Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3064/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii produktów nieprawidłowo oznakowanych oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej też jako "Skarżąca", "Spółka", "Strona") wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], który po rozpatrzeniu odwołania Spółki utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2014 r. (znak: [...]), wymierzającej ww. Stronie karę pieniężną w wysokości 9259,16 zł za wprowadzenie do obrotu 6 partii produktów oznakowanych jako produkty rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, tj.:

- [...], nr partii [...], wielkość partii 263,5 kg, wartość 3926,15 zł,

- [...] 195 kg, nr partii [...], wielkość partii 234,39 kg, wartość 7452,40 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 34,85 kg, wartość 2544,05 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 2,38 kg, wartość 259,20 zł,

- [...] 50 g, nr partii [...], wielkość partii 35,35 kg, wartość 2488,64 zł,

- [...] 195, nr partii [...], wielkość partii 439,33 kg, wartość 10746,81 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej "k.p.a." w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b oraz art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116 poz. 975) oraz art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE. L 2007, Nr 189. poz. 1, z późn. zm.).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] października 2013 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] października 2013 r. przeprowadzili kontrolę w przedsiębiorstwie Strony, w zakresie oceny znakowania z powołaniem na rolnictwo ekologiczne.

W toku kontroli dokonano oględzin 6 partii artykułów rolno-spożywczych, zakwestionowano oznakowanie następujących produktów:

- [...], nr partii [...], wielkość partii 263,5 kg, wartość 3926,15 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 234,39 kg, wartość 7452,40 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 34,85 kg, wartość 2544,05 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 2,38 kg, wartość 259,20 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 35,35 kg, wartość 2488,64 zł,

- [...], nr partii [...], wielkość partii 439,33 kg, wartość 10746,81 zł,

Organ I instancji bowiem ustalił, że na etykietach produktów pochodzących z ww. partii, zamieszczone zostały napisy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji, tj. "B.", "[...]".

Organ I instancji uznał, iż oznakowanie ww. partii naruszało art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, zgodnie z którym terminów odnoszących się do produkcji ekologicznej wymienionych w załączniku do tego rozporządzenia lub ich wersji skróconych, jak np. "bio" (stanowiący skróconą wersje terminów: "b.", "b.", "b.", w językach odpowiednio francuskim, włoskim i holenderskim) nie stosuje się na terenie Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w tym rozporządzeniu, chyba że nie są one używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub w wyraźny sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. W toku kontroli ustalono, że Strona nie jest producentem ekologicznym w rozumieniu ustawy o rolnictwie ekologicznym, wobec czego nie posiadała certyfikatu upoważniającego do posługiwania się oznakowaniem wskazującym na ekologiczną metodę produkcji.

W konsekwencji powyższych ustaleń Wojewódzki Inspektor JHARS w dniu [...] października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym. Stronie, zgodnie z art. 10 k.p.a., zapewnił możliwość składania wyjaśnień, żądań i zapoznania się z aktami sprawy.

Wojewódzki Inspektor JHARS w dniu [...] marca 2014 r. wydał decyzję nr [...] wymierzającą Stronie karę pieniężną w wysokości 9259,16 zł, za wprowadzenie do obrotu 6 partii artykułów rolno-spożywczych oznakowanych jako produkty rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie.

Zarzuciła:

1) naruszenie art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, w związku z art. 2 lit. k ww. rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że umieszczenie przedrostka "bio" w nazwie hurtowni, adresie strony internetowej i poczty elektronicznej narusza ww. przepisy prawa,

2) naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w oznakowaniu produktów nie zamieszczono danych o siedzibie spółki.

Podniosła, że zarzuty zawarte w decyzji są bezzasadne, bowiem nigdy nie podejmowała działań zmierzających do wprowadzania konsumentów w błąd poprzez sugerowanie, że oferowane produkty są ekologiczne. Odnośnie poprzedniej kontroli WIJHARS w K. zdaniem Strony, nieprawidłowości wówczas stwierdzone zostały wyeliminowane. Strona podniosła, że zmieniła dotychczas stosowane w oznakowaniu logo "B." na "B." wskazując, że wówczas zastrzeżenia Organu I instancji dotyczyły wyłącznie ww. elementu oznakowania.

