Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 40/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, 51, 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: par. 97, 136, 140, 234
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska -Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia 21 listopada 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania E. G. (dalej: strona lub skarżąca), reprezentowanej przez radcę prawnego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB) z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], którą nakazano właścicielce lokalu nr [...], stanowiącego odrębną nieruchomość, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] [...] - Pani E. G., zam. N. W. [...], doprowadzenie obiektu - budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w N. W. (obręb C. ), gmina G. do stanu poprzedniego - w zakresie wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie instalacji centralnego ogrzewania w budynku i wykonaniu w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy instalacji kotłowej dla lokalu mieszkalnego nr [...] - poprzez: - likwidację wykonanej samowolnie instalacji kotłowej w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy, likwidację wykonanej samowolnie przebudowy instalacji centralnego ogrzewania w budynku, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie sprawy.

Na skutek podania Państwa B. i M. K., pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 29.10.2014 r. przeprowadził kontrolę w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] w N. W. , gm. G.. W trakcie kontroli ustalił, że w pomieszczeniu piwnicy ww. budynku (klatki A) zamontowano kocioł na paliwo stałe UKS o mocy znamionowej 11 Kw, produkcji Zakładu Ślusarsko-Kotlarskiego [...] w G. . Kocioł został zamontowany około 2009 r. przez Państwa E. i P. G., którzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł posiada ściany murowane, okno drewniane, drzwi wejściowe drewniane ażurowe oraz posadzkę betonową. Ponadto pracownik PINB w P. stwierdził, iż w pomieszczeniu brak właściwej wentylacji nawiewnej i wywiewnej.

W dniu 26 listopada 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał decyzję znak: [...], którą nakazał E. G. doprowadzenie obiektu – budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w N. W. (obręb C. , gmina G.), do stanu poprzedniego poprzez likwidację wykonanej samowolnie instalacji kotłowej w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy oraz likwidację wykonanej samowolnie przebudowy instalacji centralnego ogrzewania w budynku. Na skutek odwołania E. G. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 stycznia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując sprawę wezwał inwestora do przedłożenia pisemnych informacji i wyjaśnień służących udokumentowaniu posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie dokonanej przebudowy centralnego ogrzewania, a także wezwał pozostałe strony postępowanie do złożenia określonych wyjaśnień. W odpowiedzi, pismem z dnia 27 lutego 2015 r. E. G. poinformowała organ I instancji, że nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, ponieważ piec c.o. stoi w prywatnej piwnicy, co oznacza, że zgoda nie jest potrzebna. E. G. poinformowała również, że Wspólnota Mieszkaniowa N. W. nr [...] formalnie się nie ukonstytuowała.

Wyjaśnienia w sprawie złożyli pisemnie również inni mieszkańcy budynku. Z ich oświadczeń wynika, że mieszkańcy nie utworzyli wspólnoty mieszkaniowej, nie byli również informowani o zamiarze dokonania przez E. G. przebudowy instalacji centralnego ogrzewania, a tym samym nie wyrazili zgody na tego rodzaju roboty (pismo G. i M. S. z dnia 26 lutego 2015 r., pismo T. i J. M. z dnia 26 lutego 2015 r., pismo B. K. z dnia 10 września 2015 r., pismo A. K. z dnia 10 września 2015 r.).

Mając powyższe na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] września 2015 r., nakazał E. G. doprowadzenie obiektu – budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w N. Wsi (obręb Czołnochów), gmina G. do stanu poprzedniego.

Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2015 r.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. G. podnosząc, że wstawienie pieca CO do piwnicy stanowiącej jej własności nie wymagało zgody pozostałych właścicieli nieruchomości. Skarżąca wyjaśniła, że piec jest podłączony do komina dymnego, a sposób jego realizacji wyklucza możliwość zagrożenia dla pozostałych właścicieli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpatrzeniu skargi Pani E. G. wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt. II SA/Po 40/16 oddalił wniesioną skargę.Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi kasacyjnej Pani E. G. od powyższego wyroku wyrokiem z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt. II OSK 2493/16 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję WWINB z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w P. z dnia [...] września 2015 r., znak: [...]

