Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 598/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 2, 10, 12; art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 7; art. 76; art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 70 ust. 1, 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant: referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu [...] stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej [...] w [...] z dnia [...] września 2018 r. Nr [...] w przedmiocie szkolenia wojskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...]; II. zasądza od Inne w D. na rzecz M. K. kwotę [...]zł (siedemset czternaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania M. K., Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Lotniczej Akademii Wojskowej w D. utrzymała w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie szkolenia wojskowego.

Obie wskazane wyżej decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy:

Skarżący M. K. w dniu 13 września 2017 r. złożył wniosek do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej o przyjęcie go na studium oficerskie do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w korpusie osobowym sił powietrznych w grupie osobowej: inżynieryjno-lotniczej lub ubezpieczenia lotów.

W wyniku przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego Decyzją Komisji Rekrutacyjnej Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. nie został zakwalifikowany do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. na 6-miesięczne szkolenie wojskowe w korpusie Sił Powietrznych w grupie osobowej inżynieryjno-lotniczej. W związku z niewyczerpaniem limitu miejsc w grupie osobowej: ubezpieczenia lotów – 4 miejsca, ruchu lotniczego – 2 miejsca i operatorów bezzałogowych statków powietrznych i wskazywania celów – 1 miejsce, zgodnie z § 12 decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r., odbyło się uzupełniające postępowanie rekrutacyjne. Komisja Rekrutacyjna na podstawie § 12 decyzji nr [...] w sposób łączny rozstrzygnęła również kwestię wyników rekrutacji do trzech grup osobowych.

W wyniku tego postępowania decyzją Komisji Rekrutacyjnej nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. M. K. nie został zakwalifikowany do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. na 6-miesięczne szkolenie wojskowe w korpusie Sił Powietrznych w grupie osobowej: ubezpieczenia lotów, ruchu lotniczego, operatorów bezzałogowych statków powietrznych i wskazywania celów.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie kryterium zgodności ukończenia studiów kandydata za spełnione, przyznanie mu 10 pkt za wymagany kierunek studiów, ponowne przeliczenia sumy uzyskanych przez kandydata punktów i sklasyfikowanie go jako kandydata na podstawie ponownie ustalonej sumy uzyskanych punktów w postępowaniu kwalifikacyjnym. Jako wniosek ewentualny skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zarzucił organowi rozstrzygającemu w pierwszej instancji dowolność w wydaniu decyzji, przez niedostateczne i niepełne jej uzasadnienie, z którego nie wynika jakie okoliczności faktyczne organ uznał za udowodnione, a ponadto na jakich dowodach oparł rozstrzygnięcie oraz dlaczego odmówił wiarygodności dołączonych do postępowania dowodom, w postaci dyplomu ukończenia studiów na Akademii Obrony Narodowej na kierunku zarządzanie, specjalność zarządzanie lotnictwem, podczas gdy kierunek studiów o wskazanej specjalności wymagany był w procesie postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 roku.

Ponadto w opinii skarżącego, zasady postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. na Lotniczej Akademii Wojskowej w D. były nieobiektywne i dyskryminujące w procesie rekrutacji, skoro wymagany kierunek studiów określono jako "zarządzanie lotnictwem", podczas gdy żadna uczelnia publiczna w kraju nie ma w ofercie preferowanego kierunku studiów. Skutkiem tego było pominięcie osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów na wymaganym kierunku w brzmieniu ustalonym przez rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów.

Dodatkowo, skarżący w odwołaniu wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Szefa Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP płk dypl. pil. C. W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. – na okoliczność wykazania, że kierunek zarządzanie, specjalność zarządzanie lotnictwem, jest zbieżny z kierunkiem zarządzanie lotnictwem, specjalnością zarządzanie ruchem lotniczym wymaganym przez Wyższą Szkołę Oficerską Sił Powietrznych w D. w procesie rekrutacji.

Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Lotniczej Akademii Wojskowej w D. nie uwzględniła odwołania. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniła, że w dodatkowym postępowaniu kwalifikacyjnym Komisja Rekrutacyjna stworzyła jeden ranking dla wszystkich grup osobowych. Na 7 wolnych miejsc (RL – 2, UL – 4, BSP – 1) zgłosiło się 33 kandydatów, spośród których skarżący nie uzyskał wystarczającej liczby punktów, aby móc zakwalifikować się na 6-miesięczne szkolenie wojskowe. Kandydat zajął bowiem 26 pozycję, uzyskując ogólną liczbę 49 punktów, w tym:

. ogólna ocena ukończenia studiów – dostateczny – 4 pkt;

. zgodność ukończonego kierunku studiów z preferowanymi kierunkami i specjalnościami – 0 pkt;

. egzamin z jęz. angielskiego – 24 pkt;

. egzamin sprawności fizycznej – 20 pkt;

. rozmowa kwalifikacyjna – 1 pkt;

. uprawnienia i doświadczenia w grupie osobowej RL – 0 pkt.

Uczelniana Komisja wskazała, że w wykazie załącznika numer 3 do uchwały Senatu WSOSP nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie określenia zasad postępowania rekrutacyjnego, na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. nie ma kierunku zarządzanie lotnictwem w specjalności zarządzanie ruchem lotniczym, a taki kierunek uznany został przez Szefostwo Służby Ruchy Lotniczego Sił Zbrojnych RP za zbieżny z kierunkiem ukończonym przez odwołującego się, to jest zarządzanie, specjalność zarządzanie ruchem lotniczym. Jednocześnie organ odwoławczy uzupełniając materiał dowodowy, gdyż wystąpił do Akademii Sztuki Wojennej o przedstawienie wykazu przedmiotów i podstawowych obszarów tematycznych realizowanych przez kandydata na kierunku zarządzanie w specjalności zarządzanie lotnictwem. Po porównaniu wymagań z załącznika nr 3 do uchwały Senatu WSOSP z dnia [...] lutego 2018 r. z przedstawionym Uczelniana Komisja dyplomem nie mogła przyznać punktów, ponieważ w wykazie z załącznika nr 3 nie występuje taki kierunek. Dziekan Wydziału Lotnictwa WSOSP oraz Kierownik Ośrodka Szkolenia Personelu Służb Ruchu Lotniczego analizując przedstawiony wykaz przedmiotów i ilości godzin w poszczególnych semestrach realizowanych na studiach w Akademii Obrony Narodowej w W. na kierunku zarządzanie, jednoznacznie stwierdzili, że zdecydowanie różni się on od przedmiotów i ilości godzin na studiach w WSOSP, w ramach których szkoli się kandydatów na kontrolerów ruchu lotniczego (plany studiów zawierają programy zatwierdzone przez Prezesa ULC) oraz, że przedstawiony wykaz przedmiotów przez kandydata w żaden sposób nie jest zbieżny z wymaganiami określającymi warunki szkolenia kontrolerów ruchu lotniczego. Szkolenie prowadzone w WSOSP na kierunku Nawigacja (wcześniej Lotnictwo i kosmonautyka) obejmuje pełne szkolenie do licencji kontrolera ruchu lotniczego.

Ponadto Uczelniana Komisja wyjaśniła, że wymagane kierunki studiów zostały określone przez osoby właściwe do opracowania modeli przebiegu służby wojskowej w poszczególnych korpusach osobowych (grupach osobowych) w porozumieniu z Rektorami-Komendantami uczelni wojskowych. Kierunek zarządzanie lotnictwem został wskazany przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych już w 2016 r., jako wymagany kierunek ukończonych studiów w ramach naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2017 r. w korpusie osobowym Sił Powietrznych, w grupie osobowej ruchu lotniczego. Senat Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych musiał zastosować się do wskazówek i wytycznych, określonych przez osoby właściwe do opracowania modelu przebiegu służby wojskowej w korpusie osobowym Sił Powietrznych.

