Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 88/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 1, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.


UZASADNIENIE

P. Z. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, posiada dom o pow. 88 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 4,18 ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 980 zł miesięcznie, zaś jego żona z tytułu emerytury w wysokości 1.700 zł miesięcznie. Wnioskodawca podniósł także, iż gospodarstwo nie przynosi przychodów z uwagi na dwuletnie klęski pogodowe i brak plonów.

W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia [...] 2014 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów.

Pismem nadanym w dniu [...] 2014 r. skarżący wyjaśnił, iż utrzymuje się wyłącznie z gospodarstwa rolnego i emerytury żony, posiada samochód z 1998 r., który został zajęty przez komornika. Oświadczył, iż nie posiada żadnych lokat, udziałów ani akcji, a jedynie posiada rachunek bankowy. Do pisma załączył kserokopię zaświadczenia z dnia 10.03.2014 r. o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego, pismo KRUS z dnia 27.02.2014 r. o wysokości zadłużenia w opłacaniu składek oraz wyciąg z rachunku bankowego za miesiąc luty 2014 r.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.

Jednakowoż podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy znajduje zastosowanie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, czy wręcz znajdujących się w stanie ubóstwa. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W związku z tym, iż w przypadku przyznania prawa pomocy koszty udzielonej pomocy pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, ograniczonych do sytuacji, gdy strona skarżąca nie ma jakichkolwiek możliwości pokrycia tych kosztów z posiadanych dochodów lub z dochodów możliwych do osiągnięcia.

Złożony w niniejszej sprawie wniosek podlega oddaleniu.

Wskazać należy, iż wnioskodawca nie wykonał zarządzenia z dnia [...] 2014 r., którym został wezwany do przedstawienia miesięcznych wydatków swoich oraz osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe. W piśmie sporządzonym w odpowiedzi na powyższe zarządzenie, nie wskazano żadnych wydatków niezbędnych dla utrzymania. Znajduje się w nim jedynie informacja, że wnioskodawca spłaca kredyt – miesięcznie po 166 zł. Wydatek ten nie stanowi jednak wydatku, który można zaliczyć do wskazanej wyżej kategorii.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny.

Skoro zatem wnioskodawca nie przedstawia tego, jak kształtują się niezbędne wydatki jego rodziny, to dokonanie porównania, o którym była wyżej mowa, jest niemożliwe. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż strona nie została zobowiązana do szczegółowego wyliczenia, czy udokumentowania swoich wydatków, zaś kwestia posiadania ogólnej wiedzy na ten temat wiąże się z należytą starannością w dbaniu o własne sprawy.

Stwierdzić zatem należało, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczym, biorąc pod uwagę to, iż wnioskodawca i jego żona posiadają stałe źródła dochodów.

Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na w internetowej bazie danych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niejako już na marginesie dodać można, iż nie bez znaczenia pozostaje wysokość ciążących na skarżącym kosztów sądowych, na które na obecnym etapie składa się wpis sądowy w wysokości 100 zł (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2008 r. o sygn. akt II GZ 296/08). Wskazać przy tym można, iż z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na dzień 28 lutego 2014 r. skarżący posiadał środki pieniężne w wysokości 1.746,50 zł, zatem w wysokości znacznie przewyższającej ciążący na nim wpis sądowy.

Przedstawione wątpliwości powodują, iż nie można dokonać oceny, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony.

Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.