Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 228/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1774/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja i Stanisława Marka Pietrasa w sprawie ze skargi Z. A. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia dodatku za znajomość języka obcego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1774/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Z. A. o wyłączenie sędziów tegoż Sądu w osobach Andrzeja Kołodzieja i Stanisława Marka Pietrasa od orzekania w tej sprawie, w sprawie ze skargi Z. A. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia dodatku za znajomość języka obcego.

W uzasadnieniu Sąd przytoczył przepisy art. 18 § 1 i 3 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." i podniósł, że podnoszona przez skarżącego okoliczność nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu podniesiony przez skarżącego zarzut, iż sędziowie WSA Andrzej Kołodziej oraz Stanisław Marek Pietras, którzy - co wiadomym jest Sądowi z urzędu - byli członkami składu orzekającego w dniu 22 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1619/06 ze skargi skarżącego na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia za znajomość języka obcego - wykroczyli poza zakres skargi bez uzasadnienia powyższego, stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie może wskazywać na przesłankę braku bezstronności powołanych sędziów. Samo przeświadczenie skarżącego o wykroczeniu poza zakres skargi przy orzekaniu w innej sprawie nie stanowi przesłanki wyłączenia i nie uzasadnia realnej obawy co do bezstronności. Podawany przez skarżącego zarzut mógłby być ewentualnie podstawą do wniesienia przez stronę stosownego środka zaskarżenia od wydanego orzeczenia, natomiast nie może stanowić przesłanki do wyłączenia sędziów w innej sprawie. Ocena wydanych przez sędziów orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowego stosowania prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej.

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji wniosek oddalił.

Na wskazane wyżej postanowienie zażalenie wniósł skarżący. Zakwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu art. 19 P.p.s.a. oraz niepełne ustalenie stanu faktycznego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wyłączenie ww. sędziów lub jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że sędziowie Andrzej Kołodziej i Stanisław Marek Pietras uczestniczyli w orzekaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1619/06, także zainicjowanym skargą skarżącego, gdzie została naruszona procedura - przy orzekaniu Sąd wyszedł poza granice skargi, pogarszając sytuację skarżącego. Kwestii tej w ogóle nie uzasadniono, co może być poczytane nie tylko za wadę orzeczenia, ale wręcz naruszenie obowiązków przez sędziów orzekających, np. poprzez niezapoznanie się ze skargą. W ocenie skarżącego, w tej sytuacji, nie można także wykluczyć umyślnego działania sędziów.

Zdaniem skarżącego trudno podzielić pogląd Sądu I instancji, że w sprawie nie zaszły wątpliwości co do bezstronności ww. sędziów. Oceniając okoliczności stanowiące podstawę wniosku o wyłączenie, w ocenie skarżącego, Sąd:

1/ błędnie przyjął, że naruszenie przepisów postępowania mogło być jedynie przedmiotem kasacji, natomiast ocenie nie podlega zachowanie sędziów,

2/ nie wyjaśnił przyczyn zachowania sędziów,

3/ błędnie przyjął, że orzeczenie ponad granice żądania stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego.

Brak uzasadnienia ostatniej z kwestii powoduje, że Sąd nie wykazał, by działanie sędziów, gdy nie wykluczyć umyślności, nie uprawdopodabnia dostatecznie braku bezstronności. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, przyjąć należy, że wątpliwości co do bezstronności tych sędziów występują, a zaufanie do sądu zostało podważone w stopniu dyskwalifikującym wymienionych sędziów we wszystkich sprawach, w których stroną jest skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 P.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134).

W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie wskazał, że obiektywne przesłanki wyłączenia sędziów WSA Andrzeja Kołodzieja i Stanisława Marka Pietrasa zarówno te zawarte w art. 18 jak i w art. 19 P.p.s.a. nie zaistniały. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wątpliwości w tym zakresie, a i skarżący nie wskazał takich okoliczności, które wątpliwości te mogłyby wzbudzić. Zaś okoliczność, że ww. sędziowie brali udział w wydawaniu orzeczenia w innej sprawie zainicjowanej skargą skarżącego i – zdaniem skarżącego – dopuścili się naruszeń przepisów postępowania przy orzekaniu, czym działali na szkodę skarżącego, nie stanowi podstawy ich wyłączenia. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Bowiem zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r., sygn. akt III AO 5/97, opubl. OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r., sygn. akt I PZ 9/72, LEX nr 7068).

Słusznie zatem wskazał Sąd I instancji, że ewentualne naruszenie prawa w tym zakresie przez sędziów objętych wnioskiem o wyłącznie, nie mogą być oceniane w postępowaniu o wyłączenie sędziego. Nadto ewentualne naruszenie przepisów postępowania przy rozpoznawaniu sprawy, co do zasady, nie może być poczytane jako celowe działanie konkretnych sędziów wymierzone przeciwko skarżącemu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani we wniesionym zażaleniu, oprócz niezadowolenia z rozstrzygnięcia zapadłego z udziałem sędziego WSA Stanisława Marka Pietrasa i sędziego WSA Andrzeja Kołodzieja w innej sprawie skarżącego w wyniku – zdaniem skarżącego – naruszeń przepisów postępowania, skarżący nie podaje żadnych okoliczności, które mogłyby wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie.

Uzupełniająco podnieść należy, że w sprawie zainicjowanej zażaleniem na postanowienie o odmowie wyłączenia konkretnego sędziego, Naczelny Sąd Administracyjny może brać pod uwagę jedynie te argumenty, które dotyczą kwestii przesłanek wyłączenia sędziego zawartych w przepisach (art. 18 i art. 19 P.p.s.a.). Natomiast wszelkie motywy przedstawione przez stronę, a dotyczące wadliwości procedowania czy nieuzasadnionego nieuwzględnienia wniosków strony nie mogą w żaden sposób wpłynąć na podważenie stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w zakwestionowanym postanowieniu.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił wniesione zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.