Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 532/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a Ppsa
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 133 par. 1, art. 179a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. I. uchyla zaskarżony wyrok, II. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz B. Z. kwotę 1587 zł (tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako organ I instancji, Naczelnik) z "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia, w stosunku do B. Ż. (dalej jako strona, wnioskodawca, skarżący), zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 34.549 zł.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z 17 lipca 2019 r. strona zwróciła się do Naczelnika z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej, wskazując, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka interesu publicznego, co potwierdza treść wyroku NSA z dnia 09.08.2017 r., sygn. akt II FSK 965/17, wydanego zdaniem strony, w analogicznej sprawie. Strona podkreśliła również, że żądanie zapłaty podatku od osób, które spełniały kryterium zameldowania, a nie złożyły oświadczenia potwierdzającego tę okoliczność, stanowi nieproporcjonalną karę.

Decyzją z "[...]", Naczelnik odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy, stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako O.p.), w postaci ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.

Dyrektor decyzją z "[...]", uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę Naczelnikowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy winien w szczególności wyjaśnić z udziałem podatnika o jaką pomoc wnioskuje, ustalić rzeczywiste żądanie podatnika, pod kątem spełnienia przesłanek do udzielenia pomocy określonej w art. 67b § 1 O.p. oraz przeanalizować sytuację finansową przedsiębiorstwa strony.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik wydał decyzję z "[...]", i odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Biorąc jednak pod uwagę, że przyczyny powstania zaległości podatkowej, nie noszą znamion zdarzeń nadzwyczajnych, losowych i niezależnych od podatnika, organ nie znalazł podstaw do udzielenia wnioskowanej ulgi.

Dyrektor w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu decyzji powołując przepisy art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 326 z 26.10.2012 r.), wskazał, że nie każda ulga w spłacie zobowiązań udzielona przedsiębiorcy musi być traktowana jako pomoc publiczna. W szczególności, organy podatkowe podejmujące decyzje w sprawie ulg uznaniowych, których adresatami są przedsiębiorcy, powinny rozważyć istnienie przesłanki zakłócenia konkurencji i wpływu wsparcia na handel między państwami członkowskimi. Winny przy tym ustalić jaki jest charakter prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej (lokalny czy międzynarodowy), gdzie jest jego siedziba i gdzie ta działalność jest prowadzona, jakie obroty osiąga podatnik oraz kto jest głównym odbiorcą jego towarów lub usług.

Dyrektor podał, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że strona od "[...]" 1997 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pozostałej działalności wspomagającej usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 66.19.Z). Strona oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa finansowego (pomoc w uzyskaniu kredytu) we współpracy z polskimi bankami na terenie całego kraju, a klientami są tylko obywatele polscy. Wyjaśniła też, że konkurencyjność w zakresie świadczonych usług na obszarze kraju jest duża, natomiast na terenie miejsca zamieszkania znikoma. Ponadto strona dodała, że nigdy nie korzystała z pomocy publicznej.

Mając zatem na uwadze rozmiar prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, a także jej lokalny zasięg oraz brak powiązań z podmiotami zagranicznymi, Dyrektor ocenił, że udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie doprowadzi do zakłócenia konkurencji i nie wpłynie negatywnie na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi, a tym samym nie będzie stanowić pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Stwierdzenie dopuszczalności udzielenia ewentualnej ulgi niestanowiącej pomocy publicznej, nie oznacza jednak automatycznie, że pomoc ta może być udzielona. Organ odwoławczy podkreślił bowiem uznaniowy charakter ulgi przewidzianej w art. 67b § 1 pkt 1 O.p., który wymaga ustalenia również przez organ podatkowy, że pomoc ta jest uzasadniona "ważnym interesem podatnika" lub "interesem publicznym", a więc, że spełnione są przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów o wartości większej niż 2.000 zł, zasobów pieniężnych, oszczędności ani papierów wartościowych. Małżonkowie zamieszkują w domu należącym do syna i córki i ponoszą wszelkie opłaty związane z jego utrzymaniem. Z wykazu informacji o czynnościach majątkowych (CzM) wynika, że małżonkowie przekazali dzieciom na podstawie umowy darowizny z dnia "[...]" 2012 r., nieruchomość zabudowaną domem letniskowym o wartości 30.000,00 zł. Ponadto wnioskodawca w dniu "[...]" 2014 r. dokonał sprzedaży samochodu osobowego marki "[...]", rok prod. 1990, za kwotę 800,00 zł, na rzecz syna. Dodatkowo małżonkowie aktem notarialnym z dnia "[...]" 2015 r., zbyli nieruchomość za cenę 220.000,00 zł i według oświadczenia całą kwotę przeznaczyli na spłatę zaległych zobowiązań cywilnoprawnych.

