Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2843/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel ( spr. ) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 września 2001r., Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego A. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2000 r. znak [...], Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) pozbawił A. K. s. F., ur. [...].05.1927 r. w D., uprawnień kombatanckich, przyznanych przez Z W ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...].02.1982 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej za okres od [...].02.1946 r. do [...].12.1947 r. (łącznie 1 rok i 10 m.).

W uzasadnieniu organ podał, że w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka A. K. prowadził działalność w organach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej co ustalono w oparciu o akta ZBoWiD. Organ powołał jako podstawę prawną art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach...

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. K. podał, że był żołnierzem z poboru i w czasie służby brał czynny udział w walce z bandami. Okoliczność tej służby potwierdza załączone w aktach zaświadczenie WKU z K. wydane [...].05.1995 r. Informacja o służbie wojskowej znajduje się w jego życiorysie załączonym do akt zbowidowskich oraz w zbowidowskiej deklaracji członkowskiej z 1981 r., z których wynika że w okresie od [...].06.1948 r. do [...].10.1950 r. odbył służbę wojskową w 8 Pułku KBW w Ł..

W dniu 6 września 2001 r. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję znak: [...], w której utrzymał swoją wcześniejszą decyzję z [...].06.2000 r. w mocy na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 kpa i art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji. Ponadto organ, odnosząc się do kwestii służby A. K. w wojsku w okresie od [...].06.1948 r. do [...].10.1950 r., poinformował, że termin do składania nowych wniosków z tytułów określonych w art. l, 2 i 4 ustawy o kombatantach, stosownie do art. 22 ust. 3 w/w ustawy upłynął z końcem 1998 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. uznał decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 6 września 2001 za krzywdzącą i powołał się ogólnie na dane z akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając motywy swoich decyzji, nadto dodając, że organ podjął decyzję po bardzo wnikliwym przeanalizowaniu materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 §1 ustawy z 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Niesporne jest, że A. K. uprawnienia kombatanckie otrzymał z tytułu utrwalania władzy ludowej w związku ze swoją służbą w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej w okresie od [...].02.1946 r. do [...].12.1947 r. W świetle dyspozycji obowiązującego art. 25 ust.2 pkt. 2 ustawy o kombatantach... pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz w art. 4. Z przepisu tego wynika więc, że możliwe jest wskazanie innego samoistnego tytułu nabycia uprawnień kombatanckich, wynikającego z tytułów wskazanych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... W tej sytuacji dla pozbawienia uprawnień kombatanckich nie jest wystarczające stwierdzenie, że uprawniony uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej o ile wskazuje on na inne okoliczności wymienione w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 w/w ustawy (przykładowo takie jak uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu (por. wyrok SN z 28.11.1997, II UKN 355/97, OSNAPUS 1998/18). Oznacza to, że jeżeli osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w walkach o stanowienie i utrwalanie władzy ludowej w latach 1944-1956 mogła te uprawnienia uzyskać także z innego tytułu, to organ administracyjny nie może jej pozbawić bez należytego, wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia rozpatrywanej sprawy w postępowaniu odwoławczym, z uwzględnieniem okoliczności, które wskazują, że uprawnienia te mogły jej przysługiwać z innego lub z innych tytułów. Formalnym wyrazem oceny zgromadzonego materiału dowodowego jest uzasadnienie decyzji administracyjnej, w którym organ jest zobowiązany ustosunkować się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zaniedbanie tego obowiązku stwarza przesłankę do uznania, że organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 10.2.1981 r., SA 910/80 z glosą A. Zielińskiego, OSPiKA 1982 Nr 5-6 poz. 57).

Jak ustalił Sąd A. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie, przyznane przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...].02.1982 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej za okres od [...].02.1946 r. do [...].12.1947 r. i choć jest bezsporne, że w tym okresie pełnił służbę w ORMO to jednak, jak wynika z załączonego do akt sprawy zaświadczenia WKU z K., wydanego w dniu [...].05.1995 r., w okresie od [...].06.1948 r. do [...].10.1950 r. pełnił służbę, jako żołnierz z poboru, w 8 Pułku KBW w Ł.. Okoliczność tej służby wynika również z akt ZBoWiD, w tym z życiorysu A. K. i jego zbowidowskiej deklaracji członkowskiej z 1981 r. oraz została podniesiona w odwołaniu skarżącego, który dodatkowo wskazał, iż podczas pełnienia służby wojskowej utrwalał władzę ludową i walczył z bandami, nie określając bliżej z kim faktycznie walczył.

W związku z powyższym, w odniesieniu do A. K., który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. jedyny tytuł przyznania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach czyli z racji uczestnictwa w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu.

Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien w takiej sytuacji przeprowadzić postępowanie mające na celu zweryfikowanie tych okoliczności. Jednakże organ pominął istotną dla przedmiotowej sprawy okoliczność, że możliwe jest wykazanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie mogą jej przysługiwać nie tylko z tytułu udziału w utrwalaniu władzy ludowej lecz także z innego tytułu w tym przypadku w oparciu o art. l ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Wprawdzie, stosownie do art. 22 ust. l w/w ustawy obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli stosownie do art. 7 kpa. (por. wyrok NSA z 25.03.2003 sygn. akt V SA 145/02, LEX nr 149683).

Zdaniem Sądu obowiązkiem organu wynikającym z art. 7 i 77 i 107 § 3 kpa było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem wskazania z jakimi bandami walczył A. K. odbywając służbę w WP i jednoznaczne wyjaśnienie wszelkich rozbieżności i wątpliwości z tym związanych i dopiero ewentualne stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami w szczególności wynikającymi z art. l ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach może spowodować pozbawienie go uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, a tego organ w przedmiotowej sprawie nie uczynił (przykładowo w aktach sprawy brak np. informacji z C A W), poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, w uzasadnieniu swojej decyzji, że została ona podjęta po bardzo wnikliwym przeanalizowaniu materiału dowodowego.

Należy przy tym dodać, że Trybunał Konstytucyjny orzekł w wyroku z 15.04.2003 r. SK 4/02, Dz. U. nr 72, poz. 658, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.... ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z 30.08.2002 prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.