Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1879/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. J. i Spółka Spółki jawnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 651/12 w sprawie ze skargi B. J. i Spółki jawnej w P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. sprawę do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz B. J. i Spółka Spółki jawnej w P. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 26 czerwca 2012 r. oddalił skargę B. J. i Spółka sp. j. w P. z udziałem S. A. sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] odmówił S. A. Sp. z o.o. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 ze względu na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm. – dalej jako: rozporządzenie z 26 lutego 2009 r.).

W uzasadnieniu decyzji organ, stwierdził, że w roku 2010, strona postępowania, wnioskująca o przedmiotową płatność, realizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe niezgodnie z planem i tym samym nie spełnia warunków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 roku.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła S. A. Sp. z o.o. w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego i podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o poprawne i pełne przeprowadzenie postępowania administracyjnego.

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] grudnia 2011 r. Nr [...] – na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że istotnym środkiem dowodowym w sprawie są zeznania świadków, a organ I instancji nie wypełnił dyspozycji art. 75 k.p.a., ponieważ do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie przesłuchał wskazanych przez stronę świadków, o których przesłuchanie na każdym etapie postępowania wnioskowała strona. Okoliczność ta miała istotne znaczenie, ponieważ podstawą odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej było stwierdzenie przez organ pierwszej instancji o braku realizacji założeń planu rolnośrodowiskowego. Organ drugiej instancji za bezsporne uznał, że świadkowie w swoich pismach informowali o niemożności stawienia się w wyznaczonych terminach na przesłuchanie, dlatego strona w prowadzonym postępowaniu pozbawiona została prawa wynikającego z art. 79 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.).

W ocenie organu II instancji Kierownik BP ARiMR w B. ponownie rozpatrując sprawę winien przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania oraz stosownych świadków celem ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii użytkowania gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] oraz [...].

B. J. i Spółka sp. j. – uczestnik postępowania – wniosła skargę na decyzję z [...] grudnia 2011 r., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie:

a) § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r., według którego płatność rolnośrodowiskowa przysługuje wyłącznie rolnikowi, który realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

b) § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa przysługuje rolnikowi wyłącznie do powierzchni działek rolnych będących w jego posiadaniu;

Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

a) błędne zastosowanie art. 7 k.p.a., polegające na uznaniu, że na organie prowadzącym postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ciąży obowiązek podejmowania – z urzędu lub na wniosek stron – wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, chociaż obowiązek ten został wyłączony przez art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm. – dalej jako: ustawa o wspieraniu);

b) błędne zastosowanie art. 77 § 1 k.p.a., polegające na uznaniu, że na organie prowadzącym postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ciąży obowiązek zebrania materiału dowodowego, chociaż obowiązek ten został wyłączony przez art. 21 ust. 2 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy o wspieraniu);

c) niezastosowanie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

d) niezastosowanie art. 21 ust. 3 ustawa o wspieraniu, zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ma obowiązek wydać decyzję odmawiającą przyznania tej płatności w razie niewykazania przez wnioskodawcę - jako podmiot, na którym spoczywa ciężar dowodu – faktu spełnienia określonych w ustawie o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w rozporządzeniu z 26 lutego 2009 r.. przesłanek jej uzyskania;

e) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe, wybiórcze oraz niespójne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, w którym jedynie selektywnie odniesiono się do ustaleń organu pierwszej instancji, czym uchybiono podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, a mianowicie: zasadzie pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i zasadzie wyjaśniania zasadności przesłanek leżących u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.); okoliczność ta doprowadziła do sformułowania w decyzji błędnych, niespójnych i niejasnych wytycznych, którymi z mocy art. 138 § 2 zdanie 2 k.p.a. – w razie nieuchylenia zaskarżonej decyzji – będzie związany organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 26 czerwca 2012 r. oddalił skargę. Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa skutkujących uchyleniem decyzji.

Sąd podzielił stanowisko organu, zawarte w zaskarżonej decyzji zgodnie, z którym organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę winien przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania oraz stosownych świadków celem ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii użytkowania gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych o nr [...],[...] oraz [...]. Zaniechanie temu obowiązkowi pozbawia strony prawa wynikającego z art. 79 § 2 k.p.a., stanowiącego, iż strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Ponadto zdaniem Sądu naruszenie w toku postępowania administracyjnego, przepisów normujących postępowanie dowodowe doprowadziło organ pierwszej instancji do analizy stanu faktycznego zachodzącego w sprawie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a tym samym na możliwym błędnym przyjęciu niespełnienia warunków do przyznania wnioskowanych płatności.

Na marginesie Sąd pierwszej instancji dodał, że w związku z oddaleniem skargi przedwczesne było ustosunkowanie się Sądu do postawionych w skardze pozostałych zarzutów, w tym dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.

Skargę kasacyjną od wyroku z 26 czerwca 2012 r. wniosła B. J. i Spółka sp. j. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. Naruszenia prawa materialnego – art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej: p.p.s.a.):

1) niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zastosowania art. 21 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 7, 77 oraz 78 k.p.a.;

2) niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa przysługuje wyłącznie rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, nie dokonując w wymienionym zobowiązaniu żadnych zmian, za wyjątkiem zmian dopuszczonych przez przepisy prawa;

3) niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 5 ust. 2 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r., według którego płatność rolnośrodowiskowa przysługuje wyłącznie rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, a w tym — w razie dokonania zmian w wymienionym zobowiązaniu – wprowadza odpowiednie zmiany do wskazanego planu;

4) niewłaściwe zastosowanie § 8 pkt 1 i § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 3 i 4, § 2 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 3 i 5, § 22 ust. 1, § 23, § 24 ust. 1, § 25, § 29 i § 35 pkt 1 i 4 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. oraz art. 18 ust. 1 i 2 i art. 26 ustawy o wspieraniu, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. przysługuje rolnikowi wyłącznie do powierzchni działek rolnych będących w jego posiadaniu;

II. Naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

1) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 7 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania zarzutów skargi i jednoczesne rozpoznanie zarzutów, które nie były przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego, oraz poprzez niezgodne z rzeczywistością przedstawienie stanu faktycznego sprawy, wadliwe wskazanie i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

2) naruszenie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o wspieraniu, polegające na braku uwzględnienia skargi pomimo naruszeń przepisów postępowania administracyjnego:

a) naruszenia art. 7 k.p.a., polegającego na uznaniu, że na organie prowadzącym postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ciąży obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, chociaż obowiązek ten został wyłączony przez art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu,

b) naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., polegającego na uznaniu, że na organie prowadzącym postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ciąży obowiązek zebrania materiału dowodowego, chociaż obowiązek ten został wyłączony przez art. 21 ust. 2 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy o wspieraniu,

c) naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 2 Ustawy o wspieraniu, polegającego na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

d) naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu, polegającego na niewydaniu decyzji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej w sytuacji niewykazania przez wnioskodawcę – jako podmiot, na którym spoczywał ciężar dowodu – faktu spełnienia określonych w ustawy o wspieraniu oraz w rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. przesłanek jej uzyskania,

e) naruszenia art. 78 § 1 k.p.a., polegającego na uznaniu za przedmiot dowodu okoliczności niemającej znaczenia dla sprawy,

f) naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., polegającego na: uchyleniu decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji pomimo niewystąpienia przesłanek umożliwiających takie uchylenie, tj. przesłanki naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji i przesłanki konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, oraz na niespójnym i niejasnym określeniu okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,

g) naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe, wybiórcze oraz niespójne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, uchybiające podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, w tym: zasadzie wzmacniania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i zasadzie wyjaśniania zasadności przesłanek leżących u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.);

W związku z powyższymi naruszeniami, wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. A. sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia stwierdzić należy, że w większości zarzuty kasacyjne skonstruowane przez skarżącą kasacyjnie Spółkę pozwalały na dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Należało uznać je także za usprawiedliwione.

Za skuteczne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie braku rozpoznania zarzutów skargi dotyczących istotnych – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – kwestii, a mianowicie: własności przedmiotowych nieruchomości, stwierdzonego w aktach sprawy faktu powodzi i zalania przedmiotowych terenów, także faktów przyznanych przez Spółkę S. A., dotyczących zmian w zobowiązaniu rolnośrodowiskowym, nieuwzględnionych w planie działalności rolnośrodowiskowej. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie winno zatem zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji jest przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. W ramach uzasadnienia Sąd zobowiązany jest także do odniesienia się do zarzutów podnoszonych w skardze.

W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie wywiązał się z tego ostatniego obowiązku – nie odniósł się do istotnych dla sprawy zarzutów skargi.

Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1113/10, LEX nr 990147). Wyjaśnić dalej należy, że podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, zawarte w uzasadnieniu wyroku powinny się odnosić nie tylko do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej, ale również do zarzutów podnoszonych przez stronę w skardze na taką decyzję (por. wyrok NSA z 8 października 2008 r., sygn. akt II FSK 977/07, LEX nr 497392, także wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 2018/09, LEX nr 558931). Zaniechanie polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów skargi, stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które w sposób oczywisty mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 20 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 343/07, LEX nr 574621).

Tylko przy prawidłowym, zgodnym z przywołanymi regułami, uzasadnieniu możliwe jest poznanie motywów wyroku oraz dokonanie ich oceny. Sąd powinien tak wytłumaczyć motywy rozstrzygnięcia, by w wyższej instancji mogła zostać oceniona jego prawidłowość. Uzasadnienie wyroku powinno zatem umożliwiać jego kontrolę.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11, LEX nr 1367293). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i – w razie ewentualnej kontroli instancyjnej – Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11, LEX nr 1361609).

Mając na względzie przedstawione rozważania skonstatować należy, że w przypadku braku odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi skontrolowanie legalności zaskarżonego orzeczenia staje się znacząco utrudnione.

Biorąc zatem pod uwagę w stanie faktycznym sprawy brak odniesienia się przez Sąd I instancji do wskazanych powyżej kwestii – uznanych przez NSA za istotne – uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Za skuteczny należało też uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 78 k.p.a., polegający na uznaniu za przedmiot dowodu okoliczności niemającej znaczenia dla sprawy, a mianowicie przesłuchania wskazywanych świadków, w kontekście zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, z których wynika, że przedmiotowe tereny były zalane na skutek powodzi i obfitych opadów, a w konsekwencji nie można było dokonać na tych działkach koszenia w roku 2010.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, że tereny te najpierw nie były koszone, bo były zalane, później nie był czego kosić. Świadczą o tym następujące dokumenty: kopia protokołu kontroli Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji SA wraz z pismem z [...] października 2010 r. i zdjęciami, protokół z lustracji gospodarstwa załączony do pisma skierowanego do ARMiR Biura Powiatowego w P. z [...] września 2010 r., w którym skarżąca kasacyjnie poinformowała, że działki A, B, C nie były w 2010 r. koszone, zaświadczenie Burmistrza Gminy M. z 24 września 2010 r. stwierdzające fakt całkowitego zalania przedmiotowych łąk w okresie od maja do pierwszej połowy lipca 2010 r. spowodowane wylaniem Odry oraz obfitymi opadami deszczu. Fakt wysokiego nasączenia gleby wodą w okresie od połowy lipca do dnia wydania zaświadczenia, a tym samym niemożność skoszenia łąk, opinia przyrodnicza Kola Przyrodników w Ś. z [...] września 2010 r. stwierdzająca niemożność skoszenia w sezonie wegetacyjnym przedmiotowych łąk oraz fakt, iż nie były one koszone w bieżącym roku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając wskazany w przedstawionych dokumentach stan faktyczny, brak było podstaw prawnych do uznania przez Sąd I instancji zasadności uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, w celu przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków.

Wobec nieodniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi, a konkretnie dotyczących: własności działek, posiadania tych działek w 2010 r., kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej, za przedwczesne należało uznać ocenianie postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że wskazane naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w postaci niepełnego uzasadnienia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Omówiona wadliwość przedmiotowego orzeczenia usprawiedliwia też pominięcie w rozważaniach Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej o charakterze procesowym.

W ponownym postępowaniu Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie do powtórnej oceny zgodności z prawem zaskarżonej do Sądu decyzji z uwzględnieniem zaprezentowanej argumentacji dotyczącej wymogów uzasadnienia, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., skomentowanych w przywołanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.