Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1245/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant referent stażysta - Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi B.M. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 30 kwietnia 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. M., prowadzącą działalność

gospodarczą pod firmą "B." z siedzibą w

K. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca, Strona), jest informacja Polskiej Agencji

Rozwoju Przedsiębiorczości (zwany dalej PARP, Instytucja Pośrednicząca, IP, organ)

zawarta w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...]

wydana w przedmiocie protestu złożonego w ramach działania 1.3. Ponadregionalne

powiązania kooperacyjne, poddziałanie 1.3.2. Tworzenie sieciowych produktów przez

MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 28 grudnia 2017 roku Skarżąca złożyła do Polskiej Agencji

Przedsiębiorczości wniosek o dofinansowanie realizacji projektu p.n. "Dwa światy -

naturalny powrót do przeszłości z innowacyjną technologią przyszłości".

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] PARP

poinformowała Skarżącą o tym, że wniosek o dofinansowanie projektu ... nie został wybrany do dofinansowania z uwagi na to, że Komisja Oceny

Projektów uznała, iż projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów ponieważ w wyniku

oceny merytorycznej projekt uzyskał 26 punktów, co jest wielkością umożliwiającą

otrzymanie dofinansowania, lecz nie spełnił Kryterium nr 8 - Potencjał rynkowy produktu

będącego efektem projektu oraz opłacalność produktu. Wskazano, że aby projekt mógł

zostać rekomendowany do dofinansowania musi uzyskać w pierwszym obszarze co

najmniej 2 pkt, w drugim obszarze co najmniej 2 pkt oraz w trzecim obszarze 3 pkt.

Projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obszarze pierwszym i

trzecim, łącznie przyznano 2 punkty a tym samym kryterium nie zostało spełnione.

Skarżąca wniosła protest, kwestionując ocenę projektu w odniesieniu do

wskazanego wyżej kryterium.

W odpowiedzi na protest pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. PARP

poinformowała, iż nie uwzględniła protestu, podtrzymując wcześniejszą ocenę. PARP

wzięła pod uwagę opinię niezależnego eksperta, powołanego do składu Komisji Oceny

Projektu, który stwierdził brak podstaw do zmiany oceny zakwestionowanego Kryterium

merytorycznego nr 8 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz

opłacalność projektu. Projekt otrzymał 2 pkt na 9 możliwych.

Wskazano, że z oceny dokonanej przez Panel Ekspertów wynika, że projekt nie

spełnił następujących elementów podlegających ocenie w ramach kryterium nr 8, tj.

1) w podkryterium Analiza rynku:

- brak właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji klientów

indywidualnych i instytucjonalnych (pkt b),

- brak przedstawienia realnej analizy wielkości potencjalnego popytu w

odniesieniu do obecnej i prognozowanej wielkości rynku (pkt c),

2) w podkryterium Ocena strategii produktu:

- brak przedstawienia realistycznej strategii produktu i uwzględnienia

potencjalnego ryzyka (pkt a),

- brak uprawdopodobnienia sukcesu rynkowego projektu (pkt d),

3) w podkryterium Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu:

- brak wykazania opłacalności projektu.

W podkryterium Analiza rynku projekt uzyskał 0 pkt z uwagi na brak spełnienia

wszystkich punktów od a. do d. (nie spełniono podpunktu b. oraz c.).

W podkryterium Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu nie

przyznano punktów. Aby projekt mógł zostać rekomendowany do dofinansowania musi

uzyskać w kryterium nr 8 w obszarze Analiza rynku dla produktu co najmniej 2 pkt, a w

obszarze Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu 3 punkty.

Przedmiotowy projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obu

obszarach.

PARP dokonując oceny zarzutów zawartych w proteście stwierdził odnośnie

Podkryterium: Analiza rynku, że przywołane w proteście przez Wnioskodawcę badanie

(załącznik do wniosku ...) nie może stanowić podstawy

oceny kryterium, gdyż nie zostało załączone do wniosku będącego przedmiotem oceny

(nr [...]). Eksperci dokonujący oceny nie mieli możliwości

zapoznania się z wynikami ww. badań. Uwaga Wnioskodawcy odnośnie braku

możliwości dołączenia do wniosku Raportu z wyników badań jest bezzasadna, gdyż

Wnioskodawca ma możliwość zaprezentowania dokumentu na Panelu Ekspertów lub

przedstawienia konkluzji z przeprowadzonego badania w odpowiednim polu we

wniosku. W nawiązaniu do właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji

klientów, należy zgodzić się z Ekspertami dokonującymi oceny projektu, że załączony

do wniosku Raport z wyników badań nie precyzuje jakie grupy klientów zainteresowane

są poszczególnymi usługami. Wyniki badań zostały przedstawione w sposób dosyć

ogólny, nie dający podstawy do prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na

produkt.

Wskazano przy tym, że zasadna jest natomiast uwaga Wnioskodawcy w zakresie

zarzutu Ekspertów odnośnie nieporównywalności danych w Raporcie z powodu

udzielania odpowiedzi na różne pytania przez różną liczbę osób. Wiarygodność wyniku

uzależniona jest przede wszystkim od ilości osób odpowiadających na pytanie, nie ma

natomiast znaczenia czy na wszystkie pytania odpowiadają te same osoby.

W ocenie PARP Eksperci słusznie zauważyli, że wskazana we wniosku

informacja na temat wzrostu zainteresowania jogą nie jest równoznaczna z

zapotrzebowaniem na usługi, które znajdą się w ofercie Wnioskodawcy, podobnie jak

wzrost popytu na surowce zielarskie nie oznacza zapotrzebowania na usługi planowane

do realizacji z wykorzystaniem produktów ziołowych. Uwaga Wnioskodawcy w tym

zakresie jest bezzasadna.

