Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 233/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 133 § 1 , art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1241/15 w sprawie ze skargi M. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od M. G. na rzecz M. zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 października 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1241/15), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. G., stwierdził, że uchwała Zarządu Dzielnicy B. Miasta [...] W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, została wydana została z naruszeniem prawa.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

M. G., w styczniu 2008 r. zamieszkała bez zgody wynajmującego w lokalu nr [...] przy ul. M. w W., którego najemcą była H. M. W dniu [...] stycznia 2008 r. M. G. złożyła wniosek o zawarcie z nią umowy najmu lokalu socjalnego. W oświadczeniu, skierowanym do Urzędu Dzielnicy B. W. - Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami, podała, że lokal nr [...] przy ul. M. ma powierzchnię użytkową [...] m2, w tym powierzchnię mieszkalną [...] m2 (1 pokój z kuchnią) i jest przez nią zajmowany samodzielnie (gospodarstwo jednoosobowe) od stycznia 2008 r. Z akt sprawy wynikało również, że M. G. została objęta pomocą społeczną od 1995 r., a źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w kwocie [...] zł. W sprawie ustalono także, że w/w legitymuje się niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym, cierpi na neuropatię cukrzycową i schorzenia kręgosłupa.

W tej sytuacji - na podstawie § 13 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. nr XL1II/1010/2004 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 309, poz. 9577 z późn. zm.) oraz uchwały Zarządu Dzielnicy B. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] - po wcześniejszym pozytywnym zaopiniowaniu wniosku M. G. przez Komisję Mieszkaniową w dniu [...] maja 2008 r. – uzyskała ona kwalifikację do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z zasobu mieszkaniowego gminy.

Następnie jednak okazało się że M. G. tylko do maja 2011 r. dokonywała wpłat tytułem opłat za korzystanie z lokalu w kwotach po [...] zł miesięcznie. W październiku 2012 r. Sąd Rejonowy dla W. wydał natomiast w stosunku do niej nakaz zapłaty na kwotę [...] zł za zaległości, wg stanu na dzień [...] marca 2011 r. Od czerwca 2011 r. na koncie opłat czynszowych nie odnotowano też już żadnych wpłat i według stanu na dzień [...] grudnia 2013 r. zaległość na koncie opłat czynszowych za zajmowanie w/w lokalu stanowiło kwotę [...] zł.

Z tej przyczyny Zarząd Dzielnicy B. W., uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.), § 6 pkt 8 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. Nr XLVI/1422/2008 w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) zmienionej uchwałą Nr XCI 11/2729/2010 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 203, poz. 6025), w związku z § 24 ust. 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937), zmienionej uchwałą Nr XVII/353/2011 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 116, poz. 3676) oraz uchwałą Nr XLVIII/1304/2012 (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r., poz. 6), w § 1 skreślił M. G. z listy osób oczekujących na najem lokalu jako gospodarstwo jednoosobowe, w § 2 wskazał, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W uzasadnieniu stanowiska organ, powołując się na § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Nr LVII 1/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W. podał, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu. Z uwagi zatem na brak jakichkolwiek wpłat ze strony osoby zajmującej lokal, a co przyczyniło się do powstania tak wysokiego zadłużenia lokalu, postanowiono skreślić nazwisko M. G. z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.

Wyżej przedstawiona uchwała Zarządu Dzielnicy B. W. z dnia [...] stycznia 2014 r., po wyczerpaniu ustawowego trybu zaskarżenia, stała się przedmiotem skargi M. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zarzucając naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały. Zgodziła się wprawdzie z faktem, że nie uiszcza opłat za korzystanie z lokalu, ale twierdziła, że od kilku lat zwraca się z prośbą o przyspieszenie przyznania mieszkania socjalnego, do którego mając tytuł prawny, mogłaby uzyskać dodatek mieszkaniowy. Podnosiła też, że od wielu lat nie utrzymuje kontaktów z córką i zaprzeczyła, aby zamieszkiwała wspólnie z H. S., który jedynie od czasu do czasu u niej tylko przebywał.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy B. W. wnosił o jej oddalenie. Powołując się na przepis § 22 ust. 2 i ust. 5 w zw. z § 26 ust. 3 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., organ wskazał, że skreślenie z listy osób oczekujących na najem lokalu spowodowane było w tym wypadku brakiem wpłat za korzystnie z lokalu oraz ustaleniem, że oświadczenie złożone przez M. G. o samodzielnym zamieszkiwaniu w lokalu, było niezgodne z rzeczywistym stanem sprawy.

Uchylając – na zasadzie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." – zaskarżoną uchwałę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była uzasadniona. Biorąc jednak pod uwagę, że od daty podjęcia przedmiotowej uchwały upłynął jeden rok, Sąd nie stwierdził jej nieważności.

W ocenie Sądu, § 24 ust. 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W., który został powołany w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, nie zawierał jakiejkolwiek przesłanki materialnej, stanowiącej podstawę do skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, wnioski zaopiniowane przez komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Powołany natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy stanowił, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Z akt sprawy, jak i z zaskarżonej uchwały wynikało natomiast, że skarżąca zajmowała lokal mieszkalny bez tytułu prawnego.

Nadto, jak wywodził Sąd, kwestia dokonywania opłat za zajmowany lokal mieszkalny, tak w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu, tj. w dniu [...] maja 2008 r., jak i w dniu podjęcia uchwały o skreśleniu jej z tej listy, nie różniła się zasadniczo. W czasie, gdy podejmowana była uchwała o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, skarżąca uiszczała - tytułem opłat jedynie po [...] zł. Lokal był już wówczas zadłużony. Okoliczność ta znana więc była Zarządowi Dzielnicy B. i wiadomo było także już w 2011 r., że skarżąca w ogóle nie uiszcza opłat.

Powyższe okoliczności – jak zaakcentował Sąd - nie były zatem nowymi okolicznościami, które - na gruncie uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W. - mogłyby stanowić podstawę skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu, uchwała z dnia 9 lipca 2009 r. nie uzależniała też możliwości przyznania lokalu socjalnego od nieposiadania zaległości w opłatach za zajmowany lokal, co oznaczało, że nie było podstaw do skreślenia zaskarżoną uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. M. G. z listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego.

Ponadto Sąd zauważył, że w zaskarżonej uchwale organ nie poruszał w ogóle, podniesionej w odpowiedzi na skargę, kwestii zgodności z rzeczywistym stanem sprawy oświadczenia wnioskodawczyni o samodzielnym zamieszkiwaniu w lokalu. Podniesienie tego zagadnienia, a także kwestii możliwości zamieszkania wnioskodawczyni ze zstępnymi w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. nie pozwalało też przyjąć, że stanowiły one podstawę uchwały z dnia [...] stycznia 2014 r. Tym samym, kwestie te nie podlegały w niniejszym postępowaniu ocenie Sądu, jako przesłanki skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Zarząd Dzielnicy B. W. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, to jest: art. 141 § 4 oraz 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. poprzez:

-) dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, polegającej na przyjęciu, iż kwestia dokonywania opłat za zajmowany lokal mieszkalny, tak w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jak i w dniu podjęcia uchwały o skreśleniu jej z tej listy, nie różniła się zasadniczo, podczas gdy z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż zadłużenie lokalu w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie stanowiło zadłużenia skarżącej i nie obciążało jej, a ponadto skarżąca w tym czasie uiszczała część opłat z tytułu zamieszkiwania w lokalu. Natomiast w dniu podjęcia uchwały o skreśleniu skarżącej z listy, zadłużenie lokalu było spowodowane brakiem wpłat skarżącej i ją obciążało a ponadto skarżąca nie uiszczała żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania w lokalu, który to stan trwał od połowy 2011 r.

-) niedostateczne wyjaśnienie motywów wyroku oraz nie wskazanie i nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, polegające na ogólnym stwierdzeniu, że uchwała z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy nie uzależnia możliwości przyznania lokalu socjalnego od nieposiadania zaległości w opłatach za zajmowany lokal, podczas, gdy z uzasadnienia wyroku powinno wynikać, jaka jest podstawa prawna rozstrzygnięcia i jak te przepisy są interpretowane przez sąd i które przepisy uchwały legły u podstaw oceny prawnej w sprawie;

2. prawa materialnego, to jest art. 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (dalej: uchwała) poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na przyjęciu, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do osób zajmujących lokal na podstawie tytułu prawnego, podczas gdy przepis ten dotyczy "wnioskodawcy", bez względu na to czy zajmuje lokal na podstawie tytułu prawnego, czy bez tego tytułu.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący organ wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono w szczególności, że z motywów zaskarżonego wyroku nie wynika, czy Sąd Wojewódzki w ogóle analizował przepisy uchwały, które stanowiły materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały. Sąd ograniczył się bowiem do przytoczenia tylko dwóch przepisów wskazanych przez organ a które Sąd zakwestionował, ale nie wskazał przy tym, jak te przepisy należało wykładać.

Podnoszono też, że wskazanie w uchwale błędnej podstawy prawnej, nie powoduje jej nieważności, jeżeli podstawa prawna do jej wydania istnieje. Wskazywano, że zgodnie z § 26 ust. 3 omawianej uchwały, lista osób zakwalifikowanych do zawarcia z nimi umowy najmu lokalu podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełniania kryterium dochodowego. W przypadku niespełniania któregokolwiek z kryteriów, dokonuje się skreślenia z listy.

Zgodnie też z § 26 ust. 4 uchwały, w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, o której mowa w ust. 3, zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy.

Podobnie, zgodnie z § 27 ust. 2 cyt. uchwały, w przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch propozycji wskazanych w ust. 1, zarząd dzielnicy, [...] może postanowić [...] o skreśleniu jej z listy [...]. Zgodnie z § 28 ust. 4 i 5 uchwały, określa przypadki skreślenia z listy osób, które nie przejdą pozytywnie weryfikacji przed skierowaniem do zawarcia umowy.

W związku z powyższym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, organ miał podstawy prawne do dokonywania weryfikacji osób znajdujących się na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu mieszkalnego. Weryfikacja odbywała się co 12 miesięcy oraz zawsze przed skierowaniem do zawarcia umowy najmu, jeżeli od ostatniej weryfikacji upłynęło więcej niż 6 miesięcy (§ 26 ust. 3 i § 28 ust. 1 uchwały).

Podkreślano w tym miejscu, że uchwała w żadnym przepisie nie definiuje pojęcia "weryfikacji wniosku". W § 26 ust. 3 stanowi się, że lista podlega weryfikacji co najmniej w zakresie spełniania kryterium dochodowego, a w przypadku nie spełnienia któregokolwiek z kryteriów dokonuje się skreślenia z listy. Takie postanowienie, przy jednoczesnym braku definiowania kryteriów podlegających weryfikacji, wymaga aby organ dokonywał tej weryfikacji w taki sposób, w jaki dokonuje weryfikacji wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu. A zatem, podstawową kwestię stanowiło spełnianie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego i metrażowego, o których mowa w § 4 uchwały, z zastrzeżeniem postanowień § 5 uchwały. Następnie organ weryfikuje wnioski z uwzględnieniem postanowień § 6 uchwały, określającego w jakich przypadkach odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu oraz § 22 uchwały, który określa jakie okoliczności i warunki bytowe wnioskodawców są poddane analizie przy rozpatrywaniu wniosku o najem lokalu.

Skarżący organ akcentował również, że konieczność weryfikacji sytuacji faktycznej osób znajdujących się na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu znajduje uzasadnienie nie tylko w treści uchwały, lecz również jest uzasadniona długim oczekiwaniem na przydział lokalu, który to okres może trwać kilka lat. W trakcie tego okresu sytuacja faktyczna wnioskodawcy może zaś ulec zmianie, która może przesądzić np. o skreśleniu osoby z listy oczekujących. Brak możliwości skreślenia wskazywałby, że niezależnie od zmiany sytuacji bytowej, dotyczącej wnioskodawcy, osoby raz umieszczone na liście uzyskiwały by prawo do zawarcia z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego bez względu na ich sytuacje materialną i osobistą. To zaś naruszałoby przepisy uchwały, które przydział lokalu uzależniają od sytuacji bytowej i osobistej.

Odnosząc się natomiast do wykładni § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały, autor skargi kasacyjnej zwracał uwagę, że odnosi się on wprost do "wnioskodawców", a nie do najemców, czy innych osób które mają tytuł prawny do lokalu. Zgodnie zaś z definicją, zawartą w § 1 pkt 20 uchwały, wnioskodawcą jest osoba występująca do m. st. Warszawy z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu. Osoba ta - z definicji - może być najemcą lokalu mieszkalnego, może być osobą bezdomną, jak również może zajmować lokal bez tytułu prawnego. Nieuzasadnionym więc było wnioskowanie sądu, iż fakt, że skarżąca nie miała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, powodowało, iż przytoczony przepis nie ma zastosowania w sprawie. Przepis ten znajdował bowiem zastosowanie w każdym przypadku analizowania wniosku osoby o najem lokalu mieszkalnego, jak również w każdym przypadku weryfikowania takiego wniosku na podstawie § 26 ust. 3 czy § 28 ust. 1 uchwały. Przedmiotem zaś analizy jest dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu (bez względu na posiadany tytuł prawny), w szczególności przestrzeganie warunków określonych w umowie (ta przesłanka będzie dotyczyła osób korzystających z lokalu na podstawie umowy) oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (ta przesłanka znajduje zastosowanie do wszystkich wnioskodawców bez względu na tytuł prawny do lokalu, ponieważ odnosi się do obiektywnych obowiązków "najemcy" związanych z ponoszeniem opłat za lokal, uiszczaniem czynszu lub wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z lokalu, przestrzeganie porządku domowego, regulaminów dotyczących mieszkańców itp.).

Podnoszono również, że Sąd błędnie ustalił, iż sytuacja, tak w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jak i w dniu podjęcia uchwały o skreśleniu jej z tej listy, nie różniła się zasadniczo. Tymczasem, skarżąca w dniu [...] stycznia 2008 r. złożyła wniosek o zakwalifikowanie jej do grona osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, dołączając do wniosku orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, uchwałą z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy B. zakwalifikował ją do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (na podstawie § 13 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. nr XLIII/1010/2004), przy czym na w tym czasie na koncie lokalu nr [...] przy ul. M. występowało zadłużenie w kwocie około [....] zł, obciążające poprzednią użytkowniczkę lokalu. W dacie zaś jej śmierci tj. w dniu [...] lipca 2008 r. zaległości te wynosiły zaś [...] zł i w kwietniu 2009 r. Skarbnik W. – wobec śmierci dłużnika, który nie pozostawił żadnego majątku, z urzędu postanowił o umorzeniu w/w należności. Zatem powyższy dług nie dotyczył skarżącej, która do maja 2011 r. dokonywała wpłat po [...] zł miesięcznie z tytułu zajmowania lokalu. Zaprzestanie zaś dokonywania tych wpłat przez skarżąca w okresie późniejszym spowodowało powstanie zaległości na koncie przedmiotowego lokalu, które – wg stanu na dzień [...] grudnia 2013 r. – wynosiły kwotę [...] zł i zaległość obciążała już w całości skarżącą. Wg stanu na dzień [...] października 2015 r. na koncie lokalu wystąpiła zaś zaległość w kwocie [...] zł..

W tym miejscu skarżący kasacyjnie akcentował zatem, że sytuacja skarżącej, w chwili podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu jej do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oraz w dniu podjęcia uchwały o skreśleniu jej z tej listy, wbrew twierdzeniu Sądu, różniła się znacząco.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, M. G. wnosiła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które - w zakresie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz błędnej wykładni art. 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/175/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy - okazały się zasadne.

Rozpoznawana sprawa dotyczyła oceny legalności uchwały Zarządu Dzielnicy B. W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia M. G. z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki uznał, że uchwała ta została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu I instancji, powyższe uzasadniał fakt, iż: po pierwsze, wskazany w treści zaskarżonej uchwały § 24 ust. 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/175/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy nie zawierał jakiejkolwiek przesłanki materialnoprawnej, mogącej stanowić podstawę do skreślenia z listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, po drugie, powołany w uzasadnieniu kwestionowanej uchwały § 22 ust. 2 pkt 1 w/w uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., odnosił się tylko do najemców lokali a M. G. takiego statusu nie miała (zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul M. w W. przy bez tytułu prawnego), po trzecie zaś, kwestia dokonywania opłat przez stronę za korzystanie z zajmowanego lokalu przedstawiała się tak samo zarówno w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu M. G. do zawarcia umowy najmu lokalu (uchwała z dnia [...] maja 2008 r.) jak i w dacie podejmowania uchwały zaskarżonej to jest o skreśleniu zainteresowanej z takiej listy.

Z poglądem tym nie zgodził się Zarząd Dzielnicy B. W., który w skardze kasacyjnej i jej uzasadnieniu przedstawił obszerną argumentację przeciwną do stanowiska zajętego przez Sąd Wojewódzki.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że trafnie skarżący kasacyjnie organ zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż ustalenia faktyczne, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku były błędne a niewątpliwie miały wpływ na treść na rozstrzygnięcie. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż kwestia związana z ponoszeniem przez M. G. opłat za korzystanie z zajmowanego przez nią lokalu nr [...] w budynku położonym przy ul. M. w W., przedstawiała się tak samo zarówno w dniu podjęcia uchwały o zakwalifikowaniu M. G. do zawarcia umowy najmu lokalu (uchwała z dnia [...] maja 2008 r.), jak i w dacie podejmowania uchwały zaskarżonej o skreśleniu zainteresowanej z takiej listy. W dacie bowiem [...] maja 2008 r. zainteresowana nie zalegała z opłatami za korzystanie z lokalu. Wprawdzie konto tego lokalu było rzeczywiście zadłużone, ale z tego powodu, że to jego poprzednia użytkowniczka – H. M. doprowadziła do takiej sytuacji. Zadłużenie to, nawiasem mówiąc, zostało w dalszej kolejności umorzone. Na dzień wpisania zatem zainteresowanej na listę osób zakwalifikowanych do zawarcia z nimi umowy najmu lokalu, M. G. nie była dłużnikiem W. i – co nie było sporne - przez okres 2,5 roku uiszczała część opłat z tytułu zajmowania lokalu. Fakt zaś dokonywania przez stronę nawet niewielkich opłat świadczył, że czuła się ona w obowiązku ponoszenia (w miarę możności) opłat za lokal, którego stała się użytkownikiem. Skreślenie zaś z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu nastąpiło w styczniu 2014 r. (uchwała z dnia 14 stycznia 2014 r.) po tym, jak okazało się, że strona od czerwca 2011 r. nie uiszcza żadnych opłat za lokal i w związku z tym zadłużenie na jego koncie wyniosło kwotę ok. [...] zł.

