Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3139/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 146 § 1, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 2 ust. 1 lit. b, § 5 ust. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1581
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] czerwca 2016 r. znak [...] Agencja Restrukturyzacji i Rozwoju Rolnictwa –Departament Oceny Projektów Inwestycyjnych w W. poinformował N. Sp. z o.o. w U., że odmawia przyznania pomocy w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 4.2 " Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój". Odmowa nastąpiła na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 349 dalej ustawa o wspieraniu) oraz ze względu na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret pierwsze oraz § 5 ust. 8 pkt. 1, a także zaistnienie okoliczności określonych w § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach Działania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2015 poz.1581 – dalej rozporządzenie z dnia 5 października 2015 r. rozporządzenie w sprawie pomocy).

Organ w uzasadnieniu pisma wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret pierwsze Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 października 2015r., pomoc przyznaje się podmiotowi, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (...) w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia (...). W Wykazie tym, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia, w odniesieniu do kodu PKD 10.12.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu wyłączona została działalność w zakresie uboju nieobjęta rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie niektórych wymagań weterynaryjnych, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w rzeźniach małej zdolności produkcyjnej (Dz. U. Nr 98, poz. 630). Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, górny limit uboju dla drobiu został określony na poziomie nie przekraczającym 150 000 sztuk rocznie. Zatem działalność prowadzona na podstawie dołączonej do wniosku o przyznanie pomocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. [...] z dnia [...].01.2014 r., określającej "ubój drobiu w ilości 220 tys. sztuk tygodniowo", nie podlega wsparciu.

Organ podkreślił, że zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 853/2004 (Załącznik III, Sekcja II Mięso drobiu i zajęczaków, Rozdział IV Higiena uboju) etap uboju składa się z czynności związanych z: oszałamianiem, odkrwawianiem, oskórowaniem lub oskubaniem, patroszeniem oraz schłodzeniem. W związku z powyższym w przypadku przekroczenia limitu uboju dla rzeźni o małej zdolności produkcyjnej (tj. uboju powyżej 150 tys. sztuk drobiu rocznie) zadania związane z ww. zakresem nie mogą zostać objęte dofinansowaniem. Dodatkowo nawet w przypadku usunięcia zadań niekwalifikowalnych, operacja nie będzie mogła podlegać finansowaniu z uwagi na niespełnienie warunku określonego w § 5 ust. 8 pkt. 1) rozporządzenia wykonawczego, ponieważ minimalna wysokość pomocy nie będzie wynosiła 100 000 zł.

Organ podkreślił, że w dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawca wskazuje, że planowane do zakupu maszyny/urządzenia będą wykorzystywane na etapie rozbioru drobiu (zad. A1 - Wyposażenie działu rozbioru drobiu o elementy linii schładzania powietrznego drobiu, zad. A2 - Wyposażenie działu rozbioru drobiu o linię patroszenia i obróbki podrobów, zad. A3 - Pompa ciepła (transformator ciepła). W biznes planie kilkukrotnie wyjaśniono, że żadne z planowanych do zakupu urządzeń/maszyn/instalacji nie dotyczy części ubojowej ani nie jest z nią wspólnie użytkowany. Jednakże zakres operacji wynikający z załączonych do wniosku o przyznanie pomocy ofert oraz decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z [...] stycznia 2016 r. znak [...] zatwierdzająca projekt technologiczny zakładu wskazuje na ich wykorzystanie na etapie uboju.

Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej analizy ustalił, że

w ramach zadania A1. Wyposażenie działu rozbioru drobiu o elementy linii schładzania powietrznego drobiu na podstawie oferty z dnia [...].12.2015 r. wystawionej przez U. Sp. z o.o. ustalono, że wskazane w niej wyposażenie, tj. stół ażurowy, transporter łańcuchowy, konstrukcja wsporcza transportera oraz sterowanie, dotyczy działu uboju a nie jak wskazano w dokumentacji aplikacyjnej oraz ww. ofercie działu rozbioru. Linia schładzania, w skład której wchodzą wymienione powyższej urządzenia jest końcowym etapem uboju.

w ramach zadania A2. Wyposażenie działu rozbioru drobiu o linię patroszenia i obróbki podrobów na podstawie oferty z dnia [...].12.2015 r. wystawionej przez U. Sp. z o.o. ustalono, że wskazane w niej wyposażenie, tj. przewieszacz, transporter łańcuchowy, konstrukcja wsporcza nierdzewna, zestaw automatów do patroszenia z automatycznym uzyskiem podrobów (stekownica, przecinarka powłok brzusznych, patroszarka, przenośnik tacowy, system automatycznego uzysku podrobów, wolownica, urządzenie kontroli końcowej, myjka wewnętrzno-zewnętrzna), platforma do inspekcji weterynaryjnej, platforma do patroszenia, wyczepiacz, ześlizg z wyczepiacza, automatyczna żołądkarka, czyszczarka żołądków, zestaw próżniowy do maszyny kontroli końcowej, sterowanie linii patroszenia i obróbki podrobów, dotyczy działu uboju. Kompletna linia do patroszenia automatycznego, w skład której wchodzą wymienione powyżej urządzenia jest etapem uboju drobiu.

Organ wskazał, że mając na uwadze brak możliwości wsparcia prowadzonej przez wnioskodawcę działalności w zakresie uboju drobiu, ze względu na niespełnienie warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 Iit. b tiret pierwsze rozporządzenia Ministra z 5 października 2015 r., a tym samym niekwalifikowalność zadania A1 oraz zadania A2 Agencja na podstawie § 13 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego dla poddz. 4.2, odmówiła przyznania pomocy bez wezwania do usunięcia braków z uwagi na niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Organ wskazał ponadto, że w ramach operacji wnioskodawca zamierzał zrealizować również zadanie A3. Pompa ciepła (transformator ciepła), jednakże z uwagi na zaistnienie powyższych okoliczności i wyłączenie z kosztów kwalifikowalnych zadania A1, A2 i III. 1, suma pozostałych kosztów kwalifikowalnych wynosi 108 420,00 zł, co przy 50% poziomie współfinansowania operacji daje kwotę pomocy w wysokości 54 210 zł, a tym samym nie spełnia warunku określonego w § 5 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego dla poddz. 4.2 w zakresie minimalnej wysokości pomocy.

Od przedmiotowego rozstrzygnięcia (aktu) skarżący złożył do Prezesa ARiMR wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W wezwaniu tym skarżący zarzucił naruszenie wskazanych w nim przepisów prawa

oraz w pkt 4 zarzucił, że Agencja oparła swoje rozstrzygnięcie na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych.

W uzasadnieniu wezwania skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie Agencji narusza obowiązujące przepisy i winno zostać uchylone. Przytoczył treść § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret pierwsze Rozporządzenia MRiRW z 5 października 2015r., który określa przyznanie pomocy i podkreślił, że pomoc przyznaje się uprawnionemu podmiotowi, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w tym produktów będących wynikiem tego przetwarzania, w zakresie - co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W myśl wskazanego załącznika nr 1 jednym z rodzajów działalności, w zakresie którego może zostać przyznana pomoc z przedmiotowego działania jest "Przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu - w zakresie uboju nie dotyczy działalności w zakresie nieobjętym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie niektórych wymagań weterynaryjnych, jakie powinny produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w rzeźniach o malej zdolności (PKD 10.12.Z). Skarżący podkreślił, że zgodnie z cytowanym wyżej załącznikiem do rozporządzenia, z działalności objętej kodem PKD 10.12.Z, została wyłączona określona działalność w zakresie uboju, nie zaś podmioty prowadzące działalność w zakresie uboju, które nie spełniają kryteriów rzeźni o niskiej zdolności produkcyjnej. W powyższej normie doszło do wyłączenia przedmiotowego, nie zaś wyłączenia podmiotowego jak uznaje Agencja .

