Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 141/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 82, art. 83par. 1 - 3, art. 67 - 69
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2010 roku sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...].


UZASADNIENIE

III SA/Łd 141/10

U Z A S A D N I E N I E

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] (znak [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) [dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającą P.P. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W stanie faktycznym sprawy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organy ustaliły następujący stan faktyczny.

Wnioskiem z dnia 18 września 2008 r. P.P. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W złożonym wniosku wskazał, że nie pracuje, pozostaje na rencie, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 49,55 m2, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką E. P. – studentką Uniwersytetu Medycznego w Ł. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że jego żona prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i odmówiła przedstawienia zaświadczenia o dochodach, z uwagi na fakt, iż nie jest zainteresowana przyznaniem przedmiotowego dodatku. Do wniosku dołączył również oświadczenie córki o osiąganych dochodach, z którego wynika, iż jej jedynym dochodem są alimenty otrzymywane od matki, w kwocie 200 zł miesięcznie.

Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] odmówił przyznania P.P. dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy dodatkach mieszkaniowych, tzn. faktyczna liczba wspólnie, stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą osób, jest mniejsza niż wykazana w złożonej deklaracji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P.P., zarzucając nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego, w szczególności kwestionując ustalenia wynikające z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że w niniejszej sprawie zachodzą obie przesłanki wskazane w art. 7 ust. 3 oraz przesłanka określona w art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł P.P., podnosząc – podobnie jak w odwołaniu – zarzuty związane z nieprawidłowymi ustaleniami w zakresie postępowania dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z 9 października 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny sprawy nie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, a zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Sąd stwierdził, że ustalenia dokonane przez pracowników przeprowadzających wywiad środowiskowy nie pozwalały na przyjęcie, iż faktyczna liczba osób zamieszkujących i wspólnie gospodarujących jest mniejsza niż wskazana przez skarżącego w złożonej deklaracji. Pracownicy organu przeprowadzający wywiad przebywali tylko w pokoju skarżącego, nie wezwali skarżącego do okazania rzeczy córki, nie wchodzili do jej pokoju, ani innych pomieszczeń mieszkania. Zdaniem Sądu, osoby przeprowadzające wywiad środowiskowy, w razie wątpliwości co do faktycznego zamieszkiwania E. P. w mieszkaniu skarżącego, winny zażądać od wnioskodawcy uprawdopodobnienia tej okoliczności poprzez okazanie rzeczy córki.

W wytycznych dla organów Sąd wskazał przede wszystkim, w odniesieniu do przesłanki z art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia liczby osób faktycznie zamieszkujących i gospodarujących wraz ze skarżącym, w szczególności poprzez dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków – sąsiadów skarżącego. Odnośnie zaistnienia przesłanki z art. 7 ust. 3 pkt 1, tj. ustalenia, czy w niniejszej sprawie występuje "rażąca dysproporcja" pomiędzy niskimi dochodami skarżącego, a jego faktycznym stanem majątkowym, Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez uzyskanie wyjaśnień od E. P. oraz jej matki na okoliczność regulowania opłat za studia, po udokumentowaniu uzyskanej przez Kolegium informacji o wysokości tych opłat.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji wystąpił do Uniwersytetu Medycznego w Ł. Działu ds. Bytowych Studentów z wnioskiem o udostępnienie informacji o wysokości opłat z tytułu studiów jakie ponosi córka skarżącego E. P. oraz terminach płatności tych opłat; wystąpił także z wezwaniem do córki skarżącego – E. P. i jego żony L. P. o złożenia wyjaśnień dotyczących wskazania kwoty oraz źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na opłatę za studia E. P. Organ I instancji wystąpił również do Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z pismem o przeprowadzenie "postępowania dowodowego – przesłuchania świadków sąsiadów P.P.".

W związku powyższym organ uzyskał informację z Uniwersytetu Medycznego w Ł., z której wynikało, że E. P. opłaca czesne w wysokości 14.000 zł za rok akademicki (7.000 za semestr) oraz szczegółowe zestawienie dat kolejnych wpłat.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "B." pismem z dnia 26.08.2009 r. poinformowała, że z posiadanych przez Spółdzielnię informacji wynika, że w spornym lokalu przebywa jedynie P.P., żona L. P. widywana jest tam sporadycznie, natomiast córka E. P. nie pojawiła się w mieszkaniu od kilku miesięcy. Jak wyjaśniła Spółdzielnia, informacje te uzyskane zostały w wyniku "przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez pracowników Administracji".

Do akt administracyjnych sprawy organ włączył także wezwania kierowane do żony skarżącego i jego córki, z których wynika, że korespondencja w tym przedmiocie nie została odebrana i wróciła do organu z adnotacją "zwrot niepodjęte w terminie".

