Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1413/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Fundacje
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 d
journal: Dz.U. 2015 poz 1255
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę organizacji pozarządowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...], Minister Sprawiedliwości (dalej: "organ II instancji", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 i 695 - dalej: "k.p.a.") w związku z art. 11d ust. 2-3, 5 i 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 294 i z 2020 r. poz. 875 - dalej "ustawa") po rozpatrzeniu odwołania Fundacji H. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") od decyzji Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") z dnia [...] listopada 2019 r. o odmowie wpisu Fundacji H. z siedzibą w W. na prowadzoną listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa kujawsko- pomorskiego punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (znak: [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2019 r., odmówił wpisu Fundacji H. na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na obszarze województwa [...]. W uzasadnieniu wskazano, że Fundacja wnioskiem z 20 września 2019 r. zwróciła się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. o wpis na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa [...] w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Zdaniem Wojewody dołączona do wniosku dokumentacja potwierdziła spełnienie przez Fundację wymogów z art. 11 d ust. 8 i 9 ustawy, niezbędnych do wpisu. W ocenie Wojewody zaistniała jednak negatywna przesłanka wynikająca z art. 11d ust. 5 ustawy, uniemożliwiająca wpis Fundacji na listę. Organ pozyskał bowiem informację o rozwiązaniu z Fundacją umów zawartych na realizację przedmiotowych zadań w 2019 r. przez powiaty: [...], [...] i [...]. W trzech wskazanych przypadkach doszło do rozwiązania umów w 2019 roku. Wojewoda ustalił, że w powiecie nowodworskim Fundacja była wezwana do złożenia miesięcznej karty pracy potwierdzającej realizację zadania do 10 dnia każdego miesiąca, powyższa przesyłka była dwukrotnie awizowana, nie odebrana przez adresata, co skutkowało rozwiązaniem powyższej umowy i wezwaniem do zwrotu dotacji. Wojewoda stwierdził, że w powiecie gorlickim umowę rozwiązano na skutek braku realizacji zadania z zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osoby uprawnione do wykonywania tego rodzaju zadania. Wojewoda stwierdził, że w powiecie [...] umowę rozwiązano ze skutkiem natychmiastowym. Ponadto Wojewoda wskazał, że Starosta [...] w roku 2018 stwierdził wykorzystywanie przez Fundację dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz odstępstwo od pełnienia dyżurów zgodnie z harmonogramem, wobec powyższych Fundacja zwróciła nienależną dotację wraz z odsetkami. Wojewoda wskazał również, że Starosta [...] stwierdził okoliczności uniemożliwiające należytą realizację zadania w zakresie zapewnienia przez Fundację rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, polegającego na zbyt małej liczbie osób posiadających uprawnienia doradców obywatelskich, a w konsekwencji braku stałej obsady na dyżurach i prawidłowego funkcjonowania punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wobec czego powiat [...] odstąpił od wykonania zawartej umowy.

Ponadto w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2019 r., stwierdzono brak obsady punktów pomocy prawnej w miejscowościach Ł. i B. Zdaniem Wojewody, po dokonaniu analizy materiału dowodowego, Fundacja nie daje rękojmi należytego wykonania przedmiotowego zadania publicznego. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. zawiadomił stronę, o braku możliwości załatwiania sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ze względu na konieczność zakomunikowania strome o faktach znanych organowi z urzędu oraz poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Minister Sprawiedliwości zawiadomił także stronę o znanych mu z urzędu faktach, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Minister Sprawiedliwości wskazał, że – wskutek wniesienia przez stronę szeregu odwołań od decyzji wojewodów o odmowie wpisu Fundacji H. na prowadzone przez wojewodów listy organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie danych województw punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego - powziął informacje o faktach, które nie zostały ujawnione w toku niniejszego postępowania. Informacje te zostały powzięte z akt sprawy w przedmiocie odwołania strony od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. (znak: [...]) oraz z akt sprawy w przedmiocie odwołania strony od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r. (znak: [...]). Ujawnione zostały fakty dotyczące: okoliczności rozwiązania umowy zawartej przez Fundację z powiatem [...], [...], [...], [...] [...], [...] oraz innych nieprawidłowości w wykonywaniu przez stronę zawartych umów z poszczególnymi powiatami ([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]), jak również informacji o odstąpieniu przez stronę od umów zawartych w poszczególnymi powiatami ([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]). Minister wskazał także, że w jego ocenie w sprawie istnieją przesłanki zależne od strony, które nie zostały spełnione ani wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika bowiem, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, że nie ziściła się negatywna przesłanka z art. 11 d ust. 5 ustawy. Nie zostały także spełnione wszystkie przesłanki pozytywne z art. 11 d ust. 3 pkt 3 ustawy. Fundacja w piśmie z 6 marca 2020 r. podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyła Fundacja H. , wnosząc o jej zmianę, poprzez wydanie decyzji o wpisaniu powyższej Fundacji na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa [...] w zakresie świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W uzasadnieniu Fundacja podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko i wyjaśnienia. Wskazała ponadto, że wszechstronna analiza już samej tylko treści oświadczeń wysłanych przez starostwa powiatowe oraz przepisów prawa wskazuje, że nie zachodzą stwierdzone przez wojewodę przesłanki negatywne do wydania wnioskowanej przez Fundację decyzji, określone w przywołanym w zaskarżonej decyzji przepisie art. 11 d ust. 5 ustawy. Strona wskazała, że według treści pism starostw powiatowych wszystkie oświadczenia mające stanowić oświadczenie o wypowiedzeniu umowy Fundacji H., powołują się na przesłankę umowną. Wszelkie uprawnienia umowne zastrzeżone są dla powiatów reprezentowanych zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511 ze zm.). W konsekwencji uprawnienie do ewentualnego rozwiązania umowy zastrzeżone dla powiatu wykonuje powiat reprezentowany zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, a nie sam starosta.

Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu powyższego odwołania, skarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, Fundacja spełniła część przesłanek pozytywnych określonych w art. 11 d ust. 2-3 ustawy. Załączyła bowiem do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 w postaci licznych referencji udzielonych przez jednostki samorządów terytorialnych. W rekomendacjach tych jednostki samorządu terytorialnego potwierdziły prowadzenie przez Fundację punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej w okresie od 2016 r. do 2019 r. oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w 2019 r. W rekomendacjach wskazywano na prawidłowy przebieg współpracy z Fundacją. Fundacja złożyła także zaświadczenia jednostek samorządów terytorialnych o rozliczeniu się z przyznanej dotacji na wykonanie powierzonych zadań. Fundacja złożyła również listę adwokatów, radców prawnych, doradców oraz mediatorów, z którymi zawarła umowy o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenie nieodpłatnej mediacji. Do wniosku załączono również zaświadczenia wystawione dla osób posiadających wiedzę i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego oraz potwierdzenia wpisania na listy stałych mediatorów prowadzone przez prezesów sądów okręgowych. Ponadto wraz z wnioskiem przedłożono dokumenty opisujące standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko Wojewody, że Fundacja nie spełniła wszystkich przesłanek pozytywnych, tj. nie spełniła przesłanek, o których mowa w art. 11 d ust. 2 pkt 3 oraz art. 11 d ust. 3 pkt 3 ustawy - nie daje gwarancji należytego wykonania zadania.