Zdaniem skarżącego nie ma zatem prawnych przeszkód do przyznania pomocy podmiotowi, który prowadzi działalność w zakresie przetwarzania i konserwowania mięsa z drobiu (10.12.Z) w tym działalność w zakresie uboju, w rozmiarze przekraczającym wymogi przewidziane dla rzeźni o małej zdolności produkcyjnej, z tym jednak zastrzeżeniem, iż pomoc dla takiego podmiotu nie może być przeznaczona na działalność sensu stricte związaną z ubojem.

Podkreślił, że nie podziela także twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia, które w ocenie Agencji wynikają z zapisów załącznika nr 3 sekcja II rozdział IV Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 139, str. 55 z późn. zm.), zmierzających do bardzo szerokiego rozumienia pojęcia uboju, co skutkowałoby eliminacją wnioskodawcy z systemu udzielanej pomocy. Zdaniem skarżącego z powołanych przez Agencję przepisów w żaden sposób nie można wysnuć wniosku, iż etap uboju składa się z wszystkich czynności wskazanych na str. 2 in fine skarżonego pisma, tj. oszałamianie, odkrwawianie, oskórowanie lub oskubanie, patroszenie oraz chłodzenie.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 1 pkt 2 Europejskiej Konwencji o ochronie praw zwierząt przeznaczonych do uboju (Dz. U. z 2008r., nr 126, poz. 810): Ubój to spowodowanie śmierci zwierzęcia po unieruchomieniu, ogłuszeniu oraz wykrwawieniu.

Wskazał, że w biznesplanie wnioskodawca wyraźnie wskazał (str. 7 biznesplanu) iż prowadzi działalność w zakresie uboju, rozbioru i przetwórstwa drobiu. Etapy produkcji błędnie zaliczone przez Agencję do uboju mają miejsce już po dokonaniu uboju na etapie rozbioru i przetwórstwa drobiu.

W tym stanie rzeczy wniósł o przywrócenie wniosku do dalszego procedowania.

W uzupełnieniu swojego stanowiska skarżący złożył dodatkowo pismo z [...] września 2016 r., w którym podtrzymał dotychczasowe argumenty oraz na ich poparcie odwołał się do treści 2 pism ARiMR z [...] listopada 2015 r., dotyczących zasad udzielania pomocy w zakresie uboju oraz pismo z [...] września 2016 r. wraz z załącznikiem w postaci pisma Głównego Lekarza Weterynarii z [...] września 2016 r., w którym zawarte zostało stanowisko wspomnianego lekarza co do pojęcia uboju.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z [...] września 2016 r. działający w imieniu Prezesa ARiMrR Z-ca Dyrektora Departamentu oceny Projektów odnosząc się do przedstawionego stanowiska wskazał, że nie doszło do naruszenia prawa i przedstawił argumenty przemawiające za tą oceną.

Od rozstrzygnięcia ARiMR w Warszawie z [...] czerwca 2016 r. N. Sp. z o.o. złożyła skargę.

W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. § 2 ust. 1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania 4.2. "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1581) - poprzez błędną jego wykładnię, a w rezultacie bezzasadne przyjęcie, że planowana do realizacji inwestycja nie dotyczy działań wymienionych w Załączniku Nr 1 do Rozporządzenia,

2. § 5 ust. 8 pkt 1 oraz § 13 ust. 1 wyżej wymienionego Rozporządzenia przez ich bezzasadne zastosowanie,

3. załącznika III, sekcja II Rozdział IV Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE.L. z 2004 r. Nr 139, str. 55 z późn. zm.), poprzez bezzasadne przyjęcie zbyt szerokiej definicji uboju, niezgodnej z obowiązującym prawem, w szczególności z art. 2 lit. j) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz. Urz. UEL 303z 18.11.2009, sir. 1) .

4. nieprawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące zakresu czynności mieszczących się w pojęciu "ubój", co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało odmowę przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania 4.2. "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój".

W związku z postawionymi zarzutami skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności ARiMR i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła swoje argumenty dotyczące rozumienia zapisów załącznika nr 1 do rozporządzenia MRiRW z 5 października 2015 . w odniesieniu do PKD 10.12.Z i wskazała na błędne jej zdaniem rozumienie tego zapisu przez organ. Wskazała, że brak jest przeszkód do udzielenia pomocy na inwestycje obejmujące inne czynności związane z przetwarzaniem i konserwowaniem mięsa z drobiu, w tym związane z obróbką poubojową.

Podkreśliła, że takiej wykładni wyżej wymienionych przepisów dokonała Agencja w pismach z dnia [...].11.2015 r. znak: [...] i znak: [...].

Nieuprawniona, nieuzasadniona i zbyt daleko idąca jest także interpretacja uboju dokonana przez Agencję, która w tym zakresie powołała się na rozporządzenie (WE) nr 853/2004 (Załącznik III, Sekcja II Mięso drobiu i zajęczaków, Rozdział IV Higiena uboju) w sytuacji gdy powołany przez Agencję przepis nie zawiera definicji uboju i nie określa jakie czynności obejmują ubój, a jakie obróbkę już poubojową.

Wskazała, że w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz. Urz. UE L 303z 18.11.2009, str. 1) w art. 2 lit. k) zawarto definicję rzeźni z odwołaniem się do rozporządzenia WE nr 853/2004, na które powołuje się Agencja w zakresie czynności związanych z ubojem. Według tej definicji "rzeźnia" oznacza każdy zakład wykorzystywany do uboju zwierząt lądowych objęty zakresem stosowania rozporządzenia (WE) nr 853/2004.

Nadto w rozdziale I art. 2 lit. j Rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 "uśmiercanie" oznacza każdy celowo wywołany szereg czynności, który powoduje śmierć zwierzęcia, zaś "ubój" oznacza uśmiercenie zwierząt przeznaczonych do spożycia przez ludzi.

Zdaniem skarżącej z definicji tych wynika, że czynności uboju kończą się na wykrwawieniu zwierzęcia, a dalsze czynności dotyczące zwierzęcia stanowią już obróbkę poubojową.

Skarżąca podkreśliła, że obydwa rozporządzenia należy czytać w powiązaniu ze sobą, ponieważ regulują one materię obchodzenia się ze zwierzętami przeznaczonymi na rzeź oraz warunki dokonywania uboju i dalszych czynności z uśmierconym zwierzęciem w celu pozyskania mięsa przeznaczonego do spożycia przez ludzi.

Dowodem prawidłowości takiej wykładni jest zawarta w rozporządzeniu nr 853/2004 konieczność rozdzielenia czynności ściśle ubojowych od czynności związanych z obróbką poubojową, które muszą być wykonywane w oddzielnych pomieszczeniach (vide pkt 2 lit. b) Sekcji II, Rozdział II rozporządzenia nr 853/2004. Skarżąca spełniła ten nakaz, co dokumentuje zatwierdzony decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Projekt technologiczny zakładu N. Sp. z o.o., który wskazuje jednoznacznie na rozdzielenie czynności ubojowych wykonywanych w jednym pomieszczeniu, od czynności związanych z obróbką poubojową wykonywanych w innym pomieszczeniu niż czynności ubojowe.

Podkreśliła, że mięso drobiowe po uboju i wstępnej obróbce polegającej na wypatroszeniu, nie musi być schładzane lecz może być poddawane rozbiorowi na ciepło, a zatem nawet gdyby przyjąć błędną interpretację Agencji dotyczącą zakresu czynności ubojowych, to elementy linii schładzania powietrznego drobiu, o których dofinansowanie ubiega się skarżąca, związane są z wyposażeniem działu rozbioru drobiu, a nie działu uboju. W związku z tym niezasadnie Agencja zastosowała przepis § 5 ust. 8 pkt 1) rozporządzenia, ponieważ uzasadniona kwota wsparcia przekracza minimalną wysokość pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skargę należało uwzględnić.