W motywach rozstrzygnięcia NSA podał, że organy administracji publicznej nie dokonały należytej oceny stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów prawa, co spowodowało wydanie wadliwych decyzji. NSA wyjaśniło, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny, zastosowanie sankcji w postaci nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego jest ostatecznością. Dlatego też, niezbędnym jest takie ustalenie stanu faktycznego i prawnego, które w sposób jednoznaczny i niebudzący obiektywnie wątpliwości usprawiedliwia nakazanie wykonania czynności najdotkliwszej dla strony. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1548/11, LEX nr 1229771). W niniejszej sprawie organ I instancji powołał przepisy prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie odnosząc ich treści w żaden sposób do ustalonego stanu faktycznego. Z kolei organ II instancji poczynił rozważania w zakresie definicji przebudowy powołując się przy tym na okoliczności, które nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto organy nie dokonały żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy możliwe jest zalegalizowanie robót budowlanych związanych z podłączeniem kotła centralnego ogrzewania w taki sposób, aby nie ingerować w części wspólne budynku. Dlatego dokonywanie rozważań, czy inwestor powinien legitymować się prawem do dysponowania częścią wspólną nieruchomości na cele budowlane, na tym etapie postępowania jest co najmniej przedwczesne.

NSA wskazał, że zasadniczym celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego (dalej: pr.bud.) jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego, czy wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 powołanej ustawy roboty budowlane, spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie, zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przywołanymi wymogami. Na badanym w sprawie etapie postępowania naprawczego organy nadzoru budowlanego były również zobligowane do zbadania, czy wykonane roboty wymagają przeprowadzenia czynności, bądź robót w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Przy czym podkreślenia wymaga, że zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem administracyjnym (budowlanym), a nie cywilnym, regulującym kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochrony własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw nie przed organami nadzoru budowlanego, lecz przed sądem powszechnym.

Nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego obok nakazu rozbiórki jest najdalej idącą a zarazem najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów szeroko pojętego Prawa budowlanego i w związku z tym należy stosować ją jako ostateczność. Celem nadrzędnym wskazanych nakazów w stosunku do obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Dopiero ustalenie przez organ nadzoru, iż przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe uprawnia i zarazem obliguje organ do orzeczenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W niniejszej sprawie organy nie dokonały w tym zakresie żadnych ustaleń, ograniczając się jedynie do zbadania kwestii własnościowych istniejących w budynku, całkowicie przy tym pomijając ustalenia w zakresie możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie rozważając jednocześnie możliwości wykonania dodatkowych robót w taki sposób, aby zrealizowana kotłownia nie naruszała prawa własności pozostałych osób zamieszkujących w budynku.

Konkludując NSA wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów nadzoru budowanego będzie zatem ocena czy istnieje możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. W przypadku stwierdzenia, że istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, organy administracji rozstrzygną w tym przedmiocie w oparciu o wskazaną wyżej podstawę prawną.

Prawomocny wyrok NSA waz z aktami sprawy wpłynął do PINB w dniu 5 grudnia 2017 r.

W dniu 19 stycznia 2018 r. pracownicy PINB przeprowadzili ponowną kontrolę robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji c.o. w budynku i wykonania w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy instalacji kotłowej dla lokalu mieszkalnego nr [...].

Po zawiadomieniu stron postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym PINB wydał decyzję z dnia 25 lipca 2018 r., znak: [...]

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w dniu 19 stycznia 2018 r. pracownicy PINB przeprowadzili ponowną kontrolę robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji c.o. w budynku i wykonania w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy instalacji kotłowej dla lokalu mieszkalnego nr [...]. W toku kontroli w dniu 19.01.2018r. protokolarnie ustalono, że:

- w lokalu mieszkalnym nr [...] na parterze budynku nr [...] wykonano (w [...]) nową instalację centralnego ogrzewania; orurowanie z przewodów PE, grzejniki segmentowe w dwóch pokojach i kuchni oraz drabinkowy w łazience; poziomy rozprowadzone pod stropem piwnicy w pomieszczeniach komórki lokatorskiej inwestorki, właściciela lokalu [...] oraz korytarza przez strop w trzech miejscach: kuchni, łazience i pokoju (od strony elewacji tylnej); przejścia rurowe niezabezpieczone; naczynie wzbiorcze zamontowane w spiżarni dostępnej z kuchni;

- w lokalu zdemontowano istniejące grzejniki członowe żeliwne i zaślepiono odgałęzienia z rur stalowych instalacji centralnego ogrzewania dla całego budynku zasilanej z lokalnej kotłowni węglowej RSP N. W. ;

- kocioł zasilający instalację centralnego ogrzewania dla lokalu A2 wraz z instalacją kotłową zamontowano (w [...]) w komórce lokatorskiej w piwnicy przedmiotowego budynku - w obrębie pierwszej klatki schodowej oznaczonej literą "A"; kocioł na paliwo stałe UKS o mocy znamionowej 11kW produkcji - wg tabliczki znamionowej Zakładu Ślusarsko-Kotlarskiego [...] z/s G. ul. [...] nr [...] nr [...], rok budowy 2009;

