Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 350/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 pkt 4, art. 117 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 39 poz 353
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi S. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego Z. S. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Z. Sz. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o potwierdzenie, że przed dniem 4 czerwca 1989 r., w latach 70 i 80 pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], odmówił potwierdzenia, że Z. Sz. w okresie od 16 października 1979 r. do (brak daty końcowej) nie wykonywał pracy na skutek represji politycznych. W uzasadnieniu podano, że okoliczność ta nie wynika z zebranego materiału dowodowego, a sama strona wzywana dwukrotnie do uzupełnienia dowodów we własnym zakresie, nie przedstawiła do chwili wydania decyzji dokumentów potwierdzających opisane we wniosku represje.

Zainteresowany nie zgodził się z tą decyzją i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 iart. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 117 ust. 4 w zw. z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 39, poz. 353 ze zm.) i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 42, poz. 371 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2011 r. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że dla wydania pozytywnej decyzji na podstawie art. 7 pkt 4 ustawy o FUS konieczne jest łączne wystąpienie następujących przesłanek – ustalenie że:

- osoba zainteresowana przed dniem 4 czerwca 1989 r. pozostawała bez pracy,

- stan ten był powodem represji o charakterze politycznym,

- okres pozostawania bez pracy nie został zaliczony do stażu pracy, od którego zależy prawo do świadczeń emerytalno - rentowych na podstawie innych przepisów.

W ocenie organu nadesłane przez zainteresowanego dokumenty nie pozwalają stwierdzić, że przed 1989 r. pozostawał on bez pracy, w wyniku stosowanych względem niego represji politycznych związanych z jego działalnością polityczną, społeczną lub zaangażowaniem religijnym. Tezy wnioskodawcy, że jego zwolnienie z pracy miało podłoże polityczne, nie potwierdziły również dokumenty uzyskane z Instytutu Pamięci Narodowej. Z akt sprawy wynika, że zainteresowany ostatni stosunek pracy zakończył w 1972 r. w związku z wypadkiem jakiego doznał w październiku 1972 r.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył Z. Sz. i wniósł o jej uchylenie i "przywrócenie należnych praw" na podstawie:

- kserokopii książeczki ubezpieczeniowej Miejskiej Służby Drogowej w A. z dnia [...] października 1964 r.,

- orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] września 1977 r.,

- dokumentu IPN z dnia [...] maja 2008 r.,

- prawomocnego wyroku SO w S. z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...],

- decyzji ZUS z dnia [...] marca 1975 r.

W uzasadnieniu skargi wywiódł, że w 1972 r. zwolniono go z pracy z powodu inwalidztwa. Odmówiono renty inwalidzkiej i wpisano jako piąte dziecko do książeczki rodzinnej. Żona pobierała na niego zasiłek rodzinny. Przez 20 lat pracował prywatnie w budownictwie. Po upadku komuny przekwalifikowano go w marcu 1993 r. na drugą grupę. Otrzymał najniższą emeryturę krajową z zaliczeniem pracy w rolnictwie na gospodarstwie rodziców.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 39, poz. 353 ze zm.) okresem nieskładkowym jest okres niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznej, nie więcej jednak niż 5 lat. Okres ten może być udowodniony dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego – art. 117 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazane przepisy zawarte są w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 42, poz. 371 ze zm.). Według nich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione orzekają, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby – art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach. Z treści tego przepisu wynika zatem, że to wnioskodawca, który chce uzyskać potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych, ma obowiązek wskazać okoliczności faktyczne świadczące o tym, że praca nie była wykonywana na skutek represji politycznych oraz okoliczności te udowodnić przy pomocy dokumentów lub zeznań świadków. Nie zwalnia to oczywiście organu od podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli – art. 7 kpa.

W związku z powyższym sytuację prawną skarżącego należy ocenić na tle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący do akt sprawy dołączył następujące dokumenty:

- wyrok SO z dnia [...] czerwca 2009 r. sygn. akt [...] wydany w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie od Skarbu Państwa w związku ze stwierdzeniem nieważności wyroku SR w A. z dnia [...] listopada 1983 r.;

- pismo IPN z dnia [...] kwietnia 2008 r. z informacją o odnalezionych materiałach archiwalnych dotyczących skarżącego;

- prośbę o przyjęcie do Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2011 r. i odpowiedź Urzędu z dnia [...] sierpnia 2011 r.;

- odpowiedź ZUS na odwołanie z dnia [...] listopada 1995 r.;

- 2 zaświadczenia z PUP w A. z dnia [...] stycznia 2001 r. nr 1147 i 1148;

- opinię biegłych sporządzoną na potrzeby postępowania dotyczącego przyznania renty inwalidzkiej z dnia [...] września 1977 r.;

- orzeczenie Rady Nadzorczej ZUS w B. z dnia [...] lipca 1975 r. w sprawie zatwierdzenia decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 1975 r. wydanej w przedmiocie przyznania N. Sz. prawa do zasiłku rodzinnego na męża od września 1974 r. oraz tę decyzję;

- pismo ZUS z dnia [...] lipca 1996 r.;

- wyrok SO w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. sygn. akt [...] wydany w sprawie odwołania od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury;

- pismo dotyczące doręczenia ww. wyroku z uzasadnieniem, opinię biegłego wydaną w tej sprawie i zarzuty skarżącego do tej opinii;

- wniosek do ZUS z dnia [...] października 2011 r. o wydanie rodzinnej legitymacji ubezpieczeniowej i odpowiedź na ten wniosek;

- legitymację ubezpieczeniową z dnia [...] października 1964 r. wydaną przez Miejską Służbę Drogową w A.;

- orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] września 1977 r.;

- akt oskarżenia z dnia [...] czerwca 1983 r.;

- pismo IPN z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Jednocześnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w toku prowadzonego postępowania zwrócił się do IPN o udzielenie informacji czy z zasobach archiwalnych znajdują się informacje dotyczące działalności niepodległościowej skarżącego oraz informacje dotyczące represji jakim podlegał w okresie PRL. Informacje nadesłane z IPN potwierdziły fakt skazania skarżącego wyrokiem SR w A. z dnia [...] listopada 1983 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

W ocenie Sądu prawidłowo w sprawie przyjęto, że teza skarżącego iż jego zwolnienie z pracy miało podłoże polityczne nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Z dokumentacji tej wynika, że skarżący przestał wykonywać pracę w dniu 16 grudnia 1972 r. w związku z wypadkiem jakiego doznał w październiku 1972 r. Wynika to między innymi z tego, że do ustalenia wysokości emerytury decyzją z dnia [...] marca 1993 r. uwzględniono wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 4 kolejnych lat kalendarzowych, ostatnim rokiem był rok 1972 (odpowiedź ZUS na odwołanie z 1995 r. - k. 14). Nadto fakt ten wynika z wniosku żony skarżącego o przyznanie zasiłku rodzinnego od stycznia 1973 r. - od dnia zwolnienia męża z pracy (treść uzasadnienia orzeczenia Rady Nadzorczej ZUS z dnia [...] lipca 1975 r. k. 20). Zasiłek ten został przyznany decyzją z dnia [...] kwietnia 1975 r. z uwagi na to, że skarżący orzeczeniem Komisji Lekarskiej d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] kwietnia 1973 r. został zaliczony do III grupy (k.38). Fakt ten potwierdza również opinia biegłych sporządzona na potrzeby postępowania dotyczącego przyznania renty inwalidzkiej z dnia [...] września 1977 r. w której odnotowano, że skarżący nie pracuje od 1972 r. (k. 19). Sam skarżący w treści uzasadnienia skargi podaje, że w 1972 r. zwolniono go z pracy z powodu inwalidztwa. W świetle powyższego stwierdzić należy, że utrata pracy w dniu 16 grudnia 1972 r. nastąpiła z powodów innych niż represje polityczne. Co jednak nie oznacza, że skarżący w okresie przed 4 czerwca 1989 r. nie był poddany represjom politycznym. Jak bowiem wynika z dokumentacji zebranej w sprawie niniejszej skarżący do 25 lutego 1983 r. był "rozpracowany" przez jednostkę SB pionu A. w związku z kolportażem ulotek o treści wrogiej panującemu wówczas ustrojowi. W dniu [...] czerwca 1983 do SR w A. wpłynął akt oskarżenia, który dotyczył działalności skarżącego związanej ze sporządzeniem, posiadaniem i rozprowadzaniem ulotek w dniu [...] lutego 1983 r., w dniu [...] stycznia 1983 r. oraz popełnienia przestępstwa pospolitego pomówienia sędziego. Na skutek tego aktu oskarżenia skarżący wyrokiem SR w A. z dnia [...] listopada 1983 r. został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres 3 lat. Z powyższego jednak wynika, że udokumentowane represje polityczne dotyczące skarżącego miały miejsce w 1983 r. a więc ponad 10 lat od zaprzestania wykonywania przez niego pracy. W związku z tym organy zasadnie odmówiły potwierdzenia, że stan pozostawania skarżącego bez pracy był skutkiem represji politycznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. nr. 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 ww. ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).