Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 748/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 3 pkt 4, par. 4.1
journal: Dz.U. 2007 nr 193 poz 1399
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach  regionalnych programów operacyjnych.
article: art. 4 ust. 2, art. 104, art. 105, art. 106
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3 art. 1 ust. 1 lit a, art. 2 załącznika
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG
article: art. 87, art. 88
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 4
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędzia NSA Marzenna Zielińska Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 265/10 w sprawie ze skargi H. C., E. C., E. T. – wspólników P. H.-G. "H." s.c. w K. na ocenę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 265/10 w uwzględnieniu skargi H. Ch., E. Ch., E. T. – P. H. G. "H." spółka cywilna na wydaną przez Zarząd Województwa P. negatywną ocenę projektu o nazwie "Rozwój innowacyjnej turystyki nad zalewem s." stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa P.

Sąd orzekł w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. P. H. G. "H." spółka cywilna H. Ch, E. Ch. i E. T., dalej: wnioskodawca, zwróciło się o dofinansowanie realizacji projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu I Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. w latach 2007-2013, pod nazwą, "Rozwój innowacyjnej turystyki nad zalewem s.".

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Zarząd Województwa P., dalej: Zarząd lub Instytucja Zarządzająca, poinformował wnioskodawcę o negatywnej ocenie wniosku pod względem formalnym, z uwagi na niespełnienie kryterium dopuszczającego - "kwalifikowalność wnioskodawcy", określonego w:

- Szczegółowym Opisie Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013 (załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa P. z 23.06.2009 r., zwanym dalej: Szczegółowym opisem priorytetów;

- Regulaminie Konkursu na dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.1 - Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości, (załącznik nr 1 do uchwały Zarządu Województwa P. nr [...] z dnia 25.06.2009 r.), zwanym dalej: Regulaminem konkursu;

- Ogłoszeniu o naborze wniosków w trybie konkursowym w procedurze standardowej o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013, Osi priorytetowej I - Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.1 - Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości, Schemat B - Bezpośrednie dotacje inwestycyjne (załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa P. w R. z 25.06.2009 r.), zwanym dalej: Ogłoszeniem o naborze.

Z powyższych dokumentów wynika, że wnioskodawca może ubiegać się o dofinansowanie tylko jednego projektu w danym konkursie, a złożenie więcej niż jednego wniosku spowoduje, że żaden z projektów nie będzie rozpatrywany. Zarząd uznał, że wnioskodawca złożył dwa projekty objęte wnioskami:

- nr [...] pt.: "Rozwój innowacyjnej turystyki nad zalewem s." - jako P. H. G. "H." spółka cywilna H. Ch. , E. Ch., E. T.;

- nr [...] pt.: "Implementacja innowacyjnych systemów technologicznych w turystyce" - jako P. H. G. "H." H. Ch.

W związku z powyższym uznano, że projekt przedstawiony przez spółkę nie spełnia kryterium dopuszczającego - "kwalifikowalność wnioskodawcy" i odrzucono z dalszej oceny, stosownie do zapisu punktu 6 części 1 pt.: "Postanowienia wstępne" regulaminu konkursu. To samo uczyniono z drugim z wymienionych projektów, którego negatywna ocena jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Wnioskodawca złożył protest w którym stwierdził, że w myśl regulaminu konkursu podmiotami uprawionymi do złożenia wniosku są mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność przez okres nie krótszy niż 6 m-cy i uzyskujące przychody ze sprzedaży towarów i usług. Gdy wnioskodawcą jest spółka cywilna to warunek ten powinni spełniać wszyscy wspólnicy oraz spółka.

P. H. G. "H." spółka cywilna H. Ch., E. Ch., E. T. posiada status mikroprzedsiębiorstwa, natomiast P. H. G. "H." H. Ch. jest małym przedsiębiorstwem. Są to w świetle nowej definicji MŚP dwa odrębne przedsiębiorstwa prowadzące niezależną od siebie gospodarkę, zatrudniające odrębnie pracowników i odrębnie się rozliczające.

Odrębność spółki cywilnej jako przedsiębiorstwa potwierdzają też wymagania związane z formalnym przygotowaniem wniosków (tj. sposób wypełnienia załączników do wniosku, które identyfikują przedsiębiorstwo i wykluczają uznanie za jednego wnioskodawcę) oraz wymogi związane z podpisaniem umowy o dofinansowanie (zgodnie z § 1 pkt 4 umowy o dofinansowanie, ilekroć w tej umowie jest mowa o "Beneficjencie" należy przez to rozumieć Beneficjenta zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006 z 11.07.2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L z dnia 31.07.2006 r.). W przypadku spółki cywilnej za beneficjenta uważa się wszystkich wspólników działających na podstawie umowy spółki cywilnej.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Zarząd Województwa P. pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej poinformował Wnioskodawcę, że uchwałą nr [...] z dnia 30 marca 2010 r. oddalił protest. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zarząd powtórzył argumenty zawarte w informacji o negatywnej ocenie formalnej wniosku, a ponadto stwierdził, że regulamin konkursu odsyła do definicji przedsiębiorstwa zawartej w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem ... (Dz. Urz. UE L 214/3), gdzie przedsiębiorstwo określa się jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną.

Zgodnie z regulaminem konkursu, podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną, mógł ubiegać się o dofinansowanie tylko jednego projektu w przedmiotowym konkursie. Zarząd wskazał na postanowienia ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), i w powołaniu na art. 4 ust. 1 zawierający definicję przedsiębiorcy oraz art. 4 ust. 2 stanowiący, że za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej wywiódł, iż to oznacza, że spółka cywilna nie ma przymiotu przedsiębiorcy, przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej, każdy zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem Instytucji Zarządzającej, w przypadku gdy w danym naborze zostają złożone dwa wnioski o dofinansowanie, jeden przez osobę fizyczną prowadzącą indywidualną działalność gospodarczą, a drugi przez spółkę cywilną, w której ta osoba fizyczna jest wspólnikiem, to nie można spółki tej uznać za oddzielne niezależne przedsiębiorstwo, różne od osoby fizycznej prowadzącej indywidualną działalność gospodarczą, gdyż działalność spółki cywilnej realizuje się poprzez indywidualną działalność gospodarczą wspólników. W konkluzji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawcami są wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, w tym H. Ch., który ponadto jest wnioskodawcą P. H.- G. "H." H. Ch.

W skardze na negatywną ocenę dotyczącą projektu "Rozwój innowacyjnej turystyki na zalewie s." H. Ch., E. Ch. i E. T. – wspólnicy P. H. G. "H. " s.c. w K. wnieśli o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa P. Zarzucili, że Zarząd błędnie utożsamia unijne pojęcie "przedsiębiorstwa" z pojęciem "przedsiębiorcy". Wskazali, że zasięgali konsultacji w Urzędzie Marszałkowskim i uzyskali tam informację, że nie zachodzi w ich przypadku tożsamość wnioskodawcy.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wskazał, że dokonana przez Zarząd negatywna ocena formalna była nieuzasadniona, bowiem niesłusznie organ ten przyjął, że P. H. – G. "H." s.c. H. Ch. , E. Ch. i E. T. oraz P. H.- G. "H." H.Ch., to ten sam wnioskodawca.

Sąd I instancji podniósł, że na podstawie art. 26 ust.1 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Instytucja Zarządzająca została zobowiązana do przygotowania szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego. Dokument taki dla RPO Województwa P. na lata 2007-2013 został przyjęty uchwałą nr [...] Zarządu Województwa P. w R. z dnia 23 czerwca 2009 r. i określa m.in. kryteria formalne oceny projektów. Wśród kryteriów formalnych wymienia się m.in. kryteria dopuszczające, a jednym z nich jest "Kwalifikowalność wnioskodawcy", przez które rozumie się zgodność wnioskodawcy z dopuszczonymi dla danej osi priorytetowej działania typami beneficjentów (s.12).

Jako warunek dodatkowy kryterium dopuszczającego, Szczegółowy opis priorytetów przewiduje, że ze względu na dużą liczbę wniosków i ograniczone możliwości dofinansowania, wnioskodawca może ubiegać się o dofinansowanie tylko jednego projektu w danym konkursie (s.50). Regulamin Konkursu w postanowieniach wstępnych powtarza powyższy zapis Szczegółowego opisu priorytetów, natomiast jako podmioty uprawnione do złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach działania 1.1. Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości, schemat B – Bezpośrednie dotacje inwestycyjne, wymienia mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa spełniające wymogi określone w Szczegółowym opisie priorytetów.

Regulamin stanowi także, że w przypadku, gdy wnioskodawcą jest spółka cywilna warunek dotyczący okresu prowadzenia działalności gospodarczej powinni spełniać wszyscy wspólnicy oraz spółka. Sąd I instancji zauważył, że powołany przepis Regulaminu konkursu wprost dopuszcza taką sytuację, że wnioskodawcą jest spółka cywilna i nakłada na nią dodatkowe warunki, przy założeniu, że spółka cywilna nie mogłaby być wnioskodawcą, takie zastrzeżenie byłoby zbędne.

W ocenie Sądu I instancji nietrafne są argumenty podniesione przez Zarząd w piśmie procesowym z dnia 18 maja 2010 r. Sąd wskazał, że wprawdzie Regulamin konkursu uwzględnia treść m.in. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale wymieniona ustawa nie definiuje pojęcia przedsiębiorstwa, do którego to pojęcia odnosi się kryterium kwalifikowalności wnioskodawcy.

Zdaniem Sądu I instancji brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca może być jedynie przedsiębiorcą rozumianym w ujęciu podmiotowym, gdyż jest to sprzeczne z powołanymi przepisami regulującymi zasady ubiegania się i przyznawania pomocy ze środków RPO Województwa P. na lata 2007-2013 w ramach osi priorytetowej I - Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka.

WSA podkreślił, że regulamin konkursu uznaje za podmioty uprawnione do złożenia wniosku o dofinansowanie mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (spełniające określone wymogi), a w zakresie definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorców odsyła do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r.

W powołanym rozporządzeniu zawarta jest definicja przedsiębiorstw, a nie przedsiębiorców. Zgodnie z art.1 zał. nr 1 do tego rozporządzenia, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą. W kolejnych przepisach rozporządzenie definiuje poszczególne rodzaje przedsiębiorstw ze względu na liczbę zatrudnionych i roczny obrót (całkowity bilans).

W ocenie Sądu użyte w powyższej definicji przedsiębiorstwa słowo "podmiot" nie jest równoznaczne z pojęciem podmiotowości prawnej na gruncie polskiego ustawodawstwa i nie dotyczy wyłącznie przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale ma szerszą formułę, o czym świadczy m.in. to, że nie jest istotna forma prawna takiego przedsiębiorstwa i zaliczane są do takich przedsiębiorstw m.in. firmy rodzinne, którego to pojęcia nie definiuje ustawodawstwo polskie i nie wymienia wśród podmiotów prawa, czy konsorcja, które na gruncie polskiego ustawodawstwa również nie posiadają osobowości prawnej, a pojęcie to oznacza porozumienie mające na celu realizację określonego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego.

Ponadto wskazano, iż zgodnie z Poradnikiem "Nowa definicja MŚP", do którego odsyła Regulamin konkursu w pkt. 2.3. lit i), o statusie przedsiębiorstwa decyduje sam fakt prowadzenia działalności, a nie forma prawna. Natomiast ustalenie danych przedsiębiorstwa według kryteriów: liczba zatrudnionych, roczny obrót, całkowity bilans roczny, pozwala zakwalifikować przedsiębiorstwo do mikro, małych lub średnich przedsiębiorstw. Oznacza to, że pojęcie przedsiębiorcy, w świetle powyższych przepisów, powinno być rozumiane w znaczeniu podmiotowo-przedmiotowym, a o tożsamości wnioskodawców można mówić wtedy, gdy wniosek składa ten sam podmiot prowadzący to samo przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym.

W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że nie zachodzi tożsamość wnioskodawców, a co za tym idzie, że nieuzasadnione było odrzucenie wniosku z uwagi na złożenie przez wnioskodawcę więcej niż jednego wniosku w konkursie.

