ten brakujący element. Powyższe uchybienie stanowi o wadliwości formalnoprawnej wniosku, uniemożliwiające jego uwzględnienie.

Dogłębnej kontroli wymagało tu także ustalenie, jaki charakter miały zalecenia, których w zakreślonym terminie dyrektor szkoły – H. M. nie wykonała. Minister wskazuje w tej materii na wydane zalecenia pokontrolne przez wizytatora CEA – D. D. (kontrola przeprowadzona w dniach 5-6 listopada 2012 r.) dotyczące zweryfikowania wszystkich umów zawartych z nauczycielami pod względem ich zgodności z art. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191, t.j.). Minister nie analizuje, czy zalecenia te zakreślały termin wykonania weryfikacji umów, czy w szczególności, w wynikach tejże kontroli wskazano na nieprawidłowości co do umów zawartych z nauczycielami C. K., D. J. i A. K.. Organ w uzasadnieniu decyzji odnosi się jedynie do wskazania (za treścią uzasadnienia wniosku o odwołanie), iż kontrola przeprowadzona w Liceum 29 listopada 2013 r. wskazuje na nieprawidłowości co do zatrudnienia tych nauczycieli.

Tymczasem z treści wytycznych wizytatora z kontroli przeprowadzonej w dniach 5-6 listopada 2012 r. nie wynika polecenie usunięcia jakichkolwiek naruszeń prawa, ale jedynie wynika polecenie zweryfikowania wszystkich umów zawartych z nauczycielami pod względem ich zgodności z art. 10 Karty Nauczyciela i to polecenie bez wskazania terminu jego wykonania. Zatem ustalenia z kontroli przeprowadzonej w dniach 5-6 listopada 2012 r. nie mogą stanowić podstawy do zastosowania normy wskazanej w art. 34 ust. 2a.

Dopiero ustalenia pokontrolne z kontroli przeprowadzonej w Liceum w końcu 2013 r., wytykają nieprawidłowości zatrudnienia nauczycieli C. K., D. J. i A. K. oraz nieprawidłowości w realizacji przez dyrektora Liceum wyroku Sądu Pracy, przywracającego do pracy nauczyciela M. S., są pierwszymi ustaleniami organu kontrolnego w zakresie tych konkretnych nieprawidłowości w prowadzeniu szkoły przez H. M.. Zalecenia w tym zakresie organu kontrolnego zostały jasno sformułowane w wynikach tej kontroli i dyrektor szkoły podpisując powyższy dokument 5 grudnia 2013 r. zalecenia te przyjął do wiadomości i jeszcze w tym samym roku przystąpił do ich realizacji. Dowodem na powyższe są pisma dyrektora Liceum z ostatnich dni 2013 r., kierowane do CEA oraz bezpośrednio do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W świetle powyższych ustaleń, wniosek Dyrektora CEA z 2 stycznia 2014 r. jest niezrozumiały i sprzeczny z wyżej opisanymi ustaleniami. Tylko wniosek spełniający warunki formalne określone w art. 34 ust. 1 i 2a ustawy jest wiążący dla organu prowadzącego szkołę i może stanowić podstawę do odwołania nauczyciela z kierowniczego stanowiska na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c u.s.o. (wyrok NSA z 27 września 2012 r., I OSK 1441/12). Z tych też względów decyzja odwołująca dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz decyzja utrzymująca w mocy to rozstrzygnięcie nie spełniają podstawowych warunków formalno-prawnych do zastosowania tego trybu odwołania dyrektora szkoły i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzje te musiał uchylić.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosi, że w niniejszej sprawie zaistniała także niezależna od wyżej przedstawionej przesłanka do odwołania H. M. z funkcji dyrektora Liceum Plastycznego im. B. M. w Z., zasadzająca się na konstrukcji normy art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Odwołanie dyrektora szkoły w tym trybie wymaga rzetelnego i dogłębnego wykazania dowodów o charakterze szczególnie uzasadniających natychmiastowe odwołanie. Zatem w sposób przewidziany w procedurze administracyjnej organ powinien uzasadnić powody odwołania i uzasadnienie to, poprzez analizę dowodów przedstawionych w uzasadnieniu decyzji powinno przekonać sąd administracyjny o zasadności takiej decyzji.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym nie dokonuje się ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej z perspektywy przestrzegania przez organ administracji wiążących go reguł proceduralnych w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych. Zastosowany w art. 38 ust. 1 pkt 2 zwrot "przypadki szczególnie uzasadnione" zawęża pole zastosowania tego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą, placówką lub jej wyodrębnioną organizacyjnie częścią stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. Przyczyną odwołania w tym trybie mogą być takie zaniedbania obowiązków dyrektora, które mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły, tj. realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora jest wystarczające do zastosowania tej formy odwołania, a jedynie takie, które powoduje konieczność natychmiastowego zaprzestania spełniania przezeń tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Dla odwołania szefa placówki oświatowej w trybie natychmiastowym w trakcie roku szkolnego nie jest wystarczające stwierdzenie, że naruszył on przepisy ustawy o systemie oświaty, a w szkole, którą zarządzał, pojawiły się nieprawidłowości. Odwołanie dyrektora musi mieć bardziej konkretne i faktyczne podstawy prawne (por. wyroki NSA z 1 września 2010 r., I OSK 933/10, z 9 stycznia 2002 r., SA/Rz 1969/01 oraz z 2 sierpnia 2012 r. I OSK 986/12). Powołany przepis nie ustanawia obowiązku, lecz jedynie upoważnia właściwy organ do odwołania dyrektora z funkcji kierowniczej, nie podając przy tym wprost żadnych kryteriów oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skoro jednak ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" – używanego w innych normach prawnych u.s.o. – dodał przysłówek "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy położył nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tej jednostki lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być rozumiane wąsko (wyrok WSA w Poznaniu z 14 marca 2012 r. IV SA/Po 1047/11 oraz WSA w Kielcach z 15 grudnia 2011 r. II SA/Ke 681/11, a także wyrok WSA w Łodzi z 20 stycznia 2010 r., III SA/Łd 535/10). Oznaczać ono może albo nagłe zdarzenia powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast, przed zakończeniem okresu na który został powołany (wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 marca 2014 r., II SA/Bd 1566/13).