Zasadnym także okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 134 §1 p.p.s.a., gdyż zaskarżony wyrok został wydany w sytuacji, w której sprawa nie została rozpoznana w sposób wszechstronny.

Wadliwą przy tym okazała się również wykładnia § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/175/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, dokonana przez Sąd I instancji. Zgodnie z treścią w/w przepisu, przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy.

W ocenie składu orzekającego, powyższego przepisu nie można wykładać tak, jak uczynił to Sąd Wojewódzki a mianowicie przyjmować, iż odnosi się on jedynie do tych wnioskodawców, którzy mają status najemcy lokalu. Przeczy temu bowiem sama treść omawianego przepisu, który expressis verbis odsyła do ust. 1 w § 22 omawianej uchwały. W ustępie 1 zaś tegoż paragrafu mowa jest o wnioskach osób: występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu. Zatem przepis zawarty w § 22 ust. 2 pkt 1 cytowanej uchwały należało rozumieć, w ten sposób, że owa wnikliwa analiza dotycząca sposobu korzystania przez daną osobę z lokalu dotyczyła (wszystkich) wnioskodawców występujących o zawarcie z nimi umowy najmu lokalu. Natomiast w przypadku, gdy wnioskodawca ten był już najemcą innego lokalu, to w przypadku, gdy ubiegał się on np. o jego zamianę, analiza ta winna w szczególności obejmować przestrzeganie przez niego warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywania się z obowiązków najemcy.

Skoro zatem - po myśli § 28 ust. 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/175/2009 - jeżeli od zakwalifikowania danej osoby na listę osób skierowanych do zawarcia umowy najmu lokalu lub ostatniej weryfikacji upłynęło więcej niż 6 miesięcy, umieszczenie kandydatury na liście poddaje się weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu, a – na zasadzie § 28 ust. 5 omawianej uchwały, w przypadku ustalenia w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 1, że wnioskodawca nie spełnia warunków uprawniających do zawarcia umowy najmu lokalu, zarząd dzielnicy dokonuje skreślenia z listy, to nie można było twierdzić, jak przyjął to Sąd Wojewódzki, iż kwestionowana uchwała z dnia [...] stycznia 2014 r. o skreśleniu M. G. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, została wydana bez podstawy prawnej. Jeśli bowiem weryfikacja danej kandydatury ma być dokonywana pod względem "warunków uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu" ( § 28 ust. 1 uchwały), to podstawę dla takiej weryfikacji stanowi wspomniany wyżej § 22 ust. 2 uchwały (w tym jego pkt 1).

Przechodząc więc do merytorycznej oceny skargi stwierdzić trzeba, iż skoro strona jedynie w początkowym okresie zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. M. w W. czuła się w obowiązku ponoszenia części opłat należnych za korzystanie z w/w lokalu a potem, po umieszczeniu jej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, przestała już uiszczać jakiekolwiek związane z nim opłaty, doprowadzając w ten sposób do znacznego zadłużenia w stosunku do Dzielnicy B. W., to nie sposób przyjąć, że takie postępowanie nie mogło pozostać bez wpływu na stanowisko władz Dzielnicy. Uiszczanie opłat za korzystanie z lokalu mieści się bowiem w zakresie pojęcia "sposobu korzystania z lokalu", o czym stanowi § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.. Z tego zatem względu, skarga M. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy B. W.z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia jej z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, była nieusprawiedliwiona.

Niezasadnym natomiast okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 134 § 4 p.p.s.a., gdyż Sąd wydał zaskarżony wyrok w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach rozpoznawanej sprawy, chociaż – jak wyżej wspominano – nieprawidłowo go ocenił.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. poz. 658) – orzekł jak w sentencji.