Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 461/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 119 pkt 3, art. 120,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 44, art. 42, art. 43, art. 33, art. 58 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi G. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, Kierownik

M O P S, ustalił, że zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłacony za okres od dnia [...]r. do dnia [...] r. na rzecz A. W. w łącznej wysokości [...] zł jest świadczeniem nienależnie pobranym i wezwał G. W. do zwrotu ww. kwoty wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia całkowitej spłaty należności.

Nieodebrana przez G. W. korespondencja zawierająca odpis opisanej wyżej decyzji została złożona w placówce pocztowej w dniu 7 kwietnia 2016 r. (pierwsze awizo). Powtórnie awizowano przesyłkę w dniu 15 kwietnia 2016 r., zaś w dniu 25 kwietnia 2016 r. zwrócono ją nadawcy.

W dniu 14 lutego 2017 r. G. W. złożył wniosek o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od opisanej powyżej decyzji z dnia [...] r.

Podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, samotnie wychowuje syna i jest jedynym żywicielem rodziny. Pracuje bardzo ciężko w 3-zmianowym systemie pracy. Podkreślił, że nie otrzymał żadnego awiza, które stanowiłoby potwierdzenie wydania przez organ decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych zasiłków i jednocześnie dałoby mu możliwość złożenia stosownego odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu "aby mógł się odwołać i wyjaśnić tą sprawę do końca".

Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), odmówiło G. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] r., którą organ I instancji ustalił świadczenia nienależnie pobrane i wezwał stronę do ich zwrotu została skarżącemu dostarczona na podstawie art. 42 i art. 43 k.p.a., za pośrednictwem Poczty Polskiej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi w jego miejscu zamieszkania bądź pracy, albo dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się do przekazania korespondencji adresatowi, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, operator ten przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją

o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

W przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, w którym korespondencja jest przechowywana w placówce pocztowej operatora, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Kolegium zaznaczyło, że w niniejszej sprawie nieodebrana przez adresata przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] została złożona w placówce pocztowej w dniu [...] r. (pierwsze awizo), o czym pozostawiono zawiadomienie. Od tego zdarzenia należy liczyć termin doręczenia określony w art. 44 § 4 k.p.a. Powtórnie awizowano przesyłkę w dniu 15 kwietnia 2016 r. Wobec powyższego, termin do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji upłynął w dniu 21 kwietnia 2016 r.

G.W. złożył w MOPS wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji w dniu [...] r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie otrzymał stosownego awiza.

W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie brak jest podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bowiem strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Trudno przyjąć, że skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu, skoro stawiając się osobiście w MOPS odbył rozmowę z Burmistrzem Miasta oraz Kierownikiem MOPS i został poinformowany, że świadczenia są nienależnie pobranymi i będą podlegały zwrotowi.

Powyższe postanowienie G.W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o "przywrócenie terminu odwoławczego". Wskazał, że w rozmowie z kierownikiem MOPS dowiedział się o wstrzymaniu mu świadczeń rodzinnych z uwagi na to że podjął pracę i pobiera je "". Zaznaczył, że powyższe nie jest zgodne z prawdą bowiem w chwili złożenia przez niego dokumentów dotyczących świadczeń rodzinnych osoba przyjmująca te dokumenty wiedziała o jego zatrudnieniu.

Dodał, że podczas rozmowy z kierownikiem MOPS dowiedział się o konieczności zwrotu świadczeń ale nie poinformowano go o wydaniu decyzji. Zaznaczył, że żadnych wezwań nigdy nie znalazł w skrzynce pocztowej gdyż listonosz ich nie dostarczał.

Zdaniem skarżącego winę za to ponosi MOPS gdyż wiedział, że sam wychowuje on syna i pomimo inwalidztwa pracuje ciężko na trzy zmiany w nocy aby dziecko miało przyzwoite życie. Gdyby ukrył fakt i zataił dane dotyczące jego dochodów, nie zrezygnowałby z zasiłku stałego wyrównawczego, który także pobierał. Jednak od chwili podjęcia przez niego pracy zarobkowej, to jest od [...]r. złożył pisemne oświadczenie w MOPS o rezygnacji z zasiłku z powodu podjęcia pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne stanowiące naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

U podstaw wydania zaskarżonego postanowienia legło ustalenie, że przesyłka zawierająca odpis decyzji z dnia [...] r. wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta była prawidłowo awizowana i wobec tego należało uznać ją za doręczoną w myśl art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie to budzi jednak istotne wątpliwości, które w postępowaniu administracyjnym nie zostały należycie wyjaśnione i rozważone.

Zgodnie z treścią art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma

w sposób wskazany w art. 42 i 43 tej ustawy (w mieszkaniu, w miejscu pracy, w lokalu administracji publicznej, ewentualnie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi):

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej

- w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta)

- w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 33 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).

W tym miejscu należy podkreślić, że skuteczność doręczenia zastępczego uzależniona jest od ścisłego przestrzegania wynikających z art. 44 k.p.a. zasad

i procedur. Z ich realizacją prawodawca wiąże bowiem materialnoprawny skutek prawny doręczenia pisma adresatowi w sytuacji gdy faktycznie doręczenie nie ma miejsca. Za szczególnie istotne w tym względzie uznać czytelne wypełnienie przez doręczającego pracownika poczty względnie przez osobę o jakiej mowa w art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a. dowodu doręczenia przez wpisanie daty podjęcia prób doręczenia, powodu niedoręczenia pisma adresatowi, faktu awizowania przesyłki, miejsca pozostawienia o tym informacji dla adresata oraz miejsca pozostawienia przesyłki, zgodnie z pouczeniem o możliwości i terminie jej odbioru. Powyższe informacje na dowodzie doręczenia powinny być też zaopatrzone podpisem doręczyciela.

Zachowanie powyższych wymogów w odniesieniu do dowodu doręczenia na który powołało się w niniejszej sprawie Kolegium, budzi zasadnicze zastrzeżenia

i wątpliwości, które nie zostały przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy wyjaśnione i rozważone. Z dowodu tego wynika bowiem,

że wiadomość o próbie doręczenia oraz możliwości i terminie jej podjęcia i o miejscu złożenia przesyłki pozostawiono na drzwiach mieszkania, nie zaś w oddawczej skrzynce pocztowej. Tymczasem, jak wynika z uregulowań zawartych w art. 44 k.p.a., wspomniane zawiadomienie można pozostawić na drzwiach mieszkania wtedy gdy nie jest możliwe jego umieszczenie w oddawczej skrzynce pocztowej. Z adnotacji na potwierdzeniu odbioru nie sposób wywnioskować z jakich powodów pozostawienie zawiadomienia w tejże skrzynce nie było możliwe. Tymczasem w świetle twierdzeń skarżącego, o tym, że w skrzynce pocztowej nie pozostawiono mu jakiegokolwiek awiza, okoliczność ta ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza że pozostawienie zawiadomienia o przesyłce w sposób opisany w zwrotnym potwierdzeniu odbioru może wiązać się z niebezpieczeństwem jego przypadkowej utraty. Tymczasem, w ocenie Sądu pozostawienie zawiadomienia o przesyłce powinno zostać uczynione w taki sposób, aby ryzyko to zostało zminimalizowane, zwłaszcza zważywszy na skutki niepodjęcia przesyłki dla strony postępowania administracyjnego.

Nad powyższymi wątpliwościami Kolegium przeszło do porządku.

W konsekwencji ustalenie, że doszło do zgodnego z prawem doręczenia przesyłki

w dniu 21 kwietnia 2016 r. zostało dokonane również z naruszeniem art. 80 k.p.a. Bez wyjaśnienia i rozważenia powyższych wątpliwości brak było też podstaw do przyjęcia, że doszło do skutecznego doręczenia odpisu decyzji z dnia [...].

Przed prawidłowym i ostatecznym przesądzeniem tej kwestii rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za przedwczesne.

Na marginesie należy zauważyć, że pogląd Kolegium jakoby termin do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji upłynął w dniu 21 kwietnia 2016 r. jest nietrafny. Z tym właśnie dniem korespondencję uznano bowiem za doręczoną,

a zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania (liczony od tej daty) upływałby dopiero w dniu [..] r.

Jak wynika z powyższych wywodów zaskarżone postanowienie zostało wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia, co skutkowało jego uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium ponownie oceni w pierwszej kolejności prawidłowość doręczenia skarżącemu w trybie przepisów z art. 44 k.p.a. objętej odwołaniem decyzji Burmistrza Miasta objętej przesyłką z dnia [..] r., biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności. W miarę potrzeby przeprowadzi w tej kwestii dodatkowe postępowanie dowodowe. Dopiero w przypadku ustalenia, że termin do wniesienia odwołania zastał uchybiony rozważy okoliczności w jakich do tego ewentualnie doszło pod kątem treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.