Zdaniem Strony, Organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, ponieważ na opakowaniach kwestionowanych partii nie zostały zamieszczone żadne informacje, które mogłyby sugerować nabywcy, że produkty te zostały wyprodukowane ekologiczną metodą produkcji lub przy wykorzystaniu surowców pochodzenia ekologicznego. Zdaniem Strony zapisy nie odnoszą się do produktu ani sposobu jego wytworzenia, stanowiąc jedynie dane kontaktowe.

Zdaniem Strony, w załączniku do rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, zostało wskazane jakie słowa w językach poszczególnych krajów członkowskich nie mogą być stosowane w oznakowaniu produktów konwencjonalnych. W języku polskim nie może być stosowane słowo "ekologiczne" natomiast nie ma odwołania do sformułowań zawierających przedrostek "bio". Fakt, że w ww. załączniku nie zamieszczono terminu "biologiczne", powoduje, że wyraz ten nie odnosi się do ekologicznej metody produkcji i termin skrócony "bio" również nie może być kwestionowany.

Strona zakwestionowała także wydane przez Organ I instancji zalecenia pokontrolne, zgodnie z którymi oznakowanie przedmiotowych partii jest niezgodne z wymaganiami określonymi w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Także siedziba firmy została oznaczona prawidłowo – zgodnie z danymi zamieszczonymi w KRS.

Po rozpatrzeniu odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor JHARS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Odwołał się na wstępie do obowiązujących norm prawa: definicji terminu "oznakowanie" użytego przez ustawodawcę europejskiego w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Powołał się na art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 odnośnie stosowania terminów związanych z produkcją ekologiczną: "do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio", "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy tego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem. Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w powyższym rozporządzeniu."

Powołał się także na art. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia o niestosowaniu terminów o których mowa w ust. 1 "na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w tym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w tym rozporządzeniu".

Główny Inspektor JHARS odniósł powyższe normy do ustalonego stanu faktycznego dotyczącego wprowadzenia do obrotu 6 partii produktów konwencjonalnych oznakowanych w sposób sugerujący ekologiczną metodę produkcji. Wskazał, że zgodnie z definicją terminu "znakowanie" zawartą w art. 2 lit. k. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, wszelkie słowa i terminy zamieszczone na opakowaniu stanowią element oznakowania produktu, które nie może wprowadzać konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, że dany produkt wytworzono z zastosowaniem ekologicznych metod produkcji. Organ II instancji uznał, że termin B. stanowi element oznakowania oraz z uwagi na to, że zawiera termin "bio" narusza art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Ocenił zatem, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 23 ww. rozporządzenia w związku z art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, poprzez uznanie, że umieszczenie przedrostka "bio" w nazwie hurtowni, adresie poczty elektronicznej oraz adresie strony internetowej narusza ww. przepis prawa.

Organ II instancji ocenił, że Strona zamieszczając na opakowaniu ww. sformułowania naruszyła przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego. Podkreślił, że podczas poprzedniej kontroli przeprowadzonej przez Organ I instancji zostały stwierdzone nieprawidłowości tego samego rodzaju, tj. naruszenie art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. W związku z powyższym Strona miała świadomość, że znakowanie produktów terminami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji stanowi naruszenie prawa, zatem mogła podjąć działania eliminujące z produktów nieekologicznych terminy nawiązujące do ekologicznej metody produkcji.

W konsekwencji uznał za prawidłowe zastosowanie przez organ I instancji art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007 podlega karze pieniężnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzenie do obrotu produktu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Organ uznał, że Strona jest "wprowadzającą do obrotu" zgodnie z art. 2 pkt 8 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym. "Wprowadzanie do obrotu" w odniesieniu do produktów oznacza wprowadzanie na rynek zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE. L 31 z 01.02.2002 str. 1 z późn. zm.), tj. posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Odnosząc ww. uregulowanie do okoliczności "wprowadzenia do obrotu" zakwestionowanych partii produktów wskazał, że adres poczty elektronicznej oraz adres strony internetowej w świetle definicji zawartej w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, stanowią bez wątpienia element oznakowania produktu, ponieważ wszystkie słowa zamieszczane na opakowaniu stanowią jego oznakowanie. Organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, że wyłącznie termin "ekologiczne" jest zarezerwowany dla produktów ekologicznych. Powołał treść art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 stanowiącą, że w znakowaniu produktów nieekologicznych zabronione jest stosowanie terminów wymienionych w załączniku oraz ich wersji skróconych, tj. "bio" "eko". Sformułowanie "bio" stanowi wersję skróconą terminów "b.", "b.", "b.", w językach odpowiednio francuskim, włoskim i holenderskim.

Ponadto, ustawodawca wspólnotowy używa pojęcia "zwłaszcza terminy wymienione w załączniku", wobec powyższego nie są to terminy wyłącznie zawarte w załączniku do tego rozporządzenia. Mowa jest o terminach, ich pochodnych oraz wersjach skróconych, co oznacza, że nie następuje ograniczenie wyłącznie do ściśle określonych wyrażeń.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów dowolności oceny wskazał, że wypełnia obowiązki nałożone ustawą o rolnictwie ekologicznym. Przy czym, zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być m.in. zapewnienie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych. Zapewnienie uczciwej konkurencji pomiędzy podmiotami objętymi systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 posługującymi się terminami bio, eko itp., a podmiotami spoza sektora produkcji ekologicznej, które również posługują się wspomnianymi terminami w odniesieniu do żywności nieekologicznej - w sposób nieuprawniony – obliguje do podjęcia działań eliminujących takie praktyki. Ocenił, że służą one ochronie zasad uczciwej konkurencji i są proporcjonalne do zagrożenia wynikającego z zamieszczania przez Stronę terminu "bio" w oznakowaniu produktów nieekologicznych.

Jednolita ochrona na szczeblu wspólnotowym eliminuje potencjalne przeszkody w swobodnym przepływie towarów oraz ogranicza nieuczciwą konkurencję.

Odnosząc się do zakwestionowanych zaleceń pokontrolnych, organ odwoławczy stwierdził, że nie są one przedmiotem postępowania. W toku kontroli Organ I instancji ustalił, że oznakowanie produktów narusza również art. 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy oznakowanie opakowanych środków spożywczych zawiera dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę i adres, albo imię nazwisko i adres. Zgodnie z KRS siedziba producenta mieści się pod adresem [...], tymczasem w oznakowaniu produktów wskazano adres hurtowni, nie wymienionej w KRS.

Odnosząc się do przesłanek istotnych przy wymierzaniu kary pieniężnej, organ odwoławczy, zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu na rynku oraz wielkość obrotów i podzielił stanowisko Organu I instancji uznał, że stopień szkodliwości czynu należało uznać jako wysoki, ponieważ wprowadzanie do obrotu produktów konwencjonalnych oznakowanych jako ekologiczne, może wpłynąć na obniżenie zaufania konsumentów do produktów ekologicznych. Ponadto producenci ekologiczni ponoszą koszty w celu uzyskania uprawnień do stosowania w oznakowaniu swoich produktów sformułowań odnoszących się do ekologicznej metody produkcji. Tym samym Strona uzyskała lub mogłaby uzyskać korzyść majątkową poprzez nieuczciwą praktykę wprowadzając do obrotu produkty konwencjonalne oznakowane jako ekologiczne.

Główny Inspektor JHARS zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że zakres naruszenia był znaczny, ponieważ wprowadzenie do obrotu 6 partii produktów konwencjonalnych o łącznej wartości 27 417,25 zł, oznakowanych jako ekologiczne mogło naruszyć interes ekonomiczny znacznej liczby konsumentów.

Także za prawidłowo przyjęty uznał stopień zawinienia jako znaczny, odnosząc się do dotychczasowej działalności strony na rynku artykułów rolno-spożywczych. Strona miała stąd świadomość, że za wprowadzanie do obrotu produktów konwencjonalnych oznakowanych jako ekologiczne grozi kara pieniężna, a nadal stosowała w oznakowaniu ww. produktów sformułowania odnoszące się do ekologicznej metody produkcji. Poprzednia kontrola w zakresie weryfikacji oznakowania produktów została przeprowadzona w 2011 r. i organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wymierzył Stronie karę pieniężną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b o rolnictwie ekologicznym, za wprowadzenie 5 partii produktów konwencjonalnych oznakowanych jako ekologiczne, w kwocie 6517,44 zł.

Uzasadniając wysokość nałożonej kary wskazał, że organ I instancji obroty Strony ustalił na kwotę 3249657,01 zł, biorąc pod uwagę fakt ponownego stwierdzenia nieprawidłowości tego samego rodzaju, zastosował art. 25 ust. 2 ww. ustawy. Konsekwencją jest, że podmiot, który wprowadza do obrotu ponownie produkt tego samego rodzaju z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, podlega karze pieniężnej podwyższonej o wysokość kar wymierzonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia czynności kontrolnych. Wymierzona kara pieniężna w wysokości 9259,16 zł stanowi sumę kary pieniężnej wymierzonej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. tj. 6517,44 zł i 10 % wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mogłaby uzyskać Strona w wyniku sprzedaży zakwestionowanych partii, tj. 27417,25 zł.

Ocenił zatem, że kara pieniężna w wysokości 9259,16 zł jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i pozostaje w zakresie możliwości finansowych Strony.

W skardze złożonej do tut. Sądu, skarżąca w całości zaskarżyła ww. decyzję, domagając się jej uchylenia i "umorzenie postępowania organu I i II instancji" ewentualnie "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania."

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, a w szczególności:

• art. 23 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 lit. k poprzez uznanie, że zakwestionowane partie towaru posiadały w opisie produktu termin sugerujący nabywcy jego ekologiczne pochodzenie i metodę produkcji a produkt został uzyskany zgodnie z przepisami określonymi w Rozporządzeniu i uznanie, że umieszczenie przedrostka "bio" oraz sformułowania "boi" w logo "B." w nazwie hurtowni, adresie strony internetowej i poczty elektronicznej stanowi oznaczenie produktu w rozumieniu tego aktu prawnego.

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

• art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązki organu w zakresie konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i interes społeczny oraz słuszny interes strony.

W uzasadnieniu m.in. podniosła, że:

stosowanie przedrostka "bio" nie jest zabronione we wszystkich krajach Wspólnoty, a zapis ten odnosi się jedynie do tych krajów gdzie słowo "biologiczne" pozostaje w ścisłym związku z produkcją ekologiczną. Skarżący wskazuje, że w języku polskim ww. termin pochodzi od słowa "biologia", które nie jest związany z produkcją ekologiczną. Ponadto przymiotnik "biologiczne" nie stanowi w języku polskim określenia żywności zdrowej czy ekologicznej. Skarżący zarzuca, że termin "B." w żaden sposób nie może budzić skojarzeń z terminami wymienionymi w załączniku do rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Ponadto zdaniem Skarżącego art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 jest przepisem ograniczającym wolny rynek oraz swobodę działalności gospodarczej, dlatego wymaga przyjęcia ścisłej wykładni.

Według Skarżącego na opakowaniu nie zostały zamieszczone żadne elementy, które w połączeniu z zakwestionowaną nazwą mogłyby sugerować ekologiczne pochodzenie produktu. Skarżący zarzuca, że stosowany znak graficzny "B." nie stanowi opisu produktu. Na opakowaniach nie zamieszczono żadnych oznaczeń wymaganych dla produktów ekologicznych wymienionych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007. Ponadto zdaniem Skarżącego sposób prezentacji logo B. nie pozwala na przyjęcie, że celem Spółki było wprowadzenie konsumenta w błąd.

