Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1282/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. sp. z o.o. (dalej: "skarżąca") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. znak [...], odmawiającej stwierdzenia uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego pn. Zakłady [...] "[...]" w S. z siedzibą w S. działką nr [...] o pow. [...] ha (stanowiącą w dacie 5 grudnia 1990 r. część działki nr [...] o pow. [...] ha), położoną w gminie S., obręb [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podał, że wnioskiem z 10 czerwca 2010r. skarżąca, jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego pn. Zakłady [...] "[...]", wystąpiła o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez Zakłady [...] "[...]" w S. prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonego w K., gmina S. W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, w związku z tym, że nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, prowadzone jest postępowanie o jej zwrot na rzecz poprzedniego właściciela, tj. N. P. Postanowieniem z [...] sierpnia 2010r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 1153/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z 9 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Ke 143/10, którym to wyrokiem Sąd Wojewódzki uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2009r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] października 2009r. orzekającą o zwrocie N. P. nieruchomości położonej w K. gm. S., oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] numerem działki [...] o powierzchni [...] i oddalił skargę D. sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2009r.

Wobec powyższego Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez przedsiębiorstwo państwowe pn. Zakłady [...] "[...]" w S. z siedzibą w S. prawa użytkowania wieczystego, na okres 99 lat, przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu stwierdził, że zwrot byłej właścicielce przedmiotowej nieruchomości stoi na przeszkodzie w nabyciu przez przedsiębiorstwo państwowe Zakłady [...] "[...]" w S. z siedzibą w S. prawa użytkowania wieczystego ww. działki nr [...], bowiem art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), ustanawiając na rzecz wymienionych w nim podmiotów prawo użytkowania wieczystego gruntów będących w ich zarządzie, wyraźnie zastrzega, że użytkowanie to nie może powstać z naruszeniem praw osób trzecich.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca wskazując, iż nieruchomość będąca przedmiotem postępowania była w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Zakładów [...] "[...]" w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz, że właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] maja 2012r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia organu I instancji stwierdził, że klauzula "nie narusza praw osób trzecich" oznacza, iż uwłaszczenie nie może nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Nieruchomość wywłaszczona, która w dniu 5 grudnia 1990r. pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej, nie może stać się z mocy samego prawa przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, jeżeli przed tą datą istniały przesłanki zwrotu nieruchomości. Złożenie przez byłego właściciela wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości skutkuje przeprowadzeniem postępowania o zwrot przed postępowaniem uwłaszczeniowym, bowiem w przypadku istnienia przesłanek zwrotu nie może ona zostać uwłaszczona. Zasadnicze znaczenie ma, zatem data złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez byłego właściciela. Wskazać, bowiem należy, iż złożenie wniosku o zwrot nieruchomości przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego lub w jego trakcie skutkuje nie wszczynaniem lub zawieszeniem postępowania uwłaszczeniowego do czasu zakończenia postępowania o zwrot. Gdyby, bowiem zaistniały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a nastąpiłoby uwłaszczenie, to naruszałoby ono prawa osób trzecich, a zatem doszłoby do naruszenia prawa i to naruszenia rażącego. Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony przed wnioskiem o uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego pn. Zakłady [...] "[...]" w S. Zatem obowiązkiem organu wojewódzkiego było zbadanie, czy uwłaszczenie będzie naruszać prawa osób trzecich, skoro takie zostały zgłoszone. Wobec faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 1153/10 oddalił skargę D. sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2009r. orzekającą o zwrocie przedmiotowej nieruchomości na rzecz jej byłej właścicielki, to potwierdzenie uwłaszczenia skarżącej na przedmiotowej nieruchomości nastąpiłoby z naruszeniem praw osób trzecich.

Pismem z 14 czerwca 2012r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2012r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie:

- art. 200 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że fakt posiadania w zarządzie przez poprzednika prawnego – Zakłady [...] "[...]" gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego, jako działka nr [...] o pow. [...] ha (stanowiącą w dacie 5 grudnia 1990r. część działki nr [...] o pow. [...] ha.) nie ma znaczenia w niniejszej sprawie;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie toczyło się w trybie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), który w ust. 1 stanowi, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem, z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2012r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2012r. odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez przedsiębiorstwo państwowe Zakłady [...] "[...]" w S. z siedzibą w S. prawa użytkowania wieczystego, na okres 99 lat, działki nr [...] o pow. [...] ha (stanowiącą w dacie 5 grudnia 1990 r. część działki nr [...] o pow. [...] ha), położonej w gminie S., obręb [...].

Podstawą wydania decyzji był przepis ust. 4 cytowanego wyżej art. 200 ustawy zgodnie, z którym nabycie prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich. Prawa osób trzecich mają, więc pierwszeństwo przed ukształtowaniem nowego stanu prawnego z mocy art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sformułowanie zawarte w ust. 4 art. 200 ustawy " nie może naruszać praw osób trzecich" odnosi się do praw skonkretyzowanych, już ujawnionych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że prawem, o którym mowa w ust. 4 art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest między innymi roszczenie byłych właścicieli o zwrot nieruchomości. W dacie 5 grudnia 1990 r. roszczenie takie przewidywał art. 69 ustawy z 29 kwietnia 1985r. – o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127 ze zm.). Obecnie jest to art. 136 ust. 3 ugn.

Skoro powstanie nowego stanu prawnego w dniu 5 grudnia 1990r. wymagało potwierdzenia deklaratoryjną decyzją wojewody, to prawa osób trzecich musiały być zgłoszone wobec danej nieruchomości najpóźniej, do dnia wydania tej decyzji, to jest w sprawie niniejszej do [...] marca 2012 r. Wniosek byłej właścicielki nieruchomości N. P. o zwrot przedmiotowej nieruchomości wpłynął 24 listopada 2005 roku do Starostwa Powiatowego w [...], a zatem jeszcze przed złożeniem przez skarżącego wniosku dotyczącego uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego pn. Zakłady [...] "[...]" w S. w/w działką nr [...].

Jak wynika z akt administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 1153/10 oddalił skargę D. sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2009r. orzekającą o zwrocie przedmiotowej nieruchomości na rzecz jej byłej właścicielki. W zaistniałej sytuacji prawidłowo organy administracji uznały, że potwierdzenie uwłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości nastąpiłoby z naruszeniem praw osób trzecich, bowiem zwrot byłej właścicielce nieruchomości objętej wnioskiem o uwłaszczenie stoi, w myśl art. 200 ust. 4 ugn, na przeszkodzie w nabyciu przez poprzednika prawnego skarżącej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki w związku, z czym rozstrzygnięcie odmawiające uwłaszczenia jest zgodne z prawem.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 200 ust. 1 ugn stwierdzić należy, iż fakt posiadania w zarządzie przez poprzednika prawnego – Zakłady [...] "[...]" gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego, jako działka nr [...] o pow. [...] ha (stanowiącą w dacie 5 grudnia 1990r. część działki nr [...] o pow. [...] ha.) nie jest wystarczającą przesłanką do nabycia prawa użytkowania wieczystego. Jak wynika z treści powołanego w skardze ust. 1art. 200 w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 roku, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stosuje się między innymi zasadę w myśl, której nabycie to nie może naruszać praw osób trzecich – ust. 4 cyt. przepisu. Wobec powyższego dopiero łączne spełnienie przesłanek z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami skutkować będzie uwzględnieniem wniosku uwłaszczeniowego.

Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji jest zarzutem gołosłownym, nie znajdującym potwierdzenia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji. Organ wskazał, bowiem fakty i dowody, na których oparł się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, przy czy zauważyć należy, że stan faktyczny w sprawie niniejszej był bezsporny. Podał też uzasadnienie prawne, polegające na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa ze wskazaniem, że wydane rozstrzygnięcie jest wynikiem stosowania normy prawa materialnego w sytuacji faktycznej, która przytoczył.

Skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] odpowiadają prawu, a toku postępowania w/w organy nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.