Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1556/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 10 §1, 77§ 1,79 § 1 i §  2, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92a ust.1,6 i 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej Ł K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 159/14 w sprawie ze skargi Ł K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Ł K na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O (dalej: WSA w O) oddalił skargę Ł K (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [..] grudnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [..] września 2013 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ł K karę pieniężną w łącznej wysokości 8.500 złotych na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.), dalej: u.t.d., i Załącznika nr 3 do tej ustawy. Kara została nałożona za:

- wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu ( Ip.2.2.2. - w kwocie 500 zł);

- wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu o wykonywaniu publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków (Ip.2.2.3. - w kwocie 3.000 zł);

- wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego (Ip.2.5.1 w kwocie 5.000 zł.).

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 7 sierpnia 2013 r. autobus Ł K, którym wykonywany był regularny przewóz osób w komunikacji publicznej, odjechał z Biskupca o godz. 8.19, gdy według rozkładu jazdy winien wyjechać o godz. 8.25, nie zajechał na przystanek do miejscowości Łęgajny, który był następnym przystankiem po przystankach w Biskupcu, ponadto autobus nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową.

Decyzją z dnia [..] grudnia 2013 r. GITD uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za naruszenie określone w Ip. 2.2.3 (wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków) oraz Ip. 2.5.1 (wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego). Organ II instancji nie podzielił zarzutu zgłoszonego w odwołaniu, że brak bocznej tablicy kierunkowej stanowi naruszenie z Ip. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wskazywane przez stronę naruszenie dotyczy wykonywania przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów (np. dzieci do szkół), w rozpoznawanej zaś sprawie wykonywano przewóz regularny w komunikacji publicznej.

WSA w O oddalając skargę na powyższą decyzję uznał, że brak bocznej tablicy kierunkowej stanowi element warunków technicznych pojazdu (autobusu wykonującego regularne przewozy w komunikacji publicznej). Pod pojęciem warunków technicznych rozumieć należy wszystkie te wymogi, które łącznie sprawiają, że pojazd uznany może być za bezpieczny, należycie wyposażony, nadający się do przewozu. Sąd podkreślił, że art. 66 ustawy p.r.d., zawierający delegację do wydania rozporządzenia w sprawie m.in. koniecznego wyposażenia pojazdów, mieści się w rozdziale I Działu III ustawy zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów", co niewątpliwie świadczy o szerszym zakresie tego pojęcia.

Sąd uznał za chybiony zarzut dotyczący nałożenia kary za pominięcie jednego z przystanków, wskazując, że zaistnienie tego naruszenia wynika z zeznań kierowcy autobusu przesłuchanego w charakterze świadka.

Za niezasadny został również uznany zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Skarżący został bowiem prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego wobec niego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jak i o możliwości złożenia wyjaśnień i zgłaszania żądań - zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., z czego skarżący skorzystał i złożył pisemne wyjaśnienie.

Ł K zaskarżając wyrok w całości, domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 951 ze zm.), dalej: rozporządzenie, polegającą na stwierdzeniu, że boczną tablicę kierunkową należy zakwalifikować do warunków technicznych pojazdu, natomiast jej brak stanowi naruszenie określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym l.p. 2.5.1 wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego;

2) przepisów postępowania to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, czyli przyczyn braku zamocowania bocznej tablicy kierunkowej, w tym brak przesłuchania strony na okoliczność przyczyn braku zamocowania tablicy bocznej kierunkowej;

3) przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy i polegających na niedostrzeżeniu przez WSA, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły art. 7, art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 80 k.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka - kierowcy bez udziału strony, co skutkowało tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony bądź innych dowodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a, zatem zaistniały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna Ł K oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., jednak podniesione w niej zarzuty nie mają prawnego uzasadnienia, zatem skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Sąd II instancji odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdza, że zupełnie chybione są te, które wskazują na naruszenie przepisów postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art.10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i § 2 w związku z art. 80 k.p.a., bowiem WSA w O przyjmuje, że organy transportu drogowego poprawnie i wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały prawidłowej jego oceny, w sytuacji gdy postępowanie wyjaśniające było prowadzone z naruszeniem prawa. W tym postępowaniu organy nie wyjaśniły jakie były przyczyny braku tablicy bocznej kierunkowej w kontrolowanym pojeździe, a istotne dla sprawy okoliczności były ustalone na podstawie przesłuchania kierowcy bez udziału strony (przedsiębiorcy) oraz faktów opisanych w protokole kontroli bez ich weryfikowania w trakcie postępowania o nałożenie kary ze względu na naruszenie przepisów u.t.d. Takie uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym są jego istotnymi wadami mającymi wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd I instancji powinien je uwzględnić, zatem nie mógł oddalić skargi.