W aktach sprawy znajduje się ponadto pismo z dnia 12.10.2009 r. zatytułowane "Protokół", w którym odnotowano odpowiedzi sąsiadów na pytanie: czy E. P. zamieszkuje i prowadzi ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe?. Protokół podaje jedynie nr mieszkania osoby udzielającej odpowiedzi, jednozdaniową odpowiedź: "sporadycznie ją widuję", "nie interesuje mnie kto tam przebywa", "nie wiem kto tam mieszka" lub "nikogo nie zastałyśmy" i adnotację o odmowie potwierdzenia swojej odpowiedzi podpisem, bądź pustą rubrykę. Protokół podpisany został przez pracowników organu. Załączono także notatkę urzędową, z której wynika, że P.P. po zapoznaniu się z aktami sprawy nie ustosunkował się do zebranego materiału i nie zgłosił wniosków dowodowych. Dysponując takim materiałem dowodowym, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] ponownie odmówił P.P. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że – zgodnie z wytycznymi Sądu – pracownicy organu I instancji "podjęli próbę" przesłuchania świadków – sąsiadów P.P., w celu ustalenia czy zameldowanie córki skarżącego ma charakter fikcyjny.. Jak wskazał organ, przeprowadzony wywiad środowiskowy nie odniósł oczekiwanych skutków, ponieważ sąsiedzi wnioskodawcy nie chcieli udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Tylko jedna osoba poinformowała, że widuje córkę skarżącego sporadycznie. Organ wskazał także, na pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "B.", z którego wynikało, że pracownicy Spółdzielni przeprowadzili wywiad środowiskowy i ustalili, że w przedmiotowym lokalu przebywa tylko P.P., jego żona widywana jest sporadycznie, a córka od wielu miesięcy nie pojawiła się tam w ogóle.

W związku z powyższym, organ uznał, że rzeczywista liczba osób zamieszkujących w przedmiotowym lokalu jest mniejsza niż wykazana w złożonej przez wnioskodawcę deklaracji, gdyż P.P. nie zamieszkuje i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z córką, a zatem wystąpiła przesłanka z art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uzasadniająca odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył P.P.. Odwołujący zakwestionował dokonane już po wyroku Sądu ustalenia faktyczne stwierdzając, że są one ze sobą wzajemnie sprzeczne. Wskazał także, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego składał we wrześniu 2008 r. i tego okresu dotyczy przedstawiona sytuacja finansowa i mieszkaniowa, natomiast obecnie nie stara się o dodatek mieszkaniowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zacytował na wstępie szereg przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności art. 7 ust. 3, określający przesłanki odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w sytuacji ustalenia rażącej dysproporcji pomiędzy dochodami, a wydatkami wnioskodawcy oraz gdy faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą osób jest mniejsza niż wykazana w deklaracji.

Dalej Kolegium, odwołując się do ustaleń poczynionych w poprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w szczególności do wywiadu środowiskowego z dnia 1 grudnia 2008 r., stwierdziło, że P.P. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z córką E. P. Zdaniem organu, faktu zameldowania E. P. pod tym adresem nie potwierdzają także inne dokumenty zawarte w aktach sprawy.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał na czynności podejmowane przez organ I instancji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009 r. i poczynione w ich wyniku ustalenia faktyczne oraz zaakceptował ocenę tych ustaleń dokonaną przez organ I instancji.

Reasumując, organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Prawidłowo zatem, w ocenie Kolegium, organ I instancji zastosował art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył P.P.. W treści skargi powtórzył zarzuty podnoszone już uprzednio w odwołaniu do Kolegium, a dotyczące nieprawidłowych – jego zdaniem – ustaleń faktycznych w sprawie, odnoszących się do ilości osób zamieszkujących w spornym lokalu. Wskazał także, iż wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożył we wrześniu 2008 r., dlatego też – w jego ocenie – nie mają znaczenia w niniejszej sprawie dokumenty ustalające liczbę osób zamieszkujących obecnie w lokalu, w szczególności pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "B.".

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Kontrola orzeczeń organów administracji sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej [art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawa p.p.s.a.].

Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami formalnymi, regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga złożona przez P.P. jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia 18 listopada 2009 r. zostały wydane z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a ) i c) ustawy p.p.s.a.).

Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić należy, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi eliminując z obrotu prawnego w dniu 29 kwietnia 2009 r. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, nakazał organowi przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, przeprowadzenie postępowania dowodowego, celem ustalenia, w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości, stanu faktycznego sprawy istotnego dla jej rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy ponownie rozpoznając sprawę nie wykonały w sposób należyty wytycznych zawartych w wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009 r. oraz nie zastosowały się do zawartej w nim oceny.