W podsumowaniu, odnosząc się do zarzutu, że nie wszyscy kandydaci, którzy zostali zakwalifikowani na przedmiotowe szkolenie posiadali stosowne zaświadczenia lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do przystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej, organ odwoławczy podkreślił, iż lekarz WSOSP prowadzący kwalifikacje do sprawdzianu sprawności fizycznej stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych wobec wszystkich kandydatów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący M. K. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2018 r. Skarżący zarzucił organom:

I. naruszenie przepisów postępowania, to jest:

. art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na zebraniu materiału dowodowego w sposób wybiórczy, niewyczerpujący oraz nieuwzględniający żądania dotyczącego przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, to jest dowodu z zaświadczeń lekarskich wszystkich kandydatów (lub dokumentów równoważnych), którzy zostali zakwalifikowani na 6-miesięczne szkolenie wojskowe w korpusie Sił Powietrznych w grupie osobowej: ubezpieczenia lotów, ruchu lotniczego, operatorów bezzałogowych statków powietrznych i wskazywania celów – na okoliczność wykazania, czy przeprowadzone postępowanie rekrutacyjne było zgodne z treścią § 4 ust. 11 pkt 5 załącznika nr 1 do uchwały nr [...] Senatu Wyższej Sokoły Oficerskiej Sił Powietrznych z dnia [...] lutego 2018 r., który określa, że bezpośrednio przed przystąpieniem kandydata do sprawdzianu sprawności fizycznej, każdy podoficer zawodowy zobowiązany jest przedstawić zaświadczenie od lekarza jednostki wojskowej o braku przeciwskazań zdrowotnych do przystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej – lekarzowi WSOSP prowadzącemu kwalifikacje do sprawdzianu, co skutkowało zakwalifikowaniem do sprawdzianu sprawności fizycznej kandydatów pomimo braku zaświadczenia i ustaleniem nieprawidłowego końcowego rankingu postępowania kwalifikacyjnego;

. art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nieprawidłowej ocenie dowodu z dokumentu w postaci Dyplomu ukończenia studiów na Akademii Obrony Narodowej, pomimo, że dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że organ I instancji nie mógł przyznać skarżącemu kandydatowi punktów w procesie rekrutacji za ukończony przez niego kierunek zarządzanie o specjalności zarządzanie lotnictwem, bowiem w ocenie organów nie jest to kierunek zbieżny z kierunkiem wskazanym w załączniku nr 3 do uchwały Senatu z dnia [...] lutego 2018 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji;

. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego wybiórczej ocenie, wyrażającej się w pominięciu dowodu w postaci dokumentu – Suplement do Dyplomu ukończenia studiów na Akademii Obrony Narodowej, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia przez organy, że z powyższego dokumentu wynika, iż skarżący jako absolwent specjalności zarządzanie lotnictwem posiada wiedzę teoretyczną i praktyczną z zakresu organizacji zarządzania oraz kierowania organizacjami lotniczymi, a także posiada pogłębioną wiedzę specjalistyczną dotyczącą systemu obronnego państwa, zna i rozumie procesy zachodzące w społeczeństwie oraz zasady funkcjonowania lotnictwa w narodowej i międzynarodowej przestrzeni powietrznej, a także zakres jego użycia w czasie kryzysu i wojny, a zatem skarżący posiada wymagane kwalifikacje do przejścia szkolenia wojskowego w korpusie Sił Powietrznych w grupie osobowej: ruchu lotniczego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego uznania przez organy, że ukończony przez skarżącego kierunek studiów jest niezgodny z wymaganym kierunkiem ukończonych studiów w procesie postępowania rekrutacyjnego oraz skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji;

