Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 427/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi O. [...] przy A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: Prezes UODO, organ) postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., nr [...]., działając

na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej Kpa.) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia [...] maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2019 r.

poz. 1781; dalej uodo.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi Organizacji Związkowej [...] przy [...] sp. z o.o.

z siedzibą w W. (dalej: Związek, skarżący), na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez [...] sp. z o.o.

z siedzibą w W. (Spółka) oraz B. sp. z o.o. z siedzibą w R. (B.), polegające na zbieraniu informacji dotyczących zaszczepienia pracowników przeciwko COVID-19.

Wydaniu powyższego postanowienia towarzyszył następujący stan sprawy.

Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Organizacji Związkowej [...] przy [...] sp. z o. o. z siedzibą

w W., na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Spółkę oraz B., polegające na zbieraniu informacji dotyczących zaszczepienia pracowników przeciwko COVID-19.

W skardze Związek wskazał, że [...] września 2021 r. pracownicy Spółki otrzymali mailową informację o planowanym otrzymaniu ankiety, która została określona jako bardzo ważna. Pracownicy Spółki zostali poinformowani, że wypełnienie ankiety należy potraktować jako priorytetowe zadanie. Spółka w mailu wskazała, że ankieta jest anonimowa i przeprowadzona zostanie przez zewnętrzny podmiot – B. W przypadku braku uzupełnienia ankiety pracownicy mieli otrzymać przypomnienie o ankiecie. Na podstawie wypełnionych ankiet zewnętrzny podmiot miał zebrać dane i na ich podstawie określić wskaźnik zaszczepionych przeciwko COVID-19 pracowników. W dniu

[...] września 2021 r. pracownicy Spółki ponownie otrzymali mailową informację wzywającą do przekazania danych o szczepieniu przeciwko C0V1D-19. Spółka wskazała, że ankieta jest dobrowolna, a jej wyniki będą dostępne wyłącznie w formie liczbowej. Ankieta dotyczyła rodzaju wykonywanej pracy oraz statusu zaszczepienia pracownika przeciwko C0V1D-19.

Jak stwierdził Związek, pracodawca nie przedstawił pracownikom podstawy prawnej do pozyskiwania danych, które obejmuje ankieta. Pierwsza informacja w sprawie ankiety wyraźnie wskazywała, że pracodawca oczekuje jej wypełnienia – zadanie miało być potraktowane priorytetowo. Ankieta przeprowadzana jest przez podmiot zewnętrzny za pomocą służbowych skrzynek mailowych, do których pełny dostęp ma pracodawca - Spółka (zgodnie z obowiązującym regulaminem pracy). Zdaniem Związku nie bez znaczenia w sprawie ma fakt, że pracownicy nie byli proszeni o wyrażenie zgody na pozyskiwanie danych wrażliwych, a samo wypełnienie ankiety nie może być w ten sposób rozumiane. Zgoda bowiem na przetwarzanie danych osobowych winna być dobrowolna, konkretna, w pełni świadoma i poprzedzona wyjaśnieniem celu przetwarzania tego typu danych. Związek podniósł, że przełożeni "zachęcają" pracowników do wypełnienia ankiety, co również wskazuje na naciski w tym zakresie. Tymczasem, jak podał Związek, przepisy prawa pracy (art. 221-223 k.p.) nie uprawniają pracodawcy do przetwarzania danych pracowników w zakresie danych stanu zdrowia, czy zabiegów medycznych.

W związku z powyższym Związek przyjął, że przetwarzanie danych osobowych uznać należy za niedopuszczalne. Wyjaśnił, że w ramach zatrudnienia pracownika przetwarzane są liczne jego dane osobowe, a administratorem tych danych jest pracodawca. Pracownicy wypełniając ankietę nie mają wiedzy kto jest administratorem ich wrażliwych danych osobowych ani w jaki sposób i czy rzeczywiście dane te są anonimowane. Z tych względów, jak stwierdził Związek, przed wniesieniem skargi pominięto wystąpienie do administratora danych osobowych z żądaniem usunięcia wrażliwych danych osobowych.

Ponadto Związek wyraził nadzieję, że działania Prezesa UODO będą w tym zakresie efektywniejsze. Jak podał, biorąc pod uwagę znaczną liczbę pracowników Spółki z pewnością w wielu przypadkach mogło dojść do wypełnienia ankiety, a tym samym przetwarzania wrażliwych danych osobowych bez podstawy prawnej. Dodał,

że omawiane czyny wypełniają znamiona przestępstwa i "(...) mogą zostać popełnione zarówno w formie jednosprawstwa, współsprawstwa, sprawstwa kierowniczego

i polecającego, a także podżegania i pomocnictwa. Przygotowanie do nich nie podlega karze, zaś karalne na zasadach ogólnych jest ich usiłowanie."