Odnośnie analizy wielkości potencjalnego popytu w odniesieniu do obecnej i

prognozowanej wielkości rynku, PARP zgodził się z Ekspertami dokonującymi oceny

projektu, że Wnioskodawca nie wskazał wiarygodnych danych pozwalających na

oszacowanie potencjalnego pobytu na nową usługę w ujęciu ilościowym i

wartościowym. Informacje przedstawione we wniosku dotyczą jedynie ogólny danych

wykorzystania bazy noclegowej na rynku turystycznym. W wyniku realizacji projektu

Wnioskodawca nie będzie natomiast oferował usługi noclegowej, ale zorganizowane

pobyty wypoczynkowe, w ramach których niezbędne jest zapewnienie m.in. noclegu.

Motywatorem wyboru usługi przez przyszłych odbiorów nie będzie nocleg, ale

kompleksowa oferta wypoczynkowa.

Jak słusznie zauważa Wnioskodawca, wskaźnik wykorzystania miejsc

noclegowych informuje o średnim a nie maksymalnym wykorzystaniu miejsc

noclegowych w danym okresie czasu, niemniej jednak Wnioskodawca we wniosku nie

wskazał maksymalnego obłożenia obiektów noclegowych w poszczególnych okresach.

Z uwagi na powyższe w ocenie PARP trudno jest potwierdzić prawidłowość przyjętych

założeń odnośnie ilości miejsc noclegowych niezbędnych do świadczenia usługi.

PARP wskazał też, że dodatkowo w proteście wskazuje się, że ocena dokonana

przez PE wydaje się subiektywna. Wnioskodawca podkreśla, że wzorując się na swoim

innym wniosku ([...]) przeprowadzona ocena w zasadzie

identycznych założeń i wniosków z poszczególnych badań została oceniona

pozytywnie. PARP w pierwszej kolejności podkreślił odnośnie tego zarzutu, że w

każdym z przypadków ocena ekspercka jest dokonywana w innym składzie i stąd

wynika rozbieżność ocen między oceną wniosku złożonego w IV etapie a oceną

wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zasadą oceny projektów, jest niezależność opinii

ekspertów w odniesieniu do ocenianego wniosku o dofinansowanie projektu. Tym

samym za bezzasadny uznano zarzut, iż projekt powinien zostać oceniony w zakresie

przedmiotowego kryterium w sposób tożsamy w obu naborach.

Dodatkowo wskazano, że skład komisji zmieniono, zlecając w zakresie protestu

wykonanie niezależnej opinii przez eksperta dotychczas niezaangażowanego w proces

oceny wniosku. Mając także na uwadze podnoszone argumenty, do przygotowania

opinii zaangażowano eksperta oceniającego posiadającego bogate doświadczenie w

ocenie projektów w swojej specjalizacji.

Odnośnie Podkryterium: Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu

PARP wskazał na to, że co do opłacalności projektu, należy zgodzić się z Ekspertami,

że wyliczony przez Wnioskodawcę wskaźnik NPV jest błędny i wyliczony niezgodnie z

metodologią obliczania wskaźnika NPV.

Zgodnie z metodyką, wartości przepływów pieniężnych w poszczególnych latach

należy przemnożyć przez współczynnik dyskontowy, a następnie sumować otrzymane

wielkości. Wnioskodawca natomiast dokonał podzielenia wartości przepływów

pieniężnych przez wartości współczynnika dyskontowego, co istotnie zaburza

ostateczny wynik wskaźnika. Zastrzeżenia budzi także uwzględnienie w wyliczeniach

przychodów z całej działalności Wnioskodawcy, a nie tylko z działalności projektowej.

Należy zgodzić się z Ekspertami, że nieprawidłowe jest zaliczanie do

przychodów wartości amortyzacji, gdyż nie stanowi ona wydatku, niemniej jednak w

przypadku Wnioskodawcy powiększenie przychodów o kwotę amortyzacji miało na celu

zniwelowanie kosztu amortyzacji ujętego w pozycji Nt. Uwaga Wnioskodawcy w tym

zakresie jest więc zasadna.

Nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem Ekspertów, że projekt powinien

wykazywać opłacalność z podstawowych przepływów pieniężnych bez uwzględnienia

wartości rezydualnej. Zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu

w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, nie precyzuje

sposobu wyliczenia wskaźnika NPV. Szczegółowa informacja jak obliczyć NPV znajduje

się w załączniku do wniosku o dofinansowanie Prognoza finansowa projektu pod tabelą

służącą do wyliczenia NPV, gdzie wyraźnie wskazano, że w wyliczeniach NPV należy

uwzględnić wartość rezydualną. W przypadku inwestycji infrastrukturalnych

charakteryzujących się długim okresem zwrotu takie podejście jest jak najbardziej

zasadne.

Pomimo jednak, że wartość NPV przyjmuje wartość dodatnią, nie można

potwierdzić opłacalności projektu. Eksperci uznali brak możliwości potwierdzenia

prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości zapotrzebowania na usługi

oferowane w wyniku realizacji projektu, brak jest więc możliwości stwierdzenia, że

założenia stanowiące podstawę kalkulacji prognozy finansowej są wiarygodne i

potwierdzają realność prognozy, a tym samym nie można przyznać punktów z tytułu

opłacalności projektu.

Podsumowując PARP stwierdził, że protest w zakresie Kryterium merytorycznego

nr 8 - Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność projektu

jest bezzasadny, pomimo, że argumentacja Wnioskodawcy w odniesieniu do części

zarzutów stawianych przez Ekspertów została uznana. Brak jest jednakże podstaw do

zmiany punktacji w kryterium.

Tym samym PARP podtrzymał ocenę negatywną, ponieważ projekt nie spełnił

kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania

albo skierowany do właściwego etapu oceny.

Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. B. M. wniosła skargę na powyższe

rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając

się na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach

realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie

finansowej 2014-2020 (dalej: ustawy wdrożeniowej") stwierdzenia, że ocena projektu

została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny

wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PARP.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: naruszenie ustawy wdrożeniowej, a w

szczególności jej art. 37, art. 41, art. 43 oraz art. 45.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 37 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy wdrożeniowej

poprzez nierzetelną, pozbawioną uzasadnienia w dokumentach aplikacyjnych ocenę

Wniosku, w zakresie uznania, iż nie spełnia on merytorycznego kryterium nr 8. W

rozstrzygnięciu protestu w podkryterium: Analiza rynku podniesiony jest zarzut braku

możliwości zapoznania się Ekspertów z treścią badania. Podnoszenie zarzutu, że

określone badanie nie zostało dołączone do wniosku z przyczyn celowych ograniczeń

co do ilości załączników ( do 5 szt.) i ich rozmiaru nie może być powodem negatywnej

oceny kryterium wyboru projektów. Należy również zauważyć, że konkluzja z

przeprowadzonego badania została przedstawiona w odpowiednim polu wniosku, co

zostało przytoczone w złożonym proteście. Przytoczona w rozstrzygnięciu protestu

możliwość zaprezentowania na Panelu Ekspertów (PE) jest niemożliwa do

zrealizowania. Zgodnie z regulaminem konkursu Wnioskodawca w trakcie PE

zobowiązany jest do dokonania w nieprzekraczalnym czasie 30 minut prezentacji

projektu obejmującej zagadnienia dotyczące kryteriów oceny merytorycznej.

Przeprowadzenie tak szerokiego zakresu prezentacji w tak krótkim

regulaminowym czasie uniemożliwia zaprezentowanie dodatkowych dokumentów.

Należy zauważyć, że wnioskodawca nie został zobowiązany do dostarczenia badania w

oparciu o art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej.

W nawiązaniu do przytoczonej w rozstrzygnięciu zgody z oceną Ekspertów

dotyczącej właściwego określenia potrzeb, wymagań i preferencji klientów Skarżąca nie

zgadza się z brakiem podstaw do prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na

produkt stwierdzając naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Załączony do

wniosku o dofinansowanie raport z badań Badanie preferencji klientów Agroturystyki

nad Bugiem dotyczy badania preferencji klientów, jak również miało na celu zbadanie

zainteresowania projektowanym produktem sieciowym i składem pożądanych usług i

ich możliwą dostępność cenową, jednak nie stanowiło bezpośredniej podstawy do

oszacowania zapotrzebowania rynkowego na produkt. Załączony raport pomimo

zarzucanego braku sprecyzowania zainteresowania poszczególnych grup klientów w

sposób bardzo szczegółowy w rozbiciu na poszczególne usługi przewidywane do

realizacji w ramach projektu nie jest dość ogólny jak to stwierdzono w rozstrzygnięciu

protestu. Przeprowadzone badanie wyznacza grupy klientów w ujęciu struktury płci,

wieku, miejsca zamieszkania z uwzględnieniem najczęstszych regionów i wielkości

miejscowości, jak również z uwzględnieniem wykształcenia i osiąganych dochodów.

Zauważono też, że zapotrzebowanie rynkowe na produkt nie opierało się jedynie

na badaniu kwestionowanym w rozstrzygnięciu protestu. W złożonym wniosku w polu

Zapotrzebowanie rynkowe na produkt (str. 65-66) wyraźnie określono, że z uwagi na

brak innych dostępnych danych w oszacowaniu potencjalnego popytu posłużono się

wynikami badań statystycznych przeprowadzonych przez GUS. Podstawowe dane na

podstawie których przeprowadzono oszacowania wielkości rynku, na podstawie których

dokonano oszacowania przewidywanych przychodów uzyskane zostały z badań

przeprowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny zebranych w raporcie GUS -

Turystyka 2016. Pozostałe badania miały charakter pomocniczy i stanowiły

potwierdzenie obserwowanych procesów zachodzących na rynku usług turystycznych.

Zarówno badanie osób ćwiczących jogę stwierdzające związek ćwiczenia jogi z chęcią

poprawy kondycji fizycznej i psychicznej, jak również badania dotyczące popytu na

surowce zielarskie i badania stresu miały na celu pokazanie potrzeb i preferencji

klientów. Potrzeby i preferencje klientów przekładają się na zapotrzebowanie na

poszczególne usługi planowane do realizacji w ramach wnioskowanego projektu.

Stwierdzenie w rozstrzygnięciu, że uwaga Wnioskodawcy w tym zakresie jest

bezzasadna z jednoczesnym brakiem podania rzeczowego uzasadnienia jest zdaniem

Skarżącej niewłaściwa. Skarżąca nie zgadza się z przytoczonym w rozstrzygnięciu

uzasadnieniem dotyczącym analizy wielkości potencjalnego popytu w odniesieniu do

obecnej i przyszłej wielkości rynku. Zorganizowane pobyty turystyczno-zdrowotne będą

głównie przeznaczone dla klientów z poza Polski Wschodniej dlatego muszą oferować

usługę noclegu. Mając na uwadze, że średni wskaźnik wykorzystania miejsc

noclegowych w obiektach zdrowotnych wynosi 77,8 %, jak również że wszystkie pakiety

zaplanowane w ramach zorganizowanych pobytów produktu sieciowego oferować będą

usługi zdrowotne uwzględniając informację, że średnie wykorzystanie miejsc

noclegowych obejmuje przerwy wynikające z bieżących remontów i sezonowości to nie

ulega wątpliwości, że maksymalne wykorzystanie w niektórych okresach osiągnie

100%. Wskazano też na ocenę otrzymaną w poprzednim wniosku [...] , gdzie przyjęto do analizy identyczny

wskaźnik wykorzystania miejsc

noclegowych.

Skarżąca przedstawiła wiarygodne dane pozwalające na oszacowanie

potencjalnego popytu na produkt w ujęciu ilościowym i wartościowym w odpowiednich

polach wniosku ( str. 66-69). Dodatkowo zauważono, że w obliczu przytoczonych

wyjaśnień dotyczących błędnego założenia w oparciu o niewłaściwą definicję wskaźnika

poziomu wykorzystania miejsc noclegowych jako wartość maksymalną w miejsce

właściwej wartości średniej zakwestionowaną w proteście i podtrzymaną w

rozstrzygnięciu, zmniejszenie łącznej kwoty kosztów kwalifikowanych o koszty

dotyczące miejsc noclegowych w budynku zakwaterowania turystycznego nie jest

zasadny, pomimo wyrażonej pod presją czasu przez Skarżącą zgody na takie działanie

Komisji Oceny Projektów.

Odniesiono się też do rozbieżności ocen między oceną wniosku złożonego w IV

etapie a oceną wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zmiana składu Komisji Oceny

Projektów (KOP) nie może być przyczyną błędnej i subiektywnej oceny. Kryteria oceny

projektów powinny zapewniać równe traktowanie wnioskodawców niezależnie od składu

KOP. W przypadku uzasadnionych wątpliwości w ocenie spełnienia kryteriów wyboru

projektów, Instytucja Wdrażająca lub Instytucja Pośrednicząca zgodnie z art. 37 ustawy

wdrożeniowej może wymagać od wnioskodawców informacji i dokumentów

niezbędnych w powyższym zakresie. Skarżąca podtrzymuje zarzut, iż projekt powinien

zostać oceniony w zakresie podkryterium Analiza rynku w sposób tożsamy w obu

naborach w oparciu o przejrzyście skonstruowane kryteria wyboru projektów zgodnie z

art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej. Zastanawiająca jest

ocena niezależnego dodatkowego jednego Eksperta powołanego do przygotowania

opinii przytoczonej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu, stwierdzająca zarzuty

podnoszone w proteście za bezzasadne jednocześnie nie przytaczając rzeczowych

argumentów uzasadniających takie stanowisko.

W rozstrzygnięciu protestu w zakresie podkryterium Prognoza finansowa

wskazuje na opłacalność projektu ocena wniosku o dofinansowanie przedstawiona w

piśmie PARP z dnia [...] kwietnia 2018 r. w zakresie powyższego przedmiotowego

podkryterium kwestionuje sposób wyliczenia NPV i wyliczoną jego wartość według

Komisji Oceny Projektów mniejszą od zera. W złożonym proteście Skarżąca przyznaje,

że w wyliczeniach dokonano drobnego błędu rachunkowego. W rozstrzygnięciu

podnoszony jest ponownie zarzut, że z godnie z metodyką, wartości przepływów

pieniężnych w poszczególnych latach należy przemnożyć przez współczynnik

dyskontowy, a następnie sumować otrzymane wielkości. Wnioskodawca natomiast

dokonał podzielenia wartości przepływów pieniężnych przez wartości współczynnika

dyskontowego, co istotnie zaburza ostateczny wynik wskaźnika.

Skarżąca zgadza się z zaistnieniem powyższego drobnego błędu rachunkowego,

jednak nie zgadza się ze stwierdzeniem istotnego zaburzenia ostatecznego wyniku.

Zdaniem Skarżącej jest to oczywista omyłka, którą mogła zostać poprawiana z

udziałem lub bez udziału wnioskodawcy zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

Wyżej. Skarżąca dokonała ponownych wyliczeń NPV eliminując zaistniały błąd i w

złożonym proteście podaje poprawnie wyliczoną dodatnią wartość NPV zarówno bez

uwzględnienia wartości rezydualnej, jak też z jej uwzględnieniem. Opłacalność projektu

jest zachowana jeżeli wartość NPV jest większa od zera. W rozstrzygnięciu protestu

uznane są zarzuty podnoszone w proteście co potwierdza zarzucane naruszenie art. 37

ust. 1 oraz ust. 5 ustawy wdrożeniowej, jednak pomimo uznania dodatniej wartości NPV

ocena przedmiotowego kryterium pozostaje niezmieniona, z czym Skarżąca nie zgadza

się.

Skarżąca nie zgadza się ze stwierdzeniem Ekspertów, że pomimo uzyskania

dodatniej wartości NPV nie można potwierdzić opłacalności projektu z uwagi na brak

możliwości potwierdzenia prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości

zapotrzebowania na usługi oferowane w wyniku realizacji projektu. W dokonanej ocenie

wniosku Komisja Oceny Projektów w rozpatrywanym podkryterium nie zarzuca

podnoszonych w rozstrzygnięciu protestu zarzutów. W ocenie możemy przeczytać, że

Wnioskodawca zaprezentował sposób wyliczenia ceny usług oraz ich szacowaną ilość,

dokonał porównania z ofertą konkurencyjną na rynku nie stwierdzając w ocenie

błędnych lub wątpliwych założeń stanowiących podstawę sporządzenia prognozy

finansowej projektu. Podnoszenie nowych zarzutów dopiero w fazie rozstrzygnięcia

protestu pozbawia Skarżącą możliwości dwuinstancyjnego postępowania

przedsądowego, jak i rzetelnego postępowania zapewnionych przez art. 78 Konstytucji

RP oraz art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Niewłaściwa ocena KOP dokonana w zakresie podkryterium Analiza rynku nie

może się przekładać w sposób automatyczny na podkryterium Prognoza finansowa

wskazuje na opłacalność projektu, które powinno być oceniane wyłącznie na podstawie

dodatniej wartości NPV przy braku innych zarzutów w zakresie przedmiotowego

podkryterium w dokonanej ocenie wniosku.

W ocenie Skarżącej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w toku

postępowania oceniła wniosek w sposób nierzetelny z pominięciem przez organ

możliwości zwrócenia się o dodatkowe wyjaśnienia.

