Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 358/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2  i art. 42 ust.3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi G. M. i S. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu R. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę [...] zł ([...] złotych [...] groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących G. M. i S. M. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], udzielającą M. T. pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego – części A o wymiarach [...] x [...] m, w tym ganku o wym. [...] x [...] m – zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K., gm. S.

Decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Na skutek zawiadomienia S. M. o samowolnej rozbudowie budynku mieszkalnego w K. 7, gm. Sokółka na działce nr geod. [...] stanowiącej własność M. T., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] października 2010 r. dokonał kontroli podczas której stwierdził, że na przedmiotowej działce istnieje budynek mieszkalny murowany na fundamencie betonowym, który został rozbudowany z dwóch stron w części A i części B według szkicu znajdującego się w aktach sprawy. Przedmiotem postępowania jest część A. Omawiana rozbudowana zlokalizowana jest od strony granicy działki skarżącego nr geod. [...]. Wykonana jest z cegły silikatowej, szczyt z cegły dziurawki i częściowo z płyty paździerzowej, na fundamencie betonowym, dach pokryty jest płytami falistymi azbestowo - cementowymi. Posiada wymiary [...] x [...] m, w tym ganek o wymiarach [...] x [...] m. Odległość części A od granicy z działką nr geod. [...] wynosi 1,10 m, a ganku 1,90 m. W ścianie od strony działki nr geod. [...] zlokalizowane są dwa okna o wymiarach [...] x [...] m. Na dzień kontroli właściciel nie posiadał żadnej dokumentacji na przedmiotową rozbudowę, a jako okres powstania rozbudowy podał lata siedemdziesiąte ubiegłego stulecia.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

w S. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. W dniu [...] listopada 2010 r. podczas oględzin potwierdzono ustalenia z dokonanej w dniu [...] października 2010 r. kontroli. PINB ustalił, że w latach 1974 - 1994 nie było wydawane pozwolenie na rozbudowę budynku. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że rozbudowa została wykonana na przełomie lat osiemdziesiątych, a więc przed wejściem w życie ustawy - Prawa budowlane z 7 lipca 1994 r., tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. W związku z powyższym organ ocenił dopuszczalność rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z nakazem wynikającym z treści art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., PINB w S. wskazał, iż przesłanką zastosowania w konkretnym przypadku art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) był fakt, że przedmiotowa rozbudowa jest niezgodna z przepisami wykonawczymi ustawy Prawo budowlane, tj. z rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Jak wynika zaś z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania, żaden z ww. warunków, o których mowa w § 12 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia nie został spełniony. Odległość rozbudowy od granicy działki nr geod. [...] wynosi w najdalszym punkcie 1,90 m - ganek i 1,10 m w punkcie najbliższym. Nie ma też zachowanej odległości 8 m między rozbudową a istniejącymi budynkami na działce nr geod. [...], która umożliwiłaby legalizowanie rozbudowy w odległościach mniejszych niż przewiduje wyżej cytowane rozporządzenie.

W tych uwarunkowaniach organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia

2010 r., nr [...], na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 103 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) orzekł o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego o część A.

