Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 322/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu działki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 26 marca 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1 – 3, art. 142 i art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku E. G. orzekł w pkt. 1 - o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0445 ha, poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej części wywłaszczonej działki nr [...], obr. [...], dz. adm. [...], w całości na rzecz E. G. , c. S. i M.; w pkt 2 - o zobowiązaniu osoby wymienionej w pkt l do zwrotu na rzecz Gminy Kraków kwoty 9 567,77 zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości; w pkt. 3 - o terminie i sposobie uiszczenia ww. kwoty; w pkt. 4 - o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0046 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków, powstałej z podziału działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. P. m. Kraków, odpowiadającej części wywłaszczonej działki nr [...], obr. [...] dz. adm. [...], na rzecz E. G. .

Odwołanie od pkt. 1-3 decyzji Starosty [...] złożyła Gmina Kraków podnosząc, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 § i art. 77 K.p.a. oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołująca się wskazała, iż zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją archiwalną przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona pod realizację osiedla mieszkaniowego [...] a konkretnie pod drogę osiedlową pomiędzy budynkami szkoły, kościoła, budynku wielomieszkaniowego i centrum handlowego w kierunku osiedlowego terenu rekreacyjnego, która miała mieć ślepe zakończenie z zatoczką do zawracania. Działka nr [...] weszła w skład obszaru przeznaczonego pod realizację etapu V osiedla mieszkaniowego, w ramach którego zaplanowano park osiedlowy z boiskami sportowymi i alejkami spacerowymi z projektowaną zielenią itd.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 31 stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1/ pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2/ pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W przedmiotowej sprawie, wnioskiem z 25 stycznia 2010 r. E. G. wystąpiła o zwrot działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków, odpowiadającej części działki nr [...], obr. [...], b. dz. adm. [...]. Działka nr [...], obr. [...] b. dz. adm. [...] została wywłaszczona decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z 30 maja 1986 r. wydaną na podstawie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczenia nieruchomości, z przeznaczeniem pod osiedle mieszkaniowe [...] dla Spółdzielni Mieszkaniowej [...] zgodnie z decyzją MIWRI z 30 stycznia 1984 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, oraz decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z 27 maja 1985 r. znak: [...]. Na podstawie zgromadzonych dokumentów, w tym w szczególności: pisma Zakładu Projektowania i Usług Inwestycyjnych [...] przy Wojewódzkim Związku Spółdzielni Mieszkaniowych z 20 sierpnia 1985 r., założeń techniczno-ekonomicznych - obiekt os. [...] w Krakowie, opatrzonej pieczęcią "załącznik do decyzji [...] z dnia 27 maja 1985r.", opracowanej przez ZPUI [...], Dokumentacji Technicznej - Założeń Techniczno - Ekonomicznych opracowanej przez Wojewódzki Związek Spółdzielni Mieszkaniowych Zakład Projektowania i Usług Inwestycyjnych [...] "Projekt koncepcyjny os. Mieszkaniowego [...] w Krakowie (wariant II), wrzesień 1981 r.", organ I instancji stwierdził, że działka nr [...], obr. [...], b. dz. adm. [...] weszła w skład terenu przeznaczonego pod osiedle mieszkaniowe zgodnie z decyzją MIWRI z 30 stycznia 1984 r. Niemniej, przedmiotowa działka znajdowała się poza granicami etapu realizacji os. [...] określonego jako "I przedsięwzięcie", który jako jedyny posiadał zatwierdzony plan realizacyjny w