Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1341/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1341/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010r., sprawy ze skargi M. F., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 8 czerwca 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W wyniku rozpatrzenia wniosku M.F. z dnia 20 stycznia 2010r. (data wpływu) w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia 18 marca 2010r. nr [...] odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (w tym składki na ubezpieczenie społeczne, składki na Fundusz Pracy, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz odsetki za zwłokę i koszty upomnienia) i odmówił umorzenia należności z tytułu składek za pracowników (składki na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika, składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetki) w łącznej wysokości 20.731,73 zł.

Na podstawie art. 105 § 1ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej-k.p.a.) w zw z art. 123 i art. 130 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007r. nr 11, poz. 74, ze zm. – dalej u.s.u.s.), umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie 16,26 zł za lipiec 2005r.

Organ uznał bowiem, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 2 w zw z art. 32 ust.3a u.s.u.s., ani też przesłanki o których mowa w §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365).

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 20 stycznia 2010r. do ZUS wpłynął wniosek M.F. o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Uzasadniając wniosek wskazał, że we wrześniu 2008r. zarejestrował działalność budowlaną ale kryzys w latach 2008 i 2009 dotknął branżę budowlaną i wielu inwestorów zrezygnowało z inwestycji. Mimo licznych zabiegów wnioskodawcy nie udało się pozyskać żadnych zleceń a to skutkowało zawieszeniem działalności gospodarczej. Dodatkowo podniósł, że pracuje w firmie budowlanej, wychowuje 2- letnie dziecko i chce założyć rodzinę. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest trudna, korzysta z pomocy rodziny i nie ma możliwości spłaty zadłużenia.

Pismem z 20 stycznia 2010r. (data wpływu do organu ZUS) M.F. zwrócił się z prośbą o umorzenie nieopłaconych składek w ramach pomocy de minimis.

Organ pismem z dnia 26 stycznia 2010r. poinformował stronę o podstawowych regulacjach prawnych obowiązujących w zakresie umarzania składek ubezpieczeniowych, jak również o prawie od czynnego udziału w postępowaniu, w tym o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające umorzenie.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające ustalono następujące okoliczności sprawy na podstawie dokumentów przedłożonych przez Skarżącego (k.9-21, k.33,k.35-58, k.87-100): M.F. prowadził samodzielną działalność gospodarczą pod nazwą Firma "F" w okresie od 1 sierpnia 2004r. do 29 grudnia 2006r. a następnie firmę "F" na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr 5306/2008 od 8 września 2008r. do momentu zawieszenia działalności tj. do 14 lipca 2009r. W roku podatkowym 2008 wnioskodawca poniósł stratę. Aktualnie zatrudniony jest w firmie "P" na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w wymiarze ½ etatu na stanowisku pracownika budowlanego i uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości 638,00 zł.

Dodatkowo wskazano, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko wnioskodawcy z wniosku wierzyciela Lukas Banku SA zostało umorzone z uwagi na brak możliwości uzyskania sumy dłużnej. Dnia 29 lipca 2009r. dokonano, z wniosku wierzyciela firmy ,,I" Sp. z o.o., zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych należności w kwocie 792,12 zł a w dniu 16 grudnia 2009r. z wniosku wierzyciela firmy "G" J. G., G. P. Sp. jawna zajęto wynagrodzenie za pracę. Rachunek bankowy wnioskodawcy w mBanku wykazał na dzień 31 grudnia 2009r. saldo ujemne 28,00 zł.

Organ podniósł, że wnioskodawca nie korzysta z pomocy publicznej dla przedsiębiorców o której mowa w ustawie z 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U z 2007r. Nr 59,poz. 404 ze zm.), nie zalega z zapłatą podatków, nie deklarował dochodu do opodatkowania, nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, polis ubezpieczeniowych, papierów wartościowych. Nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Na utrzymaniu wnioskodawcy jest córka J.F. oraz matka dziecka K.D. przebywająca na urlopie wychowawczym. Decyzją Prezydenta Miasta K. z 31 grudnia 2009r. K.D. przyznano zasiłek rodzinny z tytułu opieki nad dzieckiem w wysokości 400,00 zł.

W tak ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy odmówiono stronie umorzenia wskazanych wyżej zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę. W świetle zebranego materiału dowodowego stwierdzono bowiem brak podstaw do ich umorzenia na postawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Umorzenie na tej podstawie może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku całkowitej nieosiągalności zaległych składek, które to przypadki, wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 3 powołanej ustawy, organ przytoczył w uzasadnieniu. Ponadto wskazano, iż na podstawie delegacji ustawowej z art. 28 ust. 3a istnieje możliwość umorzenia zaległych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, w przypadku płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi. którą to możliwość przewiduje przepis § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej "rozporządzeniem").

Ponadto wyjaśniono, iż w tego rodzaju sprawach decyzja organu ma charakter uznaniowy, tzn. nawet wówczas, gdy występuje któraś z przesłanek umorzenia, czy to dotycząca całkowitej nieściągalności czy też jedna z przesłanek określonych w powołanym rozporządzeniu, Zakład ma możliwość lecz nie ma obowiązku umorzenia zaległości, nawet gdy zobowiązany wykaże istnienie w/w przesłanek. Składki ubezpieczeniowe mają bowiem charakter należności publicznoprawnych, co obliguje ZUS do zachowania szczególnej ostrożności w gospodarowaniu nimi. Opłacanie składek ma bowiem na celu zapewnienie uprawnionemu bieżącej ochrony ubezpieczeniowej, a w przyszłości wypłatę świadczeń emerytalno-rentowych. Stwierdzono, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzi całkowita nieściągalność. Kryzys gospodarczy jako czynnik zewnętrzny nawet jeśli oddziałuje w sposób negatywny na prowadzoną działalność przedsiębiorcy, nie może stanowić podstawy do zwolnienia przez organ płatnika z obowiązku zapłaty należnych prawem składek na ubezpieczenie. Wnioskodawca jako przedsiębiorca ponoszący ryzyko gospodarcze powinien dołożyć należytej staranności aby obowiązek zapłaty składek był realizowany na bieżąco przy równoczesnym osiąganiu z prowadzonej działalności gospodarczej wymiernych korzyści. W takiej sytuacji organ ZUS nie ma możliwości umorzenia zaległości z tytułu składek.

Ponadto oceniając sytuację Skarżącej z punktu widzenia przesłanek § 3 ust. 1 rozporządzenia organ stwierdził, że podjęcie przez wnioskodawczynię spłaty zaległości nie zagrozi w sposób oczywisty możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jej bądź członków rodziny. Obliczono, iż suma dochodów trzyosobowej rodziny kształtuje się na poziomie do 1.000 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest osoba młodą, zdrową zdolna do pracy a trudności finansowe nie mają charakteru trwałego. Można również zakładać, że konkubina wnioskodawcy będzie mogła w przyszłości podjąć zatrudnienie i tym samym polepszyć ogólną sytuację rodziny.

Pismem z dnia 6 kwietnia 2010r. M.F. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą załączając do pisma informacje o zarobkach (k. 11), zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2005 i 2008 (PIT-36, PIT/B k.15, k.23. k.35, k.47), zestawienie zapisów księgowych (k.27), zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (k. 29). W uzasadnieniu odwołania M.F. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , naruszenie interesu prawnego Odwołującego się oraz naruszenie przepisów prawa formalnego.

Dodatkowo do pisma z 23 kwietnia 2010r. M.F. dołączył formularz PIT-36 i PIT/B, rachunki za czynsz, za gaz, za telefon i energię elektryczną wystawione na nazwisko M.F.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 8 czerwca 2010r., nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia 18 marca 2010r.

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zarówno w sytuacji opisanej w art.28 ust. 2 jak i 3a u.s.u.s., rozstrzygnięcie kwestii umorzenia należności następuje w drodze ,,uznania administracyjnego" co oznacza, że organ może ale nie musi umorzyć należności składkowe i to nawet wówczas gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności. W przypadku Skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność należności.

Organ podkreślił, że nie zachodzą także przesłanki określone w § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia M.F. nie uczestniczy w opłatach związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, może liczyć na pomoc i wsparcie ze strony swoich rodziców, którzy posiadają stałe źródło dochodów. Wobec Skarżącego jest prowadzona egzekucja administracyjna ale jest zatrudniony w firmie swojego ojca gdzie uzyskuje wynagrodzenie w minimalnej wysokości co powoduje , że nie może być prowadzona z niego egzekucja. Organ wskazał, iż jest to działanie celowe by uniknąć wyegzekwowania należności.

Skargę do Sądu na ostateczną w toku instancji decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych złożyła M.F. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego a to ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, interesu prawnego Skarżącego oraz przepisów prawa formalnego tj. art. 7, art. 77§1, art.107§3 K.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie należności ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenia dowodów a także rozprawy pod nieobecność Skarżącego.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, iż z materiału dowodowego niewątpliwie wynika, że spełnia on kryteria dające podstawę do umorzenia należności. Jego trudna sytuacja uniemożliwia spłatę zaległych składek. Do skargi dołączono kserokopię rachunków wystawionych Na nazwisko M.F.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, podnosząc te same argumenty merytoryczne co w zaskarżonej decyzji. Podkreślił również, iż organ precyzyjnie ustalił stan faktyczny sprawy oraz ocenił sytuację majątkową i rodzinną skarżącej. W jego ocenie to na stronie wnioskującej leży ciężar udowodnienia przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. oraz w cyt. rozporządzeniu. Jednak nawet w sytuacji, gdyby strona udowodniła ich zaistnienie, to organ administracyjny "w ramach swobodnego uznania" może wydać decyzję odmowną biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny.

W piśmie z 21 października 2010r. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie, zarzucając naruszenie interesu prawnego Skarżącego, art. 7, art. 77§1, art. 107 §3 k.p.a. a także o przeprowadzenie dowodów powołanych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.)dalej- p.p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność mimo, że skarżąca wnosiła o uchylenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mendek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, str. 299). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na określone fundusze (Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) należą do sądów administracyjnych (art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004r. Sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji Prezesa ZUS nie przejmuje sprawy administracyjnej, jako takiej do końcowego załatwienia, lecz jedynie kontroluje (ocenia) działalność tego organu pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu składek, skierowany do sądu administracyjnego, nie może być uwzględniony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.

W sprawie niniejszej warto na wstępie wskazać, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie zawierać winno uzasadnienie decyzji. (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007r. sygn. akt: II SA/Bk 372/07 LEX nr 341059).

Dokonana w tych granicach ocena legalności zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności, które zadecydowały o sposobie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należą do materii prawa proceduralnego.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącego z dnia 20 stycznia 2010r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w tym składek na ubezpieczenie za osobę prowadzącą działalność gospodarczą i z tytułu składek za pracowników. Przedmiotem sądowej kontroli była decyzja z dnia 8 czerwca 2010r. wydana, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy utrzymująca w mocy decyzję organu z dnia 18 marca 2010r.o odmowie umorzenia składek.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wymienione wyżej należności umarzane być mogą tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia o umarzaniu składek.

W tym miejscu wskazać należy, iż decyzje wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej, do których należy także jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji powinno zaś zawierać podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

Oceniając zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 czerwca 2010r. z punktu widzenia powyższych kryteriów, należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie to ich nie spełnia.

Na podstawie bowiem uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, Sąd nie był w stanie ocenić, czy postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a dokonane przez organy ustalenia i w konsekwencji końcowe rozstrzygnięcie zostały wydane zgodnie z prawem. Wprawdzie umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należy do kategorii uznania administracyjnego i organ może odmówić umorzenia tych należności, nawet w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, jednakże decyzje takie podlegają z mocy prawa kontroli sądu. Sąd oceniając zgodność z prawem takiej decyzji, kontroluje poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji. W rozpoznawanej sprawie okazało się, że postępowanie dowodowo-wyjaśniające było niepełne, a konkluzje wyciągnięte ze zgromadzonego materiału dowodowego są nieprzekonywujące.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż badając stan faktyczny sprawy organy administracji publicznej obowiązane są przeanalizować wszelkie okoliczności. W uzasadnieniu decyzji obowiązane są omówić okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie, gdy decyzja dotyczy sfery elementarnych potrzeb skarżącej - posiadania środków niezbędnych do przeżycia, zapewnienia stronie miejsca zamieszkania. Konieczne jest skonfrontowanie sytuacji materialnej strony skarżącej z wysokością zaległej należności i wskazanie dochodów, które zdaniem organu - byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia. W sytuacji, gdy jedynym środkiem majątkowym jest dochód z wynagrodzenia z umowy o pracę w kwocie 638,00 zł to nie wystarcza wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że Skarżący celowo ma minimalne wynagrodzenie – tak by uniknąć egzekucji. Organ w żaden sposób nie wykazał, nie udowodnił, że wysokość wynagrodzenia Skarżącego jest efektem jego celowych działań zmierzających do unikania płacenia powstałych długów.

Co istotne, egzekucja prowadzona w stosunku do Skarżącego nie przyniosła pożądanych efektów o czym świadczy chociażby fakt, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko wnioskodawcy z wniosku wierzyciela Lukas Banku SA zostało umorzone z uwagi na brak możliwości uzyskania sumy dłużnej; dnia 29 lipca 2009r. dokonano, z wniosku wierzyciela firmy ,,I" Sp. z o.o., zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych należności w kwocie 792,12 zł a w dniu 16 grudnia 2009r. z wniosku wierzyciela firmy "G". J. G., G. P. Sp. jawna zajęto wynagrodzenie za pracę. Rachunek bankowy wnioskodawcy w mBanku wykazał na dzień 31 grudnia 2009r. saldo ujemne 28,00 zł.

Znamienny jest także i to, że dołączone do akt sprawy rachunki wystawione są na M. F. a nie na Skarżącego co dodatkowo świadczy, iż nie jest on w stanie ponosić kosztów wskazanych opłat i ciężar tych kosztów ponosi rodzina. Nie oznacza to jednak, iż sytuacja finansowa rodziny jest dobra. Firma ojca Skarżącego w której Skarżący jest zatrudniony jest zadłużona i nie płaci danin publicznych co zupełnie umknęło uwadze organu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odnosząc się do przesłanek z art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s., a także z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., stwierdził, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą te przesłanki..

W opinii Sądu uzasadnienie jest zbyt ogólnikowe. Zawiera zaledwie kilka zdań odnoszących się do sytuacji skarżącej i tym samym nie wystarcza, by uznać je za prawidłowe i wyczerpujące w świetle art. 107 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ nie sprecyzował przekonywująco na podstawie, których konkretnie informacji i danych dokonał oceny, że Skarżący może zapłacić zaległe składki. Bo wskazane okoliczności faktyczne i zebrane dokumenty nie upoważniają do takiej oceny. Organ nie dokonał też analizy struktury miesięcznych dochodów Skarżącego i jego wydatków, nie ustalił, czy na poziomie uzyskiwanych dochodów i aktualnego budżetu domowego możliwe jest wywiązanie się Skarżącego ze zobowiązania wobec ZUS.

Dodatkowo zauważyć trzeba, że nie wiadomo na jakiej podstawie organ ustalił, że Skarżąca przy wynagrodzeniu miesięcznym 638,00 zł i otrzymywaniu córki oraz matki dziecka (która nie pracuje) jest w stanie spłacić należności wobec ZUS.

Ustalenia poczynione przez organy administracji publicznej, w ocenie Sądu, nie znajdują podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym i nie zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów podatkowych z mocy art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji publicznej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje na podstawie własnego przekonania i na podstawie wszechstronnie przeanalizowanego materiału dowodowego. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ takiej oceny nie przeprowadził. W tym miejscu przytoczyć wypada uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 października 2007r. sygn. akt: I GSK 176/07 (publ. LEX 399183), z którego wynika, że: "Okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, szczególnie gdy decyzja dotyczy sfery elementarnych potrzeb skarżącej i jej rodziny - posiadania środków niezbędnych do przeżycia. Konieczne jest skonfrontowanie sytuacji materialnej strony skarżącej z wysokością zaległej należności i wskazanie dochodów, które zdaniem organu - byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia."

Nie przesądzając o rozstrzygnięciu w rozpoznawanej sprawie, które należy do kategorii uznania administracyjnego, organ powinien ponownie dokonać analizy sytuacji materialnej skarżącego zwłaszcza w kontekście przesłanek wynikających z § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. i dokonując analizy dochodów i wydatków skarżącego ustalić, czy zapłata zaległych składek wraz z odsetkami sprawi, że pozostaną skarżącemu jeszcze środki zapewniające minimum egzystencji oraz dokonać, w myśl postanowień art.107 § 3 kpa, należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia przedstawiając w nim ocenę wszystkich okoliczności przemawiających za, jak i przeciw wystąpieniu przesłanek warunkujących zastosowanie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) –uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.)-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z dnia 18 marca 2010r. wydaną przez organ I instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.