Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 10/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 61 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 86,
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 135
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 7, art. 28, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 26 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2010 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r., nr ":[...]", Burmistrz Miasta K. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji: "Budowa Północnej Obwodnicy Śródmieścia K. na odcinku od ronda im. ks. W.R. do ronda K.", polegającej na budowie drogi łączącej drogę wojewódzką z drogą powiatową wraz z kompletną infrastrukturą techniczną, planowanej przez Gminę Miejską K. W uzasadnieniu podał, że to przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto, Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. i Starosta K. stwierdzili potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Burmistrz podał, że zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje budowę drogi o przekroju ulicznym na odcinku od ronda im. ks. W.R., stanowiącego zbieg ulic: G. oraz S., do ronda K., stanowiącego zbieg ulic: J., C.S. i W.P., wraz z łącznikiem włączonym do ul. O.W. przez rondo. Planowany odcinek drogi ma długość ok. 1000 m. W celu zapewnienia połączenia nowego odcinka drogowego z równoległą ul. O.W. zaplanowano łącznik pomiędzy tymi ulicami o długości ok. 120 m. Na odcinku obwodnicy będzie skrzyżowanie trójwlotowe z wydzielonym pasem skrętu w lewo, natomiast na połączeniu łącznika z ul. O.W. zaproponowano wykonanie mini-ronda. Jezdnia nowego odcinka będzie miała szerokość 7,0 m, po obu stronach jezdni w odległości 1,0 m od krawędzi zaprojektowano ścieżki rowerowe o szerokości 2,0 m oraz chodniki o szerokości 2,0 m. Przedsięwzięcie będzie elementem kompleksowego rozwiązania komunikacyjnego w tej części miasta, odciążającym istniejącą ul. O.W., zapewniającym bezpieczny dostęp do północnej części miasta, likwidującym niebezpieczne skrzyżowania i zapewniającym płynność ruchu kołowego i pieszego. Realizowane będzie w obrębie działek dotychczas nieznacznie zainwestowanych oraz bezpośrednio w sąsiedztwie zespołu rodzinnych ogrodów działkowych. Burmistrz podniósł też, że na etapie realizacji zadania i jego eksploatacji istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia lub zwiększenia się emisji zanieczyszczeń. Podał ponadto, że projektowana obwodnica przebiegać będzie w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, na terenach o znacznej gęstości zaludnienia i zespołu rodzinnych ogrodów działkowych, co może być potencjalnym źródłem konfliktów społecznych. Zaznaczył, że na tym etapie postępowania, uwzględniając dostępne źródła informacji oraz sposób zagospodarowania terenów sąsiadujących z inwestycją, nie był w stanie precyzyjnie ustalić: zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, a w konsekwencji również potrzeby wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Wobec powyższego Burmistrz stwierdził, że nie dysponuje pełną informacją o następstwach tej inwestycji, w szczególności jej potencjalnym wpływie na środowisko naturalne i istniejącą infrastrukturę, możliwości wystąpienia konfliktów społecznych, a także rozwiązaniach lokalizacyjnych, technicznych i organizacyjnych najkorzystniejszych dla środowiska oraz zaspokajających oczekiwania inwestora i społeczeństwa.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyły Wspólnoty Mieszkaniowe ul. C.S. o numerach: 1, 3, 5, 7, 9 i 11, które wniosły o przywrócenie im uprawnień strony przy planowanym przedsięwzięciu, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z udziałem Wspólnot, ewentualnie zmianę postanowienia i nałożenie obowiązku obligatoryjnego utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a także powołanie biegłego z zakresu ochrony środowiska oraz budowy dróg i dopuszczenie jako dowodów opinii w sprawie planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Wspólnoty wskazały, że były stroną w postępowaniu dotyczącym inwestycji "Północnej Obwodnicy Śródmieścia K. od ul. S. do ul. B." i stwierdziły, że z uwagi na fakt, iż planowana budowa drogi jest częścią składową powyższej inwestycji przysługuje im przymiot strony również w toczącym się postępowaniu. Ponadto podały, że w piśmie skierowanym do organu pierwszej instancji przez Pracownię Projektową "D." w O. zawarto propozycję takiego prowadzenia postępowania w sprawie budowy obwodnicy, które pozwoli uniknąć protestów mieszkańców. Zasugerowano m.in. pozyskanie dodatkowych gruntów w drodze decyzji wydanej na podstawie "specustawy" drogowej, z wykonaniem podziałów i ich zatwierdzeniem w momencie wydania decyzji lokalizacyjnej, ponadto wskazano, żeby odcinek ulic S. i S. potraktować jako remont.