momencie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W tym miejscu Wojewoda Małopolski przytoczył pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawiony w wyroku z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 81/17, wydanym w sprawie zwrotu nieruchomości także wywłaszczonej pod realizację osiedla mieszkaniowego [...]", zgodnie z którymi: "decyzja o wywłaszczeniu z dnia 30 maja 1986r. Urzędu Dzielnicowego [...] (...) orzekała wywłaszczeniu nieruchomości w niej wskazanych wywłaszczenia działek przeznaczonych pod budowę kościoła. W uzasadnieniu decyzji wskazano cel wywłaszczanych działek, a to fakt, że wymienione w wykazie nieruchomości przeznaczone są pod osiedle mieszkaniowe [...] dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zgodnie z decyzją z 30 stycznia 1984 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji (tzw. decyzja MIWRI) oraz zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 27 maja 1985r. nr [...]. W ocenie sądu zatem, prawidłowo ustalony cel wywłaszczenia wynikający z decyzji o wywłaszczeniu - to przeznaczenie nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe, zgodnie z decyzją MIWRI i decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny. Organom nie udało się uzyskać decyzji MIWRI, ale w aktach znajduje się decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (...), oraz załącznik do tej decyzji, a to założenia techniczno-ekonomiczne - obiekt os. [...] w Krakowie, opatrzony pieczęcią "załącznik do decyzji [...] z dnia 27 maja 1985r.", opracowany przez ZPUI [...], który przedstawia graficznie założenia realizacyjne zatwierdzone decyzją z dnia 27 maja 1985r. nr [...]. Słusznie zatem organy uznały w sprawie, a skarga zdaje się tego nie kwestionować, że określenie "pod osiedle mieszkaniowe [...]" należało odczytywać zgodnie z zatwierdzoną decyzją MIWRI oraz decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny i samym planem. Jak już wspomniano, brak w aktach decyzji MIWRI, natomiast decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny, w świetle przepisów ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo Budowlane, a zwłaszcza art. 20 tej ustawy, określała urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji lub działki m.in. oraz o odmowie budowlanej. Dokładna analiza decyzji [...] prowadzi do wniosków, że zatwierdzono decyzją plan dla osiedla mieszkaniowego [...] - I Przedsięwzięcie, objęty załącznikiem, obejmujący budynki mieszkalne nr [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...], pawilon usługowy nr [...] oraz wymiennikownię nr [...]. Sprawa wyjaśnia się, jeśli sięgniemy do wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o wywłaszczenie. Otóż we wniosku Spółdzielnia pisze (....) że nieruchomości objęte wnioskiem wchodzą w skład terenu przeznaczonego pod osiedle mieszkaniowe [...] dla SM "[...] zgodnie z decyzją MIWRI z 30.01.1984r. i decyzją [...], ale wykraczają poza granice I Przedsięwzięcia. Innymi słowy, Spółdzielnia wnioskowała o wywłaszczenie wszystkich nieruchomości przeznaczonych w założeniach projektowych pod osiedle mieszkaniowe [...] zgodnie z decyzją MIWRI i planem realizacyjnym, ale wskazywała, że tylko części z nich dotyczy zatwierdzony już plan realizacyjny - tzw. I przedsięwzięcie. Dla omawianego I Przedsięwzięcia został zatem zatwierdzony decyzją [...] plan realizacyjny w części, wedle uprzednio sporządzonych założeń techniczo-ekonomicznych (...) W sprawie nie jest kwestionowane, że to przedsięwzięcie zostało zrealizowane. Z załącznika do tej decyzji (...), zwanego dalej w skrócie "planem realizacyjnym" wynika, jak i gdzie przebiegała granica pomiędzy obszarem objętym I Przedsięwzięciem (wedle linii oznaczonej cyframi od l do 22), które zostało zrealizowane, a granicami całego planowanego osiedla (wedle linii od A do W), które wstępnie projektowano (...) Jak wynika z porównania opisywanego załącznika do decyzji, z fragmentem nałożonej nań