Złożono również wniosek o zobowiązanie PARP do dostarczenia do sprawy

umowy zawartej między Instytucjami Zarządzającą a Pośredniczącą. Uzasadniono to

tym, że Skarżąca winna mieć możliwość zapoznania się z treścią takiej umowy w celu

sprawdzenia, czy zachowane zostały przez stronę przeciwną wszystkie postanowienia

tej umowy mające istotne znaczenie proceduralne w niniejszej sprawie, w

szczególności możliwość rozpatrzenia złożonego protestu przez PARP.

W odpowiedzi na skargę PARP wniósł o jej oddalenie. IP przesłała też żądane

przez Stronę skarżącą porozumienie z dnia 28 kwietnia 2015 r., zawarte pomiędzy

Ministrem Infrastruktury i Rozwoju a PARP, potwierdzające umocowanie PARP jako

organu właściwego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie

wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w

zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.

U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.) – dalej: "ustawa wdrożeniowa", "ustawa" - w zw. z art. 3

§ 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny

legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego,

skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia,

że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i

naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do

ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując

sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39

ust. 1.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa",

prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie

ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy

nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania

administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników

organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację

zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów

administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy wdrożeniowej

przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach

sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami

systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie

obowiązującego.

Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana

jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia

systemu realizacji programu operacyjnego.

Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również

legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły

ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one

prawu.

Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania KOP oraz

organu rozpoznającego protest z prawem powszechnie obowiązującym, w tym

zgodności z:

- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego

Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu

Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy

ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego

Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i

Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE. L

347 str. 320),

- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia

17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i

przepisów szczególnych dotyczących celu " Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia "

oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 ( Dz. Urz. UE L 347

str.289)

- rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r.

uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w

zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE. L 187 str. 1),

- rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca

2014r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr

1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności,

Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz

Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne

dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu

Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego

(Dz. Urz. UE. L 138 str. 5),

- ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie

polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,

- Programem Operacyjnym Polska Wschodnia 2014-2020, zatwierdzonym

decyzją Komisji Europejskiej z dnia 16 grudnia 2014r.,

- Wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego w zakresie

trybu wyboru projektów na lata 2014 – 2020 (wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1

ustawy wdrożeniowej),

- Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO PW 2014-2020,

- Regulaminem konkursu Oś priorytetowa: I Przedsiębiorcza Polska Wschodnia,

Działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie

sieciowych produktów przez MŚP , nr konkursu 3, obowiązujący od 11 października

2017 r.,

- Kryteriami wyboru projektów PO PW, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych

produktów przez MŚP, stanowiącymi załącznik nr 1 do regulaminu,

Przy czym wskazać należy, że dokumenty określające warunki i procedury

obowiązujące w programach operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia

ustawowego, tj. art. 6, art.7, art. 41 ustawy wdrożeniowej.

Dokonując oceny zaskarżonej informacji należy zauważyć, że projekt Skarżącej

spółki po rozpatrzeniu protestu nie spełnił kryteriów oceny w ramach spornego

kryterium nr 8 Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu oraz opłacalność

produktu. Wskazano, że aby projekt (który uzyskał łącznie 26 pkt) mógł zostać

rekomendowany do dofinansowania, musi uzyskać w pierwszym obszarze tego

kryterium co najmniej 2 pkt, w drugim obszarze co najmniej 2 pkt oraz w trzecim

obszarze 3 pkt. Projekt nie uzyskał wymaganego minimum punktowego w obszarze

pierwszym i trzecim, łącznie przyznano 2 punkty a tym samym kryterium nr 8 nie

zostało spełnione.

W myśl postanowień Regulaminu konkursu , a konkretnie § 11 ust. 1, projekt

może zostać wybrany do dofinansowania, gdy spełnił kryteria wyboru projektów oraz

kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie pozwala na wybranie go

do dofinansowania.

W ust. 3 zapisano zaś, że projekt nie może zostać wybrany do dofinansowania,

gdy spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie

projektów w ramach konkursu nie pozwala na jego dofinansowanie lub nie spełnił

kryteriów wyboru projektów.

W § 14 zawarto postanowienia dot. procedury odwoławczej. Wynika z nich, że w

przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy

wdrożeniowej, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu na zasadach

określonych w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej. Protest wnoszony jest do PARP.

PARP rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu, o której mowa w art.

57 ustawy wdrożeniowej. Projekt może otrzymać dofinansowanie w wyniku procedury

odwoławczej pod warunkiem, że spełnił kryteria wyboru projektów i uzyska co najmniej

tyle punktów, ile uzyskał projekt umieszczony na ostatnim miejscu na liście projektów

wybranych do dofinansowania w ramach konkursu z uwzględnieniem kryteriów

rozstrzygających oraz pod warunkiem dostępności środków finansowych.

Jednocześnie z treści § 8 i § 10 Regulaminu konkursu wynika, że ocena

projektów dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów (KOP) i dzieli się na ocenę

formalną i merytoryczną, natomiast ocena merytoryczna projektów jest dokonywana

przez KOP w formie Panelu Ekspertów. Ocena merytoryczna projektów dokonywana

jest w oparciu o kryteria merytoryczne, określone w załączniku nr 1 do Regulaminu.

W myśl postanowień ogólnych Regulaminu konkursu przez Panel Ekspertów

(panel członków KOP) rozumie się członków KOP dokonujących wspólnej oceny

merytorycznej projektu.

Regulamin określa też zasady składania wniosków o dofinansowanie, i tak z § 6

ust. 14 wynika, że złożenie załączników musi nastąpić w terminie 2 dni roboczych od

dnia złożenia wniosku o dofinansowanie w Generatorze Wniosków. Wszystkie

dokumenty stanowiące załączniki do wniosku powinny być aktualne na dzień składania

wniosku. Nie jest dozwolone dołączanie dokumentów sporządzonych lub wystawionych

z datą późniejszą niż dzień złożenia wniosku.