Z treści wniosku o udzielenie pomocy, w tym biznes planu wynika, że skarżąca prowadzi rzeźnię, w której dokonywany jest ubój jak i rozbiór mięsa.

Zasadniczym problemem w sprawie jest ustalenie, czy przewidziane do zakupu maszyny i instalacje służą do uboju dokonywanego w rzeźni i powinny być wykluczone z udzielenia pomocy ze względu na zakres działania skarżącej (ubój 220000 sztuk drobiu w tygodniu),czy też nie dotyczą tych czynności zatem skarżąca mogła by zostać objęta pomocą.

Rozważając przedmiotowe zagadnienie należy wskazać, że zgodnie z treścią § 2 ust.1 rozporządzenia krajowego w brzmieniu obowiązującym na datę rozstrzygnięcia: 1. Pomoc przyznaje się:

1) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli:

a) działa jako przedsiębiorca prowadzący mikro, małe lub średnie przedsiębiorstwo, w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 651/2014",

b) wykonuje działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w tym produktów będących wynikiem tego przetwarzania, w zakresie:

– co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub ...

Zgodnie ze wskazanym załącznikiem nr 1 w odniesieniu do PKD 10.12.Z - "Przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu - w zakresie uboju nie dotyczy działalności w zakresie nieobjętym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie niektórych wymagań weterynaryjnych, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w rzeźniach o małej zdolności produkcyjnej" (Dz. U. 2010 poz. 630).

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. 2007 poz. 1885) -10.12.Z – przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu

Podklasa ta obejmuje:

- czynności rzeźni związane z ubojem drobiu, obróbką poubojową i pakowaniem mięsa z drobiu,

- produkcję świeżego, schłodzonego lub zamrożonego mięsa z drobiu, porcjowanego,

- wytapianie jadalnych tłuszczów z drobiu,

- produkcję pierza i puchu.

Podklasa ta nie obejmuje:

- pakowania mięsa wykonywanego na zlecenie, sklasyfikowanego w 82.92.Z.

Z przedstawionych zapisów wynika, że w zakresie czynności rzeźni przewiduje się m.in. ubój i czynności związane z obróbką poubojową. Z treści załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie pomocy wynika natomiast, że w odniesieniu do podklasy PKD 10.12.Z - w zakresie uboju nie dotyczy działalności w zakresie nieobjętym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. Zatem przedstawione wyłączenie nie dotyczy innych czynności rzeźni, w tym czynności poubojowych. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w § 1 rozporządzenia z 19 maja 2010 r. zawarto zapis, że określa ono niektóre wymagania weterynaryjne dotyczące konstrukcji, rozplanowania i wyposażenia, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w rzeźniach o małej zdolności produkcyjnej, w których rocznie poddaje się ubojowi nie więcej niż m.in.150 000 sztuk drobiu - § 1 pkt 2.

Akty prawne mające zastosowanie w sprawie wskazane jako podstawa rozstrzygnięcia organu nie zawierają definicji uboju. Organ odmawiając przyznania pomocy wnioskodawcy wskazał, że nie spełnia on warunków określonych w § 2 ust 1 pkt 1 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie pomocy ze względu na przedstawiony zapis załącznika nr 1 w zakresie PKD 10.12.Z wskazując, że zadania A1 i A2 oraz III. 1 , są zadaniami bezpośrednio związanymi z czynnością uboju, na co wskazuje treść zapisów Załącznika III Sekcja II Mięso drobiu i zajęczaków rozdział IV Higiena Drobiu.

W tym miejscu należy wskazać, że w § 2 pkt powoływanego już rozporządzenia MRiRW z 19 maja 2010 r. – określono wymagania w stosunku do podmiotu prowadzącego rzeźnię, o której mowa w § 1 ust. 1 pod kątem spełniania wymogów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 853/2004.