Jedyne wykazane istotniejsze uchybienia w pracy H. M. jako dyrektora Liceum im. M. B. to niezasadne wypowiedzenie umowy o pracę M. S. i niepełne wykonanie wyroku Sądu Pracy przywracającego do pracy tego nauczyciela. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchybienia te nie mają tak drastycznego charakteru, jak to twierdzi Minister. Uchybienie dyrektora polega nie na tym, że w ogóle odmówił przywrócenia tego nauczyciela do pracy (bo taki fakt nie miał miejsca), ale polegało na tym, że zatrudnił tego nauczyciela na stanowisku niedydaktycznym, niezgodnym z treścią wyroku. Fakt ten dyrektor szkoły niejako tłumaczy brakiem odpowiedniego etatu w chwili powrotu nauczyciela do pracy. Nadto zatrudnienie M. S. po przywróceniu go do pracy nie mogło nastąpić na zasadach, jak przed wypowiedzeniem mu umowy o pracę, ze względu na zachowanie samego nauczyciela, który w okresie po powrocie do pracy (od dnia 7 października 2013 r.) przez 48 dni przebywał na zwolnieniach lekarskich, a w dniu 21 listopada 2013 r. złożył wniosek o udzielenie mu urlopu dla poratowania zdrowia, mimo że w okresie niemalże dwóch lat wstecz, przed przywróceniem do pracy, nie wykonywał zawodu nauczyciela. Okoliczności te zostały całkowicie przez Ministra pominięte.

Także chybiony jest tu zarzut, że projekt planu dydaktycznego zajęć szkolnych, sporządzony w dniu następnym, po zgłoszeniu się M. S. do pracy (7 października 2013 r.), nie zawierał przydzielenia temu nauczycielowi godzin dydaktycznych. Oczywiste jest, że ułożenie takiego planu nauczania, przy uwzględnieniu ilości nauczycieli i ilości klas w szkole, nie jest sprawą prostą, którą można załatwić z dnia na dzień. Zatem cały ten zarzut powinien być rozpatrywany co najwyżej w granicach niestarannego działania, nie zaś jako szczególny przypadek uzasadniający jego zwolnienie – czyli działanie naganne w sposób kwalifikowany, wskazane w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.

Jako uchybienie, skutkujące odwołaniem dyrektora we wspomnianym wyżej trybie, nie może być zasadnie podniesiony zarzut narażenia Skarbu Państwa na szkodę 140.000 zł., albowiem ani w wyroku Sądu Pracy w sprawie M. S., ani w wyroku Sądu Pracy w sprawie I. M. nie zasądzono takich kwot łącznie (i wraz z wydatkami szkoły na koszty prowadzenia przez szkołę obu tych procesów). Można w tym aspekcie sprawy jedynie mówić o wydatkach poniesionych w związku ze zwolnieniem pracownika szkoły I. M. – łącznie 10.761,89 zł (w tym odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy oraz wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy), a wydatki poniesione w związku z postępowaniami sądowymi M. S. wyniosły łącznie 23.392,13 zł. Na dzień rozstrzygania sprawy przez organ nie było wiadome czy dalsze roszczenia M. S., co do ewentualnych 90.000 zł. z tytułu odszkodowania, zostaną mu przyznane przez Sąd Pracy w pełnej wysokości.

Minister oceniając dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego z 18 kwietnia 2013 r. pomija równocześnie, że wyrok ten był częściowo korzystny dla szkoły i skarżącej. Sąd Rejonowy w Zamościu oddalił bowiem jednocześnie roszczenie odszkodowawcze M. S. z tytułu dyskryminacji i nierównego traktowania pracownika przez dyrekcję szkoły. Ten aspekt wyroku Sądu Pracy – niepodzielenie zarzutu o dyskryminację, pozostaje w wyraźnej sprzeczności z ogólną oceną organu, co do nagannego traktowania przez skarżącą podległych jej nauczycieli.

Zagadnienie zatrudnienia nauczycieli bez kwalifikacji jest przez organ nadmiernie eksponowane. Zarzut ten powstał dopiero w wyniku kontroli przeprowadzonej w końcu 2013 roku. Nauczyciele ci nie byli przyjmowani do pracy przez skarżącą, ale już pracę świadczyli przed objęciem funkcji dyrektora przez H. M. W sprawozdaniu z przeprowadzonej w dniach 19-21 maja 2008 r. wizytacji w Liceum Plastycznym, wizytator J. K. stwierdziła, że "Wszyscy nauczyciele spełniają wymagania co do zatrudnienia nauczycieli plastycznych określonych w rozporządzeniu Ministra Kultury z 6 lutego 2002 roku w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego". Zatem trudno uznać, aby skarżąca ponosiła winę za to, że zatrudnia nauczycieli bez kwalifikacji, skoro kontrole nie wykazywały żadnych nieprawidłowości w tym zakresie.

Odnośnie kompetencji nauczania rysunku i malarstwa przez dr hab. C. K., brak podstaw do przyjęcia, że dyrektor Liceum świadomie zatrudnił go mimo niespełniania szczegółowych warunków przewidzianych w rozporządzeniu MKiDN z 28 września 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego i placówek doskonalenia zawodowego (§ 2 ust. 2 i § 20 tego rozporządzenia stanowią, że doktor habilitowany może uczyć w szkole artystycznej tylko wtedy gdy posiada przygotowanie pedagogiczne). Nauczyciel ten jest pracownikiem naukowym na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie na Wydziale Artystycznym prowadzi od 1998 roku zajęcia m.in. z rysunku i malarstwa. Nauczyciel ten przedstawił opinię prawną, z której wynika, że posiada on wymagane prawem kwalifikacje. Co więcej, nauczyciel ten został zatrudniony jedynie na czas określony – na zastępstwo pracownicy przebywającej na urlopie dla poratowania zdrowia – co samo w sobie stanowi już o nieistnieniu przesłanki szczególnie uzasadnionej, mogącej skutkować odwołaniem dyrektora z pełnionej funkcji. Identyczna sytuacja, co do rozbieżnych opinii prawnych występuje w ocenie kwalifikacji nauczycielki D. J.

Zatem skoro istnieją rozbieżne opinie prawne co do możliwości zatrudnienia w liceum plastycznym, to z wadliwej interpretacji prawa nie można czynić "szczególnie uzasadnionego przypadku" skutkującego zwolnieniem dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Nie jest prawdą, że polityka kadrowa skarżącej doprowadziła do destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły. Twierdzenia zaskarżonej decyzji (podobnie jak decyzji z [...] stycznia 2014 r.) są w tym zakresie gołosłowne i całkowicie arbitralne, bowiem nie wynikają z żadnych dowodów, nie potwierdziły tego żadne kontrole przeprowadzane w szkole.

Za "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający odwołanie dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 nie można również uznać różnego rodzaju anonimów, albowiem w tego typu sprawie istotne są prawidłowo poczynione ustalenia organu a nie anonimy. Za istotny dowód w tej sprawie także trudno uznać wyniki ankiety przeprowadzonej wśród wybranych uczniów szkoły. Natomiast list protestacyjny nauczycieli z dnia 11 marca 2014 r. nie może w ogóle stanowić dowodu w sprawie albowiem pierwotna decyzja odwołująca dyrektora została podjęta niecałe dwa miesiące wcześniej. Tym bardziej, że w aktach sprawy znajdują się także pisma różnych osób, wyrażające poparcie dla skarżącej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ocenom tym (zarówno pozytywnym jak i negatywnym) nie można zbytnio ulegać w tego typu sprawie, którą stanowi nadzwyczajny tryb odwołania dyrektora szkoły, przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.

Odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego jest przypadkiem regulacji szczególnej. Art. 38 u.s.o. – jako zapewniający znaczną stabilność stosunku zatrudnienia – należy traktować ze szczególną uwagą. Skoro przewiduje się w nim możliwość odwołania dyrektora szkoły tylko w wyjątkowych przypadkach, oznacza to, że uzasadnienie takiego odwołania z funkcji kierowniczej nie może mieć charakteru arbitralnego (wyrok WSA w Poznaniu z 7 sierpnia 2013 r., IV SA/Po 627/13). Podczas rozpatrywania niniejszej sprawy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w aspekcie procedowania w przedmiocie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. zostały w sposób istotny naruszone zasady uczestnictwa strony w postępowaniu, na co trafnie wskazuje skarga. Przed wydaniem decyzji o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora, organ administracji ma obowiązek zapewnić odwoływanemu nauczycielowi możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów czy zgłoszenia wniosków. Organ powinien zgromadzić odpowiedni materiał uzasadniający odwołanie, po czym winien przedstawić go stronie i zbadać przedstawione kontrdowody, a następnie dokonać oceny całości zebranego materiału, wskazać jakie okoliczności sprawy zostały udowodnione i dlaczego pewnym dowodom dano wiarę, a jakim dowodom i z jakich przyczyn wiary tej nie dano. Minister w wyżej wskazany sposób postępowania administracyjnego nie prowadził. Przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2014 r. skarżąca nie miała możliwości uczestnictwa w postępowaniu, czym naruszono jej prawa przewidziane w art. 8 oraz art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej jako: "k.p.a."). Powyższe uchybienia wynikają także z niedopuszczalnego łączenia przez organ w jednym postępowaniu dwóch odmiennych stanów prawnych skutkujących wydaniem decyzji odwołującej dyrektora szkoły, co zostało już wspomniane na wstępie rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i odrzucenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 poz. 1647; dalej jako: "p.u.s.a.") w zw. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że:

a) skarżąca nie naraziła Skarbu Państwa na szkodę przekraczającą 120 000 zł z tego względu, że roszczenie bezprawnie zwolnionego nauczyciela M. S. nie zostało potwierdzone wyrokiem sądu, co skutkowało uznaniem, że szkody wyrządzone zawinionym działaniem skarżącej wyniosły "tylko" 30 tys. zł a prawidłowe ustalenia w tym zakresie powinny wskazywać, że zawinione działania skarżącej stanowią zagrożenie interesu publicznego poprzez utratę ponad 100 000 zł i w konsekwencji zaszedł szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odwołanie ze stanowiska,

b) skarżąca nie ponosi winy za niewykonanie wyroku przywracającego M. S. do pracy, gdy tymczasem prawidłowo ustalony stan faktyczny powinien wykazać, że skarżąca celowo uniemożliwiła powrót Pana M. S. do pracy na poprzednie stanowisko, poprzez unikanie sporządzenia zgodnego z prawem arkusza organizacji pracy szkoły oraz zatrudnienie nauczyciela bez kwalifikacji do nauczania tego samego przedmiotu, co w konsekwencji powinno skutkować uznaniem, że zaszedł szczególnie uzasadniony przypadek do odwołania ze stanowiska.

2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270; dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 8 k.p.a. oraz 10 k.p.a. przez brak wykazania, że brak czynnego udziału strony w postępowaniu miał jakikolwiek wpływ na treść zaskarżonych decyzji;

3. § 2 ust. 2 i § 20 rozporządzenia MKiDN z 28 września 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego i placówek doskonalenia zawodowego (Dz. U. z 2011 r., Nr 224, poz. 1345) poprzez ich niezastosowanie oraz poprzestanie na uznaniu, że zatrudniony przez skarżącą C. K. może mieć wymagane kwalifikacje do nauczania rysunku i malarstwa ponieważ przedstawił opinię prawną w tej sprawie, gdy tymczasem brakuje mu przygotowania pedagogicznego oraz wykształcenia kierunkowego do nauczania w szkołach artystycznych tego przedmiotu;

4. art. 38 u.s.o. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odwołanie dyrektora szkoły może być oparte wyłącznie na jednej przyczynie i nie jest możliwe zastosowanie w decyzji równocześnie trybu z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.;

5. art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zawinione działania H. M. i spowodowane szkody nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku powodującego konieczność jej odwołania ze stanowiska dyrektora Liceum Plastycznego im. B. M. w Z.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że:

Ad 1 a) Wojewódzki Sąd Administracyjny pomija szkody, jakie Skarb Państwa ponosi ze względu na konieczność zatrudnienia równolegle dwóch nauczycieli (przywróconego S. i zatrudnionego na jego zastępstwo C. K. – nie posiadającego wymaganych kwalifikacji). Sąd traktuje wniosek S. o wypłatę 90 tys. zł jako roszczenie hipotetyczne, mimo że wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 7 lipca 2000 r. I PKN 721/99 wskazuje, że mianowanemu nauczycielowi przysługuje roszczenie o dopuszczenie do pracy i wynagrodzenie za cały okres pozostawania w gotowości do jej wykonywania, jeżeli stosunek pracy nie został rozwiązany lub nie wygasł w sposób określony w ustawie Karta Nauczyciela. Nauczyciel w procesie wnosił i uzyskał na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 18 kwietnia 2013 roku wynagrodzenie jedynie za 1-mc pozostawania bez pracy. Z uwagi na fakt, że M. S. nie wnosił o zasądzenie wynagrodzenia za pozostały okres pozostawania bez pracy, więc nie doszło w tym zakresie do powagi rzeczy osądzonej. M. S. przysługuje powództwo za pozostały okres pozostawania bez pracy a wynik tego procesu jest przesądzony w świetle powyższych wyroków. Nie jest więc zasadne stwierdzenie w uzasadnieniu wyroku, że roszczenie M. S. jest czysto hipotetyczne. Poczynienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowych ustaleń co wysokości szkody powinno skutkować przyjęciem, że w niniejszej sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły.

Ad. 1 b) Sąd Rejonowy w Zamościu (IV P 209/11) przywrócił 18 kwietnia 2013 roku M. S. do pracy w Liceum Plastycznym w Z. na poprzednie warunki pracy i płacy, ponieważ szkoła złożyła apelację od wyroku, sprawa w sądzie wyższej instancji była rozpatrywana 2 października 2013 roku. Sąd nie zmienił treści wyroku i M. S. pismem, które wpłynęło do sekretariatu szkoły w dniu 7 października 2013 r. zgłosił gotowość do wykonywania pracy. Dzień później Dyrektor Liceum przedstawiła wizytatorowi regionalnemu CEA kolejny projekt arkusza organizacji roku szkolnego 2013/2014 (wersja z 8 października 2013 roku). Jednak w projekcie arkusza nie był umieszczony M. S. W arkuszu organizacyjnym z 8 października 2013 r., przedstawionym wizytatorowi regionalnemu CEA znajdował się inny nauczyciel rysunku i malarstwa niż w wersji przekazanej wcześniej (w okresie wakacji). Oznacza to, że pod koniec wakacji wiedząc, że jedna z nauczycielek idzie na urlop zdrowotny H. M. zamiast uwzględnić ewentualną konieczność zatrudnienia M. S. zaproponowała pracę osobie z zewnątrz, która nie posiada wymaganych kwalifikacji do nauczania w Liceum Plastycznym. Jak wynika z pisemnych wyjaśnień, z 11 marca 2014 roku, sporządzonych przez wizytatora nadzorującego Liceum Plastyczne w Z. podczas rozmów telefonicznych z H. M. informował wielokrotnie o konieczności uwzględnienia w arkuszu organizacyjnym przywróconego nauczyciela. W dniu 29 listopada 2013 roku w szkole została przeprowadzona kontrola na skutek skargi M. S. dotycząca stosowania wobec jego osoby mobbingu. W związku z zaleceniami pokontrolnymi, w końcu grudnia 2013 r. H. M. sporządziła kolejny arkusz organizacyjny, w którym został wpisany M. S. Arkusz ten został zatwierdzony. W protokole kontroli z 5 grudnia 2013 roku czytamy, że H. M. znając wyrok Sądu Rejonowego z 18 kwietnia 2013 r. winna równolegle ze złożoną apelacją przygotować szkołę do każdej z możliwych decyzji sądu odwoławczego. Od kilku lat obowiązuje dyrektorów szkół artystycznych prowadzonych przez MKiDN planowanie pracy z uwzględnieniem zarządzania ryzykiem. Złożenie apelacji nie dawało 100% gwarancji wygrania sprawy przez szkołę, od kwietnia 2013 było wystarczająco dużo czasu, aby zaplanować zgodnie z procedurą zarządzania ryzykiem również wariant zapewnienia godzin nauczycielowi zwolnionemu z pracy w 2011 roku. Uniknięto by wtedy sytuacji, w której wyrok sądu jest w praktyce niezrealizowany, a przywróconemu do pracy nauczycielowi przydziela się obowiązki nie należące do określonych w art. 42 ust. 2 KN.

Ad. 2) Naruszenia art. 8 oraz art. 10 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż nie miały wpływu na wynik sprawy. Sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji administracyjnej, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału\ dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157). Powyższe potwierdził wyrok NSA z 24 maja 2007 r. II GSK 4/2007, w którym stwierdzono, że "w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa".

Ad. 3) Nie jest zgodne z prawdą twierdzenie, że C. K. ma kompetencje do nauczania w szkołach artystycznych, ponieważ jest pracownikiem naukowym na wyższej uczelni. Nauczyciel ten posiada dyplom doktora habilitowanego w dziedzinie sztuk plastycznych, w dyscyplinie artystycznej: sztuki piękne, dyplom doktora w zakresie grafiki, posiada ponadto dyplom studiów magisterskich UMCS w Lublinie na kierunku Wychowanie Plastyczne w zakresie wychowania plastycznego. Zgodnie rozporządzeniem MKiDN z 28 września 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego i placówek doskonalenia zawodowego – § 2 ust. 2 i § 20 nauczyciel może uczyć w szkole artystycznej tylko wtedy, gdy posiada przygotowanie pedagogiczne oraz wykształcenie kierunkowe. Nauczyciel nie posiada ani wykształcenia kierunkowego ani przygotowania pedagogicznego. W aktach osobowych brakuje także aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Poczynienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowych ustaleń powinno skutkować przyjęciem, że skarżąca zatrudniła nauczyciela bez kwalifikacji, a w konsekwencji zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odwołanie H. M. ze stanowiska dyrektora szkoły.

Ad. 4) W uzasadnieniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja administracyjna wydana w sprawie odwołania dyrektora szkoły powinna wskazywać jedną, konkretną i decydującą przyczynę odwołania i nie jest możliwe równoczesne wystąpienie przez organ nadzoru z wnioskiem o odwołanie dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 38 ust. l pkt 2 u.s.o. Tymczasem przepis ten nie ogranicza organu prowadzącego w możliwości zastosowania równolegle art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. i każda z przyczyn powinna być badana niezależnie.

Ad. 5) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że H. M. w okresie sprawowania funkcji dyrektora szkoły dopuściła się następujących uchybień: 1) dokonała wypowiedzenia umowy o pracę M. S. z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów, 2) zatrudniała nauczycieli nie spełniających wymaganych kwalifikacji, 3) wypłacała zawyżone wynagrodzenie dla nauczycieli w stosunku do posiadanego stopnia awansu zawodowego oraz kwalifikacji, 4) zlecała dla przywróconego do pracy nauczyciela M. S. obowiązki niemieszczące się w art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela, 5) nie sporządziła zgodnego z prawem arkusza organizacyjnego pracy szkoły, w którym powinien być ujęty przywrócony do pracy nauczyciel M. S., 6) działaniami niezgodnymi z prawem naraziła Skarb Państwa na szkodę

Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nawet takie uchybienia ustalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny spowodowały konieczność natychmiastowego odsunięcia H. M. z zajmowanego stanowiska, gdyż skutkują destabilizacją w zakresie realizowanych przez szkołę funkcji: dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej a także naraziły interes publiczny na szkodę. Nie uznanie powyższych uchybień za stanowiące szczególnie uzasadniony przypadek powoduje, że dyrektor szkoły może całkowicie bezkarnie i bezprawnie wypowiadać stosunki pracy z nauczycielami (w nieograniczonym zakresie), powodować ogromne szkody majątkowe i nie ponosić za to żadnej odpowiedzialności. Dalsze kierowanie szkołą przez skarżącą jest niedopuszczanie z uwagi na podejmowanie bezprawnych decyzji kadrowych w oderwaniu od obiektywnych przesłanek i jednoczesne wyrządzanie szkód finansowych przez własne działania i upór. Należy mieć na względzie, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2012 r. I OSK 1149/12 użyte w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być rozumiane wąsko. Oznaczać ono może albo nagłe zdarzenia powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez nauczyciela czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności szkoły (placówki oświatowej) lub zagrażać interesowi publicznemu. Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać nawet do zakończenia roku szkolnego, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. W ocenie organu skarżąca nie może bezkarnie pozbawiać szkoły pedagoga ż dużym dorobkiem i powodować po stronie Skarbu Państwa szkód finansowych z pobudek czysto osobistych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

2. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna, choć formalnie odpowiada przedstawionym wymogom, to jednak podniesionych w niej zarzutów nie można uznać za usprawiedliwione.

3. Za całkowicie chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zawarte w nim unormowania określają właściwość sądów administracyjnych stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej (§ 1), oraz kryterium, pod jakim kontrola ta jest sprawowana (§ 2). Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji nie dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że art. 1 § 1 i § 2 powołanej ustawy ustrojowej wyznacza jedynie ramy kontroli sądowej. Nie określa natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem te zawarte są w ustawie p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być tylko powiązany ze wskazaniem uchybienia przepisom postępowania sądowoadministracyjnego, które są adresowane do sądu I instancji, a nie – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – do stron tego postępowania, który to przepis siłą rzeczy nie może być naruszony przez sąd administracyjny.

4. Zarzut naruszenia § 2 ust. 2 i § 20 rozporządzenia MKiDN z 28 września 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego i placówek doskonalenia zawodowego poprzez ich niezastosowanie oraz poprzestanie na uznaniu, iż zatrudniony przez skarżącą C. K. może mieć wymagane kwalifikacje do nauczania rysunku i malarstwa jest bezzasadny, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, tj. w sprawie odwołania dyrektora szkoły w trybie nadzwyczajnym (art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.).

5. Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 38 u.s.o. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odwołanie dyrektora szkoły może być oparte wyłącznie na jednej przyczynie i nie jest możliwe zastosowanie w decyzji równocześnie trybu z art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Skarżący kasacyjnie podnosi, że ustawa nie zawiera takiego zakazu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wprowadzenie takiego zakazu do ustawy o systemie oświaty jest zbędne, ponieważ kwestię tą reguluje art. 62 k.p.a. W świetle tego ostatniego przepisu nie było możliwe połączenie spraw odwołania skarżącej H. M. ze stanowiska dyrektora szkoły do rozpoznania w jednym postępowaniu administracyjnym, ponieważ jej prawa i obowiązki w tych sprawach wynikają z różnych podstaw prawnych.

6. Według art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, można odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Rozpoznając sprawę, Sąd I instancji przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię regulacji prawnej art. 38 ust. 1 pkt 2 wyznaczającej przesłanki dopuszczalności odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W pełni zasadnie wywiódł, że oparcie pierwszej przesłanki na przedmiotowym ograniczeniu negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań na "przypadkach szczególnie uzasadnionych", wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Zasadnie Sąd wywiódł, że w sprawie nie wykazano takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagały natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Funkcjonowanie szkoły do czasu wykonania zaleceń pokontrolnych, wątpliwości co do posiadania kwalifikacji pedagogicznych przez zatrudnionych przez skarżącą nauczycieli wskazują, że nie było podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Nawet, gdyby się zgodzić, że H. M. w okresie sprawowania funkcji dyrektora szkoły dopuściła się uchybień zarzucanych jej przez Ministra, to i tak nie można przyjąć, że którekolwiek z tych naruszeń lub wszystkie one łącznie stanowią przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.

7. Można ewentualnie zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że ocena prawna Sądu I instancji zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku narusza art. 10 § 1 k.p.a. Niemniej uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a zatem nie jest podstawą kasacyjną w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt c) i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), gdyż wymagał tego charakter sprawy i nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika procesowego skarżącej w celu jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.