Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1031/00
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Na mocy art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ organ meldunkowy dokonuje na podstawie zgłoszenia zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Na mocy ust. 2 tego przepisu organ ten rozstrzyga o zameldowaniu wówczas, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości.

Oznacza to, że sam organ meldunkowy w postępowaniu wyjaśniającym może ustalić zasadność odmowy potwierdzenia uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Brak potwierdzenia przez właściciela /zarządcę/ budynku uprawnienia osoby do przebywania w lokalu może bowiem budzić wątpliwości.

TEZY

Na mocy art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ organ meldunkowy dokonuje na podstawie zgłoszenia zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Na mocy ust. 2 tego przepisu organ ten rozstrzyga o zameldowaniu wówczas, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości.

Oznacza to, że sam organ meldunkowy w postępowaniu wyjaśniającym może ustalić zasadność odmowy potwierdzenia uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Brak potwierdzenia przez właściciela /zarządcę/ budynku uprawnienia osoby do przebywania w lokalu może bowiem budzić wątpliwości.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Elżbiety I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 1 czerwca 2000 r., (...), w przedmiocie zameldowania na pobyt stały - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 kwietnia 2000 r. (...) Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w L., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta orzekł o zameldowaniu na pobyt stały Elżbiety I. z dziećmi w lokalu przy ul. N.Ś. 11/22 w L., którego najemcą jest Zygmunt N., a zarządcą - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej PKP. Podstawą decyzji był art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/.

Decyzja ta wydana była w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku podjęcia przez Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego w L., działającego z upoważnienia Wojewody L. w dniu 6 marca 2000 r. (...) decyzji uchylającej wcześniejszą decyzję organu I instancji, z dnia 3 grudnia 1999 r. (...) przyznającą Elżbiecie I. prawo do zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Wskazania organu odwoławczego, akcentowały konieczność wyjaśnienia w toku postępowania dowodowego ewentualnych relacji pokrewieństwa między najemcą a Elżbietą I. oraz faktu zamieszkiwania bądź niezamieszkiwania przez najemcę w przedmiotowym lokalu.

Organ I instancji w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ponownie orzekł o zameldowaniu Elżbiety I. z dziećmi w przedmiotowym lokalu. Przeprowadził postępowanie dowodowe na podstawie zeznań świadków - mieszkańców domu przy ul. N.Ś. w L. Na jego podstawie ustalił, iż najemca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, wyjeżdżając okresowo w celach leczniczych do W. i wówczas przebywa u córki. Z ustaleń Komisariatu III Policji wynika natomiast, że w lokalu zamieszkuje Elżbieta I. Ustalono także, iż nie występuje stosunek pokrewieństwa pomiędzy nią a najemcą. Stwierdziwszy uprzednio fakt zamieszkiwania przez Elżbietę I. pod wskazanym adresem za zgodą najemcy, pomimo braku zgody zarządcy budynku /PKP - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej/, organ orzekł o zameldowaniu Elżbiety I. w przedmiotowym lokalu. Powołał się na art. 10 ust. 1 cyt. ustawy, z którego wynika obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy osoby przebywającej pod danym adresem dłużej niż trzy doby.

