Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1209/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Łukasz Trochym, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi E. P., O. P., A. P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., 2. zasądza od Wojewody M. solidarnie na rzecz E. P., O. P., A. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2019 r., wydaną po rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2012 r. E. P. i E. P. Prezydent W. (Prezydent) umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z księgi hipotecznej "W. [...] nr [...]", działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (tj. Dz. U. z 2018 poz. 1817 ze zm.), art. 39 ust. 1 i ust. 2 i 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2019 poz. 506) oraz art. 4 pkt 9b, art. 11 ust. 1, art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej : "ustawa o gospodarce nieruchomościami") oraz art. 104 i 105 § 1 k.p.a.

Organ wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], pochodząca z księgi hipotecznej "W. [...] nr [...]", działka nr [...] o powierzchni [...] m2 znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej : "dekret").

Z dniem wejścia w życie dekretu nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy W., a następnie z mocy art. 32 ust.2 ustawy z dnia 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. nr 14, poz. 130) stały się własnością Skarbu Państwa.

Obecnie grunt przedmiotowej nieruchomości hipotecznej wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr: [...] z obrębu [...], które na mocy art. 20 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju m.st. Warszawy (tj. Dz.U. z 2018r. poz.1817) stanowią własność W.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] lutego 1949 r., Nr [...], tytuł własności co do działek Nr [...] o powierzchni ogólnej [...]m2 pochodzących z księgi hipotecznej hipotecznego "W. [...] Nr [...]", uregulowany był jawnym wpisem na imię A. P., na mocy aktu kupna z dnia [...].02.1939r. za Rep. Nr [...].

Wnioskiem z [...] grudnia 2012 r. (data wpływu) E. P. i E. P. wystąpili o odszkodowanie za działkę nr [...] pochodzącą z księgi hipotecznej "W. [...] N [...]" położoną w W. przy ul. [...].

Następstwo prawne wnioskodawców po byłym właścicielu organ ustalił na podstawie złożonych do akt postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.

Organ ustalił, że decyzją z [...] grudnia 1972 r., znak: [...] Prezydium Rady Narodowej W. (Prezydium) po rozpatrzeniu sprawy spadkobierców A. P. tj. O. P., E. P. i E. P. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] działka nr [...] o powierzchni [...] m2, ustaliło odszkodowanie za powyższą działkę.

Następnie decyzją z [...] grudnia 1972r., znak: [...] Prezydium po rozpatrzeniu sprawy spadkobierców A. P. tj. O. P., E. P. i E. P. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] działka nr [...] postanowiło powyższy wniosek o przyznanie odszkodowania pozostawić bez uwzględnienia.

Decyzja ta wydana została na podstawie art. 53, 55 i 58 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64, dalej " ustawa z 12 marca 1958 r.").

W ocenie Prezydenta oznaczało to, że decyzjami z [...] grudnia 1972 r. Prezydium rozpatrzyło w całości wniosek o odszkodowanie dotyczący całej należącej do A. P. nieruchomości hipotecznej składającej się z działek nr [...] a pochodzących z księgi hipotecznej "W. [...] N [...]". W konsekwencji prowadzenie kolejnego postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość nr [...] uznać należało za bezprzedmiotowe. Wydanie w takiej sprawie ponownej decyzji merytorycznej naruszyłoby bowiem w ocenie organu zasadę res iudicatae (powagi rzeczy osądzonej), a sama decyzja dotknięta byłaby zaś kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co skutkowałoby obowiązkiem stwierdzenia jej nieważności.

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta.

Tutejszy sąd wyrokiem z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt 1 SA/Wa 241/20, stwierdził nieważność decyzji Wojewody z uwagi na wydanie jej w stosunku do osoby zmarłej – E. P.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda ustalił spadkobierców E. P. a następnie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wojewoda podzielił w pełni ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Wskazał, że zarówno sprawa zakończona ostateczną decyzją z [...] grudnia 1972 r. znak [...] jak i sprawa umorzona decyzją Prezydenta dotyczą tej samej nieruchomości i tego samego roszczenia byłych właścicieli nieruchomości - ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego. Organ zwrócił także uwagę, że interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów także nie uległy zmianie. Prowadzi to do wniosku, iż przedmiot sprawy nie uległ zmianie.

Badając tożsamość stanu prawnego kontrolowanych spraw odszkodowawczych Wojewoda zaznaczył, że decyzja Prezydium wydana została na podstawie art. 53 i 55 ustawy z 12 marca 1958 r. a aktualnie rozpatrywany wniosek odszkodowawczy z [...] grudnia 2012 r. złożony został w trybie obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami - jej art. 215 ust. 2.

Po przywołaniu brzmienia obu przepisów organ uznał, że analiza treści obu wymienionych podstaw prawnych - art. 53 i 55 ustawy z 12 marca 1958 r. oraz art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że ich regulacja nie uległa zmianie.

W konsekwencji organ uznał, że sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania, prowadzone w roku 1972 r. oraz zainicjowane wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. są tożsame. W sytuacji zatem, gdy odszkodowanie za podlegającą przepisom dekretu nieruchomość zostało ustalone na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. ostateczną decyzją administracyjną, to poprzednim właścicielom takiej nieruchomości nie przysługuje normalny tryb dochodzenia odszkodowania za tę samą nieruchomość na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero wzruszenie decyzji o odszkodowaniu doprowadzić może do ponownego ustalenia odszkodowania. Ustalenie odszkodowania na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy bez wzruszenia decyzji o odszkodowaniu wydanej na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. powodowałoby konieczność stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jako wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Oznaczało to w ocenie Wojewody, że w sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), a więc stan, w którym istnieje tożsamość sprawy załatwionej ostateczną decyzją i sprawy objętej kolejnym postępowaniem. Brak było więc możliwości merytorycznego rozpoznania zgłoszonego przez strony żądania. To zaś oznacza, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości było prawidłowe, a tym samym podjęcie decyzji o tej treści nastąpiło zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.

Skarżący, to jest E. P. oraz O. P. i A. P. wnieśli na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu podnosząc w niej zarzut naruszenia :

1. przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj.:art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 53 ust 2 ustawy z 12 marca 1958 r. w zw. z art. 7 ust 5 dekretu poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, iż w niniejszym postępowaniu, czyli w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisu art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zaistniała tożsamość podmiotowa, jak i przedmiotowa, w szczególności faktyczna i prawna, z postępowaniem o odszkodowanie prowadzonym na podstawie przepisu art. 53 ust 2 ustawy z 12 marca 1958 r. zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją Prezydium z [...] grudnia 1972 roku (znak: [...]), w szczególności poprzez dokonanie wadliwej interpretacji materiainoprawnych podstaw dochodzonego w obu tych postępowaniach żądania odszkodowania za nieruchomości (działki) objęte działaniem dekretu warszawskiego oraz wadliwego ustalenia przedmiotu postępowań w obu ww. sprawach i w konsekwencji błędne uznanie, iż pomiędzy sprawą zakończoną decyzją z 1972 roku, a sprawą niniejszą zachodzi res iudicata, podczas gdy w sprawach tych nie istnieje tożsamość materialnych podstaw dochodzonego odszkodowania, gdyż według stanu prawnego na 1972 rok możliwość odszkodowania ograniczona była jedynie do jednej działki, a obecny stan prawny według przepisu art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawiera już tego ograniczenia,

2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy jako konsekwencja naruszeń prawa materialnego to jest :

a) przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w zw. art. 53 ust 2 ustawy z 12 marca 1958 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ponowne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wobec błędnego uznania (w ślad za organem I instancji), że w sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), a więc stan, w którym istnieje tożsamość sprawy już załatwionej ostateczną decyzją i sprawy objętej niniejszym postępowaniem, podczas gdy w obu tych sprawach pomimo tożsamego w nazwie żądania przyznania odszkodowania za nieruchomość gruntową - działkę, to nie mamy do czynienia z materialnoprawną tożsamością dochodzonego odszkodowania, zatem nie ma podstaw do umorzenia niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego, a tym samym brak jest przeszkod uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie zgłoszonego dnia [...] grudnia 2012 roku przez stronę skarżącą żądania, co czyni umorzenie niedopuszczalnym;

b) przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. polegające na naruszeniu zasad legalizmu i pogłębionego zaufania uczestników/strony postępowania do władzy publicznej w stopniu, który wprost zdecydował o ostatecznym jej wyniku poprzez brak rzetelnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i w konsekwencji rozstrzygające błędne uznanie o tożsamym zakresie przedmiotowym sprawy niniejszej ze sprawą zakończoną decyzją z 1972 roku podczas gdy odmienny zakres przedmiotowy tych spraw jest oczywisty zarówno w świetle ustalonego i przeważającego aktualnie stanowiska doktryny i judykatury tematu, jak i wypracowanej w oparciu o to stanowisko przez Wojewodę [...] własnej linii orzeczniczej w sprawach o tożsamym zagadnieniu prawnym, co narusza zasadę praworządności, jak i zasadę prawdy obiektywnej;

c) przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania przez organy administracyjne obu instancji w sposób nielogiczny oraz z zupełnym pominięciem ustalonego stanowiska doktryny i judykatury, jak też własnego wypracowanego przez organ kontrolny w administracyjnym toku instancyjnym, pomimo, że Skarżący w treści złożonego odwołania wprost powołują i załączają stosowne decyzje Wojewody prezentujące diametralnie przeciwną niż w niniejszej sprawie interpretację prawną, co stanowi jaskrawe naruszenie zasady pogłębionego zaufania poprzez nieuzasadnione odstąpienie przez organy administracji publicznej od utrwalonej praktyki rozstrzygnięcia spraw w zbieżnym stanie faktycznym i prawnym i w żaden sposób nie znalazło wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, gdyż uzasadnienie nie zawiera żadnego wyjaśnienia w aspekcie różnego stanu prawnego dotyczącego możliwości przyznania odszkodowania za jedną działkę na okres 1972 roku i braku tego ograniczenia w obecnym stanie prawnym.

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.

Istota sporu w sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy pomiędzy sprawa zakończona decyzją Prezydium z [...] grudnia 1972 r. pozostawiającą bez uwzględnienia wniosek o przyznanie odszkodowania przewidzianego w art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. za działki nr hip [...] jest tożsama ze sprawą będącą następstwem wniosku Skarżących z [...] grudnia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za powyższe działki w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że na pojęcie sprawy administracyjnej składają się elementy konstytutywne oraz elementy realne.

Elementy konstytutywne sprawy administracyjnej to norma uprawniająca do konkretyzacji prawa oraz norma konkretyzowana, to jest norma, mająca postać abstrakcyjną, którą dany organ winien zastosować w razie zaistnienia określonego stanu faktycznego, przy czym zastosowanie tej normy odbywa się poprzez wydanie aktu administracyjnego. Oznacza to, że możliwe jest wydanie zarówno aktu przyznającego stronie określone uprawnienie lub nakładającego na stronę określony obowiązek jak i poprzez wydanie aktu odmawiającego przyznania stronie określonego uprawnienia lub nałożenia na nią określonego obowiązku. Weryfikacja elementów stanu faktycznego objętych hipotezą normy konkretyzowanej stanowi sedno procesu jurysdykcyjnego.

Elementy realne sprawy administracyjnej to podmioty stosunku administryjnoprawnego to jest podmiot czynny (organ uprawniony z mocy normy kompetencyjnej do wydania rozstrzygnięcia) oraz podmiot bierny (będący adresatem rozstrzygnięcia), którym w tym przypadku jest Skarżąca.

Do elementów realnych sprawy administracyjnej zalicza się również fakty sprawy czyli stan faktyczny od którego zależy możliwość podjęcia rozstrzygnięcia (zastosowania normy kompetencyjnej) i stan faktyczny od którego zależy rozstrzygnięcie (czyli stan faktyczny objęty hipotezą normy konkretyzowanej).

Innymi słowy mówiąc, tożsamość sprawy będzie miała miejsce gdy w sprawach tych zachodzić będzie tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. gdy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego co uprzednio stanu faktycznego.

Sprawa zakończona decyzją Prezydium z [...] grudnia 1972 r. toczyła się na skutek wniosku O. P., E. P. i E. P. jako spadkobierców A. P. o odszkodowanie za nieruchomości położone w W. przy ul. [...] nr hip [...]. Podstawą prawną decyzji organu, to jest Prezydium był m.in. art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r.

Sprawa zakończona zaskarżoną decyzją Wojewody dotyczyła wniosku złożonego przez E. P. (którego spadkobiercami są O. P. i A. P.) oraz E. P. – będących również następcami prawnymi A. P.

W niniejszej sprawie rozpoznawany był wniosek w części dotyczącej odszkodowania za działkę położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...].

Podstawą prawną wniosku był art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Niesporne jest zatem, że obecna sprawa dotyczyła kwestii przyznania odszkodowania za tę samą nieruchomość, zachodziła tożsamość po stronie biernej, to jest po stronie adresatów ewentualnej decyzji. Powstało natomiast pytanie, czy zachodzi tożsamość normy prawnej, którą organ powinien zastosować w postępowaniu wywołanym wnioskiem z [...] grudnia 2012 r. z normą, która stanowiła podstawę prawną rozstrzygnięcia w decyzji z [...] grudnia 1972 r.

Podstawą prawną decyzji Prezydium z [...] grudnia 1972 r. był art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. Zgodnie z jego brzmieniem, przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie niniejszej ustawy na własność Państwa na podstawie dekretu.

Podstawą żądania zawartego we wniosku z [...] grudnia 2012 r. był natomiast art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z jego brzmieniem, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Kwestia tożsamości spraw prowadzonych na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. i art i 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych (por. wyroki tutejszego sądu z 13 listopada 2012 r. I SA/Wa 1002/12, z 30 sierpnia 2018 r., I SA/Wa 24/18, wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r. I OSK 320/21).

W wyrokach tych wskazywano, że regulacja zawarta w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiąca powielenie unormowania przyjętego w art. 83 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. - o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) w sposób odmienny unormowała przesłanki ustanowienia odszkodowania za utracone grunty [...] od regulacji przyjętej w art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. O ile zatem ten ostatni przepis, nakazywał stosować przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. dotyczące odszkodowań do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie ustawy (5 kwietnia 1958 r.) na własność Państwa na podstawie dekretu z 26 października 1945 r., to art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów aktualnie obowiązującej ustawy do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł na własność Państwa po 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel, bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r.

Różnica między tymi uregulowaniami polegała, jeśli chodzi o działkę gruntu, na zastąpieniu sformułowania "i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego" wyrazami "oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne", jak również na wprowadzeniu dodatkowej przesłanki dotyczącej utraty możliwości faktycznego władania działką po 5 kwietnia 1958 r. Taka zmiana brzmienia przepisu, nie oznacza zmiany o charakterze redakcyjnym, ale prowadzi do ustanowienia odmiennej treści normatywnej przepisu.

Oznacza to, że przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. przewidywały przyznanie odszkodowania za jedną działkę budowlaną przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne. Przepis obecnie obowiązującej ustawy nie zawiera zapisu ograniczającego przyznanie odszkodowania wyłącznie do jednej działki (por. stanowisko wyrażone w "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Warszawa 2017, str. 1359). Odszkodowanie przyznawane jest za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, o ile właściciel utracił faktyczną możliwość władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Z uzasadnienia decyzji z [...] grudnia 1972 r. wynika wprost, że przyczyną odmowy przyznania odszkodowania za działki nr hip. [...] było przyznanie odszkodowania za działkę nr hip [...].

Oznacza to, że sprawa zainicjowana wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną nr hip. [...] nie jest sprawą tożsamą ze sprawą zakończoną decyzją z [...] grudnia 1972 r. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. możliwe było przyznanie odszkodowania wyłącznie za jedną działkę budowlaną. Okoliczność ta stanowiła podstawę odmowy przyznania odszkodowania za działki [...]. Obecnie obowiązująca ustawa nie ogranicza prawa do odszkodowania wyłącznie do jednej działki budowlanej.

Organ w uzasadnieniu swojej decyzji przywołał obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku NSA z 18 czerwca 2020 r. I OSK 2022/19. Pominął jednak fakt, że wyrok ten dotyczył innego stanu faktycznego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA, sprawa poddana kontroli sądu kasacyjnego dotyczyła sytuacji, w której na mocy decyzji wydanej na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1985 r. przyznano odszkodowanie za działkę budowlaną. Pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami następcy prawni adresatów poprzedniej decyzji ponowne wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie za tę samą działkę. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego NSA stwierdził, że w sytuacji, gdy odszkodowanie za podlegającą przepisom dekretu nieruchomość zostało ustalone na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. to poprzednim właścicielom takiej nieruchomości (następcom prawnym) nie przysługuje tryb dochodzenia odszkodowania za tę samą nieruchomość na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. NSA wyjaśnił dalej, że dopiero wzruszenie decyzji o odszkodowaniu może doprowadzić do ponownego ustalenia odszkodowania.

Tymczasem w niniejszej sprawie chodzi o odszkodowanie za inną działkę, niż działka, za którą przyznano odszkodowanie, nie zachodzi zatem tożsamość spraw uzasadniająca umorzenie postępowania. Co również istotne, decyzją z [...] grudnia 1972 r. odmówiono wypłaty odszkodowania za przedmiotową działkę. Okoliczność ta ma w świetle wyroku NSA z 18 czerwca 2020 r. I OSK 2022/19 oraz z 17 czerwca 2021 r. I OSK 320/21 istotne znaczenie dla ustalenia czy zachodzi tożsamość sprawy czy też nie.

Oznacza to, że organy obu instancji dokonały wadliwej wykładni art. 53 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. i art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że oba przepisy zawierają tożsamą treść normatywną doprowadziła organy obu instancji do wniosku, że zachodzi konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., co uznać należy za naruszenie postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ rozpozna wniosek z [...] grudnia 2012 r. i przeanalizuje, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki przewidziane brzmieniem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwalające na ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżących solidarnie zwrot od organu kwoty 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.