Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3350/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1741
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr. [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr. [...] orzekającą o odmowie sprostowania aktu urodzenia o nr. [...] (nr historyczny [...]) sporządzonego [...] marca 1991 r. na imię i nazwisko A. M. w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] w zakresie danych ojca.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] lipca 2018 r. do Urzędu Stanu Cywilnego [...] wpłynął wniosek pełnomocnika A. J. o sprostowanie ww. aktu urodzenia wymienionej, polegające na zastąpieniu imienia i nazwiska jej ojca "G. M." imionami i nazwiskiem "G. G.". Pełnomocnik Strony we wniosku o sprostowanie aktu urodzenia swojej mocodawczym wskazał, że nazwisko M. figurujące w akcie urodzenia wymienionej to nazwisko męża jej matki, który zmarł osiem lat przed jej urodzeniem. Biologicznym ojcem A. J. jest G. G., który w testamencie wskazał ją jako swoją córkę. Ponadto Sąd Rejonowy [...] odrzucił wniosek wymienionej o sprostowanie jej aktu urodzenia, wskazując, że Strona powinna uprzednio wystąpić z takim wnioskiem do kierownika urzędu stanu cywilnego. Pełnomocnik w toku postępowania wskazał, że brak sprostowania tego aktu utrudnia przeprowadzenie postępowania w sprawie ustalenia ojcostwa. Poza tym ojcostwo G. G. w chwili sporządzenia aktu urodzenia Strony nie było prawnie uznane ani sądownie ustalone. Do wniosku dołączono odpis skrócony aktu małżeństwa wymienionej nr [...], odpis skrócony aktu małżeństwa matki wnioskodawczyni B. M., wypis aktu notarialnego Repertorium A nr [...] stanowiącego testament G. G., w którym do spadku powołuje córkę A. M., odpis skrócony aktu zgonu G. G. nr [...] oraz umowę opieki zawartą między A. M. a G. G.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy akt urodzenia został sporządzony w dniu [...] marca 1991 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] na imiona i nazwisko A. M., urodzona [...] stycznia 1991 r. w [...], córka G. M. i B. M. zd. P. W akcie tym widnieje adnotacja o wpisaniu imienia, nazwiska i nazwiska rodowego ojca dziecka na wniosek matki na podstawie art. 42 ust. 2 wówczas obowiązującej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, zgodnie z którym dane ojca do aktu urodzenia dziecka matka dziecka wskazywała dowolnie wybrane imię ojca oraz nazwisko noszone przez nią w chwili urodzenia dziecka. W takim trybie sporządzony został akt urodzenia.

Organ wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną niniejszego rozstrzygnięcia stanowił art. 35 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2064 ze zm.), który dopuszcza sprostowanie w akcie stanu cywilnego różnego rodzaju niezgodności, które wynikają z porównania treści tego aktu z dokumentami składającymi się na jego akta zbiorowe lub z innymi aktami stanu cywilnego, które stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego.

W ocenie organu odwoławczego zasadnie organ I instancji uznał, że w badanym przypadku nie jest możliwe sprostowanie w omawianym akcie urodzenia sporządzonym [...] marca 1991 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] na imię i nazwisko A. M., tj. danych jej ojca. Przepis art. 35 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego precyzyjnie bowiem wskazuje dokumenty, na podstawie których można dokonać sprostowania aktu stanu cywilnego. W przedmiotowej sprawie dokumenty takie nie zaistniały. Wyjaśnił, że dane ojca A. J. wpisane zostały w jej akcie urodzenia jako tzw. "dane kryjące", tj. dane wskazane przez matkę dziecka w złożonym oświadczeniu, na podstawie art. 42 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy. Dane te mogą zostać zastąpione danymi biologicznego ojca dziecka w przypadku uznania dziecka przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub sądem, albo w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu o ustaleniu ojcostwa. Zatem podniesione przez Stronę żądanie wpisania w jej akcie urodzenia jako danych ojca danych ojca biologicznego wymienionej w celu przeprowadzenia postępowania spadkowego wykracza poza uprawnienia organów administracji publicznej wynikające z art. 35 ustawy.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jeżeli Strona uważa, że treść aktu urodzenia jest niezgodna z prawdą, powinna w trybie art. 36 ustawy, złożyć do sądu powszechnego wniosek o jego sprostowanie.

Zgodnie z treścią powyższego przepisu, sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli:

1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2 p.as.c.;

2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1.

Fakt skierowania przez stronę do sądu omawianego wniosku przed wszczęciem niniejszego postępowania administracyjnego nie stanowi przeszkody do jego ponownego złożenia. Pełnomocnik Strony przyznał bowiem, że powodem odrzucenia wniosku przez sąd była konieczność uprzedniego wyczerpania drogi administracyjnej.

Z kolei w kwestii ustalenia ojcostwa Strony organ wskazał, że powinna ona zwrócić się do sądu ze stosownym powództwem, wskazując jako podstawę prawną art. 84 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z § 1 i 2 powyższego przepisu, sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Dziecko albo matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje - przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

A. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 35 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię polegające na uznaniu, że kierownik USC nie może dokonać sprostowania aktu urodzenia skarżącej podczas, gdy z innych akt stanu cywilnego, jak choćby z aktu zgonu męża jej matki wynika wprost, że nie mógł być jej ojcem, a więc dane wpisane do aktu urodzenia są błędne i powinny zostać sprostowane.

Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Strona podniosła także, że od samego początku postępowanie administracyjne zostało wszczęte po bezskutecznej próbie uzyskania takiego sprostowania na drodze sądowej, podczas której sąd odrzucił pozew przyjmując, iż droga sądowa jest niedopuszczalna. W związku z tym należy przyjąć, iż w tej sprawie organ nie może być uprawniony do odmowy sprostowania aktu urodzenia, który sam wydał.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1032 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd uznał, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa sprostowania aktu urodzenia skarżącej, polegające na zastąpieniu imienia i nazwiska jej ojca "G. M." imionami i nazwiskiem "G. G.".

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 ze zm.).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego akt stanu cywilnego zawierający dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Omawiany przepis dopuszcza zatem sprostowanie w akcie stanu cywilnego różnego rodzaju niezgodności, które wynikają z porównania treści tego aktu z dokumentami składającymi się na jego akta zbiorowe lub z innymi aktami stanu cywilnego, które stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego.

Zgodnie z powołanym przepisem akt stanu cywilnego podlega zatem sprostowaniu w formie czynności materialno - technicznej w sytuacji niezgodności aktu z dokumentami zbiorowymi (zgromadzonymi do przedmiotowego aktu) bądź, gdy jest niezgodny z innymi aktami stanu cywilnego, stwierdzającymi zdarzenie wcześniejsze i dotyczącymi w szczególności tej osoby lub jej wstępnych.

W niniejszej sprawie rację należy przyznać organom, że w omawianym przypadku przesłanki umożliwiające sprostowanie aktu urodzenia nie zachodzą z uwagi na fakt, iż "dane kryjące" dotyczące ojca zostały wpisane do aktu urodzenia nr [...] (nr historyczny [...]) w trybie art. 42 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego na podstawie oświadczenia złożonego przez matkę dziecka w dniu [...] marca 1991 r. i nie były nigdy kwestionowane.

Dane ujawnione w tym akcie mogą zostać zastąpione danymi ojca biologicznego tylko w przypadku uznania dziecka przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub sądem albo na podstawie orzeczenia sądu o ustaleniu ojcostwa. Również na skutek przysposobienia dziecka uległyby zmianie dane w rubryce dotyczące ojca.

Zasadnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Wnioskodawczyni przysługuje powództwo do sądu o ustalenie ojcostwa na podstawie art. 84 k.r.o. Powództwo wytacza się przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

Ustalenie pochodzenia dziecka, a tym samym wpisanie do aktu urodzenia danych ojca następuje poprzez: domniemanie ojcostwa męża matki (art. 62 § 1 k.r.o.); uznanie ojcostwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, sądem, a za granicą przed konsulem (art. 73 k.r.o.); sądowe ustalenie ojcostwa (art. 84 k.r.o.).

Wobec powyższego zasadnie organy przyjęły, że brak jest możliwości sprostowania aktu urodzenia skarżącej w zakresie danych dotyczących ojca w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego, albowiem tryb sprostowania aktu stanu cywilnego nie jest właściwy do ustalenia pochodzenia dziecka.

Do okoliczności/dowodów, które mogłyby stanowić podstawę sprostowania aktu urodzenia nie można także zaliczyć "umowy opieki" sporządzonej przez G. G. sporządzonej w dniu [...] marca 2012 r., w którym oświadczono, że umowa zostaje zawarta pomiędzy nim a "A. M., córką G. i B., zamieszkałą (...)". Należy zauważyć dodatkowo, że z umowy tej też nie wynika wprost, że skarżąca jest córką G. G. Jak wskazano powyżej jest "córką G. i B.". Jednak ta okoliczność nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Podobnie nie może stanowić podstawy sprostowania aktu urodzenia akt zgonu G. M. (wpisanego w akcie urodzenia skarżącej jako jej ojciec, a który zmarł 8 lat przed jej urodzeniem), akt zgonu G. G., czy testament G. G., w którym wskazuje, że jest jego córką. Z tych dokumentów nie wynika bowiem, że G. G. jest biologicznym ojcem wnioskodawczyni.

Zatem ingerencja w treść aktu urodzenia Wnioskodawczyni w żądanym zakresie wykracza poza normy sprostowania aktu w formie czynności materialno - technicznej albowiem dotyka kwestii ustalenia pochodzenia dziecka, co nie leży w kompetencjach kierownika urzędu stanu cywilnego.

Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 i 3 ustawy aktach stanu cywilnego. W ocenie Sądu nie zostały także naruszone żadne przepisy postępowania, a uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wszystkie wymogi formalne.

Odnosząc się do podnoszonej w toku postępowania okoliczności odrzucenia przez Sąd Rejonowy [...] wniosku skarżącej o sprostowanie jej aktu urodzenia, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.