W ocenie organu odwoławczego użycie przez ustawodawcę sformułowania "daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie (...)" oznacza, że przypadki wymienione w lit. a-c nie stanowią katalogu zamkniętego zakresu tych gwarancji, a jedynie przykładowe ich wymienienie. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że obowiązek złożenia przez daną organizację wymienionych w ustawie dokumentów służy zatem zapewnieniu, że organizacja pozarządowa wykona zadanie publiczne w sposób niezakłócony i profesjonalny. Minister wskazał, że organ zawierający z daną organizacją umowę na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego musi mieć pewność, że wybrany w konkursie wykonawca zawrze umowę, a w razie jej zawarcia będzie ją wykonywać rzetelnie, posługując się odpowiednio wykwalifikowanymi osobami, sporządzi wymaganą dokumentację oraz prawidłowo rozliczy się z pobranych środków (udzielonej na ten cel dotacji). W celu dokonania tej oceny należy uwzględnić złożone przez organizację dokumenty (opinie, rekomendacje, referencje) a także uwzględnić wszelkie dostępne informacje o świadczeniu przez ten podmiot na rzecz powiatów usług. Minister zaznaczył, że rezultatem takiej analizy być powinno jednoznaczne, graniczące z pewnością przekonanie organu, że dana organizacja będzie w stanie wywiązywać się ze wszystkich nałożonych ustawą obowiązków, że w wyniku realizacji tych działań usługa nieodpłatnej pomocy lub nieodpłatnego poradnictwa zostanie wykonana od początku do końca, tak jak do tego zobowiązał się jej wykonawca, że wykonanie to będzie prawidłowe i zgodne z najwyższymi standardami, a następnie zostanie ono starannie udokumentowane i rozliczone. Minister dostrzegł, że jednym z głównych celów ustawy jest nieprzerwane zapewnienie udzielania przez wykwalifikowane podmioty nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W tym celu, w art. 11 ust. 12 ustawy zawarto regulację, zgodnie z którą w przypadku gdy: 1) do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby powierzenie prowadzenia punktu nie zostanie wyłoniona organizacja pozarządowa do jego prowadzenia, 2) starosta nie zawrze umowy z organizacją pozarządową alb o rozwiąże umowę - stosuje się art. 10 ust. 2. Przepis ten stanowi, że w przypadku niezawarcia porozumienia do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby to porozumienia, starosta przekazuje dziekanom okręgowych rad adwokackich lub dziekanom okręgowych izb radców prawnych informacje w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz e albo ust. 3. Na podstawie tych informacji dziekan wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Minister zaznaczył, że fundacja przystąpiła do konkursu na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego mając świadomość, że realizacja zadania za pomocą osób, posiadających odpowiednie kwalifikacje może być utrudniona lub całkowicie niemożliwa. W ocenie organu odwoławczego fundacja nie dysponowała bowiem odpowiednią ilością osób uprawnionych do prowadzenia poradnictwa obywatelskiego we wszystkich zadeklarowanych punktach, czego wyrazem były inicjowane przez nią, po zawarciu szeregu umów ze starostwami, odstąpienia od podpisanych umów bądź niepodpisywanie takich umów. Brak przewidzenia konieczności zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry skutkował koniecznością odstąpienia przez Fundację od umów w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w następujących powiatach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. W wyniku zaistniałej sytuacji powiat musiał podjąć odpowiednie czynności w celu zapewnienia obsługi tych punktów przez inne podmioty. W ocenie organu odwoławczego istotne w niniejszej sprawie jest to, że konieczność odstąpienia przez Fundację od zawartych umów nie było sytuacją odosobnioną. Minister zaznaczył, że fundacja, bez odpowiedniego oszacowania swoich możliwości należytego wykonania zadań w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przystępowała do licznych konkursów. Było to działanie świadome i zależne od Fundacji. Zdaniem organu odwoławczego taka praktyka skutkowała koniecznością zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów. Do tego czasu w tych punktach nie było świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. W ocenie Ministra zasadny jest więc wniosek, że Fundacja przystępując do konkursów mimo wiedzy, że nie posiada osób zdolnych do wykonywania zadania, wprowadzała w błąd powiaty, w których ubiegała się o zawarcie umów. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że poza odstąpieniem przez Fundację od zawartych umów, nastąpił szereg innych nieprawidłowości podczas ich wykonywania. Minister zaznaczył, że z informacji uzyskanej od Starosty [...] wynika, że Fundacja próbowała odstąpić od zawartej umowy już po przekazaniu pierwszej transzy dotacji, co było sprzeczne z postanowieniami zawartej umowy. Ostatecznie Fundacja i powiat [...] zawarły porozumienie o rozwiązaniu umowy zawartej 28 grudnia 2018 r. Minister wskazał, że w powiecie lubaczowskim Fundacja wygrała konkurs na realizację zadania z zakresu prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Po uzyskaniu informacji o wyborze Fundacja początkowo była zainteresowana realizacją zadania, jednakże po wysłaniu umowy do podpisu Fundacja zaprzestała kontaktu ze Starostwem. Finalnie Fundacja nie zawarła umowy z powiatem i nie wskazała przyczyn jej niezawarcia. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że w powiecie [...] ujawniono przypadek świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę, która nie była doradcą i nie posiadała odpowiednich kwalifikacji, co było przyczyną zawarcia porozumienia o rozwiązaniu zawartej umowy. Zawarcie porozumienia o rozwiązaniu umowy z przyczyny braku możliwości zapewnienia stabilnej obsady punktu w części dotyczącej poradnictwa obywatelskiego, nastąpiło także w powiecie augustowskim. Minister wskazał ponadto, że zastępca Dyrektora Biura Pomocy i Projektów Społecznych [...] poinformował, że Prezydent [...] zawarł z Fundacją umowę w przedmiocie prowadzenia trzech punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Podczas wykonywania tej umowy, stwierdzono nieprawidłowości w realizacji zadania w okresie od 2 stycznia 2019 r. do 19 marca 2019 r., polegające na: braku listy obecności za styczeń w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego; braku części podpisów na liście obecności za styczeń i luty w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego; pełnieniu części dyżurów w dwóch punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez prawników, którzy w tym czasie nie zdobyli jeszcze uprawnień w zakresie świadczenia poradnictwa obywatelskiego; czterech niezgłoszonych nieobecnościach na dyżurach w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz jednym dwugodzinnym spóźnieniu na dyżur w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Organ odwoławczy podkreślił z kolei, że w powiecie [...], z uwagi na brak osób uprawnionych do świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, umowa z Fundacją nie została podpisana. Natomiast powiat [...], z uwagi na niespełnienie przez Fundację wymogu określonego w art. lid ust. 3 pkt 2 ustawy, nie zawarł z Fundacją umowy o realizację zadania z zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Minister zaznaczył, że nie były to sytuacje incydentalne, których wystąpienie miało charakter przypadkowy i niezależny od Fundacji. Powodami niepodpisania umowy lub odstąpienia od niej były bowiem braki odpowiednio wykwalifikowanej kadry mogącej świadczyć poradnictwo obywatelskie. Zdarzały się też sytuacje skierowania do świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego osób nie posiadających wymaganych kwalifikacji. Minister zaznaczył, że niepodpisanie umowy lub odstąpienie od niej miało miejsce w relatywnie dużej liczbie powiatów, które - pomimo gotowości do zawarcia umowy - nie mogły wywiązać się w terminie z nałożonego na nie ustawą zadania. Stwierdzono sytuację braku kontaktu Fundacji z powiatem [...], gdzie po wysłaniu umowy do podpisu Fundacja zaprzestała kontaktu ze Starostwem, ostatecznie nie zawierając umowy z powiatem i nie wskazując przyczyn jej niezawarcia. Minister podkreślił, że tego rodzaju postępowanie Fundacji uzasadnia wniosek, że istnieje wysokie ryzyko, że podobne działania mogłyby powtórzyć się w przyszłości, co utrudniłoby lub nawet zdezorganizowałoby funkcjonowanie sieci jednostek nieodpłatnego poradnictwa w danym powiecie. Skutkiem takiej praktyki mógłby być również, poza wspomnianymi problemami organizacyjnymi i niemożnością zapewnienia ciągłego wykonywania przez powiat zadań wynikających z ustawy, brak możliwości realizacji usług pomocowych przez inne zainteresowane podmioty, które w danym powiecie złożyły oferty, ostatecznie nie wybrane przez powiat. W ocenie organu odwoławczego na podstawie wyżej opisanych sytuacji zasadny jest wniosek, że Fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadania z zakresu świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Działania Fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednich osób, które mogłyby wykonywać poradnictwo obywatelskie a także przypadki kierowania takich osób do wykonywania zadania świadczą o wprowadzeniu odpowiednich starostów w błąd i o świadomym ubieganiu się o to zadanie mimo braku zdolności do jego wykonania. Zdaniem organu odwoławczego powodowało to zaburzenia w organizacji u poszczególnych starostów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w tym konieczność zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów, w wyniku czego do tego czasu w punktach nie było świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. W ocenie Ministra zaszła negatywna przesłanka, o której mowa w art. 11 d ust. 5 ustawy. Fundacja jest bowiem organizacją pozarządową, co do której wystąpiły sytuacje, kiedy starosta rozwiązał umowę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym mowa w art. 11d ust. 6 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego podkreślenia wymaga, że art. 11 d ust. 5 ustawy przewiduje bezwzględną negatywną przesłankę dla odmowy wpisu organizacji pozarządowej na odpowiednią listę. W art. 11 d ust. 5 ustawy ustawodawca wskazał bowiem przeszkody dla dokonania wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji, określając przesłanki negatywne dla dokonania wpisu. Z treści art. 11 d ust. 5 ustawy wynika, że jednym z powodów stanowiących podstawę do odmowy wpisu organizacji pozarządowej na listę podmiotów uprawnionych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji jest rozwiązanie umowy z tą organizacja przez starostę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis. Z przepisu tego wynika zatem, że rozwiązanie w ciągu dwóch lat z organizacją pozarządową przez jakiegokolwiek ze starostów choćby jednej umowy stanowi bezwarunkową przesłankę odmowy wpisu na listę organizacji. Przepis nie stawia przy tym ograniczeń w zakresie ilości rozwiązanych umów, powodów tego rozwiązania, wagi przyczyn, które ten skutek wywołały. Nie stawia też ograniczeń terytorialnych ani takich, które odnosiłyby się do przedmiotu umowy (nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie czy też nieodpłatna mediacja). Minister zaznaczył, że wystąpienie jakiegokolwiek przypadku rozwiązania przez starostę umowy mającej za przedmiot realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji stanowi obligatoryjną przesłankę dla wojewody do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wpisu na każdą z prowadzonych list (listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji), o jaką ubiega się zainteresowana organizacja. Organ odwoławczy wskazał, że wobec Fundacji H. z całą pewnością wystąpiły przesłanki do rozwiązania umowy. Minister wskazał, że w przypadku Starostwa Powiatowego w N. oświadczeniem z 5 marca 2019 r. Starosta [...] rozwiązał