W konsekwencji Związek wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego

i podjęcie niezbędnych czynności dowodowych celem pociągnięcia sprawców

do odpowiedzialności administracyjnej, a także nakazanie powyższym podmiotom trwałe usunięcie wrażliwych danych osobowych pozyskanych w sposób sprzeczny z przepisami prawa.

Pismem z [...] października 2021 r. organ wezwał Przewodniczącą Związku

do wskazania, czy chce, aby Prezes UODO podjął działania w niniejszej sprawie na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 Kpa., wykazania, że jest upoważniona do występowania przed organem w imieniu Związku poprzez przedstawienie stosownych dokumentów potwierdzających prawo do samodzielnej reprezentacji Związku, wykazania, że złożenie skargi jest uzasadnione celami statutowymi Związku oraz że przemawia za tym interes społeczny.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu Związek w piśmie z [...] października 2021 r. dokonał stosownych wyjaśnień, załączając dokument - poświadczenie rejestracji oraz jednolity tekst statutu. Wniósł "o podjęcie działań na podstawie art. 31 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego".

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia Prezes UODO wyjaśnił, że z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego, obok strony, może wystąpić m.in. organizacja społeczna. Pozycja organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest zróżnicowana: może być ona stroną postępowania administracyjnego, które dotyczy jej interesu prawnego - art. 28 i 29 Kpa., ale także - niezależnie od posiadanego interesu prawnego - zgodnie z art. 31 § 1 Kpa. - organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału

w postępowaniu dotyczącym innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (vide wyrok NSA z dnia

8 listopada 2016 r., II OSK 234/15). Organ administracji publicznej, do którego wpłynie wniosek z żądaniem, o którym mowa w art. 31 § 1 Kpa., ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Samo żądanie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do toczącego się postępowania administracyjnego na prawach strony, zgłoszone na podstawie art. 31 § 1 Kpa. przez organizację społeczną, nie jest wystarczające do tego, aby wniosek taki został uwzględniony. Konieczne jest wykazanie przez organizację społeczną, że cele statutowe oraz interes społeczny przemawiają za uwzględnieniem takiego wniosku.

Na organizacji społecznej ciąży zatem obowiązek wykazania, że przesłanki, o których mowa w art. 31 § 1 Kpa. zostały spełnione, a żądanie winno być uwzględnione.

Organ podkreślił, że organizacja społeczna, domagając się wszczęcia przez organ postępowania, nie działa w granicach własnego, indywidualnego i konkretnego interesu prawnego (we własnej sprawie), lecz w sprawie innej osoby. Uwzględnienie żądania organizacji społecznej wymaga zatem od organu dokonania jego oceny w dwóch aspektach, tj. pod kątem celów statutowych zgłaszającej żądanie organizacji oraz pod kątem oceny interesu społecznego. Obie przesłanki muszą zaistnieć łącznie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, organ administracji publicznej nie jest zobligowany

do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2017 r., VII SA/WA 1625/16, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r. II OSK 663/11 oraz z dnia 14 listopada 2008 r. II GSK 314/08). Organ administracji publicznej uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione jest zobowiązany do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. W sytuacji zaś, gdy nie ma ku temu podstaw, organ zobowiązany rozstrzygnąć wniosek w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

W ocenie Prezesa UODO przesłanki do wszczęcia postępowania nie zostały spełnione w realiach niniejszej sprawy. Przywołał treść paragrafu 6 statutu Związku, zgodnie z którym, cyt.: "Celem Związku jest ochrona godności, praw i interesów pracowniczych (zawodowych i socjalnych) członków Związku, a w szczególności: zabezpieczanie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy (pkt 1), przeciwdziałanie zjawisku bezrobocia i pomoc członkom Związku pozostającym bez pracy (pkt 2), dążenie do zapewnienia pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych (pkt 3), podejmowanie działań w duchu dialogu społecznego, zmierzających do zharmonizowania interesów pracodawcy z interesami pracowników (pkt 4), wpływanie na kształt polityki gospodarczej i społecznej (pkt 5), szerzenie zasad demokracji i występowanie w obronie uniwersalnych wartości humanitarnych (pkt 7), kształtowanie aktywnej postawy działania dla dobra Ojczyzny (pkt 8), działanie na rzecz osób niepełnosprawnych i potrzebujących szczególnej troski (pkt 9), umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego (pkt 10), współpraca z organizacjami międzynarodowymi w zakresie solidarnej obrony interesów pracowniczych i respektowania praw człowieka (pkt 11), ochrona i promocja kultury oraz szeroko pojętej edukacji (pkt 12), podejmowanie działań na rzecz ochrony naturalnego środowiska człowieka (pkt 13), reprezentowanie interesów pracowniczych na forum międzynarodowym (pkt 14), podejmowanie działań

na rzecz ubezpieczania członków Związku (pkt 15)."

W konsekwencji Prezes UODO stwierdził, że w statucie brak jest unormowań, które dawałyby Związkowi umocowanie do działania w imieniu zrzeszonych w nim pracowników w sprawach dotyczących ochrony ich danych osobowych.

Prezes UODO podkreślił, że do celów statutowych Związku należy obrona praw pracowniczych, natomiast prawo do ochrony danych osobowych nie wynika z przepisów prawa pracy, lecz z przepisów RODO.

W ocenie organu za wszczęciem postępowania na wniosek Związku nie przemawia również interes społeczny. Jak podał, zagwarantowane w powyższych przepisach prawo osoby, której dane dotyczą do ochrony dotyczących jej danych

i uprawnienia związane z realizacją tego prawa przysługują indywidualnie każdej osobie, której dane dotyczą. Dotyczy to także, uprawnienia do zainicjowania postępowania,

w którym Prezes UODO miałby zbadać, czy przysługujące takiej osobie prawo

do ochrony dotyczących jej danych zostało naruszone.

Tym samym, Prezes UODO nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania

na podstawie art. 31 § 2 Kpa., odmawiając jego wszczęcia.

Skarżący pismem z [...] lutego 2022 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa UODO z [...] grudnia 2021 r.

Zaskarżonemu postanowieniu organu zarzucił naruszenie następujących przepisów, a mianowicie:

- art. 23 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez jego niezastosowanie prowadzące do przyjęcia, iż związek zawodowy nie jest uprawniony do wystąpienia

do Prezesa UODO z żądaniem spowodowania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku, gdy postępowanie pracodawcy jest niezgodne

z przepisami;

- art. 31 § 1 pkt 1 Kpa. polegające na niezastosowaniu, tj. nieprawidłowym przyjęciu bez wszczęcia postępowania, że cele statutowe skarżącego nie uzasadniają podjęcia postępowania i nie przemawia za tym interes społeczny i związek zawodowy,

w przypadku gdy postępowanie pracodawcy jest niezgodne z przepisami a także podczas gdy nie jest możliwe wywiedzenie takich wniosków bez podjęcia postępowania wyjaśniającego - organ administracji powinien co najmniej powziąć w tym kierunku wątpliwości;

- art. 31 § 2 Kpa. polegające na niewłaściwym zastosowaniu, tj. przyjęciu, że żądanie skarżącego w przedmiocie wszczęcia postępowania jest nieuzasadnione, podczas gdy jest ono w pełni uzasadnione celami statutowymi skarżącego i przemawia za tym interes społeczny;

z ostrożności procesowej na wypadek nie uwzględnienia art. 23 ust. 2 ustawy

o związkach zawodowych, jako podstawy wystąpienia z żądaniem usunięcia nieprawidłowości:

- art. 31 § 1 pkt 1 Kpa. poprzez przyjęcie, iż wyłącznym statutowym celem organizacji ma być ochrona danych osobowych, co prowadzi do pozbawienia uprawnienia do wszczęcia postępowania te organizacje, które realizują leżący w interesie publicznym cel mający związek z ochroną danych osobowych;

- art. 221 § 4 k.p w zw. z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku

z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) poprzez ich niezastosowanie, co prowadziło do przyjęcia, iż prawo do ochrony danych osobowych pracowników nie wynika z przepisów prawa pracy;

- art. 221a § 1 k.p. w zw. z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku

z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) poprzez ich niezastosowanie co prowadziło do przyjęcia, iż prawo do ochrony danych osobowych pracowników nie wynika z przepisów prawa pracy;

- art. 221b § 1 k.p. w zw. z art. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku

z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) poprzez ich niezastosowanie co prowadziło do przyjęcia, iż prawo do ochrony danych osobowych pracowników nie wynika z przepisów prawa pracy;

- art. 9 rozporządzenia 2016/679 - RODO, polegające na niezastosowaniu, przepis zabrania przetwarzania danych osobowych ujawniających m.in. danych dotyczących zdrowia, podczas gdy pracodawca przetwarzał te dane bez wyraźnej zgody pracowników.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący w uzasadnieniu skargi uszczegółowił argumentację sformułowaną

na rzecz postawionych w niej zarzutów. Podkreślił, że jego żądanie jest w pełni uzasadnione celami statutowymi Związku i przemawia za tym również interes społeczny.

Jak podał skarżący, Prezes UODO w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że do celów statutowych skarżącego należy m.in.: zabezpieczanie praw pracowniczych

w zakresie wykonywanej pracy zawodowej oraz podejmowanie działań w duchu dialogu społecznego, zmierzających do zharmonizowania interesów pracodawcy z interesami pracowników. Dalej Prezes UODO wyjaśnił, że do celów statutowych skarżącego należy obrona praw pracowniczych. Według organu administracji prawo do ochrony danych osobowych nie wynika z przepisów prawa pracy, lecz z przepisów RODO. Zdaniem skarżącego powyższe twierdzenie z przyczyn oczywistych nie jest prawdą, przepisy dotyczące ochrony danych osobowych funkcjonowały w ustawie - Kodeks pracy na długo przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia RODO. Wejście natomiast w życie przepisów rozporządzenia RODO nie uchyliło przepisów k.p. w zakresie ochrony danych osobowych pracowników, lecz je zmodyfikowało. W opinii skarżącego błąd Prezesa UODO w tym zakresie doprowadził do nietrafnego wniosku jakoby skarżący zajmujący się obroną praw pracowniczych nie był uprawniony do żądania podjęcia postępowania

w zakresie nieprawidłowości w zakresie przetwarzania danych osobowych, których ochrona uregulowana jest w przepisach prawa pracy.

Zdaniem skarżącego powyższe uchybienie jest również wynikiem podjęcia decyzji (w nieformalnym znaczeniu) o odmowie wszczęcia postępowania, niejako a priori -skutkiem czego było wydanie zaskarżonego postanowienia. Jeżeli Prezes UODO podjąłby postępowanie, którego żądał skarżący, w jego toku mógłby przeanalizować przepisy prawa pracy uzasadniające interwencję skarżącego. Ten sam zarzut dotyczy również rzekomego braku interesu społecznego przemawiającego za podjęciem działań przez Prezesa UODO.

W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -

Dz.U. z 2022 r. poz. 329).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Organizacji Związkowej [...] nr [...] Region M. przy [...] sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydając zaskarżone postanowienie Prezes UODO nie naruszył przepisów prawa, w tym w szczególności art. 31 § 1 pkt 1 Kpa..

Jak stanowi przepis art. 31 § 1 pkt 1 Kpa. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W pierwszej kolejności należy więc ustalić, czy Związki spełniają definicję organizacji społecznej. Przyjmuje się, że organizacje społeczne to takie grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, nie wchodzące w skład aparatu państwowego i nie będące zarazem spółkami prywatnymi (por. E. Smoktunowicz, Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2000, s. 200). Jako podstawowe kryterium kwalifikacji podmiotu, jako organizacji społecznej przyjmuje się trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej, dobrowolność członkostwa i strukturę organizacyjną,

w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.

Skarżący Związek jest związkiem zawodowym, którego struktura organizacyjna odpowiada powyższym kryteriom. Struktura ta oparta jest na przepisach ustawy dania 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 263), tak więc po spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 31§ 1 pkt 1 Kpa. skarżący Związek może domagać się wszczęcia postępowania.

Z powyższego przepisu Kpa. wynika, że żądanie organizacji społecznej musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej są określone w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym celu powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym (vide: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 306)

Ponadto uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione także interesem społecznym. Organ administracji publicznej musi zatem dokonać oceny, czy interes społeczny, ustalony

i skonkretyzowany w świetle przedmiotu danego postępowania, przemawia

za przyznaniem organizacji społecznej uprawnień procesowych w sprawie dotyczącej interesu indywidualnego określonego podmiotu.

Podkreślenia wymaga fakt, że to na organizacji społecznej spoczywa konieczność wykazania interesu społecznego jak również faktu, że za wszczęciem postępowania przemawiają jej cele statutowe.

Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek należy wskazać, że sprawa związana jest z ochroną danych osobowych pracowników spółki [...].

