Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 58/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 9, art. 77 par. 1 i  art. 79a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 24 ust. 2 i  art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi G. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej G. Ć. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy Ż. przyznał G. Ć. zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem A. Ć. począwszy od 1 listopada 2014 r.

Następnie w dniu 2 grudnia 2019 r. strona złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy Ż. odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ na podstawie decyzji z dnia [...] strona pobiera w związku z opieką nad mężem zasiłek dla opiekuna, a ponadto w orzeczeniach o niepełnosprawności nie wskazano daty, od której istnieje niepełnosprawność męża wnioskodawczyni.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, jeżeli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. bądź 25. roku życia oraz spełnione są pozostałe przesłanki przyznania tego rodzaju świadczenia. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w przypadku przyznania danej osobie zasiłku dla opiekuna nie można przyznać jej świadczenia pielęgnacyjnego, dopóki nie zrezygnuje ona z prawa do zasiłku dla opiekuna. Eliminacja z obrotu prawnego decyzji przyznającej wcześniejsze świadczenie musi nastąpić przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można bowiem przyznać świadczenia pielęgnacyjnego na okres, na który został przyznany zasiłek dla opiekuna lub na okres, w którym realizowana byłą decyzja przyznająca zasiłek dla opiekuna. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji powinien wyjaśnić stronie jej aktualną sytuację prawną i ocenić, czy w jej przypadku, poza przeszkodą w postaci posiadania prawa do zasiłku dla opiekuna, spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W razie złożenia przez stronę rezygnacji z zasiłku dla opiekuna organ pierwszej instancji powinien wyeliminować z obrotu decyzję przyznającą to świadczenie i przyznać świadczenie pielęgnacyjne, jeśli strona spełni pozostałe warunki do jego przyznania.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy Ż. odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ na podstawie decyzji z dnia [...] strona pobiera w związku z opieką nad mężem zasiłek dla opiekuna, a ponadto małżonek wnioskodawczyni ma dwóch pełnoletnich synów, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że dopuszczalne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka z uwagi na obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami. Ponadto Kolegium zauważyło, że organ pierwszej instancji, pomimo wskazań zawartych w decyzji SKO z dnia [...] nie wezwał wnioskodawczyni do złożenia jednoznacznego oświadczenia o bezwarunkowej rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Dlatego też organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy wnioskodawczyni, odpowiednio poinformowana o warunkach przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przejawia zamiar zrezygnowania przed przyznaniem jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z przyznanego jej prawa do zasiłku dla opiekuna.

W dniu 22 lipca 2020 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do złożenia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w terminie 30 dni.

W oświadczeniu z dnia 23 lipca 2020 r. wnioskodawczyni zrezygnowała z przyznanego jej prawa do zasiłku dla opiekuna na podstawie decyzji z dnia [...]., od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy Ż. uchylił za zgodą strony decyzję z dnia [...]. w sprawie przyznania stronie zasiłku dla opiekuna.

Natomiast decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy Ż. przyznał stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 1.830,00 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2020 r. oraz odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 grudnia 2019 r. do 31 lipca 2020 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że strona zrezygnowała z zasiłku dla opiekuna w dniu 23 lipca 2020 r., a prawo do tego zasiłku uchylono decyzją z dnia [...]. Stronie wypłacono zasiłek dla opiekuna w dniu 22 lipca 2020 r. w związku z tym świadczenie pielęgnacyjne przyznano od sierpnia 2020 r., natomiast za okres od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. odmówiono prawa do tego świadczenia, ponieważ w tym okresie wnioskodawczyni miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona wyjaśniła, że wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła oświadczenie, z którego wprost wynika, ze w chwili przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z pobierania zasiłku dla opiekuna. Nie doszło więc do zbiegu świadczeń. Poza tym organ nie umożliwił stronie dokonania wyboru, nie pouczając jej o prawie wyboru jednego ze świadczeń, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 27 ust. 5 ustawy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję W ocenie Kolegium, dopiero od momentu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...], uchylającej prawo do zasiłku dla opiekuna, wnioskodawczyni zaczęła spełniać wszystkie wymagane prawem warunki do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której w obrocie prawnym pozostawałyby dwie ostateczne decyzje, skierowane do tej samej osoby i obejmujące ten sam okres – przyznająca zasiłek dla opiekuna i przyznająca świadczenie pielęgnacyjne. Tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, określony w art. 32 ust. 1 ustawy, przewiduje wyłącznie wydanie aktu, skutkującego na przyszłość. Brakuje natomiast podstawy prawnej do ewentualnego dochodzenia zwrotu zasiłku dla opiekuna za okres od 1 grudnia 2019 r. do 31 lipca 2020 r. jako świadczenia nienależnie pobranego w świetle art. 30 ust. 2 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2019 r., zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca zauważyła, że składając rezygnację z zasiłku dla opiekuna w momencie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pozbawiłaby się środków niezbędnych dla własnego utrzymania na wiele miesięcy. Poza tym, nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, nie będąc uprzednio pouczona o prawie wyboru jednego z nich. Z treści oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika jednoznacznie intencja skarżącej co do wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia w części.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem od dnia 1 sierpnia 2020 r. i odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 31 lipca 2020 r., przy czym zagadnieniem spornym nie jest prawo do tego świadczenia, lecz ustalenie daty początkowej, od której świadczenie winno być przyznane, z uwagi na zbieg tego świadczenia z zasiłkiem dla opiekuna, który był skarżącej uprzednio przyznany.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Nie budziło wątpliwości organu, że skarżąca spełniła pozytywne przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Jest ona bowiem osobą zobowiązaną do alimentacji swojego męża, legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki, której sprawowanie wymagało od skarżącej zaprzestania wszelkiej aktywności zawodowej.

Przedmiotem sporu pozostaje natomiast ocena kwestii istnienia przesłanki negatywnej, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. i co się z tym wiąże, daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika bowiem z tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2092 ze zm.).

W ocenie Sądu, przyjęte przez organy stanowisko, nie uwzględniało w sposób prawidłowy okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności związanych ze złożeniem przez skarżącą oświadczenia z dnia 23 lipca 2020 r., w którym mając świadomość występującego zbiegu uprawnień, jednoznacznie dokonała wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego – świadczenia pielęgnacyjnego i zwróciła się o uchylenie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna, powołując się na art. 27 ust. 5 u.ś.r. Mianowicie, skarżąca oświadczyła o rezygnacji na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. z prawa do zasiłku dla opiekuna od dnia złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Żądanie skarżącej, wyrażone w jej pisemnym oświadczeniu jest jasne i zrozumiałe, ponieważ skarżąca dokonała wyboru świadczenia korzystniejszego i wniosła o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna. Skarżąca nie zamierzała więc pobierać jednocześnie dwóch świadczeń.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ukształtowanym na tle przepisów dotyczących zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych, przyjmuje się, że aby zagwarantować stronie wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można wymagać od niej uprzedniej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1676/18, z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1175/18 i z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 985/18 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).

Należy zatem podzielić w całej rozciągłości pogląd reprezentowany w podanych powyżej orzeczeniach sądów administracyjnych, że to na organie spoczywał główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który gwarantowałby skarżącej realizację jej żądania nie tylko w zakresie ustalenia samego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale również przyznania go na taki okres, jaki wynikał z momentu złożenia stosownego wniosku. Cytowane już orzecznictwo sądowe jako przykład takiego rozwiązania podaje m.in. jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekua, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w ramach jednej, dwuaspektowej decyzji.

Istniała zatem w tym zakresie możliwość takiego ukształtowania sytuacji prawnej strony, która pozwalałaby na uzyskanie przez nią uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego już od momentu złożenia przez nią wniosku, a której organy nie wykorzystały. Wprawdzie zamiana zasiłków niosłaby za sobą konieczność rozliczenia obu świadczeń ustalonych za ten sam okres, z których jedno już zostało wypłacone, lecz organ pomocy społecznej mógłby tego dokonać poprzez wzajemną kompensatę świadczeń i wypłacenie skarżącej różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego zasiłku dla opiekuna (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18, w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 158/19, we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 360/19).

Powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie nie może być w rozpatrywanej sprawie złożenie oświadczenia przez skarżącą o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w dniu 23 lipca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony

Organ pierwszej instancji pierwotnie rozpatrywał wniosek skarżącej w dniu 2 stycznia 2020 r. i już wówczas skarżąca winna uzyskać decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku. Natomiast organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu daty powstania niepełnosprawności męża skarżącej, pomimo odmiennego orzecznictwa samorządowych kolegiów odwoławczych i sądów administracyjnych oraz ze względu na pobieranie zasiłku dla opiekuna. Nieprawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącej i pozbawiać ją przysługującego jej świadczenia od dnia złożenia wniosku. Należy zwrócić uwagę, że w piśmie z dnia 9 grudnia 2019 r., skierowanym do skarżącej, organ pierwszej instancji jedynie przytoczył treść art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie informując skarżącej o konieczności złożenia pisemnej rezygnacji z zasiłku dla opiekuna i złożenia wniosku o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. SKO, zaleciło w decyzji z dnia 19 lutego 2020 r., aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji wyjaśnił stronie jej aktualną sytuację prawną i ocenił, czy w jej przypadku, poza przeszkodą w postaci posiadania prawa do zasiłku dla opiekuna, spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W razie złożenia przez stronę rezygnacji z zasiłku dla opiekuna organ pierwszej instancji powinien wyeliminować z obrotu decyzję przyznającą to świadczenie i przyznać świadczenie pielęgnacyjne, jeśli strona spełni pozostałe warunki do jego przyznania. Kolegium uznało również, że rezygnacja z zasiłku dla opiekuna na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego może nastąpić po uzyskaniu informacji od organu gminy, że osoba wnioskująca spełnia wszystkie przesłanki determinujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W wezwaniu z dnia 4 marca 2020 r. organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącą jedynie do wskazania innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z małżonkiem strony. Również w piśmie z dnia 27 marca 2020 r. organ nie poinformował skarżącej o konieczności złożenia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna i decyzją z dnia [...] odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu SKO w decyzji z dnia [...]. SKO zauważyło, że organ pierwszej instancji, pomimo wskazań zawartych w decyzji SKO z dnia [...]. nie wezwał wnioskodawczyni do złożenia jednoznacznego oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Dlatego też organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy wnioskodawczyni, odpowiednio poinformowana o warunkach przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przejawia zamiar zrezygnowania przed przyznaniem jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z przyznanego jej prawa do zasiłku dla opiekuna.

Dopiero wówczas organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 22 lipca 2020 r. wezwał stronę do złożenia rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Strona złożyła niezwłocznie oświadczenia a z dnia 23 lipca 2020 r. o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna.

W ocenie Sądu, skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji uchybień proceduralnych organu pierwszej instancji i nieprawidłowego wykonywania zaleceń organu odwoławczego. W efekcie skarżąca została pozbawiona należnego jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres ośmiu miesięcy od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r., czego nie można zaakceptować z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wypłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Ponadto, jak słusznie uznało Kolegium, że rezygnacja z zasiłku dla opiekuna na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego może nastąpić po uzyskaniu informacji od organu gminy, że osoba wnioskująca spełnia wszystkie przesłanki determinujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Informację tego rodzaju skarżąca otrzymała dopiero w dniu 22 lipca 2020 r.

Należało więc przyjąć, że pominięcie okoliczności związanych z dokonaniem przez skarżącą wyboru korzystniejszego świadczenia, z jednoznacznym zrzeczeniem się przez nią prawa do dalszego pobierania zasiłku dla opiekuna, stanowiło o naruszeniu przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Uniemożliwiło to tym samym zastosowanie regulacji art. 24 ust. 2 u.ś.r. i przyznanie stronie świadczenia począwszy od grudni 2019 r., tj. od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o jego ustalenie. Organ w sposób nieuprawniony przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres krótszy, aniżeli wynikało to z daty złożenia przez nią wniosku.

Zakwestionowana decyzja narusza zatem art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. i art. 24 ust. 2 u.ś.r. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też decyzję Kolegium należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c). Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie II wyroku zasądzono od organu na rzecz skarżącej, zwrot kosztów postępowania (koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł).

Wskazania co do dalszych czynności sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyjęcia, że skarżącej świadczenie pielęgnacyjne przysługuje już od momentu złożenia wniosku. Organ wyda rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 27 ust. 5 u.ś.r. Organ winien jednocześnie uwzględnić konieczną w niniejszej sprawie kompensatę świadczeń za okres od momentu złożenia wniosku do momentu faktycznej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.