Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 949/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 2, art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 223 par. 1 i 2 pkt 1, art. 162 par. 1 i 2, , art. 150
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...] na podstawie art. 216, art. 162, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako: "O.p.") po rozpatrzeniu wniosku J. W. (dalej jako: "podatniczka", "strona", "skarżąca") z [...] sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], którą ustalono podatniczce zryczałtowany podatek dochodowy za 2015 r. w kwocie [...]zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] ustalił podatniczce zryczałtowany podatek dochodowy za 2015 r. w kwocie [...]zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w nieujawnionych źródłach przychodów. W decyzji organ I instancji pouczył stronę o przysługującym prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie z art. 223 O.p., wskazując, że organem, do którego wnosi się odwołanie, jest Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], oraz że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Decyzja powyższa została, za pośrednictwem Poczty Polskiej, wysłana na adres: [...], [...], doręczona została w trybie art. 150 § 4 O.p. w dniu [...] maja 2019 r.

Pismem z [...] sierpnia 2019 r. pełnomocnik strony zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wraz z odwołaniem. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w wyniku przebywania na stażu w [...] podatniczka nie mogła uczestniczyć w toczącym się postępowaniu podatkowym, a także odebrać decyzji podatkowej, gdyż w tym czasie nie przebywała na terytorium [...] nadto, jej miejscem zamieszkania od września 2016 r., gdy rozpoczęła studia w [...], nie była [...] we [...], co oznacza, że strona jeszcze przed wszczęciem postępowania kontrolnego nie mieszkała pod ww. adresem. Wskazano, że w czasie prowadzenia postępowania podatkowego strona nie brała żadnego udziału w tym postępowaniu, nie odebrała zawiadomienia o wszczęciu kontroli, wezwań, itd., gdyż od września 2016 r. nie mieszka pod ww. adresem. Podniesiono, że organ w decyzji wskazuje, że podatniczka nie brała czynnego udziału w sprawie. Wskazano, że mieszkanie pod adresem: [...] we [...] jest wynajmowane do "dnia dzisiejszego" na podstawie umowy najmu zawartej z D. D. w dniu [...] września 2017 r. na okres 1 roku, przedłużonej w dniu [...] września 2018 r. na kolejny rok. O fakcie, że podatniczka nie przebywa oraz nie zamieszkuje pod ww. adresem listonosz był kilkakrotnie informowany przez lokatorkę mieszkania. Wskazano, że strona przekazała lokatorce, że nie ma odbierać w jej imieniu korespondencji i ma informować listonosza, że nie mieszka już pod tym adresem. Lokatorka nigdy nie informowała strony o jakiejkolwiek przesyłce, czy też o fakcie awiza. Zdaniem pełnomocnika, jeżeli na kopercie (nadanej decyzji, czy wcześniejszej korespondencji) jest dokonany taki zapis przez listonosza, to z całą stanowczością nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji podatkowej, a termin do złożenia odwołania od decyzji nie zaczął biec. W przypadku podzielenia drugiej argumentacji, pełnomocnik wniósł o doręczenie decyzji podatkowej na adres Kancelarii, ul. [...], [...]. W ocenie pełnomocnika, z uwagi na fakt, że strona nie miała wglądu w akta sprawy, jest to całkowicie możliwa sytuacja. Pełnomocnik wniósł o sprawdzenie tego faktu. We wniosku wskazano, że w dniach od [...] stycznia do [...] marca 2019 r. podatniczka przebywała na stażu w [...], z wyjazdu zagranicznego wróciła w następnym miesiącu. Dalej, ponownie podniesiono, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zaskarżoną decyzję doręczył listem poleconym na adres pod którym strona nie mieszka od września 2016 r., tj. od momentu rozpoczęcia studiów w [...]. Pełnomocnik wskazał, że w 2016 r. podatniczka wraz z koleżankami mieszkała w [...] pod dwoma adresami: przy [...] i na [...], następnie od lipca 2017 r. do czerwca 2019 r. (z przerwą na staż zagraniczny) mieszkała przy [...] wraz z A. P. oraz M. S.. Pełnomocnik zauważył, że podatniczka jest osobą młodą, skoncentrowaną na nauce i obronie pracy licencjackiej, nie jeździła do swojego mieszkania na [...] we [...], a o toczącym się postępowaniu nie mogła mieć wiedzy bowiem postanowienie o wszczęciu, jak również dalsza korespondencja doręczana była przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], w trybie zastępczym - poprzez podwójne awizowanie (art. 150 § 2 O.p.). Podniesiono, że podatniczka jest osobą zaczynającą dopiero samodzielne życie, nie mogła przypuszczać, że w stosunku do jej osoby może toczyć się jakiekolwiek postępowanie podatkowe. Pełnomocnik wskazał, że wiedzę o prowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji strona powzięła w dniu [...] sierpnia 2019 r., kiedy to zauważyła dokonane zajęcie na koncie bankowym i pojechała do Urzędu Skarbowego we [...], a następnie do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], Oddział w [...], gdzie otrzymała kserokopię decyzji podatkowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wskazano, że z powodu nieobecności osoby prowadzącej postępowanie podatkowe akta sprawy nie zostały udostępnione stronie, zatem z tego powodu, zdaniem pełnomocnika, wniosek o sprawdzenie, czy w sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji oraz innych pism procesowych jest całkowicie zasadny. W załączeniu do wniosku przedłożono kserokopię dyplomu ukończenia studiów, kserokopię odbytego stażu, kserokopię umowy najmu mieszkania przy [...] we [...], pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową oraz odwołanie od ww. decyzji organu podatkowego.

