Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 557/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej . z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 oraz art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", po rozpatrzeniu odwołania K. K. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2014r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014r. z powodu niestwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

2. Z ustaleń organu wynika, że Skarżący w dniu 26 czerwca 2014r. powołując się na przepisy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wniósł żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu A sp. z o.o. solidarnie ze Spółką oraz z drugim, byłym członkiem zarządu za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. i 2008 r.

Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania uzasadnił, że Urząd Skarbowy wydał w dniu 12 maja 2009r. "zaświadczenie o niezaleganiu" w którym stwierdził brak zaległości Spółki na dzień 11 maja 2009r. Wskazana okoliczność braku zaległości Spółki nie była - zdaniem Skarżącego - znana organowi odwoławczemu, istniała bowiem przed wydaniem decyzji i jako mająca wpływ na rozstrzygnięcie była istotna dla sprawy.

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej - działając na podstawie art. 241 § 1 w związku z art. 243 § 1 i § 2 i art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014r.

W toku postępowania Skarżący przy piśmie z dnia 4 września 2014r. przedłożył do akt sprawy niżej wymienione kserokopie:

- wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt [...],

- wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt [...],

- opinii "na okoliczność ustalenia, czy w okresie 4 kwietnia 2002r. do 30 września 2009r. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki A Sp. z o.o. sporządzoną na wniosek Sądu do sprawy [...] - wskazując, że z ww. dokumentów wynika, że w okresie kiedy był członkiem zarządu Spółki nie wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.

Ponadto przy piśmie z dnia 1 października 2014r. Skarżący przedłożył do akt sprawy kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 września 2014r. zwalniającej Skarżącego z odpowiedzialności za zaległości A Sp. z o.o. z tytułu składek za okres od czerwca 2009r. do sierpnia 2009r. w łącznej kwocie 119.533,29 zł.

3. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 30 października 2014r., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z powodu niestwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

4. Pismem z dnia 14 listopada 2014 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2014r. zarzucając jej naruszenie:

- art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, stwierdzone przez uprawnione do stosowania przepisów prawa upadłościowego i naprawczego sądy,

- art. 11 ust. 2 w związku z art. 12 ust 1 prawa upadłościowego i naprawczego oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że 21 października 2008r. wystąpiła przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co jest niezgodne z wyrokiem sądu powszechnego.

5. Decyzją z dnia 20 stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję z dnia 30 października 2014 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ustawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z treści art. 128 Ordynacji podatkowej. Z tego też względu przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Przedmiotem postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyć przy tym należy, iż przesłanki wymienione w powołanym przepisie nie dotyczą merytorycznej strony wydanej decyzji, lecz wad procesowych.

W rozpatrywanym przypadku Skarżący, we wniosku z dnia 26 czerwca 2014r. powołał się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postępowanie wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie w oparciu o wskazaną przesłankę dopuszczalne jest jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: po pierwsze - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe, po drugie - nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i po trzecie - nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Należy zauważyć, że nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). Użyte w przepisie określenie "okoliczność faktyczna" oznacza zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni, stąd też nie może stanowić postawy wznowienia postępowania odmienna wykładnia przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną. Zarówno nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polegać ma na tym, że nikt dotychczas (ani organ, ani strona) nie zgłosił ich ani nie ujawnił. Nie będzie też uzasadniać wznowienia postępowania powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby te fakty miały potencjalny wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

Organ wyjaśnił, że Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania uzasadnił, że Urząd Skarbowy wydał w dniu 12 maja 2009r. "zaświadczenie o niezaleganiu" w którym stwierdził brak zaległości Spółki na dzień 11 maja 2009r. Wskazana okoliczność braku zaległości Spółki nie była - zdaniem Skarżącego - znana organowi odwoławczemu, istniała bowiem przed wydaniem decyzji i jako mająca wpływ na rozstrzygnięcie była istotna dla sprawy.