. art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wyrażającej się w nieprawidłowej ocenie dowodu w postaci dokumentu: Wykazu przedmiotów i podstawowych obszarów tematycznych, poprzez proste porównanie nazw przedmiotów i ilości godzin zajęć, w których uczestniczył skarżący na kierunku zarządzanie o specjalności zarządzanie lotnictwem z nazwami przedmiotów i liczbą godzin na studiach w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w D., co jest przejawem dyskryminacji w procesie rekrutacji, bowiem skutkuje w istocie uznaniem, że jedynie absolwenci Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. (obecnie: Lotniczej Akademii Wojskowej) mogą uzyskać punkty za ukończone przez nich na wskazanej uczelni kierunki, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji;

. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone niezgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie;

. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wadliwe podanie podstawy prawnej decyzji i wskazanie, że organ II instancji wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., pomimo że organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji;

. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu, pomimo wskazania w decyzji, że organ II instancji wydał decyzję w oparciu o w/w przepis, czego skutkiem było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

. art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) w zw. z § 1 Uchwały Nr [...] Senatu Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie określenia zasad postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. i Załącznikiem nr 3 do Uchwały w zw. z § 8 ust. 5 pkt 1 i § 9 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów (Dz.U. Nr 121, poz. 838) oraz Załącznikiem do w/w rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i ustalenie wymaganego kierunku studiów w procesie postępowania rekrutacyjnego, tj. "zarządzanie lotnictwem", podczas gdy żadna uczelnia publiczna w kraju nie miała w ofercie preferowanego kierunku studiów, a zatem żaden z kandydatów nie mógł spełnić w/w wymogu;

. § 1 Uchwały Nr [...] Senatu Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie określenia zasad postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. i Załącznika nr 3 do w/w Uchwały w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów (Dz. U. Nr 121, poz. 838) oraz Załącznikiem do w/w rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że wymaganym kierunkiem w procesie rekrutacji jest zarządzanie lotnictwem, podczas gdy z uwagi na fakt, że wskazany kierunek nie mógł istnieć na żadnej z uczelni, albowiem nie był przewidziany rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów, co w konsekwencji winno doprowadzić w procesie rekrutacji do uznania ukończenia kierunku "zarządzanie" o "specjalizacji zarządzanie lotnictwem" i przyznanie z tego tytułu 10 punktów za zgodność ukończonych studiów i sklasyfikowaniu skarżącego według łącznej sumy uzyskanych punktów w sumie 59;

. § 1 ust. 2 Uchwały Nr [...] Senatu Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie określenia zasad postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. w zw. z § 2 pkt 2 nr [...] Decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2017 r. w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ II instancji niezgodnie z brzmieniem przepisu jako zasadniczego kryterium na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. konieczności ukończenia przez kandydatów określonych kierunków studiów, pomimo tego, że wskazany przepis Decyzji Ministra Obrony Narodowej stanowi, iż nabór na szkolenie przeprowadza się spośród osób posiadających tytuł zawodowy magistra lub równorzędny, w tym: podoficerów zawodowych będących absolwentami kierunków studiów przydatnych w określonym korpusie osobowym (grupie osobowej) lub posiadających doświadczenie oraz kwalifikacje w specjalności przydatnej w określonym korpusie osobowym (grupie osobowej).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest usprawiedliwiona, dlatego zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak określone granice kontroli legalności zaskarżonych decyzji skutkują tym, że Sąd jest zobowiązany do ich uchylenia w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli legalności w tej sprawie była ostateczna decyzja Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Lotniczej Akademii Wojskowej w D. z dnia [...] września 2018 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy wydaną w pierwszej instancji decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]) o niezakwalifikowaniu skarżącego M. K. do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych (obecnie Lotniczej Akademii Wojskowej) w D. na 6-miesięczne szkolenie wojskowe w korpusie Sił Powietrznych w grupie osobowej: ubezpieczenia lotów, ruchu lotniczego, operatorów bezzałogowych statków powietrznych i wskazywania celów.

Suma uzyskanych przez skarżącego punktów wyniosła 49 i sklasyfikowała go na 20 lokacie, zaś limit miejsc wynosił 7.

