Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 768/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi D. Ch. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 768/14

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]. skarżąca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres październik 2010r. – kwiecień 2011r. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją finansową i życiową. Podała, że szuka pracy na etat. Obecnie jest zatrudniona na umowę zlecenia, ale od marca 2012r. nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Podała, że jest samotna matką, wychowującą 3 – letnią córkę, na którą otrzymuje alimenty w wysokości 500 zł oraz zasiłek rodzinny w kwocie 77 zł. Korzysta także okazjonalnie z zasiłków z MOPS - u. Oświadczyła, że nie starcza jej na życie a tym bardziej na spłatę zadłużenia w ZUS – ie.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zobowiązanej udzielenia wnioskowanej ulgi, z uwagi na dochodzenie należności z rachunku bankowego oraz za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak również instytucję uznania administracyjnego.

Z uwagi na złożenie przez zobowiązaną wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem zobowiązana złożyła na nie skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 10 września 2013r. (sygn. akt I SA/Bd 565/13) uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż organ przy wydaniu decyzji naruszył zasady postępowania, o których mowa w art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 267) – dalej jako: "k.p.a.", polegające na zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Ponadto doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych decyzja organu nie spełnia, a naruszenie w tym zakresie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Organ wskazał, że trwa dochodzenie należności z rachunku bankowego oraz za pośrednictwem właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. W podsumowaniu organ powołał się na zasady, które rządzą instytucją uznania administracyjnego.

W skardze skierowanej do Sądu strona wniosła o umorzenie zaległości

z tytułu składek ponownie powołując się na swoją trudną sytuacje materialną.

Podała, że żyje w ubóstwie i w obecnej sytuacji nie jest w stanie opłacić należności, wynikających z zadłużenia. Podniosła, że przekazanymi dokumentami udowodniła ten fakt. Dodatkowo wskazała, że tut. Sąd w poprzednim wyroku już orzekał w jej sprawie i wyrok ten był dla niej korzystny. Dlatego uważa, że obecna decyzja lekceważy ww. wyrok.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy przede wszystkim wskazać, że sądy administracyjne dokonują kontroli działań administracji publicznej przez pryzmat legalności. Skarga zostaje uwzględniona wówczas gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie zasad postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy umorzenia nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – dalej jako: "u.s.u.s." należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie

w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek

z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego to rozstrzygnięcie - tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. »uznania administracyjnego«, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Należy zauważyć, że jednak Ustawodawca w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne,

pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w uzasadnionych przypadkach.

Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Organ może, ale nie musi umorzyć należności, przy czym, nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz - po drugie czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania.

Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznawania przez tut. Sąd, który wyrokiem z 10 września 2013r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 565/13 uchylił decyzję ZUS stwierdzając, że wprawdzie prawidłową jest okonana przez organ ocena zebranego materiału dowodowego w tej części, w której stwierdza, że wystąpiła przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia, jednakże błędnie Zakład ocenił sprawę z punktu widzenia zastosowania uznania administracyjnego. Sąd zarzucił organowi naruszenie zasad postępowania, o których mowa w art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W opinii sądu błędne również było uzasadnienie wydanej decyzji z uwagi na braki jakie zawierało. Sąd przywołał art. 107 § 3 k.p.a. i wskazał, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych decyzja organu nie spełnia, a naruszenie w tym zakresie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze należy przede wszystkim wskazać, że niniejszy sąd jak i organ jest związany wydanym wyrokiem, co oznacza, że winien wypełnić wskazania Sądu, co wynika bezpośrednio z normy zawartej w przepisie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność, było przedmiotem zaskarżenia. Przy czym wskazania, co do dalszego postępowania stanowią konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i maja na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braku w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanusek (w) W. Siedlecki (red.), System Ubezpieczeń Społecznych , s. 319 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Zakamycze 2005 autorstwa B. Dauter i inni.)

Zatem kontroli składu orzekającego w niniejszym postępowaniu poddany został fakt wykonania przez organ zaleceń i wskazań poprzedniego składu orzekającego w sprawie.

Poprzedni skład orzekający w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 września 2013r. (sygn. akt I SA/Bd 565/13) stwierdził:

"Zdaniem tut. Sądu, dokonana przez organ ocena zebranego materiału dowodowego w tej części, w której stwierdza, że wystąpiła przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia jest prawidłowa. Błędnie natomiast dokonano oceny sprawy z punktu widzenia zastosowania uznania administracyjnego. Jak ustalił organ skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z małoletnią córką, na którą otrzymuje alimenty w kwocie 500 zł. Ponadto skarżącej przyznano zasiłek rodzinny

w kwocie 77 zł, zasiłek celowy i okresowy w łącznej kwocie 130 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 152,48 zł. Organ również ustalił, że skarżąca posiada znaczne zadłużenie w bankach z tytułu zaciągniętych kredytów, nie mniej jak słusznie wskazał organ - zobowiązania prywatnoprawne nie mogą rzutować na umorzenie zaległości publicznoprawnych.

Jak wynika z pisma skarżącej z dnia [...]r. wniesionego do organu na etapie ponownego rozpatrywania sprawy od 16 stycznia 2013 r. nie posiada stałego ani czasowego meldunku i grzecznościowo zamieszkuje u koleżanki. Z powyższego materiału wynika, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 707 zł (nie uwzględniono dodatku mieszkaniowego z uwagi na oświadczenie zawarte w piśmie o którym mowa powyżej). Od powyższej kwoty należy odliczyć opłatę za przedszkole córki w kwocie 320 zł, tym samym do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota 387 zł, co w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego daje kwotę 193,50 zł.

Organ w opinii Sądu, nie może uzasadniać prawa do uznaniowego załatwienia sprawy i odmówienia umorzenia zaległości z tytułu składek ziszczeniem się warunku przyszłego i niepewnego (znalezienia przez skarżącą nowej pracy – w chwili obecnej skarżąca z tytułu umowy zlecenia nie uzyskuje żadnego dochodu.

( co zostało poparte dokumentami, znajdującymi w aktach administracyjnych sprawy).

Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż nawet podjęcie pracy przez skarżącą nie zmieni jej sytuacji materialnej tak diametralnie, że będzie w stanie spłacić należności także w ramach realnego układu ratalnego. Wobec bowiem okoliczności, że skarżąca utrzymuje się z kwoty 387 zł (po odliczeniu opłaty za przedszkole), którą bez wątpienia w całości wydatkuje na elementarne potrzeby swoje i córki, twierdzenie o możliwości spłaty zadłużenia wobec ZUS w wysokości ponad 11.000 zł w ratach, które nie stanowiłyby nadmiernego obciążenia budżetu domowego, czyni argumentację organu dowolną. Nie można uzasadniać odmowy udzielenia ulgi – także w ramach uznania administracyjnego – argumentami, które pozostają

w sprzeczności z dowodami i w oderwaniu od realiów sprawy.

Sąd zauważa, że powołanie się na możliwość zastosowania instytucji rat byłoby uzasadnione, gdyby dochody były w takiej wysokości, iż po zaspokojeniu podstawowych potrzeb rodziny pozostawałaby nadwyżka. Z taką sytuacją

w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia, a przynajmniej organ nie podjął żadnej próby matematycznego wyliczenia, które pozwoliłoby ocenić, czy rzeczywiście istnieją możliwości spłaty zadłużenia w ratach. Znalezienie przez skarżącą nowej pracy, dzięki której uzyska jakikolwiek dochód, jeżeli w ogóle nastąpi, pozwoli jej rodzinie jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Organ odmawiając umorzenia zaległości z tytułu składek obowiązany był podać argumentację, która nie jest sprzeczna z dowodami zebranymi w sprawie. Odmowy umorzenia należności w ramach uznania administracyjnego nie można skutecznie obronić spłatą należności w ramach systemu ratalnego, gdy brak realnych możliwości wywiązania się z zapłaty rat. Dodać należy, że z akt sprawy wynika, że skarżącej finansowo nikt nie pomaga za wyjątkiem koleżanki u której mieszka. Analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji wskazuje zatem, że ZUS nie wykonał należycie obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., polegającego na zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Ponadto doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych decyzja organu nie spełnia, a naruszenie w tym zakresie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma uprawnienia do umorzenia zaległych składek, jak również nie może nakazać organowi udzielenia ulgi."

Należy zauważyć, że wskazane kwestie nie zostały przez organ zupełnie wyjaśnione, w tym jak można żyć za 193,50 zł na osobę, zważywszy na fakt, że alimenty, które strona otrzymuje, co do zasady, przeznaczone są na zaspokojenie potrzeb dziecka.

Jak wynika z akt sprawy, jedyną zmianą, z jaką mamy do czynienia

w postępowaniu przed organem po uchyleniu decyzji przez tut. Sąd - jest fakt zaproszenia skarżącej do Torunia na rozmowę w celu umożliwienia złożenia szczegółowych wyjaśnień, dotyczących sytuacji majątkowo – finansowej oraz zdrowotnej. Organ zaznaczył, że strona [...]. w odpowiedzi poinformowała organ, że nie stać jej na wizytę w Toruniu. Wskazała, że jej sytuacja nie uległa polepszeniu. Zrezygnowała ze zlecenia, z którego nie otrzymywała żadnego wynagrodzenia i od 31 grudnia 2013r. zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Organ ponownie zaprosił skarżąca do swej siedziby, strona w odpowiedzi strona przesłała dokumentację o przychodach z lat ubiegłych. Skarżąca podała, że korzysta z porad psychologa i alergologa. Podała, że prowadzona egzekucja przez komornika nie przynosi żadnych rezultatów, gdyż nie ma wpłat.

Należy zaznaczyć, że dalszy ciąg uzasadnienia zaskarżonej obecnie decyzji jest faktycznie powtórzeniem poprzedniej, tej uchylonej przez Sąd. Organ znów podnosi, że skarżąca w przyszłości ze względu na młody wiek i stosunkowo wysokie uprawnienia (kursy) może uzyskać poprawę sytuacji poprzez znalezienie pracy. Organ ponownie stwierdza również, że nie zachodzi całkowita nieściągalność z uwagi na prowadzona egzekucję. Jednakże pomija przy tym fakt, że jest to egzekucja bezskuteczna. Ponownie organ przyznaje, posługując się takimi samymi stwierdzeniami, że: "sytuacja strony jest trudna i uniemożliwia spłatę jednorazową, a zatem zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2004r. (tak jak poprzednio) następuje stwierdzenie: "że zakład nadal nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku". Ponownie zwraca się uwagę na wykształcenie skarżącej i na fakt, że skoro dziecko przebywa w przedszkolu to strona dysponuje czasem na intensywne poszukiwanie zatrudnienia w miejscu zamieszkania tj. w G. D.. Dalej organ znów powtórzył argumentację, iż "nie można wykluczyć, że sytuacja strony ulegnie poprawie i strona w dogodnych ratach przy zmianie sytuacji materialnej, będzie mogła podjąć próby spłaty ratalnej."

Reasumując, Sąd stwierdza, że organ nie wykonał zaleceń Sądu

z poprzedniego wyroku. Zaproszenia na rozmowy i wizyty, na co nie stać zobowiązanej, nie można uznać za załatwienie sprawy. Sytuacja materialna osoby wnoszącej wniosek o umorzenie winna odzwierciedlać stan obecny a nie przyszły. Nie zasługują na uznanie twierdzenia organu, że nie można wykluczyć, iż sytuacja strony na tyle się polepszy, że będzie mogła zawrzeć układ ratalny. Istotnie jest to wizja bardzo optymistyczna, ale sprawa dotyczy obecnej sytuacji samotnej matki, której na życie po opłaceniu przedszkola córki pozostaje niewiele ponad 300 zł na dwie osoby, gdyż jak oświadczyła również obecnie - jest bezdomna, a zatem dodatek mieszkaniowy już jej nie przysługuje.

Skoro ZUS proponuje w przyszłości układ ratalny, to zdaniem Sądu winien wskazać źródło sfinansowania tych rat tu i teraz, nie w przyszłości. Na koniec należy przywołać wyrok, jaki zapadł przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie

o sygn. akt I GSK 203/11, w którym Sąd ten sformułował tezę: "W sytuacji wykazania przez stronę ustawowej przesłanki umorzenia wnioskowanej należności składkowej, co w okolicznościach niniejszej sprawy miało miejsce, uznaniowy charakter decyzji ZUS mógłby tylko wówczas prowadzić do odmowy uwzględnienia wniosku, gdyby żądaniu strony organ przeciwstawiłby i należycie umotywował zaistnienie ważnego interesu publicznego, który przemawia za odmową uwzględnienia wniosku strony, mimo wykazania przez nią ustawowej przesłanki dla umorzenia wnioskowanej należności. Bez wykazania przez organ ważnego interesu, który przemawiałby za odmową uwzględnienia należycie umotywowanego wniosku strony o umorzenie należności składkowej, obarczone dowolnością jest powoływanie się przez ZUS jedynie na uznaniowy charakter omawianej decyzji, jako podstawę odmowy uwzględnienia wniosku strony o umorzenie należności składkowych".

Należy zatem sprawdzić, czy w sprawie zaistniał ważny interes publiczny przemawiający za odmową uwzględnienia należycie umotywowanego wniosku skarżącego o umorzenie wnioskowanej należności składkowej.

W każdym zaś razie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "odmowy umorzenia należności składkowych nie uzasadnia sam tylko wzgląd na zdyscyplinowanie omawianej kategorii wnioskodawców-dłużników do terminowego płacenia swych należności względem ZUS, a w szczególności dokonywanie przez nich wpłat na poczet należności składkowych, o których umorzenie występują. Po pierwsze, prowadziłoby to do pogłębiania po stronie takich wnioskodawców-dłużników i ich rodzin i tak już głębokiego stanu niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Po drugie, takie stanowisko organu w swej istocie niweczyłoby sam sens istnienia przepisów zezwalających na umorzenie należności składkowych względem osób będących w stanie głębokiego ubóstwa."

Reasumując, w razie wykazania przez wnioskodawcę podstaw dla umorzenia należności składkowych ZUS, stosownie do przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., uznaniowy charakter takiej decyzji mógłby przemawiać za odmową uwzględnienia wniosku strony jedynie w sytuacji wykazania przez ZUS istnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za odmową uwzględnienia wniosku strony.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wykonać zalecenia Sądu zawarte w poprzednim wyroku, lub gdyby z nim się nie zgadzał miał prawo do złożenia skargi kasacyjnej, czego jednak Ne uczynił, co oznacza, że winien wykonać zalecenia sądu

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 153 p.p.s.a skargę uwzględnił. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

E. Kruppik – Świetlicka M. Łent U. Wiśniewska