Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 809/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, stypendium w okresie odbywania szkolenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 litera "a i b" , art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 41 ust. 1 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2015r.,poz. 149 z późn. zm. – dalej "ustawa") oraz art. 105 § 1, art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., uchylił swoje wcześniejsze decyzje : z dnia [...] r. nr: [...] o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014 r.; z dnia [...] r. nr: [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 24 czerwca 2014 r.; z dnia [...] nr: [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 8 lipca 2014 r.

i orzekł o: utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 stycznia 2013 r.: odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014 r.: umorzeniu postępowanie w kwestii utraty prawa do stypendium z dniem 24 czerwca 2014 r.

Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji w dniu [...] r. W. R. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu 13 maja 2014 r. strona została skierowana na szkolenie do S S.A. z siedzibą w J. w celu odbycia szkolenia p.n.: "Prowadzenie działalności gospodarczej" w okresie od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. i pobierała stypendium z tego tytułu. Natomiast z powodu otrzymania środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności pozarolniczej z dniem 8 lipca 2014 r. utraciła status osoby bezrobotnej

W związku z informacją z dnia 8 grudnia 2014 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., iż w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. W.R. podlegała ubezpieczeniu z tytułu umowy zlecenia. Organ I instancji wszczął postępowanie wyjaśniające w wyniku którego ustalono, że w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. strona wykonywała pracę w ramach umowy zlecenie w B z siedzibą w S. oraz w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., wykonywała pracę w ramach umowy zlecenie w firmie C z siedzibą w B.

Organ I instancji stwierdził zatem, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy od dnia 2 stycznia .2013 r. strona nie spełniała warunków do zachowania statusu osoby bezrobotnej, a tym samym do uczestnictwa w szkoleniu w okresie od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że bezrobotnym nie może być osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową. Tak więc strona z dniem 2 stycznia 2013 r. utraciła status osoby bezrobotnej. Skoro strona utraciła status osoby bezrobotnej należało odmówić jej prawa do stypendium, wobec powyższego rozstrzyganie w kwestii utraty prawa do stypendium stało się bezprzedmiotowe i dlatego postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.

W odwołaniu strona wskazał, iż "parę tygodni temu" złożyła pisma do PUP w S. jak i ZUS Oddział w S., w których w sposób wyczerpujący wyjaśniła i ustosunkowała się do problemu. W związku z tym otrzymała z ZUS decyzję, którą umorzono postępowanie. Podniosła, iż uważała, że ZUS wysłał tę decyzję również do PUP w S. Do odwołania strona załączyła kserokopię decyzji ZUS Oddział w S. nr [...] z dnia [...] r., z której wynika, że organ rentowy umarza postępowanie w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym dla W.R. z tytułu zgłoszenia jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek R.M. NIP [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po zapoznaniu się z aktami sprawy ustalił, że strona została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu 24 sierpnia 2012 r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu 13 maja 2014 r. organ I instancji skierował stronę na szkolenie p.n. "Prowadzenie działalności gospodarczej" w okresie od 19 maja 2014r. do 23 czerwca 2014 r. Decyzją nr: [...] z dnia [...] r. organ I instancji orzekł o przyznaniu stronie prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014r. Prawo do stypendium strona utraciła z dniem 24 czerwca 2014 r. w związku z zakończeniem w dniu 23 czerwca 2014 r. odbywania szkolenia (decyzja nr: [...] z dnia [...] r.). Z dniem 8 lipca 2014 r. W.R. utraciła status osoby bezrobotnej z powodu otrzymania środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności pozarolniczej. W dniu 10 grudnia 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 8 grudnia 2014 r. informujące, że w związku z analizą dokumentów przekazanych do ZUS dotyczących W.R. stwierdzono zbieg ubezpieczenia w okresie od 24 sierpnia 2012 r. do 18 maja 2014 r. i od 24 czerwca 2014r. do 7 lipca.2014 r. jako osoba nie pobierająca zasiłku, od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. jako osoba pobierająca stypendium, oraz od 2 styczni .2013 r. do 30 czerwca 2013 r. i od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014r. z tytułu umowy zlecenie.

Organ odwoławczy wskazał, że strona brała czynny udział w postępowaniu, W dniu 20 stycznia 2015 r. do organu I instancji wpłynęło pismo, w którym W.R. wyjaśniła, że przez cały okres bycia osobą bezrobotną czynnie poszukiwała pracy, jednak nie podpisywała umów o pracę, w tym również umowy z R.M. Organ I instancji w dniu 29 stycznia 2015 r. wystąpił do firmy C w B., o potwierdzenie okresu (okresów) zatrudnienia W.R. w firmie. W odpowiedzi pracodawca poinformował, że W.R. zatrudniona była na umowę zlecenie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., a w okresie od 2 maja 2014 r. do 4 sierpnia 2014 r. odprowadzane były obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, natomiast od 5 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. strona objęta była dobrowolnymi składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu umowy zlecenie. W dniu 23 lutego 2015 r. organ I instancji również wystąpił do firmy B w S., celem potwierdzenia okresu (okresów) zatrudnienia W.R. w firmie. Jak wynika z akt sprawy, pracodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo.

W dniu 8 kwietnia 2015r. organ I instancji wydał decyzję uchylającą decyzje będące przedmiotem wznowienia postępowania, oraz orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 stycznia 2013 r., odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014 r. oraz umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do stypendium z dniem 24 czerwca 2014 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz uzasadnienia decyzji ZUS Oddział w S. nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy stwierdził, że organ rentowy umarza postępowanie w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym dla W.R. z tytułu zgłoszenia jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek R.M. NIP [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że strona zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. równocześnie w okresie od 5 sierpnia 2014 r. zgłoszona została do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto z uzasadnienia wynika, że osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu działalności gospodarczej, jeżeli podstawa wymiaru składek na ww. ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia jest niższa od obowiązującej te osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Uwzględniając powyższe w okresie od 5 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. W.R. nie może podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z uwagi na równoczesne prowadzenie pozarolniczej działalności.

Nadto organ odwoławczy pismem z dnia 18 maja 2015 r. poinformował stronę, że załączona do odwołania kserokopia decyzji organu rentowego z dnia [...] r. wskazuje, że umorzono postępowanie w przedmiocie ustalenia okresu podlegania strony obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., natomiast decyzja ta nie odnosi się do okresu wykonywania przez stronę pracy w ramach umowy zlecenia u płatnika składek B od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.

W dniu 27 maja 2015 r. strona złożyła oświadczenie, iż do dnia 20 czerwca 2015 r. zobowiązuje się do przedłożenia stosownych dokumentów oraz do złożenia wyjaśnień. Jednocześnie strona przedłożyła umowę zlecenie nr [...] z dnia [...]r. zawartą z B do wykonania prac "kolportaż materiałów reklamowych i informacyjnych" w terminie od dnia 2 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca .2013 r., za wykonania których otrzyma wynagrodzenie w wysokości 1604,00 zł brutto oraz 3 szt. raportów miesięcznych dla osoby ubezpieczonej ZUS RMUA z 1 marca 2013 r., 2 kwietnia 2013 r. i 6 czerwca 2013 r., w których wskazano zerowe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Z oświadczenia strony z dnia 8 maja 2015 r. wynika, że faktycznie podpisała umowę zlecenie nr [...] z K. R."B", jednak nie podjęła wykonywania pracy w tej firmie i nie sprostowała tego faktu w PUP w S., ani w ZUS w S., bowiem nie sądziła, że będzie ponosić takie konsekwencje Nadto organ odwoławczy stwierdził, że z zaświadczenia, które wystawił ZUS w S. wynika, że w miesiącu czerwcu 2013 r. nastąpił okres ubezpieczenia oraz wysokość podstawy wymiaru składki w kwocie 1604,00 zł. Do oświadczenia strona załączyła umowę zlecenie nr [...] z dnia [...] r., oraz zaświadczenie ZUS Oddział w S. z dnia 29 maja 2015 r. potwierdzające jej okres ubezpieczenia jako osoby wykonującej umowę zlecenie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz wysokość podstawy wymiaru składek za miesiąc czerwiec 2013 r. wynoszącą 1604,00 zł.

Organ odwoławczy zauważył, że zaskarżona decyzja organu I instancji Nr: [...] z dnia [...] r. została wydana w szczególnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Z kolei art. 151 § 1 pkt 2 kpa stanowi, iż organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części (art. 105 §1 kpa).

Z akt sprawy wynika, że W.R. w dniu rejestracji 24 sierpnia 2012 r. złożyła oświadczenie, m.in. o niewykonywaniu innej pracy zarobkowej, potwierdzając jednocześnie swoją zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy ZUS Oddział w S. w dniu 10 grudnia 2014 r. poinformował, że stwierdzono zbieg ubezpieczenia strony w okresie od 24 sierpnia 2012 r. do 7 lipca 2014 r. jako osoby bezrobotnej i jednocześnie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. i od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. z tytułu umowy zlecenie. Organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie organ rentowy umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia okresu podlegania strony obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014r., to w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. strona zgłoszona została do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenie. Powyższe potwierdza załączona przez stronę w dniu 27 maja 2015 r. umowa zlecenie nr [...] z dnia [...] r. zawarta z firmą B, oraz zaświadczenie ZUS Oddział w S. z dnia 29 maja 2015 r. przekazane przez stronę do organu odwoławczego w dniu 17 czerwca 2015 r. Strona nie kwestionowała ustaleń dokonanych przez organ odwoławcy, wskazuje jedynie, że nie podjęła wykonywania pracy w tej firmie.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 33 ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm. – dalej "upz"), starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art.2 ust. 1 pkt 2.

W myśl natomiast art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. U.p.z., bezrobotnym oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonuiącą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, [...] zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie zaś z art.2 ust.l pkt 11 upz inna praca zarobkowa to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że W.R. będąc osobą bezrobotną od dnia 24 sierpnia 2012 r. zawarła w dniu 2 styczni9a 2013 r. umowę zlecenie z firmą B w S. na wykonywanie pracy w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., oraz że nie poinformowała organu zatrudnienia w terminie 7 dni o fakcie jej zawarcia, czego nie zaprzecza w złożonym odwołaniu.

Nawiązując do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 upz , pojęcie zatrudnienia obejmuje w swoim zakresie inne prace zarobkowe objęte treścią art.2 ust. 1 pkt 11 ustawy, czyli umowę zlecenia. Oznacza to, że osoba, która wykonuje pracę w ramach umowy zlecenia traktowana jest jak osoba zatrudniona, a okoliczność ta wyłącza możliwość posiadania statusu osoby bezrobotnej.

Skoro W.R. zobowiązała się do wykonania zleconego zadania, za wykonanie którego przysługiwało stronie wynagrodzenie, to tym samym nie spełnia warunków posiadania statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji również uprawnień do stypendium. Z treści bowiem art. 41 upz pracy wynika, że stypendium przysługuje bezrobotnemu.

Organ zauważył, że strona w dniu rejestracji została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Zobowiązała się również do zawiadomienia w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej oraz innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego lub prawa do zasiłku, o czym świadczą: oświadczenie bezrobotnego zawarte w części C karty rejestracyjnej, potwierdzone własnoręcznym podpisem przez stronę w dniu 24 sierpnia 2012 r. oraz oświadczenie strony z dnia 24 sierpnia 2012 r. o otrzymaniu "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy".

Nawiązując do podnoszonej przez stronę okoliczności, iż nie podjęła wykonywania pracy w firmie B organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 upz, osoba bezrobotna to osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej. Przy czym nie chodzi jedynie o rzeczywiste wykonywanie pracy, ale o pozostawanie w stosunku prawnym, z którego wynika osiąganie dochodów, niezależnie czy rzeczywiście one były uzyskiwane w danym okresie. Decydującym bowiem jest to, aby osoba bezrobotna była gotowa do podjęcia zatrudnienia, a gotowość ta jest wykluczona wówczas, gdy pozostaje ona w stosunku cywilno-prawnym.