W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że Związek domagając się wszczęcia postępowania nie działał we własnej sprawie, lecz w sprawie innych osób pracowników spółki dotyczących przetwarzania ich danych osobowych - danych wrażliwych dotyczących zdrowia przez [...] sp. z o.o. z siedzibą

w W. oraz B. sp. z o.o. z siedzibą w R.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy przesłanek określonych w art. 31 § 1 pkt 1 Kpa.

i uznał, że przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały wykazane.

Jak wynika z załączonego do akt administracyjnych statut Związku, które zostały podane szczegółowej analizie przez organ, w § 6 brak jest powiązania celów statutowych Związku z możliwością ochrony danych osobowych pracowników wynikających z RODO.

Jak słusznie zauważył organ celem działalności Związków jest bowiem "Celem Związku jest ochrona godności, praw i interesów pracowniczych (zawodowych

i socjalnych) członków Związku, a w szczególności: Zabezpieczanie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy (pkt 1), przeciwdziałanie zjawisku bezrobocia i pomoc członkom Związku pozostającym bez pracy (pkt 2), dążenie do zapewnienia pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych (pkt 3), podejmowanie działań w duchu dialogu społecznego, zmierzających do zharmonizowania interesów pracodawcy z interesami pracowników (pkt 4), wpływanie na kształt polityki gospodarczej i społecznej (pkt 5), szerzenie zasad demokracji i występowanie w obronie uniwersalnych wartości humanitarnych (pkt 7), kształtowanie aktywnej postawy działania dla dobra Ojczyzny (pkt 8), działanie na rzecz osób niepełnosprawnych i potrzebujących szczególnej troski (pkt 9), umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego (pkt 10), współpraca z organizacjami międzynarodowymi w zakresie solidarnej obrony interesów pracowniczych i respektowania praw człowieka (pkt 11), ochrona i promocja kultury oraz szeroko pojętej edukacji (pkt 12), podejmowanie działań na rzecz ochrony naturalnego środowiska człowieka (pkt 13), reprezentowanie interesów pracowniczych na forum międzynarodowym (pkt 14), podejmowanie działań na rzecz ubezpieczania członków Związku (pkt 15)".

Reasumując, w ocenie Sądu, w statucie brak jest unormowań, które dawałyby Związkowi umocowanie do działania w imieniu zrzeszonych w nim pracowników

w sprawach dotyczących ochrony ich danych osobowych. Działalność związków zawodowych ma bowiem na celu ochronę praw pracowniczych w relacji pracownik pracodawca. Szczegółowość powyższych celów, zdaniem Sądu, wyklucza, aby Związki mogły działać w również w celu ochrony danych osobowych pracowników wynikających

z RODO. W przypadku spełnienia omawianej przesłanki musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej, czego w tej sprawie zabrakło, gdyż skarżący Związek celu takiego nie wykazał.

Związek nie wykazał również zaistnienia drugiej przesłanki z art. 31 § 1 pkt 1 Kpa., tj. zaistnienia interesu społecznego do wystąpienia z daną skargą.

Odnosząc się bezpośrednio do kwestii "interesu społecznego" stwierdzić należy, że pojęcie to nie zostało w ustawie zdefiniowane. Należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Należy w związku z tym przypomnieć, że przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, skoro ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni. Ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe

i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (por. wyrok NSA z dn. 4 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2464/00, Lex nr 81984). Również w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA

z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem.

W ocenie Sądu, która jest tożsama z oceną organu, do przyjęcia po stronie Związku istnienia interesu społecznego do wystąpienia z niniejszą skarga nie jest wystarczające powołanie się na obronę praw i interesów pracowniczych. W opinii Sądu są to sformułowania bardzo ogólne, które nie przystają do przedmiotu postępowania jakim jest ochrona danych osobowych. Powołując się na interes społeczny, który jest interesem ogólnym, Związek zamiast używania ogólnikowych stwierdzeń powinien był wskazać konkretne okoliczności faktyczne lub prawne, które mogły świadczyć o tym, że uzasadniony jest jego udział w przedmiotowym postępowaniu (vide R. Hauser,

M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2020), czego w tej sprawie nie uczynił.

Na zakończenie Sąd wskazuje, że uregulowania w zakresie ochrony danych osobowych zawarte w Kodeksie pracy są przepisami szczególnymi wobec treści rozporządzenia RODO.

Sąd podkreśla również, że przepisy RODO gwarantują każdej osobie, której dane osobowe są przetwarzane, prawo do ochrony tych danych przyznając jej konkretne uprawnienia związane z realizacją tego prawa, w tym prawo do wszczęcia postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżone postanowienie Prezesa UODO z dnia [...] grudnia 2021 r. nie narusza prawa.