umowę z 14 grudnia 2018 r. nr WA0.032.104.2018, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 tej umowy, ze skutkiem natychmiastowym. Jako przyczynę rozwiązania umowy wskazano brak realizacji zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego w lokalu znajdującym się w budynku Urzędu Miasta w N. Wskazano również, że, pomimo wezwania, nie została złożona przez Fundację karta czasu pracy potwierdzająca realizację zadania. W § 14 ust. 1 pkt 2 umowy z [...] grudnia 2018 r. nr [...] postanowiono, że umowa może być rozwiązana przez Powiat ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego oraz nienależytego wykonywania umowy, w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania publicznego. Organ odwoławczy uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Fundacji o nieważności złożonego oświadczenia przez Starostę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Zgodnie zaś z ust. 3 jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. W ocenie Ministra organem upoważnionym do reprezentowania powiatu, a więc składania za niego oświadczeń woli, jest zarząd. W doktrynie wskazuje się, że nie można mylić prawa do reprezentacji powiatu z uprawnieniem wynikającym z ww. przepisu do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych. Jest to bowiem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl której organem wykonawczym jest zarząd in corpore, a także od zasady wynikającej z art. 34 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza ogólną kompetencję starosty do reprezentowania powiatu na zewnątrz. W ocenie Ministra Sprawiedliwości brak jest podstaw do uznania wadliwości oświadczenia Starosty Nowodworskiego o rozwiązaniu umowy z Fundacją. Bez znaczenia przy tym pozostaje podanie jako podstawy złożenia oświadczenia konkretnych postanowień umowy. Uprawnienie takie dla starosty wynika bowiem z ustawy, a nie z treści stosunku cywilnoprawnego pomiędzy powiatem a Fundacją. Fundacja nie realizowała zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego. Zaistniała zatem podstawa do rozwiązania z nią umowy przez starostę na podstawie art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy. O braku skuteczności tego oświadczenia nie stanowi także błędne wskazanie przez starostę, że rozwiązuje zawartą umowę ze skutkiem natychmiastowym, a nie, jak wynika z art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy, za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Omyłka ta skutkuje jedynie tym, że skutek złożonego oświadczenia w postaci rozwiązania umowy następuje nie w chwili dojścia do Fundacji treści oświadczenia, a dopiero po dwóch tygodniach. Niemniej jednak zwarta z Fundacją umowa została skutecznie rozwiązana przez Starostę. Minister zaznaczył, że niezależnie od powyższego wskazać należy, że przed złożeniem przez Starostę [...] oświadczenia o rozwiązaniu umowy Fundacja złożyła oświadczenie o odstąpieniu od tej umowy z uwagi na zaistnienie

okoliczności uniemożliwiających Fundacji wykonanie umowy. Oświadczenie to zostało przesłane do Starostwa Powiatowego w N. za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 16 stycznia 2019 r. Minister podkreślił, że nie sposób uznać, że oświadczenie to zostało złożone prawidłowo. W § 13 ust. 1 przedmiotowej umowy postanowiono, że w przypadku uprawdopodobnienia wystąpienia okoliczności uniemożliwiających wykonanie tej umowy Fundacja może odstąpić od umowy, składając stosowne oświadczenie na piśmie nie później niż do dnia przekazania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 postanowiono natomiast, że Fundacja może odstąpić od umowy, nie później jednak niż do dnia przekazania dotacji, jeżeli Powiat [...] nie przekaże dotacji w terminie określonym w umowie. Oznaczenie terminu końcowego było przesłanką obligatoryjną zastrzeżenia prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 395 § 1 k.c., bowiem zastrzeżenie prawa odstąpienia nieograniczonego terminem byłoby nieważne i nie wywoływałoby żadnego skutku prawnego. Termin ten może zostać oznaczony w dowolny sposób, także przez wskazanie zdarzenia, które z pewnością nastąpi w przyszłości, lecz nie wiadomo kiedy. Minister dostrzegł, że w niniejszej sprawie termin końcowy złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy został oznaczony zdarzeniem w postaci chwili przekazania dotacji. Powiat [...] przekazał Fundacji pierwszą transzę dotacji w dniu 9 stycznia 2019 r., a zatem przed złożeniem przez Fundację oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Oświadczenie to nie zostało zatem złożone skutecznie. Minister podkreślił, że z uwagi na rozwiązanie umowy przez Starostę

[...] zasadny jest wniosek, że spełniła się przesłanka negatywna, o której mowa w art. 11 d ust. 5 ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że takie same konsekwencje ma rozwiązanie przez Starostę [...] pismem z 25 stycznia 2019 r. umowy na podstawie jej § 14 ust. 1 pkt 2 (błędnie oznaczono jako § 14 ust. 2). Jako przyczynę rozwiązania wskazano nienależyte wykonywanie tej umowy. Lektura pisma w przedmiocie

rozwiązania umowy wskazuje, że starosta wskazał, że Fundacja nie skierowała do realizacji umowy osób uprawnionych do świadczenia poradnictwa obywatelskiego. W § 14 ust. 1 pkt 2 umowy z 20 grudnia 2018 r. postanowiono, że umowa może być rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego oraz nienależnego wykonywania umowy przez fundację, w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania publicznego. Minister zaznaczył, że w przypadku Starostwa [...] oświadczeniem z 17 stycznia 2019 r. rozwiązano ze skutkiem natychmiastowym umowę z 2 stycznia 2019 r. zawartą pomiędzy Fundacją a powiatem gorlickim. Podstawą rozwiązania tej umowy było świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę niewskazaną w ofercie oraz nie posiadającą kwalifikacji wymaganych ustawą. Ponadto, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2019 r. stwierdzono brak obsadzenia punktów w Ł. i B. Tym samym uznano, że umowa jest wykonywana nienależycie. Opisana sytuacja również pokazuje, że Fundacja nie wykonywała prawidłowo umowy w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy zostało podpisane przez Wicestarostę oraz Członka Zarządu, jednak Starosta [...] potwierdził fakt rozwiązania umowy z Fundacją. W znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia 18 stycznia 2019 r. skierowanym do Wojewody [...] starosta podał, że "(...) z dniem 17 stycznia, została rozwiązana, ze skutkiem natychmiastowym, umowa Powiatu [...] z Fundacją H. na realizację zadania publicznego pod nazwą: prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wraz z nieodpłatną mediacją oraz edukacją prawną. Podstawą rozwiązania umowy było nienależyte wykonywanie umowy przez ww. Fundację". Organ odwoławczy podkreślił, że wobec Fundacji H. wystąpiły w 2019 r. sytuacje, w których starostowie rozwiązali z nią umowy na prowadzenie punktów świadczenia poradnictwa obywatelskiego. Wystąpienie już tylko jednej takiej sytuacji skutkuje - zgodnie z art. 11 d ust. 5 w związku z art. 11 d ust. 7 ustawy - obowiązkiem wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę. Minister wskazał, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że wobec Fundacji H. wystąpiły również sytuacje wskazujące na brak gwarancji należytego wykonywania zadań określonych w powołanej ustawie, co w świetle art. 11 d ust. 2 pkt 3 oraz art. 11 d ust. 3 pkt 2 ustawy, także stanowi przesłankę skutkująca odmową wpisu na listę. Organ odwoławczy odniósł się do zawartego w petitum odwołania żądania Fundacji, aby Minister Sprawiedliwości zmienił decyzję Wojewody [...] poprzez wydanie decyzji o wpisie Fundacji H. z siedzibą w W. na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa [...] punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W ocenie Ministra powyższe żądanie, nie może wywołać oczekiwanego przez Fundację skutku prawnego, ponieważ Minister Sprawiedliwości przy rozpatrywaniu odwołania nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia takiej treści, ponieważ naruszałoby ono art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Wpis na listę w świetle przepisów ustawy zastrzeżony został bowiem wyłącznie do kompetencji wojewody.

Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Fundacja H..

