Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 639/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 27  par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 75,77,80,86
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 639/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch (spr.), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008r., sprawy ze skargi I. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] Nr [...] pozostawił wniesione przez skarżącą I. S., zarzuty w ramach prowadzonego postępowaniem egzekucyjnego, bez rozpoznania z uwagi na upływ terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] , zawiadomieniem z dnia 11 października 1999 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącej w firmie "Y" S.A. Jednocześnie z powyższym zawiadomieniem w ramach jednej przesyłki dostarczono w dniu [...].10.1999r. skarżącej także odpis tytułu wykonawczego. Ponadto wskazano ,że brak adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru , że wraz z w/w zawiadomieniem doręcza się także odpis tytułu wykonawczego, nie stanowi dowodu, że tytuł ten nie został skarżącej doręczony. Zdaniem organu podatkowego argumentem przemawiającym za faktem doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego była jej bierna postawa i brak zarzutu o nie otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego wobec sukcesywnego pomniejszania jej wynagrodzenia o egzekwowane kwoty. Skarżąca dopiero pismem z dnia [...] września 2007r. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując jako podstawę zarzutu niedopuszczalność egzekucji wskutek nie doręczenia przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie domagając się uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Na skutek rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], Nr [...] uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał postanowienie z dnia [...]., Nr [...], którym umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia podtrzymano dotychczasową argumentację i stwierdzono, że z uwagi na nie zachowanie ustawowego terminu do wniesienia zarzutu, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła zażalenie, w którym powołała argumentację opartą na fakcie braku dowodu doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...]

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę zostały skarżącej doręczone, a wobec złożenia zarzutów po upływie terminu do ich wniesienia czynność ta była bezskuteczna, co stanowiło z kolei okoliczność uzasadniającą umorzenie postępowania.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa, a w szczególności naruszenie:

- art. 39 oraz art. 57 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w związku z art. 18 oraz art. 27 §1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 10 §1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a.

- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w niniejszej sprawie jeszcze nie upłynął, albowiem odpis tytułu wykonawczego nie został skarżącej skutecznie doręczony. Dowodem tego zdaniem skarżącej jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zalegające na karcie nr 11 akt administracyjnych, na którym jako przedmiot przesyłki wpisano jedynie zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącej. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, niedopuszczalność wywodzenia faktu doręczenia tytułu wykonawczego z praktyki jego wysyłki równocześnie z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zdaniem skarżącej jej bierna postawa wobec przeprowadzanej egzekucji nie może także świadczyć o fakcie otrzymania przez nią odpisu tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko organów podatkowych dodając, że organ egzekucyjny powiadomił skarżącą o wszczęciu egzekucji poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia wraz z odpisem tytułu wykonawczego Nr [...]. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia i odpis tytułu wykonawczego zawierającego pouczenie o prawie wniesienia zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji, została doręczona skarżącej w dniu [...] października 1999 r. za pośrednictwem poczty (dowód doręczenia na którym widnieje numer i data zawiadomienia o zajęciu oraz numer odpisu tytułu wykonawczego którego to zajęcie dotyczy), a 7- dniowy termin do wniesienia zarzutu upłynął dnia [...] października 1999roku. Tak więc zdaniem organu skarżąca zgłaszając zarzuty dopiero w dniu [...] września 2007 roku tj. po upływie 8 lat uchybiła ustawowemu terminowi określonemu w przepisie art. 27 § 1 pkt 9 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co z kolei spowodowało bezskuteczność czynności zobowiązanego, polegającej na złożeniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a tym samym wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w tym zakresie. Organ podatkowy wskazał ponadto, iż sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego .

Odnośnie zarzutu nie zapoznania skarżącej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz nie zapewnienia jej udziału w postępowaniu bezpośrednio przed wydaniem postanowienia, organ wskazał , że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu ulega ograniczeniu w ramach postępowania egzekucyjnego ze względu na jego przymusowy charakter, a także potrzebę szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sporu rozpoznawanej sprawy sprowadzał się do rozstrzygnięcia ,czy poczynione na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenia uzasadniały przyjęcie przez organy egzekucyjne doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...] w dniu [...]

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim podkreślić należy, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 05 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: p.p.e.a.) w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm. – dalej: k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ egzekucyjny uznał zarzuty skarżącej za wniesione z uchybieniem terminu do ich wniesienia, bez dostatecznego zbadania, czy i kiedy tytuł wykonawczy został skarżącej skutecznie doręczony.

Jak wskazuje treść art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Obowiązek doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego wynika z art. 32 ustawy p.p.e.a. Tytuł ten zgodnie z art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy p.p.e.a. zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie organ uznał, że tytuł wykonawczy został skutecznie doręczony skarżącej, na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru (vide: k. nr 11 akt administracyjnych), na którym znajduje się: podpis odbierającej " J. S." i data odbioru – 1[...].10.1999 r. Jako oznaczenie rodzaju doręczanego pisma widnieje: "zajęcie wynagrodzenia [...] z dnia [...] .", natomiast poniżej znajduje się numer "[...]". Ponadto zdaniem organu fakt doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego wynikał także z jej późniejszego zachowania, przejawiającego się brakiem sprzeciwu wobec prowadzonej egzekucji.

Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że powyżej wskazane okoliczności nie są wystarczające ,aby wnioskować z nich o doręczeniu tytułu wykonawczego, tym bardziej ,iż dowód doręczenia nie został opatrzony datą i podpisem doręczającego oraz nie zawiera adnotacji doręczyciela o sposobie jego doręczenia. Zdaniem Sądu tylko prawidłowe potwierdzenie odbioru stwarza domniemanie doręczenia. Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym wywodzenie doręczenia tytułu wykonawczego z faktu, iż co do zasady jest on wysyłany razem z zawiadomieniem w sprawie zajęcia wynagrodzenia za pracę, stanowi wyłącznie domniemanie, które nie może zastąpić dowodu doręczenia, szczególnie wobec zaprzeczenia przez zobowiązanego słuszności takiego twierdzenia. W doktrynie dopuszcza się uznanie doręczenia za skuteczne także wtedy, jeśli w przypadku braku formalnego potwierdzenia odbioru pisma, z wypływających później czynności stron, można wnosić, że doręczenie pisma nastąpiło. Jednakże powyższe stanowisko jest uzasadnione wówczas, gdy adresat nie kwestionuje faktu doręczenia, zaś okoliczności towarzyszące doręczeniu nie budzą wątpliwości co do faktu skutecznego doręczenia. Jeżeli natomiast adresat w takiej sytuacji podważa poprawność doręczenia, nie może ono wywoływać zamierzonych skutków prawnych , a w niniejszej sprawie skarżąca zakwestionowała fakt doręczenia jej tytułu wykonawczego. Dlatego też w ocenie Sądu organy nie przeprowadziły należycie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie , czy nastąpiło doręczenie tytułu wykonawczego , przez co naruszono dyspozycję art. 75k.p.a, 77k.p.a, 80k.p.a i art.86 k.p.a. w zw. z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem Sądu z faktu biernego zachowania skarżącej wobec podejmowanych przez organ czynności egzekucyjnych nie można bowiem wywodzić, że skarżąca otrzymała tytuł wykonawczy.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu ,iż tytuł wykonawczy zwyczajowo zostaje doręczany razem z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę w jednej przesyłce, stwierdzić należy, że w orzecznictwie sadowym przyjmuje się ,że warunkiem do uznania doręczenia kilku pism w ramach jednej korespondencji niezbędne jest wskazanie ich wszystkich na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru (por. wyrok NSA z dnia [..].04.2000 r., sygn. akt [...]). W rozpatrywanej sprawie tytuł wykonawczy nie był wymieniony w formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru, natomiast widniejący numer "[...]" zdaniem Sądu jest niewystarczający do jego oznaczenia .

Tak więc prawidłowe ustalenie daty doręczenia tytułu wykonawczego jest konieczne do obliczenia siedmiodniowego terminu do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalając kwestię terminowości wniesionych zarzutów organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę powyższe wskazania Sądu. Ponadto w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].12.2006 r. [...] stwierdzono ,iż brak doręczenia tytułu wykonawczego nie pozbawia zobowiązanego prawa do składania zarzutów.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 02 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.