- pomieszczenie, w którym zamontowano przedmiotowy kocioł jest typową komórką lokatorską, jakie przypisane są do wszystkich mieszkań w budynku i służą na cele gospodarcze gospodarstw domowych właścicielom poszczególnych lokali; pomieszczenie o wys. 2.11 m, dł. 2.88m, szer. 1.44m; odległość drzwiczek zasypowych kotła od ściany ok. 0.90m; ściany murowane i tynkowane, strop żelbetowy, posadzka betonowa, otwór drzwiowy o wys. 1.78m, szer. 0.80m, drzwi na kształtownikach stalowych obłożonych blachą ocynkowaną; drzwi do pozostałych komórek drewniane ażurowe; w pomieszczeniu okno drewniane jednoramowe zamontowane na poziome 1.20m od posadzki, otwarte w dnIu kontroli; wywiew przez pion wentylacyjny z wlotem zabezpieczonym kratką zamontowanym 0.40m od sufitu; do sąsiedniego (z wywiewem) przewodu kominowego podłączono czopuchem kocioł na paliwo stałe wykorzystując ten pion jako przewód dymowy; w przewodzie tym w roku 2015 zamontowano rurę dymowa śr. 120; w pomieszczeniu brak studzienki schładzającej; brak wentylacji nawiewnej (zgodnie z opinią kominiarską nr [...] z dnia 25.11.2014r. do czasu usunięcia nieprawidłowości, w tym zainstalowania nawiewu zewnętrznego typu Z oraz wentylacji grawitacyjnej mistrz kominiarski zakazał użytkowania przedmiotowego kotła c.o.);

- w komórce lokatorskiej z zamontowaną instalacją kotłową przechowywane jest paliwo stałe - ekogroszek w workach;

- inwestorka- współwłaściciel budynku - właściciel lokalu nie posiada aktualnego protokołu kominiarskiego, nie zrealizowała również zaleceń z opinii mistrza kominiarskiego z dnia 25.11.2014r.;

- współwłaściciel budynku - właściciel lokalu nr [...], przez które przechodzi komin z opisanymi przewodami dymowym i wentylacyjnym kotłowni nie wyraża zgody na przebudowę instalacji c.o. w całym budynku i na urządzenie kotłowni w komórce lokatorskiej; zwraca uwagę na wyczuwalny w kuchni i łazience dym oraz plamy na ścianie;

- inwestorka - współwłaściciel budynku - właściciel lokalu nie posiada zgody współwłaścicieli budynku na opisane w protokole roboty budowlane.

PINB ustalił, że aktualnie budynek nr [...] w N. W. stanowi współwłasność właścicieli wyodrębnionych w tym budynku 8 lokali mieszkalnych. Właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z przynależną komórką lokatorską i jednocześnie inwestorem robót jest Pani E. G.. Wg wyjaśnień właścicielki kocioł wraz z instalacja c.o. został zamontowany we wrześniu-październiku 2009 roku, natomiast wkład kominowy w 2015r.; inwestorka nie uzyskała pozwolenia na te roboty, ani nie dokonywała zgłoszenia w Starostwie Powiatowym, nie dysponuje również zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej na zrealizowane roboty budowlane. Wcześniej instalacja c.o. w mieszkaniu (obecnie zdemontowana) zasilana była tak jak wszystkie pozostałe mieszkania w budynku - z lokalnej kotłowni RSP N. W. .

W ocenie PINB wykonywanie instalacji w obiekcie zgodnie z art.3 pkt.7a Prawa budowlanego, kwalifikuje się jako przebudowę obiektu budowlanego, a prace z tym związane, są zgodnie z art. 3 pkt. 2 kwalifikowane jako roboty budowlane. Roboty budowlane w zakresie wykonania instalacji kotłowych i grzewczych w obiekcie nie były poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również nie dokonano zgłoszenia robót do właściwego organu. Działaniami takimi zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego, a w szczególności art. 28 stanowiący, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29-31. Wymienione wyżej roboty zakwalifikowane jako przebudowa obiektu winny być poprzedzone uzyskaniem takiej decyzji.

W wyniku analizy poczynionych ustaleń, organ nadzoru budowlanego uznał, że roboty były prowadzone bez dokumentacji i bez odpowiedniego nadzoru technicznego. Zgodnie z przepisami art.5 Prawa budowlanego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Do przepisów techniczno budowlanych - zgodnie z art.7 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - zaliczane jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz.1422 ze zm., dalej: rozporządzenie).