Źródłem utrzymania małżonków jest dochód strony z tytułu emerytury w wysokości 1.227,43 zł oraz dochód małżonki z tytułu emerytury w wysokości 1.318,91 zł. Strona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała w 2019r. przychód w wysokości 48,27 zł, natomiast w roku bieżącym, ze względu na sytuację związaną z epidemią, nie uzyskuje żadnych przychodów. Według deklaracji PIT-36 łączne dochody małżonków wynosiły: w 2013 r. 25.896,76 zł, w 2014 r. 33.690,62 zł, w 2015 r. 34.765,38 zł, w 2016 r. 36.015,44 zł, w 2017 r. 35.136,50 zł, w 2018 r. 32.577,96 zł.

Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, zgodnie z przedłożonymi przez stronę dokumentami, wynoszą: podatek od nieruchomości - 23,33 zł, energia elektryczna - 120,00 zł, gaz - 50,00 zł, woda - 36,20 zł, telefon plus internet - 170,00 zł, tv - 75,00 zł, zakup opału - 41,66 zł, wywóz odpadów - 54,00 zł, zakup żywności - 1.000,00 zł, zakup odzieży - 12,50 zł, środki czystości - 75,00 zł, eksploatacja samochodu - 150,00 zł, zakup leków - 100,00 zł, ubezpieczenie samochodu - 60,00 zł, rata pożyczki w Banku A- 193,33 zł, tj. łącznie ok. 2.161,00 zł. Ponadto strona oświadczyła, że od marca 2020 r. wydatki rodziny wzrosły ze względu na objęcie opieki nad wnukami, które ze względu na zamknięte przedszkola w W. oraz brak możliwości swobodnego poruszania się przebywały ze stroną i jej małżonką na wsi.

Z powyższego wynika, że małżonkowie dysponują dochodem w łącznej wysokości 2.546,34 zł, natomiast ponoszą wydatki w łącznej wysokości 2.161,00 zł, a zatem do dyspozycji małżonków pozostaje 385,34 zł miesięcznie.

Dyrektor, mając na uwadze aktualną sytuację finansową strony przyznał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, przejawiająca się brakiem możliwości jednorazowego uregulowania zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Zaznaczono, przy tym, iż nawet w sytuacji wystąpienia przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika, organ podatkowy, korzystając z instytucji uznania administracyjnego, może ale nie musi wydać decyzję korzystną dla podatnika. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona wraz z małżonką posiadają stałe źródło dochodów z tytułu emerytury, trudno zatem przyznać, że zagrożona jest ich egzystencja, gdyż zaspokajane są podstawowe potrzeby życiowe rodziny, takie jak jedzenie, ubranie czy mieszkanie. Bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem każdego gospodarstwa domowego nie mają cech wyjątkowych, a ich ponoszenie, pomimo że są istotnym obciążeniem budżetu, nie zwalnia z obowiązków podatkowych. Natomiast odnosząc się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych wobec wnioskodawcy z tytułu zaciągniętych i nieuregulowanych pożyczek oraz kredytów zauważono, że organy podatkowe nie mogą ponosić odpowiedzialności za postępowanie i decyzje finansowe podatników, w tym związane z nimi zobowiązania pieniężne. Dlatego też powyższe nie może być zaliczone do sytuacji szczególnych, uzasadniających pozytywne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku, zważywszy, że małżonkowie w 2015 r. uzyskali ze sprzedaży nieruchomości położonej kwotę 220.000,00 zł, którą przeznaczyli na spłatę zaległych zobowiązań cywilnoprawnych, nie zabezpieczając przy tym, chociażby części tych środków, na zapłatę przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Usprawiedliwienia nie stanowi przy tym fakt, że ww. nieruchomość została zbyta ze stratą ok. 66.000,00 zł, zważywszy, że czynność ta miała miejsce w czerwcu 2015 r., a zatem w czasie kiedy strona dowiedziała się o powstaniu obowiązku podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Zaznaczono również, że strona aktualnie spłaca zobowiązanie z tytułu zaciągniętej w dniu "[...]" 2019 r. pożyczki w Banku A, podczas gdy regulowanie zobowiązań publicznoprawnych wynikających z ustawy (takich jak zaległości podatkowe), winno mieć pierwszeństwo przed spłatą zobowiązań wynikających z umów cywilnoprawnych (takich jak spłata kredytów).

