Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 339/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59, art. 67, art. 80
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 70 par. 4, par. 8
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia G. O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W toku postępowania ustalono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec G. O. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od numeru [...] do numeru [...] obejmujących zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2003 r. Zawiadomieniami z dnia [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego w Banku "A" S.A. Pismem z dnia [...] Bank poinformował organ, że skarżący nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym.

Z uwagi na uchylenie decyzji stanowiących podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zakończył postępowanie egzekucyjne i zawiadomieniami z dnia [...] uchylił zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] od numeru [...] do numeru [...], obejmujących zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2003 roku. Pismem z dnia [...] organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w P. Wydział Ksiąg Wieczystych o wpis hipoteki przymusowej zwykłej w dziale czwartym księgi wieczystej [...], urządzonej dla nieruchomości położonej w G., należącej do skarżącego. Zawiadomieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w P. poinformował o dokonanym wpisie hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa.

W piśmie z dnia [...] pełnomocnik G. O. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu podniesiono, iż tytuły wykonawcze nr [...] – [...] nie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego, mimo, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wiedział o udzieleniu pełnomocnictwa przez stronę. W ocenie pełnomocnika skarżącego, doręczenie tytułów wykonawczych bezpośrednio i jedynie G. O. było działaniem niezgodnym z przepisami i nie może wywoływać skutku wobec strony, która miała prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Podkreślono, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny powinien badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i dlatego w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec G. O. na podstawie tytułów wykonawczych [...] z dnia [...] Organ wskazał, iż w stosunku do zobowiązań podatkowych skarżącego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2003r. bieg terminu przedawnienia został przerwany z chwilą zajęcia rachunku bankowego dokonanego zawiadomieniami z dnia [...] i od tej daty zatem termin przedawnienia biegnie na nowo. W stosunku do zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2003r. bieg terminu przedawnienia nie został przerwany i upłynął w dniu 31 grudnia 2008r. Z uwagi jednak na dokonanie wpisu hipoteki przymusowej zwykłej w księdze wieczystej [...] urządzonej dla nieruchomości w G., stanowiącej własność G. O. zobowiązanie skarżącego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2003r. nie uległo przedawnieniu i do dnia [...] może być egzekwowane z całości majątku zobowiązanego, a następnie tylko z przedmiotu hipoteki, natomiast zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2003r. nie uległo przedawnieniu i do dnia [...] mogło być egzekwowane z całości majątku zobowiązanego, a obecnie tylko z przedmiotu hipoteki. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec G. O. na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] z dnia [...], gdyż zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu. Odnosząc się do sposobu doręczenia przedmiotowych tytułów wykonawczych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wskazał, iż w jego ocenie doręczenie tytułów wykonawczych zobowiązanemu zgodne jest z przepisami prawa i orzecznictwem sądów administracyjnych.

W zażaleniu z dnia [...] stron podniosła, że tytuły egzekucyjne na podstawie, których prowadzona jest egzekucja zostały doręczone skarżącemu, a nie ustanowionemu pełnomocnikowi, a takie działanie stanowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nieprawidłowe doręczenie tytułów wykonawczych powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wskazano, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych nie został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, a egzekwowane zaległości uległy przedawnieniu. Takim środkiem egzekucyjnym nie było, zdaniem strony, zajęcie rachunku bankowego skarżącego w Banku "A" S.A. Centrala w Ł., ponieważ wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o braku możliwości realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku zobowiązanego. W sytuacji zatem, gdy nie doszło do fizycznej egzekucji wierzytelności nie można przyjąć, że został zastosowany środek egzekucyjny. Pełnomocnik strony wskazał ponadto, iż zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie decyzji usuniętej (w okresie późniejszym) z obrotu prawnego nie może przerywać biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z treścią art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Zatem kwestia doręczenia tytułu egzekucyjnego została uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie ma zastosowania art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Możliwość doręczenia tytułu wykonawczego pełnomocnikowi wyklucza również art. 32 k.p.a., który stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych tj. działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, udział zobowiązanego jest niezbędny, ponieważ czynności te są skierowane bezpośrednio do majątku i praw majątkowych zobowiązanego. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił argumentację organu I instancji dotyczącą zasadności doręczenia tytułów wykonawczych bezpośrednio skarżącemu.

Powołując się na treść art. 67 § 1 i art. 80 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ odwoławczy wskazał, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne z dniem doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu tego rachunku. Zajęcie to zostało doręczone Bankowi oraz skarżącemu w dniu [...] i w tym dniu zostało dokonane skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia. Stosownie do treści art. 1a pkt 12a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez środek egzekucyjny rozumie się egzekucję z rachunków bankowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., w dniu [...] doręczył skarżącemu zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i w tym dniu został zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł także, że w związku ze skutecznym zastosowaniem środka egzekucyjnego, w świetle art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003r., nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Termin ten rozpoczął biec na nowo od dnia 24 marca 2005r. i upływał w dniu 24 marca 2010 r., o ile nie zostanie przerwany zastosowaniem nowego środka egzekucyjnego. Organ wyjaśnił również, że zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2003 r. zostały zabezpieczone poprzez wpis hipoteki na nieruchomości skarżącego i nie uległy przedawnieniu. Natomiast zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca do października 2003 r. zostały zabezpieczone jedynie poprzez wpis hipoteki i mogą być egzekwowane jedynie z przedmiotu hipoteki.

Organ odwoławczy wskazał również, że uchylenie decyzji stanowiących podstawę do prowadzenia egzekucji nie powoduje bezskuteczności dokonanych czynności egzekucyjnych. Zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, a decyzja potwierdza jedynie jego wysokość. Uchylenie decyzji wymiarowej i przekazanie do ponownego rozpoznania nie ma wpływu na bieg przedawnienia i nie powoduje utraty mocy prawnej dokonanych czynności egzekucyjnych.

W obszernej skardze z dnia [...] pełnomocnik G. O. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 6 i 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu oraz art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedoręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Strona zarzuciła również naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że nie ma on zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym tj. przy doręczaniu zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Podniesiono także naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuzasadnioną odmowę umorzenia postępowań egzekucyjnych oraz art. 70 § 4 o.p. poprzez nieuprawnione poszerzenie zamkniętego katalogu środków egzekucyjnych i przyjęciu, że czynność egzekucyjna polegająca na przesłaniu do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności stanowi środek powodujący przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia prowadzonych postępowań egzekucyjnych zapadło na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 229 z 2005 r. poz. 1954 ze zm. – dalej: u.p.e.a) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Natomiast w myśl art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości wskutek przedawnienia.

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku – art. 70 § 1 Ordynacji, natomiast zgodnie z treścią art. 70 § 4 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W myśl art. 1a pkt 12a u.p.e.a. przez środek egzekucyjny rozumie się, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z rachunków bankowych. Zgodnie z brzmieniem art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12a stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu zapłaty. W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego dokonane jest z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

W rozpatrywanej obecnie sprawie, kwestią sporną między stronami jest, czy w dniu 23 marca 2005 r. doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - maj 2003 roku przez czynność zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego.

Z przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, iż do przerwania biegu przedawnienia dochodzi po spełnieniu dwóch przesłanek: po pierwsze gdy zastosowano środek egzekucyjny, po drugie gdy zawiadomiono podatnika o zastosowaniu tego środka. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż dla skutecznego przerwania biegu przedawnienia konieczne jest spełnienie obu wymienionych przesłanek. W sytuacji gdy daty zastosowania środka egzekucyjnego i zawiadomienia o tym podatnika są różne przerwanie biegu przedawnienia następuje w tej drugiej dacie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2008 r. w spr. II FSK 609/07 (Lex nr 490117), z dnia 24 marca 2006 r. w spr. II FSK 528/05 (Lex nr 197525), z dnia 28 czerwca 2006 r. w spr. II FSK 734/05 (niepublikowany) i z dnia 23 września 2003 r. w spr. I SA/Ka 397/02 ( Lex nr 103291). Pogląd ten podzielają również komentatorzy art. 70 Ord. pod.: B. Gruszczyński, M. Niezgodka – Medek, R. Hauser i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2005 str. 896, R.Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006 r.

Jedną z przesłanek przerwania biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Pojęcie "środka egzekucyjnego" zostało określone w art. 1 a u.p.e.a. Przez określenie "zastosowanie" należy rozumieć użycie czegoś w jakimś celu (Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcja S. Dubisza Wydawnictwo PWN Warszawa 2001. Tom 4 str. 889).

Zastosowanie środka egzekucyjnego oznacza zatem zastosowanie egzekucji z rachunku bankowego, co następuje przez zajęcie wierzytelności z tego rachunku. Zajęcie takie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu i obejmuje nie tylko środki pieniężne znajdujące się na rachunku zobowiązanego w dniu otrzymania przez bank zawiadomienia, ale także kwoty, które zostały wpłacone na rachunek po dokonaniu zajęcia. Innymi słowy w sytuacji gdy organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, to z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu nie ma znaczenia wysokość wierzytelności jaka znajduje się na rachunku bankowym dłużnika, a więc to czy wierzytelność pozwala na zaspokojenie całej lub części kwoty należności objętej tytułem wykonawczym. Istotne jest to, iż następuje zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i z tym momentem dochodzi do zastosowania środka egzekucyjnego wobec wszystkich zobowiązań podatkowych, na poczet których dokonano zajęcia.

W rozpoznawanej sprawie w dniu [...] doręczono Bankowi "A" S.A. w Ł. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, obejmujących należności z 5 tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. Z tym dniem doszło do zajęcia wierzytelności na rachunku, a tym samym do zastosowania środka egzekucyjnego, bowiem zawiadomienia o zajęciu doręczono w dniu [...] także zobowiązanemu. Wobec powyższego w tej dacie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych wymienionych w tytułach egzekucyjnych z dnia [...] o numerach od [...] do [...], obejmujących zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2003 r. i zaczął on biec na nowo z dniem 24 marca 2005 r.

Sąd nie podzielił poglądu przedstawionego w skardze, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany tylko w przypadku skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego, co oznacza, iż na rachunku zobowiązanego muszą występować środki pieniężne, które można zająć. Podnieść należy, że w przepisie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej jest mowa o "zastosowaniu środka egzekucyjnego" a nie o tym, iż zastosowanie to musi być skuteczne. Nie ma wątpliwości, iż gdyby zamiarem ustawodawcy było, aby przerwanie biegu przedawnienia następowało tylko w razie skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego (czyli w razie chociażby częściowego wyegzekwowania należności) to ustawodawca dałby temu wyraz w treści powołanej wyżej normy prawnej. W przepisie tym nie ma jednak mowy, iż tylko skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia, co prowadzi do wniosku, iż każde zastosowanie tego środka, bez względu na to czy okaże się skuteczne, powoduje przerwanie biegu przedawnienia.

Wyjaśnić również należy, że zobowiązania G. O. w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2003 r., jak również za okres od czerwca do października 2003 r (tytuły wykonawcze z dnia [...] o numerach: [...] – [...]) zabezpieczone zostały przez wpis hipoteki na nieruchomości skarżącego położonej w G., dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...]. Kopia wniosku z dnia [...], doręczonego Sądowi Rejonowego w P. w dniu [...], znajduje się w przesłanych sądowi aktach administracyjnych – k. 16. Wpis hipoteki przymusowej zwykłej na opisanej wyżej nieruchomości został dokonany przez Sąd w dniu [...], o czym świadczy treść zawiadomienia Sądu Rejonowego w P. VI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] – k. 17 akt administracyjnych. Warto podkreślić, iż zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Oznacza to, że wskazane wyżej zobowiązania nie uległy przedawnieniu, gdyż stosownie do art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Organy egzekucyjne obu instancji słusznie zatem uznały, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych G. O. w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – październik 2003 roku, egzekwowanych w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] i brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu także pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne.

Organy administracji trafnie przyjęły, iż uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia nie ma wpływu na bieg przedawnienia i nie powoduje utraty mocy prawnej dokonanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych dokonanych na podstawie uchylonych decyzji oraz wystawionych tytułów wykonawczych. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2009 r., sygn. II FSK 728/08 ( nie publ.) stwierdził, iż przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nie różnicuje skutków zastosowania środka egzekucyjnego od tego na jakiej podstawie wystawiono tytuł wykonawczy, stanowiący z kolei podstawę zastosowania wspomnianego środka, w szczególności nie różnicuje tego skutku od tego, czy decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego była ostateczna czy też nie ostateczna, a w tym ostatnim wypadku – czy utrzymała się w toku postępowania instancyjnego czy też nie i została uchylona. Natomiast w wyroku z dnia 18 października 2005 r., sygn. II FSK 351/05 ( niepubl.) NSA uznał, że uchylenie decyzji deklaratoryjnej, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy, nie działa wstecz i nie unicestwia materialnego skutku przerwania biegu przedawnienia, wywołanego dokonaną skutecznie czynnością egzekucyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w w/w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wskazać również należy, że organ egzekucyjny uprawniony był przesłać tytuły wykonawcze zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie została uregulowana instytucja pełnomocnika. Przepisy k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym mogą być stosowane lecz tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uwzględniały specyfikę postępowania egzekucyjnego. Mogą one jedynie uzupełniać regulacje dotyczące postępowania egzekucyjnego w ten sposób jednak aby go realizować, a nie niweczyć. O wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany winien być informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę. Wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, a następnie jego doręczenie organowi egzekucyjnemu nie wywołuje skutku prawnego w postaci wszczęcia egzekucji. Na tym etapie postępowania egzekucyjnego, organ bada jedynie przesłanki określone w art. 29 § 2 u.p.e.a. Kodeks postępowania administracyjnego, poza przypadkami określonymi w art. 1 pkt 3 i 4 k.p.a., normuje postępowanie administracyjne. Jego przepisy nie mają, co do zasady, zastosowania do czynności organu administracji publicznej dokonywanych przed jego wszczęciem. Organ egzekucyjny powinien skierować odpis tytułu wykonawczego bezpośrednio do strony postępowania, nie zaś do pełnomocnika, ustanowionego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i przedłożonego organowi (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. II FSK 1483/07 – publ. Przegląd Orzecznictwa podatkowego rok 2009, poz. 33, str. 184).

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

b.a.