Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 579/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33 ust. 1, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, ze bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz M. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. pełnomocnik M. Z. wystąpił do [...] Spółki [...] Sp. z o.o. w T., Oddział Zakład [...] w J., o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń usytuowanych na działce mocodawcy w [...], nr ew. działki [...], gmina [...], powiat przeworski, woj. [...], nr księgi wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] z siedzibą w S..

Żądanie oparł o przepisy art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wniosek swój pełnomocnik ponowił w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. zatytułowanym "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący przesłanek decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń do przesyłu gazu stanowiących własność [...] Spółki [...] Sp. z o.o.".

W odpowiedzi [...] Spółka [...] Sp. z o.o. w T. Oddział Zakład [...] w R. poinformowała, że "decyzje administracyjne powinny zalegać we właściwych urzędach będących strukturą administracji publicznej i są udostępniane przez te urzędy po złożeniu odpowiedniego wniosku w tym przedmiocie". Natomiast inne dokumenty dotyczące budowy, służące realizacji dystrybucji paliwa gazowego, tj. m.in. dokument [...] z dn. [...].11.1990 r., protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...].11.1990 r., mapa inwentaryzacji powykonawczej, wykaz uczestników korzystających z gazu ziemnego wsi [...] gm. [...], są w posiadaniu OZG w R. i mogą być udostępnione do wglądu po wcześniejszym umówieniu terminu.

W skardze na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., obecnie [...] Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., pełnomocnik M. Z. zarzucił nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub znaczenia postępowania.

Wniósł w związku z tym o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe – miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego – i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie paliwa gazowego dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są "zadaniami publicznymi".

Z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii gazowych, dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

Pełnomocnik skarżącego stwierdził ponadto, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Jednocześnie wskazał, że ograniczając prawo skarżącego do udostępnienia żądanych informacji poprzez wprowadzenie warunku osobistego stawiennictwa w siedzibie Spółki, [...] Spółka [...] Sp. z o.o. naruszyła przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym przedsiębiorca przesyłowy odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, a nawet dokładnego oznaczenia tych decyzji, tak aby było możliwe ich poszukiwanie w stosownych archiwach.

W odpowiedzi na skargę [...] Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodów wnioskowanych w treści niniejszego pisma na okoliczności w nim wskazane.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności podniosła brak umocowania do występowania w imieniu skarżącego w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Wskazała, że zarówno pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego [...] w L., jak też pełnomocnictwo udzielone przez ww. korporację radcy prawnemu M. N. do reprezentowania M. Z., nie obejmowały swym zakresem uzyskania informacji dotyczących instalacji znajdujących się na nieruchomościach skarżącego oraz kwestionowania ich nieudzielenia. Zatem wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej budowy urządzeń przesyłowych należy potraktować jako przekroczenie umocowania. Natomiast w świetle wyroku NSA z dnia 16 marca 2010 r. (I OSK 1701/09), złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez osobę, która nie legitymuje się ważnym pełnomocnictwem, nie może inicjować postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej.

Odnosząc się zaś do meritum sprawy Spółka stwierdziła, iż skarżący nie miał interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji, a ponadto żądana informacja ma mu służyć w jego indywidualnych sprawach. Uzyskanie tych informacji mogłoby bowiem pozwolić skarżącemu na zapoznanie się z argumentacją Spółki w ewentualnej sprawie sądowej dotyczącej roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości oraz ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Tym samym w myśl orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie mamy tu do czynienia z informacją o sprawach publicznych.

Spółka wskazała także, że udzieliła wnioskodawcy wyczerpujących odpowiedzi na postawione pytania.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego odniósł się do zarzutu podniesionego przez [...] Spółkę [...] w odpowiedzi na skargę niewłaściwego umocowania, oceniając go jako bezpodstawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów odmiennych niż sformułowane w zarzutach skargi.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej od [...] Spółki [...] Sp. z o.o. w T. wystąpił radca prawny M. N.. Do wniosku załączył pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego M. Z. [...] z siedzibą w L., do reprezentowania go w sprawie uzyskania odszkodowania za korzystanie przez każdego przedsiębiorcę przesyłowego z gruntów stanowiących jego własność (...) oraz reprezentowania go w szczególności przed wszystkimi sądami (...), do składania wszelkich oświadczeń i wniosków, w tym o wypłatę odszkodowania (...), a nadto upoważniające do udzielenia w jego imieniu dalszych pełnomocnictw.

Załączył również pełnomocnictwo udzielone przez ww. [...] radcy prawnemu M. N. do reprezentowania M. Z. we wskazanym w nim zakresie.

Należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "K.p.a.", pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.

Oznacza to, że pełnomocnikiem strony nie może być ustanowiona spółka prawa handlowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, która dopiero następnie udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu, tj. osobie fizycznej posiadającej zdolność do czynności prawnych.

Brak stosownego prawidłowego pełnomocnictwa powoduje, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie mogło być skutecznie zainicjowane. Zgodnie bowiem z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt II GSK 318/08, który Sąd orzekający w pełni podziela, nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym może i powinno być uzupełnione jako brak formalny zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. Powyższe stanowisko zachowuje swoją aktualność również do sytuacji posłużenia się nieprawidłowym pełnomocnictwem.

Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej miał zatem obowiązek wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia powyższego braku poprzez przedłożenie pełnomocnictwa zgodnego z wymogami K.p.a. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 16.03.2010 r., I OSK 1701/09).

Natomiast, jak wynika z akt sprawy, [...] Spółka [...] Sp. z o.o. nie wzywała skarżącego do uzupełnienia braku formalnego, przez co pozostawała w bezczynności.

Z bezczynnością organ administracji publicznej – co przez analogię należy odnieść również do adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej – mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, lecz mimo istnienia obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać podjęty albo dokonany.

Z tego powodu Sąd zobowiązał [...] Spółkę [...] do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Sąd stwierdził natomiast, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na fakt, iż adresatem wniosku jest Spółka prawa handlowego, a nie organ administracji publicznej, która w swojej codziennej działalności nie posługuje się przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z zaistniałą sytuacją bez znaczenia pozostaje okoliczność podnoszona przez organ co do przekroczenia umocowania przez pełnomocnika skarżącego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).