Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 168/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi E. i Z.S. PPH A spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego o d d a l a s k a r g ę.


UZASADNIENIE

W dniu 23 października 2001 roku E. i Z.S. wspólnicy spółki cywilnej A zgłosili do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym przywieziony z Niemiec samochód ciężarowy marki Volkswagen T4.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Naczelnik Oddziału Celnego działając z upoważnienie Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. objął przedmiotowy samochód wnioskowaną procedurą oraz określił kwotę długu celnego z zastosowaniem obniżonej stawki celnej, na podstawie przedłożonego świadectwa przewozowego [...] z dnia [...].

W wyniku kontroli dokumentów po zwolnieniu samochodu, dokonanej z urzędu na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, przekazano załączone do zgłoszenia celnego świadectwo EUR.1 do weryfikacji niemieckim władzom celnym w oparciu o art. 32 Protokołu Nr 4 stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony.

Niemieckie władze celne w piśmie z dnia [...] i [...] poinformowały o wyniku przeprowadzonej weryfikacji, oświadczając tym samym, że opisany w przedmiotowym świadectwie przewozowym EUR.1 samochód ma pochodzenie z Polski.

Ujawnienie tego faktu stanowiło dla organu celnego podstawę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzja Nr [...] z dnia [...].

W wyniku wznowienia postępowania Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 927 ze zm.), art. 13 § 1, § 3 pkt 2 i 4, § 4, art. 15 § 1 pkt 1, art. 19 § 1, art. 20 § 1, art. 23 § 1, art. 83§1, art. 85§ 1, art. 209 §1 i § 2, art. 231 § 1 pkt 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeksu celnego (teksy jedn. Dz.U. 75 poz. 802 z 2001 r. ze zm.), art. 13, art. 16, art.17, art.,23, art.32 Protokołu Nr 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej w ramach Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony (Dz.U. Nr 104 poz. 662 z 1997r. ze zm), § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130 poz. 851 ze zm.), § 206 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104 poz. 1193 ze zm.) uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej długu celnego i określił prawidłową kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji a także o wstrzymanie wykonania decyzji .

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 187 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 2 ust. 2, art. 7 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony. W ocenie skarżących organy celne nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie, posłużyły się wybiórczo niektórymi przepisami w/w Protokołu Nr 4 z pominięciem tych przepisów ,w szczególności art. 2 ust. 2, art. 7 , które przy uwzględnieniu całego materiału jaki winien zebrać organ w tej sprawie przemawiały na korzyść skarżącego. Skarżący podkreślali, że sprowadzony samochód został wyprodukowany w 1998r. i że jedyną możliwością aczkolwiek bezzasadną wiązania przez władze niemieckie spornego samochodu z Polską mógł być ewentualny montaż części przedmiotowego samochodu w Polsce, w zakładach B w P., gdzie przeprowadzano prosty montaż samochodów tej marki, co w świetle art. art. 2 ust. 2, art. 7 Protokołu Nr 4 nie czyni tego samochodu pochodzącym z Polski.

Dodatkowy zarzut strony dotyczył wydania decyzji w oparciu o pisma niemieckich władz celnych z dnia [...], i [...], których treść jest wewnętrznie sprzeczna, bowiem pismo z dnia [...] informuje o polskim pochodzeniu towaru, a pismo z dnia [...] stwierdza, że przwidłowo w świadectwie przewozowym EUR.1 zakreślono pierwsza kratkę pola 14 potwierdzającego fakt wystawienia przedmiotowego dokumenty przez wskazane w nim władze celne oraz rzetelność zawartych w tym dokumencie informacji mimo, że stwierdzono, że wpis w polu 4 dotyczącym kraju pochodzenia winien być zmieniony z "Niemcy" na "Polska". W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzje w części dotyczącej podstawy prawnej(eliminując przepis dotyczący wartości celnej, która nie była przedmiotem postępowania), a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był przedmiotem odrębnego postępowania przed organami celnymi.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów strony wyjaśnił, że przyjęcie dowodu pochodzenia towaru nie wyklucza możliwości późniejszej weryfikacji danych wynikających ze zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów. Możliwość kontroli postimportowej zgłoszenia celnego przewiduje zarówno art. 83 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny jak i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Kontrola jest przeprowadzana przez upoważnione władze kraju eksportu, a wyniki takiej weryfikacji są wiążące dla władz kraju importu i nie mogą być przez nie podważane. Mając na uwadze wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez niemieckie władze celne, które nie potwierdziły preferencyjnego niemieckiego pochodzenia towaru (a co za tym idzie możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej) zaistniały więc przyczyny wznowienia postępowania i ustalenia prawidłowej kwoty długu celnego według autonomicznej stawki celnej.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie sprowadzony samochód nabył status polskiego pochodzenia na podstawie spełnienia postanowień art. 3 pkt 1 kumulacji dwustronnej, który stanowi, że "Materiały pochodzące ze Wspólnoty będą uważane za materiały pochodzące z Polski, jeśli zostaną użyte do produkcji towaru tam uzyskanego. Nie będzie konieczne poddanie ich wystarczającej obróbce lub przetworzeniu, pod warunkiem jednak, że zostały one poddane obróbce lub przetworzeniu wykraczającemu poza zakres czynności określonych w artykule 7(1) niniejszego Protokołu"