Organ odwoławczy ocenił, iż dokonanej przez organ podatkowy I instancji ocenie zebranych dowodów nie można zarzucić dowolności, opiera się ona bowiem na przyjętej w orzecznictwie wykładni cytowanych wyżej przepisów, dotyczących umorzenia zaległości podatkowej. Organ podatkowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie, podjął działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonał szczegółowej analizy sytuacji finansowej i życiowej podatnika, jak również wskazanych przez stronę we wniosku faktów, które uznał za niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi.

Zdaniem Dyrektora powoływanie się przez stronę na okoliczności związane ze spełnieniem warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej, nie uzasadnia automatycznie wydania pozytywnego rozstrzygnięcia.

Istotne znaczenie w niniejszej sprawie mają okoliczności, w jakich doszło do powstania przedmiotowej zaległości podatkowej. Organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w kwocie 34.549,00 zł. W dniu 24.07.2019 r. strona złożyła skargę na ww. decyzję Dyrektora, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w dniu 09.01.2020 r., sygn. akt I SA/Ol 533/19, oddalił, uznając że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W dniu 03.03.2020 r. strona złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która do chwili obecnej nie została rozpatrzona. Trudno zatem przyznać, że przedmiotowa zaległość powstała na skutek nadzwyczajnych i niezależnych od podatnika okoliczności, gdyż bezsprzecznie jest następstwem niezgodnego z prawem zachowania strony, polegającego na niezapłaceniu podatku z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości. Wskazano przy tym, że skorzystanie przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia nie stanowi przeszkody do wykonania należnych zobowiązań, zwłaszcza że decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna w postępowaniu administracyjnym. Podkreślono jednocześnie, że w toku postępowania o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej, nie można co do zasady, kwestionować i weryfikować co do meritum rezultatów postępowania, w wyniku którego ona powstała. Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych odbywa się wyłącznie na płaszczyźnie istniejących i niekwestionowanych przez podatnika zaległości.

Niezależnie od powyższego Dyrektor wskazał, że z uwagi na wniesioną przez stronę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w okresie od 30.12.2015 r. do 05.04.2019 r., a następnie od 24.07.2019 r., tym samym zaległość w podatku dochodowym z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2011 r. nie przedawnia się.

Organ odwoławczy rozważył przedmiotową sprawę również z punktu widzenia interesu publicznego. W jego ocenie całokształt okoliczności sprawy wskazuje na brak wystąpienia tej przesłanki. Podkreślono, że ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mają wyjątkowy charakter stanowią - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego - to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też, równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa znaleźnych mu wpływów.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że strona zaspokaja swoje podstawowe potrzeby życiowe oraz posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury. Dodatkowo pozostające w domowym budżecie wolne środki w wysokości 385,34 zł miesięcznie świadczą o możliwości zdobycia środków na spłatę przedmiotowej zaległości chociażby w ratach.

Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżyła strona, wnosząc o jej uchylenie. Wskazując, że jest ona rażąco niezgodna z prawem, a w szczególności z art. 67a O.p., gdyż umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej uzasadnione jest przesłanką interesu publicznego.

W uzasadnieniu skargi powołano orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że Państwo w istocie nie wymagało płacenia podatku od osób, które spełniały kryterium zameldowania, a niezłożenie oświadczenia potwierdzającego tę okoliczność, nie wywołuje żadnego obowiązku po stronie podatnika.

Po ustanowieniu pełnomocnika dodatkowo skarżący wniósł o uchylenie także decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej.

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Uznając, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy jest prawidłowe.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji; zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego - według norm prawem przepisanych.

Jednocześnie wniesiono o zastosowanie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) m.in. z tego powodu, że prawomocnym wyrokiem I SA/Ol 77/20 skarga współmałżonka w takiej samej sprawie została uwzględniona.

Skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych opisanych w przepisie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi:

1) Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. skutkujące oddaleniem skargi podatnika i utrzymaniem w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji podatkowej, poprzez

- nieuwzględnienie, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy

- nieuwzględnienie, że w sprawie naruszono obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz

- nieuwzględnienia, że w sprawie naruszono obowiązek dokonania oceny na podstawie całego materiału dowodowego oraz weryfikacji, czy dana okoliczność została udowodniona.