Jak wynika z akt sprawy organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że B Sp. z o.o. (po zmianie A Sp. z o.o.) złożyła do Urzędu Skarbowego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2007r. i 2008r. oraz korekty zeznań, z których wynikały kwoty do zapłaty (zaległości). Spółka zobowiązań wynikających z ww. korekt nie uiściła w całości. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał Skarżącemu decyzję z dnia 30 grudnia 2013r. w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. Spółka w dacie wydania decyzji posiadała nadal zaległości podatkowe.

W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż w rezultacie okazanego po wznowieniu postępowania zaświadczenia z dnia 12 maja 2009r. nie można uznać za nowy dowód istotny dla sprawy, gdyż zaświadczenie to w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji tj. 30 grudnia 2013r. było nieaktualne.

Ponadto Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w w/w Spółce od dnia 26 lutego 2002r. do dnia 1 października 2009r. (jak wynika z akt sprawy druga korekta deklaracji CIT-8 za 2007r. - data wpływu do urzędu skarbowego dnia 16 września 2009r. została wypełniona i podpisana przez Skarżącego, trzecia korekta deklaracji CIT-8 za 2008r. - data wpływu do urzędu skarbowego dnia 5 października 2009r. została wypełniona i podpisana w dniu 30 września 2009r. przez Skarżącego). Słusznie zatem zauważył organ pierwszej instancji, że Skarżący miał wiedzę o wynikających z ww. korekt kwotach podatku do zapłaty. Stąd podniesiona we wniosku okoliczność, że Skarżący od 1 października 2009r. nie posiada "dostępu do dokumentacji Spółki" pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia.

Załączone przez Skarżącego kserokopie nie potwierdzają, w ocenie organu, konieczności wzruszenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku wskutek zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ odwoławczy zauważył bowiem, że Dyrektor Izby Skarbowej w swoim rozstrzygnięciu z dnia 14 maja 2014r. orzekł, że w przypadku A Sp. z o.o. zaistniały okoliczności do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, przy czym oceny kiedy powstał prawny obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez Spółkę dokonał mając na uwadze obowiązujące przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - tj. art. 10, 11 ust. 1, art 21 ust 1 ustawy.

W myśl tych regulacji dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, zaś dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Nieistotny jest przy tym rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań.

Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza bowiem jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 w/w ustawy. Każdy, kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny. Niewypłacalność ma miejsce już w pierwszym dniu opóźnienia, niezależnie od wielkości zobowiązań i niezależnie od tego jak duże jest opóźnienie w zapłacie (Piotr Zimmerman, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2007, str. 17).

W ocenie organu, w decyzji z 14 maja 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej, uwzględniając przytoczone przepisy i stan faktyczny sprawy, prawidłowo stwierdził, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 21 października 2008r. - wówczas bowiem nastąpił pierwszy dzień opóźnienia drugiego z kolei wymagalnego zobowiązania pieniężnego Spółki, którego ona nie zapłaciła.

Ustaleń tych nie mogą podważać przedłożone przez Skarżącego materiały dowodowe. Dokumenty te (pomijając, że część z nich tj. wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt [...] i decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 września 2014r. nie istniały w chwili wydania w/w decyzji ostatecznej zawierają stanowisko, które nie jest wiążące dla organów podatkowych w tej sprawie. Ponadto zasadnie organ pierwszej instancji zauważył, że kwestie związane z prawidłowością ustalenia przesłanek pozytywnych w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności solidarnej Skarżącego, jak i zbadanie przesłanek egzoneracyjnych w w/w sprawie mogły podlegać ocenie tylko w postępowaniu zwykłym. W rozpatrywanym przypadku nie zaistniała zatem sytuacja, w której wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane Dyrektorowi Izby Skarbowej. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, wszystkie dowody na, które powoływał się Skarżący zawarte są w aktach sprawy.