Trzeba przede wszystkim zauważyć, że spór dotyczył – mając na względzie treść zawartych w skardze zarzutów – jednej w istocie kwestii, a mianowicie dokonanej przez Komisję Rekrutacyjną punktacji za zgodność ukończonych studiów przez skarżącego z wymaganiami konkursowymi. Komisja uznała ukończony przez kandydata kierunek studiów za taki, który nie uzasadniał przyznania mu z tego tytułu żadnych punktów, dlatego kandydat w zakresie spornego kryterium ukończonych studiów (wykształcenia) uzyskał "0 punktów". Dlatego istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała do ustalenia, czy ukończony przez skarżącego kandydata kierunek studiów: zarządzanie, specjalność zarządzanie lotnictwem, poparty dyplomem Akademii Obrony Narodowej w W., zgodny był z kierunkami preferowanymi w postępowaniu kwalifikacyjnym na 6-miesięczne szkolenie wojskowe, o które ubiegał się skarżący i czy uzasadniał przyznanie mu stosownych punktów, jak twierdził skarżący, czy też nie, jak przyjęły to organy orzekające.

W toku prowadzenia procedury konkursowej obowiązywały wówczas przepisy uchylonej już ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "Prawo o szkolnictwie wyższym"). Stosownie do art. 169 ust. 2 tej ustawy, senat uczelni ustala, w drodze uchwały, warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji, w tym prowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów. Uchwałę podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy. W przypadku uruchomienia nowego kierunku studiów lub nowo utworzonej uczelni senat podejmuje uchwałę oraz podaje ją niezwłocznie do wiadomości publicznej. Według art. 169 ust. 10 ustawy, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie (art. 169 ust. 12 ustawy).

Uwzględniając specyfikę postępowania rekrutacyjnego i naboru na studia, w art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przyjęto, że – co do zasady –do decyzji podjętych przez organy uczelni (...), stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Oczywiście odpowiednie ich zastosowanie ma zapewnić zachowanie reguł proceduralnych niezbędnych dla należytego załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki i autonomii uczelni.

W niniejszej sprawie zasady postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. określiła uchwała Senatu Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. W załączniku nr 3 do tej uchwały przewidziano dla poszczególnych grup osobowych korpusu osobowego Sił Powietrznych wymagane oraz akceptowane kierunki ukończonych studiów oraz kryteria postępowania rekrutacyjnego i sposób ich oceny. Jak wynika z treści tego załącznika, w grupie osobowej ruchu lotniczego wymaganymi kierunkami studiów są "lotnictwo i kosmonautyka", "zarządzanie lotnictwem" oraz "nawigacja". Z kolei akceptowalnymi kierunkami studiów w ramach tej grupy osobowej są kierunki "politechniczne" oraz "lotnictwo (specjalność zarządzanie ruchem lotniczym)". Z kolei tabela 1 załącznika nr 3 do omawianej uchwały określiła sposób dokonywania oceny m.in. ukończonego kierunku studiów. Przewidziano, że dyplom ukończenia uczelni wyższej poddawany jest ocenie ogólnej z zakresem punktacji: ocena dostateczna (4 pkt), dobra (8 pkt), bardzo dobra (12 pkt), dyplom z wyróżnieniem (16 pkt). Natomiast zakres punktacji za zgodność ukończonego kierunku studiów z preferowanymi kierunkami i specjalnościami przewiduje 0 pkt, jeżeli ukończony kierunek jest niezgodny, 10 pkt gdy jest zgodny, oraz 5 pkt jeżeli ukończony kierunek jest akceptowalny.

Wymaga w tym miejscu zwrócenia uwagi, że zgodnie z ogólną zasadą, uczelnia wyższa jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania. Oznacza to, że uczelnia uprawniona jest także do ustalania warunków przyjęć. Prawo szkoły wyższej do autonomii nie ma jednak charakteru absolutnego. Autonomia uczelni nie oznacza dowolności w kształtowaniu przez uczelnię praw i obowiązków osób ubiegających się o przyjęcie na studia wyższe lub studia podyplomowe. W konsekwencji uczelnia wyższa jest autonomiczna w swoich działaniach, ale przy uwzględnieniu i ograniczeniu wynikającym z zasad określonych w ustawie. Dlatego regulaminy i uchwały organów uczelni nie mogą być sprzeczne z samą ustawą i nie mogą tworzyć nieprzewidzianych w niej przesłanek kształtujących prawa i obowiązki osób ubiegających się o przyjęcie na studia. Podobnie w postępowaniu rekrutacyjnym uczelnia (komisja rekrutacyjna) nie może dowolnie stanowić o przyczynach przyjęcia lub odmowy przyjęcia na studia.

W rozpoznawanej sprawie Uczelniana Komisja Rekrutacyjna stanęła na stanowisku, że w wykazie zawartym w załączniku nr 3 do uchwały Senatu z dnia [...] lutego 2018 r. wskazane zostały wymagane kierunki ukończonych studiów w procesie postępowania rekrutacyjnego na 6-miesięczne szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów w 2018 r. i nie ma w tym wykazie kierunku określonego jako "zarządzanie lotnictwem w specjalności zarządzanie ruchem lotniczym". Ta okoliczność zadecydowała o nieprzyznaniu skarżącemu przez orzekające organy w toku postępowania konkursowego w ramach omawianego kryterium jakichkolwiek punktów.

Otóż, w ocenie Sądu, stanowisko takie nie znajdowało należytego uzasadnienia w świetle sposobu procedowania i oceny przez organy kryterium wykształcenia skarżącego. Należy bowiem zauważyć, że przy rozważaniu punktacji w zakresie tego kryterium doszło do naruszenia przez organy zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 76 § 1-3 k.p.a. odnoszących się do dokumentów urzędowych. Mianowicie organ odwoławczy w sposób sprzeczny z tymi zasadami doprowadził w ramach postępowania dowodowego w istocie do zmiany treści dokumentu urzędowego przedłożonego przez skarżącego, jakim jest dyplom ukończonych przez niego studiów, który wystawiony został przez Akademię Obrony Narodowej w W.. Prowadzenie zaś tego postępowania dowodowego miało w założeniu na celu wykluczenie skarżącego z możliwości przyznania mu punktów w ramach kryterium posiadanego wykształcenia, poprzez wykazanie różnic programowych w zakresie kierunku studiów jaki ukończył skarżący, z podobnym kierunkiem studiów jaki ukończyły osoby studiujące na Lotniczej Akademii Wojskowej w D.. Tymczasem rzeczą Komisji było jedynie dokonanie oceny zgodności ukończonego przez skarżącego kierunku studiów z wykazem kierunków studiów określonym w załączniku Nr 3 do uchwały Senatu z dnia [...] lutego 2018 r., nie zaś weryfikacja treści dokumentu urzędowego złożonego przez skarżącego, poprzez analizę drogi prowadzącej do uzyskania dyplomu ukończenia studiów o treści przedłożonej przez stronę. Badanie bowiem różnic programowych w programie studiów różnych uczelni, aby zachować ciągłość edukacji, dotyczy studentów, którzy np. podjęli studia II stopnia, przenieśli się z innej uczelni, zmienili kierunek, specjalność lub tryb studiów, albo wznowili lub powtarzają semestr, czy powracają na studia po urlopie.

Podkreślenia wymaga przy tym, że dyplom ukończenia studiów do dokument urzędowy, który potwierdza uzyskanie odpowiedniego tytułu zawodowego (art. 167 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis ten odnosi się również do uczelni wyższych (art. 76 § 2 k.p.a.). Tym samym Komisja Rekrutacyjna nie była uprawniona do dowolnej oceny treści dyplomu innej uczelni wyższej, która doprowadziła w istocie do zmiany treści dokumentu urzędowego złożonego przez skarżącego w postępowaniu konkursowym w przedmiocie szkolenia wojskowego, o które się ubiegał. Jeżeli bowiem w dyspozycji organu znajduje się dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., to dalsze prowadzenie postępowania dowodowego staje się zbędne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2108/17). Wymaga również zwrócenia uwagi, że kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie urzędowym stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który dokument wystawił. Wprawdzie możliwe jest przeprowadzanie dowodu przeciwko treści takiego dokumentu (art. 76 § 3 k.p.a.), jednak polega to na uzyskaniu od organu będącego wystawcą tego dokumentu urzędowego dokumentu innej treści niż pierwotna, jeśli ta była błędna, nie zaś na weryfikacji treści takiego dokumentu za pomocą innych środków dowodowych. W sprawie niniejszej taki przeciwdowód nie został przez organy obu instancji w istocie przeprowadzony, a organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nawet w ogóle rozważył przyczyn braku przyznania skarżącemu punktów w ramach oceny kryterium posiadanego przez niego wykształcenia. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie jest lakoniczne.

Ponadto również wyjaśnienia, że kierunek studiów jest odgórnie zdefiniowanym zbiorem reguł nauczania. Kierunek studiów może dzielić się na specjalności, a specjalności mogą dzielić się na specjalizacje. W tej zaś sprawie – wedle reguł konkursowych uczelni, do których stosowania organ był obowiązany – jednym z kierunków, za ukończenie którego organy mogły przyznać punkty, było "zarządzanie lotnictwem" lub "lotnictwo – specjalność zarządzanie ruchem lotniczym". Jak trafnie zauważył skarżący, rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie nazw kierunków studiów z dnia 13 czerwca 2006 r. nie przewidywało takiego kierunku jak "zarządzanie lotnictwem". Rozporządzenie to przewidywało natomiast kierunek "zarządzanie", w ramach którego można było ukończyć specjalizację "zarządzanie lotnictwem" i taki właśnie kierunek oraz specjalizację ukończył skarżący kandydat. Wymaganie więc od skarżącego kandydata ukończenia kierunku o nazwie, która nie istnieje, jak również nie istniała w chwili ukończenia przez niego studiów, prowadzić mogła do jego dyskryminacji.

Nie można też tracić z pola widzenia tego, że zasadę autonomii uczelni (wynikającą z treści przepisu art. 70 ust. 5 Konstytucji RP), należy interpretować w zgodzie z konstytucyjnym prawem do nauki (zagwarantowanym w art. 70 ust. 1 Konstytucji RP). Skoro zatem kierunek "zarządzanie lotnictwem" nie istniał na żadnej uczelni w kraju, to Komisja Rekrutacyjna obowiązana była dokonać właściwej wykładni § 1 uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w zw. z treścią załącznika nr 3 do tej uchwały i w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów oraz załącznikiem do rozporządzenia, poprzez należyte rozważenie, czy kierunek zarządzanie o specjalizacji zarządzanie lotnictwem jest w istocie tożsamy z kierunkiem zarządzanie lotnictwem.

Tego organy obu instancji należycie nie dokonały, co oznacza, że naruszyły przepisy art. 7, art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Według art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Wyrazem tej zasady są obowiązki nałożone na organ administracji publicznej w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Według tych przepisów, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego – w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego – winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym jej integralną część, którego zadaniem jest zrozumiałe wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.).

Tym samym, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło niezgodnej z prawem oceny treści dokumentu urzędowego, jakim jest dyplom ukończenia przez skarżącego Akademii Obrony Narodowej w W., w zakresie okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu i rozstrzygnąć sprawę przy uwzględnieniu tych uwag Sądu.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. – obowiązany był uchylić decyzje organów obu instancji, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, na które złożyły się: wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa procesowego i substytucyjnego (34 zł), uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.), o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku.