Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2621/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2 i pkt 12 lit. a), art. 7 § 1, art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § 5, art. 64c § 7, art. 67 § 2, art. 80 § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Publicznego Transportu Ciężarowego M. C. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec P. Spółki z o.o. z siedzibą w B. (dalej "Skarżący"), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 22 kwietnia 2014 r. obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 29 kwietnia 2014r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu 5 maja 2014 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 2 maja 2014 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z 6 maja 2014 r. powiadomił [...] o zmianie wysokości zajęcia ograniczając je do wysokości kosztów egzekucyjnych tj. 7.278,00 zł w związku z uregulowaniem w całości przez Skarżącą wymaganej wierzytelności. Przekazane przez [...] środki pieniężne pokryły w całości koszty egzekucyjne przypisane do tytułu wykonawczego nr [...], co skutkowało zakończeniem 6 maja 2014 r. egzekucji prowadzonej na jego podstawie.

Skarżąca 7 maja 2014 r. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w G. skargę na zajęcie z 29 kwietnia 2014 r. zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 80 § 1- § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej "u.p.e.a."), poprzez błędne jego zastosowanie.

Dyrektor Izby Skarbowej w G. postanowieniem z [...] września 2014 r oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

Skarżąca, w zażaleniu na ww. postanowienie zarzuciła naruszenie art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ze zm.) dalej "k.p.a.",. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się przez organ nadzoru do treści skargi na czynności egzekucyjne i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Skarżąca zarzuciła, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego z 29 kwietnia 2014 r. jest nieprawidłowe, bowiem nie precyzuje obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i wskazuje nieprawidłowe kwoty należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych. Ponadto wskazał, że dokonała wpłat na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości. Zarzuca, że organ egzekucyjny nie uwzględnił wpłaty z 29 kwietnia 2014 r. Wyjaśnia, że wpłata z 5 maja 2014r. została dokonana w tym samym dniu, w którym doręczono tytuł wykonawczy, lecz przed odbiorem przesyłki pocztowej zawierającej zawiadomienie o zajęciu wraz odpisem tytułu wykonawczego. Zdaniem Skarżącej złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności podatku jednoznacznie wskazywało na zamiar dobrowolnego uregulowania zobowiązania przez Skarżącą. W związku z tym wszczęcie postępowania egzekucyjnego było całkowicie bezzasadne.

Skarżący wniósł także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia oraz o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. postępowania zażaleniowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prawidłowości wszczęcia postępowania administracyjnego, to jest do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] sierpnia 2014r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., którym organ egzekucyjny odmówił uznania za zasadne zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 22 kwietnia 2014 r.

Minister Finansów postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając Minister Finansów odwołał się do art. 54 § 1 i § 4 oraz art. 7 § 1 u.p.e.a. Podkreślił, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Minister nie dopatrzył się także uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego, a przeprowadzona czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 80 u.p.e.a. Zawiadomienie z 29 kwietnia 2014r. doręczono bankowi. Skarżącej doręczono odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.).

Minister wyjaśnił, że zawiadomienie spełnia wymogi art. 67 § 2 u.p.e.a. tj. nie zawiera rodzaju egzekwowanych obowiązków. Rodzaj egzekwowanych obowiązków wynika z treści tytułu wykonawczego nr [...] z 22 kwietnia 2014r., który Skarżąca otrzymała wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności rachunku bankowego.

Minister podkreślił także, iż postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Skarżąca nie może oczekiwać, że w ramach tego postępowania instancyjnego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną zostaną zweryfikowane kwestie będące podstawą do wniesienia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.

Odnosząc się do nieprawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych Minister wyjaśnił, że kwestie te nie podlegają badaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, stosownie do art. 54 u.p.e.a. Skarżąca może natomiast wystąpić, na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a., z odrębnym wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Minister nie znalazł podstaw do przychylenia się do wniosku Skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Nie podzielił także argumentacji Skarżącej co do wniosku o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania zażaleniowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prawidłowości wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem Ministra nie istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem powyższego zagadnienia, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.,

2) art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Strona wskazała, iż organ egzekucyjny zastosował nieprawidłowo środek egzekucyjny,

3) art. 124 § 1 i § 2 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Uzasadniając skargę wskazała na art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. powtórzyła zarzut niesprecyzowania obowiązku w treści zawiadomienia oraz wskazała, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po wygaśnięciu zobowiązania, co potwierdził prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1265/14 oraz w odrębne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] kwietnia 2015 r.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając w świetle wskazanych kryteriów zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] września 2014r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. polegającą na zajęciu rachunku bankowego, Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu albowiem postanowienie to odpowiada prawu.

Zdaniem Skarżącej zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., gdyż umorzenie postępowania egzekucyjnego nawet w części, "co zostało potwierdzone w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 16.12.2014r. sygn. akt I SA/Gd 1265/14 i odrębnym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...].04.2015r." świadczy o tym, iż "zostało ono niewłaściwie wszczęte".

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, zauważyć i podkreślić należy, że podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

Przywołany przepis ma więc na celu przeprowadzenie oceny dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym. Z kolei przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne).

Jak podnosi się jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w skardze na czynności egzekucyjne można powoływać się na okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. dla przykładu: wyrok NSA z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274).

Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego.

Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z rachunków bankowych.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęcia wierzytelności u dłużnika zobowiązanego.

Zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany zgodnie z art. 80 u.p.e.a. Z przepisu tego wynika, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Z treści § 3 wyżej powołanego art. 80 u.p.e.a. wynika, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (o ile wcześniej nie został doręczony) oraz odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...] doręczono bankowi w dniu 2 maja 2014 r. a Zobowiązanej Spółce odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono w dniu 05 maja 2014 r. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541, z póżn. zm.). Zastosowanie środka egzekucyjnego było więc zgodne z obowiązująca procedurą.

Sąd stwierdza też, że Organ nadzoru odniósł się w zaskarżonym rozstrzygnięciu do kwestii podniesionej przez Pełnomocnika dotyczącej "niesprecyzowania" w ww. zawiadomieniu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Wskazano mianowicie, że przedmiotowe zawiadomienie spełnia wymogi art. 67 § 2 u.p.e.a.

Podzielić należy przy tym pogląd Organu, że skoro w przepisie tym wśród wymienionego katalogu elementów jakie winno zawierać zawiadomienie o zajęciu brak jest wymogu podania "rodzaju egzekwowanych obowiązków", to tym samym zawiadomienie to odpowiada prawu. Dokumentem stanowiącym podstawę prowadzenia egzekucji jest bowiem tytuł wykonawczy, w którym został określony rodzaj dochodzonej należności. Materiał dowodowy potwierdza zaś, że Skarżąca otrzymała tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 22 kwietnia 2014 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego sporządzonym według dyspozycji art. 67 § 2 u.p.e.a. Kwota odsetek w druku zawiadomienia o zajęciu naliczana została na dzień wystawienia przedmiotowego zawiadomienia, co również wynika z przywołanej wyżej regulacji. Natomiast kwestie dotyczące naliczenia kosztów egzekucyjnych rozstrzygane są w odrębnym trybie postępowania określonym w art. 64c § 7 u.p.e.a., a zatem nie podlegają badaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną. Niemniej podkreślić należy po raz kolejny, że zastrzeżenia co do wysokości kwoty należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych nie stanowią o prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazano również, że postanowienie organu nadzoru zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 124 § 1 i § 2 kpa w związku, z art. 54 § 5 u.p.e.a. Uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia jest wyczerpujące i nie budzi zastrzeżeń. Uwzględniono również regulację zawartą w art. 54 § 5 u.p.e.a., czyli pouczono stronę o przysługującym jej prawie do złożenia zażalenia, na postanowienie o oddaleniu skargi.

Końcowo Sąd zauważa, że w ramach postępowania egzekucyjnego Strona posiada ochronę prawną na każdym jego etapie. Skorzystanie z danej procedury wyznacza zatem zakres w jakim następuje rozstrzygnięcie sprawy. Jak wcześniej wskazano w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne podlegają zbadaniu jedynie czynności o charakterze wykonawczym. Postępowanie skargowe nie może być bowiem traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia w ramach, którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Przy tym ogólna reguła postępowania określona w art. 19 K.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, co również wyklucza rozstrzyganie w szerszym zakresie niż przewidziany dla danego trybu postępowania. Strona zatem nie może oczekiwać, że w ramach postępowania dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną zostaną zweryfikowane kwestie odnoszące się globalnie do postępowania przed wierzycielem. Stąd też podniesione przez Spółkę zarzuty dotyczące wygaśnięcia oraz nieistnienia obowiązku, braku wymagalności egzekwowanego obowiązku wobec wpłat dokonanych przez podatnika oraz zaliczenia nadpłaty wynikającej z zeznania CIT-8 za 2013 r., a także podkreślana w skardze kwestia "wszczęcia postępowania egzekucyjnego (...) po wygaśnięciu zobowiązania, co potwierdził prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1265/14 oraz w odrębne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] kwietnia 2015 r." nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Jak już wyjaśniono wcześniej, podniesione zarzuty mogą ewentualnie podlegać rozpatrzeniu w odrębnym trybie postępowania, prowadzonym na podstawie art. 34 albo 59 u.p.e.a.

Sąd zauważa jednocześnie, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż Spółka skorzystała z możliwości wniesienia zrzutów w trybie art. 34 u.p.e.a. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] kwietnia 2015 r. (w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1265/14), którym uchylono postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2014 r. w części uznania za niezasadne zarzutów wykonania i wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] i orzeczono o uznaniu za zasadne zarzuty wykonania i wygaśnięcia w części obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym w kwocie 37.588,00 zł oraz umorzono postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie ww. tytułu wykonawczego w części - tj. w zakresie objętym ww. zarzutami, w pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Na wydane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. Spółka pismem z dnia 22 kwietnia 2015 r. wniosła odrębną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Reasumując, w świetle przytoczonych okoliczności, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.