Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 33/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 115 poz 965
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie stypendiów doktorskich i habilitacyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 422/12 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Humanistyczno - Przyrodniczego im. Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium habilitacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 422/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], którą utrzymana została wcześniejsza decyzja tegoż Rektora z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], zobowiązująca R. S. do zwrotu stypendium habilitacyjnego.

Wyrok ten został wydany na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 427/12, którym uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 592/11, którym to wyrokiem została stwierdzona nieważność ww. decyzji Rektora. Stwierdzając nieważność decyzji, Wojewódzki Sąd podzielił zarzut skargi, że sprawa zwrotu stypendium habilitacyjnego nie ma charakteru administracyjnego i nie ma zatem podstawy prawnej do wydania decyzji o zwrocie, jednak Naczelny Sąd nie podzielił tego poglądu i wyjaśnił, że sprawa ma charakter administracyjny i jest załatwiona w drodze decyzji. Naczelny Sąd zobowiązał Wojewódzki Sąd do rozpoznania zarzutu skargi dotyczącego nie zaistnienia okoliczności zwrotu stypendium.

Ponownie rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził: R. S. otrzymał stypendium habilitacyjne z Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego, będąc jego pracownikiem, na okres od [...] kwietnia 2006 r. do [...] marca 2007 r., przygotowana przez niego rozprawa habilitacyjna nie otrzymała pozytywnych recenzji i nie przystąpił on do kolokwium habilitacyjnego do dnia [...] marca 2009 r. ani w terminie późniejszym. Przeprowadził on kolokwium habilitacyjne dnia [...] czerwca 2008 r. w katolickim Uniwersytecie w R. (S.), a nadany mu tytuł jest równoważny z dyplomem doktora habilitowanego nadanym w Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z zaświadczenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2009 r. Rektor zobowiązał R. S. do zwrotu stypendium, gdyż w ciągu dwóch lat od daty upływu okresu, na który zostało ono przyznane, nie przystąpił do kolokwium, bowiem uzyskany przez niego tytuł w Uniwersytecie w R. nie może być uznany za wypełnienie obowiązku, gdyż przewód habilitacyjny powinien być wszczęty na Wydziale Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Kielcach, bo z tego Uniwersytetu otrzymał stypendium, nadto na tym Wydziale uzyskałby tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii, natomiast Uniwersytet w R. nadał mu tytuł w zakresie pedagogiki, przy tym też po upływie dwóch lat od upływu okresu przyznania stypendium. W skardze na decyzję Rektora R. S. oprócz zarzutu braku decyzji administracyjnej podniósł, że nie zaistniały przesłanki do zwrotu stypendium, bowiem przepisy nie przewidują zwrotu w przypadku uzyskania habilitacji w innej jednostce.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd omówił przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie stypendiów doktorskich i habilitacyjnych (Dz.U. Nr 115, poz. 965), a przede wszystkim § 7 będący podstawą decyzji o zwrocie stypendium, którego § 1 ust. 1 pkt 2 stanowi, iż osoba, która pobierała stypendium, może zostać zobowiązana do zwrotu stypendium w całości lub części, jeżeli w ciągu dwóch lat od daty upływu okresu, na który stypendium zostało przyznane nie przystąpiła do kolokwium habilitacyjnego, chyba że nie uczyniła tego z przyczyn od niej niezależnych. Wojewódzki Sąd podzielił pogląd Rektora, iż w sprawie zaistniała ta przesłanka z przyczyn wskazanych w decyzji, nadto podkreślił, że R. S. nawet nie złożył wniosku o nadanie stopnia, o jakim mowa w § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o przyznanie tytułu profesora (Dz.U. Nr 15, poz. 128 ze zm.), bez którego nie było możliwe przystąpienie do kolokwium. Zdaniem Sądu niezłożenie wniosku wynikało z negatywnej oceny pracy habilitacyjnej, a tych okoliczności nie można uznać za niezawinione przez skarżącego, skoro wynikały one z poziomu jego pracy.