Zatem, skoro W.R. od dnia 2 stycznia 2013 r. podjęła realizację umowy zlecenia, to zasadnym było orzeczenie utraty statusu osoby bezrobotnej w tej dacie, a w konsekwencji orzeczeniem odmowy przyznania prawa do stypendium od dnia 19 maja 2014 r. i umorzenia postępowania w kwestii jego utraty z dniem 24 czerwca 2014 r.

Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa i w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, orzekł jak w sentencji decyzji.

W skardze z dnia 15 lipca 2015 r. W.R. wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia stwierdzając, że jest ono krzywdzące. Podkreśliła, że w jej ocenie wyjaśniła w sposób jasny dlaczego doszło do sytuacji, która stała się przedmiotem niniejszego postępowania. Zaakcentowała, że nie było jej zamiarem wprowadzenie w błąd urzędów lecz wynikało to z niewiedzy i niezrozumienia przepisów. Stwierdziła dalej, że wobec tak skonstruowanych przepisów nie ma możliwości obrony. W ocenie skarżącej w nie należyty sposób została przeprowadzona analiza dokumentów, a organ odwoławczy nie wysłał zapytania do właściciela firmy B lecz wydał decyzję w oparciu o zaświadczenie ZUS o/S. Podkreśliła nadto, że wysłała we własnym imieniu pismo do K.R. i oczekuje na zwrotną odpowiedz w sprawie. Zaakcentowała, że w okresach składkowych które widniały w zaświadczeniu z ZUS o/ S. nie pracowała zarobkowo i była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. bez prawa do zasiłku. W ocenie strony skarżącej jej stanowisko nie jest brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W odniesieniu do decyzji, bo tego rodzaju rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta S., który uchylił swoje wcześniejsze decyzje: z dnia [...] r. nr: [...] o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014 r.; z dnia [...] r. nr: [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 24 czerwca 2014 r.; z dnia [...] nr: [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 8 lipca 2014 r. i orzekł o: utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 stycznia 2013 r.: odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014 r.: umorzeniu postępowanie w kwestii utraty prawa do stypendium z dniem 24 czerwca 2014 r.

Zaskarżona decyzja została podjęta w wyniku wznowienia postępowania, ze względu na przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt. 5 kpa., na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 kpa. w związku z art. 33 ust. 4 pkt w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( t.j. z 2008 r., Dz. U. Nr 69, poz. 415 z późn. zm., dalej:"upz").

W myśl art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tego aktu. Przepis art. 2 ust. 1 pkt. 2 upz określa definicje bezrobotnego przyjmując, iż oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnia wymogi wskazane w punktach a – l ( m.in. kończyła 18 lat; nie osiągnęła wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm.); nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego).

Pod pojęciem innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych (art. 2 ust. 1 pkt. 11 upz).

Zgodnie z art. 145 §1 pkt. 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, najkrócej rzecz ujmując, sprowadza się do tego, że skarżąca po zarejestrowaniu się w dniu 28 sierpnia 2012 r. jako bezrobotna, w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. wykonywała pracę w ramach umowy zlecenie w B z siedzibą w S. oraz w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., wykonywała pracę w ramach umowy zlecenie w firmie C z siedzibą w B. O tym fakcie, wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy, nie poinformowała urzędu pracy. Informacja taka, pochodząca od ZUS, dotarła do tego organu dopiero 10 grudnia 2014 r. W dniu 13 maja 2014 r. strona została skierowana na szkolenie do A S.A. z siedzibą w J. w celu odbycia szkolenia p.n.: "Prowadzenie działalności gospodarczej" w okresie od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. i pobierała stypendium z tego tytułu. Natomiast z powodu otrzymania środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności pozarolniczej z dniem 8 lipca 2014 r. utraciła status osoby bezrobotnej. Informacja ZUS spowodowała wznowienie postępowania zakończonego wskazanymi decyzjami, ich uchylenie i co należy podkreślić pozbawienie statusu osoby bezrobotnej wstecz - z dniem 1 stycznia 2013 r. (od daty zawarcia umowy zlecenia), a w konsekwencji uchylenie decyzji o przyznaniu stronie prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 19 maja 2014 r. oraz decyzji o utracie prawa do stypendium z dniem 24 czerwca 2014 r.

W zasadzie tak ustalony stan faktyczny sprawy, który nie budzi większych wątpliwości, mógłby stanowić wystarczająca podstawę do zastosowania normy określonej w art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz. Zatem Prezydent Miasta S., działając na tej podstawie prawnej, był uprawniony do pozbawienia W.R. statusu osoby bezrobotnej oraz uchylenia wskazanych wcześniej decyzji.

W ocenie Sądu jednak sprawa ta nie ma jednoznacznego charakteru z następujących względów.

Po pierwsze – trzeba zauważyć, że decyzje organu I instancji, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, zostały podjęte w wyniku zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania określonego w art. 145 kpa. Postępowanie wznowieniowe kończy się jedną z decyzji wskazanych w art. 151 § 1 i 2 kpa. W przedmiotowej sprawie procesową podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 151 § 1 pkt. 2, zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W ocenie Sądu decyzja uchylająca, jak i nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy mają charakter aktów konstytutywnych, działających na przyszłość. Mogą zatem kształtować sytuację prawną adresatów, jednakowoż nie z mocą wsteczną, jak uczyniono to w rozpatrywanej sprawie, ale tylko od daty ich podjęcia (doręczenia). "Wsteczne" działanie decyzji konstytutywnej jest możliwe wyjątkowo, w tych przypadkach kiedy przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia wyraźnie nakazują wiązać skutki prawne decyzji z określonymi zdarzeniem, zaistniałym przed jej wydaniem. Norma zawarta w art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz, stanowiąca podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, nie zawiera w swojej treści wyraźnego nakazu wiązania skutku w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, ze zdarzeniem przesądzającym o tym, że bezrobotny nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 upz. Przyjdzie zauważyć, iż w innych przypadkach pozbawienia statusu bezrobotnego ustawodawca, jeśli jego zamiarem było wsteczne pozbawienie tego statusu wyraźnie to reguluje ( art. 33 ust. 4 pkt. 2, 2a, 2b,3,4,7,8,9; np. jeśli bezrobotny otrzymał pożyczkę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej albo otrzymał jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności; jeśli otrzymał jednorazowo środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub z instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności lub na wniesienie wkładu; jeśli rozpoczął realizację indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisał kontrakt socjalny, o których mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu rozpoczęcia realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisania kontraktu socjalnego; w przypadku kiedy odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy).

Wobec tego, skoro co do zasady decyzje wydawane wyniku postępowania wznowieniowego mają charakter konstytutywny i brak jest podstaw do przyjęcia, iż norma prawa materialnego zastosowana w danej sprawie dopuszcza możliwość wstecznego działania takiej decyzji, to przyjąć trzeba, iż działa ona jedynie na przyszłość. Co za tym idzie wsteczne pozbawienie zaskarżonymi decyzjami statusu osoby bezrobotnej oraz uchylenie decyzji o przyznaniu jej stypendium i utracie prawa do stypendium W.R. uznać trzeba za dokonane z naruszeniem tak rozumianych przepisów prawa procesowego ( art. 151 § 1 pkt. 2 kpa) oraz prawa materialnego (art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz).

Tryb wznowieniowy, co należy podkreślić, pozwala na wzruszanie decyzji ostatecznych, obarczonych istotnymi wadami procesowymi. Decyzje ostateczne objęte są zasadą trwałości, której istotą jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, (zwłaszcza jej praw dobrze nabytych), kształtowanej przez organy administracji publicznej w drodze decyzji. Wzruszenie decyzji ostatecznej jest dopuszczalne tylko i wyłącznie wtedy, kiedy odbywa się to w trybie przewidzianym przepisami ustawy (k.p.a. bądź ustawami szczególnymi) i po spełnieniu przesłanek określonych przez ustawodawcę. Zasady stosowania tego trybu wymagają ścisłej interpretacji i jakakolwiek wątpliwość w tym zakresie wyklucza możliwość jego wykorzystania. Wobec tego, jeśliby nawet zachodziłaby wątpliwość co do możliwości nadania wstecznego działania decyzji podjętej w wyniku wznowienia, to należałoby rozstrzygnąć ją na rzecz działania na przyszłość, co jest zasadą prawa publicznego.