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie można zgodzić się z zarzutem strony dotyczącym sprzeczności występującej w treści pism niemieckich władz celnych z dnia [...], i [...]. Z pism tych jednoznacznie wynika, że świadectwo przewozowe EUR 1 Nr [...] jest prawidłowym dowodem polskiego pochodzenia samochodu. Zostało wystawione przez upoważnione i wskazane w tym świadectwie władze celne, a kwestia błędnego zapisu w polu 4 została wyjaśniona w piśmie z dnia [...].

Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zwrócił się pismem z dnia 13 listopada 2003 roku do firmy C z P. o rozkodowanie numeru nadwozia spornego samochodu. W odpowiedzi firma C poinformowała, że sprowadzony samochód został wyprodukowany w Polsce.

Wobec powyższego ustalono, że w stosunku do sprowadzonego samochodu posiadającego status polskiego pochodzenia nie ma możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej bowiem sprzeciwiają się temu przepisy art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego w związku z art. 16 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. nie doszło do naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej. Organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy jakim był w przedmiotowej sprawie wynik przeprowadzonej przez niemieckie władze celne weryfikacji dokumentu pochodzenia. Stanowisko wyrażone przez niemieckie władze celne jest dla organów celnych kraju importu wiążące, niepodważalne i wystarczające do wznowienia postępowania i wydania na jego podstawie decyzji określającej prawidłową kwotę długu celnego w tym wypadku na podstawie stawki celnej autonomicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie nieważności decyzji bądź, stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji oraz o zwolnienie skarżących od kosztów sądowych. W opinii skarżących rozkodowanie numeru nadwozia przedmiotowego samochodu nie wyjaśnia istoty sprawy, tym bardziej, ze firma C jest tylko importerem samochodów marki Volkswagen, a nie ich producentem. Organy celne winny wystąpić więc do zakładu B Sp. z o.o. w P. z odpowiednim zapytaniem celem wyjaśnienia jak wyglądał cały proces wytwarzania przedmiotowego samochodu i czy w 1998 roku nie sprowadzał się on tylko do prostego montażu części przywożonych z Niemiec. W tej sytuacji wobec niewyjaśnienia powyższej okoliczności nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, że zebrano cały materiał dowodowy mający znaczenie w sprawie. Według skarżących powoływanie się przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. na art. 3 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego jest nieuzasadnione bowiem artykuł ten również w swej treści odwołuje się do art. 7, na którego naruszenie powołują się skarżący twierdząc, że prosty montaż części dla otrzymania kompletnego wyrobu jak to miało miejsce zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie eliminuje możliwość uznania sprowadzonego samochodu za pochodzący z Polski.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśnił, że badanie spełnienia wymogów przepisów wynikających z Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego w tym art. 3 i art. 7 należy do organów celnych kraju eksportu przeprowadzających postępowanie weryfikacyjne, które udzielają wiążącej odpowiedzi władzom celnym kraju importu. Kontrola weryfikacyjna przeprowadzona w Niemczech jednoznacznie wykazała, ze zaimportowany przez stronę Volkswagen T4 nabył status towaru pochodzącego z Polski. Wobec powyższego nie przysługuje stronie stawka celna obniżona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z postanowieniami wiążącej Polskę umowy międzynarodowej tj. Protokołem Nr 4 do Układu Europejskiego obniżone stawki celne stosuje się dla towarów przywożonych na polski obszar celny jeśli:

-towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej

-pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze,

-spełniono warunki bezpośredniego przywozu do Polski.

Niezachowanie choćby jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej. Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru do właściwej procedury celnej ciąży na importerze (art. 64 i 65 kodeksu celnego). W przedmiotowej sprawie strona zadeklarowała pochodzenie towaru z Niemiec i przedstawiła świadectwo przewozowe EUR 1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżona stawkę celną dla sprowadzonego samochodu Volkswagen T4.

W świetle art. 83 ustawy z dnia 9 stycznia 997r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 75 poz. 802 ze zm.):

§ 1. Organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego.

§ 2. Po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania.

§ 3. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

Powyższy przepis określa uprawnienia organu celnego do podjęcia kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli został określony w § 2. Przepis § 3 określa skutki prawne jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Jeżeli w danej sprawie zaistnieją przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania , zakończonego ostateczną decyzją wydaną w trybie art. 65 § 4 organ celny uprawniony jest również do wznowienia postępowania na zasadach określonych w przepisach art. 240-246 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.).

W świetle art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego istnieje możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera wyrywkowo lub gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Zatem przesłanki dopuszczalności weryfikacji dokumentu EUR 1 są określone bardzo szeroko. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu na wniosek władz celnych kraju importu. Organy te bowiem wystawiły świadectwo przewozowe EUR 1 i one ponoszą odpowiedzialność za sprawdzenie pochodzenia towarów oraz za skontrolowanie spełnienia warunków do wystawienia świadectwa.

Przeprowadzona przez niemieckie władze celne weryfikacja dowodu pochodzenia towaru wykazała, ze opisany w świadectwie pochodzenia Volkswagen T4 nabył status towaru pochodzącego z Polski, co oznaczało, że nie posiadał preferencyjnego unijnego pochodzenia.

Należy podkreślić, że wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Zgodnie z powyższym wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera (patrz wyrok NSA z 8 wrzesnia 1998r. sygn akt I SA/Łd 777/97, Prawo Gospodarcze 1999 Nr 1 str. 40, wyrok NSA z 11 października 2002r. sygn. akt I SA/Łd 1798-1803/01-nie publikowany, wyrok WSA z dnia 14 lipca 2004r. sygn. akt 3I SA/Łd 383/03 – nie publikowany). Z tych względów przyjęcie przez organy celne, że przedłożony przez skarżących dokument EUR 1 nie potwierdzał niemieckiego pochodzenia pojazdu, znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Odpowiedź niemieckich władz celnych z dnia [...] jednoznacznie wskazywała, że samochód pochodzi z Polski. Z tym stanowiskiem wbrew twierdzeniom strony nie pozostaje w sprzeczności pismo niemieckich władz celnych z [...]. W piśmie tym przedmiotowe wadze potwierdziły dodatkowo, że świadectwo przewozowe EUR 1 Nr [...] zostało wystawione przez uprawnione i wskazane w nim władze i łącznie z wyjaśnieniami z [...] potwierdza polskie pochodzenie towaru.

W tej sytuacji organy celne miały podstawy do wznowienia w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...], w której zastosowano obniżoną stawkę celną na podstawie przedłożonego świadectwa przewozowego EUR 1, bowiem spełnione zostały przesłanki wynikające z powyższego przepisu.

Nie można zgodzić się za skarżącymi, że organy celne naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 187 Ordynacji podatkowej, bowiem nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie przeprowadziły postępowania dotyczącego wyjaśnienia przebiegu procesu wytwarzania przedmiotowego samochodu jak również okoliczności, czy w 1998 roku proces ten nie sprowadzał się tylko do prostego montażu części przywożonych z Niemiec. Należy podzielić stanowisko organów celnych znajdujące pełne oparcie w przytoczonych wyżej przepisach, że kwestie te należą do wyjaśnienia przez organy kraju eksportu, które wystawiają świadectwo pochodzenia. To one mają obowiązek kierując się dyrektywami wynikającymi z powoływanych przez skarżących przepisów Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego przeanalizowania procesów produkcyjnych decydujących o nadaniu pochodzenia towarowi.

Dla władz celnych kraju importu wynik weryfikacji jest wiążący i nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji. Ma też decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu co do istoty sprawy, a więc w kwestii pochodzenia towaru i możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej.

W tej sytuacji brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez stronę.

Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.