Reprezentowany przez radcę prawnego, R. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 maja 2005 r. przez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której się znalazł i zachodziły przesłanki do jego zastosowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że fakt przyznania mu stypendium poprzedzony pozytywna opinią Rady Wydziału świadczy, że nie można mu przypisać winy w nieprzystąpieniu do kolokwium, że w okresie pisania pracy habilitacyjnej doświadczał wrogości ze strony bezpośredniego przełożonego, co skutkowało zwolnieniem z pracy, a nakazanie zwrotu stypendium to dalszy ciąg szykan, a zatem nie zaistniały przesłanki zwrotu. Nadto wskazano na możliwość nieważności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak poza podstawami skargi kasacyjnej.

Rektor Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Kochanowskiego w Kielcach wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.

Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej "p.p.s.a.", jest związany podstawami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania Naczelny Sąd rozpoznaje sprawę ze skargi kasacyjnej tylko w granicach zakreślonych w jej podstawach. Skarga kasacyjna to jednak nie tylko podstawy, ale również i ich uzasadnienie, są to niezbędne elementy tego środka odwoławczego, jak wynika z art. 176 p.p.s.a. Te składniki skargi kasacyjnej należy traktować łącznie, zatem przepisy przytoczone w podstawach skargi i charakter ich naruszenia muszą znaleźć wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej R. S. w istocie jej uzasadnienie nie wyjaśnia na czym miałaby polegać błędna wykładnia i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie stypendiów doktoranckich i habilitacyjnych (Dz.U. Nr 115, poz. 965), dalej "rozporządzenie" (w skardze w podstawach i uzasadnieniu – bez tytułu i publikacji).

Podstawą decyzji o zwrocie był § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Stanowi on, że osoba pobierająca stypendium może zostać zobowiązana do jego zwrotu, jeżeli w ciągu dwóch lat od daty upływu okresu, na który stypendium zostało przyznane, nie przystąpiła do kolokwium habilitacyjnego, z zastrzeżeniem ust. 2, który nie pozwala zobowiązać do zwrotu, jeżeli nieprzystąpienie do kolokwium nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby je pobierającej.

W decyzjach i w wyroku zostało wyjaśnione dlaczego nakazano zwrot stypendium, co legło u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Wykazano dlaczego uznano, że skarżący w ciągu dwóch lat od daty upływu okresu, na który przyznano mu stypendium, w tym dlaczego kolokwium powinno być przeprowadzone na uczelni, która stypendium przyznała, dlaczego nie można uznać nadania stopnia w Uniwersytecie w R., mimo równoważności stopni, co wynika z zaświadczenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, dlaczego nie można uwzględnić okoliczności, które jako niezależne od skarżącego powodowałyby nieważność zobowiązania do zwrotu stypendium. Skarżący tym wyjaśnieniom także wykładni przepisów zastosowanych w sprawie nie przeciwstawił w uzasadnieniu skargi żadnej argumentacji, nie wykazał też na czym miałaby polegać błędna wykładnia § 7 ust. 2 rozporządzenia przez jego niezastosowanie w sprawie. Jedynym argumentem jest lobbing jaki został wobec niego zastosowany podczas pisania pracy. Jednak i tak nie wykazano jaki miałoby to mieć wpływ na jego brak winy, w rozumieniu § 7 ust. 2 rozporządzenia, tj. okoliczności od niego niezależnych, w nieprzystąpieniu do kolokwium habilitacyjnego, zwłaszcza że jak to podkreślił Wojewódzki Sąd, nie przedłożył nawet wniosku w sprawie przyznania stopnia, o który się ubiegał, a co było niezbędne do przystąpienia do kolokwium.

Z powyższych przyczyn, w istocie niewyjaśnienia na czym miałoby polegać naruszenie przepisów prawa materialnego, podanych w podstawie skargi kasacyjnej, nie można było zarzutu uznać za usprawiedliwiony i skargę kasacyjną należało oddalić, na podstawie art. 184 p.p.s.a.