2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 67a O.p. poprzez jego błędną wykładnie skutkującą niewłaściwym zastosowaniem.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dodatkowo wskazano, że zaskarżony wyrok jest wadliwy, bowiem nie dostrzega przesłanek interesu publicznego w umorzeniu zaległości podatkowej, które w tej sprawie bez żadnych wątpliwości występują. Jak również tego, że w związanej z niniejszą sprawą sprawie pod sygnaturą akt I SA/Ol 77/20 - sprawa dotyczyła małżonki skarżącego - WSA w Olsztynie wydał odmienne rozstrzygnięcie i uwzględnił skargę podatniczki. Uwzględniając w identycznym stanie faktycznym argumenty strony tamtej sprawy, które były analogiczne do zarzutów przedstawionych w skardze oddalonej zaskarżonym wyrokiem, WSA potwierdził zasadność tych zarzutów. Zatem w kontekście powyższego zaskarżony wyrok wydaje się być niezrozumiałym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 179a p.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.

Wskazany przepis umożliwia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie dokonanie autokontroli zaskarżonego wyroku lub postanowienia, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Przy czym z woli ustawodawcy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ponowne rozpoznanie sprawy może nastąpić wówczas, gdy sąd ten uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione lub w razie stwierdzenia przesłanek nieważności. Podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, w szczególności jeżeli sąd "od razu", "na pierwszy rzut oka" ocenia jako uzasadnione zarzuty i żądania zawarte w skardze kasacyjnej.

W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

W skardze kasacyjnej złożonej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 grudnia 2020 r. profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi m.in. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. skutkujące oddaleniem skargi podatnika i utrzymaniem w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji podatkowej, poprzez:

– nieuwzględnienie, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

– nieuwzględnienie, że w sprawie naruszono obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz

– nieuwzględnienia, że w sprawie naruszono obowiązek dokonania oceny na podstawie całego materiału dowodowego oraz weryfikacji, czy dana okoliczność została udowodniona.

W uzasadnieniu powyższego zarzutu skarżący podniósł, że w sprawie dotyczącej małżonki skarżącego, z którą podatnik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. została uchylona wyrokiem WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 77/20. Wyrok ten nie został zaskarżony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do NSA.

Zdaniem Sądu powyższy zarzut zasługuje na uwzględnienie i jest usprawiedliwiony. Wskazać należy, że subsumcja przepisów prawa materialnego jest związana z zaistnieniem określonego stanu faktycznego. Ten zaś winien być ustalony w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe obu instancji w ustaleniach stanu faktycznego całkowicie pominęły istotną dla przedmiotowej sprawy okoliczność, iż w stosunku do małżonki skarżącego, z którą strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe analogiczna decyzja dotycząca odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. została wyeliminowana z porządku prawnego prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 77/20. Okoliczność ta została wyartykułowana przez pełnomocnika strony skarżącej dopiero w skardze kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 grudnia 2020 r.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny orzeka na podstawie administracyjnych akt sprawy, chyba, iż organ administracji nie wykonał obowiązku przekazania akt sprawy do sądu administracyjnego. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach prawidłowo udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Jest rzeczą oczywistą, że to organ ustala stan faktyczny, a Sąd ocenia czy uczyniono to prawidłowo. Subsumpcja przepisów prawa materialnego może być dokonana po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego.

Reasumując, rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane zostało z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 124 i art. 210 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak uwzględnienia w stanie faktycznym niniejszej sprawy rozstrzygnięcia w stosunku do współmałżonki podatnika narusza poczucie równości wobec prawa podatników znajdujących się w analogicznej sytuacji materialnej i życiowej. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę usunie stwierdzone uchybienie. Wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego, organ zważy aby w niniejszej sprawie nie tylko przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, lecz także działać w sposób rozsądny i sprawiedliwy, urzeczywistniając zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).

Ponieważ skarga kasacyjna okazała się skuteczna, Sąd pierwszej instancji orzekł, jak w sentencji, czyli uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 179a p.p.s.a. (w trybie autokontroli), a także uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. zaskarżoną decyzję.

O zwrocie kosztów postępowania w kwocie 1.587 zł Sąd orzekł na podstawie art. 179a w związku z art. 200 i art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1c i § 14 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U z 2018 r., poz. 265 ze zm.).

Na wysokość zasądzonych kosztów postępowania sądowego składają się: uiszczony wpis od skargi 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie radcy prawnego za postępowanie przed sądem administracyjnymi w pierwszej instancji 480 zł, uiszczona opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 250 zł, wynagrodzenie radcy prawnego za postępowanie przed sądem administracyjnymi w drugiej instancji 240 zł.