mapy geodezyjnej, przedmiotowe działki objęte wnioskiem o zwrot znajdowały się na planie realizacyjnym w części poza I Przedsięwzięciem. Zatem decyzja o wywłaszczeniu obejmowała nieruchomości pod budowę osiedla [...], ale zarówno te, które były objęte zatwierdzonym planem realizacyjnym w ramach I Przedsięwzięcia, jak i te, które pozostawały w ramach tego planu ale w części nie zatwierdzonej, do realizacji w przyszłości i które nigdy zatwierdzenia tego planu realizacyjnego się nie doczekały, a jedynie były objęte decyzją MIWRI. W ocenie Sądu jest to o tyle istotne, iż należy mieć na uwadze, że nieruchomości objęte wnioskiem o zwrot były w momencie wywłaszczenia na zupełnie innym, wstępnym etapie realizacyjnym, niż te objęte I przedsięwzięciem. Innymi słowy, cel wywłaszczenia był konkretyzowany poprzez plan realizacyjny stanowiący załącznik do decyzji tak samo w odniesieniu do wszystkich nieruchomości objętych wywłaszczeniem, ale część objęta I Przedsięwzięciem w momencie wywłaszczenia znajdowała się już na dalszym etapie procesu realizacyjnego. Jest to pierwsze uściślenie do ustaleń faktycznych organów (...). Drugie uściślenie dotyczy odmowy wywłaszczenia działek. Jak już wspomniano, odmówiono decyzją wywłaszczeniową przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działek przeznaczonych pod budowę kościoła, który widnieje wstępnych projektach dotyczących osiedla (...), a także część planu realizacyjnego poza zatwierdzonym zakresem, wedle linii oznaczonej cyframi 23-27 (...). Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, inwestor (SM "[...]") nie wnioskował tych działek do wywłaszczenia, gdyż były przeznaczone w planach realizacyjnych na cel inny niż budownictwo mieszkaniowe. Jak z tego wynika, cel wywłaszczenia ostatecznie nie obejmował budowy kościoła na osiedlu, gdyż działek o takim przeznaczeniu nie wywłaszczono. Zatem nie jest uprawnione jakiekolwiek twierdzenie w sprawie, czy to organów, czy też skarżącego, że można rozpatrywać w ramach osiedla mieszkaniowego (jako celu wywłaszczenia) fakt przebiegu drogi do kościoła (ul. [...] ułożona z płyt betonowych) czy też brać pod uwagę infrastrukturę techniczną dla celów kościoła jako odpowiadającą celowi wywłaszczenia. W świetle treści decyzji pozostaje to bowiem poza celem wywłaszczenia, czyli poza ramami osiedla mieszkaniowego [...]. W pozostałym zakresie Sąd podzielił wszystkie ustalenia faktyczne organów, jako prawidłowe, szczegółowe, wyczerpujące i dokonane w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Zarzuty skargi co do tych ustaleń są zatem bezzasadne, przy czym zauważyć należy, że skarga formułuje je ogólnikowo, a nadto, że szczegółowe zarzuty są w istocie zarzutami nieprawidłowej subsumpcji, a nie związanymi z nieprawidłowością ustaleń. (...) Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami "poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Zgodnie z art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stalą się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Jak to stwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2014 r. I OSK 622/13,LEX nr 1658419, W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości konieczne są do ustalenia dwie przesłanki -cel wywłaszczenia i zbędność nieruchomości na ten cel, co wynika z art. 136 ust. 3 u.g.n. Daje on bowiem uprawnienie poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego wynika założenie, że cel wywłaszczenia określa decyzja o wywłaszczeniu i generalnie z aktu tego rzeczywiście cel ten wynika. Jednak o ile decyzja o wywłaszczeniu tego nie czyni, cel ustala się na podstawie innych dowodów, aktów, czynności itd." "Wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę uściślenia wskazane przez Sąd, organy prawidłowo określiły ogólny cel wywłaszczenia przedmiotowych działek wynikający z decyzji o wywłaszczeniu (pod budowę osiedla [...]), jak i ich konkretne przeznaczenie w zestawieniu