W opisanym wyżej stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nie widzi możliwości "naprawienia" wykonanych samowolnie robót w trybie "nakazania czynności i robót budowlanych". Wykonana w piwnicy instalacja kotłowa, lokalizacja i sposób urządzenia lokalnej kotłowni z zainstalowanym kotłem c.o. na paliwo stałe narusza przepisy art. 5 Prawa budowlanego, a w szczególności § 97 (niezgodna wysokość drzwi), § 136 (niewłaściwe pomieszczenie techniczne), § 140 (niewłaściwe przewody kominowe), § 234 (brak wymaganych przepustów instalacyjnych - niezabezpieczone przejścia rurowe) w.w. Rozporządzenia, w tym Polskiej Normy PN-B-02411:1987 powołanej w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do Rozporządzenia w zakresie pkt 2.1.3-2.1.6 i2.1.8-2.1.10:

- brak właściwej wentylacji nawiewnej i wywiewnej, tj. w pomieszczeniu nie ma otworu nawiewnego niezamykanego o powierzchni co najmniej 200cm zgodnie z pkt.2.1.6.1 PN-B-02411:1987, natomiast otwór wlotowy wentylacji wywiewnej o wymiarach 12x12cm wykonany 40cm od sufitu - wymagany zgodnie z pkt.2.1.6.2 powołanej wyżej normy otwór wlotowy winien być zlokalizowany pod sufitem pomieszczenia i równy przekrojowi kanału 14x14cm;

- w pomieszczeniu z kotłem brak wymaganego zgodnie pkt.2.1.8 PN-B-02411:1987 wpustu podłogowego podłączonego do kanalizacji lub urządzenia do opróżniania z wody instalacji ogrzewania np. studzienka zbiorcza i pompka ręczna zakończona przewodem ze złączką do węża gumowego.

Ponadto kocioł podłączony został do kanału dymowego o przekroju 14x14cm co nie spełnia wymogów producenta kotła określonych w Dokumentacji Techniczno-Ruchowej - wymagane najmniejsze wewnętrzne wymiary kanału dla przedmiotowego kotła typu UKS o maksymalnej mocy cieplnej 11,2kW (znamionowa moc cieplna 1OkW) to 21x14cm = 294cm2.

PINB wskazał, że przebudowa obiektu budowlanego na nieruchomości objętej współwłasnością w częściach ułamkowych wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną; w takim przypadku na wykonywanie robót potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (por. cyt. wyżej wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13.03.2014r.). Tym bardziej, że wykonane roboty budowlane ingerowały w części wspólne obiektu, tj. ściany, stropy, przewody kominowe, a ze względu na przedmiot i zakres robót budowlanych brak jest możliwości wykonania instalacji kotłowej i grzewczej bez ingerencji w części wspólne budynku.

Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że dla przedmiotowej nieruchomości nie ukonstytuowała się formalnie Wspólnota Mieszkaniowa; nie został powołany zarząd ani osoba reprezentująca Wspólnotę na zewnątrz. W takim przypadku prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane inwestor mogłaby uzyskać poprzez indywidualne oświadczenia woli uzyskane od każdego ze współwłaścicieli.

Inwestor takich oświadczeń nie uzyskała, co sama potwierdziła. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli na dysponowanie przez inwestora nieruchomością wspólną na cele budowlane wyklucza możliwość legalizacji wykonanych samowolnie robót (por. wyrok NSA z dni 11.05.2017r. sygn.akt II OSK 2296/15). Ponadto wykonana instalacji grzewcza oraz kotłowa, lokalizacja i sposób urządzenia lokalnej kotłowni z zainstalowanym kotłem c.o. na paliwo stałe narusza przepisy art. 5 Prawa budowlanego, a w szczególności §97,§ 136, §140, § 234 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym Polskiej Normy PN-B-02411:1987, a wydanie decyzji na podstawie art.51 ust.l pkt.2 Prawa budowlanego nakazującej inwestorowi wykonanie czynności lub robót budowlanych koniecznych w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe gdyż wówczas roboty te byłyby również zrealizowane niezgodnie z prawem, wobec nie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na taki cel.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją E. G. wniosła odwołanie zarzucając PINB wydanie decyzji z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. W jej ocenie organ nie rozważył możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem oraz, że legalizacja robót uzależniona jest od zgody pozostałych współwłaścicieli budynku. Zarzuciła także naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 77, 78 § 1, 80, 84 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie.

Opisaną we wstępie decyzją WWINB utrzymał rozstrzygnięcie PINBz [...] lipca 2018 r. w mocy.

WWINB wskazał, że w niniejszej sprawie należy ponownie stwierdzić, iż wyniku przeprowadzonych przez skarżącą robót doszło do ingerencji w instalację budynku (odłączenie istniejących grzejników i montaż nowej instalacji), co oznacza, że zmieniły się jego parametry użytkowe i techniczne. Okoliczność ta w pełni uprawniała organ do przyjęcia, iż przeprowadzone roboty stanowiły przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, w myśl którego pod pojęciem tym należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. "Wykonanie wentylacji, kanalizacji, czy też instalacji grzewczej nowego pomieszczenia powoduje bowiem zmianę parametrów użytkowych i technicznych budynku.

Roboty budowlane polegające na opisanej wyżej przebudowie nie zostały wymienione w art. 29-31 ustawy Prawo budowlane zwalniających od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, zatem zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ww. ustawy Inwestor przedmiotowe roboty budowlane mógł rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku gdy Inwestor dokonał przebudowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zastosowanie znajdują przepisy art. 50 -51 Prawa budowlanego, ponieważ przebudowa stanowi przypadek inny niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b Prawa budowlanego.

Odnosząc się zaś do wskazanej w wyroku NSA kwestii, iż "organy nie dokonały żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy możliwe jest zalegalizowanie robót budowlanych związanych z podłączeniem kotła centralnego ogrzewania w taki sposób, aby nie ingerować w części wspólne budynku" WWINB wskazał, że podziela ustalenia PINB że nie jest to możliwe, gdyż doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komórka, w której urządzono kotłownie narusza § 136 ww. rozporządzenia warunków technicznych. Zakres wykonanych robót sprawia, że nie ma możliwości wykonania instalacji kotłowej bez ingerencji w części wspólne budynku.

Mając to na uwadze WWINB nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania strony.

W skardze do WSA E. G. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - prawo budowlane poprzez brak wyjaśnienia możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 prawa budowlanego poprzez uzależnienie możliwości legalizacji poczynionych przez skarżącą robót budowlanych od zgody pozostałych współwłaścicieli budynku i prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

- naruszenie przepisu prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie przez organy oceny prawnej i faktycznej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2017 r., sygn. II OSK 2493/16;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., art. 136 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się przez organ do twierdzeń zawartych w odwołaniu;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 k.p.a poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2019 r. tut. Sąd, uwzględniając wniosek skarżącej zawarty w skardze, postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Stawiając się na rozprawie przed Sądem, pełnomocnik skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie WWINB w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu – budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] w N. W. , gmina G. do stanu poprzedniego, w zakresie wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie instalacji centralnego ogrzewania w budynku i wykonaniu w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy instalacji kotłowej dla lokalu mieszkalnego nr [...], poprzez:

- likwidację wykonanej samowolnie instalacji kotłowej w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy oraz

- likwidację wykonanej samodzielnie przebudowy instalacji centralnego ogrzewania w budynku.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, z późń. zm.), w szczególności art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1, a także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 422), zwłaszcza § 97, § 136, § 140, § 234.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pr.bud., w przypadkach innych niż określone w art.48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust.1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Stosownie do art. 51 ust. 1 pr.bud., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust.1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W związku z tym, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już wykonane, zastosować należało art. 51 ust. 7 pr.bud., który stanowi, że przepisy ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1.

W niniejszej sprawie, stanowisko organów obu instancji co do charakteru robót budowlanych dokonanych przez skarżącą, które stanowiły przebudowę w rozumieniu art. 3 ust. 7a pr.bud., zasługuje na aprobatę. Kwestia ta, po przeprowadzeniu powtórnego postępowania administracyjnego w dwóch instancjach i uzupełnieniu zgromadzonego materiału dowodowego jawi się jako niewątpliwa. W związku z tym, nie ulega wątpliwości, iż na wykonanie przedmiotowych prac stanowiących przebudowę skarżąca winna uzyskać pozwolenie na budowę, zaś w sytuacji, gdy w ogóle zaniechała wystąpienia o nie, oczywistym jest, żew sprawie miał zastosowanie tryb z art. 50 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Podkreślić należy, iż niniejsze postępowanie toczy się w przedmiotowej sprawie po raz drugi na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2493/16 poprzedniego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt. II SA/Po 40/16 i poprzedzających go decyzji organów nadzoru budowlanego. Po wszechstronnej i wnikliwej analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego, uprawnione jest przekonanie, że zalecenia wyrażone w uzasadnieniu powyżej wskazanego wyroku NSA, wiążących w niniejszej sprawie dla organów i tut. Sądu, zostały przez organy obu instancji w całości spełnione. Nie doszło do wskazanego w skardze naruszenia art. 153 p.p.s.a. Co istotne, w uzasadnieniu w/w wyroku, NSA uznając za częściowo usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej, przychylił się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Choć skarżąca kasacyjnie podniosła szereg zarzutów w większości tożsamych z zarzutami podniesionymi w obecnie rozpoznawanej skardze, to jednak NSA wskazał dwie zasadnicze wady postępowania, w powodu których uchylił poprzednie orzeczenie Sądu i decyzje, tj. niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz niedokonanie żadnych czynności zmierzających do ustalenia, czy możliwe jest zalegalizowanie robót budowlanych związanych z podłączeniem kotła centralnego ogrzewania w taki sposób, aby nie ingerować w części wspólne budynku. W tych też granicach, wraz z obowiązkiem ponownej weryfikacji spełnienia warunków technicznych, zostały zakreślone przez NSA zalecenia odnośnie zakresu ponownie prowadzonego postępowania.