Ponadto w § 7 ust 1 znalazł się zapis, że w przypadku stwierdzenia we wniosku

o dofinansowanie braków formalnych lub oczywistych omyłek, PARP wzywa

wnioskodawcę do ich uzupełnienia lub poprawienia. Wezwanie kierowane jest przez

PARP na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy. Wnioskodawca musi uzupełnić

braki formalne lub poprawić oczywiste omyłki, w terminie 7 dni od dnia wysłania przez

PARP wezwania. PARP może wysłać wezwanie do wnioskodawcy na każdym etapie

konkursu.

W ust. 4 wskazano, że Wnioskodawca jest zobowiązany do uzupełnienia lub

poprawienia wniosku o dofinansowanie wyłącznie w zakresie wskazanym w wezwaniu.

Niedopuszczalnym jest dokonanie przez wnioskodawcę innych zmian we wniosku, niż

wskazane w wezwaniu. Niedopuszczalne jest dokonanie przez wnioskodawcę zmian

we wniosku przed wysłaniem wezwania przez PARP.

Ust. 5 zawiera zaś zapis:

Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie lub poprawienie w nim oczywistej omyłki

dotyczy:

1) braku wymaganego załącznika do wniosku o dofinansowanie (w tym

złożenia załącznika w innym formacie, niż określony w § 6 ust. 12, złożenia załącznika

w wersji uniemożliwiającej jego odczytanie);

2) braku kompletności przesłanego załącznika (tj. braku stron, braków w

podpisach, pieczęciach, w potwierdzeniach za zgodność z oryginałem);

3) sporządzenia załącznika na niewłaściwym wzorze;

4) braku czytelności załącznika (...).

W ocenie Sądu nie można rozumieć zapisów Regulaminu konkursu tak, jak na to

wskazuje Skarżąca w swojej skardze i innych pismach kierowanych do PARP.

Zgodnie z przytoczonymi powyżej zapisami Regulaminu konkursu - po

dokonanej ocenie formalnej - KOP dokonuje oceny merytorycznej projektu, która jest

następnie przedstawiona wnioskodawcy. Na etapie tej części oceny (oceny

merytorycznej) dochodzi do spotkania przedstawicieli wnioskodawcy z Panelem

Ekspertów.

Patrząc na cyt. zapisy Regulaminu nie można zgodzić się ze Skarżącą, iż mogła

ona złożyć w późniejszym terminie dodatkowy załącznik do wniosku, a mianowicie

załącznik składany przy innym, wcześniejszym projekcie w ramach innego konkursu.

Nie może też skutecznie Strona skarżąca żądać brania pod uwagę przy ocenie projektu

dokumentów dołączonych do innego projektu czy oceny dokonywanej przez PARP w

ramach innego projektu i innego konkursu, czy też wzywania Wnioskodawcy do

składania wyjaśnień, albowiem zapisy Regulaminu konkursu oraz zapisy ustawy

wdrożeniowej, nie wskazują na taką możliwość.

Należy przy tym podkreślić, że brak tego załącznika, a mianowicie raportu z

badań dot. produktów ziołowych, co podkreśliła PARP, nie był powodem negatywnej

oceny kryterium wyboru projektów.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 w zw. pozostałymi

przepisami ustawy wdrożeniowej - Sąd uznał, iż przy ocenie projektu nie doszło do

naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zapewnienia przejrzystości i

rzetelności stosowanych reguł. Należy przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie

definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane

w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. a i b Wytycznych w zakresie

trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5

ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa

ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.

Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu

do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana

co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu,

jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie

na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym

znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.

W ramach konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze

komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz

udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.

Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z

ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co

najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów,

które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie

przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie

zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o

negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności

uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub

wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej.

Informacja dot. oceny wniosku Strony skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie

wyniku oceny spełnienia spornych kryteriów oraz wskazanie wszystkich okoliczności,

które przesądziły o negatywnej ocenie merytorycznej. Tym samym informacja spełnia

wymogi rzetelności określone w Wytycznych.

Sąd pragnie przy tym podkreślić, że ocena projektu jest dokonywana tylko i

wyłącznie na podstawie treści wniosku, jak i załączników do niego dołączonych, przy

czym treść wniosku nie podlega zmianom ani modyfikacjom, chyba że organ wezwie

Wnioskodawcę do dokonania uzupełnienia braków formalnych.

Sąd dokonując oceny dokumentów przedłożonych przez Skarżącego: wniosku,

oceny projektu, protestu oraz rozstrzygnięcia protestu, stwierdził, iż należy zgodzić się z

organem, iż zapisy zawarte we wniosku potwierdzają prawidłowość przeprowadzenia

oceny projektu.

Sąd – dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia – wskazuje na wstępie, że

projekt Skarżącego nie spełnił kryterium oceny w jednym kryterium merytorycznym.

Sąd w uzasadnieniu wyroku (w części historycznej) specjalnie przytoczył

obszerne stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu protestu, aby umożliwić dokładne

prześledzenie sposobu oceny organu.

Dokonując oceny rozstrzygnięcia protestu pod kątem wskazanym w przepisach

prawa, należy stwierdzić, iż organ odniósł się do wszystkich zarzutów, szczegółowo je

opisując i odpowiadając na nie. Oceniający dokonali innej oceny projektu, niż

oczekiwana przez Skarżącą, co z kolei spowodowało niespełnienie przez projekt

opisanych kryteriów.

Sąd nie jest przy tym uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej wniosku,

albowiem uprawnienia do tego posiadają eksperci, powoływani do oceny projektów w

danym konkursie. Sąd nie dysponuje specjalistyczną wiedzą niezbędną do rzetelnej i

szczegółowej oceny projektów w ich warstwie merytorycznej. Uprawnieniem Sądu jest

dokonanie oceny, czy organy prawidłowo dokonały oceny protestu w świetle art. 58

ustawy wdrożeniowej i przepisów właściwych dla danego konkursu, zawartych w

Regulaminie konkursu.

