Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2960/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: stażysta referent Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego nr [...]; II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. Wstrzymuje wykonanie wymienionych w punkcie pierwszym decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. nr [...], na ponadto art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 §1 O.p. i z art. 20 ust. 3, art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustalił podatnikowi K. B. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za [...] r. od dochodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości [...] zł, przy przyjęciu za podstawę opodatkowania połowę nadwyżki wydatków nad dochodami tj. [...] zł.

Uzasadniając decyzję organ podatkowy stwierdził, że na wydatki K. i B. małżonków B. w [...] r., w łącznej kwocie w [...] zł, składał się zakup samochodu "A" i opłata skarbowa od umowy jego kupna, wydatki na zakup gruntu w R. z opłatą skarbową od tego zakupu. Natomiast dochód w kwocie [...]zł przyniosła sprzedaż samochodu osobowego "B", który częściowo pokrył wykazaną stratę z działalności gospodarczej za [...]r. Wysokość wydatków nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wynosi kwotę [...]zł.

W odwołaniu podatnik K. B. domagał się uchylenia powyższej decyzji. Stwierdził, że wystarcza kwota [...]-[...]zł miesięcznie na utrzymanie gospodarstwa domowego. Wskazał, że w [...]r. ze zbieractwa runa leśnego był w stanie odłożyć [...]zł. Zarzucił, że organ podatkowy nie wziął pod uwagę faktu, iż żył oszczędnie, a także nie przesłuchał świadków na okoliczność wielkości i formy udzielonej pomocy finansowej na zakup działki.

Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art.20 ust.1 i 3 oraz art.30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.), art. 21 §1 pkt 2, art.207, art.233 §1 pkt 1 O.p. , utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że wyjaśnienia podatnika co do zakresu udzielanej pomocy jak i okresu w którym była ona udzielana nie są wiarygodne, gdyż pozostają w sprzeczności z oświadczeniami złożonymi przez G. i H. B., którzy oświadczyli, że pomocy udzielali od powrotu do kraju z zagranicy tj. od [...]r., i że polegała ona na przekazywaniu pieniędzy [...]-[...] zł miesięcznie lub czynieniu zakupów żywności, ubrań i innych rzeczy do domu.

Nie można jednak uznać, iż przekazana z rachunku H. B. w [...]r. na rachunek K. B. kwota [...]zł została przeznaczona na zakup działki budowlanej i samochodu "A". Z porównania daty poniesienia wydatku i daty zasilenia konta podatnika (przekazanie pieniędzy na konto K. B. nastąpiło w dniu [...]r. w kwocie [...]zł, oraz w dniach [...]r. i [...]r. w kwotach odpowiednio [...]zł i [...]zł, natomiast zakupu działki budowlanej dokonano w dniu [...]r.) wynika, iż w dniu poniesienia wydatku nie posiadał środków finansowych na ich zrealizowanie.

Podatnik w skardze domagał się uchylenia powyższej decyzji. Wskazał, że świadkowie potwierdzą, że zajmował się zbieractwem runa leśnego. Uznał nie przesłuchanie rodziców na okoliczność wielkości i formy udzielonej pomocy za poważny błąd, przez co decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego. W piśmie uzupełniającym skargę wniósł solidarnie z żoną o - naliczenie od wydatków poniesionych w [...]r. w łącznej kwocie [...] złotych podatku od darowizny w kwocie [...]i przesłuchanie świadka H. B., na okoliczność przychodów i poniesionych wydatków na zakup samochodu osobowego, zakup gruntu, z na okoliczność sytuacji finansowej, materialnej i życiowej B. i K. B.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jako niezgodne z prawem.

Powody.

Pojęcie "przedtem" w art. 20 ust.3 ustawy podatkowej oznacza zasoby majątkowe podatników wolne od opodatkowania bądź też już opodatkowane do roku podatkowego, którego dotyczy decyzja wydana w tym trybie, przy braku ograniczeń dotyczących czasu ich gromadzenia.

W toku postępowaniu podatnik wskazywał na uzyskiwaną pomoc finansową od rodziców, dzięki której możliwe było gromadzenie oszczędności (art. 188 O.p.), a na etapie odwołania wniósł o ich przesłuchanie. Organy podatkowe powinny, a nie przeprowadziły dowodu z tych zeznań (art. 122, art. 188 O.p.). Wniosek podatnika nie podlegał ocenie w kategoriach wybiegu, fortelu. Nie można bowiem a limine uznać dowodu z przesłuchania rodziców za zbędny; należało go przeprowadzić, a następnie ocenić jego wartość dowodową (art. 191 O.p.).

Podatnik utrzymywał, że koszty utrzymania rodziny są niskie, co pozwalało na gromadzenie oszczędności i twierdził, że ze współmałżonką wystarczało i wystarcza miesięcznie [...]-[...]zł na utrzymanie gospodarstwa domowego. Podnosił też kwestię korzystania z działki ogrodowej twierdząc, że miało to wpływ na wysokość kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego tych okoliczności jak i nie ustaliły rzeczywistego poziomu zaspokojenia potrzeb życiowych podatnika np. w skali miesiąca. Natomiast przyjęły bez wskazania przekonywujących argumentów, jako adekwatne dla podatnika, przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwach domowych według danych na podstawie publikacji Głównego Urzędu Statystycznego "Budżety gospodarstw domowych", które na tle rozpatrywanej sprawy wydają się być wygórowane.

Podatnik wskazywał na zarobkowanie poprzez zbieractwo runa leśnego (jagody, grzyby), jako źródło zasobów pieniężnych, co zostało bez przekonywującej argumentacji nieuwzględnione przez organy podatkowe. Organy podatkowe nie poczyniły w tej materii należytych ustaleń faktycznych, wskazując na ogólnie definiowaną zasadę ciężaru dowodu. Jednakże jest okolicznością notoryjną, iż efekty ekonomiczne tej formy aktywności ludzkiej, nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji. Nie może zatem szkodzić skarżącemu sam fakt, że na dowód swoich twierdzeń nie jest w stanie przedłożyć dokumentu sporządzonego na piśmie (art. 121 O.p.).

Organy podatkowe nie mogą ograniczać się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty istotne dla korzystniejszego dla niej rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 4.06.1998r., I SA/Kr 1052/27, LEX nr 33618), nie mogą uzasadniać swego rozstrzygnięcia brakiem stosownych argumentów w pismach podatnika - obowiązane są z urzędu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 18.12.1996r., I SA/Po 843/96, LEX nr 27437). Ponieważ wysokość wydatków nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wynosi zaledwie kwotę [...]zł, nasuwa się nieodparcie domniemanie, że omówione uchybienia w zakresie dokładności wyjaśnienia stanu faktycznego, mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania między stronami orzekł sąd na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki