Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 481/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11; art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7; art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 3; art. 125
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 69 poz 622
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do  kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska(spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 481/10

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]) Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] kierującą D. S. na badania psychologiczne z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Decyzja została wydana na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o ruchu drogowym].

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że funkcjonariusze Policji w trakcie czynności – kontroli drogowej, w dniu 3 grudnia 2009 r., w miejscowości F., gmina U. stwierdzili, że kierujący pojazdem marki A., nr. rej. [...] – D. S. znajduje się w stanie nietrzeźwości. W wyniku przeprowadzonego badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu na urządzeniu typu ALKOMETR AWAT A2.0 uzyskano wyniki: I - 1,08 mg/dm3, II - 1,23 mg/dm3, III - 1,22 mg/dm3.

W związku z powyższym na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622), Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w P. decyzją administracyjną z dnia [...] (znak [...]) skierował D. S. na badania psychologiczne.

Pismem z dnia 22 kwietnia 2010 r. D. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, w sytuacji gdy nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że D. S. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości; § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy poprzez wydanie decyzji po upływie 30 - dniowego terminu. Ponadto zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., polegającą na braku wskazania pełnej podstawy prawnej decyzji, w tym upoważnienia organu do jej wydania, brak uzasadnienia faktycznego decyzji, nie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej a także braku uzasadnienia prawnego, co uniemożliwiało stronie poznanie motywów wydanej decyzji, a tym samym nie pozwalało na merytoryczną kontrolę. Uwzględniając powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym, skierowany w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Zdaniem organu, postępowanie administracyjne jest przy tym postępowaniem odrębnym od postępowania karnego. Ponadto, w razie realizacji przesłanki skierowania na badania psychologiczne, które jest obligatoryjne, przepis nie pozostawia organowi uznania co do wydania decyzji w tym przedmiocie.

W tym kontekście organ wskazał, że zebrane w toku postępowania administracyjnego materiały, w postaci: kopii protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu typu alkometr Awat 2.0, kopii postanowienia o przedstawieniu zarzutów, kopii aktu oskarżenia zatwierdzonego przez prokuratora w dniu 28.12.2009 r., kopii protokołów przesłuchania świadka, uprawdopodabniają fakt kierowania w dniu 3 grudnia 2009 r. w miejscowości F., gmina U., przez D. S. samochodem marki A. w stanie nietrzeźwości.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) stanowi, że kierującego kieruje się na badanie jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, nie zaś w sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem kierujący zostanie skazany za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Odnośnie terminu na skierowanie na badania psychologiczne, organ stwierdził, że powyższy termin 30 dniowy nie jest terminem, którego upływ powodowałby wygaśnięcie uprawnienia organu do wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne. Podstawa prawna wydania decyzji istnieje bowiem nadal, a jest nią art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Termin wydania skierowania na badanie psychologiczne określony został w rozporządzeniu wykonawczym i jest on terminem instrukcyjnym, przewidzianym w art. 35 k.p.a. Naruszeniu terminu instrukcyjnego nie można przypisać sankcji nieważności. Decyzji wydanej z przekroczeniem takiego terminu nie można uznać za rażąco naruszającej prawo.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w skierowaniu na badanie psychologiczne organ wskazał podstawę do wydania decyzji wynikającą z art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto w art. 129 ust. 1 ustawy wskazano, że czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należy do zadań Policji. Organem Policji na obszarze powiatu poddębickiego jest Komendant Powiatowy Policji. Z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. wynika, że właściwy do wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne jest komendant powiatowy Policji. Organ podał także, że decyzją Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. upoważnił swojego zastępcę między innymi do wydawania w jego imieniu decyzji kierujących na badania psychologiczne.

W ocenie organu zapewniono także stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył D. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając decyzji:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj:

- art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, polegającą na przyjęciu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu przez D. S. w sytuacji, gdy strona kwestionowała ten fakt a sprawstwo nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu;

- art. art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji gdy nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że D. S. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości;

- § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy poprzez wydanie decyzji po upływie 30 - dniowego terminu

W tym zakresie w uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podkreślał, że wydanie decyzji kierującej na badania w swojej istocie przesądza o sprawstwie i winie D. S. choć strona kwestionuje okoliczność prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu.

W ocenie pełnomocnika skarżącego do wydania takiej decyzji niezbędny jest prawomocny wyrok Sądu stwierdzający winę i sprawstwo strony, gdyż inaczej dochodzi do naruszenia zasady domniemania niewinności wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.

W skardze zarzucono także obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.:

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., polegającą na akceptacji braku wskazania pełnej podstawy prawnej decyzji organu I Instancji w tym upoważnienia organu do jej wydania, akceptacji braku uzasadnienia faktycznego decyzji organu I instancji, polegającego na niewskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, akceptacji braku uzasadnienia prawnego, co uniemożliwiło stronie poznanie motywów wydanej decyzji,

- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., polegającą na braku wszechstronnego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego i oparcie rozważań jedynie na postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, akcie oskarżenia oraz zeznaniu świadka a także całkowitym pominięciu wyjaśnień D. S., co doprowadziło do przyjęcia, że D. S. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego popierał skargę, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i wnosił o umorzenie postępowania administracyjnego. Oświadczył, iż wobec skarżącego zapadł prawomocny wyrok karny, w którym orzeczono karę zakazu prowadzenia pojazdów na okres dwóch lat. W związku z tym – jak stwierdził pełnomocnik – postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

Jak wynika z załączonych przez pełnomocnika skarżącego kserokopii dokumentów, wyrokiem Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. VII K 105 /10 D. S. został uznany za winnego tego, że w dniu 3 grudnia 2009 r. w miejscowości F. prowadził samochód osobowy marki A. znajdując się w stanie nietrzeźwości /.../, to jest dokonania czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. za co wymierzono mu karę grzywny oraz m.in. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów rowerowych i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Wyrokiem z dnia 20 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu w sprawie sygn. II Ka 207/10 utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uznając apelację obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną ( k – 54 - 55 akt sprawy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie ocenia działalność organu orzekającego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa p.p.s.a.), decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku zaś nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Zaznaczyć przy tym należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 – dalej ustawa – Prawo o ruchu drogowym). Przesłanki skierowania na badania psychologiczne w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem określone zostały w jej art. 124. Celem tego przepisu, jak podkreśla się w orzecznictwie jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przy równoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które na ewentualne badania są kierowane. W tym celu w art. 124 ustawy enumeratywnie wymieniono przypadki, gdy organ może skierować osobę na badania psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Jednym z takich przypadków jest przypadek wskazany w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy. Przepis ten stanowi, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne jest zatem w tym wypadku ustalenie, że kierowca kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem innego środka działającego podobnie jak alkohol. Decyzja co do tego, czy skierować takiego kierowcę na badania nie jest pozostawiona uznaniu organu. Ze sformułowania "badaniu /.../ podlega" wynika, że wszczęcie postępowania i wydanie decyzji o skierowaniu na badania jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie.

Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia, od której zależy dalsza ocena legalności zaskarżonej decyzji, jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ustalenie, że kierujący pojazdem znajdował się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem innego środka działającego podobnie do alkoholu, może nastąpić wyłącznie po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, w którym stwierdzone zostanie, że popełnił on czyn określony w art. 178a § 1 k.k., czy też zaistnienie tej przesłanki organ kontroli ruchu drogowego ustala samodzielnie i niezależnie od toczącego się postępowania karnego.

Rozważając powyższą kwestię Sąd miał na uwadze, iż niektórzy komentatorzy ustawy – Prawo o ruchu drogowym stoją na stanowisku, że decyzja o skierowaniu na badania w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości - ze względu na zasadę domniemania niewinności, może być wydana po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, w wyniku którego zostanie stwierdzone sprawstwo tej osoby przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (por. Ryszard Stefański, Komentarz do art.124 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.05.108.908), [w:] R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, 2008, wyd. III.). Takie też stanowisko prezentował na etapie odwołania i skargi do sądu administracyjnego skarżący. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę takiej wykładni przepisu art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie podziela.

W ocenie Sądu, sposób zakończenia postępowania karnego nie jest w tym wypadku zagadnieniem prejudycjalnym o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy. Sposób zakończenia postępowania karnego należy do sfery ustaleń faktycznych w prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym postępowaniu administracyjnym. Z brzmienia przepisu nie wynika aby decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne była uzależniona od prawomocnego zakończenia postępowania karnego, przepis wymaga natomiast ustalenia przez organ kontroli ruchu drogowego, że kierujący pojazdem był w stanie nietrzeźwości lub po użyciu innych środków działających podobnie do alkoholu. Także żaden inny przepis ustawy, ani żaden z przepisów rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonującymi pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) nie uzależnia skierowania na badania psychologiczne osoby, która kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, od ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy karnej. Ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy organ musi dokonać zatem samodzielnie, we wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym. Toczące się postępowanie karne nie stanowiło zatem, co do zasady, przeszkody prawnej do zakończenia sprawy niniejszej.