Sąd rozpatrując skargę sprawdza, czy ocena projektu została przeprowadzona w

sposób naruszający prawo, i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny,

nie jest natomiast jego zadaniem dokonywanie oceny merytorycznej tj. weryfikacji,

dlaczego oceniający wniosek eksperci ocenili wniosek jako spełniający dane kryterium,

czy też nie.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, iż PARP w

szczegółowy sposób odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w proteście.

W wyniku ponownej oceny Skarżąca nadal nie uzyskała spełnienia

kwestionowanego kryterium. Organ wskazał przy tym, że mimo uznania częściowej

zasadności protestu, wniosek został oceniony negatywnie w dwóch podkryteriach, co w

myśl Regulaminu konkursu spowodowało jego ocenę negatywną.

W ocenie Sądu z przedstawionej dokumentacji projektu, która podlegała ocenie

IP, na podstawie przytoczonych powyżej zapisów Regulaminu konkursu, organ wywiódł

prawidłową ocenę, której nie można zarzucić dowolności i braku zasadności. Jednostka

prawidłowo wskazała też, że ocena treści wniosku o dofinansowanie w kontekście

spełniania określonych kryteriów odbywa się wyłącznie na podstawie jego treści (oraz

załączników). Późniejsze dodatkowe informacje, w szczególności przekazywane w

proteście, nie mogą być brane pod uwagę na etapie rozpatrywania protestu.

Należy też zauważyć, że z Regulaminu konkursu i załączników do niego wynika,

jakie kryteria będą oceniane, czemu mają one służyć i w związku z tym, co należy

zamieścić we wniosku, aby dane kryterium mogło zostać pozytywnie dla wnioskodawcy

ocenione.

Ustawodawca w art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej postanowił, że regulamin

konkursu zawiera wzór wniosku o dofinansowanie projektu. Wniosek o dofinansowanie

stanowi jeden z podstawowych dokumentów dotyczących procedury dofinansowywania

unijnego i nie można uznać go w okolicznościach faktycznych sprawy za dokument

niemający wiążącego charakteru (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt II

GSK 2113/14, odnoszący się analogicznie do art. 29 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r.; wszystkie

powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń

Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego

konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por.

wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Podkreślić wypada

także, że Strona skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są

one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik

konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w

postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie

stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z

wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też

podanie informacji w sposób niejednoznaczny winien zostać oceniony negatywnie.

Organ w żaden sposób nie naruszył art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który

stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w

sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp

do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Postanowienia Regulaminu konkursu obowiązują w równym stopniu wszystkich

beneficjentów. Nie można więc zasadnie twierdzić, aby zastosowanie wspomnianych

postanowień Regulaminu konkursu względem Strony skarżącej, do czego obowiązany

był organ, naruszyło powołany przepis (podobnie NSA w wyroku z 9 stycznia 2014r., II

GSK 2322/13).

Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że

prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy

u.z.r.p.s. ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem,

kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd

administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a

także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie

obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec

kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.r.p.s., postanowienia systemu realizacji

programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.

Dokumenty określające warunki i procedury obowiązujące w programach

operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 5, art.6,

art. 41 ustawy wdrożeniowej. Z upoważnienia nie wynika, że akty te mogą regulować

pewne kwestie odmiennie niż ustawa wdrożeniowa. Dotyczy to przede wszystkim

przepisów z art. 45 ust.4 ustawy wdrożeniowej (właściwa instytucja przekazuje

wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z

uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub

informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektu) oraz art. 58 ust. 1

pkt. 1 tej ustawy (właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę

na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności

treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu,

wraz z uzasadnieniem). Zgodnie z zacytowanym przepisem ustawowym obie informacje

dotyczące oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu muszą zawierać uzasadnienie.

Uzasadnienie to musi odzwierciedlać zasadę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy

wdrożeniowej stanowiącą, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do

dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia

wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów

do dofinansowania. Skoro ww. informacje kierowane do wnioskodawcy zgłoszonego

projektu stanowią o dwustopniowym postępowaniu konkursowym kontrolowanym

również przez sąd administracyjny, to nie ulega wątpliwości, że wymagane przez

ustawodawcę uzasadnienie tych informacji musi spełniać element rzetelnego

wyjaśnienia przyjętej oceny. Wskazać należy, jak słusznie zaakcentował Naczelny Sąd

Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1051/13):

"uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją

ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny,

która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i

wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia

wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej

projekt został oceniony negatywnie. Jeżeli uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia

stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu.".

Natomiast w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1113/13) NSA

zaakcentował, iż: "...instytucja rozpatrująca protest powinna przeprowadzić

szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych

zarówno przez ekspertów w kartach ocen merytorycznych jak i skarżącą Spółkę w treści

złożonego protestu. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne "mechaniczne"

odwoływanie się do ocen recenzentów, czy wcześniej do ocen ekspertów.".

Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez

Instytucję Pośredniczącą, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku

procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonym

rozstrzygnięciu, wypada stwierdzić, że odpowiadają one prawu.

Odnosząc się zaś do poprawności oceny projektu to należy wskazać, że w tym

zakresie możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania, czy ocena

została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności

odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie

Sądu takich błędów IP nie popełniła. Przeprowadzona ocena nie jest obarczona

ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowiska

oceniającego, argumenty na jego poparcie. Analizując treść wniosku, pisma

informującego o negatywnej ocenie merytorycznej, protestu oraz pisma zawierającego

odpowiedź na protest, należy stwierdzić, iż oceniający w sposób trafny wskazali na

powody negatywnej oceny merytorycznej wniosku. Ocena zawiera szczegółowe

wyjaśnienie zasad oceny i uzasadnienie negatywnej oceny merytorycznej. Zarzuty

protestu jak i skargi nie podważają skutecznie prawidłowości dokonanej oceny.