Zdaniem Wspólnot podział całej inwestycji - Północnej Obwodnicy Śródmieścia K. na odcinki rzeczywiście spowoduje odsunięcie Wspólnot jako stron od udziału w postępowaniu przy tym przedsięwzięciu. Po dobudowaniu odcinka od ul. S. (ronda ks. W.R.) do ronda K., przeprowadzeniu remontu oraz modernizacji ulic S. i S. powstanie w konsekwencji pierwotnie planowana Północna Obwodnica Śródmieścia K. Będzie to droga wojewódzka łącząca drogi wojewódzkie: B - K, K - G i modernizowaną drogę G - P. W ten sposób zostanie ominięta decyzja Samorządowego Koleniu Odwoławczego w O. z dnia 28 kwietnia 2008 r., którą orzeczono o konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania na całym odcinku projektowanej budowy Północnej Obwodnicy Śródmieścia. W tej sytuacji, zdaniem Wspólnot, nawet po podziale obwodnicy na odcinki, należy obligatoryjnie wprowadzić obszar ograniczonego użytkowania dla planowanego przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia 30 października 2009 r., nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że pojęcie strony może być wyprowadzane tylko z prawa materialnego. Przymioty strony w sprawach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą zatem posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż zostaną narażone na jego oddziaływanie. Pojęcie działka sąsiednia jest natomiast rozumiane jako działka położona w pobliskim, okolicznym sąsiedztwie działki, na której ma być realizowane zamierzenie inwestycyjne i obejmuje działki bezpośrednio przylegające do działki podlegającej zainwestowaniu oraz działki ościenne.

W ocenie Kolegium, Wspólnotom Mieszkaniowym ul. CS nr a, b, c, d, e, f nie przysługuje prawo strony, gdyż nieruchomości zarządzane przez te wspólnoty, tj. działki ewidencyjne o numerach: "[...]" nie leżą na trasie projektowanego przedsięwzięcia, przebiegającego od ronda im. ks. W.R. do ronda K. Odległość między najbliżej położoną działką ewidencyjną, na której planowane jest przedsięwzięcie nr "[...]", a najbliżej położoną działką nr a zarządzaną przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. CS nr a, wynosi ponad 80 m, przy działce nr b (Wspólnota Mieszkaniowa ul. M. C.S. nr b) - ponad 110 m, przy działce nr c (Wspólnota Mieszkaniowa ul. CS nr c) - 145 m, przy działce nr d (Wspólnota Mieszkaniowa ul. CS nr d) - 190 m, przy działce nr e (Wspólnota Mieszkaniowa ul. C.S nr e) - 235 m, przy działce nr f (Wspólnota Mieszkaniowa ul. C.-S nr f) - ponad 275 m. Zaznaczono ponadto, że nieruchomości te oddzielone są od najbliżej położonego miejsca realizacji przedsięwzięcia budynkami usytuowanymi wzdłuż ul. W.P. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, nie można przyjąć, że te nieruchomości położone są w takiej odległości od miejsca planowanego przedsięwzięcia, że będzie ono na nie oddziaływać.

Kolegium wskazało ponadto, że przedsięwzięcie polegające na budowie "Północnej Obwodnicy Śródmieścia K. od ul. S. do ul. B" dotyczyło również ul. C.S., więc Wspólnoty Mieszkaniowe budynków położonych przy tej ulicy były stronami tamtego postępowania. Obecny wniosek nie dotyczy zaś tej ulicy, a zdaniem Kolegium, nie można domniemywać, że sporne przedsięwzięcie jest elementem większej całości, skoro inwestor we wniosku ograniczył się do tego fragmentu. Podkreśliło, że to wnioskodawca określa treść żądania i w konsekwencji przedmiot postępowania. Zaznaczono również, że obowiązek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania nakładany jest na innym etapie postępowania administracyjnego, lecz utworzenie takiego obszaru na terenie przylegającym do planowanej inwestycji nie wpłynie na prawa i obowiązki żalących się Wspólnot, gdyż nie są położone w pobliżu tej inwestycji.

Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. stało się przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. CS nr a w K. Wspólnota zarzuciła, że bezzasadnie odmówiono uprawnień strony postępowania Wspólnotom Mieszkaniowym ul. C.S o numerach: a, b, c, d, e i f. Skarżąca wywiodła, że skoro przedmiotem postępowania jest ocena oddziaływania na środowisko, to odległość działek należących do Wspólnot od terenu planowanej inwestycji może mieć znaczenie nie tylko do oceny poziomu hałasu, wobec czego nie może ograniczać oceny interesu prawnego podmiotu. Burmistrz Miasta K. podjął uprzednio działania w celu realizacji północnej obwodnicy miasta, gdzie uwzględnił ul. C.S. W tamtym postępowaniu wydana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., którą orzeczono o konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania na całym odcinku obwodnicy

od ul. S. do ul. B. Obecnie rozpatrywana sprawa została podjęta w celu ominięcia tej decyzji, gdyż ujęto tylko wycinek pierwotnej trasy obwodnicy. Zdaniem skarżącej, z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że wykonanie nawet tylko tej inwestycji spowoduje przesunięcie ruchu w mieście z ulic S. i D na obwodnicę i ul. C.S. Skarżąca stwierdziła, że przy ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko należy brać pod uwagę także skutki, jakie wywoła ona po zrealizowaniu. W przypadku spornej inwestycji takie skutki powstaną także dla Wspólnoty. Ruch samochodowy oddziałuje bowiem na działki położone w odległości nawet powyżej 100 m. Wywiedziono ponadto, że przez nieruchomości sąsiednie należy rozumieć nie tylko działki gruntu bezpośrednio ze sobą graniczące, ale także nieruchomości nieposiadające wspólnej granicy, lecz pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym. O interesie prawnym właścicieli decyduje bowiem to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce. Niewątpliwie charakter planowanej inwestycji oraz jej lokalizacja wskazuje, że będzie ona oddziaływać na nieruchomości położone przy ul. C.S. Zarzucono ponadto Kolegium, że w nieprawidłowej formie zakończyło postępowanie odwoławcze.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż

w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.

Ponadto, w ramach kontroli legalności zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie w dniu 11 marca 2009 r. Gmina Miejska K., działająca przez swego pełnomocnika K.K. (prezesa Pracowni "[...]"), złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie północnej obwodnicy śródmieścia K. na odcinku od ronda im. ks. W.R. do ronda k. Następnie, Burmistrz Miasta K., po zasięgnięciu opinii stosownych organów, wydał postanowienie z dnia 7 maja 2009 r. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest natomiast postanowienie organu II instancji, którym umorzono postępowanie zażaleniowe, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie uznało skarżącej Wspólnoty za stronę w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wszczętym powyższym wnioskiem Gminy Miejskiej K.

Rozpoznając skargę na powyższe postanowienie Sąd – mając na uwadze treść cyt. powyżej art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny – mógł zbadać tylko prawne przesłanki jego wydania. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, nie był natomiast uprawniony do przeprowadzenia kontroli postanowienia Burmistrza Miasta K. z dnia 7 maja 2009 r., nr "[...]".

Zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko określa ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.). Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wszystkie wymienione w art. 63 ust. 1 uwarunkowania, po zasięgnięciu opinii dwóch organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 w zw. z art. 156 ustawy. Z kolei przepis art. 65 ust. 2 ustawy daje stronom uprawnienie do wniesienia zażalenia na postanowienia w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ustalenie, że wnoszący zażalenie ma przymiot strony jest bardzo ważną kwestią procesową, gdyż przesądza o uprawnieniach tego podmiotu w dalszym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Ustawodawca nie wskazał jednak podmiotów, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony. Niewątpliwie w kręgu tym będzie wnioskodawca, natomiast uprawnienia innych podmiotów należy badać z uwzględnieniem art. 28 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) dalej zwanej K.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się powszechnie, że przez interes prawny należy rozumieć prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeka się o nich w drodze decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy zatem interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu, jeżeli w wyniku tego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa

i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni, gdyż decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziałuje na nie wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 255- 259). Zaznaczyć też należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., może wynikać nie tylko z przepisów materialnego prawa administracyjnego, lecz także z innych przepisów, np. z przepisów prawa cywilnego.

Wobec powyższego, organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w toku którego wydawane jest postanowienie o konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi zbadać czy i ewentualnie jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz charakter tego oddziaływania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt OSK 394/04, LEX nr 160631). Stronami postępowania w takiej sprawie mogą być zatem, w zależności od okoliczności faktycznych, także właściciele nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Istotnym bowiem będzie to czy nieruchomości znajdują się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem tych terenów na jego oddziaływanie. Uciążliwości nie ograniczają się w wielu przypadkach tylko do granic nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której ma być realizowane dane przedsięwzięcie.

Ponadto, rozważając kwestię zasięgu oddziaływania na środowisko, nie można traktować tego oddziaływania jako tożsamego z przekroczeniem obowiązujących standardów emisyjnych lub jakości środowiska. Występowanie uciążliwości ma miejsce nie tylko w przypadku przekroczenia wymagań wynikających z przepisów prawa lub wydanych na ich podstawie decyzji administracyjnych. Gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do przekraczającego określone normy, to mówiłby

o terenach, na których zachodzi konieczność ustanowienia na podstawie art. 135 i art. 136 Prawa ochrony środowiska obszaru ograniczonego użytkowania (por. K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2009).

Zaznaczyć również trzeba, że posiadanie przymiotu strony i wystąpienie przesłanek z art. 28 K.p.a. właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie

i w konkretnych okolicznościach sprawy, gdyż nie jest możliwe nawet przykładowe wyliczenie kategorii spraw, w których właściciel sąsiedniej nieruchomości zawsze będzie uczestniczył w sprawie (uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95, ONSA nr 4/1995, poz. 154).

W kontrolowanym postępowaniu organ II instancji nie zbadał czy planowana inwestycja będzie oddziaływała na nieruchomość Wspólnoty, a w konsekwencji czy będzie miała wpływ na sposób wykonywania przez jej członków prawa własności. Ograniczył się bowiem wyłącznie do stwierdzenia, że odległości, w jakiej położone są budynki Wspólnot oraz oddzielenie ich budynkami położonymi przy ul. W.P., wyklucza możliwość oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Wspólnoty. Nie wiadomo przy tym, według jakich kryteriów Kolegium przyjęło, że inwestycja polegająca na budowie części obwodnicy nie będzie oddziaływać na nieruchomość położoną 275 m od terenu inwestycji.

Kolegium nie odniosło się ponadto do zarzutu, że w wyniku tego przedsięwzięcia znacznie zwiększony ruch pojazdów zostanie bezspornie skierowany na ulice: C.S, S. i B., przy których posadowiony jest m.in. budynek skarżącej Wspólnoty i w konsekwencji znacznie zwiększą się uciążliwości wywołane ruchem drogowym.

W kontrolowanym postępowaniu ustalenia wymagało czy działania inwestora – Gminy Miejskiej K., zgodnie z zarzutami Wspólnoty, nie zostały podjęte wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa przewidujących ochronę interesów podmiotów, których nieruchomości będą narażone na niekorzystne oddziaływanie, a także uniknięcia realizacji wiążących postanowień decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z 28 kwietnia 2008 r., nr "[...]".

Kolegium nie wyjaśniło podnoszonej przez Wspólnotę okoliczności, że w zasadzie planowana inwestycja stanowi część składową pierwotnego przedsięwzięcia, którego realizacji Gmina zaniechała, a obecnie planowane przedsięwzięcie podjęto wyłącznie w celu uniemożliwienia zainteresowanym podmiotom skutecznego dochodzenia swoich praw. Wskazać należy, że powołaną wyżej decyzją z dnia 28 kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uchyliło decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia 15 lutego 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Północnej Obwodnicy Śródmieścia K. od ulicy S. do ulicy B. w części dotyczącej punktów 7 i 9.3 i orzekło o konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Z treści tej decyzji wynika, że obszar ograniczonego użytkowania powinien być utworzony wzdłuż całej pierwotnie planowanej trasy obwodnicy i objąłby nieruchomość skarżącej Wspólnoty. Zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają natomiast na wniosek że zbudowanie odcinka od ronda ks. W. R. do ronda K. nie wywoła skutków, które uzasadniały wydanie rozstrzygnięcia o konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w poprzedniej sprawie. Z samej treści wniosku inwestora złożonego w rozpoznawanej sprawie nie można wywodzić, że uciążliwości związane z budową i użytkowaniem Północnej Obwodnicy Śródmieścia K. rzeczywiście ograniczą się do terenu inwestycji i niewielkiego obszaru z nim graniczącego. Wyjaśnienia zatem wymaga czy planowana inwestycja w zakresie budowy obwodnicy stanowi nowe przedsięwzięcie, czy też pokrywa się (i ewentualnie w jakiej części) z pierwotnie planowaną inwestycją, którą również była budowa obwodnicy śródmieścia K. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, aby działania, które mogą zmierzać do obejścia przepisów prawa, w szczególności przewidujących instytucję mającą na celu ograniczenie lub rekompensatę negatywnego oddziaływania określonych obiektów na środowisko, zostały zaakceptowane w demokratycznym państwie prawa. Należy je bowiem ocenić jako sprzeczne z konstytucyjną zasadą przewidzianą w art. 7 Konstytucji RP, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

W sytuacji gdy nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny, czy i jak daleko przedmiotowa inwestycja może niekorzystnie oddziaływać na otoczenie, nie można twierdzić, że właścicielom nieruchomości leżących w pobliżu terenów przeznaczonych pod inwestycję, nie przysługuje legitymacja strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest przeprowadzenie oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.

Nie można właścicielom nieruchomości położonych w pobliżu terenu, na którym planowana jest inwestycja mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, odmawiać prawa strony, bez jednoznacznego wyjaśnienia, że inwestycja ta nie będzie wpływała niekorzystnie na ich nieruchomości. To, że przedmiotowa inwestycja może niekorzystnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie wynika zaś z powołanej wyżej decyzji organu odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2008 r., wydanej wprawdzie w innym postępowaniu, lecz dotyczącej (przynajmniej w pewnym zakresie) spornej inwestycji. Dodać ponadto należy, że nieuprawnione jest stanowisko Kolegium, iż utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania dotyczyłoby tylko terenu przyległego do planowanej inwestycji, wobec czego nie wpłynęłoby na prawa i obowiązki Wspólnoty. Obowiązek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania nakładany jest dopiero w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji

o środowisku [...]), a następnie ustanawiany uchwałą właściwego organu samorządu terytorialnego (art. 135 Prawa ochrony środowiska). Kolegium przedwcześnie więc uznało, że nieruchomość skarżącej nie znalazłaby się w granicach tego obszaru.

Nie wyjaśniając wskazanych wyżej okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy organ naruszył art. 7 i art. 77 K.p.a. Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania z urzędu wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane

z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 28 i art. 77 § 1 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie tylko przeprowadzenie dokładnej analizy wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej umożliwi Sądowi właściwą kontrolę zaskarżonego postanowienia.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższe rozważania Sądu

i zbada, czy skarżącej Wspólnocie przysługuje przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu, a swoje stanowisko umotywuje zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania Sąd nie orzekł z uwagi na brak wniosku skarżących w tym zakresie, zgłoszonego najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie, co wynikało z art. 210 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy.