Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 41/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 26 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T. M. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu K. O. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat T. M. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 41/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r poz. 23) – dalej: k.p.a.; art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 627) – dalej u.k.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] orzekająca o skierowaniu K.O. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 22 marca 2016 r. Komendant Miejski Policji w Ł., powołując przepisy art. 99 ust. 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 3 u.k.p., wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. o skierowanie K.O. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w związku z faktem spowodowania przez w/w wypadku, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń , o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego.

Zawiadomieniem z dnia 25 marca 2016 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia strona skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła szereg naruszeń k.p.a., w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący przyznał, że w październiku 2013 r. pod prowadzony przez niego pojazd, wjechał z dużą prędkością rowerzysta. Za powyższe zdarzenie skarżący został uznany winnym, ale naruszenia art. 177 Kodeksu karnego, a nie jak wskazano w zaskarżonej decyzji art. 156 lub art. 157 powołanej ustawy. Powyższe w ocenie skarżącego oznacza, iż wskazana we wniosku Policji podstawa skierowanie go na badania psychologiczne, została sfałszowana. Podniósł nadto, że w kwietniu 2016 r. do akt sprawy złożone zostały wykonane przez niego w dniu 22 czerwca 2015 r. badania psychologiczne i lekarskie, z których wynikał brak przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Badanie te zostały przez organ administracji pominięte. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p., zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierując pojazdem, spowodowała wypadek drogowy, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń , o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego. W ocenie Kolegium, z treści powyżej przywołanej normy prawnej wynika, iż w przypadku wypełnienia określonych w niej przesłanek, decyzja o skierowaniu na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu jest decyzją o charakterze związanym. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Ł., po otrzymaniu wniosku Komendanta Miejskiego policji w Ł. z dnia 22 marca 2016 r., był zatem związany jego treścią, co uzasadniało wydanie kwestionowanej decyzji. Z treści złożonego wniosku, jako urzędowego dokumentu posiadającego przymiot domniemania prawdziwości informacji w nim zawartych, wynikało bowiem, że wypełniona została dyspozycja art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p. Natomiast co do podniesionych zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. W szczególności wskazał, iż załączone do sprawy badania skarżącego, z czerwca 2015 r., wykonane zostały na podstawie skierowań wydanych w oparciu o przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy oraz z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Natomiast podstawę do skierowania na badania w zakresie psychologii transportu stanowił powołany wcześniej przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p. Tym samym kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący ponowił zarzut naruszenia szeregu przepisów procedury administracyjnej. W szczególności wskazał na uniemożliwienie działania w jego imieniu pełnomocnikowi – żonie M.O., w czasie gdy przebywał on służbowo za granicą, jak również na nieuwzględnienie wykonanych przez niego, w czerwcu 2015 r. badań psychologicznych i lekarskich, które to badania zostały złożone do akt sprawy. Podkreślił ponownie, iż został uznany winnym popełnionego zdarzenia drogowego, jednakże na podstawie art. 177 Kodeksu karnego, a nie jak wskazano we wniosku art. 156 lub 157 Kodeksu karnego. W ocenie skarżącego powyższe wskazuje, iż działania organów administracji obu instancji stanowią przejaw nękania oraz nadużycie prawa, prawdopodobnie w kwestii źle pojętej solidarności urzędniczej. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniósł także o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym/

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekającą o skierowaniu K.O. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Postawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 627) – dalej u.k.p.

Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 pkt 3 u.k.p. badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli był sprawcą wypadku drogowego, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego

Natomiast w myśl art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierując pojazdem, spowodowała wypadek drogowy, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń , o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego. Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d (art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p.).

Wskazać także należy, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn.: Dz.U. 2016 r. poz. 1137) – dalej: k.k., kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci: 1. pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, 2. innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Natomiast w myśl art. 157 § 1 k.k., kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Przy czym w przypadku, o którym mowa w art. 157 § 1 k.k. chodzi o takie naruszenie czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwające powyżej 7 dni, na co wskazuje treść § 2 powołanego przepisu.

Z brzmienia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p. wynika zatem, iż do wydania decyzji nakładającej na kierującego obowiązek poddania się badaniom psychologicznym w zakresie psychologii transportu, koniecznym jest łączne wystąpienie dwóch określonych w nim przesłanek, to jest przesłanki podmiotowej – spowodowanie przez kierującego wypadku drogowego oraz przesłanki przedmiotowej – wystąpienia następstwa w postaci śmierci innej osoby lub doznania obrażeń przez inną osobę, o których mowa w art. 156 § 1 i 157 § 1 k.k. Przy czym, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, użyty w art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p. przez ustawodawcę zwrot "starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego" oznacza obowiązek wszczęcia przez właściwego starostę, postępowania administracyjnego na wniosek organów wskazanych w powołanym przepisie. Natomiast podstawą wydania decyzji w powyższym zakresie winien być prawidłowo ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny sprawy, w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący i oceniony materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2015 r., III SA/Po 1031/14; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 marca 2015 r., III SA/Sz 916/14, www.cbois.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż postępowanie administracyjne w sprawie skierowania K.O. na badania lekarskie w zakresie psychologii transportu na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit d u.k.p., wszczęte zostało w oparciu o wniosek właściwego organu – Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia 22 marca 2016 r. Dalej w ocenie Sądu, organy administracji publicznej procedujące w sprawie, zasadnie uznały, iż spełnione zostały obie przesłanki (podmiotowa i przedmiotowa) warunkujące wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika bowiem, ze skarżący w dniu 10 października 2013 r., w sposób nieumyślny spowodował wypadek drogowy, w wyniku którego, inny uczestnik ruchu (rowerzysta) doznał obrażeń naruszających czynności narządów ciała na czas dłuższy niż 7 dni w rozumieniu art. 157 § 1 k.k. Powyższą okoliczność potwierdza złożona do akt sprawy fotokopia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.- W. w Ł. z dnia 3 czerwca 2015 r., [...]. Co istotne, fakt popełnienia zarzucanego przestępstwa potwierdza sam skarżący, który zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w uzasadnieniu wniesionej skargi nie kwestionuje powyższej okoliczności, zaznaczając jednak, że powyżej wskazanym wyrokiem został uznany winnym popełnienia czynu, o którym mowa w art. 177 § 1 k.k. Odnosząc się do zastrzeżenia skarżącego, wskazać w tym miejscu należy, że z treści art. 177 § 1 k.k. wynika, iż kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Z powyższego wynika zatem, że hipoteza art. 177 § 1 k.k., który wprost odwołuje się w swojej treści do art. 157 § 1 k.k., wyczerpuje hipotezę tego przepisu. To oznacza, że ustalenie, że skarżący został uznany, na mocy prawomocnego wyroku sądu karnego, winnym popełnienia czynu opisanego w art. 177 § 1 k.k., przesądzało o konieczności zastosowania wobec niego przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p.

Tym samym w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów skargi Sąd stwierdził, iż bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje kwestia wykonania przez skarżącego w dniu 22 czerwca 2015 r. badań lekarskich i psychologicznych, których kopie były w posiadaniu Urzędu Miasta Ł., jak i zostały załączone do wyjaśnień z dnia 20 kwietnia 2016 r., stanowiących odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Podstawę prawną wykonania przez skarżącego badań z dnia 22 czerwca 2015 r., jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stanowiły przepisy art. 43 pkt 2 w zw. z art. 229 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1666) oraz art. 39 k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1907), a konieczność ich wykonania wynikała z faktu wykonywania przez skarżącego zawodu kierowcy. Natomiast podstawą skierowania strony na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, w oparciu o przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 3 u.k.p. był, co już kilkukrotnie wcześniej wskazano, fakt nieumyślnego spowodowania przez skarżącego wypadku drogowego, w wyniku którego, inny uczestnik ruchu doznał obrażeń naruszających czynności narządów ciała na czas dłuższy niż 7 dni w rozumieniu art. 157 § 1 k.k. Tym samym przedłożenie przez skarżącego badań lekarskich i psychologicznych z dnia 22 czerwca 2015 r., nie mogło być uznane za wykonanie nałożonego nań obowiązku, w oparciu o przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d u.k.p. Ponadto, co należy podkreślić posiadanie przez stronę ważnych zaświadczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, nie stanowi przeszkody do poddania kierującego kontroli stanu zdrowia, w sytuacji wystąpienia uzasadnionych przesłanek. Zaświadczenie o stanie zdrowia nie stanowi bowiem źródła nabycia określonych praw, a jedynie dodatkowy warunek uprawniający do kierowania pojazdami. Ponadto w myśl art. 39 k ust. 2 powołanej wcześniej ustawy o transporcie drogowym badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z powyższego niewątpliwie wynika, że stosownie do treści art. 82 ust. 1 pkt 3 u.k.p. badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu, podlega również kierowca zawodowy, dysponujący aktualnymi badaniami psychologicznymi wykonanymi na podstawie art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który był sprawcą wypadku drogowego, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 k.k.

Natomiast, co do podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, polegającego na pominięciu przez organ I instancji wyjaśnień żony skarżącego, który w dacie otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przebywał służbowo poza granicami kraju, Sąd uznał, iż naruszenie to pozostawało bez wpływu na wynik kwestionowanego rozstrzygnięcia, jak również, nie pozbawiło skarżącego przysługującego mu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również zarzut skargi, co do naruszenia przez organy administracji obu instancji ustawowych terminów załatwienia spraw. Okoliczność ta pozostaje bowiem bez wpływu na poprawność zaskarżonej decyzji orzekającej o skierowaniu strony na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Natomiast jeżeli skarżący uważał, iż prowadzone wobec niego postępowanie administracyjne w powyższym zakresie, prowadzone jest z naruszeniem ustawowych terminów, czy też w sposób przewlekły, mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do wniesienia skargi na bezczynność, czy też przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, po uprzednim wyczerpaniu trybu z art. 37 § 1 k.p.a.

Reasumując Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Wydane zostały bowiem w następstwie postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek właściwego organu, przeprowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury administracyjnej, a nałożony na skarżącego obowiązek poddania się badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem znajduje podstawę materialnoprawną w obowiązujących przepisach.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714). D.CZ.