W tym kontekście uznać należy, że organy obu instancji owym zaleceniom uczyniły zadość w sposób całkowity i przekonujący. Widoczne jest to szczególnie w strukturze uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie po zacytowaniu fragmentów uzasadnienia przedmiotowego wyroku NSA zawierających zalecenia skierowane do organów, organ II instancji szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił swoje stanowisko, nie pozostawiając w tym zakresie żadnych niejasności. Zdaniem Sądu, nie ma racji strona skarżąca, iż przedmiotowe roboty budowlane nie miały charakteru przebudowy, a jedynie "montażu urządzenia grzewczego". Użycie przez skarżącą swoistego eufemizmu, obcego nomenklaturze Prawa budowlanego, nie może prowadzić do odmiennej oceny charakteru prawnego dokonanych robót, albowiem o nim decyduje skala i specyfika prowadzonych robót, nie zaś określenie, jakie się im nada. W niniejszej sprawie doszło do odłączenia istniejących grzejników, zaślepiono odgałęzienia z rur stalowych instalacji centralnego ogrzewania dla całego budynku i montażu nowej instalacji, a także wykonano poziomy pod stropem piwnicy w pomieszczeniach komórki lokatorskiej skarżącej, komórki właściciela lokalu nr [...] i korytarza przez strop w trzech miejscach oraz podłączono przewody dymowe i wentylacyjne kotłowni do komina (tj. część wspólną budynku) przechodzącego przez lokal A3 (gdzie zaobserwowano plamy na ścianie i wyczuwalny dym). Tym samym, tak przeprowadzone roboty mają charakter kompleksowy i w sposób trwały zmieniły parametry użytkowe i techniczne budynku, na co zasadnie zwrócił uwagę organ. Wobec tego, nie ulega wątpliwości, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 3 pkt 7a pr.bud. i przedmiotowe roboty budowlane miały charakter przebudowy. Jednocześnie, Sąd przychyla się do przytoczonych przez organ II instancji poglądów orzecznictwa, które umacniają zajęte przez organ stanowisko.

Wobec tego, bezzasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a, art. 80 k.p.a, art. 84 § 1 k.p.a i art. 136 k.p.a. Odnośnie zasadności powołania biegłego celem wydania opinii z zakresu pożarnictwa, na ten temat wypowiedział się już NSA w wyroku z 13 października 2017 r., gdzie zauważył, że decyzja o dopuszczeniu takiego dowodu należy do uznania organu, a więc uzyskanie tego rodzaju dowodu nie jest konieczne, jeżeli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony, jak również wówczas, gdy wnioskowany dowód nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie należy do organu prowadzącego postępowanie i to do niego należy dobór środków dowodowych, w tym również ocena, czy jest potrzebna i w jakim zakresie opinia biegłego ( por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2017r. sygn. akt II OSK 1936/15, LEX nr 2283181 oraz wyrok NSA z dnia 14 października 2016r. sygn. akt II OSK 3358/14, LEX nr 2169149). W niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność uzyskania opinii biegłego w zakresie wskazanym przez skarżącą, albowiem stan faktyczny sprawy został wyczerpująco ustalony w oparciu o inne środki dowodowe. Przeprowadzona została kontrola wykonanych robót budowlanych, ustalono wymagane parametry zamontowanego kotła, przeanalizowano dokumenty, w tym opinie kominarska wraz z wyjaśnieniami jej autora. Dokonane ustalenia nie wymagały dodatkowych opinii. Wyspecjalizowany organ jakim jest PINB uzasadnił spójnie i logicznie sytuacje faktyczna i prawna wykonanych robót.

Natomiast, odnośnie kwestii możliwości zalegalizowania wykonanych bez wymaganego pozowlenia robót, uznać należy, że również w tym względzie organy sprostały stojącemu przed nim zadaniu. Bezsporne jest, że naruszone zostały wymienione w zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia, bowiem skarżąca tego aspektu sprawy nie uczyniła przedmiotem swoich zarzutów. Nie jest prawdą, jak wywodzi skarżąca, jakoby organy "w żaden sposób nie sprawdziły możliwości legalizacji samowoli budowlanej". Wręcz przeciwnie, to właśnie tej kwestii nadały w toczącym się postępowaniu priorytet, dokonując w tym zakresie kategorycznego i przekonującego rozstrzygnięcia. Nie polega również na prawdzie twierdzenie skarżącej, jakoby organ nie rozpatrzył możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wprost stwierdził, akceptując ustalenie organu I instancji, że "nie ma możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, ponieważ ich wykonanie niewątpliwie będzie wiązało się z wykonaniem robót ingerujących w części wspólne budynku mieszkalnego wielorodzinnego". Jednocześnie, na akceptację zasługuje argumentacja organu na poparcie tegoż stanowiska.

Co do zarzutu skarżącej, jakoby organy nie zobowiązały jej do przedłożenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych, należy zauważyć, iż nie było to celowe w realiach niniejszej sprawy. Problem bowiem nie sprowadzał się do ustalenia czy faktycznie nieprawidłowe wykonanie robót doprowadziło do zagrożenia bezpieczeństwa, w tym zadymiania i plam na ścianach sąsiadów. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, iż organ nie wskazał precyzyjnie zakresu prac, do których wykonania zobowiązał skarżącą. W ocenie Sądu, redakcja sentencji decyzji organu I instancji jest jasna i w połączeniu z jej uzasadnieniem, w którym dokładnie wyjaśniono, które parametry samowolnie zbudowanej instalacji należałoby zmodyfikować w celu dostosowania jej do wymogów prawa, co odnosi się też do niezbędnej infrastruktury budynku (w szczególności dotyczących wymiarów przewodu kominowego i wymiarów pomieszczenia, w którym jest kocioł), nie pozostawia wątpliwości co do swojego znaczenia. Stwierdzone przez organ rozbieżności pomiędzy stanem zastanym a stanem wymaganym przez przepisy prawa, których w tym miejscu nie ma potrzeby przytaczać wobec ich przybliżenia w znanych skarżącej decyzjach organów obu instancji, czynią uprawnionym przekonanie, iż w istocie, aby doprowadzić przedmiotową inwestycję do stanu zgodnego z prawem, należałoby dokonać robót ingerujących w części wspólne budynku, tj. rozbudować lub zbudować nowy komin (w celu uzyskania zgodnej z prawem przepustowości), jak również przystosować niezbędną infrastrukturę w piwnicy skarżącej, która była za mała dla zamontowanego kotła( zbyt niskie drzwi, zbyt niskie pomieszczenie, brak wymaganej wentylacji) zaś biorąc pod uwagę wymagane przez producenta wymagania dla kotła zamontowanego w piwnicy skarżącej, dostosowanie do nich niezbędnej infrastruktury w budynku wiązałoby się nieodłącznie z koniecznością ingerencji w części wspólne budynku, do czego skarżąca nie posiada uprawnienia z uwagi na brak zgody pozostałych współwłaścicieli. Jakkolwiek uznać by można, że prace wykonywane tylko w pomieszczeniach użytkowanych przez skarżącą czy ingerujące w stropy i ściany, bez wpływu na możliwość korzystania z nich przez innych właścicieli jako nie przekraczające zakresu zwykłego zarządu nie wymagałyby zgody pozostałych właścicieli to w realiach niniejszej sprawy taka sytuacja nie występuje. Zbyt mała przepustowość komina dla zamontowanego kotła i zbyt małe pomieszczenie, w którym kocioł się znajduje (co wskazano szczegółowo w obu decyzjach) wymagałoby wykonania robót polegających na powiększeniu pomieszczenia (jego wysokości i tak nie można zmienić) i wybudowania szerszego komina, co z całą pewnością przekracza czynności zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Analiza dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wskazuje, że zamontowany kocioł nie był dostosowany do warunków lokalowych i wymagane przepisami technicznymi zmiany związane byłyby z takimi pracami, które ingerowałyby w części wspólne budynku, na co zgody skarżąca nie uzyskała.

Nie jest zasadny zarzut skarżącej, iż organy skupiły się "wyłącznie na braku zgody pozostałych współwłaścicieli na zmiany w instalacji centralnego ogrzewania". Podnieść należy, że w ponownym postępowaniu organy zbadały możliwość doprowadzenia instalacji do stanu zgodnego z prawem i doszły do słusznego wniosku, iż dokonanie robót budowlanych w ramach legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej wiązałoby się z koniecznością wyrażenia zgody przez pozostałych współwłaścicieli budynku, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Podkreślić trzeba również, że organy zbadały zgodność dokonanych robót ze sztuką budowlaną i doszły do wniosku, iż ten wymóg nie został zachowany. Nadto, organ wskazał, że do doprowadzenia instalacji do stanu zgodnego z prawem konieczna jest przebudowa komina, zaś sama piwnica jest niedostosowana do wymogów zamontowanego kotła, z czego płynie wniosek, iż niezbędna byłaby ingerencja w części wspólne budynku, co wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.

Ustalenia organów nadzoru budowlanego w zakresie braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, pozwalają na przyjęcie, iż w sprawie nie ma możliwości legalizacji wykonanych robót, co skutkuje koniecznością wydania decyzji na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, czyli zobowiązania do demontażu wykonanej samowolnie instalacji kotłowej w pomieszczeniu gospodarczym w piwnicy i samowolnej przebudowy instalacji centralnego ogrzewania w budynku.

Organy w sposób wystarczający wykazały, iż doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe. Pomieszczenie, w którym zamontowany jest kocioł c.o. na paliwo stałe wraz z instalacją kotłową nie spełnia wymagań technicznych w zakresie wysokości, kubatury oraz wentylacji, komin nie ma wymaganej przepustowości. Ewentualna próba doprowadzenia obiektu łączyłaby się z koniecznością istotnych zmian i przeróbek w obiekcie budowlanych, do którego inwestorka nie jest w stanie wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Innymi słowy, inwestorka musiałby zrealizować prace budowlane, na których wykonanie niezbędne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a takowej decyzji nie uzyskałby z uwagi na wyrażany brak zgody przez innych właścicieli.

Zdaniem Sądu, bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organy bowiem dokonały ustaleń, iż istniejący komin posiada niewystarczającą przepustowość, przedmiotowa piwnica jest niedostosowana do wymogów zamontowanego kotła, a także nie zapewniono należytej wentylacji. Nie było również konieczności, a tym bardziej obowiązku po stronie organu, aby zobowiązać skarżącą do przedłożenia stosownych ekspertyz, których notabene sama też nie przedstawiła. Z kolei, zwrócenie uwagi na cywilny aspekt sprawy, jak to ujęła skarżąca w uzasadnieniu skargi, w okolicznościach niniejszej sprawy, ze względu na zakres prac niezbędnych do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej było konieczne, nie przekroczyło odpowiednich proporcji i bez wątpienia nie stanowiło przedmiotu wyłącznej uwagi organu.

Co do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a, w ocenie Sądu nie opierał się on na uzasadnionych podstawach. Poprawność i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy oceniać kompleksowo, nie zaś wybiórczo, co oznacza, że na organie ciąży obowiązek dążenia do zbadania istoty sprawy i poczynienia w tym zakresie kategorycznych i odpowiadających prawdziwemu stanowi faktycznemu i prawnemu ustaleń. Tym samym, organ nie był zobowiązany do tego, aby skrupulatnie rozważać każde z twierdzeń strony skarżącej, tym bardziej w sytuacji, gdy był związany wyrokiem NSA z 13 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2493/16 i wskazanym tam zakresem zagadnień koniecznych do ponownego zbadania. Tym zaleceniom organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, w pełni podołał i zdołał uprzednio istniejące wątpliwości kategorycznie wyjaśnić. We wspomnianym wyroku NSA podniesiono też, że wystąpienie przez organy o dodatkową opinię nie było konieczne, co wobec związania organów i tut. Sądu zapadłym rozstrzygnięciem NSA czyni omawiany zarzut bezzasadnym.

Logiczną konsekwencją powyższych zważań jest nieuwzględnienie kolejnego zarzutu, tj. naruszenia art. 15 k.p.a. Istota sprawy została w całości wyjaśniona, w tym zakresie brak jest zasadniczych wątpliwości, zaś przeprowadzonemu postępowaniu dowodowemu i zgromadzonemu w jego toku materiałowi dowodowemu nie sposób odmówić cechy kompletności. W konsekwencji, podniesiony zarzut należy uznać za całkowicie dowolny i bezzasadny.

Sąd nie podzielił także ostatniego zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten bowiem dotyczy wyłącznie sytuacji, w której ta sama osoba brała udział w wydaniu decyzji w ramach tego samego postępowania administracyjnego zarówno przed organem I instancji, jak również przed organem II instancji. Tymczasem, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Tak więc, podniesiona przez skarżącą okoliczność, jako nieobjęta dyspozycją przywołanego przepisu, nie stanowi podstawy wyłączenia pracowników organu, a tym samym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Rozpoznając niniejszą sprawę w jej granicach, Sąd uznał, że skarga okazała się bezzasadna, a przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, co zobligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.