Na skutek odwołania M. T. od powyższej decyzji, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż poza sporem w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż przedmiotowa rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego powstała w warunkach samowoli budowlanej przed 1995 r. Z tego też względu, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a nie jak wskazał organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji art. 103 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., niniejsza sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowano przepisy prawa i nie dokonano analizy przesłanek wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zdaniem PWINB w B. sam fakt, iż naruszone zostały warunki techniczne nie decyduje o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Organ pierwszej instancji nie rozważył doprowadzenia samowoli budowlanej do zgodności z warunkami technicznymi, np. poprzez wykonanie ściany oddzielenia p. pożarowego od strony działki sąsiada. Ponadto organ odwoławczy nakazał organowi pierwszej instancji rozważenie kwestii połączenia w jedno postępowanie administracyjne popełnionych przez inwestora samowoli budowlanych dotyczących części A i części B, oczywiście pod warunkiem, że w odniesieniu do obu części mają zastosowanie te same przepisy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 95/11, oddalił skargę na powyższą decyzję, wniesioną przez G. i S. M. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że słuszne jest stanowisko organu prezentowane w odpowiedzi na skargę, iż pomimo wskazywania przez obie strony odmiennego okresu rozbudowy spornego obiektu, nie zmieni to zastosowania ustawy Prawo budowlane z 1997 r., albowiem wbrew twierdzeniom skarżących dla samowoli budowlanej popełnionej w obu tych okresach użycie mają przepisy ww. ustawy na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Ponownie rozpatrując sprawę, PINB w S. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. zobowiązał M. T. do przedłożenia ekspertyzy technicznej, co zostało wykonane. Z ekspertyzy technicznej wynika, że należy zamurować istniejące otwory okienne oraz wykonać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki skarżących.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi M. T. w trybie przepisów art. 40 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, w terminie do 30 listopada 2011 r., doprowadzić przedmiotową rozbudowę do zgodności z przepisami i warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki, poprzez dokonanie niezbędnych zmian i przeróbek, polegających na zamurowaniu otworów okiennych w ścianie zewnętrznej budynku, usytuowanej od strony granicy z działką sąsiadów nr geod. [...], należącą do G. i S. M. i wykonaniu szczytu budynku z materiałów ognioodpornych i nierozprzestrzeniających ognia od strony granicy z ww. działką.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru B. w B. (PWINB) decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem tego organu, PINB prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną w trybie przepisów art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie PWINB podjęte rozstrzygnięcie trzeba jednak uzupełnić poprzez wpisanie w sentencji decyzji art. 42 ust. 1 tej ustawy oraz doprecyzowanie, z jakich materiałów należy wykonać nałożony obowiązek, co nie wynikało ani z decyzji organu pierwszej instancji, ani też z ekspertyzy technicznej.

Na skutek skargi S. M. i G. M. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 799/11, uchylił ww. decyzję organu odwoławczego. Sąd stwierdził przede wszystkim, że instytucja "doprecyzowania" sentencji decyzji organu I instancji nie mieści się w treści art. 138 k.p.a. Sąd uznał ponadto, że wykazanie naruszenia przez inwestora przepisów prawa budowlanego i dopuszczenie się pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. samowoli budowlanej polegającej na zrealizowaniu obiektu budowlanego w sposób sprzeczny z warunkami technicznymi określającymi usytuowanie budynków, zwłaszcza § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) daje podstawę do zastosowania art. 40 ustawy dopiero wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że naruszenie przepisów technicznych nie wiąże się ze spowodowaniem niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Zdaniem Sądu organ odwoławczy winien wykazać i uzasadnić powyższą przesłankę.

Ponownie rozpatrując odwołanie, PWINB decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.,

nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i nakazał inwestorowi wykonanie w terminie do dnia [...] września 2012 r., pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, niżej wymienione roboty budowlane w celu doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego części A - o wymiarach [...] x [...] m w tym ganek o wymiarach [...] m x [...] m na działce nr geod. [...] w K. gm. S. - do zgodności z przepisami i warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: 1) zamurowanie otworów okiennych w ścianie od strony działki należącej do skarżących, poprzez wypełnienie ich jednym z wymienionych materiałów: cegłą ceramiczną, pustakiem ceramicznym, luksferami, cegłą szklaną lub wstawienie okien przeciwpożarowych o odporności ogniowej nie mniejszej niż EI-30, 2) wykonanie ściany oddzielenia pożarowego z materiałów ognioodpornych i nierozprzestrzeniających ognia w istniejącej ścianie szczytowej w miejscu, gdzie jest ona wykonana z materiałów palnych, od strony działki skarżących (jako materiału należy użyć: cegły ceramicznej pełnej lub silikatowej o grubości 25 cm, na zaprawie cementowo-wapiennej).

Organ odwoławczy potwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. albowiem roboty, co do których inwestor nie okazał pozwolenia na budowę, wykonane były przed 1 stycznia 1995 r. Zdaniem PWINB, w realiach tej sprawy spełniony został - określony w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. - warunek usytuowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym był przeznaczony pod tego typu zabudowę. Organ wskazał, że rozbudowa budynku uzupełnia istniejącą gęstą zabudowę zagrodową, która jest na tym terenie dopuszczalna z uwagi na aneks do tekstu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy S. zawierającego zmiany wprowadzone do planu uchwałą nr XVI/78/91 Rady Miejskiej w S. z dnia 23 maja 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Białostockiego z dnia 14 czerwca 1991 r. Nr 15, poz. 103).

W związku z tym organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie zasadnym jest nakazanie wykonania zmian i przeróbek określonych w sentencji decyzji - w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi albowiem nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 583/12, WSA w Białymstoku oddalił skargę G. M. i S. M., którzy wnieśli o uchylenie części decyzji od stów "oraz orzekam: - nakazuje M. T. - wykonanie w terminie do dnia [...] września 2012 r. (...).

W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrujący sprawę PWINB miał obowiązek uwzględnić jej ocenę wyrażoną w wyroku tut. Sądu z dnia 23 lutego 2012 r., w którym Sąd potwierdził, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i dokonał wykładni art. 37 w zw. z art. 40 tej ustawy. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że ponownie rozpatrując sprawę PWINB wywiązał się z obowiązków nałożonych ww. wyrokiem. Organ zbadał zgodność przedmiotowej budowy z dotychczasowym przeznaczeniem terenu i trafnie uznał, że nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. Samowolnie rozbudowany budynek mieszkalny inwestora usytuowany jest w zabudowie zagrodowej. Charakter tej samowoli (łazienka, hall, wiatrołap) wskazuje, że nie koliduje z istniejącą już zabudową. Organ miał więc podstawy do stwierdzenia, że nie narusza ustaleń prawa miejscowego aneksowanego w 1991 r. (zob. k. [...] tom I akt administracyjnych). PWINB wykazał również i należycie wyjaśnił, że naruszenie przepisów budowlanych przedmiotowej samowoli budowlanej nie zwiększa niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Ocenił zatem przesłankę orzeczenia przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Sąd podzielił stanowisko organu, że w istniejącej sytuacji zarówno rozbudowany o część A budynek mieszkalny inwestora jak i budynki mieszkalne i gospodarcze skarżących nie spełniają warunków technicznych, ale nie spełniałyby ich również nawet po dokonaniu rozbiórki budynku mieszkalnego inwestora. Stąd niezasadny jest obowiązek rozbiórki tej samowoli. Zwłaszcza, że wykonanie nakazanych w zaskarżonej decyzji czynności zapewni odpowiednie warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Nałożony zaś na inwestora obowiązek wykonania ściany oddzielenia pożarowego pozwala na zmniejszenie odległości pomiędzy budynkami określonymi warunkami technicznymi wynikającymi z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r.

Wobec powyższego, organ l instancji - w oparciu o wniosek M. T. - pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie części A budynku. Przeprowadzona przez inspektorów PINB w dniu [...] czerwca 2012 r. kontrola potwierdziła wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.

Organ l instancji stwierdził, że rozbudowa nadaje się do użytkowania i decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], udzielił M. T. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części A budynku o wym. [...] x [...] m, w tym ganek o wym. [...] x [...] m położonego w K. na działce nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania G. i S. M. od ww. decyzji, PWINB w B. wydał dnia [...] kwietnia 2013 r. decyzję nr [...], mocą której zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu niniejszej decyzji organ wskazał, że organ l instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W postępowaniu dowodowym wykluczył nakazanie przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Organ potwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodziła konieczność zastosowania przepisu art. 40 i 42 ust. 1 ww. ustawy. Inwestor zaś wykonał nałożone na niego obowiązki, o czym powiadomił organ I instancji, dołączając przy tym wymagane dokumenty, tj. oświadczenie (z dnia [...] listopada 2011 r.) osoby uprawnionej o wykonaniu robót zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy zauważył, że w aktach sprawy organu I instancji znajduje się opinia z dnia [...] listopada 2011 r. osoby uprawnionej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, która potwierdza, że ściana szczytowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] (od strony działki nr [...]) odpowiada wymaganiom stawianym ścianom przeciwpożarowym dla tej kategorii budynków i zgodna jest z wymaganiami § 272 ust. 3 i § 232 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz oświadczenie z dnia 25 lipca 2012 r. osoby posiadającej uprawnienia budowlane, która potwierdza, że ściany ganku odpowiadają wymogom przepisów ochrony p. poż. Organ I instancji przeprowadził ponadto w dniu [...] czerwca 2012 r. kontrolę w niniejszej sprawie, która potwierdziła wykonanie nałożonych na zobowiązanego obowiązków oraz, że przedmiotowa rozbudowa nadaje się do użytkowania i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.