Organ podatkowy stwierdził, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] maja 2019 r., co stwierdzone zostało w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Przewidziany przez art. 223 § 2 pkt 1 O.p. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji rozpoczął bieg od skutecznego doręczenia stronie w dniu [...] maja 2019 r. decyzji z [...] kwietnia 2019 r. i upłynął w dniu [...] maja 2019 r. Odwołanie od ww. decyzji nadano zaś w placówce pocztowej [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r., tj. po terminie wynikającym z przepisu art. 223 § 2 pkt 1 ustawy O.p.

Organ podatkowy stwierdził, że strona nie dopełniła obowiązku wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w terminie określonym w art. 162 § 2 O.p. W sytuacji, gdy uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania decyzji, od której przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., wymaga ustalenia okoliczności wskazujących na fakt powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu o uchybieniu terminu do jego zaskarżenia. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu powinny wskazywać, że strona miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o fakcie wydania aktu administracyjnego. Pełnomocnik strony składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazuje, że o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji podatniczka powzięła wiedzę w dniu [...] sierpnia 2019 r., kiedy to zauważyła dokonane zajęcie na koncie bankowym i pojechała do Urzędu Skarbowego we [...], a następnie do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], Oddział w [...], gdzie otrzymała kserokopię decyzji podatkowej z [...] kwietnia 2019 r. Organ podatkowy stwierdził, że faktem, który wskazuje na wcześniejsze powzięcie przez stronę informacji o decyzji z [...] kwietnia 2019 r., jest doręczenie jej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z [...] lipca 2019 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] lipca 2019 r. Organ podatkowy wyjaśnił, że pismem z [...] września 2019 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z prośbą o przekazanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kserokopii: tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. dokumentów. Pismem z [...] września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] przekazał ww. dokumenty organowi podatkowemu. W ocenie organu podatkowego, o decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. podatniczka powzięła wiedzę w dniu [...] lipca 2019 r., z doręczonego jej w tym dniu zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] lipca 2019 r., które przesłano wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2019 r. Zawiadomienie to wraz z tytułem wykonawczym zostało odebrane osobiście przez podatniczkę w dniu [...] lipca 2019 r. W powyższym tytule wykonawczym wymieniona jest podatniczka jako zobowiązany, wierzyciel (Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...]), kwota należności pieniężnej [...] zł oraz okres, którego dotyczy należność pieniężna od dnia [...].01.2015 do dnia [...].12.2015. Ponadto, w pozycjach: rodzaj należności pieniężnej, podstawa prawna obowiązku, identyfikacja podstawy prawnej obowiązku, data wydania orzeczenia wskazane jest: zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z innych źródeł, orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz jego numer [...] Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, ww. dokumenty podatniczka odebrała osobiście w dniu [...] lipca 2019 r. Wobec powyższego organ uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, uzasadniająca złożenie wniosku o jego przywrócenie, ustała z chwilą doręczenia stronie tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W tym dniu strona powzięła wiedzę o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, a w konsekwencji miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania informacji o fakcie wydania aktu administracyjnego będącego podstawą prowadzonej egzekucji, którego to aktu w terminie nie zaskarżyła. Wskazany tytuł wykonawczy dostarcza informacji, które pozwalają na zidentyfikowanie decyzji oraz jej treści. Organ przyjął, że w dniu [...] lipca 2019 r. strona już dysponowała wiedzą o decyzji z [...] kwietnia 2019 r. W świetle powyższego organ uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, uzasadniająca złożenie wniosku o jego przywrócenie, ustała z chwilą doręczenia stronie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz tytułu wykonawczego, tj. w dniu [...] lipca 2019 r. Wniosek z [...] sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem z [...] sierpnia 2019 r., nadane zostały w dniu [...] sierpnia 2019 r., a zatem 2 dni po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w ww. przepisie. Wobec tego organ podatkowy stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony w dniu [...] sierpnia 2019 r., uchybia terminowi z art. 162 § 2 O.p. Organ odnosząc się do przesłanki brak winy po stronie zainteresowanego, wskazał, że art. 162 