W pierwszej kolejności organy zostały zobligowane do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w ramach którego miały przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków - sąsiadów skarżącego celem ustalenia liczby osób faktycznie zamieszkujących i prowadzących wspólne gospodarstwo ze skarżącym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wszelkie ustalenia miały dotyczyć sytuacji z daty składania przez skarżącego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

W tym zakresie, stwierdzić należy, że dowód z przesłuchania świadków nie został w sprawie przeprowadzony. Przede wszystkim dowód z przesłuchania świadka może być przeprowadzony jedynie przez organ administracji, w trybie przewidzianym w k.p.a., a więc m.in., zgodnie z art. 82, 83 § 1-3 , 67 - 69 k.p.a. Osoba wezwana w charakterze świadka winna zatem zostać pouczona o swoich prawach i o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Jak bowiem stanowi art. 83 § 1 zdanie 1 k.p.a. nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych I stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. W myśl zaś art. 83 § 3 k.p.a., przed odebraniem zeznania organ administracji państwowej jest obowiązany pouczyć świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, a z przesłuchania powinien zostać sporządzony protokół, z którego będzie wynikało, jak stanowi art. 68 § 1 k.p.a., kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. Zeznania świadków, a także samej strony postępowania mają wartość dowodową, tylko wówczas, gdy zostały przez organ uzyskane z zachowaniem reguł postępowania przewidzianych dla tego typu dowodów i utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 k.p.a. Niedopuszczalne jest natomiast – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – zlecenie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków pracownikom Spółdzielni Mieszkaniowej. Nie należy także mylić wywiadu środowiskowego w trakcie którego pracownik organu dokonuje oględzin miejsca zamieszkania strony i odbiera od niej niezbędne wyjaśnienia z dowodem z przesłuchania określonej osoby w charakterze świadka czy dowodem z przesłuchania strony

Realizacji wytycznych Sądu, w zakresie przeprowadzenia przesłuchania świadków na okoliczność zamieszkiwania i prowadzenia ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego przez jego córkę, nie stanowi też, z powodów wskazanych wyżej, pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "B." z dnia 26 sierpnia 2009 r., uzupełnione następnie pismem z dnia 16 października 2009 r., uzyskane w związku z prośbą organu o przeprowadzenie postępowania dowodowego – przesłuchanie sąsiadów skarżącego. Tak uzyskane informacje, niezależnie od faktu, iż samo pismo Spółdzielni uznać można za dokument w rozumieniu przepisów k.p.a., nie mogą w żadnym razie zostać uznane za uzyskane w wyniku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Pismo to nie mogło być także uznane z wystarczające do ustalenia, że skarżący w dacie składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie zamieszkiwał i nie prowadził wspólnego gospodarstwa z córką, zawiera bowiem jedynie ogólne stwierdzenia, nie podaje okresu, którego one dotyczą ani źródeł informacji.

Dodatkowo wskazać należy na inne przepisy związane z przeprowadzaniem postępowania dowodowego, które organ ma obowiązek przestrzegać. W szczególności zwrócić tutaj należy uwagę na postanowienia art. 10 i art. 79 oraz art. 81 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawanie pytań świadkom i składanie wyjaśnień. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych wymagań, nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzany dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, organy administracji nie zrealizowały także wytycznych zawartych w wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009 r. odnośnie oceny zaistnienia przesłanki z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tj. ustalenia, czy w niniejszej sprawie występuje "rażąca dysproporcja" pomiędzy niskimi dochodami skarżącego a jego faktycznym stanem majątkowy. W tym zakresie, Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez uzyskanie wyjaśnień od E. P. oraz jej matki na okoliczność regulowania opłat za studia oraz źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na ten cel., po udokumentowaniu uzyskanej przez Kolegium informacji o wysokości opłat za studia

Organ realizując wytyczne Sądu w tym zakresie uzyskał stosowny dokument z Uniwersytetu Medycznego w Ł., wskazujący wysokość uiszczanych przez córkę skarżącego opłat z tytułu czesnego. Nieskuteczne natomiast okazały się wezwania kierowane do żony i córki skarżącego, zmierzające do ustalenia źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Wezwania nie zostały doręczone adresatom bezpośrednio, ani w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. W tym zakresie postępowanie dowodowe będzie wymagało uzupełnienia.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Winny zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe i ustalić, czy córka skarżącego pozostawała z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w dacie złożenia wniosku. Wiążąca przy tym pozostaje dla organów ocena wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2009 r., że ustalenia dokonane przez pracowników przeprowadzających wywiad środowiskowy nie pozwalały na przyjęcie, iż faktyczna liczba osób zamieszkujących i wspólnie gospodarujących jest mniejsza niż wskazana przez skarżącego w deklaracji. Potrzebne są jeszcze inne dowody potwierdzające taką okoliczność faktyczną.

W zależności od wyniku tych ustaleń, w dalszej kolejności należy przejść do ustalenia dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy. W przypadku przyjęcia, że gospodarstwo skarżącego było w tym okresie dwuosobowe, organy winny jednoznacznie ustalić źródło pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na opłacenie studiów córki skarżącego i ocenić, czy mogą one być zaliczone do dochodów gospodarstwa domowego skarżącego. A więc, czy są to dochody w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Jeszcze raz podkreślić należy, że ustalenia, dotyczące prowadzenia przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z córką lub samodzielnie oraz ewentualnie kwestia wysokości osiąganych dochodów winna być rozważana z uwzględnieniem faktu, iż wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego składany był przez skarżącego w dniu 18 września 2008 r.

Reasumując, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz z naruszeniem przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

R.A.