Niezależnie od tego WSA wskazał, że przyjęcie za słuszne stanowiska prezentowanego przez Zarząd i odrzucenie obu projektów naruszałoby zasadę równego dostępu do środków Unii Europejskiej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ponieważ prowadziłoby do odrzucenia wniosków E. Ch. i E. T., mimo że przedsiębiorcy ci złożyli tylko jeden wniosek w konkursie.

Zarząd Województwa P. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),dalej: p.p.s.a. poprzez:

1. błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 2 załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 214/3),

2. błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 2 oraz art. 104, art. 105 i art. 106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż dokonana przez organ negatywna ocena formalna wniosku była nieuzasadniona, bowiem niesłusznie organ przyjął, że P. H. – G. "H." s.c. H. Ch., E. Ch. i E. T. oraz P. H.– G. "H." H. Ch. – to ten sam wnioskodawca. Kasator wskazał, że zapisy Regulaminu Konkursu dla Działania 1.1. Schemat B RPO WP - odwołują się w Rozdziale "Postanowienia wstępne" między innymi do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu. Powołanie tych dokumentów rozstrzyga zdaniem Instytucji Zarządzającej wątpliwości co do ujęcia wnioskodawców w sposób podmiotowy, jako przedsiębiorców, a nie, jak to przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sposób przedmiotowo - podmiotowy.

Instytucja Zarządzająca wskazała na warunek określony w rozdziale 1 pkt 6 Regulaminu, który stanowi, iż "złożenie przez wnioskodawcę więcej niż jednego wniosku w danym konkursie spowoduje, że żaden w projektów nie będzie podlegał rozpatrzeniu". Natomiast rozdział II pt.: "Postanowienia ogólne" ust. 2 a) stanowi: Podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku są mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Odwołanie do definicji mikro, małego i średniego przedsiębiorcy zawarto w ust. 3 poprzez odwołanie do rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych. I tak, art. 1 załącznika Nr 1 do rozporządzenia wskazuje, że przedsiębiorstwem jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Definicje mikro, małego i średniego przedsiębiorcy wynikają z art. 2 załącznika w sprawie wyłączeń blokowych.

Kasator podkreślił, że w ustawodawstwie krajowym definicje te podane są w ujęciu podmiotowym, jako mikro, mały i średni przedsiębiorca, odpowiednio w art. 104, art. 105 i art. 106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Spółka cywilna jako stosunek obligacyjny, kontrakt, nie posiada zdolności prawnej i nie wykonuje działalności gospodarczej we własnym imieniu. Zatem w ocenie kasatora nie jest przedsiębiorcą, nie tylko w rozumieniu prawa krajowego ale także i w rozumieniu art. 1 Załącznika do rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych.

Zdaniem Zarządu Województwa P. pomiędzy wnioskodawcami zachodzi tożsamość, a co za tym idzie uzasadnione było odrzucenie obu wniosków z uwagi na złożenie przez wnioskodawcę więcej niż jednego wniosku w konkursie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną H. Ch., E. Ch., E. T. P.Handlowo G. "H." s. c. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania nie zachodzą.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparte są na podstawie z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a i dotyczą naruszenia przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 2 załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych Dz. U. L 214/3 ),

2) art. 4 ust. 2, art. 104, art. 105 i art. 106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 07 r. Nr 155, poz. 1095, ze zm.).

Przed odniesieniem się do tych zarzutów należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była negatywna ocena wniosku P. H – G. "H." s. c. H. Ch., E. Ch., E. T. o dofinansowanie realizacji projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu I Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. w latach 2007-2013, pod nazwą, "Rozwój innowacyjnej turystyki na zalewie s.".

Instytucja Zarządzająca - Zarząd Województwa P. negatywnie oceniła wniosek pod względem formalnym, uznając, że nie spełnia kryterium dopuszczającego - "kwalifikowalność wnioskodawcy", określonego w Szczegółowym opisie priorytetów, Regulaminie konkursu, Ogłoszeniu o naborze.

W wymienionych wyżej dokumentach zamieszczono taki oto warunek, że wnioskodawca może ubiegać się o dofinansowanie tylko jednego projektu w danym konkursie, przy czym złożenie przez wnioskodawcę więcej niż jednego wniosku spowoduje, że żaden z projektów nie będzie podlegał rozpatrzeniu.