2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązki organu w zakresie konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skarżący zarzucił, że oznakowanie produktu zostało dostosowane do obowiązujących przepisów prawa oraz usunięte wszystkie nieprawidłowości stwierdzone podczas poprzedniej kontroli. Zmianie uległo logo Spółki natomiast pozostałe elementy oznakowania nigdy nie były kwestionowane. Skarżący zarzuca, że Organ II instancji nie odniósł się do stwierdzenia zawartego w odwołaniu od decyzji Organu I instancji, że wszystkie zakwestionowane produkty zostały wycofane ze sprzedaży w dniu 30 grudnia 2011 r.

W odpowiedzi na skargę, organ obszernie wyjaśnił swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Dodatkowo uznał za bezzasadny zarzut dotyczący nieuwzględnienia informacji co do wycofania zakwestionowanych partii z obrotu – zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdził bowiem, że w odwołaniu z 21 marca 2014 r. brak jest informacji o wycofaniu ww. partii produktów. Nawet gdyby taka informacja była zawarta, nie miałoby to żadnego wpływu na rozstrzygnięcie ww. decyzji organu odwoławczego, bowiem należy uwzględnić podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca spółka kwestionuje zastosowanie wskazanych norm prawa, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia do stanu faktycznego jaki został ustalony w wyniku kontroli w Przedsiębiorstwie P. Sp. z o.o. z siedzibą w C., której konsekwencją było ustalenie wprowadzenia do obrotu 6 partii produktów oznakowanych jako produkty rolnictwa ekologicznego. Skarżąca jednak nie kwestionuje ustaleń organu I instancji zaakceptowanych i przyjętych jako bezsporne przez organ odwoławczy, że na następujących sześciu partiach artykułów rolno-spożywczych:

1. [...], nr partii [...], wielkość partii 263,5 kg, wartości 3926,15 zł,

2. [...], nr partii [...], wielkość partii 234,39 kg, wartości 7452,40 zł,

3. [...], nr partii [...], wielkość partii 34,85 kg, wartości 2544,05 zł,

4. [...], nr partii [...], wielkość partii 2,38 kg, wartości 259,20 zł,

5. [...], nr partii [...], wielkość partii 35,35 kg, wartości 2488,64 zł,

6. [...], nr partii [...], wielkość partii 439,33 kg, wartości 10746,81 zł,

Zamieszczono dane producenta na etykietach w następujący sposób:

[...]

Powyższe oznacza, że bezsporne są ustalenia faktyczne co do tego, że Skarżąca umieściła w oznakowaniu na etykiecie ww. produktów przedrostka "bio", w nazwie hurtowni, oraz w adresie strony internetowej i poczty elektronicznej, sugerując, że został on wyprodukowany zgodnie z ekologiczną metodą produkcji. Bezspornym jest bowiem, że kontrolującym nie okazano dokumentów potwierdzających, że produkty będące przedmiotem oględzin spełniają wymagania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. L 189 z 20.07.2007, str. 1). Dokumenty takie nie zostały także przedstawione organowi I instancji po zakończeniu kontroli. Ponadto w oznakowaniu kwestionowanych artykułów umieszczono dane identyfikacyjne producenta "[...]" podczas gdy w KRS jako siedzibę i adres podmiotu zapisano ul. [...], a w rubryce 3 "Oddziały" nie zamieszczono wpisów. Powyższe było niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 2 Ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r. (Dz. U. Nr 187, poz. 1577). W tym zakresie Wojewódzki Inspektor wystosował do podmiotu zalecenia pokontrolne zobowiązujące go do podawania w oznakowaniu prawdziwych danych o siedzibie Spółki.

Istotą sporu jest zatem kwestia, czy stosowanie przez skarżącą terminu "bio" w oznakowaniu jej produktów, było zgodne, czy sprzeczne z art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r.

By odpowiedzieć na to pytanie należy odnieść się do norm służących do oceny ustalonego stanu faktycznego.

W myśl definicji terminu "znakowanie", zawartej w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, oznacza on wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.

Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 odnośnie stosowania terminów związanych z produkcją ekologiczną, do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych łub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio", "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy tego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem. Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w powyższym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia, terminy o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w tym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w tym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, Osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007 podlega karze pieniężnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzenie do obrotu produktu, nie niższej jednak niż 500 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, w ocenie Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego, organy JHARS prawidłowo zastosowały art. 23 ww. rozporządzenia w związku z art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, poprzez uznanie, że umieszczenie przedrostka "bio" w nazwie hurtowni, adresie poczty elektronicznej oraz adresie strony internetowej narusza ww. przepis prawa.

Ma rację Organ II instancji, że Skarżący zamieszczając na opakowaniu ww. sformułowanie ponownie naruszył przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego. Bowiem podczas poprzedniej kontroli przeprowadzonej przez Organ I instancji zostały stwierdzone nieprawidłowości tego samego rodzaju, tj. naruszenie art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. W związku z powyższym Skarżący miał świadomość, że znakowanie produktów terminami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji stanowi naruszenie prawa i mógł podjąć działania zmierzające do skutecznego wyeliminowania z produktów nieekologicznych terminów nawiązujących do ekologicznej metody produkcji.

Organ II instancji wykazał, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Skarżący popełnił bowiem czyn mieszczący się w dyspozycji tego przepisu, wprowadzając do obrotu produkty nie pochodzące z produkcji ekologicznej, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a oznakowane terminem "bio", który zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, może być zamieszczany wyłącznie w oznakowaniu produktów pochodzących z produkcji ekologicznej.

Ma rację Główny Inspektor JHARS twierdząc wbrew opinii Skarżącego, że ograniczenie w zakresie stosowania przedrostka "bio" nie dotyczy wyłącznie tych krajów Wspólnoty, gdzie słowo "biologiczne" znajduje się w ścisłym związku z produkcją ekologiczną. Ustawodawca wspólnotowy używa pojęcia "zwłaszcza terminy wymienione w załączniku", wobec powyższego nie są to terminy wyłącznie zawarte w załączniku do tego rozporządzenia. Ponadto, mowa jest o terminach, ich pochodnych oraz wersjach skróconych, co oznacza, że nie następuje ograniczenie wyłącznie do ściśle określonych wyrażeń.

Sąd nie zgadza się z interpretacją ww. norm prezentowaną w skardze.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być m.in. zapewnienie uczciwej konkurencji, właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych oraz zaufanie klientów nabywających te produkty.

Niezgodne z tymi celami byłoby, gdyby to samo określenie "bio" w jednym państwie członkowskim było zastrzeżone dla produktów z produkcji ekologicznej, natomiast w innym państwie członkowskim pozostawałoby bez ochrony. Mogłoby to m.in. utrudnić wewnątrzwspólnotowy handel produktami z produkcji ekologicznej. Jednolita ochrona na szczeblu wspólnotowym eliminuje potencjalne przeszkody w swobodnym przepływie towarów oraz ogranicza nieuczciwą konkurencję.

Należy podnieść, że Skarżący w oznakowaniu produktów konwencjonalnych nie użył terminu "biologiczne" czy "biologia", lecz "bio", który może wprowadzić w błąd nabywcę co do faktycznego statusu produktu. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w oznakowaniu produktów konwencjonalnych zabronione jest zamieszczanie terminów nawiązujących do ekologicznej metody produkcji (...) zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" "eko" używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy tego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem (...). Ustawodawca wspólnotowy wprost wskazuje, że termin "bio" można stosować wyłącznie w oznakowaniu produktów ekologicznych.

Zdaniem Sądu, słusznie wytknął skarżącemu organ II instancji, że kara pieniężna nie została wymierzona za zamieszczenie w oznakowaniu terminu "B.", lecz za znajdujące się na etykietach napisy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji, tj. "B.", "[...] Termin "B." nie nawiązuje do ekologicznej metody produkcji i nie został przez organ zakwestionowany. Zastrzeżenia dotyczyły wyłącznie ww. napisów zamieszczonych na etykietach.

Sąd nie zgadza się z zarzutem Skarżącego, że organ dokonał dowolnej interpretacji art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2008.

Organy JHARS miały obowiązek podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania praktyk naruszających prawo.

Zapewnienie uczciwej konkurencji pomiędzy podmiotami objętymi systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, posługującymi się terminami bio, eko itp., a podmiotami spoza sektora produkcji ekologicznej, które również posługują się wspomnianymi terminami w odniesieniu do żywności nieekologicznej w sposób nieuprawniony, polegało zatem na wyeliminowaniu praktyk niezgodnych z prawem. W ocenie Sądu, działania organów miały na celu ochronę zasad uczciwej konkurencji i były proporcjonalne do zagrożenia wynikającego z zamieszczania przez Skarżącego terminu bio w oznakowaniu produktów nieekologicznych. Organy JHARS nie ograniczyły działalności gospodarczej w zakresie, który nie wynikałby z przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego, bowiem produkty niepochodzące z rolnictwa ekologicznego nie mogą być znakowane terminami zastrzeżonymi dla produktów ekologicznych. Niewątpliwie, możliwość stosowania terminów sugerujących ekologiczną metodę produkcji w połączeniu z innymi wyrazami w oznakowaniu produktów konwencjonalnych, prowadzi do nadużyć, zakłóca uczciwą konkurencję na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz obniża zaufanie konsumentów do produktów ekologicznych oznakowanych w sposób prawidłowy.

Z powyższą oceną Sąd się zgadza.

Odnosząc się do zarzutu, że stosowany znak graficzny "B." nie stanowi opisu produktu i nie powinien być kwestionowany, należy podkreślić, że organy nie kwestionowały ww. znaku graficznego, zatem zarzut ten jest bezzasadny. Ze stanu faktycznego wynika bowiem, że na etykietach zakwestionowanych produktów zamieszczono terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji. Zgodnie z przytoczoną wyżej definicją terminu "znakowanie" (art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007) wszelkie słowa i terminy zamieszczone na opakowaniu stanowią element oznakowania produktu, które nie może wprowadzać konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, iż dany produkt wytworzono z zastosowaniem ekologicznych metod produkcji. Organy prawidłowo oceniły, że napisy B., [...] stanowią element oznakowania, bowiem zawierają termin "bio", czym naruszają art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Co istotne, mając na uwadze interes konsumenta, słusznie uznały za niedopuszczalną sytuację, w której Skarżący wprowadza do obrotu produkty konwencjonalne, opatrzone sformułowaniami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, wyłącznie producenci ekologiczni, którzy posiadają certyfikat, o którym mowa w art. 29 ww. rozporządzenia, potwierdzający ekologiczny status wymienionych na nim produktów, są uprawnieni do stosowania w oznakowaniu swoich produktów sformułowań odnoszących się do ekologicznej metody produkcji.

W ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wywiodły logiczną ich ocenę. Zatem zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest nietrafny.

Podjęły bowiem wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy zarówno w interesie społecznym jak i w interesie strony.

Kara pieniężna, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, jest bowiem wymierzana za wprowadzenie do obrotu produktów oznakowanych, jako produkty rolnictwa ekologicznego z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. W przedmiotowej sprawie fakt ten został stwierdzony w toku kontroli przeprowadzonej przez Organ I instancji w przedsiębiorstwie Spółki.

Zostało wykazane, że zgodnie z art. 2 pkt 8 lit. a ustawy o rolnictwie ekologicznym wprowadzanie do obrotu w odniesieniu do produktów oznacza wprowadzanie na rynek zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE. L 31 z 01.02.2002 str. 1 z późn. zm.), tj. posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Należy uznać, że prawidłowo organy oceniły, że definicja "wprowadzania na rynek", jest tożsama z pojęciem "wprowadzania do obrotu". Skoro Skarżący wprowadził do obrotu zakwestionowane partie produktów, za to została wymierzona mu kara pieniężna.

Przypomniały także, że zgodnie z art. 25 ust. 4 pkt 1 lit. a i b ustawy o rolnictwie ekologicznym, niezależnie od wymierzenia kary pieniężnej, wprowadzający do obrotu jest zobowiązany do niezwłocznej zmiany oznakowania na oznakowanie, które nie wprowadza w błąd oraz wycofania produktów z obrotu na własny koszt.

Spółka zatem miała obowiązek wycofania produktów ze sprzedaży.

Nie wystarczyła zatem, co oceniły organy, zmiana dotychczas stosowanego logo "B." na "B." skoro nadal oznakowanie odnosiło się do ekologicznej metody produkcji i działanie to naruszało prawo.

Zdaniem Sądu, przy wymierzaniu kary pieniężnej organy prawidłowo, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym uwzględniły stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu na rynku oraz wielkość obrotów.

Organ II instancji uwzględnił bowiem, że stopień szkodliwości czynu był wysoki, skoro wprowadzanie do obrotu produktów konwencjonalnych oznakowanych jako ekologiczne, mogło wpłynąć na obniżenie zaufania konsumentów do produktów ekologicznych. Ponadto producenci ekologiczni ponoszą koszty w celu uzyskania uprawnień do stosowania w oznakowaniu swoich produktów sformułowań odnoszących się do ekologicznej metody produkcji, tym samym Skarżący uzyskał lub mógłby uzyskać korzyść majątkową poprzez nieuczciwą praktykę wprowadzając do obrotu produkty konwencjonalne oznakowane jako ekologiczne.

Sąd także zgodził się z oceną organu II instancji, że zakres naruszenia był znaczny ponieważ wprowadzenie do obrotu 6 partii produktów konwencjonalnych o łącznej wartości 27 417,25 zł, oznakowanych jako ekologiczne mogło naruszyć interes ekonomiczny znacznej liczby konsumentów.

Stanowiło to usprawiedliwioną podstawę do oceny stopnia zawinienia jako znacznego. Organ bowiem uwzględnił dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych. Skarżący wiedział, że za wprowadzanie do obrotu produktów konwencjonalnych oznakowanych jako ekologiczne grozi kara pieniężna. Pomimo tego nadal stosował w oznakowaniu ww. produktów sformułowania odnoszące się do ekologicznej metody produkcji. Organy prawidłowo uznały, że takie działanie stanowiło naruszenie przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego. Ustaliły, że poprzednia kontrola w zakresie weryfikacji oznakowania produktów została przeprowadzona w 2011 r. Organ I instancji poprzednio decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wymierzył Spółce karę pieniężną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, za wprowadzenie 5 partii produktów konwencjonalnych oznakowanych jako ekologiczne, w kwocie 6517,44 zł.

Ustalając zatem obroty Spółki na kwotę 3249657,01 zł, organy uwzględniły ww. ustawowe przesłanki oraz fakt, że w toku kontroli stwierdzono ponownie nieprawidłowości tego samego rodzaju. Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy podmiot, który wprowadza do obrotu ponownie produkt tego samego rodzaju z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, podlega karze pieniężnej podwyższonej o wysokość kar wymierzonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia czynności kontrolnych. Wymierzona kara pieniężna w wysokości 9259,16 zł stanowi sumę kary pieniężnej wymierzonej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. tj. 6517,44 zł i 10 % wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mogłaby uzyskać Skarżący w wyniku sprzedaży zakwestionowanych partii, tj. 27417,25 zł.

Sąd zgadza się z oceną, że kara pieniężna w wysokości 9259,16 zł jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i pozostaje w zakresie możliwości finansowych Skarżącego.

Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił działając na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.