z planem osiedla przedstawionym w załączniku do decyzji [...], w zakresie poza I Przedsięwzięciem (...). Podkreślenia wymaga w kontekście przytoczonych wyżej judykatów, że decyzja o wywłaszczeniu zapadła stosunkowo niedawno, cel wywłaszczenia został określony nie tylko poprzez ogólne sformułowanie, ale i poprzez konkretne zobrazowanie przeznaczenia działek na planie realizacyjnym. Nie można zatem, w ocenie Sądu, tracić z pola widzenia owego konkretnego przeznaczenia." Organ stwierdził, że z pozyskanej dokumentacji archiwalnej związanej z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości oraz inwestycją określoną jako osiedle mieszkaniowe "[...]", realizowanej przez ówczesną Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", wynika, iż działka nr [...] - w części stanowiącej projektowaną działkę nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków - przeznaczona była pod fragment drogi osiedlowej biegnącej z północy na południe pomiędzy terenami przeznaczonymi pod budynek szkoły oznaczonej [...] (od strony zachodniej), kościół (od strony wschodniej -teren nieobjęty wywłaszczeniem dokonanym decyzją z 30 maja 1986 r. znak: [...]), budynki mieszkalne (wieżowce) oznaczone na planie nr. [...] i [...], osiedlowe centrum usługowo -handlowo - gastronomiczne oraz przychodnię zdrowia. Po obu stronach drogi zaplanowane były wielostanowiskowe miejsca parkingowe. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można bezsprzecznie stwierdzić, iż tak opisany cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż z założeń ujętych w dokumentacji projektowej inwestycji określonej jako osiedle "[...]" zrealizowano jedynie szkołę zlokalizowaną po zachodniej stronie przedmiotowej nieruchomości, której ogrodzenie posadowione zostało na części działki nr [...] (projektowana działka nr [...], ujęta w pkt. 4 zaskarżonej decyzji, który z uwagi na ograniczony zakres zaskarżenia odwołaniem Gminy Kraków nie stanowi przedmiotu postępowania odwoławczego). Ponadto we wschodniej części działka nr [...] (projektowana działka nr [...]) zajęta jest przez ogrodzenie sąsiadującej z przedmiotową nieruchomością posesji, należącej do Parafii [...] w Krakowie, przy czym już wcześniej wskazano, kościół przedstawiony na załączniku graficznym do planie decyzji z 27 maja 1985 r. znak: [...] nie stanowił celu wywłaszczenia określonego jako budowa osiedla mieszkaniowego [...]". Po dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła teren budowy sąsiadującej szkoły, z widocznymi na zdjęciach lotniczych śladami manewrowania ciężkiego sprzętu, jednakże ostatecznie nie została zagospodarowana pod drogę osiedlową wraz z miejscami postojowymi. Porównując zdjęcia lotnicze z lat 1998 i 2004 można stwierdzić, iż w odróżnieniu do terenu położonego na pomoc, na którym wykonano ujęty w pozyskanej dokumentacji projektowej teren rekreacyjny (park osiedlowy), przedmiotowa nieruchomość nie nosiła oznak zamierzonego i zorganizowanego urządzenia, lecz sprawiała wrażenie terenu samoczynnie porośniętego trawą, na którym stopniowo wydeptano jedynie ścieżki. W ocenie Wojewody powyższego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości nie sposób uznać za planowane, a tym samym za realizację celu wywłaszczenia określonego jako budowa drogi z miejscami postojowymi na potrzeby osiedla mieszkaniowego "[...]". Wbrew twierdzeniom Gminy Kraków stwierdzony sposób wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości nie świadczy o jego funkcjonalnym powiązaniu ze zlokalizowanym na północ parkiem osiedlowym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miejska Kraków zarzucając naruszenie:

