Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 934/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2011r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), nakazał M. i A.I. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 4 przy ul. [...], działka nr [...], o wymiarach 5,00 x 2,40 m i wysokości 2,40 m, powstałej w wyniku zabudowy poddasza umieszczonego na elewacji tylnej wymienionego budynku.

W uzasadnieniu decyzji organ zwrócił uwagę, że w świetle dokonanych ustaleń zakres robót budowlanych związanych z przedmiotową rozbudową nie mieści się w definicji zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, to znaczy nie jest remontem obiektu budowlanego. Zabudowanie omawianego poddasza nie jest bowiem odtworzeniem stanu pierwotnego, lecz "utworzeniem nowej substancji obiektu". Nie można jej uznać również za przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a wymienionej ustawy, bowiem poprzez dokonaną zabudowę zwiększyła się kubatura budynku mieszkalnego. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają definicji rozbudowy, niemniej stanowi ona powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Zatem omawiana rozbudowa, ze względu na brak pozwolenia na budowę, stanowi przypadek określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestorzy nie przedłożyli w wyznaczonym terminie dokumentów, żądanych postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Postanowieniem tym, powołując się na art. 48 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę (odstępując przy tym od ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń z powodu braku zagrożenia spowodowanego wykonanymi robotami budowlanymi i brakiem takiej konieczności) oraz nałożył na inwestorów M. i A.I. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 1 października 2011 r. następujących dokumentów:

- zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

- dokumentów, o których mowa w art. 33 ust.2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tzn. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, sprawdzeniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestorzy nie przedłożyli w zakreślonym terminie przedmiotowych dokumentów, co skutkuje koniecznością nakazu rozbiórki.

Od powyższej decyzji PINB odwołanie wnieśli M. i A.I. podnosząc, że określona przez organ "rozbudowa" nie stanowi samoistnej i samodzielnej części budynku bowiem opiera się na istniejącej konstrukcji i powierzchni podłogi poddasza oraz nie narusza granic budynku i nieruchomości a ewentualna jego rozbiórka może naruszyć konstrukcję całego budynku mieszkalnego. W związku z tym skarżący zarzucili, że organ I instancji niedostatecznie wyjaśnił wszystkie okoliczności mające wpływ na przyjęcie trybu postępowania naprawczego, w szczególności w sprawie nie doszło do ustalenia ewentualnego zakresu prac. Ich zdaniem w sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Nadto Skarżący zarzucili, iż wyznaczony przez PINB termin przedłożenia dokumentów określony w postanowieniu z dnia [...] lipca 2011 r. był zbyt krótki. Przy czym postanowienie to zostało wydane w sposób wadliwy, bowiem w obrocie prawnym znajduje się już postanowienie z art. 48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego z dnia 13 sierpnia 2010 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, przy nałożeniu na inwestora obowiązku doręczenia wymienionych w nim dokumentów. Natomiast w sytuacji gdy PINB chciał zmienić jedynie termin przedłożenia dokumentów, winien wydać postanowienie korygujące poprzednie, nie zaś nowe rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Zdaniem organu odwoławczego oględziny przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w dniu [...] czerwca 2010 r. nie uprawniały PINB do kwalifikacji omawianych robót budowlanych jako przypadku z art. 48 ust. l Prawa budowlanego. W trakcie tych oględzin organ I instancji ustalił, że wykonana została "zabudowa poddasza" o określonych wymiarach, niemniej protokół oględzin nie zawiera żadnych ustaleń odnośnie tego, jaki konkretny zakres robót budowlanych został wykonany i de facto wyjaśniających na czym polega "zabudowa poddasza", tzn. czy jest to budowa samodzielnej technicznie i funkcjonalnie części budynki w postaci odrębnego pomieszczenia, czy też jak należy wnosić z odwołania, budowa części budynku, której użytkowanie możliwe jest wyłącznie przy jednoczesnym użytkowaniu istniejącej wcześniej (przed rozbudową) części. Ustalenia w tym zakresie są natomiast istotne dla sprawy z punktu widzenia trybu postępowania naprawczego określonego w ustawie Prawo budowlane.

W związku z tym użyte w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako element tego obiektu, który jest samodzielny funkcjonalnie i niezależny od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem. Element taki może być rozebrany bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Natomiast w przypadku rozbudowy istniejącego budynku w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na trwałe, a rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej jego znacznej części, brak jest podstaw do zastosowania restrykcyjnej normy art. 48 Prawa budowlanego. Jest to inny przypadek, o jakim mowa w art. 50 ust. 1, umożliwiający uruchomienie trybu postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego z dużym prawdopodobieństwem wnosić można, że wykonana rozbudowa obejmuje wykonanie ponad płaszczyzną połaci dachu budynku części a' la wydłużona "lukarna", po uprzedniej rozbiórce części połaci dachowej nad rozbudowaną częścią poddasza. Oczywistym jest w związku z tym, że rozbudowa w takim zakresie nie obejmuje wykonania samodzielnego pomieszczenia poddasza, a jedynie powiększenie (poprzez podwyższenie) pomieszczeń wcześniej istniejących. W takim zaś przypadku brak jest podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego w postępowaniu dotyczącym doprowadzenia do zgodności z prawem takiego zakresu i rodzaju robót budowlanych. Właściwym w takim przypadku trybem naprawczym są przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Wskazane wyżej braki w ustaleniach organu pierwszej instancji, stanowiły naruszenie zasady z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dodatkowo wobec uzasadnionych wątpliwości, czy zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o właściwy przepis prawa materialnego, należało uchylić decyzję organu powiatowego, wskazując jednocześnie właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy nie może bowiem rozstrzygać merytorycznie w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ pierwszej instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB winien również uwzględnić, że w sytuacji, gdyby wraz z przedmiotowymi robotami zmieniono sposób użytkowania poddasza (na przykład z poddasza nieużytkowego na mieszkalne), to postępowanie naprawcze organu nadzoru budowlanego dotyczące robot budowlanych obejmuje swoim zakresem również tę zmianę. Jakkolwiek brak jest ustaleń organu pierwszej instancji wskazujących na zaistnienie takiej okoliczności, niemniej zgromadzone dowody nie wskazują również na brak jej wystąpienia. Skoro w obiekcie samowolnie wykonano roboty budowlane, których skutkiem jest odmienne – aniżeli przed wykonaniem tychże robót budowlanych – wykorzystanie obiektu lub jego części, to zasadniczą i podstawową kwestią w tej sytuacji jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A.B., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto okoliczność zmiany przeznaczenia rozbudowanej powierzchni z użytkowej na mieszkalną, bowiem od zawsze strych był użytkowany jako suszarnia, był on częścią wspólną dla wszystkich mieszkających w nim rodzin. Po remoncie przeprowadzonym w 2005 r. na strych została doprowadzona woda, prąd i kanalizacja. Właściciel dokonał więc samowolnej zmiany przeznaczenia powierzchni użytkowej lokalu na powierzchnię mieszkalną. Ponadto rozbudowa, której dokonał inwestor, polegająca na dobudowaniu dodatkowej części pomieszczenia ponad powierzchnią połaci dachu spowodowała istotne zwiększenie kubatury budynku oraz jego powierzchni użytkowej. Zdaniem skarżącego takie roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonana rozbudowa jest na tyle istotna, że przenosi znaczne obciążenia, zwiększyła się masa budynku w dobudowanej części. Z uwagi na to, że budynek skarżącego dzieli fundamenty oraz ścianę nośną z budynkiem inwestora, konieczne jest dokonanie szczegółowych analiz, czy rozbudowa ta wpływa na obciążenie ścian nośnych i fundamentów budynku skarżącego. Inwestor takiej dokumentacji nie przedłożył, dlatego w opinii skarżącego decyzja nakazująca rozbiórkę rozbudowy jest zasadna.

Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Jeżeli zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w cytowanej wyżej ustawie, Sąd uwzględnia skargę. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zaistnieją przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli jednak Sąd nie stwierdzi przesłanek do zastosowania w/w przepisu art. 145 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu jako niezasadna (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., którą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą M. i A.I. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 4 przy ul. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawę takiego orzeczenia stanowiło naruszenie przez organ I instancji dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieustalenie w sposób prawidłowy i odpowiadający tym przepisom prawa, stanu faktycznego, w tym zakresu zrealizowanych przez inwestora robót budowlanych. Okoliczność ta uniemożliwiła organowi odwoławczemu dokonanie oceny prawidłowości dokonanej przez organ stopnia podstawowego subsumcji i tym samym prawidłowości orzeczenia na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane rozbiórki wykonanej części obiektu budowlanego.