Z art. 2 rozporządzenia nr 853/2004 wynika, że do celów tego rozporządzenia stosuje się definicje podane w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002, w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004, w załączniku I oraz definicje techniczne zawarte w załączniku II i III.

Definicje, które zawarte są w rozporządzeniach (WE) nr 178/2002 i 852/2004 nie zawierają definicji uboju.

Jeśli chodzi zaś o definicje rozporządzenia nr 853/2004 to w załączniku I określono w pkt 1.11., że: "Podroby" to świeże mięso inne niż mięso tuszy, w tym narządy wewnętrzne i krew, 1.12. "Narządy wewnętrzne" oznaczają narządy z klatki piersiowej, jamy brzusznej i jamy miednicy, łącznie z tchawicą i przełykiem, a u ptaków także wole, zaś w pkt 1.16. -"Rzeźnia" oznacza zakład dokonujący uboju i patroszenia zwierząt, których mięso jest przeznaczone do spożycia przez ludzi oraz w pkt 1.17."Zakład rozbioru mięsa" to zakład, w którym dokonuje się oddzielenia kości od tuszy i/lub rozbioru mięsa.

Rozporządzenie nie zawiera definicji patroszenia tym niemniej z treści pkt 1.16 wynika, że ubój i patroszenie to w rozumieniu przedmiotowego rozporządzenia dwie oddzielne czynności.

Organ stwierdził, że zgodnie z załącznikiem III sekcja II Mięso Drobiu i Zajęczaków rozdział IV higiena Drobiu pkt 5 na ubój składają się czynności takie jak oszołomienie, odkrwawianie, oskórowanie lub oskubanie, patroszenie i dalsza obróbka, którą trzeba wykonać bez zbędnej zwłoki i w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu mięsa. Zdaniem Sądu okoliczność, że w pkt 5 wskazano na czynności, które powinny zostać dokonane niezwłocznie i które wskazują, że po oszołomieniu drobiu czy zajęczaków należy wykonać wskazane czynności, nie dowodzą, że wszystkie one składają się na czynność uboju. Należy przyjąć, że wskazywane czynności, są niezbędne do przeprowadzenia w związku z koniecznością zachowania określonych standardów celem zapewnienia bezpieczeństwa pozyskanego mięsa dla potrzeb żywienia ludzi. Należy podkreślić przy tym, że w pkt 4 tego rozdziału mowa jest o uboju i o tym, że należy go dokonać bez zbędnej zwłoki. W rozdziale IV zwraca się również uwagę na to, że pkt :

6. Podmioty prowadzące rzeźnie zobowiązane są przestrzegać wskazówek właściwych organów, celem zapewnienia odpowiednich warunków do przeprowadzenia badań poubojowych, a zwłaszcza prawidłowego zbadania zwierząt po uboju.

7. Po badaniu poubojowym:

a) części niezdatne do spożycia przez ludzi trzeba jak najszybciej usunąć z czystego sektora zakładu;

b) mięso zatrzymane lub uznane za niezdatne do spożycia przez ludzi oraz produkty uboczne nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi nie mogą mieć styczności z mięsem zgłoszonym jako nadające się do spożycia przez ludzi;

oraz

c) narządy wewnętrzne lub części narządów wewnętrznych pozostałe w tuszy, z wykluczeniem nerek, trzeba usunąć w całości, jeżeli jest to możliwe, oraz jak najszybciej, chyba że właściwe organy wydadzą zezwolenie na inne postępowanie.

8. Po badaniu i wypatroszeniu, zwierzęta poddane ubojowi trzeba umyć i jak najszybciej schłodzić do temperatury nie wyższej niż 4 °C, o ile mięso nie jest poddane rozbiorowi w stanie ciepłym.