Na marginesie należy także zauważyć, że postępowanie zostało wznowione ze względu na przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt. 5 kpa, a więc w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Chodzi zatem o nowe okoliczności bądź nowe dowody dotyczące faktów prawotwórczych, które powodowałyby podjęcie decyzji o innej treści, aniżeli sprawa została podjęta, w sytuacji, gdyby organ o nich widział w dacie jej wydawania . Nie jest do końca jasne, czy organy orzekające w sprawie potraktowały informację zawartą w piśmie ZUS z dnia 10 grudnia 2014 r. informującym o zgłoszeniu W.R. do ubezpieczenia społecznego w związku z zawarciem wspomnianych wyżej umów zlecenia potraktowały jako "nową okoliczność" czy też pismo to stanowi dla nich "nowy dowód". Kwestia ta jest o tyle istotna, że jeśli byłby to nowy dowód to w dacie wydania decyzji podlegających wzruszeniu taki nie istniał. Co za tym idzie, przesłanka wznowieniowa nie byłaby aktualna, w ślad za tym i uchylenie decyzji nie znajdowałoby by podstaw.

Podjęcie zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, pozostaje w kolizji z zasadą proporcjonalności (art. 31 ust.3 Konstytucji RP). Sankcja zastosowana przez organ zatrudnienia wobec skarżącej, zwłaszcza w kontekście, będącego następstwem pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, utraty przez nią prawa do stypendium przyznanego na okres odbywania szkolenia(decyzja z dnia [...] r. nr [...]) jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz. Jak wykazuje analiza art. 2 ust. 1 pkt. 2 upz intencją ustawodawcy było uznanie za bezrobotną osoby, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Jedynie zatem oczywisty stan "zatrudnienia" może spowodować to, że osoba bezrobotna przestała spełniać warunki do posiadania takiego statusu. Nie budzi wątpliwości, że o takiej oczywistości można mówić tylko i wyłącznie wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie ( a nie zatrudnienie "incydentalne"). W istocie rzeczy umowy zlecenia, stanowiące podstawę orzeczenia o utracie przez W.R. statusu osoby bezrobotnej, zawarte zostały na okres od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. i ewentualnie można uznać, iż w tym okresie czasu, ze względu na podjęcie "innej pracy zarobkowej" skarżąca nie spełniała warunków osoby bezrobotnej. Natomiast po tym okresie, co nie budzi wątpliwości, warunki te spełniała, zwłaszcza w okresie pobierania stypendium. Jak się wydaje, w takiej sytuacji właściwym byłoby pobawienie statusu osoby bezrobotnej na określony czas, natomiast w świetle przepisów ustawy nie jest to możliwe. Przepis art. 33 ust.4 pkt. 1 przewiduje jedynie pozbawienie takiego statusu na stałe.

Nie bez znaczenia pozostaje także i to, że podjęcie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną uniemożliwiło skarżącej ponowne ubieganie się o uzyskanie takiego statusu.

Przepis art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz nie uzależnia decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej od winy (zachowania) tej osoby, jednakowoż nie pozostaje ono bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca, jak wyjaśniała nie podjęła pracy w firmie B i wystąpiła do firmy z pismem o wyjaśnienie tejże kwestii. Nie ulega wątpliwości, że to bezrobotny powinien przekazać informacje o zawarciu tych umów do organu zatrudnienia. Obowiązek taki, co nie budzi wątpliwości, obciąża bezrobotnego. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej, nie miała ona zamiaru wprowadzania w błąd organów zatrudnienia. Istotne również jest i to, że cały czas wypełniała obowiązki osoby bezrobotnej, zgłaszając się w wyznaczonych terminach w PUP.

Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie ze względu na wsteczne pozbawienie zaskarżoną decyzją statusu osoby bezrobotnej W.R., przyznania jej stypendium w okresie odbywania stypendium oraz utracie prawa do stypendium uznać trzeba za dokonane z naruszeniem tak przepisów prawa procesowego - art. 151 § 1 pkt. 2 kpa oraz prawa materialnego - art. 33 ust. 4 pkt. 1 upz w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy , jak i z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

Ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania wynikają z rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" , orzekł jak w sentencji wyroku.