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 11d ust. 5 i ust. 7 oraz ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (zwanej dalej "Ustawą") poprzez w szczególności:

a. błędne uznanie, że w przypadku Skarżącego zachodzi przeszkoda (przesłanka negatywna) do wydania decyzji o wpisaniu Skarżącego na listę Wojewody, o której mowa w przepisie art. 11 d ust. 5 Ustawy,

b. błędne uznanie, że w przypadku Skarżącego nie zachodzi warunek (przesłanka pozytywna) do wydania decyzji o wpisaniu Skarżącego na listę Wojewody, o której mowa w przepisie art. lid ust. 2 pkt. 3 i ust. 3 pkt 3 Ustawy, podczas gdy należyta i wszechstronna ocena materiału dowodowego, w tym wyjaśnień Skarżącego, prowadzi do stwierdzenia spełnienia przez Skarżącego warunków (przesłanek pozytywnych) oraz braku przeszkód (przesłanek negatywnych) do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem Skarżącego o wpis na listę Wojewody,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające w szczególności na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności na podstawie twierdzeń Skarżącego, jak również nienależytej wykładni przepisów prawa oraz postanowień umownych, co doprowadziło do wydania decyzji dowolnej, obarczonej błędnymi i dowolnymi ustaleniami własnymi Organu, uniemożliwiło ponadto Skarżącemu należytą realizację uprawnień oraz wykonania obowiązków w toku postępowania, jak również skutkuje nienależytym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody,

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w szczególności poprzez odstąpienie bez żadnej przyczyny przez Organ od treści wyznaczonej i podanej do publicznej wiadomości przez Organ własnej praktyki rozstrzygania spraw związanych z zasadami reprezentacji powiatu przy zawieraniu i rozwiązywaniu umów zawartych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, zaniechanie przeprowadzenia przez Organ administracyjny postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i zaniechanie kierowania się przez Organ administracyjny zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie miesięcznym wskazując jej rozstrzygnięcie poprzez wpisanie Fundacji H. z siedzibą w W. na prowadzoną przez Wojewodę [...] listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa opolskiego punktów w zakresie udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, a ponadto o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła szczegółową obszerną argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny zasadności odmowy wpisu Fundacji na prowadzoną przez Wojewodę [...] listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa [...] punktów udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Zdaniem Sądu skarżąca nie spełniła przewidzianych przez ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 294, dalej: "ustawa") warunków do uzyskania takiego wpisu (tj. istnienia przesłanek pozytywnych i braku wystąpienia przesłanek negatywnych).

W rozpoznawanej sprawie decyzją dnia [...] listopada 2019 r. Wojewoda [...] orzekł o odmowie wpisu Fundacji na prowadzoną przez Wojewodę listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa opolskiego punktów udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wskazując między innymi, że Fundacja udowodniła wystąpienie przesłanek pozytywnych (wynikających z ustawy), natomiast organ powziął wiedzę o zaistnieniu przesłanek negatywnych w zakresie rozwiązania umów z Fundacją przez starostów, co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Wojewoda ustalił, że Fundacja wielokrotnie, uprzednio wygrywając konkursy na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, odstępowała lub też w ogóle nie podpisywała umów w zakresie prowadzenia punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, z uwagi na brak odpowiednio wykwalifikowanych pracowników. Ponadto Wojewoda ustalił też, że w niektórych przypadkach wymienionych w uzasadnieniu decyzji, doszło do rozwiązania umów przez starostów z Fundacją. Ponadto Wojewoda wskazał także na szereg licznych innych nieprawidłowości, polegających na rozwiązaniu umowy przez powiat lub zwrotu dotacji przez Fundację.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 11 d ust. 1-5 z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz ust. 7 ustawy.

Zgodnie z art. 11 d ust. 1- 5 ustawy:

"1. Wojewoda prowadzi listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do

prowadzenia punktów na obszarze województwa.

2. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej

pomocy prawnej, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia

następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem poradnictwa obywatelskiego;

2) posiada umowę zawartą z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub osobą, o której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

c) przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej,

w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości

udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.

3. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań

wiążących się ze świadczeniem poradnictwa obywatelskiego, nabyte w okresie

pięciu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, lub co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa;

2) posiada umowę zawartą z doradcą oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku ze świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i jego dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

c) przestrzegania zasad etyki przy świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

4. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej mediacji, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z prowadzeniem mediacji;

2) posiada umowy zawarte z co najmniej trzema mediatorami, o których mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku z prowadzeniem nieodpłatnej mediacji i jej dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego prowadzenia nieodpłatnej mediacji,

c) przestrzegania zasad etyki przy prowadzeniu nieodpłatnej mediacji,

w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości prowadzonej nieodpłatnej mediacji.

5. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, nie mogą ubiegać się organizacja pozarządowa, która w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 6, nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonanie zadania publicznego lub wykorzystała dotację niezgodnie z celem jej przyznania, jak również ta organizacja pozarządowa, z którą starosta rozwiązał umowę. Termin dwóch lat biegnie od dnia rozliczenia się z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz z odsetkami albo rozwiązania umowy".

Zgodnie zaś z art. 11d ust. 7 ustawy: "Odmowa wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, organizacji pozarządowej, która nie spełnia warunków określonych w ust. 2- 5, następuje w drodze decyzji".

Można zatem podsumować, że ustawa w art. 11 d ust. 1 określa przesłanki pozytywne, jakie organizacja pozarządowa powinna spełnić, aby wojewoda mógł wpisać ją na listę uprawnionych do prowadzenia punktów w określonym zakresie na obszarze danego województwa, jak też przesłanki negatywne określone w art. 11 d ust. 5, których wystąpienie uniemożliwia wpisanie organizacji pozarządowej na prowadzoną przez wojewodę listę.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd w pełni podziela stanowisko Ministra, że w rozpoznawanej sprawie, Fundacja spełniła część przesłanek pozytywnych określonych w art. 11 d ust. 2-3. Załączyła bowiem do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 w postaci licznych referencji udzielonych przez jednostki samorządów terytorialnych. W rekomendacjach tych jednostki samorządu terytorialnego potwierdziły prowadzenie przez Fundację punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej w okresie od 2016 r. do 2019 r. oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w 2019 r. W rekomendacjach wskazywano na prawidłowy przebieg współpracy z Fundacją. Fundacja złożyła także zaświadczenia jednostek samorządów terytorialnych o rozliczeniu się z przyznanej dotacji na wykonanie powierzonych zadań. Fundacja złożyła również listę adwokatów, radców prawnych, doradców oraz mediatorów, z którymi zawarła umowy o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenie nieodpłatnej mediacji. Do wniosku załączono również zaświadczenia wystawione dla osób posiadających wiedzę i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego oraz potwierdzenia wpisania na listy stałych mediatorów prowadzone przez prezesów sądów okręgowych. Ponadto wraz z wnioskiem przedłożono dokumenty opisujące standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Wystąpiły jednak także przesłanki negatywne, uniemożliwiające wpis i w tym zakresie argumentacja zaprezentowana w skardze, jest niezasadna.

Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut jest naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 11d ust. 5 i ust, 7 oraz ust.2 i ust. 3 pkt 3 ustawy. Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych zarówno w zakresie wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w art. 11d ust. 5 ustawy, jak też braku jednej z wymaganych pozytywnych przesłanek wpisu.

Nie ma zdaniem Sądu wątpliwości co do tego, że w odniesieniu do Fundacji wystąpiła negatywna przesłanka dokonania wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego określona w art. 11 d ust. 5 ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że rozwiązanie w ciągu dwóch lat z daną organizacją pozarządową przez jakiegokolwiek ze starostów choćby jednej umowy, stanowi bezwarunkową i obligatoryjną przesłankę odmowy wpisu na listę organizacji. Wystąpienie jakiegokolwiek przypadku rozwiązania przez starostę umowy mającej za przedmiot realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, czy też nieodpłatnej mediacji stanowi obligatoryjną przesłankę dla wojewody do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wpisu na każdą z prowadzonych list (listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji), o jaki ubiega się zainteresowana organizacja. Dlatego już sam fakt rozwiązania w 2019 roku przynajmniej jednej z umów z Fundacją przez choćby jednego ze starostów, stanowił wystarczający powód do odmowy wpisu Fundacji na listę organizacji uprawnionych do udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na terenie województwa opolskiego. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Wojewoda uzyskał od kilku starostów informacje wykazujące rzeczywisty przebieg współpracy Fundacji z szeregiem jednostek samorządowych. W szczególności były to informacje o rozwiązaniu umów z Fundacją na przykład w powiecie nowodworskim i [...]. Kolejne informacje dotyczyły odstąpienia przez Fundację od realizacji zawartej umowy ( np. powiat [...] ). Fakt wystąpienia wobec skarżącej negatywnej przesłanki do wpisu wynika wprost z oświadczeń o rozwiązaniu umowy z Fundacją złożonych przez Starostę [...], Starostę [...] oraz Starostę [...]. We wskazanych powiatach doszło do rozwiązania umów z Fundacją ze skutkiem natychmiastowym. Ponadto rozważone zostało także przez Ministra stanowisko skarżącej dotyczące skuteczności rozwiązania z Fundacja umów przez poszczególnych Starostów.

W tym zakresie trafnie w ocenie Sądu, Minister uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Fundacji o nieważności złożonego oświadczenia przez Starostę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 511 ze zm.; dalej: "ustawa o samorządzie powiatowym") - oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Zgodnie zaś z ust. 3 jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. Organem upoważnionym do reprezentowania powiatu, a więc składania za niego oświadczeń woli, jest zarząd. W doktrynie wskazuje się, że nie można mylić prawa do reprezentacji powiatu z uprawnieniem wynikającym z ww. przepisu do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych. Jest to bowiem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl której organem wykonawczym jest zarząd in corpore, a także od zasady wynikającej z art. 34 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza ogólną kompetencję starosty do reprezentowania powiatu na zewnątrz. Stosunek tej zasady do unormowania z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie jest jasny i może powodować rozbieżności interpretacyjne, w szczególności jeśli się zważy na odmienne uregulowania kwestii reprezentacji innych jednostek samorządu terytorialnego (gminnego i wojewódzkiego). W tej sytuacji wydaje się za uprawnione przyjęcie poglądu, że pojęcie "reprezentacja" w ujęciu ustawy ustrojowej, jaką jest ustawa o samorządzie powiatowym, używane jest w znaczeniu oderwanym od składania oświadczeń woli w stosunkach cywilnoprawnych i odnosi się do dokonywania czynności publicznoprawnych w stosunku z organami administracji rządowej i samorządowej. Sąd pogląd ten podziela. Co do zasady oświadczenia woli w sprawach majątkowych powiatu powinny być zatem składane przez dwóch członków zarządu lub przez członka zarządu i upoważnioną przez zarząd osobę. Ustawa wprowadza od tej zasady jednak wyjątek. Wskazuje ona bowiem, że w określonych sytuacjach oświadczenia woli w imieniu powiatu mogą i powinny, być składane przez Starostę. Zgodnie z art. 11 ust. 9 ustawy w przypadku zaprzestania spełniania warunku, o którym mowa w art. lid: 1) ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym; 2) ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Przepis ten stanowi lex specialis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Wynika z niego, że rozwiązanie umowy z organizacją pozarządową z przyczyn, o których mowa w art. 11 ust. 9 ustawy powinno nastąpić przez Starostę, a nie w sposób określony w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. W przypadku kwestionowana przez Fundację skuteczności złożenia tego oświadczenia Fundacja powinna wystąpić do sądu powszechnego z powództwem, o którym mowa art. 189 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm. dalej: "k.p.c."). Przepisy obowiązującego prawa nie upoważniają wojewody do badania, w toku rozpatrywania wniosku o wpis, zasadności rozwiązania przez starostę z organizacją pozarządową umowy na realizację zadania publicznego. Sam fakt rozwiązania umowy z Fundacją przez starostę stanowi negatywną przesłankę wpisu tej organizacji na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1 ustawy. Sąd w pełni podziela też pogląd, że w obecnym stanie prawnym organom administracyjnym ani sądom administracyjnym nie przysługuje ustawowa kompetencja do samodzielnego kwestionowania ważności czynności prawnych dokonywanych na gruncie prawa cywilnego. Brak jest bowiem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który tym podmiotom przyznawałby wyraźnie kompetencję w tym zakresie. Zatem dokonywanie takiej oceny, a następnie formułowanie wiążących dla stron skutków prawnych, należy uznać za wydane z naruszeniem art. 58 k.c. Ustalenie nieważności czynności prawnej wymaga wydania wyroku ustalającego w trybie art. 189 k.p.c. przez sąd powszechny lub też sąd powszechny władny jest ustalić nieważność umowy w ramach innego postępowania cywilnego (np. o zapłatę). Do takich ustaleń nie jest natomiast władny organ administracji w ramach swoich kompetencji. Dopóki sąd powszechny działając w ramach swojej kognicji nie orzeknie inaczej, należy przyjąć, iż dana czynność prawna jest ważna. Nie ma podstaw, by czynić inne założenie (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 138/15). Istotne jest także, że Fundacja dotychczas z żadnym powództwem nie wystąpiła, a zatem nie obaliła domniemania skuteczności rozwiązania przez starostów zawartych z nią umów. Natomiast starostowie konsekwentnie stoją na stanowisku, że zawarte z Fundacją umowy zostały przez nich rozwiązane. Skarżąca kwestionuje ten pogląd Ministra Sprawiedliwości, ale nie potrafiła wskazać jaki przepis prawa zobowiązywałby ewentualnie wojewodę do badania kwestii skuteczności rozwiązywania umów zawartych przez strony bez jego udziału. Zamiast tego skarżąca zaprezentowała pogląd, iż nie mogła wnieść powództwa na podstawie art. 189 k.p.c. z powodu braku interesu prawnego. Stosownie do treści tego przepisu powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Minister Sprawiedliwości stoi na stanowisku, że Fundacja ma oczywisty interes prawny w wytoczeniu takiego powództwa, ponieważ sytuacja w której jedna ze stron umowy (starosta) uważa umowę za rozwiązaną a druga (Fundacja) za nadal obowiązującą w sposób oczywisty wymaga sądowego rozstrzygnięcia. Przyjmując stanowisko Fundacji, że pierwszeństwo przed takim powództwem ma powództwo o świadczenie lub rozpatrywanie