W pierwszej kolejności zatem wyjaśnić należy, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 138 § 2 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 775/10). Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, iż na organie odwoławczym, podobnie jak na organie I instancji, ciąży obowiązek pełnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy. Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ odwoławczy dokonuje oceny materiału dowodowy zebranego i rozpatrzonego przez organ l instancji oraz zbadania ustaleń poczynionych przez ten organ. W oparciu o wynik przeprowadzonej oceny organ odwoławczy może określić zakres i kierunki dalszego postępowania wyjaśniającego w II instancji. Oczywistym jest, iż organ odwoławczy musi dokonać w toku postępowania odwoławczego oceny, w jakim zakresie w postępowaniu przed organem l instancji zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy załatwianej sprawy. W przypadku, gdy materiał dowodowy został w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w pierwszej instancji zebrany w sposób wyczerpujący, organ odwoławczy ma obowiązek dokonać ponownej jego oceny i wydać orzeczenie co do istoty sprawy. W sytuacji, gdy organ odwoławczy uzna, iż postępowanie wyjaśniające organu l instancji obarczone jest nieznacznymi brakami, zobligowany jest w oparciu o przepis art. 136 k.p.a. przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające lub zlecić jego wykonanie organowi l instancji. Zasadniczy cel postępowania odwoławczego sprawdza się zatem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją organu l instancji. Co do zasady także orzeczenie organu odwoławczego ma charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowi to bezpośrednią realizację zasady ekonomiki postępowania, gdyż służy przyspieszeniu załatwienia sprawy administracyjnej przez organy administracji publiczne, najpóźniej na etapie postępowania odwoławczego. Temu samemu celowi służy instytucja przewidziana w przepisie art. 136 k.p.a. uprawniająca organ odwoławczy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W takim ujęciu postępowania drugoinstancyjnego, orzeczenie o charakterze kasacyjnym jest dopuszczalne tylko na zasadzie wyjątku, w związku z czym przepisy przewidujące takie rozstrzygnięcie wymagają ścisłej wykładni (art. 138 § 2 k.p.a.).

Jedynie w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w ogóle, albo też wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy może - zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. - uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok NSA: z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 76/11, z dnia 20 maja 2011 r. II OSK 907/10).

Jednocześnie, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest do wyczerpującego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia poprzez wykazanie, iż w sprawie zachodzą podstawy zastosowania art. 138 § 1 k.p.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Sąd zobligowany jest ustalić czy w kontrolowanym postępowaniu organ odwoławczy zasadnie uznał, że istniała konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w dodatkowym zakresie oraz czy należało przeprowadzić wskazane postępowanie w zakresie uzupełniającym, czy też w zakresie wykraczającym poza uzupełnienie określone przepisem art. 136 k.p.a.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż

w ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada przepisom prawa. Uchylone przez organ odwoławczy orzeczenie wydano na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Nakazując rozbiórkę wybudowanej części obiektu organ I instancji oparł się jedynie na definicji pojęcia rozbudowy, rozumianej jako powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie, która w rozumieniu w istocie jest budową części obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Taka ocena skłoniła organ do zakwalifikowania wykonanych robót, jako przypadku o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, a więc budowy części obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia i wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż wobec niedostarczenia przez inwestorów dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 2, zobligowany był na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy, nakazać rozbiórkę wybudowanej części obiektu budowlanego.