O.p. wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale również uprawdopodobnienie, że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika. W ocenie organu odwoławczego trudno uznać, by fakt, że cyt.: "w wyniku przebywania na stażu za granicą w [...] Pani J. W. nie mogła uczestniczyć w toczącym się postępowaniu podatkowym a także odebrać decyzji podatkowej gdyż w tym czasie nie przebywała na terytorium [...] nadto jej miejscem zamieszkania nie była [...] we [...] od września 2016 r., gdy zaczęła studia w [...]", mógł być zakwalifikowany jako taka przeszkoda. W ocenie organu brak jest podstaw do twierdzenia, by przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Po pierwsze niewiedza strony o fakcie wydania decyzji organu I instancji nie była spowodowana okolicznościami, na które strona nie miała wpływu, albowiem niewiedza ta stanowiła konsekwencję nieodbierania przez stronę korespondencji pod adresem: [...], [...], który zgodnie ze złożonym przez stronę wnioskiem, został wprowadzony do ewidencji podatników i pozostawał niezmieniony (jako adres do korespondencji, rejestracyjny) zarówno na dzień wszczętej wobec strony kontroli celno-skarbowej oraz na dzień wydania i doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Organ wskazał, że w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej, przekształconej następnie w postępowanie podatkowe, podatniczka nie odebrała żadnej korespondencji kierowanej pod adres [...], [...]. Doręczane za pośrednictwem Poczty Polskiej pisma, po dwukrotnym awizowaniu, wracały do nadawcy z informacją, iż adresata nie zastano pod ww. adresem. Na żadnej przesyłce nie stwierdzono informacji, że podatniczka pod przedmiotowym adresem nie zamieszkuje, jest nieznana bądź wyprowadziła się. Z dostępnych organowi podatkowemu baz danych (SeRCe) wynika, że podatniczka zarejestrowana została w Urzędzie Skarbowym we [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. Jej adresem rejestracyjnym (korespondencyjnym) jest, od dnia [...] grudnia 2015 r. do dziś: [...], [...] [...]. Pomimo upływu prawie czterech lat od dnia rejestracji i jak wskazuje pełnomocnik we wniosku - licznych w tym okresie przeprowadzek podatniczki - adres ten nie został przez nią zaktualizowany i do dnia dzisiejszego widnieje w bazach organów podatkowych jako jedyny adres do korespondencji. Organ powołał przepis art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2019 r., poz. 63 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Po drugie skierowanie decyzji organu pierwszej instancji na ten właśnie adres nastąpiło zgodnie z treścią art. 148 § 1 O.p., a o prawidłowości przyjętego przez organ I instancji adresu [...] [...], utwierdzała sama strona wskazując w rocznym zeznaniu [...] za 2018 r. jako miejsce zamieszkania [...]. Jak wynika z powyższego, podatniczka w dalszym ciągu posługiwała się adresem lokalu przy [...] we [...], pomimo tego, że jak wskazuje pełnomocnik, nie mieszka pod tym adresem, nie przebywa tam i nie jeździ w to miejsce. Ponadto, jak wskazano wyżej, w dniu [...] lipca 2019 r. podatniczka odebrała osobiście, 4 dni po 1 awizie zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] lipca 2019 r., które przesłano wraz z odpisem tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. na adres: [...], [...] Organ stwierdził, że trudno zatem dać wiarę twierdzeniom prezentowanym we wniosku, że podatniczka nie przebywa pod adresem [...], [...], bądź też nie dysponuje wiedzą o przychodzącej na ten adres korespondencji. Organ wskazał, że z załączonych dowodów mających świadczyć o odbyciu przez stronę stażu w [...] wynika, że trwał on w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2019 r., tak więc zapewnienia pełnomocnika o powrocie strony dopiero w miesiącu kwietniu 2019 r., nie są poparte żadnym dowodem. Ponadto, przesyłka zawierająca decyzję z [...] kwietnia 2019 r., do dnia [...] maja 2019 r. przechowywana była na poczcie we [...], tak więc wracając nawet w miesiącu kwietniu strona posiadała realną możliwość jej odbioru. W ocenie organu podatkowego brak wymaganej staranności w zakresie aktualizacji adresu do korespondencji i zamieszkania spowodował, że podatniczka sama pozbawiła się możliwości otrzymania pisma, jak i udziału w prowadzonym postępowaniu. Niedbalstwo strony w tym zakresie oraz wyłączną winę potwierdza też sam wniosek, w którym wskazano, że podatniczka zabroniła lokatorce wynajmowanego lokalu przy [...] odbierania pism w jej imieniu oraz zobowiązała poinformować listonosza, że nie mieszka pod tym adresem. W takim stanie faktycznym bezsprzecznym jest, że podatniczka zobowiązana była do aktualizacji danych podanych organowi podatkowemu i to na niej ten obowiązek ciążył. Nie jest również żadną okolicznością usprawiedliwiającą stronę to, że lokatorka nie informowała jej o jakiejkolwiek przesyłce, czy też fakcie awiza. Również przerzucenie na lokatorkę obowiązku informowania listonosza o tym, że podatniczka pod ww. adresem nie mieszka, stanowi kolejną okoliczność wskazującą na winę strony w naruszeniu terminu procesowego.

W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie rozprawy. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, t.j.:

- art. 216, art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 162 § 1-2, art. 163 § 1-3 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., poprzez stwierdzenie uchybienia i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., podczas gdy z prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego wynika, że istniały obiektywne przesłanki przywrócenia ww. terminu, bowiem skarżąca wykazała, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, nie brała ona jakiegokolwiek udziału w prowadzonym postępowaniu, mimo jednoznacznych wytycznych przedstawionych w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego w zakresie prowadzenia ww. postępowań,

- art. 121 § 1 i 2, art. 123 § 1, aft. 144 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 148 § 1, art. 149-150 O.p., poprzez prowadzenie postępowania bez udziału strony na jakimkolwiek etapie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Wskazano, że strona nie odebrała bez swojej winy nawet zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czego świadomy był organ podatkowy. Tym bardziej, w ocenie skarżącej, w myśl ogólnych zasad prowadzenia postępowania podatkowego, organ przed zastosowaniem doręczenia zastępczego, który jest ostatecznym sposobem doręczenia określonym w art. 150 O.p., winien był podjąć jakąkolwiek próbę doręczenia określoną w art. 144-149 O.p. ze względu chociażby na jasne wytyczne Trybunału Konstytucyjnego dotyczące prowadzenia postępowań dotyczących dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe argumenty, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym i z urzędu skierował sprawę do rozpoznania w tym trybie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] września 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Na podstawie art. 162 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Art. 162 § 1 i 2 O.p. ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie:

- po pierwsze, uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia,

- po drugie, konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu.,

- po trzecie, przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy,

- po czwarte, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego ustalił skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy za 2015 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, decyzja ta zawierała stosowne pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania. Przesyłka została skierowana na adres strony we [...], [...], a z powodu niemożności jej odręczenia w dniu [...] kwietnia 2019 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej, pozostawiając odpowiednie zawiadomienie w adresowej skrzynce pocztowej. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 7 dni [...] maja 2019 r. awizowano ją powtórnie, a wobec nieodebrania jej [...] maja 2019 r. zwrócono ją nadawcy. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania strona stwierdziła, że od września 2016 r. nie mieszka pod ww. adresem, od tego czasu w związku z podjęciem studiów mieszkała w [...], w tym czasie przebywała na stażu zagranicznym w [...], mieszkanie we [...] wynajmuje, lokatorka miała informować listonosza, że strona nie mieszka pod ww. adresem, lokatorka nie informowała jej o przesyłkach i o awizach. Skarżąca podała, że informację o wydaniu przez organ podatkowy decyzji podatkowej uzyskała w dniu [...] sierpnia 2019 r., kiedy to zauważyła dokonane zajęcie na koncie bankowym i pojechała do Urzędu Skarbowego we [...], a następnie do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], Oddział w [...], gdzie otrzymała kserokopię decyzji z [...] kwietnia 2019 r.

W ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo stwierdził, że skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożyła po terminie, t.j. po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (por. art. 162 § 2 O.p.). Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca osobiście w Urzędzie Pocztowym odebrała w dniu [...] lipca 2019 r. zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] lipca 2019 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] lipca 2019 r. W odebranym przez skarżącą tytule wykonawczym wymieniona jest skarżąca jako zobowiązany, wierzyciel (Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...]), kwota należności pieniężnej [...] zł oraz okres, którego dotyczy należność pieniężna od dnia [...].01.2015 r. do dnia [...].12.2015 r., w pozycjach rodzaj należności pieniężnej, podstawa prawna obowiązku, identyfikacja podstawy prawnej obowiązku, data wydania orzeczenia wskazane jest: zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z innych źródeł, orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz jego numer [...] Słusznie zatem organ podatkowy stwierdził, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, uzasadniająca złożenie wniosku o jego przywrócenie, ustała z chwilą doręczenia stronie tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W tym dniu skarżąca powzięła bowiem wiedzę o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, a zatem miała obiektywną możliwość pozyskania informacji o fakcie wydania decyzji podatkowej, która stanowiła podstawę prowadzonej egzekucji. Zauważyć również należy, że tytuł wykonawczy zawiera informacje, które pozwalają na zidentyfikowanie decyzji oraz jej treści. Prawidłowo zatem organ podatkowy stwierdził, że strona w dniu [...] lipca 2019 r. dysponowała wiedzą o decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z [...] sierpnia 2019 r. został złożony 2 dni po upływie terminu wyznaczonego przez art. 162 § 2 O.p.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo również stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie nastąpiło bez winy strony z powodu niedochowania należytej staranności, a to w zakresie ujawnienia adresu zamieszkania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy dochowaniu przez stronę wymaganej staranności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności będzie dopuszczalne dopiero w przypadku uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (w rozumieniu zamierzonego działania sprzecznego z regułami postępowania), ale także lżejszej jej postaci, t.j. niedbalstwa rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwienia własnych spraw. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, t.j., że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej.

Powtórzyć należy, że z akt sprawy wynika, że decyzję z [...] kwietnia 2019 r. doręczono w trybie art. 150 O.p. [...] maja 2019 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał [...] maja 2019 r. W złożonym w dniu [...] sierpnia 2019 r. piśmie strona wniosła o przywrócenie terminu z powodu nie doręczenia przesyłki zawierającej decyzję na właściwy adres, a o wydaniu decyzji podjęła wiadomość dopiero [...] sierpnia 2019 r.

Zauważyć należy, że ciężar wykazania, że zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczała możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywała na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Wprawdzie uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Strona powinna zatem uwiarygodnić swoją staranność stosowną argumentacją oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminowi nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie skarżącej o tym, że w okresie od września 2016 r. nie mieszka przy [...] we [...] było wiarygodne, ale musiało również uwzględniać to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy strona wykazała należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi. W niniejszej sprawie strona nie wykazała, że przyczyna uchybienia terminowi była przeszkodą nie do przezwyciężenia przy zachowaniu należytej staranności. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, osoba zainteresowana musi wskazywać na takie okoliczności, które spowodowały uchybienie terminowi dotyczące okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, t.j. okoliczności, które świadczą o tym, że strona dołożyła należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. Istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu nie oznacza, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że strona zobowiązana do dokonania określonej czynności postępowania nie mogła przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku.

Strona we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że od września 2016 r. nie mieszka pod adresem [...] we [...], t.j. od czasu podjęcia studiów w [...], skarżąca podała pod jakimi adresami w tym okresie mieszkała, ponadto skarżąca podniosła, że od stycznia 2019 r. do marca 2019 r. przebywała na stażu w [...], z którego wróciła miesiąc później, natomiast mieszkanie znajdujące się pod adresem [...] we [...] jest wynajmowane, skarżąca zabroniła lokatorce odbierania korespondencji, lokatorka miała informować listonosza, że strona nie mieszka pod tym adresem, lokatorka nie informowała strony o przychodzącej korespondencji i o pozostawionych w skrzynce awizach. W odpowiedzi na te argumenty organ stwierdził, że posłużył się dostępnym mu adresem strony wynikającym z systemu SeRCe (na marginesie wskazać należy, że skarżąca ww. adres wskazała w deklaracji podatkowej za 2018 rok złożonej w Urzędzie Skarbowym we [...]). W tym miejscu Sąd zauważa, że korespondencja kierowana na adres strony we [...], [...] powracała do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie", co dodatkowo potwierdzało skuteczność doręczenia. Zdaniem Sądu na marginesie warto wspomnieć, że chociażby Regulamin świadczenia usług powszechnych Poczty Polskiej w § 29 wskazuje na możliwość żądania dosyłania przesyłek pod adres wskazany w tym żądaniu przez adresata, co sprzyja skutecznemu ich doręczaniu. Organ odwołał się również do ustaleń, że skarżąca w dniu [...] lipca 2019 r. odebrała osobiście w Placówce Pocztowej adresowaną do niej na ww. adres korespondencję z Urzędu Skarbowego we [...]. Do powyższego argumentu skarżąca w ogóle się nie odniosła się, a stan ten ma znaczenie dla oceny uprawdopodobnienia, że przeszkody do odbioru przesyłki w terminie nie można było przezwyciężyć. Ponadto organ podatkowy słusznie zauważył, że okoliczność, iż skarżąca w okresie kiedy została wydana decyzja podatkowa przebywała w [...] na stażu, który miał miejsce od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2019 r., przy czym powróciła z niego dopiero w kwietniu 2019 r., co nie zostało poparte żadnym dowodem, również nie ma wpływu na dokonaną ocenę w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że przesyłka zawierająca decyzję podatkową z dnia [...] kwietnia 2019 r. przechowywana była w placówce pocztowej do dnia [...] maja 2019 r., zatem skarżąca miała możliwość jej odebrania. Słusznie organ podatkowy uznał, że brak wymaganej staranności w zakresie aktualizacji adresu do korespondencji i zamieszkania spowodował, że skarżąca sama pozbawiła się możliwości otrzymania pisma, jak i udziału w prowadzonym postępowaniu. Niedbalstwo w tym zakresie oraz wyłączną winę strony potwierdza również treść wniosku, z którego wynika, że skarżąca zabroniła lokatorce wynajmowanego lokalu przy [...] odbierania pism w jej imieniu oraz zobowiązała poinformować listonosza, że nie mieszka pod tym adresem. Nie jest również żadną okolicznością usprawiedliwiającą skarżącą to, że lokatorka nie informowała jej o jakiejkolwiek przesyłce, czy też o fakcie awiza.

W ocenie Sądu organ podatkowy w niniejszej sprawie rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu prawidłowo ocenił, czy strona wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie określonym w art. 162 § 2 O.p. i czy dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenił winę według obiektywnych mierników staranności. W ocenie Sądu zasadnie organ uznał, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające przychylenie się do wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.