W szczególności należy tu – w ocenie Sądu – wskazać na prawidłowe wskazanie

braku spełnienia podkryterium Analiza rynku projekt uzyskał 0 pkt z uwagi na brak

spełnienia wszystkich punktów od a. do d. (nie spełniono podpunktu b. oraz c.).

W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP, jak też z Ekspertami

dokonującymi oceny projektu, że załączony do wniosku Raport z wyników badań nie

precyzuje jakie grupy klientów zainteresowane są poszczególnymi usługami. Wyniki

badań zostały przedstawione w sposób dosyć ogólny, nie dający podstawy do

prawidłowego oszacowania zapotrzebowania na produkt.

Wskazana we wniosku informacja na temat wzrostu zainteresowania jogą, jak też

wzrost popytu na surowce zielarskie, nie jest równoznaczna z zapotrzebowaniem na

usługi, które znajdą się w ofercie Wnioskodawcy. W tym kontekście należy też zgodzić

się z organem, iż Wnioskodawca nie wskazał wiarygodnych danych pozwalających na

oszacowanie potencjalnego pobytu na nową usługę w ujęciu ilościowym i

wartościowym. Informacje przedstawione we wniosku dotyczą jedynie ogólny danych

wykorzystania bazy noclegowej na rynku turystycznym.

Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem projektu "Dwa światy" – naturalny

powrót do przeszłości z innowacyjną technologią przyszłości była kompleksowa usługa

polegająca na oferowaniu zorganizowanych pobytów mających na celu proekologiczny,

połączony z edukacją, rozrywką i zabawą, zajęciami ruchowymi i holistyczną dbałością

o zdrowie wypoczynek. Podkreślono przy tym w projekcie, że chodzi o przedstawienie

dwóch światów, tj. rzeczywistości współczesnej w zderzeniu z historyczną.

W wyniku realizacji projektu Wnioskodawca nie będzie tym samym oferował tylko

usługi noclegowej, ale zorganizowane pobyty wypoczynkowe, w ramach których

niezbędne jest zapewnienie m.in. noclegu. Motywatorem wyboru usługi przez

przyszłych odbiorów nie będzie zatem nocleg, ale kompleksowa oferta wypoczynkowa.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, iż wniosek nie zawiera zapisów, które

pozwoliłyby na ocenę oferowanej pełnej usługi wg zapisów projektu w kontekście

realnej analizy rynku.

Należy też zgodzić się z organem, że w każdym z przypadków ocena

dokonywane przez Panel Ekspertów jest dokonywana w innym składzie i stąd może

wystąpić rozbieżność ocen między oceną wniosku złożonego w IV etapie a oceną

wniosku w VI etapie konkursu nr 3. Zasadą oceny projektów, jest niezależność opinii

ekspertów w odniesieniu do ocenianego wniosku o dofinansowanie projektu. Nie można

tym samym podzielić zarzutu Skarżącej, że projekt powinien zostać oceniony w

zakresie przedmiotowego kryterium w sposób tożsamy w obu naborach.

Odnośnie podkryterium: Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu

nie przyznano punktów. W uzasadnieniu PARP wskazał na to, że co do opłacalności

projektu, należy zgodzić się z Ekspertami, że wyliczony przez Wnioskodawcę wskaźnik

NPV jest błędny i wyliczony niezgodnie z metodologią obliczania wskaźnika NPV.

Również Skarżąca potwierdziła ten błąd.

Pomimo jednak, że wartość NPV – po dokonaniu prawidłowego obliczenia -

przyjmuje wartość dodatnią, należy zgodzić się ze stanowiskiem PARP, że nie można

potwierdzić opłacalności projektu. Prawidłowo bowiem Eksperci uznali brak możliwości

potwierdzenia prawidłowości przyjętych założeń odnośnie wielkości zapotrzebowania

na usługi oferowane w wyniku realizacji projektu, brak jest tym samym możliwości

stwierdzenia, że założenia stanowiące podstawę kalkulacji prognozy finansowej są

wiarygodne i potwierdzają realność prognozy, a tym samym nie można przyznać

punktów z tytułu opłacalności projektu.

W ocenie Sądu brak wykazania realnej analizy zapotrzebowania na

proponowane w projekcie usługi (jeśli chodzi o wszystkie proponowane usługi w ramach

projektu, łącznie z noclegami), miał zasadniczy wpływ na ocenę również tego

podkryterium. PARP słusznie przy tym wskazała na brak możliwości weryfikacji

poprawności danych co do przyjętych przez Skarżącą założeń. W ocenie Sądu zabrakło

podstaw, na jakich zostały oparte kalkulacje, gdyż przedstawione badania są ogólne i

odnoszą się tylko do bazy lokalowej (dane za Głównym Urzędem Statystycznym).

Również przedstawiony przez Wnioskodawcę raport z badań pt. Badanie preferencji

klientów Agroturystyki nad B. nie mógł stanowić podstawy do dokonania rzetelnej

analizy odnośnie prognozy finansowej, gdyż był zbyt ogólny w swoich założeniach. Brak

też było analizy porównawczej co do cen podobnych produktów oferowanych na rynku,

jak te zawarte w projekcie.

Na zakończenie Sąd zauważa, że PARP w swoim rozstrzygnięciu odniósł się

szczegółowo do zarzutów protestu, które odnosiły się do wszystkich

zakwestionowanych podkryteriów. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów Strony

skarżącej zawartych w proteście, a tym samym w żaden sposób nie naruszył przepisów

ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej.

Należy przy tym powtórzyć, że Sąd - orzekając na podstawie cyt. przepisu art. 61

ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki wskazanej

w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób naruszający

prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest natomiast rolą

Sądu dokonanie oceny merytorycznej projektu, bowiem nie jest do tego upoważnionym,

nie ma też takich możliwości.

W ocenie Sądu PARP tym samym nie naruszyła przepisów ustawy

wdrożeniowej, zapisów Regulaminu konkursu, jak też mających zastosowanie w

sprawie przepisów prawa wspólnotowego, wskazanych w skardze.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.