Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 727/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i, art. 40a ust. 5, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13l ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par. 1, 80.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 727/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., zwanej dalej udp) oraz pkt 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265, zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez A.O. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 (słownie: trzy tysiące) złotych uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nałożył na A. O. karę pieniężną w wysokości 3 000 (słownie: trzy tysiące) złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...] na odcinku granica m. [...] - [...] (z wyłączeniem m. [...]) w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58:34.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] października 2012 r., około godziny 17:55 na drodze krajowej nr [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował A. O. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 3 680 kg.

Zespół pojazdów został przeskanowany przy użyciu urządzenia kontrolnego (skanera [...]) znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej Inspekcji Transportu Drogowego, mając na celu kontrolę wymaganego urządzenia viaBOX. W wyniku skanowania ustalono, iż w kontrolowanym pojeździe brak jest urządzenia viaBOX służącego do poboru opłaty elektronicznej. Powyższe stało się przyczyną zatrzymania ww. zespołu pojazdów do kontroli mobilnej.

Podczas kontroli ustalono, iż do ww. pojazdu przypisany jest incydent o numerze indentyfikacyjnym [...]zarejestrowany w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58:34 przez bramownicę nr [...]). Treść komunikatu brzmiała: "Brak komunikacji z OBU, brak kontraktu." Kontrola pojazdu bezspornie potwierdziła, iż zatrzymany pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłaty elektronicznej (jednostkę pokładową viaBOX), a za przejazd na kontrolowanym odcinku drogi krajowej nie uiszczono opłaty elektronicznej o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Ponadto, podczas kontroli drogowej w dniu [...] października 2012 r., A.O. został przesłuchany w charakterze strony i potwierdził, iż podczas zarejestrowania ww. incydentu to on prowadził kontrolowany pojazd. Dodał, iż nie był świadom, że poruszając się po płatnych odcinkach dróg krajowych zespołem pojazdów przekraczającym 3,5 tony, podlega systemowi elektronicznego poboru opłat.

Wobec powyższego organ stwierdził, iż kontrolowany kierowca A.O. i poruszał się w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58:34 po drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. [...] - [...] (z wyłączeniem m. [...]), bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. W kontrolowanym pojeździe kierowca nie posiadał zamontowanego urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej viaBOX, zatem opłata elektroniczna nie była pobierana.

Droga krajowa, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego została wyszczególniona w załączniku nr 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, iż elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych.

Powołując art. 5 ust. 1 udp organ wskazał jakie rodzaje dróg zalicza się do dróg krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał też, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Powołując art. 13k ust.1 pkt 1 udp organ wskazywał, że za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego stanął na stanowisku, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Zdaniem organu z całokształtu materiału dowodowego wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią osoba która kierowała kontrolowanym pojazdem samochodowym, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

Odnosząc się do okoliczności podniesionych przez skarżącego organ stwierdził, iż ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Przesłankami odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których strona (kierujący) dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Organ podkreślił iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych.

Organ zauważył, iż cel dokonywanego przejazdu nie ma wpływu na ustalenie odpowiedzialności skarżącego. Wskazał też, że odpowiedzialność kierującego pojazdem nie jest uzależniona od tego w czyjej prawnej dyspozycji znajduje się zespół pojazdów, za przejazd którym nie uiszczono opłaty elektronicznej. Nie ma znaczenia, czy kierujący pojazdem jest posiadaczem samoistnym lub zależnym pojazdu, jak również czy dysponuje tytułem prawnym do kontrolowanego pojazdu. Odnosząc się do braku świadomości odnośnie tego, że dmc kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony organ wskazał, iż z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że przez pojazdy samochodowe rozumie się przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony. Przy określaniu dmc zespołu pojazdów sumuje się dmc pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Z dowodów rejestracyjnych kontrolowanego zespołu pojazdów w sposób bezsprzeczny wynikało, że dmc zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stanął też na stanowisku, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Stosownie bowiem do art. 83 Konstytucji RP każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.

Organ dodał, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w ww. załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkuje tym, iż opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

W ocenie organu podnoszone przez stronę okoliczności związane z trudną sytuacją materialną nie są to okoliczności istotnymi dla rozpoznania sprawy, bowiem ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych czy zdarzeń losowych.

Organ wskazywał także, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 133, poz. 773) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej.

Wyjaśnił, iż w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczona na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponderu (tzw. viaBOX) wysyłającego dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBOX) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora i następnie do centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

Organ zaznaczył, że w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2012 r. stwierdzono dwa incydenty polegające na nieuiszczeniu wymaganej opłaty elektronicznej za dwa przejazdy pojazdem o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. zdaniem organu z treści decyzji z dnia [...] października 2012r. nie wynikało jednak w sposób jednoznaczny, iż nałożona na jej mocy kara pieniężna w wysokości 3 000 zł została wymierzona za przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty po drodze krajowej nr [...] w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58. W treści decyzji nr [...] z dnia [...] października 2012 r., opisano bowiem dwa naruszenia w postaci dokonania przejazdu bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej, nie wskazując w niebudzący wątpliwości sposób, za które z powyższych naruszeń została nałożona kara pieniężna. Natomiast, w zawiadomieniu nr [...] (Numer [...]) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sposób jednoznaczny wskazano, że niniejsze postępowanie dotyczy przejazdu zarejestrowanego w systemie jako naruszenie o powyższym numerze identyfikacyjnym w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58:34. Organ ponownie rozpoznający sprawę wskazał, że nie tylko z zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ale przede wszystkim z decyzji nakładającej karę w sposób jednoznaczny oraz niebudzący wątpliwości powinno wynikać, jakiego naruszenia dotyczy nałożona kara. Tym bardziej jest to celowe, że na skarżącego nałożono dwie kary pieniężne za dwa odrębne incydenty. W świetle powyższego zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako niedostatecznie jasnej i budzącej wątpliwości co do treści. Jednocześnie wobec stwierdzonego w niniejszym postępowaniu naruszenia przez skarżącego art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, poprzez dokonanie przejazdu w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58:34 po drodze krajowej nr 81, za to naruszenie, na kierującego ww. zespołem pojazdów należało nałożyć na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

Z tych przyczyn organ, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 1 udp - w oparciu o wyniki kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. - nałożył na A. O. karę pieniężną w wysokości 3 000 zł z tytułu naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, poprzez dokonanie przejazdu w dniu [...] października 2012 r. o godzinie 13:58:34 po drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. [...] - [...] (z wyłączeniem m. [...]), bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej.

Skargę na opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.O. Jedną skargą objął decyzje Głównego Inspektora transportu Drogowego nr [...] i nr [...].

Podnosił, że jest osobą prywatną i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, obecnie jest na zasiłku rehabilitacyjnym i nie pracuje. Wskazywał też, że jest osobą ciężko chorą.

Skarżący podnosił, że nie jest w stanie zapłacić kary w wysokości dziewięciu tysięcy złotych za każdy przejazd osobno. Podnosił, iż nie miał pojęcia, że na przyczepkę musi mieć urządzenie i opłatę za przejazd. Wskazywał, że przyczepa była wynajęta i że właściciel nie poinformował go że należy wykupić urządzenie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania.

Z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji drogowej stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnym odcinku drogi krajowej, wyszczególnionej w załączniku nr 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej - w dniu [...] października 2012 r. o godz. 13:58:34, na zasadzie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia pełnej sekwencji, składających się na sprawę uiszczenia opłaty elektronicznej czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie czy do realizacji rzeczonego obowiązku nie doszło z przyczyn leżących po stronie kierowcy.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom.

Za niedostatecznie wyjaśnioną w niniejszej sprawie uznać należy zasadniczą kwestię ilości przejazdów zrealizowanych przez skarżącego w dniu [...] października 2012r. płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...] na odcinku granica m. [...] – [...] (z wyłączeniem m. [...]). W przedmiotowej sprawie jako wyróżnik przejazdu, za który nałożono karę pieniężną wskazano godzinę 13:58:34.

W sprawie o sygnaturze akt sądowych VI SA/Wa 728/13, która zarządzeniem wydanym na rozprawie w dniu 28 października 2013r. została połączona z niniejszą sprawą do wspólnego rozpoznania, została zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na skarżącego karę za przejazd tym samym odcinkiem drogi w tym samym dniu, zaś wyróżnikiem tego przejazdu była godzina 17:55.

Z kolei w skardze wniesionej na obie decyzje skarżący podniósł, że nie jest w stanie zapłacić kary w wysokości dziewięciu tysięcy złotych za każdy przejazd osobno.

W przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych obydwu spraw brak informacji o nałożeniu na skarżącego kolejnej kary. Organ nakładając dwie opisane kary jako wyróżnik przejazdów wskazał jedynie godzinę. Stwierdzić należy, że istotnie dwa zarejestrowane incydenty dzieli blisko cztery godziny różnicy. Jednak fakt ten sam w sobie nie musi oznaczać, że doszło do zrealizowania dwóch przejazdów po tym samym odcinku drogi. W ocenie Sadu organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny tej kwestii.

Nadto podnieść należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1467/12) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "[...] zarządcy dróg zobowiązani zostali do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna tabliczkami T-34. Znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34, stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję, co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku.

W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jaki i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania".

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku stanął też na stanowisku, że "umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka E-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się, na jakiej drodze znajduje się i dokonania odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką E-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać karę pieniężną.

Prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, to jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest taka sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji".

Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że: "zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku".

W świetle przytoczonych wywodów Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie organ również nie wyjaśnił istotnej w spawie kwestii prawidłowego oznakowania odcinka drogi, po którym realizowany był sporny przejazd.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Wszak pamiętać należy, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej szczególnego znaczenia nabiera respektowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, a przeprowadzone przez właściwy organ postępowanie administracyjne, aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych obowiązującymi przepisami (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 317/11, LEX nr 1170283).

Reasumując stwierdzić należy, że wydając przedmiotową decyzję organ administracji dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów.

Naruszenie wspomnianych przepisów - w ocenie Sądu – mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji GITD.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GITD uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.