1/ art. 7, art. 8 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia;

2/ art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie;

3/ art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, ze przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie powyższej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana jest decyzja o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia. Nieruchomość ta wywłaszczona pod budowę osiedla [...] miała być wykorzystana, jako fragment drogi osiedlowej. Działka ta nie uzyskała jednak takiego przeznaczenia. Według ustaleń organu, przedmiotowa nieruchomość stanowi teren porosły trawą w dwoma wydeptanymi ścieżkami, przez którą przebiega infrastruktura techniczna w większości wykonana na potrzeby kościoła, który nie był realizowany jako część osiedla [...]. W ocenie organu, taki sposób zagospodarowania nieruchomości nie świadczy też o jej funkcjonalnym powiązaniu z sąsiadującym terenem parku osiedlowego. W ocenie strony skarżącej przy zagospodarowaniu przedmiotowej nieruchomości doszło do dopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia – zaniechano budowy drogi celem poszerzenia terenów zielonych osiedla. W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm. (dalej; u.g.n.). poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przepis art. 137 ust 1 ustawy stanowi natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolei art. 216 ust 2 pkt 3 u.g.n. przesądza, iż przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.).

Przedmiotem postępowania jest nieruchomość wywłaszczona w oparciu o przepisy w/w aktu tj. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Żądanie zwrotu tej nieruchomości zostało złożone przez osobę uprawnioną – spadkobiercę byłego właściciela. Organy przeprowadziły zatem prawidłowo postępowanie zmierzające wykazania czy żądanie zwrotu tej nieruchomości jest zasadne tj. do ustalenia czy cel wywłaszczenia został (nie został) zrealizowany.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przejęcia własności nieruchomości (wywłaszczenia) jakie dokonało się w latach 80-tych ubiegłego wieku, wywłaszczenia które dokonane było w innym porządku prawnym niż porządek aktualnie obowiązujący. Jak stanowi w art. 216 ust 2 u.g.n. - przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych, między innymi na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Odpowiedzenie stosowanie przepisu dopuszcza pewne modyfikacje, jeżeli nie co do samego brzmienia normy prawnej wywodzonej z danego przepisu to z pewnością do określenia szczegółowości kwestii normowanych tym przepisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2013 r. II SA/Ke 119/13). Jak mowa wyżej, w przeszłości akt wywłaszczenia nie odpowiadał aktualnie obowiązującym standardom. Nie można w ocenie sądu do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost aktualnych uregulowań w zakresie takich pojęć jak cel wywłaszczenia. Interpretacja tego pojęcia (cel wywłaszczenia) musi uwzględniać fakt, że w dacie dokonania wywłaszczenia, z którym to wiąże się niniejsze postępowanie i co wynikało z ówcześnie obowiązujących przepisów i praktyki, cel wywłaszczenia nie musiał być precyzyjnie określony a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w realizacji tego celu. Często kwestie - co konkretnie miało być realizowane na danym obszarze wywłaszczonym, określane było już po wywłaszczeniu w planach realizacyjnych, które zresztą (także legalnie) były zmieniane bądź korygowane. Co do zasady, sąd podziela zatem pogląd strony skarżącej, iż w razie modyfikacji celu wywłaszczenia tj. realizacji innego obiektu bądź innego urządzenie nieruchomości niż ten, jaki został opisany w decyzji jako cel wywłaszczenia – zwłaszcza w przypadku wywłaszczeń pod budowę kompleksów mieszkaniowych np. osiedli, nie uzasadnia przyjęcia, że do realizacji celu wywłaszczenia nie doszło. Realizacji celu wywłaszczenia dokonywanego w przeszłości w innym porządku prawnym nie można nadawać identycznego znaczenia jak do wywłaszczeń dokonywanych aktualnie. Jak mowa wyżej przepis art. 216 ust 2 pkt 3 przesądza, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych, między innymi na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. w przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych. W przypadku realizacji dużej inwestycji na poszczególnych etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla. Pogląd ten sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela,. Był on zresztą wielokrotnie w orzecznictwie wyrażany, można więc uznać go za pogląd ugruntowany.

Tym niemniej w ocenie sądu, realizacja celu wywłaszczenia choćby dotyczyła innego sposobu zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości niż ten określony w decyzji bądź ustalony przez organy w oparciu o inne dowody, jako doprecyzowanie celu wywłaszczenia, musiała stanowić zamierzone, celowe działania właściwych organów lub podmiotów na rzecz których wywłaszczenia dokonano, działań dążących do spełnienia określonych celów. Nie można uznać, iż pozostawienie nieruchomości bez konkretnego, celowego zagospodarowania stanowi realizację celu wywłaszczenia tylko dlatego, że nieruchomość znajduje się na obszarze osiedla, co czyni ją zielenią osiedlową. Oczywiście zagospodarowanie wywłaszczonej nieruchomości pod zieleń osiedlową mieści się w pojęciu realizacji celu wywłaszczenia, dokonanego pod budowę osiedla mieszkaniowego, ale w ocenie sądu musi być to wynikiem działań dążących do uzyskania takiego właśnie celu. Na północ od przedmiotowej działki został urządzony park osiedlowy, jako teren zagospodarowany zielenią i towarzyszącą temu przeznaczeniu infrastrukturą. Rację ma organ, iż nie sposób się dopatrzeć funkcjonalnego powiązania tego terenu z przedmiotową nieruchomością, która nie ma żadnej infrastruktury (urządzane ścieżki, ławki, obiekty małej architektury) jaka towarzyszy urządzonej zieleni miejskiej. Nie można zatem uznać, iż nieruchomość ta została zagospodarowania jako część terenów zielonych osiedla [...] a zatem, że cel wywłaszczenia została zrealizowany.

Co do przebiegającej przez teren przedmiotowej działki fragmentów infrastruktury technicznej (fragmenty sieci co, wodociągowej, kanalizacyjnej i gazociągu), brak jakichkolwiek dowodów, że infrastruktura ta została wykonana dla realizacji celów budowy osiedla, jakie miało powstać w oparciu o projekt dla realizacji którego dokonano przedmiotowego wywłaszczenia. Przeprowadzenie przez działkę infrastruktury technicznej nawet dla obsługi sukcesywnie powstającego osiedla, ale nie w ramach działań związanych z wywłaszczeniem (według organu w ramach tego projektu, zrealizowano jedynie szkołę) nie uzasadnia przyjęcia, że nieruchomość została zagospodarowania cel określony w decyzji wywłaszczeniowej tj.,.że zrealizowano cel wywłaszczenia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 I OSK 643/12, iż budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, jednakże jedynie w sytuacji, gdy ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia. W tym stanie rzeczy fakt, iż przez przedmiotową nieruchomość przebiega infrastruktura techniczna, która jednakże nie powstała w ramach realizacji projektu, który był celem wywłaszczenia, nie stoi na przeszkodzie by uznać tą nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia.

Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.