Zdaniem Sądu z podanych zapisów wynika, że wypatroszenie czyli usunięcie całości lub części narządów wewnętrznych, co odbywa się po badaniu poubojowym, nie jest uznawane za czynność wchodzącą w skład pojęcia uboju a pozostawienie ( jak należy rozumieć po uprzednim rozcięciu powłoki brzusznej dokonywanej po uśmierceniu zwierzęcia) narządów wewnętrznych, ma związek z koniecznością dokonania badania poubojowego, ponieważ wiele z tych narządów czyli wątroba, serce, żołądek stanowi tzw. podroby oferowane do spożycia przez ludzi.

Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że ubój to wszystkie czynności dokonywane zgodnie z zapisem pkt 5 rozdziału IV rozporządzenia nr 853/2004, ponieważ sam ustawodawca w pkt 1.16 przedmiotowego rozporządzenia o czym była już mowa, rozróżnił ubój i patroszenie.

Nadto skoro rozporządzenie nr 853/2004 zawiera przepisy odnoszące się do higieny obowiązujące w rzeźniach i zakładach rozbioru mięsa to jest oczywiste, że głównie w tym zakresie reguluje ono wraz z przepisami, do których odsyła - kwestie z tym związane. Niezależnie od tego okoliczność, że w przepisach mających zastosowanie w sprawie, nie znalazła się definicja uboju nie oznacza, że nie można definicji tej poszukiwać w przepisach, które mają pośredni z nimi związek. Zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko skarżącej, że w sprawie mogą mieć zastosowanie definicje rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz.Urz. UE L 303 z 18.11. 2009 r.), ponieważ ubój bez wątpienia musi w sobie zawierać uśmiercenie zwierzęcia po to, żeby możliwe były dalsze czynności związane z obchodzeniem się z już uśmierconym zwierzęciem, nawet jeżeli zgodnie z zapisami rozporządzenia 853/2004, część z tych czynności w rozumieniu tego rozporządzenia wchodziło by w zakres uboju. Zatem należy zwrócić uwagę na to, że rozporządzenie nr 1099/2009 w pkt 8 preambuły wprost odwołuje się do rozporządzenia nr 853/2004 w zakresie higieny w rzeźniach, zaś w art. 2 w pkt j) "ubój" oznacza uśmiercenie zwierząt przeznaczonych do spożycia przez ludzi, w pkt k)"rzeźnia" oznacza każdy zakład wykorzystywany do uboju zwierząt lądowych objęty zakresem stosowania rozporządzenia (WE) nr 853/2004, zaś pkt a określa, że "uśmiercanie" oznacza każdy celowo wywołany szereg czynności, który powoduje śmierć zwierzęcia. Zaznaczyć wypada, że rozporządzenie to zawiera również definicję ogłuszania, przy czym zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu zgodnie z metodami i szczegółowymi wymogami związanymi ze stosowaniem tych metod określonymi w załączniku I. Do chwili śmierci zwierzęta są utrzymywanie w stanie nieprzytomności i niewrażliwości na bodźce.

Sąd mając na względzie powyższe okoliczności uznał , że stanowisko organu jest nieprawidłowe co do przyjęcia, że patroszenie wchodzi w zakres pojęcia uboju i wskazuje, że należy je uznać za czynności poubojowe, które nie zostały wykluczone z PKD 10.12.Z w myśl załącznika nr 1 rozporządzenia w sprawie pomocy. W związku z tym brak jest podstaw do uznania na tym etapie sprawy, że nie doszło do spełnienia wymogów § 2 ust. 1 pkt 1 lit b tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie pomocy jak również, ze istniała podstawa do zastosowania § 5 ust.8 pkt 1 rozporządzenia. Tym samym brak było podstaw do wykluczenia co do zasady zakwestionowanych zadań jako niekwalifikowanych. Tak więc skoro organ zastosował treść § 13 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu bez dalszego badania złożonego wniosku, mając na uwadze przedstawione stanowisko Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przystąpi on do jego weryfikacji i jeśli będzie taka potrzeba wezwie skarżącą do ewentualnych wyjaśnień i uzupełnień.

Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a uchylił zaskarżony akt (rozstrzygnięcie).O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.