Tymczasem w ocenie Sądu podzielić należy ocenę organu odwoławczego, iż

w toku postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

nie wyjaśnił istotnych dla oceny niniejszej sprawy okoliczności sprawy, tj. w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości nie określił zakresu wykonanych przez inwestorów robót. Nie dokonał także oceny, czy wyniku wykonanych przez inwestorów robót budowlanych powstała samodzielna technicznie i funkcjonalnie część obiektu w postaci odrębnego pomieszczenia, czy też – co wywodzić można z treści odwołania – wykonano (powiększono) część obiektu, zaś jej użytkowanie jest możliwe wyłącznie przy jednoczesnym użytkowaniu istniejącej już wcześniej (przed rozbudową) części. Ustalenia w tym przedmiocie mają istotne znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji zrealizowanych robót budowlanych, a tym samym również dla wyboru właściwego trybu postępowania naprawczego określonego przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nakaz rozbiórki może być orzeczony do części budynku jedynie wówczas, gdy ta samowolnie wybudowana część da się wydzielić z całości obiektu budowlanego bez uszczerbku dla pozostałej jego części.

Sąd podziela wyrażony zarówno w doktrynie jak i judykaturze pogląd, że orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego należy brać pod uwagę wykonalność decyzji z punktu wiedzenia warunków technicznych, to jest możliwości dokonania rozbiórki bez istotnej ingerencji i zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego wykonanej zgodnie z prawem. Oznacza to, iż nakaz rozbiórki może być wydany tylko wówczas, gdy objęta nim część jest na tyle niezależna, że da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty obiektu, nie stwarzając konieczności doprowadzenia obiektu przez inwestora do stanu poprzedniego (vide m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. II OSK 958/05 – Lex 209457, z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. II OSK 788/05 Lex 209457, z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. II OSK 1289/05 – Lex 317391, NSA OZ w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. II SA/Gd 2399/99 - niepublikowany i wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. IV SA 35/03 ).

Powyższe prowadzić musi z kolei do wniosku, iż w sytuacji, gdy w wyniku wykonanych robót budowlanych powstała konstrukcja stanowiąca integralną cześć dotychczasowego budynku, której użytkowanie wiąże się z koniecznością jednoczesnego użytkowania "starej" substancji obiektu, w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wówczas zasadnym jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w trybie przepisów art. 50 oraz art. 51 ustawy – Prawo budowlane, który dotyczy przypadków innych, niż określone w art. 48 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 w/w ustawy. W tym miejscu podkreślić zatem należy, że postępowanie określone przepisami art. 50 i 51 Prawa budowlanego, dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ustawy, lecz może dotyczyć również robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust.1 Prawa budowlanego.

Nadto wyjaśnienia w toku postępowania wymaga, czy w sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania spornego poddasza, oraz czy ewentualna zmiana jest oczywistą konsekwencją wykonanych przez inwestora robót budowlanych, czy też inwestycją zrealizowaną w oderwaniu od nich. Wskazać bowiem należy, iż nie można mówić o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego, jeżeli powstała ona w wyniku wykonania robót budowlanych i jest w istocie skutkiem, a nie przyczyną samowolnie zrealizowanych robót budowlanych ( por. NSA z dnia 15 października 2004 r. sygn. akt IV SA 1233/03, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 717/10).

Naruszenie norm prawa procesowego, poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący i wnikliwy stanu faktycznego sprawy, musi budzi wątpliwości co do prawidłowości ustalenia podstawy faktycznej decyzji, a w konsekwencji – co do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Ponieważ w niniejszej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego wymagający uzupełnienia odnosi się do ustalenia istotnych okoliczności sprawy, które determinować będą tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, a w konsekwencji także sposób rozstrzygnięcia tego postępowania, niemożliwym było uzupełnienie tego postępowania przez organ odwoławczy w oparciu o przyznane mu na podstawie art. 136 i art. 138 § 1 k.p.a. kompetencje.

Jednocześnie organ odwoławczy, czyniąc zadość przepisom art. 107 § 3 k.p.a., w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję. Co więcej, w treści wydanego rozstrzygnięcia stosownie do przepisu art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. organ ten wskazał okoliczności, które organ stopnia podstawowego zobowiązany jest wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu uzasadniają wydanie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W konsekwencji stwierdzić należy, iż wydane przez ten organ rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Na marginesie Sąd wskazuje, iż uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą orzeczono rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 4 przy ul. [...], nie stanowi jednocześnie o zalegalizowaniu wykonanych przez inwestorów robót budowlanych, a jedynie nakłada na organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonania prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, a w konsekwencji przeprowadzenia postępowania naprawczego we właściwym trybie określonym ustawą - Prawo budowlane.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, oddalił skargę.