Rozważyć należy także cel jaki realizować ma omawiany przepis. W jego kontekście skierowanie na badania psychologiczne dopiero po wydaniu wyroku skazującego, a więc kiedy kierujący pojazdem silnikowym, nie ma już uprawnień do prowadzenia takiego pojazdu i niekiedy po dłuższym okresie czasu, wydaje się mocno spóźnione i bezcelowe. Stanowisko takie zaprzeczałoby celowi regulacji, która upoważnia organy ruchu drogowego do szybkiego reagowania na wykazane w postępowaniu przed tymi organami naruszenie przepisów prawa drogowego oraz karnego.

Wskazać przy tym należy, że uprawnienie organów ruchu drogowego do wydawania decyzji o skierowaniu na badania (lekarskie oraz psychologiczne) wprowadzone zostało do ustawy – Prawo o ruchu drogowego w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 6 września 2001 r. (ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 2001 Nr 129 poz. 1444). W uzasadnieniu projektu ustawy autor nowelizacji wyjaśniał, iż zaproponowana zmiana przepisu art. 124 ustawy – Prawo o ruchu drogowym miała na w celu usunięcia luki prawnej polegającej na braku określenia w przepisie art. 124 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (odpowiada obecnemu brzmieniu art. 124 ust. 1 pkt 3 ) organu uprawnionego do kierowania osób, o których mowa w tym przepisie, na badania psychologiczne. Jednocześnie wyjaśniono, iż zaproponowano nawet aby zamiast sprawcy wypadku, badaniom była poddana osoba podejrzana o jego popełnienie. Autor projektu ustawy wskazywał, iż wynika to z faktu, iż o sprawstwie możemy mówić jedynie po prawomocnym zakończeniu postępowania, co może w przypadku niektórych spraw trwać kilka lat, co mija się z celem przepisu jakim jest prewencja i niedopuszczenie do udziału w ruchu drogowym osób pozbawionych odpowiednich predyspozycji psychicznych. Podano, że wprowadzenie takiego przepisu jest szczególnie istotne zważywszy, iż znaczna część wypadków drogowych popełniana jest przez osoby nietrzeźwe (por. http://www.sejm.gov.pl, III Kadencja nr druku 1668.).

Czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie ustawodawca powierzył Policji - art.129 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Przyjęcie przez Sąd, że ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki określonej w art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy organ kontroli ruchu drogowego dokonuje samodzielnie w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od toczącego się postępowania karnego, pozwala przejść do oceny kolejnych zarzutów podniesionych w skardze.

W kolejności odnieść należało się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest bowiem warunkiem prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów.

W tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi przepisów postępowania uzasadniających uchylenie wydanej decyzji.

W ocenie Sądu, stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego, nie zebraniu i nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego nie są uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, że skarżący prowadził samochód będąc pod wpływem alkoholu. Świadczyły o tym wyniki badań na zawartość alkoholu w połączeniu z dowodami z dokumentów na które wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. Okoliczność, że skarżący zaprzeczał tym faktom, wskazując, iż nie zostały one prawomocnie stwierdzone przez sąd powszechny, i jako takie nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej w sprawie skierowania na badania psychologiczne w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, nie pozbawiał oceny dokonanej przez organ waloru trafności. Zdaniem Sądu, w ustalonych przez organ kontroli ruchu okolicznościach spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne w oparciu o art. 124 ust. 1 pkt 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., to – zdaniem Sądu – organ I instancji co prawda faktycznie nie podał pełnej podstawy prawnej wydanej przez siebie decyzji i nie podał pełnego uzasadnienia faktycznego swojej decyzji, jednakże uznać należy, że to uchybienie nie miało istotnego wpływ na wynik sprawy, szczególnie wobec naprawienia większości uchybień w rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Ponadto w chwili rozpatrywania skargi nie budzi już żadnych wątpliwości fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu, wobec prawomocnego skazania go za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k.. Należy jedynie zaznaczyć, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 p.p.s.a.).

Przepis art. 145 § 1pkt 1c) p.p.s.a. daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, jeżeli stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby przy ponownym rozpoznaniu sprawy mogła zostać wydana decyzja o innej treści. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w tym przypadku wobec prawomocnego skazania skarżącego za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k..

Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego - przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy ( Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) , przez wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne po upływie 30 dni od dnia, w którym stwierdzono kierowanie przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości, uznać należy, że także nie zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie do powołanej regulacji rozporządzenia, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący skierowany na badanie przez organ kontroli ruchu drogowego (odpowiedniego komendanta Policji) w terminie "nie dłuższym niż 30 dni" od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające skierowanie. Zdaniem skarżącego, wydanie decyzji, jak w tym przypadku po upływie 4 miesięcy od zdarzenia, winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Zdaniem skarżącego termin z § 2 ust. 1 rozporządzenia ma bowiem charakter terminu materialnoprawnego i po jego upływie prawo do wystawienia skierowania na badania psychologiczne wygasa. Skarżący powoływał się w tym zakresie m.in. na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1654/2009.

Powyższe zagadnienie budziło dotychczas szereg wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uchwale podjętej w składzie Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 12/09 wyrażony został odmienny pogląd niż wskazanym wyżej wyroku. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r. jest terminem instrukcyjnym. Zasadniczym argumentem przemawiającym za przyjęciem stanowiska, iż sporny termin jest terminem instrukcyjnym jest to, że skoro podstawa prawna decyzji o skierowaniu na badania została określona w ustawie, która nie określa terminu do wydania takiej decyzji, a ponadto upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego nie daje podstaw do określenia tego terminu w rozporządzeniu, to termin określony w rozporządzeniu może być rozumiany wyłącznie jako termin do wydania rozstrzygnięcia, którego celem jest zobligowanie organu do szybkiego załatwienia sprawy. Sformułowanie "w terminie nie dłuższym niż 30 dni" należy zatem traktować jako podkreślenie i wzmocnienie obowiązku niezwłocznego podjęcia przez organy decyzji w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Argumenty o materialnoprawnym charakterze terminu z § 2 ust. 1 rozporządzenia uzasadnione potrzebą przeprowadzenia diagnozy psychologicznej "na bieżąco", tj. w celu zachowania ścisłego związku czasowego pomiędzy takimi zdarzeniami jak np. kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości czy po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, a potrzebą stwierdzenia predyspozycji psychofizycznych do kierowania pojazdem, nie znajdują uzasadnienia w świetle jednoznacznego brzemienia art. 125 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który potrzebę określenia szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania psychologiczne wiąże z koniecznością "przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem oraz wpływu sprawności psychicznej i fizycznej na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego" (art. 125 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Reasumując swoje rozważania NSA stwierdził, że kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości czy po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol lub wielokrotne naruszenie zasad ruchu drogowego, może uzasadniać przypuszczenie, że osoba kierująca utraciła sprawność psychofizyczną niezbędną do posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Domniemanie to wymaga doprowadzenia do zweryfikowania kondycji psychicznej tej osoby i nie powinno mieć znaczenia, czy skierowanie na takie badania zostałoby jej wydane z przekroczeniem terminu wskazanego w § 2 ust.1 rozporządzenia. Stanowisko wyrażone w powyżej wskazanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd rozpatrujący niniejszą skargę w pełni akceptuje. A zatem zarzut naruszenia § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. przez wydanie decyzji po upływie 30 dniowego terminu nie może być uznany za zasadny.

Na końcu podnieść należy również, iż niezasadny jest – podnoszony przez skarżącego w treści skargi zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. W ocenie Sądu, organ kierując decyzją na badania psychologiczne osobę, co do której uznał, że prowadziła pojazd będąc pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka, przed wydaniem wyroku w sprawie karnej dotyczącej popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., nie rozstrzyga w postępowaniu administracyjnym o kwestiach prawno-karnych, tj. nie bada i nie ocenia winy osoby prowadzącej pojazd w stanie nietrzeźwości i zasadności postępowania karnego. Ustala tylko fakt prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym. Takie działanie organu ma swoje oparcie w przepisie ustawy. Jak zaś stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP., ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. W tym przypadku względy bezpieczeństwa ruchu drogowego i prawo innych uczestników ruchu drogowego do bezpiecznej jazdy uzasadniały wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Zaskarżona decyzja nie narusza więc Konstytucji RP, która określa prawa i wolności człowieka, ale też wskazuje na ich ograniczenie przez obowiązujące normy prawne.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela także poglądu, że wobec wydania wyroku w sprawie karnej postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W dacie wydania zaskarżonej decyzji istniał bowiem przedmiot postępowania, a rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny legalności decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydania.

Wskazać również należy, iż przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych, nie dają im natomiast kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych, w tym do wydawania decyzji lub innych aktów rozstrzygających sprawę co do istoty, albo kończących formalnie postępowanie administracyjne. Z tej to przyczyny, uwzględniając zasady orzekania wynikające z art. 145 - art. 152 ustawy p.p.s.a, nie może zostać uwzględniony wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w wyroku.

R.A.