Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1142/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 7, art. 59 par. 1 pkt 3, art. 3a, art. 33 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek Sędziowie WSA Maja Chodacka WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr 1201-IEE.711.1.45.2022.4.AG, UNP 1201-22-086071 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr 1201- IEE.711.1.45.2022.4.AG, UNP 1201-22-086071 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, po rozpoznaniu zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w G. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Myślenicach z dnia 13 maja 2022 r. o nr 1216- SEW.4268.4.2022.11 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Z uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Myślenicach, działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 września 2021 r., nr 1216-723.778464.2021, obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 314.531 zł należności głównej. W jego ramach zajął rachunki bankowe spółki oraz wierzytelność pieniężną należną zobowiązanej od M. sp. z o.o., w wyniku czego wyegzekwowano należność główną wraz z kosztami egzekucyjnymi w kwocie 31.962,46 zł, na które złożyły się:

opłata manipulacyjna w wysokości 100 zł,

wydatki egzekucyjne w łącznej wysokości 22,15 zł,

opłata egzekucyjna w łącznej wysokości 31.840,31 zł.

We wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych zobowiązana wskazała, że sprzedała posiadane nieruchomości w celu uzyskania środków finansowych na zaspokojenie wierzycieli oraz spłatę zobowiązań podatkowych. Tymczasem organ bezzasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne, pomimo wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej, doprowadzając do powstania niewspółmiernie wysokich kosztów tego postępowania, choć można było dokonać zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Zobowiązana podkreśliła również, że naliczona opłata egzekucyjna jest niewspółmierna do nakładu pracy organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2022 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych uznając, że wniosek zobowiązanej nie ma uzasadnionych podstaw, wynikających z art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz.479 z późn. zm.). W ramach dokonanych ustaleń faktycznych organ wskazał, że spółka w ostatnich latach nie uzyskiwała już przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, z wyjątkiem sprzedaży w 2021 r. nieruchomości za kwotę 3.690.000 zł, która to wierzytelność dała możliwość przymusowego wyegzekwowania zaległości podatkowej wraz z kosztami egzekucyjnymi.

W zażaleniu od powyższego postanowienia zobowiązana powołała analogiczne argumenty jak we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Podkreślała zwłaszcza zbyteczność wszczętego postępowania egzekucyjnego oraz niewspółmierną wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Organ odwoławczy podzielił opinię Naczelnika Urzędu Skarbowego co do tego, że za umorzeniem nie przemawiał w przedmiotowej sprawie ważny interes zobowiązanej, ani interes publiczny.

Zdaniem Dyrektora organ egzekucyjny prawidłowo ocenił sytuację majątkową zobowiązanej, wykorzystując wskaźniki płynności finansowej, zadłużenia oraz rentowności. W efekcie ustalono, że zobowiązana już od dłuższego czasu posiada problemy z płynnością finansową, wskaźnik rentowności aktywów i wskaźnik rentowności sprzedaży wykazują wartości ujemne, co świadczy o niekorzystnej sytuacji firmy. Kwota kosztów egzekucyjnych stanowi zaledwie 3% posiadanych aktualnie zobowiązań. Oznacza to, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nie doprowadzi do istotnej poprawy sytuacji finansowej zobowiązanej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że aktualny brak środków na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych nie może uzasadniać umorzenia kosztów egzekucyjnych. Również niezasadny jest zarzut bezzasadnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor wskazał w odpowiedzi, że niezapłacenie należnego podatku w terminie obligowało organ egzekucyjny do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania skutecznych środków egzekucyjnych. To działania samej zobowiązanej spowodowały wszczęcie egzekucji i powstanie kosztów egzekucyjnych. Dla prowadzenia egzekucji nie ma znaczenia złożenie przez zobowiązaną wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości. Dopiero decyzja odraczająca termin płatności zaległości skutkowałaby niewszczęciem lub zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, ta jednak nie zapadła. W rozstrzygnięciu odmawiającym odroczenia zaległości odniesiono się do proponowanego przez spółkę zabezpieczenia spłaty należności wskazując, że przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm.) nie przewidują zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w formie poręczenia przez osobę trzecią.

Jeżeli zaś chodzi o wysokość kosztów egzekucyjnych, to wynikały one z ustawy, a nie były wynikiem uznania organu. Ich wysokość nie zależy od nakładów pracy organu egzekucyjnego, lecz wysokości wyegzekwowanych kwot. Wysokość kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny określił postanowieniem z dnia 4 stycznia 2022 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 lutego 2022 r.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor wyjaśnił, że nie może on być rozpatrywany w postępowaniu w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych lecz w ewentualnym postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.

Podsumowując tę część rozważań organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek wskazujących na ważny interes zobowiązanego, który przemawiałby za udzieleniem wnioskowanej ulgi. W tym zakresie zgodził się z organem I instancji, że trudności finansowe nie mogą same w sobie stanowić o przyznaniu ulgi. Podobnie odniesiono się do przesłanki interesu publicznego wskazując, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nie leży w tym interesie, gdy do ich powstania nie przyczyniły się wyjątkowe okoliczności.

Od powyższego postanowienia spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła naruszenie:

art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że nie występują w niniejszej sprawie przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych,

art. 6 i art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na naruszeniu przez organ zasad postępowania administracyjnego, co skutkowało odmową umorzenia kosztów egzekucyjnych.

W efekcie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji, zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych w zakresie opłaty egzekucyjnej w całości lub w części oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca spółka raz jeszcze zaakcentowała dysproporcję pomiędzy wysokością opłaty egzekucyjnej a wykonanymi przez organ czynnościami, które ograniczyły się do przygotowania czterech pism w sprawie zajęcia wierzytelności. Nastąpiło to na dodatek w sytuacji, w której egzekucja w ogóle nie powinna się toczyć ze względu na złożony wniosek o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej, w ramach którego spółka M. oferowała zabezpieczenie zapłaty należności, z której organ nie skorzystał. W dalszej kolejności skarżąca spółka przedstawiła okoliczności, które jej zdaniem świadczą o tym, że organ wszczął postępowanie egzekucyjne przedwcześnie i bez uzasadnionej przyczyny, ponieważ nie uchylała się ona od wykonania obowiązku, a organ posiadał informację o przysługującej spółce wierzytelności, która mogła pokryć zaległość.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W dodatkowym piśmie z dnia 4 listopada 2022 r. strona skarżąca zakwestionowała dodatkowo poprawność stwierdzenia zawartego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym rezygnacja z należnych ustawowo kosztów egzekucyjnych wiązałaby się z tym, że to organ ponosiłby te wydatki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie, którym odmówiono stronie skarżącej umorzenia kosztów egzekucyjnych za podstawę rozstrzygnięcia biorąc art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.

Na wstępie należy podkreślić, że użyte w omawianym przepisie sformułowanie "mogą być" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 tej ustawy, tak aby strona mogła mieć pewność, a Sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.

Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą Sądu. Ponadto wskazać należy, że Sąd dokonuje kontroli decyzji na dzień jej podjęcia. Sąd nie zastępuje organu w rozpoznaniu wniosku o umorzenie i ma obowiązek przyjąć stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania przez organ.

Biorąc pod uwagę treść art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 (dostępny, podobne jak inne, niżej powołane orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron - interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12).

Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości.

Jeżeli chodzi o pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego", które na podstawie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. zmieniającej Ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1553) weszło do porządku prawnego jako przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych w dniu 20 lutego 2021 r., to nie doczekało się ono jeszcze samodzielnej wykładni w orzecznictwie. Stąd zasadnie sądy odwołują się w tym zakresie na wykładnię tożsamego pojęcia, wypracowaną w orzecznictwie na tle art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. W tym świetle należy uznać, że przez ważny interes zobowiązanego należy zdaniem Sądu rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne, czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia ważnego interesu zobowiązanego nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organy prawidłowo przeanalizowały sytuację strony skarżącej w kontekście przesłanek umorzenia określonych w art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przekonująco uzasadniły powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organów, jak również wywiedzione wnioski nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego, są zresztą w przedmiotowej sprawie bezsporne. Zdaniem Sądu, powody jakimi kierowały się organy egzekucyjne, odmawiając stronie umorzenia kosztów egzekucyjnych, zostały poparte racjonalną, przekonującą argumentacją, z zachowaniem należytej proporcji pomiędzy interesem społecznym a ważnym interesem strony.

Analizując przesłankę ważnego interesu zobowiązanego należy przede wszystkim odnieść się do poczynionych ustaleń związanych z sytuacją finansową spółki. Wyegzekwowana zaległość podatkowa spółki wynosiła 314.531 zł, natomiast koszty egzekucyjne osiągnęły wysokość 31.840,31 zł. Co istotne, zarówno zaległość podatkowa jak i powyższe koszty zostały wyegzekwowane w całości w związku z zajęciem wierzytelności przysługującej spółce względem spółki M., która to wierzytelność powstała w związku ze sprzedażą nieruchomości za kwotę 3.690.000 zł. Skoro powyższe koszty zostały już wyegzekwowane, nie można patrzeć na wniosek skarżącej spółki w kategoriach jej możliwości płatniczych. Spółka nie może bronić się, że nie jest w stanie wygospodarować koniecznych środków na pokrycie kosztów egzekucyjnych, czy też twierdzić, że ewentualna egzekucja nie jest możliwa. Ponadto w związku z tym, że spółka od kilku lat nie prowadzi już działalności gospodarczej, a jej jedynym przychodem była w ostatnim czasie sprzedaż nieruchomości, pobranie kosztów egzekucyjnych nie wpłynie na jej funkcjonowanie, czy kondycję gospodarczą. Umorzenie tych kosztów miałoby natomiast wyłącznie ten efekt, że zwiększyłoby pulę, którą spółka mogłaby przeznaczyć na spłatę swoich innych należności o charakterze prywatnym, co nie wyczerpuje znamion ważnego interesu zobowiązanego, ani tym bardziej publicznego.

Przechodząc zatem do oceny przesłanki interesu publicznego Sąd podkreśla, że pojęcie to ocenia się z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Należy rozważyć zasadność obciążenia Państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej Państwa. W każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty powyższych wartości.

Słusznie zatem organy podniosły, że koszty egzekucyjne są należnością związaną z przymusowym dochodzeniem zobowiązań publicznoprawnych. W interesie publicznym jest zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej, stąd ulga w tym zakresie jest rozwiązaniem nadzwyczajnym, stosowanym wyjątkowo. Przypomnieć również trzeba, że z treści art. 84 Konstytucji RP wynika nałożony na każdego obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie. Odstąpienie od dochodzenia należnych kosztów egzekucyjnych w przypadku braku szczególnych okoliczności byłoby więc naruszeniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Zwłaszcza, że środki stanowiące koszty egzekucyjne organy egzekucyjne przeznaczają na pokrycie wydatków związanych z działaniem w zakresie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wobec czego niedobór środków na ten cel może zagrozić skuteczności i ciągłości wykonywania egzekucji administracyjnej.

W powyższym kontekście organy zasadnie uznały, że w przedmiotowej sprawie nie występują żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny. Nie wynikają one z poczynionych przez organ egzekucyjny ustaleń, ani też nie zostały wskazane przez skarżącą spółkę na żadnym etapie postępowania.

Przechodząc do argumentacji skargi, która w zasadzie powtarza podnoszone na etapie postępowania egzekucyjnego zarzuty, stwierdzić należy, że nie odnosi się ona stricte do przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych. Strona powołuje się bowiem głównie na nieproporcjonalną wysokość kosztów egzekucyjnych, nieuzasadnione wszczęcie postępowania egzekucyjnego, czy też niezasadną odmowę przyjęcia zabezpieczenia. Wszystkie te okoliczności nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem zobowiązanego czy interesem publicznym, a zatem nie podlegają ocenie w ramach przedmiotowego postępowania, którego ramy wyznaczają przesłanki zawarte w art. 64e § 2 pkt 1 lit. a cyt. ustawy. Okoliczności te mogły natomiast być i były przedmiotem analizy przeprowadzonej przez organy w ramach innych postępowań wpadkowych prowadzonych z inicjatywy skarżącej spółki. Wyraz tej analizy znalazł odzwierciedlenie chociażby w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Myślenicach z dnia 4 stycznia 2022 r. nr 1216- SSE.711.4.2022 w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych, utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 lutego 2022 r. znak 1201-IEE.711.1.8.2022.3.BF (k.120). Jeżeli skarżąca miała zastrzeżenia odnośnie do wysokości obliczonych tam kosztów, miała prawo, aby zweryfikować to rozstrzygnięcie przez Sądem. Rezygnacja z tego uprawnienia spowodowała, że adekwatne rozstrzygnięcie stało się ostateczne, a w konsekwencji nie jest możliwe kwestionowanie wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych w niniejszym postępowaniu. "Ustawodawca w sposób odrębny uregulował kwestię zaskarżenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7 u.p.e.a.) oraz kwestię umorzenia w całości lub w części przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych (art. 64e u.p.e.a.). Kwestie te wyodrębniono zatem do dwóch odrębnych postępowań wpadkowych, co stanowi o ich procesowej odrębności. Ustawodawca różnie określił także przesłanki rozstrzygania w obu sprawach, co różnicuje je pod katem materialnoprawnym. Nie może być zatem mowy o tożsamości kwestii prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i ich umorzenia. Oba zagadnienia nie mogą zatem stanowić "niejako wspólnie" przedmiotu jednego postępowania. Takie działanie prowadziłoby do naruszenia granic sprawy administracyjnej, której ramy wyznaczone są przepisami prawa. W toku postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych nie może być zatem oceniana kwestia prawidłowości ustalenia ich wysokości" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 235/20). Należy jeszcze w tym miejscu zauważyć, że powołane w skardze wyroki (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/GI 547/20 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt I SA/OI 521/19), w których Sądy analizowały wysokość kosztów egzekucyjnych nie zapadły w postępowaniu w przedmiocie umorzenia tych kosztów, lecz w postępowaniach, w których przedmiotem było ustalenie wysokości tych kosztów. Ponadto, zapadły one na gruncie nieobowiązujących już przepisów, których konstytucyjność została podważona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14.

Z analogicznych powodów niniejsze postępowanie nie jest również miejscem do analizy podnoszonych zarzutów w pkt 2 skargi, dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Podsumowując, odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Organy nie naruszyły granic orzekania we wskazanym trybie. Wbrew zarzutom skargi, przeprowadzona ocena legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała naruszenia art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a postępowanie w obu instancjach przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających m.in. z art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Końcowo należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z brzmieniem art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym odnotować należy, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i tym samym miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie.

Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 cyt. ustawy.

-----------------------

Sygn. akt I SA/Kr 1142/22