Z tych też względów uznać należało, że Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia 30 października 2014r. odmówił zasadnie na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014r., gdyż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych przez Stronę oraz jakakolwiek inna określona w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, będąca warunkiem koniecznym obligującym organ podatkowy do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie właściwym dla wznowienia postępowania.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, stwierdzone przez uprawnione do stosowania przepisów prawa upadłościowego i naprawczego sądy,

- art. 11 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że 21 października 2008 r. wystąpiła przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co jest niezgodne z wyrokiem sądu powszechnego,

- art. 121 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez występowanie przesłanek negatywnych wyłączających tę odpowiedzialność.

Z uwagi na wskazane powyżej naruszenie prawa, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych

W uzasadnieniu Skarżący powołując treść art. 116 Ordynacji podatkowej wskazał, że czasem właściwym do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest czas, w jakim zarząd spółki, nie będąc w stanie realizować zobowiązań względem jej wierzycieli powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Moment zgłoszenia wniosku ma charakter obiektywny, a punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego. Podkreślić należy, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeśli przesłanki do złożenia wniosku o upadłość nie zaistniały.

Zdaniem Skarżącego, opinia biegłego podlega, jak inne dowody ocenie. Jeśli opinia wyznaczonego biegłego jest kategoryczna, w sposób jednoznaczny i przekonujący wyjaśnia wszystkie okoliczności wymagające wiadomości specjalnych może stanowić podstawę dla przyjęcia jej wniosków, czy ocen.

Z uwzględnieniem opinii sporządzonej przez biegłego, zarówno Sąd Rejonowy jak i Sąd Okręgowy rozstrzygnęły, iż w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa A Spółka z o.o. nie zachodziła potrzeba wnioskowania o ogłoszenie upadłości spółki, a zatem nie ponosi on winy w niezgłoszeniu przedmiotowego wniosku. Mamy tu do czynienia z powagą rzeczy osądzonej.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że wnioski, do których doszedł sąd zostały oparte na przepisach ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, a więc tych samych, na podstawie których swoje ustalenia poczyniły organy podatkowe. Interpretowanie przepisów ustawy o prawie upadłościowym i naprawczym nie leży we właściwości rzeczowej organów podatkowych, tym samym brak podstaw do kwestionowania rozstrzygnięć sądów, które są właściwe do stosowania przepisów ww. ustawy.

Należy zgodzić się z organem podatkowym, że w dacie wydania decyzji nie było jeszcze wyroku Sądu Okręgowego, tym niemniej należy mieć na uwadze, że przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej odwołuje się nie tylko do nowych dowodów, ale do nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji. Taką okolicznością jest przesądzenie przez Sąd, że nie zachodziła potrzeba wnioskowania o ogłoszenie upadłości w okresie, kiedy w zarządzie zasiadał Skarżący. Poza tym należy zauważyć, że Sąd Okręgowy jedynie potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, a to zapadło przed wydaniem decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zasada państwa prawa sprzeciwia się takiemu działaniu organów, gdzie w tym samym stanie faktycznym, w oparciu o te same przepisy prawa sytuacja obywatela została oceniona odmiennie. Skoro wyroki sądów powszechnych odnoszą się do kwestii konieczności wnioskowania o ogłoszenie upadłości Spółki i nie były one znane organowi odwoławczemu, to stanowią one nową okoliczność w sprawie, którą organ odwoławczy powinien ocenić jak każdy dowód w sprawie.

W ocenie Skarżącego nawet gdyby przyjąć, że ww. wyroki mają jedynie walor dokumentu urzędowego, to wynikające z nich tezy nie zostały przez organ odwoławczy obalone. Tymczasem zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Z przepisu tego wynika, że obalenie (o ile to możliwe) wyroków sądów powszechnych nie może nastąpić poprzez zwykłą ocenę przez organ podatkowy zgromadzonych dowodów w sprawie.

W niniejszej sprawie sądy powszechne przeprowadziły postępowanie dowodowe mające na celu i ustalenie, czy nie zachodziła potrzeba wnioskowania o ogłoszenie upadłości spółki, a zatem czy Skarżący nie ponosi winy w niezgłoszeniu przedmiotowego wniosku, organy podatkowe dokonały jedynie oceny tych okoliczności bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.

7. W odpowiedzi za zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

8.1. Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem).

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie .

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

8.2. Wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny jest zasadność utrzymania w mocy wydanej w trybie nadzwyczajnym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2014 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014 r. wydanej w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu A sp. z o.o. solidarnie ze Spółką oraz z drugim, byłym członkiem zarządu za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. i 2008 r.

W postępowaniu podatkowym, stosownie do regulacji zawartej w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone w art. 240 Ordynacji podatkowej, to znaczy przynajmniej jedna z przyczyn w tym przepisie wskazanych.

Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególne uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

W przedmiotowej sprawie strona jako podstawę wznowienia postępowania wskazała przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że wznowienie postępowania w oparciu o powołany przepis następuje, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1) okoliczności lub dowody mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego (okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę),

2) są one istotne dla sprawy, tzn. mają wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, a więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części,

3) istniały w dniu wydania decyzji,

4) nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484/01, niepubl.).

Ponadto zwrot "wyjdą na jaw" użyty w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienie ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1454/99- ONSA 2001, Nr 3, poz. 123).

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (p. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, Lex nr 143703). Są to zatem takie okoliczności, które z badanego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego nie wynikały. Jeżeli zatem w toku postępowania podatkowego ujawnione zostały określone okoliczności faktyczne, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym w toku postępowania wznowieniowego, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 730/11, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, Lex nr 143703).

Przy ocenie, czy dana okoliczność miała przymiot okoliczności "nowej" nie ma znaczenia, jak wynika to wprost z gramatycznej wykładni omawianego przepisu fakt, że strona miała świadomość jej istnienia i mogła ją powołać. Nowa okoliczność (czy też nowy dowód) w rozumieniu tej normy, to taka, która nie była znana organowi w dacie orzekania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 752/14, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przyjmuje się też, że przez nową istotną dla sprawy okoliczność należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na inne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (S.Presnarowicz (w]: C.Kosikowski, L.Etel, R.Dowgier, P.Pietrasz, S.Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 845, p. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2484/01, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nowe dowody, to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę dowody jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym (por. B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1454/00, OSP z 2001 r. Nr 2, poz. 21, t. I).

8.3. Skarżący we wniosku z dnia 26 czerwca 2014 r. jako uzasadnienie istnienia przesłanki przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazał na okoliczność, iż Urząd Skarbowy wydał w dniu 12 maja 2009r. "zaświadczenie o niezaleganiu" w którym stwierdził brak zaległości Spółki na dzień 11 maja 2009r. Wskazana okoliczność braku zaległości Spółki nie była - zdaniem Skarżącego - znana organowi odwoławczemu, istniała bowiem przed wydaniem decyzji i jako mająca wpływ na rozstrzygnięcie była istotna dla sprawy.

Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania wznowieniowego przez Dyrektora Izby Skarbowej strona przedłożyła do akt sprawy kserokopie:

- wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt [...],

- wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt [...],

- opinii biegłego sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. "na okoliczność ustalenia, czy w okresie 4 kwietnia 2002r. do 30 września 2009r. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki A Sp. z o.o. sporządzoną na zlecenie Sądu Rejonowego do sprawy sygn. akt [...] - wskazując, że z ww. dokumentów wynika, że w okresie kiedy był członkiem zarządu Spółki nie wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.

Ponadto Skarżący przedłożył do akt sprawy kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 września 2014r. zwalniającej Skarżącego z odpowiedzialności za zaległości A Sp. z o.o. z tytułu składek za okres od czerwca 2009r. do sierpnia 2009r. w łącznej kwocie 119.533,29 zł.

Dokonując oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności i dowodów pod względem istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, należy uznać za prawidłowe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że podana we wniosku okoliczność braku zaległości podatkowej po stronie spółki wynikająca z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 maja 2009 r. o niezaleganiu w podatkach nie stanowi nowej okoliczności faktycznej jak i nowego dowodu istotnego dla sprawy, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że B Sp. z o.o. (po zmianie A Sp. z o.o.) już po dacie wydana ww. zaświadczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 maja 2009 r. złożyła korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2007r. i 2008r. z których wynikały kwoty do zapłaty (zaległości). Spółka zobowiązań wynikających z ww. korekt nie uiściła w całości. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję z dnia 30 grudnia 2013r w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

Zdaniem Sądu w związku z tym, że Spółka w dacie wydania decyzji posiadała nadal zaległości podatkowe nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Skarżącego wskazujące na zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 12 maja 2009 r. gdyż zaświadczenie to w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji tj. 30 grudnia 2013r. było nieaktualne.

Również podniesiona we wniosku okoliczność, że Skarżący od 1 października 2009r. nie posiada "dostępu do dokumentacji Spółki" pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia i nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Bowiem odpowiedzialność członka zarządu spółki kapitałowej określona w art. 116 O.p. nie jest uzależniona od stanu wiedzy członka zarządu w zakresie zaległości podatkowych spółki.

8.4. Natomiast przechodząc do dokumentów przedłożonych przez stronę tj. wyroków; Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt [...], Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt [...], opinii biegłego sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 września 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że ustaleń organów podatkowych dotyczących określenia momentu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nie mogą podważyć przedłożone materiały dowodowe. Zdaniem organu odwoławczego dokumenty te pomijając, że część z nich nie istniała w chwili wydania decyzji ostatecznej zawierają, stanowisko które nie jest wiążące dla organów podatkowych w sprawie.

Nie ulega wątpliwości, że zarówno wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2014r. sygn. akt [...] jak i decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 września 2014r. zostały wydane po dacie wydania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014r, której uchylenia domaga się strona w trybie postępowania wznowieniowego, a więc nie są to nowe dowody istniejące w chwili wydania decyzji ostatecznej.

Jednakże w ocenie Sądu organ odwoławczy pominął fakt, że zarówno opinia biegłego sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. sporządzona na wniosek Sądu Rejonowego do sprawy [...] na okoliczność ustalenia, czy w okresie od 4 kwietnia 2002r. do 30 września 2009r. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki A Sp. z o.o. jak i wyrok Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt [...], z którego to wynika, że Skarżący w przeprowadzonym postępowaniu sadowym wykazał, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie zachodziła potrzeba wnioskowania o ogłoszenie upadłości spółki, a więc nie ponosi on winy w niezgłoszeniu przedmiotowego wniosku, były dowodami istniejącymi w chwili wydania decyzji ostatecznej.

Należy zauważyć, że zarówno z treści decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2014r. jak i z akt sprawy nie wynika, że były to dowody znane organom podatkowym w chwili wydania decyzji.

W związku z tym w ocenie Sądu mając na względzie wskazane dowody (opinia biegłego sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. , wyrok Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt (...) konieczna była ocena czy złożone przez stronę w niniejszym postępowaniu dowody spełniały przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej tzn. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem Sądu argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej wskazująca, że dokumenty te zawierają stanowisko, które nie jest wiążące dla organów podatkowych nie spełnia oceny jaką winien dokonać organ w trybie wznowieniowym z uwzględnieniem treści przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W związku z brakiem tej oceny odnoszącej się do wymienionych dowodów zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

8.5. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, w szczególności dokona oceny złożonych przez stronę dowodów w postępowaniu wznowieniowym z uwzględnieniem treści przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze wskazane naruszenie przepisów postępowania przedwczesna jest ocena pozostałych zarzutów skargi.

8.6. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia o niewykonalności uchylonej decyzji uzasadnia art. 152 p.p.s.a.

Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania wydano w oparciu o art. 200 tej ustawy zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi.