Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 277/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64e par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ nadzoru) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 64e § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) po rozpoznaniu zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: zobowiązana, Spółka, skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia w całości kosztów egzekucyjnych i odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w części ponad kwotę stanowiącą równowartość 0,75 % kwoty egzekwowanych należności głównych objętych tytułem wykonawczym nr [...], nie przekraczającej kwoty [...] zł

Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ pierwszej instancji prowadził wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego w dniu [...] r. nr [...], obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2019 r. w kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę, w którego toku na poczet zaległości uzyskano kwotę: [...] zł, w tym należność główną: [...] zł, odsetki: [...] zł, koszty egzekucyjne: [...] zł, koszty upomnienia: [...]zł.

W dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Spółki z dnia 27 września 2019 r. o umorzenia kosztów egzekucyjnych, w którym Spółka powołując się na art. 64e § 2 u.p.e.a. wniosła o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego lub o umorzenie w części kosztów egzekucyjnych ponad kwotę stanowiącą równowartość 0,75/% kwoty wyegzekwowanych należności głównych odnośnie każdego z tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone były postępowania egzekucyjne, jednak w ten sposób, aby łączne koszty egzekucyjne nie przekroczyły kwoty [...] zł.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą z zakresu outsourcingu pracowniczego polskich i zagranicznych pracowników. Zaległość objęta tytułem wykonawczym dotyczy podatku od towarów i usług. Powstała ona z przyczyn niezależnych od Spółki (regulowanie przez kontrahentów należności ze znacznym opóźnieniem). Ponadto Spółka podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Brak umorzenia kosztów może doprowadzić do niewypłacalności Spółki oraz spowodować konieczność zwolnienia znacznej części kadry pracowniczej. Umorzenie kosztów egzekucyjnych jest uzasadnione także ze względu na ważny interes publiczny. W niniejszej sprawie koszty egzekucyjne egzekwowane są w oparciu o art 64 u.p.e.a., który nie zawiera wskazania maksymalnych możliwych do naliczenia kosztów egzekucyjnych za daną czynność. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 wskazał, iż swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest nieograniczona i powinna uwzględnić racjonalną zależność między wysokością opłaty egzekucyjnej, a czynnościami, za które została ona naliczona. Zdaniem Spółki, ważnym interesem publicznym jest zachowanie stanu zgodnego z Konstytucją RP i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sytuacji, gdy władza ustawodawcza pozostaje w opóźnieniu z jego realizacją.

Postanowieniem [...] r. organ pierwszej instancji odmówił umorzenia w całości kosztów egzekucyjnych oraz odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w części ponad kwotę stanowiącą równowartość 0,75 % kwoty egzekwowanych należności głównych objętych tytułem wykonawczym nr [...], nie przekraczającej kwoty [...] zł.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie:

1. art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 64 § 1 u.p.e.a. i art. 84 Konstytucji RP, a także art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach sprzecznych z Konstytucją RP, co wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 oraz bezpodstawne zakwestionowanie mocy powszechnie obowiązującej oraz ostateczności orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego;

2. art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie istniały podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych, które w niniejszej sprawie zostały ustalone na poziomie [...] zł;

3. art. 7. art. 77, art, 80, art, 107 § 3 w zw. z art 10 § 1 w zw. z art 81 K.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle art. 64e § 2 u.p.e.a.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosowne do art. 64e § 2 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy.

Dalej organ nadzoru wskazał, że w sprawie doszło do częściowego wyegzekwowania należności w związku z zajęciem rachunku bankowego oraz innych wierzytelności. Zatem nie zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka wskazana w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. odnosząca się do nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku. Niemniej jednak przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych wynikająca z przepisu art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. winna być rozpatrzona także w kontekście wykazania przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Z treści tej przesłanki wynika, że dotyczy ona co do zasady kosztów, które nie zostały zapłacone, a których zapłata dopiero mogłaby wpłynąć na sytuację zobowiązanego. Niemniej kwestia ta stanowi przedmiot odmiennych poglądów wyrażanych przez sądy administracyjne, dlatego pomimo, że koszty postępowania egzekucyjnego zostały wyegzekwowane, organ odwoławczy dokonał oceny sytuacji finansowej Spółki. Oceny tej dokonano na podstawie danych przekazanych przez Spółkę na koniec września 2019 r., a zatem po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i wyegzekwowaniu kosztów egzekucyjnych. Spółka nie przekazała organowi egzekucyjnemu dokumentacji obrazującej kondycję finansową na dzień [...] r., tj. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, że wskaźniki charakteryzujące działalność Spółki na koniec września 2019 r. przedstawiały się następująco:

1. wskaźnik rentowności aktywów spółki (ROA) wynosił - 5,68 %; wskaźnik rentowności kapitału witanego (ROE) wynosił - 118,25 %, natomiast wskaźnik rentowności sprzedaży (ROS) stanowił - 5,53 %.

Osiągnięty wskaźnik ROA zamknął się ujemną wartością, co wskazywało, że przedsiębiorstwo generowała stratę, a tym samym na niekorzystną sytuację finansów Spółki. Ponadto wskaźnik ROE o ujemnej wartości wskazywał, że Spółka wygenerowała stratę, co oznaczało, że nie uzyskano księgowej nadwyżki przychodów nad kosztami. Ujemny wskaźnik ROS wskazywał natomiast, że Spółka nie jest rentowna, a poniesione koszty przewyższają osiągnięte dochody.

2. wskaźnik płynności bieżącej (WPB) wynosił 1,33; wskaźnik płynności szybkiej (WPS) wynosił 1,33, natomiast wskaźnik środków pieniężnych (WSP) 0,017.

W ocenie organu nadzoru sytuacja finansowa Spółki na koniec września

2019 r. była zła, jednak brak dokumentacji obrazującej kondycję finansów Spółki przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego spowodował, że organ ten nie był w stanie zweryfikować jak egzekucja wpłynęła na finanse Spółki. Natomiast po wszczęciu postępowania egzekucyjnego zostały egzekwowane koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że uszczerbek dla sytuacji finansowej Spółki musi być znaczny, a więc powodować ponadprzeciętną dolegliwość. Każde uszczuplenie majątkowe powoduje bowiem pewien uszczerbek w majątku zobowiązanej. Znaczny uszczerbek to taki, którego skutki przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem w majątku Spółki. Przy czym wskazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie.

Odnosząc się do kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego organ odwoławczy wskazał, ze egzekucja administracyjna została wszczęta na wniosek wierzyciela i związana była z przymusowym dochodzeniem należności, a organ egzekucyjny postępował zgodnie z normami określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do pobrania kosztów egzekucyjnych w wysokości określonej przez ustawę i nie ma dowolności w tym zakresie, bowiem kwota tych kosztów określona jest przez ustawę i zależy od wysokości dochodzonego zobowiązania.

Organ nadzoru podniósł również, że oceniając przesłankę interesu publicznego uwzględnił takie wartości wspólne dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Reasumując, organ odwoławczy nie znalazł okoliczności przemawiających za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Ponadto w ocenie organu nadzoru udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby sprzeczne z interesem innych podmiotów gospodarczych, które regulują swoje zobowiązania w sposób terminowy, a w przypadku postępowań egzekucyjnych regulują opłaty z nimi związane.

Odnosząc się do kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes publiczny rozumiany jako zachowanie stanu zgodnego z Konstytucją RP i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, organ odwoławczy zauważył, ze Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 990/18 jednoznacznie wskazał, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych nie jest właściwą płaszczyzną kwestionowania wysokości i zasadności kosztów egzekucyjnych, bowiem na ono na celu zbadanie wystąpienia przesłanek umorzeniowych, a nie dokonywanie wtórnej kontroli przebiegu postępowania egzekucyjnego i zasądzonych w jego ramach kosztów.

Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny był zobowiązany wyłącznie do oceny istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów, a nie do jednoczesnego rozważania zasadności ich wysokości.

W skardze, na postanowieniem organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1. art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 64 § 1 u.p.e.a. oraz art. 84, art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach oczywiście sprzecznych z Konstytucją RP, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 oraz bezpodstawne zakwestionowanie mocy powszechnie obowiązującej oraz ostateczności orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego;

2. art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie istniały podstawy do umorzenia nawet w części kosztów egzekucyjnych, które zostały ustalone na poziomie [...] zł;

3. art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez uznanie, że skarżąca ubiega się o pomoc publiczną w sytuacji, kiedy nie są spełnione przesłanki do uznania wniosku o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych za taką pomoc;

4. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:

a) naruszenie zasady prawdy obiektywnej, przez co organ nie mając faktycznie wiedzy na temat sytuacji finansowej skarżącej (co zresztą sam przyznaje w zaskarżonym postanowieniu) na postawie jedynie spekulacji wydaje niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie mimo, iż zachodzą przesłanki do umorzenia koszów egzekucyjnych,

b) dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle art. 64e § 2 u.p.e.a.,

c) pominięcie w uzasadnieniu wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Pełnomocnik skarżącej, uzasadniając skargę odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu organ kwestionuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, stwierdzając, że do kompetencji organu egzekucyjnego i organu nadzoru było skonfrontowanie obciążających skarżącą kosztów egzekucyjnych z jej możliwościami płatniczymi. Natomiast, w ocenie pełnomocnika, same możliwości płatnicze rozumiane jako środki zgromadzone na rachunku bankowym w istocie nie urzeczywistniają faktycznej sytuacji finansowej skarżącej. Pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącej nastąpiło bezpośrednio po przeprowadzonej egzekucji i obciążeniu jej kosztami egzekucji. Zatem określenie kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...] zł w istocie narusza podstawowe normy konstytucyjne, jak również zasadę legalizmu, wyrażoną w art. 6 K.p.a., a także zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Tak wysokie koszty egzekucyjne są wyjątkowo nieproporcjonalne do zakresu czynności podjętych przez ten organ, które w zasadzie sprowadziły się jedynie do pobrania środków z rachunku bankowego skarżącej.