Skargę na ww. decyzję wnieśli G. M. i S. M. zarzucając jej obrazę art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (tj., że) obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nakazanie p. M. T. rozbiórki samowoli budowlanej albo o ile prawo tak stanowi - przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z ostrożności procesowej natomiast wnieśli o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu Wydziału Budownictwa, Wydziału Bezpieczeństwa P. Pożarowego albo pokrewnego Wydziału Politechniki B. w B. na okoliczność potwierdzenia, że ekspertyza stanu technicznego rozbudowy budynku mieszkalnego murowanego w części od strony działki nr [...] zlokalizowanego na działce [...] w K. gm. S. rzeczywiście spełnia wymogi art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. pomimo faktu, że inwestor/wnioskodawca p. T. T. nie zabezpieczył elementów drewnianych, nie wykonał muru przeciwpożarowego ani też obróbki blacharskiej dachu, co w konsekwencji zdaniem skarżących powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości uprzednio wyrażone stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2013 r., złożonym na rozprawie, skarżący poparli swoje dotychczasowe zarzuty i wniosek dowodowy zgłoszony w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają, zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają, bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2012 r., która udzieliła M. T. pozwolenie na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego – części A o wymiarach [...] x [...] m, w tym ganku o wym. [...] x [...] m – zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K., gm. S.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. Nr 38, poz. 229), a w szczególności przepis art. 42 ust. 3, który stanowi, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.

Na samym początku podkreślenia wymaga, że skarżący zarzucają organom obrazę art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a mianowicie nienależyte zbadanie, czy przedmiotowy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zdaniem Sądu, zarzut ten jest niezasadny. Zauważenia bowiem wymaga, że kwestia ta była przedmiotem ustaleń w decyzji PWINB z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]. Organ ten uznał i należycie uzasadnił, że w rozpatrywanej sprawie zasadnym jest nakazanie wykonania zmian i przeróbek określonych w sentencji decyzji, w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi albowiem nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy.

Stanowisko powyższe uznał za słuszne WSA w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bk 583/12, oddalił skargę G. M. i S. M. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że "charakter tej samowoli wskazuje, że nie koliduje z istniejącą już zabudową. Organ miał więc podstawy do stwierdzenia, że nie narusza ustaleń prawa miejscowego aneksowanego w 1991 r. PWINB wykazał również i należycie wyjaśnił, że naruszenie przepisów budowlanych przedmiotowej samowoli budowlanej nie zwiększa niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Ocenił zatem przesłankę orzeczenia przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (...) Stąd niezasadny jest obowiązek rozbiórki tej samowoli. Zwłaszcza, że wykonanie nakazanych w zaskarżonej decyzji czynności zapewni odpowiednie warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego.".

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast z art. 171 p.p.s.a. wynika, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że Sąd w niniejszym postępowaniu związany jest wyrokiem w sprawie II SA/Bk 583/12. Oznacza to, że w tym postępowaniu Sąd nie tylko nie jest uprawniony do badania zarzutów skierowanych do decyzji PWINB z dnia [...] czerwca 2012 r., ale wręcz jest związany stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku wydanym w sprawie II SA/Bk 151/12. Przesądza to zatem w niniejszym postępowaniu kwestię braku uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że naruszono art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Niezasadny jest także zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez niezabezpieczenie przez inwestora elementów drewnianych oraz niewykonania murka przeciwpożarowego i obróbki blacharskiej dachu.