Tak sformułowane stanowisko strony nie ma prawnego uzasadnienia. Analiza akt sprawy i uzasadnienia skarżonego wyroku jednoznacznie wskazuje, że organy wymierzające karę pieniężną poprawnie ustaliły stan faktyczny sprawy, zatem przyjęcie przez Sąd I instancji tych ustaleń, jako podstawy faktycznej orzekania było działaniem prawidłowym, bowiem rozważania Sądu I instancji koncentrowały się na tych faktach, które były istotne dla wymierzenia kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z wykonywaniem przez skarżącego kasacyjnie przewozu regularnego osób z naruszeniem warunków zezwolenia. Organy przyjęły, a Sąd I instancji trafnie zaakceptował stanowisko, że dla wymierzenia kary nie ma znaczenia jakie przyczyny legły u podstaw tego, że pojazd nie miał zamontowanej bocznej tablicy kierunkowej, skoro karze podlega brak takiej tablicy, a ten fakt został bezsprzecznie ustalony. Podobnie należy odnieść się do twierdzenia skargi kasacyjnej, wskazującego na przyjęcie jako podstawy wymierzenia kary danych z protokołu kontroli i oświadczenia kierowcy kontrolowanego pojazdu, pomimo przesłuchania tej osoby bez obecności skarżącego. Niewątpliwie przepisy k.p.a. regulują sposób przesłuchania świadka i ta czynność procesowa musi spełniać określone rygory formalne. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie błędnie zakłada, że przesłuchanie kierowcy w trakcie kontroli jest tym, o którym stanowi k.p.a., a więc jego skuteczność prawna zależy od formalnej poprawności czynności, zatem obecności strony w trakcie przesłuchania świadka.

Czynności kontroli pojazdów przez organy transportu drogowego w związku z wykonywaniem tego transportu są prawem przewidzianymi, sformalizowanymi działaniami. Ustalenia poczynione w trakcie kontroli, odnoszące się do stanu faktycznego są podstawą do wymierzenia kary, jeżeli nie pozostają w sprzeczności z innymi dowodami. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy podczas kontroli organ stwierdza, że pojazd wykonujący regularny transport drogowy nie spełnia warunków prawem przewidzianych i to jest potwierdzone przez osobę kierującą, bowiem nie wnosi ona zastrzeżeń, że organ dokonał innych ustaleń w protokole niż te, które zostały stwierdzone w trakcie oględzin pojazdu podczas prowadzonej kontroli. Z tego powodu nieobecność skarżącego kasacyjnie podczas dokonania tych czynności nie może być traktowana jako wada postępowania wyjaśniającego. Zatem nie można skutecznie twierdzić, że Sąd I instancji akceptując tak opisaną praktykę organów naruszył przepisy prawa, a przez to jego wyrok jest wadliwy.

W ocenie NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego. W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie stwierdza, że wyrok Sądu I instancji narusza prawo, bo akceptuje naruszenie prawa materialnego, a więc błędną wykładnię art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d. w związku z przepisami rozporządzenia z 6 września 2001 r., gdyż przyjmuje, że organy poprawnie uznały, że brak bocznych kierunkowych tablic w kontrolowanym pojeździe jest naruszeniem warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd wykorzystywany do przewozu osób w przewozach regularnych. Sformułowane w ten sposób stanowisko jest niezasadne. Zgodzić należy się, że tablica kierunkowa, to nie wprost warunek techniczny pojazdu, a więc związany z jego mechanicznym funkcjonowaniem i dopuszczeniem do ruchu. Jednak organy trafnie przyjęły, a Sąd I instancji uznał, że taka tablica jest warunkiem technicznym w szerszym rozumieniu, czyli ze względu na przeznaczenie pojazdu. Ten pogląd w ocenie NSA nie budzi żadnych wątpliwości. Znajduje potwierdzenie w judykaturze, na którą powołuje się uzasadnienie skarżonego wyroku, ale przede wszystkim jest konsekwencją obowiązującego stanu prawnego. Bez wątpienia z treści § 18 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2001 r. wynika, że autobus ma być wyposażony w tablice kierunkowe, jeżeli jest nim wykonywana regularna komunikacja publiczna. Wymóg taki jest dodatkowym wymogiem w zakresie warunków jakie ma spełniać autobus, w ramach działu III rozporządzenia, który określa warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem. Zatem jest to dodatkowy wymóg techniczny takiego pojazdu.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.