Dalej autor skargi wskazał, że organ odwoławczy w sposób niepełny dokonał analizy przesłanek, warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych, a określonych w art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a., a w szczególności nie dokonał oceny jak egzekucja wpłynęła na sytuację finansową skarżącej oraz jak wyglądała sytuacja majątkowa skarżącej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a więc nie ustalił, czy zaistniała przesłanka znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej skarżącej.

Ponadto, w ocenie pełnomocnika skarżącej, organ nadzoru nie rozważył i nie ocenił w sposób należyty całego zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w kontekście przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a. Organ błędnie bowiem przyjął, iż w sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że przepis art. 64e § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia stanowił, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Należy także zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmuje się, że w każdym przypadku złożenia wniosku o umorzenie należnych kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy zachodzą okoliczności (przesłanki) wskazane m.in. w przepisie art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Przesłanki te powinny być oceniane indywidualnie w zależności od ustalonych okoliczności faktycznych występujących w konkretnej, rozpoznawanej sprawie (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 319/08 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednocześnie organ, w ramach tej przesłanki, powinien zbadać (pomimo, że ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością oraz realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego), czy koszty egzekucyjne nie przekształciły się w dokuczliwą sankcję, w sposób nieuzasadniony obciążającą stronę zobowiązaną (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1291/16).

Strona skarżąca od samego początku powoływała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, jako na okoliczność, którą należało brać pod uwagę przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, a nadto, że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W swoich rozważaniach Trybunał wywiódł, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości), następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

Mając na uwadze przywołany fragment wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy stwierdzić, że stanowi on w swej treści niewątpliwie argument do rozważenia za istnieniem ważnego interesu publicznego.

W tym miejscu Sąd, podobnie jak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2021 r., sygn. akt III FSK 2340, dostrzega, że powołane przez pełnomocnika skarżącej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się bezpośrednio do podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia. Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że cel tego orzeczenia, a więc doprowadzenie do sytuacji, w której zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym będą obciążały tylko takie koszty, nawet jeżeli ich wysokość jest określona ryczałtowo, które pozostają w związku z kosztami działania organu egzekucyjnego. Zaaprobować zatem należy, że strona dla wykazania ważnego interesu publicznego, uzasadniającego umorzenie kosztów egzekucyjnych, powołuje się na argumentację konstytucyjną, która w konsekwencji doprowadziła do podważenia przyjętego w ustawie sposobu obliczania kosztów egzekucyjnych – bez określenia maksymalnej wysokości tych kosztów.

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku wskazał, że trzeba dostrzec wartość konstytucyjną, jaką jest obrona i dochodzenie praw jednostki w postępowaniu sądowym w zakresie wynikającym z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak i z mającej swe źródło w klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, w tym przeświadczenia obywatela, iż racjonalny ustawodawca, kierując się zasadami poprawnej legislacji, ustanawia takie uregulowania, które zapewnią jednostce efektywną ochronę sądową jej konstytucyjnych praw i wolności w relacji z organami administracji publicznej. Innymi słowy należy dopuścić, aby strona postępowania mogła osiągnąć cel wynikający z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie tylko poprzez uruchomienia procedury wprost przewidzianej dla takiej sytuacji, ale także w innym postępowaniu, o ile jest to prawnie dopuszczalne. W realiach rozpoznawanej sprawy, rozważając zakres i treść pojęcia ważnego interesu publicznego nie można zignorować argumentacji Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował sposób obliczania wysokości kosztów egzekucyjnych tylko dlatego, że postępowanie dotyczy umorzenia tychże kosztów.

Sąd orzekający w pełni podziela zaprezentowaną argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego

W świetle powyższych rozważań organ nadzoru błędnie ocenił, iż w sprawie brak jest przesłanki ważnego interesu publicznego, przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Zasadny okazał się więc zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. art. 64e § 2 u.p.e.a. które miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ ten w ogóle nie rozważył możliwości umorzenia kosztów w części, a o to wnosiła także skarżąca we wniosku.

Zasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organ odwoławczy dokonał wnikliwej analizy stanu faktycznego, jego oceny oraz uwzględnił treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca

2016 r., sygn. akt SK 31/14 mógłby wydać w ramach uznania administracyjnego inne rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru uwzględni ocenę prawą i zalecenia tut. Sądu zaprezentowane w wyroku tak, aby wydając rozstrzygnięcie nie naruszyć treści art. 153 P.p.s.a. Organ powinien więc wnikliwie rozważyć możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych zarówno w całości jak i w części.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, na którą składa się wpis sądowy - 100 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego - 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).