Podkreślenia bowiem wymaga, że zakres prac do wykonania w ramach trwającego postępowania legalizacyjnego określony został szczegółowo w decyzji ostatecznej PWINB z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]:

1) zamurowanie otworów okiennych w ścianie od strony działki należącej do skarżących, poprzez wypełnienie ich jednym z wymienionych materiałów: cegłą ceramiczną, pustakiem ceramicznym, luksferami, cegłą szklaną lub wstawienie okien przeciwpożarowych o odporności ogniowej nie mniejszej niż EI-30,

2) wykonanie ściany oddzielenia pożarowego z materiałów ognioodpornych i nierozprzestrzeniających ognia w istniejącej ścianie szczytowej w miejscu, gdzie jest ona wykonana z materiałów palnych, od strony działki skarżących (jako materiału należy użyć: cegły ceramicznej pełnej lub silikatowej o grubości 25 cm, na zaprawie cementowo-wapiennej).

Skarżący nie zaprzeczają, że powyższe prace zostały wykonane, wskazują jednakże na niewykonanie, ich zdaniem, koniecznych prac, które nie zostały wymienione w w/w decyzji, a zatem nie zostały na inwestora nałożone. Chodzi im bowiem o wykonanie murka przeciwpożarowego w konstrukcji dachu, zabezpieczenie elementów drewnianych i obróbkę blacharską dachu.

Zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że w przypadku zabezpieczenia elementów drewnianych i obróbki blacharskiej dachu są to inne prace niż wymienione w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Pojawić się ona może jedynie odnośnie murka przeciwpożarowego. Przy głębszej jednak analizie dojść należy do przekonania, że skarżącym chodzi o murek przeciwpożarowy w konstrukcji dachu, zaś z decyzji wynika, ze chodzi o ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w istniejącej ścianie szczytowej, a zatem są to dwie odrębne rzeczy. Już z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2010 r. wynikało, że przedmiotowa budowla wykonana jest z cegły silikatowej, szczyt z cegły dziurawki i częściowo z płyty paździerzowej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nałożono zatem na inwestora obowiązek zamiany w ścianie szczytowej płyty paździerzowej (gdzie jest ona wykonana z materiałów palnych) na materiały ognioodporne. Tak też się stało, czego nie kwestionuje nawet strona skarżąca – vide dołączone przez nią zdjęcia w piśmie procesowym z dnia [...] września 2012 r.

W ocenie Sądu, z przyczyn wskazanych już powyżej, w niniejszym postępowaniu organy nie były uprawnione do nakładania na inwestora innych obowiązków niż te, które zostały na niego nałożone w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Postępowanie ograniczyło się zatem do zbadania, czy inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki, czy zostało to zrobione prawidłowo, a także, czy zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., można stwierdzić zdatność do użytku wykonanego obiektu.

Sąd podziela ustalenia organów, że wszystkie powyższe przesłanki zostały spełnione. Już nałożenie na inwestora obowiązków szczegółowo określonych w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. odbyło się na podstawie ekspertyzy stanu technicznego rozbudowy przedmiotowej rozbudowy budynku sporządzonej przez uprawnionego projektanta W. M. w dniu [...] stycznia 2011 r. Z opinii zaś uprawnionego rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych W. B., z dnia [...] listopada 2011 r., wynika jednoznacznie, że wykonana przez inwestora ściana szczytu jego budynku od strony granicy ze skarżącymi, w zakresie odporności ogniowej, jest większa od wymaganej odporności ogniowej REI60 przewidzianej w § 272 ust. 3 i § 232 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).

W tym miejscu wskazania wymaga, że postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu [...] września 2013 r. Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu Wydziału Budownictwa, Wydziału Bezpieczeństwa Przeciwpożarowego albo pokrewnego wydziału Politechniki B. na okoliczność, czy ekspertyza z dnia [...] stycznia 2011 r. spełnia wymogi art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przedmiotowa ekspertyza była już przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., od której skargę oddalił WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. II S.A./Bk 583/12. Ponadto, wniosek taki nie został zgłoszony na etapie trwającego niniejszego postępowania administracyjnego, mimo zapewnienia stronie skarżącej takiej możliwości zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Na koniec zważyć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, zaś zawnioskowany dowód do takich nie należy.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. oraz art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, j.t.).