sprawy w postępowaniu administracyjnym, należy stwierdzić, że nie wpływa to na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Fundacja, stojąc na stanowisku, że umowy są ważne

gdyż nie zostały prawidłowo rozwiązane w sposób oczywisty powinna oczekiwać zapłaty za swoje usługi. Mimo to, dotychczas nie wniosła powództwa z art, 189 k.p.c., powództwa o zapłatę, ani jakiegokolwiek innego. Nie może również zasadnie twierdzić, że sprawa jest rozpatrywana w postępowania administracyjnym, albowiem niniejsze postępowanie wprost tej kwestii nie dotyczy. Sąd podziela pogląd, że Fundacja kwestionuje skuteczność rozwiązania umów przez starostów jedynie na potrzeby postępowań administracyjnych w przedmiocie wpisu tej fundacji na prowadzone przez wojewodów listy organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Ponadto skarżąca podniosła, że do odstąpienia od umów bądź do rozwiązania umów zawartych z powiatami na prowadzenie punków została zmuszona. Zdaniem Sądu, powyższe stwierdzenie stoi w sprzeczności z faktami. To bowiem nie czynniki obiektywne zmusiły Fundację do odstąpienia bądź do rozwiązania umów lecz był to efekt jej nierzetelności i przyjęcia na siebie większej ilości zadań, niż skarżąca była w stanie wykonać. Wynika to z informacji uzyskanych toku przeprowadzonego postępowania przez Wojewodę. Uzyskał on informacje od starostów, że Fundacja odstępowała od wykonywania umów w części dotyczącej poradnictwa obywatelskiego, ze względu na brak kadry mającej uprawnienia do świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Taka na przykład sytuacja miała miejsce w powiecie krotoszyńskim i została szczegółowo opisane w treści decyzji Ministra Sprawiedliwości. Skoro zatem Fundacja z własnej woli rezygnowała z realizacji umów zdając sobie sprawę z tego, że nie dysponuje kadrą pozwalającą na wykonanie swoich zobowiązań, to nie może ona przekonująco wywodzić, iż została do tego zmuszona przez czynniki zewnętrzne.

Biorąc pod uwagę powyższe, z uwagi na rozwiązanie umów przez wskazanych w decyzji Starostów - zasadny jest zdaniem Sądu wniosek, że spełniła się przesłanka negatywna, o której mowa w art. 11d ust. 5 ustawy. Wystąpienie choć jednej takiej sytuacji skutkuje - zgodnie z art. 11d ust. 5 w związku z art. 11d ust. 7 ustawy - obowiązkiem wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę.

Wskazać też zdaniem Sądu należy, że kolejne informacje otrzymane przez Wojewodę, wskazywały również na inne nieprawidłowości w realizacji zadań przez Fundację. Organ trafnie wskazał, że obowiązek złożenia przez daną organizację wymienionych w ustawie dokumentów służy zapewnieniu, że organizacja pozarządowa wykona zadanie publiczne w sposób niezakłócony i profesjonalny. Organ zawierający z daną organizacją umowę na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego musi mieć pewność, że wykonawca zawrze umowę, będzie ją wykonywać rzetelnie, posługując się odpowiednio wykwalifikowanymi osobami, sporządzi wymaganą dokumentację oraz prawidłowo rozliczy się z pobranych środków (udzielonej na ten cel dotacji). W celu dokonania tej oceny należy uwzględnić złożone przez organizację dokumenty (opinie, rekomendacje, referencje) a także uwzględnić wszelkie dostępne informacje o świadczeniu na rzecz powiatów usług. Rezultatem takiej analizy powinno być jednoznaczne, graniczące z pewnością przekonanie organu, że dana organizacja będzie w stanie wywiązywać się ze wszystkich nałożonych ustawą obowiązków, że w wyniku realizacji tych działań usługa nieodpłatnej pomocy lub nieodpłatnego poradnictwa zostanie wykonana od początku do końca, tak jak do tego zobowiązał się jej wykonawca, że wykonanie to będzie prawidłowe i zgodne z najwyższymi standardami, a następnie zostanie ono starannie udokumentowane i rozliczone. Słusznie Minister zaznaczył, że jednym z głównych celów ustawy jest nieprzerwane zapewnienie udzielania przez wykwalifikowane podmioty nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Tymczasem Fundacja przystępowała do konkursu na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego mając świadomość, że realizacja zadania za pomocą osób posiadających odpowiednie kwalifikacje może być utrudniona lub całkowicie niemożliwa. Fundacja nie dysponowała bowiem odpowiednią ilością osób uprawnionych do prowadzenia poradnictwa obywatelskiego we wszystkich zadeklarowanych punktach, czego wyrazem były inicjowane przez nią, po zawarciu szeregu umów ze starostami, odstąpienia od podpisanych umów bądź niepodpisywanie takich umów. Brak przewidzenia konieczności zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry skutkował koniecznością odstąpienia przez Fundację w całości albo w części od zawartych umów o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w kilkunastu powiatach. W kolejnych powiatach ze względu na brak realizacji usługi nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez doradców posiadających kwalifikacje wymagane przez ustawę doszło do rozwiązania umowy o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez starostę. Bezsporne jest zatem, że Fundacja przystępowała do konkursów na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, deklarowała gotowość wykonywania zadań z tego zakresu, nie posiadając wystarczającej liczby osób z wymaganymi ustawą kwalifikacjami, pozwalającymi na wykonywanie tego rodzaju czynności we wszystkich zadeklarowanych punktach. Następstwem takiego działania była konieczność odstępowania od zawartych umów, ich rozwiązywanie przez starostów, czy też uchylanie się przez Fundację od podpisania umów. Jak wynika z materiału dowodowego, taka sytuacja miała miejsce w powiecie krotoszyńskim. Ponadto jak wynika z informacji Ministra, w powiecie opolskim, Fundacja nie przystąpiła do zawarcia umowy na świadczenie usług, pomimo wyłonienia jej w otwartym konkursie ofert. W wyniku zaistniałej sytuacji powiaty musiały podejmować odpowiednie czynności w celu zapewnienia obsługi tych punktów przez inne podmioty. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że sytuacje odstąpienia przez Fundację od zawartych umów, nie miały charakteru jednostkowego. Ponadto, nie były one spowodowane przyczynami leżącymi po stronie powiatów, lecz wynikały z niemającej potwierdzenia w faktach oceny przez Fundację swoich możliwości kadrowych, sformułowanej mimo braku odpowiedniej ilości wykwalifikowanych, spełniających wymagania ustawowe osób mogących wykonywać czynności doradztwa obywatelskiego. Fundacja jak to wyżej opisano, bez odpowiedniego oszacowania swoich możliwości należytego wykonania zadań w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przystępowała do licznych konkursów. Taka praktyka skutkowała koniecznością zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów w zastępstwie za Fundację. Do tego czasu w tych punktach nie była udzielana pomoc prawna. Należy także podkreślić zasadność stwierdzenia Wojewody że Fundacja, przedstawiła we wniosku z dnia 20 września 2019 r. informacje niezgodne ze stanem rzeczywistym. Fundacja przystępowała bowiem do konkursów mimo, że nie posiadała odpowiedniej liczby osób zdolnych do wykonywania zadania. Wprowadzała zatem w błąd powiaty, w których ubiegała się o zawarcie umów co do swoich faktycznych możliwości wywiązania się z umowy. Ponadto jak wynika z materiału dowodowego, poza wywołanym działaniem Fundacji (brakiem po stronie Fundacji wykwalifikowanych osób mających świadczyć pomoc), rozwiązaniem umów przez starostów ze skutkiem natychmiastowym w powiatach [...], [...] i [...] nastąpił szereg innych nieprawidłowości podczas ich wykonywania, które skutkowały złożeniem przez starostów oświadczeń o odstąpieniu od umowy. Jako przykład służyć może informacja o tym, że Starosta [...], oświadczeniem rozwiązał umowę z 14 grudnia 2018 r. zawartą z Fundacją z powodu braku realizacji zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego w lokalu znajdującym się w budynku Urzędu Miasta w [...]. Z kolei Starosta [...] rozwiązał w dniu 17 stycznia 2019 r. umowę w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zawartą z powodu świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę nie wskazaną w ofercie a zarazem nie posiadającą kwalifikacji wymaganych ustawą. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2019 r. stwierdzono brak obsady punktu w Ł. i B. w wyznaczonym czasie funkcjonowania tych punktów.

Słusznie zatem Minister uznał, że Fundacja nie spełnia również określonej w art. 11d ust. 3 ustawy pozytywnej przesłanki wpisu na listę, nie dając gwarancji należytego wykonania zadań, co w świetle art. 11d ust. 2 pkt 3 oraz art. 11d ust. 3 pkt 2 ustawy, stanowi przesłankę skutkującą odmową wpisu na listę.

Ponadto jeszcze raz należy podkreślić, że sam fakt rozwiązania przez starostów umów z Fundacją stanowił samoistną przesłankę wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę.

Nie doszło także w ocenie Sądu do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organ prowadził postępowanie na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego, kierując się przy tym proporcjonalnością, bezstronnością i zasadą równego traktowania. Skarżącej został zapewniony czynny udział w postępowaniu. Brak jest też podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Sporządzone uzasadnienie decyzji, wbrew twierdzeniu skarżącej, zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy wynikające z powyższego przepisu. Zarówno Wojewoda jak i Minister Sprawiedliwości działali na podstawie przepisów prawa, wskazali podstawy prawne swoich decyzji, ustalili znaczenie stosowanych norm, dokonali subsumpcji i ustalenia następstw prawnych. W rzetelny i transparentny sposób zgromadzono materiał dowodowy i umożliwiono stronie wypowiedzenie się w tym zakresie. Nie doszło także do naruszenia art. 9 k.p.a. Organy bowiem wyczerpująco informowały skarżącą o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W szczególności Fundacja miała możliwość zapoznania się z całym materiałem dowodowym uzyskanym bez jej udziału, a który skutkował negatywnym dla niej rozstrzygnięciem. Nie doszło także do uchybienia zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu sformułowanej w art. 10 § 1 k.p.a. Zarówno Wojewoda jak i Minister Sprawiedliwości umożliwili Fundacji składanie wniosków dowodowych, zapoznanie z pełnym materiałem dowodowym, jak również odniesienie się do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Nie doszło również do naruszenia zasady przekonywania sformułowanej w art. 11 k.p.a. Zdaniem Sądu wyczerpująco wyjaśniono stronie zarówno wystąpienie negatywnej przesłanki wpisu na listę jak i brak spełnienia wszystkich przesłanek pozytywnych. Sąd nie dostrzega także uchybień w zakresie szybkości i prostoty postępowania, a zatem niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 12 k.p.a.

Należy także zdaniem Sądu podzielić argumentację Ministra Sprawiedliwości, że nie doszło do naruszenia art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ od treści wyznaczonej i podanej do publicznej wiadomości przez organ własnej praktyki rozstrzygania spraw związanych z zasadami reprezentacji powiatu przy zawieraniu i rozwiązywaniu umów zawartych na podstawie ustawy, zaniechania przeprowadzenia przez organ administracyjny postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i zaniechania kierowania się przez organ administracyjny zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżąca zasadności tego zarzutu upatruje w zamieszczonej na stronie internetowej darmowapomocprawna.gov.pl odpowiedzi na pytanie dotyczące reprezentacji powiatu przy zawieraniu i rozwiązywaniu umów zawartych w celu realizacji zadań wynikających z ustawy. Wbrew twierdzeniom Fundacji, we wskazanej odpowiedzi podkreślono, że gdy ustawa wskazuje wprost na starostę (art. 10 ust. 2), to – jako regulacja szczególna w stosunku do ustawy o samorządzie powiatowym - kreuje nową kompetencję, którą przyznaje właśnie staroście. Ponadto odpowiedź na pytanie zamieszczone na powyższej stronie internetowej, do której odwołuje się skarżąca, dotyczy ogłaszania oraz - w przypadku wyłonienia organizacji mającej świadczyć nieodpłatną pomoc prawną lub nieodpłatne poradnictwo obywatelskie -

zawierania (podpisywania) umów na realizację zadania, a także rozliczania wykonania zadania. Natomiast przyczyną uznania za udowodnione wystąpienia wobec Fundacji przesłanki negatywnej wynikającej z art. 11 i d ust. 5 ustawy, było rozwiązanie umowy zawartej z Fundacją przez starostę. Przytaczana przez skarżącą odpowiedź, nie dotyczy rozwiązywania umów tylko ich zawierania, a ponadto potwierdza pośrednio przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko, według którego rozwiązanie umów przez starostów, zgodnie z przyznaną im w ustawie kompetencją, wywołuje skutek w postaci obowiązku odmowy wpisu organizacji na prowadzoną przez wojewodę listę. Zdaniem Sądu należy zgodzić się z organem, że prezentowane na stronie internetowej stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące interpretacji przepisów ustawy, nie ma charakteru wiążącego. Żadna bowiem ustawa nie przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości kompetencji do dokonywania wiążącej wykładni prawa. Zgodnie z zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) do wydania tego typu wykładni każdy organ administracji publicznej musi mieć wyraźną podstawę prawną. W konsekwencji treści zaprezentowane na stronie internetowej stanowią jedynie niewiążące stanowisko co do możliwości rozumienia i stosowania przedstawionych w nim przepisów prawnych.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.