Od decyzji tej Zakład Gospodarki Mieszkaniowej PKP złożył odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia co do istoty sprawy lub uchylenia decyzji oraz umorzenia postępowania. Podniósł w nim, że kierując się potrzebą opieki nad chorym najemcą, wyraził zgodę na zameldowanie Elżbiety I. na pobyt czasowy /okres jednego roku/. Wobec faktu, iż najemca przebywa głównie w W. u córki, zdezaktualizował się podstawowy warunek zameldowania na pobyt czasowy, jakim była opieka Elżbiety I., sprawowana nad chorym najemcą. Wskazał także, iż nie został wzięty pod uwagę art. 29 ust. 1 ustawy, z którego wynika, iż to zarządca budynku ma obowiązek potwierdzić uprawnienie do przebywania w lokalu, a najemca jedynie potwierdza fakt pobytu osoby ubiegającej się o zameldowanie. Treść stosunku najmu nie przewidywała uprawnienia najemcy do oddania lokalu w podnajem lub do bezpłatnego używania bez zgody wynajmującego. Decyzja została zatem podjęta z naruszeniem art. 9 ust. 2 ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 czerwca 2000 r., (...), po rozpatrzeniu odwołania uchyliło zaskarżoną decyzję oraz odmówiło zameldowania Elżbiety I. z dziećmi na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Powołując się na art. 6 ust. 1 ustawy oraz art. 9 ust. 2 ustawy wskazało, iż przy zameldowaniu na pobyt stały konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek - faktycznego przebywania w lokalu oraz potwierdzenia uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Z art. 29 ust. 1 ustawy wynika z kolei obowiązek ciążący na wynajmującym najemcy lub właścicielu lokalu potwierdzenia faktu pobytu osoby, natomiast obowiązek wskazania, czy przysługuje jej uprawnienie do przebywania w lokalu, spoczywa na właścicielu lub zarządcy budynku. Art. 47 ust. 2 ustawy stosowany jest wówczas, gdy zarządca odmawia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Organ powinien wówczas wziąć pod uwagę interes najemcy oraz właściciela lokalu. W sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o zameldowanie nie jest osobą bliską w rozumieniu art. 8 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, brak potwierdzenia przez zarządcę powinien skutkować odmową zameldowania. Zwłaszcza, że zarządca deklaruje zgodę na zameldowanie czasowe w związku z potrzebą opieki pielęgniarskiej nad chorym najemcą. Biorąc pod uwagę brak potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego, Kolegium odmówiło zameldowania Elżbiety I. w przedmiotowym lokalu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Elżbieta I. wnosi o uchylenie decyzji Kolegium w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuca obrazę art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/, polegającą na jego błędnej wykładni. Wskazuje na oparcie się w postępowaniu dowodowym, przedmiotem którego było stwierdzenie faktu niezamieszkiwania przez najemcę w przedmiotowym lokalu, jedynie na notatce pracownika PKP bez wysłuchania samego zainteresowanego, oraz na niezgłoszenie się zarządcy w ponownym postępowaniu przed organem I instancji. Podnosi także konieczność sprawowania opieki nad chorym najemcą przez skarżącą, posiadającą uprawnienia pielęgniarskie /nikt z rodziny najemcy nie może tej opieki sprawować/. Przytacza także art. 10 ust. 1 ustawy, wskazując, iż istnieje obowiązek zameldowania się, jeżeli przebywa się w lokalu dłużej niż cztery dni. Skarżąca natomiast przebywa w nim trzy lata oraz zobowiązała się do dożywotniej opieki nad najemcą. Brak zgody zarządcy w sytuacji wyrażenia zgody przez najemcę, nie powinien stanowić ujemnej przesłanki dokonania czynności meldunkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kontrola sprawowana przez Sąd na podstawie art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zakresie rozpatrywanej skargi powinna objąć interpretację przepisów art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2, art. 29 ust. 1 oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ w kontekście wniosków, jakie z wykładni tych przepisów wyprowadziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W sprawie bezsporne jest, że najemca Zygmunt N. zajmuje lokal na podstawie umowy najmu zawartej między nim a Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej PKP, który jest zarządcą nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal. Bezspornym jest także, iż razem z przewlekle chorym najemcą zamieszkuje w tym lokalu od lat trzech skarżąca Elżbieta I. z dziećmi, sprawując nad nim opiekę.

Na mocy art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały obowiązany jest potwierdzić m.in. wynajmujący, najemca lub właściciel, natomiast właściciel /zarządca/ budynku obowiązany jest wskazać, czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Uprawnienie do przebywania w lokalu jest istotne z punktu widzenia art. 9 ust. 2 ustawy, bowiem od jego potwierdzenia zależy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy na okres trwający dłużej niż 2 miesiące.

W rozpatrywanej sprawie fakt pobytu został potwierdzony przez najemcę, natomiast uprawnienie do lokalu nie zostało potwierdzone przez zarządcę budynku. Świadczy o tym pismo Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej PKP, zawiadamiającego skarżącą, że nie wyraża zgody na zameldowanie na pobyt stały /w samym postępowaniu przedstawiciel Zakładu pomimo właściwego zawiadomienia, nie zgłaszał się/.

Nie budzi wątpliwości w rozpatrywanej sprawie określony w art. 6 ust. 1 ustawy warunek zamiaru stałego przebywania osoby zgłaszającej pobyt stały, jak też fakt stałego przebywania osoby zgłaszającej wniosek w przedmiotowym lokalu.

Na mocy art. 47 ust. 1 ustawy organ meldunkowy dokonuje na podstawie zgłoszenia zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Na mocy ust. 2 tego przepisu organ ten rozstrzyga o zameldowaniu wówczas, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości.

Oznacza to, że sam organ meldunkowy w postępowaniu wyjaśniającym może ustalić zasadność odmowy potwierdzenia uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Brak potwierdzenia przez właściciela /zarządcę/ budynku uprawnienia osoby do przebywania w lokalu może bowiem budzić wątpliwości. Zwłaszcza, że umowa najmu nie zawierała ograniczeń co do oddania lokalu w podnajem lub do bezpłatnego używania, a wyraźnie przewidywała /par. 3/ możliwość wspólnego zamieszkiwania w lokalu osoby zatrudnionej w gospodarstwie domowym.

Kolegium właściwie stwierdziło, że stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia. Kwalifikacja tego stanu na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy związana jest jednak z wadliwą interpretacją tych przepisów.

Kolegium w szczególności samo nie oceniło charakteru odmowy wyrażenia zgody na zameldowanie na pobyt stały, ani też nie wzięło pod uwagę, że odmowa zarządcy podlega ocenie organu administracyjnego /uczynił to natomiast organ pierwszej instancji/. W konsekwencji, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zyskała cechę swoistego radykalizmu co do treści rozstrzygnięcia, motywy którego pozostały w jej uzasadnieniu niewyjaśnione.

W świetle powyższego, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ustawy.