W ocenie Instytucji Zarządzającej, wnioskodawca uchybił temu warunkowi, gdyż prócz wniosku wymienionego wyżej, działając jako jednoosobowy podmiot gospodarczy – P. H. G. "H." H. Ch. złożył wniosek drugi pod tytułem "Implementacja innowacyjnych systemów technologicznych w turystyce".

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi tożsamość wnioskodawców.

W świetle powyższego zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się do tego jaki zakres znaczeniowy ma, użyte w materiałach programu operacyjnego i opartej na nich dokumentacji konkursowej pojęcie wnioskodawcy, w szczególności czy jest nim przedsiębiorca w rozumieniu podmiotowym wynikającym z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak twierdzi Instytucja Zarządzająca, czy też pojęcie to oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów wspólnotowych jak wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Należy zauważyć, że w dokumentach stanowiących podstawę ubiegania się przez wnioskodawców o dofinansowanie nie ma zdefiniowanego wprost pojęcia wnioskodawcy. W szczegółowym opisie priorytetów programu operacyjnego określone są natomiast kryteria dopuszczające, a wśród nich "kwalifikowalność wnioskodawcy", przez którą należy rozumieć zgodność wnioskodawcy z dopuszczonymi dla danej osi priorytetowej/działania typami beneficjentów. Z powyższego wynika, że pod pojęciem wnioskodawcy (posiadającego cechę kwalifikowalności) należy rozumieć każdego wnioskodawcę, który odpowiada typowi beneficjenta dopuszczonego dla danej osi priorytetowej.

W art. 2 pkt. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 zdefiniowane zostało pojęcie beneficjenta, które oznacza podmiot gospodarczy, podmiot lub przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne, odpowiedzialne za inicjowanie lub inicjujące i realizujące operacje. W ramach programów pomocy objętych art. 87 Traktatu, beneficjentami są przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne, realizujące indywidualny projekt i otrzymujące pomoc publiczną.

Regionalny Program Operacyjny Województwa P. stanowi program pomocy objęty art. 87 TWE, a więc w myśl postanowień cytowanego przepisu rozporządzenia jego beneficjentami mogą być "przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne, realizujące indywidualny projekt i otrzymujące pomoc publiczną".

W Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 wyznaczono 8 osi priorytetowych. W rozpoznawanej sprawie chodzi o oś priorytetową 1 "Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka". W szczegółowym Opisie Priorytetów stanowi się, że celem nadrzędnym wyznaczonym dla osi 1. Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka jest tworzenie warunków do rozwoju przedsiębiorczości i gospodarki opartej na wiedzy, a wśród celów szczegółowych wymienia się wsparcie dla rozwoju przedsiębiorstw poprzez między innymi zwiększenie dostępności do zewnętrznych źródeł finansowania.

Także w ogłoszeniu o naborze wniosków w trybie konkursowym oraz Regulaminie - Postanowienia ogólne pkt. 2, jako podmioty mogące ubiegać się o wsparcie wymieniane są przedsiębiorstwa (mikro, małe i średnie), spełniające wymogi określone w Szczegółowym opisie priorytetów z podkreśleniem wymogu minimalnego okresu prowadzenia działalności gospodarczej i z zaznaczeniem, że w przypadku gdy wnioskodawcą jest spółka cywilna warunek ten spełniać powinni wszyscy wspólnicy oraz spółka. W dalszej części Regulaminu – Postanowienia Ogólne, pkt. 6 Pomoc Publiczna lit. a) wymienia się jako wnioskodawców mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, które mogą w szczególności korzystać z pomocy publicznej. Z powyższego wynika, że zarówno w omawianym rozporządzeniu Rady (WE) jak i wskazanych wyżej dokumentach związanych z realizacją Programu, jako adresatów (beneficjentów) pomocy wskazuje się przedsiębiorstwa, a nie przedsiębiorców.

W rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz.1399, z późn. zm.), normującym szczegółowe przeznaczenie warunki i tryb udzielania pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych, do której mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 stanowi się wprawdzie w § 4.1, że pomoc może być udzielana przedsiębiorcom, w tym w szczególności mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom, zwanym dalej "beneficjentami pomocy", jednak zgodnie z § 3 pkt. 4 tego rozporządzenia pod pojęciem przedsiębiorcy - należy rozumieć przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 1 załącznika 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008.

Bezpośrednie zastosowanie do pomocy udzielanej w ramach programów regionalnych ma rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 TWE (art. 1 ust. 1 lit. a). W myśl zawartych w nim postanowień pomoc, o której mowa w rozporządzeniu jest adresowana do przedsiębiorstw, a nie do przedsiębiorców, przy czym zgodnie z treścią art. 1 zał. Nr 1 do rozporządzenia "za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą.

Tak więc przedsiębiorstwem w powyższym rozumieniu jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na prawną formę tej działalności. Nie ulega wątpliwości, że spółka cywilna prowadząca działalność gospodarczą mieści się w tej definicji.

W świetle powyższych regulacji oznacza to, że dla celów dotyczących udzielania pomocy w ramach regionalnych programów inwestycyjnych, pojęcie wnioskodawcy jest tożsame z pojęciem przedsiębiorstwa w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Wniosek taki należy wyprowadzić z powołanych wyżej przepisów prawa wspólnotowego, a także i krajowego dotyczącego udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podzielić należy w całej rozciągłości stanowisko Sądu I instancji co do braku tożsamości wnioskodawców w obydwu przypadkach, gdyż dla celów związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego P. H. – G. "H." s. c. H. Ch., E. Ch., E. T. jest odrębnym podmiotem gospodarczym (przedsiębiorstwem) od P. H. G. "H. " H. Ch.

W świetle tego co powiedziano wyżej nie są trafne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 2 załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych Dz. U. L 214/3 ). Nota bene z uzasadnienia zarzutu nie wynika na czym miałaby polegać błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie powołanego przepisu załącznika, który w trzech punktach określa pułapy zatrudnienia oraz pułapy finansowe dla mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw.

Nie są także trafne zarzuty naruszenia art. 4 ust. 2, art. 104, art. 105 i art. 106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 07. 155. 1095, ze zm.). Zaprezentowana przez autora skargi kasacyjnej argumentacja jakoby z samego faktu wymienienia wśród aktów prawnych, na podstawie których Regulamin został opracowany rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej można byłoby wyprowadzić tezę, iż pojęcie wnioskodawcy w rozumieniu Regulaminu konkursu oznacza przedsiębiorcę - jest całkowicie dowolna.

W świetle omówionych wyżej regulacji wspólnotowych i przepisów krajowych wydanych w celu ich realizacji, a także dokumentacji dotyczącej realizacji Programu Rozwoju, w tym w szczególności dokumentacji konkursowej, wnioskodawcą jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 1 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) 800/2008, a kryteriom tym odpowiada, o czym była wyżej mowa, P. H. – G. "H." s. c. H. Ch. , E. Ch. , E. T.

Oznacza to także, że dla określenia kto może być wnioskodawcą w rozumieniu postanowień Programu operacyjnego, dokumentów z Programem związanych, a wymienionych wyżej, w tym także przedmiotowej dokumentacji konkursowej, przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie dotyczącym definicji przedsiębiorcy nie znajdują zastosowania, stąd nie mogło dojść do ich błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie występuje tu kolizja między rozwiązaniami prawnymi przyjętymi w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, a wynikającymi z unormowań zawartych w omawianych wyżej rozporządzeniach wspólnotowych, gdyż różna jest materia będąca przedmiotem regulacji w obydwu grupach aktów. Gdyby jednak było inaczej i zaistniałaby sprzeczność przepisu prawa krajowego z bezpośrednio skutecznym przepisem rozporządzenia wspólnotowego, to zgodnie z zasadą pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego podstawę rozstrzygnięcia stanowić powinien zawsze przepis prawa wspólnotowego.

W konkluzji stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie opiera się na uzasadnionych podstawach i na mocy art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 30 e) ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju należało orzec jak w sentencji.