Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2038/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 8 i 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 140, art. 144
journal: Dz.U. 2016 poz 380
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
article: art. 20 ust. 1, 2, art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B. D. i A. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 726/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z 12 sierpnia 2022 r., nr 726/OPON/2022, Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda",) działając na podstawie "art. 138 § 2" ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania i B. D.-T. i A. T. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 23 czerwca 2022 r., nr 54/2022, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. P. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, na działce nr ewid. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w W. – utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że do Prezydenta m.st. Warszawy wpłynął 9 września 2021 r., wniosek inwestora o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na ww. budowę, ostatecznie uzupełniony 24 listopada 2021 r., po postanowieniu Prezydenta m.st. Warszawy z 2 listopada 2021 r., nr 165/2021.

Prezydent m.st. Warszawy, decyzją z 3 grudnia 2021 r., nr 178/2021, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania B. D.-T. i A. T., decyzją z 24 stycznia 2022r., nr 76/OPON/2022, uchylił ww. decyzję Prezydenta z 3 grudnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent m.st. Warszawy, postanowieniem z 22 kwietnia 2022 r., nr 42/2022, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych projektach budowlanych. Odpowiedź na powyższe organ I instancji otrzymał 17 maja 2022 r. i pismem z 2 czerwca 2022 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją. B. D.-T. i A. T. 13 czerwca 2022 r. skierowali pismo do Prezydenta z prośbą o przedstawienie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.

Prezydent m.st. Warszawy, decyzją z 23 czerwca 2022 r., nr 54/2022, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. D.-T. A. T.

Organ odwoławczy przytoczył treść m.in. art. 32 ust. 4, art. 33 ust.2, art. 35 ust. 1 i ust. 4 Pr. bud. W jego ocenie, postępowanie organu I instancji, zakończone decyzją z 23 czerwca 2022 r., zostało przeprowadzone poprawnie. Powołując się na orzecznictwo Wojewoda wyjaśnił, że dokonanie szczegółowych sprawdzeń projektu przed jego zatwierdzeniem jest o tyle istotne, że zatwierdzony już projekt stanowi jednocześnie podstawę do udzielenia pozwolenia na budowę, co następuje, co do zasady, w jednej decyzji (art. 34 ust. 4 Pr. bud.). W razie niedokładnego zbadania tego projektu i braku wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do jego treści, zgodności z przepisami prawa, posiadanych uzgodnień, nie będzie można postawić później Inwestorowi zarzutu prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z udzielonym pozwoleniem. Z powyższych względów zatwierdzenie projektu w decyzji musi być poprzedzone jego wnikliwą kontrolą przeprowadzoną przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Prezydent m.st. Warszawy z uwagi na braki i nieprawidłowości, które wystąpiły w przesłanej dokumentacji, postanowieniem z 22 kwietnia 2022 r., nr 42/2022 zobowiązał inwestora do usunięcia braków we wniosku i w projekcie budowlanym, w zakresie:

1. doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), dalej: "rozporządzenie", poprzez wskazanie odległości miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych;

2. doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z § 13, § 57, § 60 ww. rozporządzenia, poprzez wyjaśnienie kwestii nasłonecznienia w sposób czytelny i zrozumiały, pozwalający na skontrolowanie przeprowadzonej analizy;

3. doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1935), dalej: "rozporządzenie MTBiGM", poprzez zaopatrzenie części rysunkowej projektu w niezbędne oznaczenia graniczne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego;

4. doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z § 8 ust. 3 rozporządzenia MTBiGM, poprzez uzupełnienie legendy o wszystkie oznaczenia wrysowane na rysunku projektu zagospodarowania terenu.

W ocenie organu odwoławczego, inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Pr. bud., warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do treści pisma z 15 lipca 2022r. (stanowiącego odwołanie od decyzji Prezydenta z 23 czerwca 2022r.), zwrócił uwagę na związanie przepisami Prawa budowlanego w zakresie sprawdzenia zgodności przedłożonego projektu budowlanego. Podkreślił, że uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno - budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do. projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.).

W myśl § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.

Zgodnie z informacją powziętą m.in. z opisu do projektu zagospodarowania działki (s. 4 projektu budowlanego), przedmiotowa działka nie przekracza szerokości 16 m. Wysokość projektowanych budynków została dopasowana do sąsiedniej zabudowy. Ściana granicząca z budynkiem znajdującym się na działce nr 30 została zaprojektowana tak, aby stanowiła ścianę oddzielenia p.poż REI60 z izolacją termiczną z wełny mineralnej. Zaprojektowany budynek nie będzie powodował nadmiernego przesłaniania oraz zacieniania pomieszczeń w budynku będącym własnością skarżących. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud., pod rygorem odpowiedzialności karnej), obejmujące działkę ewidencyjną nr [...].

Na obszarze przedmiotowej inwestycji obowiązuje decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lipca 2018 r., nr 46/2018 o warunkach zabudowy. Inwestycja jest zgodna z jej ustaleniami. Ponadto, za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjnych odpowiada projektant, co potwierdza w swoim oświadczeniu, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Pr. bud., natomiast na organie architektoniczno-budowlanym spoczywa obowiązek sprawdzenia projektu zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w art. 35 Pr. bud. Przedmiotowe oświadczenia znajdują się w projekcie budowlanym i zostały podpisane przez projektantów.

Wojewoda stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z wymogami zawartymi w art. 34 Pr. bud., spełniając wymagania rozporządzenia MTBiGM z 25 kwietnia 2012 r., oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.

Zarzuty podniesione przez odwołujących nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. Stosownie do art. 4 Pr. bud., każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na celu budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kreuje, więc wolność budowlaną, jako zasadę prawa wypływającą z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Z kolei, stosownie do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Wojewoda dodał (powołując się na orzecznictwo), że wobec zasady wolności budowlanej, ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor- właściciel nieruchomości, na której ma powstać obiekt budowlany, decydować będą o dopuszczalności jego wybudowania czy miejscu posadowienia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Pr. bud., obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie wszystkie interesy osób trzecich podlegają ochronie; chronione są wyłącznie interesy prawne, a nie są chronione interesy jedynie faktyczne. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego rozumiane jest jako naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, obowiązujących w procesie inwestycyjnym. W jego ocenie w zasadzie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże, gdy w sprawie uzyskano wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie - to nie można stawiać skutecznego zarzutu, że wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego jest niezgodna z prawem. Strony skarżące powinny mieć na względzie, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego.

Przedłożony w niniejszej sprawie projekt budowlany jest kompletny, wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, złożono oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokonując ponownej analizy przedłożonej dokumentacji projektowej stwierdził również, że pozostałe zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu nie znajdowały uzasadnienia.

Z tą decyzją nie zgodzili się B. D.-T. i A. T., wnosząc pismem swego pełnomocnika, datowanym na 16 września 2022 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

"I. Przepisów prawa mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 138 § 1 pkt 2 1 w związku z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. przez:

a) brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, a w konsekwencji oparcie zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym; niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nienależyte wyjaśnienie podstaw do zastosowania przez organ § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie) w ten sposób, że projekt budowalny jest sprzeczny z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 46/2018 z 23.07.2018 r. o warunkach zabudowy, w szczególności jej punktem 2.1.1. tj. zakazem pozbawieniem Skarżących dostępu do drogi publicznej, bowiem na skutek wydanej decyzji sporna inwestycja posadowiona będzie w ostrej granicy z nieruchomością Skarżących (działka ew. [...]), o szerokości ok 4 metrów, która stanowi drogę dojazdową pozostałej części nieruchomości. Chodzi tu o brak zapewnienia dostępu do nieruchomości Skarżących, w szczególności podczas prowadzenia prac budowlanych i uniemożliwienie dojazdu pojazdów do nieruchomości Skarżących (w szczególności takich jak karetka pogotowia, wóz straży pożarnej etc.) wobec konieczności usytuowania na tej drodze rusztowań koniecznych dla budowy spornej inwestycji;

b) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z 23 lipca 2018 r., (decyzja o warunkach zabudowy) podczas gdy jest ona sprzeczna w zakresie wskazanym w lit. a), a także pominięcie okoliczności, iż w żadnym zakresie decyzja o warunkach zabudowy nie daje możliwości posadowienia inwestycji w granicy nieruchomości;

c) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego polegającym na przyjęciu, iż projekt budowalny stosuje rozwiązania chroniące interesy osób trzecich w postaci braku pozbawienia dostępu do drogi publicznej;

d) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym uznaniem, że planowana inwestycja spełnia wymóg nasłonecznienia, podczas gdy budynek zlokalizowany na działce Skarżących nie ma zapewnionego wymaganego nasłonecznienia;

e) niedokonanie wszechstronnego rozważenia całokształtu sprawy; niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, brak przeprowadzenia analizy czy projektowana inwestycja nie narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 14 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

f) dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając wyłącznie interes jednej ze stron postępowania administracyjnego - Inwestora.

2) § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 14 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie nie zachodzi podstawa do odstąpienia od podstawowych odległości przy sytuowaniu budynku względem granic działki, a decyzja o warunkach zabudowy nie przewiduje możliwości usytuowania budynku w odległości innej niż wskazana w § 12 ust. 1 rozporządzenia.

3) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane wobec nieuwzględnienia tego przepisu w sytuacji, gdy zachodziła konieczność uwzględnienia ochrony uzasadnionego interesu Skarżących wynikającego z przepisów art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego;

4) art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zapewniający poszanowanie dla zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela wobec władczego działania władzy publicznej, poprzez:

a) nie odniesienie się do uwag Skarżących zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

b) brak wyjaśnienia kwestii budowy inwestycji w ostrej granicy z działką Skarżących, podniesionych w odwołaniu Skarżących.

5) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 i 107 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, przede wszystkim w przedmiocie ustalenia czy postępowanie organu I instancji zatwierdzające projekt budowalny i udzielające inwestorowi pozwolenia na budowę, zostało przeprowadzone poprawnie oraz czy decyzja jest zgodna z warunkami zabudowy".

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że art. 35 Pr. bud., określa granice działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Organ nie ma prawa ingerencji w merytoryczną część projektu, a jedynie sprawdza jego prawidłowość pod względem zgodności z przepisami prawa i to w zakresie ściśle przez ustawę określonym. W świetle art. 34 ust. 3 pkt 1 Pr. bud. i § 8 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, będący elementem projektu budowlanego projekt zagospodarowania działki lub terenu w swojej części opisowej i rysunkowej powinien zawierać m.in. określenie układu komunikacyjnego, w tym dojazdów. Obowiązkiem inwestora jest wykazanie w złożonym projekcie budowlanym, że planowana inwestycja w razie udzielenia pozwolenia na budowę będzie miała zapewniony dojazd do drogi publicznej o odpowiednich parametrach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane, oprócz jej położenia w terenach budowlanych, jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dostępu do drogi publicznej, przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi to być dostęp prawnie zagwarantowany. Sprzeczne z ww. wymogami jest ukształtowanie dojazdu dla nieruchomości sąsiedniej względem inwestycji. Ta również powinna mieć zapewniony realny dojazd, a nie potencjalny.

W myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych, należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. W ocenie skarżących powyższe narusza zaskarżona decyzja, względem dojazdu do ich nieruchomości. Decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana przedwcześnie, bez poczynienia istotnych ustaleń i wyjaśnienia wątpliwości w zakresie jak zostanie zorganizowany dojazd do ich działki, podczas realizacji inwestycji. Zgodnie z projektem, planowana inwestycja posadowiona będzie bezpośrednio przy działce należącej do skarżących, która w miejscu projektowanego posadowienia inwestycji ma szerokość ok. 4m i stanowi jedyną wewnętrzną drogę dojazdową do pozostałej części nieruchomości skarżących, na której posadowiono budynek mieszkalny. Bez posadowienia urządzeń budowlanych na gruncie należącym do skarżących, zrealizowanie objętej zaskarżoną decyzją inwestycji, jawi się jako niewykonalne. Z kolei, jakiekolwiek zajęcie wąskiej drogi dojazdowej, pozbawi skarżących dojazdu do drogi publicznej, a w sytuacji kryzysowej stanowić będzie zagrożenie życia i zdrowia osób przebywających na nieruchomości należącej do skarżących. §12 rozporządzenia wskazuje na kilka podstaw dopuszczalności sytuowania budynku ścianą zewnętrzną bez otworów w odległościach nienormatywnych względem granicy działki budowlanej. Każdego z przypadków dotyczy zastrzeżenie, że opisana w nich dopuszczalność usytuowania budynku w odległościach nienormatywnych względem granicy nieruchomości istnieje, jeżeli inne wymagania nie wynikają z przepisów odrębnych oraz § 13,19,23,36,40,60 i 271-273 rozporządzenia (w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym z 14 listopada 2017 r. Dz. U. z 2017 r., poz. 2285).

Skarżący wyjaśnili, że brzmienie § 12 ust. 2 rozporządzenia, od 1 stycznia 2018 r. uległo zasadniczej zmianie. Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Aktualnie ten sam przepis stanowi, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Ich zdaniem, aktualnie przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia stawia jedyny warunek dla odstępstwa od zasady wynikającej z § 12 ust. 1, aby to plan miejscowy wprost dopuszczał zbliżenie budynku do granicy działki na odległość 1,5 m lub usytuowanie bezpośrednio przy granicy.

Interes właściciela sąsiedniej nieruchomości w przypadku budowy obiektu przy granicy, przy spełnieniu warunku dopuszczalności z decyzją o warunkach zabudowy, chroniony jest w zakresie wymaganym przepisami odrębnymi oraz w zakresie spełnienia wymogów paragrafów rozporządzenia enumeratywnie wymienionych w § 12 ust. 1, dla którego § 12 ust. 2 stanowi kontynuację. Wyjątki zawarte w § 12 ust. 2-4 określają oddzielne względem siebie sytuacje, jak i rozłączne przesłanki, które nie pozostają ze sobą w związku ani nie uzupełniają się. Zapisy z § 12 rozporządzenia należy traktować jako alternatywę rozłączną.

Organ w żaden sposób nie wyjaśnił zaistnienia szczególnie uzasadnionych przyczyn uzasadniających zezwolenie na posadowienie planowanego zamierzenia budowlanego przy granicy nieruchomości skarżących. Inwestor planując budowę objętego postępowaniem budynku w granicy z nieruchomością należącą do skarżących, kierował się wyłącznie własnym interesem, w sytuacji, gdy nie zostało wykazane, aby mógł być on spełniony jedynie przy takim usytuowaniu budynku. Potrzeby inwestora w tym względzie równie dobrze mogłyby zostać zaspokojone, gdyby ograniczył on zakres inwestycji poprzez usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działek sąsiednich, co również byłoby zgodne z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia, a jednocześnie ograniczyłoby negatywny wpływ inwestycji na nieruchomości skarżących i nie ograniczało możliwości realizacji zabudowy także na ich działce.

Art. 35 ust. 3 Pr. bud., przesądza, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ, nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek dokonania sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile dla terenu, na którym inwestycja ma być realizowana plan taki obowiązuje, jeżeli nie - to zgodność projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Wykonywanie prawa zabudowy musi wiec uwzględniać uzasadnione interesy osób trzecich. W aspekcie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich - niezwykle istotną częścią procedowania organu w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy, jest kontrola projektu zagospodarowania działki lub terenu w aspekcie jego zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kontrola ta obejmuje sprawdzenie czy projektowany obiekt spełnia wymogi dotyczące odległości od granic działek sąsiednich oraz zlokalizowanych na nich budynków (także w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz wymogów związanych z kwestiami przesłaniania). Niezwykle istotne jest także merytoryczne sprawdzenie przez organ zgodności projektu budowlanego z ustaleniami - jak w tej sprawie - decyzją o warunkach zabudowy, czego w sprawie zabrakło. W tej ostatniej, wyraźnie wskazano, że nieruchomości sąsiednie mają mieć dostęp do drogi publicznej. Tymczasem realizacja inwestycji uniemożliwi powyższe. Dodatkowo decyzja ta nie dopuszcza możliwości posadowienia planowanego przedsięwzięcia w granicy działek ewidencyjnych.

Zdaniem skarżących, organy obu instancji nie przeprowadziły kontroli projektu budowlanego w zakresie, o którym mowa wyżej, w sposób prawidłowy. Zaskarżona decyzja zawiera co prawda obligatoryjną ocenę projektu budowlanego, w zakresie zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz z decyzją o warunkach zabudowy, jednak wnioski organu odwoławczego są nieprawidłowe. Co prawda, projektant ponosi pełną odpowiedzialność za projekt budowlany pod względem rozwiązań konstrukcyjnych i technicznych, to jednak organ ma obowiązek merytorycznej oceny (także w aspekcie techniczno-budowlanym), czy projekt zagospodarowania terenu spełnia wymagania określone stosownymi przepisami. Powyższego zabrakło. Organ odwołał się wyłącznie do § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Organ rozpoznający sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę (mając na uwadze, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, względem granicy, przy której ma powstać obiekt budowlany) - powinien rozważyć ją w szczególności w świetle art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny.

Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej nie może ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości minimalnych, lecz powinna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie. Tych zagadnień nie można tracić z pola widzenia podczas wykładni przepisów rozporządzenia, w szczególności tych, które na zasadzie wyjątku dopuszczają odstępstwo od innych określonych w nim warunków techniczno-budowlanych. To one muszą uzasadniać dopuszczenie lokalizacji budynków przy granicy z działką sąsiednią, i to w odległości mniejszej niż ogólnie przewidziana, co oznacza potrzebę rozważenia interesu obu zainteresowanych stron, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy i z uwzględnieniem regulacji art. 144 kodeksu cywilnego, mogących usprawiedliwiać takie nadzwyczajne rozwiązanie. W szczególności nie jest dopuszczalne uwzględnienie interesu tylko jednej ze stron postępowania (inwestora) z podaniem, że jej wniosek jest zasadny ze względów optymalnych zagospodarowania działki inwestora, bez szczegółowego wyjaśnienia, czy usprawiedliwione jest wyjątkowe, a co za tym idzie priorytetowe, potraktowanie tego wniosku. Poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości. Własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, a zatem każdy właściciel działki budowlanej ma prawo dokonać budowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Ich zdaniem, w niniejszym przypadku takich rozważań i ustaleń, obejmujących wpływ lokalizacji projektowanego budynku na działkę skarżących (która stanowczo kwestionowała takie usytuowanie budynku), w tym w zakresie jej ewentualnej przyszłej zabudowy - zabrakło, podobnie jak szczegółowego uzasadnienia, ze wskazaniem szczególnie uzasadnionych przyczyn - wyjątkowej lokalizacji budynku w granicy działki.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpoznany w tej sprawie odrębnie postanowieniem Sądu z 15 grudnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja była prawidłowa, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że organ odwoławczy prawidłowo odczytał charakter postepowania odwoławczego i poprawnie rozpoznał sprawę w jej całokształcie (art. 15 k.p.a.), nie uchybiając zasadzie dwuinstancyjności postepowania administracyjnego. Istotą sprawy zawisłej przed tut. Sądem było to, czy Wojewoda Mazowiecki orzekając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należycie wyłożył i zastosował art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 i 4 Pr. bud. i w konsekwencji, czy słusznie orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Wskazać trzeba, że Prezydent m. st. Warszawy orzekając ponownie w tej sprawie, związany wskazaniami Wojewody zawartym w jego decyzji z 24 stycznia 2022r., nr 76/OPON/2022, uchylającej pierwotną decyzję Prezydenta z 3 grudnia 2021 r., i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, prawidłowo postanowieniem z 22 kwietnia 2022 r., nr 42/2022, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych przez organ odwoławczy nieprawidłowości w przedłożonej do wniosku dokumentacji budowlanej. W ten sposób uczynił zadość zasadzie, wyrażonej w art. 7 k.p.a., co umożliwiło temu organowi należytą ocenę całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) w kontekście obowiązków, nałożonych wynikających z art. 32 ust. 1 i 4 w zw. z art. 34 ust. 1 – 3 Pr. i art. 35 ust. 1 bud.

Skoro z tak poprawnie zebranego i wystarczającego w tej sprawie materiału dowodowego wynikało, że zostały spełnione wymagania z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Pr. bud., to organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Fakt ten stanowił przyczynę do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając na podstawie akt sprawy, stwierdza, że zasadnie organ odwoławczy wskazał na kompetencje organu administracji architektoniczno budowlanej w zakresie dopuszczalnego sprawdzenia zgodności przedłożonego projektu budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr bud. organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. Tym samym, nie dokonuje sprawdzenia zgodności takiego projektu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej należy do podstawowych obowiązków projektanta (art. 20 ust. 1 Pr. bud.), a nie organu. Ponadto, to projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności (art. 20 ust. 2 Pr. bud.).

W gestii natomiast organu leży sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.).

Takiej oceny organa obu instancji dokonały, słusznie uznając dopuszczalność ujętej w projekcie zagospodarowania terenu lokalizacji wnioskowanej budowy w granicach tej działki inwestycyjnej. Skoro bowiem z opisu do projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego część projektu budowlanego, wynikało, że szerokość działki inwestora nie przekraczała 16 m, to zastosowanie w sprawie znajdował § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej "rozporządzenie wykonawcze"), zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej.

Rację ma pełnomocnik skarżących, że użycie przez prawodawcę sformułowania "dopuszcza się" w ww. paragrafie wymaga każdorazowego rozważenia przez organ, czy taka lokalizacja jest "dopuszczalna" z uwagi na słuszny interes osób trzecich – w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. (występujące w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnione interesy osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej) – i interes stron postępowania (art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. w postaci wyznaczenia obszaru w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu).

Należy wyjaśnić, że niedopuszczalności zezwolonego posadowienia nowego budynku w ostrych granicach pełnomocnik skarżących dopatruje się w tym, że dojazd do nieruchomości skarżących z drogi publicznej zostanie utrudniony lub uniemożliwiony przez fakt budowy w granicy (przy czym na rozprawie 24 lutego 2023 r. pełnomocnik określił, że niedogodność taka trwać będzie w okresie budowy). Ponadto, budowa będzie generowała immisje pośrednie w postaci hałasu, zapylenia. W tym też kontekście wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja nie uprawnia inwestora do budowy ani na gruncie skarżących, ani do budowy z wykorzystaniem do tego celu gruntu skrzących. Nie wynika to też z projektu zagospodarowania terenu. Inwestor, w sposób prawnie oczywisty, nie może więc legalnie prowadzić budowy w taki sposób, który zakłóciłby skarżącym korzystanie z tej części ich działki, która przylegać będzie do granicy w której budynek ma powstać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia więc, co następuje. Odnośnie § 12 rozporządzenia wykonawczego, że stosownie do unormowania zawartego w ust. 1, zasadą jest sytuowanie obiektów na działce budowlanej w odległości 4 m od granicy działki w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Natomiast kolejne przepisy § 12 przewidują wyjątki od wskazanych warunków sytuowania obiektów, dopuszczających możliwości ich lokalizacji w mniejszej odległości od granicy lub w granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi.

Trafnie zauważono w orzecznictwie i piśmiennictwie, że użycie w § 12 ust. 4 sformułowania "dopuszcza się" jednoznacznie wskazuje, że jest to rozwiązanie wyjątkowe, które wymaga nie tylko zaistnienia szczególnych okoliczności wymienionych w tych przepisach, ale także dbałości organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie poszanowania interesów osób trzecich. Dlatego pozytywnie można rozpoznać wniosek inwestora, który wykaże, że budowa przy granicy z działką sąsiednią, lub w zbliżeniu do tej granicy, nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości (por. wyrok WSA z 20 stycznia 2015 r. II SA/Łd 952/14, wyroki NSA z 7 lutego 2008 r. II OSK 2006/06, 28 kwietnia 2006 r. II OSK 794/05; 9 lutego 2006 r., II OSK 500/05, M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Komentarz do § 12, opubl. WKP, sip. LEX.).

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji publicznej powinien uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP), jak również art. 144 k.c., zgodnie z którym właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora (por. wyroki NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. akt II OSK 786/04; 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 551/12; 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2816/12).

Jeżeli w konkretnej sprawie ujawnią się sprzeczne interesy stron postępowania, to rzeczą organu rozstrzygającego o pozwoleniu na budowę budynku jest rzetelne wyjaśnienie okoliczności wskazywanych przez inwestora w związku z zaprojektowanym posadowieniem budynku przy granicy działki, jak również zastrzeżeń zgłaszanych przez właścicieli sąsiednich nieruchomości.

W kontekście więc ww. twierdzeń pełnomocnika skarżących, podnoszonych w skardze, zauważyć należy, że stosowana obecnie technika budowlana umożliwia budowę budynków w granicy, bez jej jednoczesnego przekraczania.

W wypadku, jeśli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest zobowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (art. 47 ust. 1 Pr. bud.). Dopiero w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa powyżej organ administracji architektoniczno-budowlanej na wniosek inwestora w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości i ewentualnie określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości (art. 47 ust. 2 Pr. bud.).

Inwestor, lekceważący powyższy obowiązek działać będzie nielegalnie, co może być podstawą do interwencji organów nadzoru budowlanego i podstawą do poszukiwania przez skarżących ochrony negatoryjnej, posesoryjnej lub nawet windykacyjnej w postępowaniu przed sadem powszechnym; nie wykluczając potencjalnych roszczeń odszkodowawczych.

Obawa skarżących przed takim potencjalnym zagrożeniem nie uzasadnia jednak twierdzenia o nieprawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę; rozpatrywana też być może wyłącznie w aspekcie interesu faktycznego, a nie prawnego.

Podnoszone zaś – w kontekście art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego – uciążliwe immisje, jakie nieść może zezwolona budowa nie mogły przesadzać o zasadności stanowiska skarżących. Zgodnie z art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Korzystanie z nieruchomości przez skarżących z wyłączeniem innych osób nie zostanie uniemożliwione lub utrudnione przez inwestora w związku z zezwoloną budową. Jak już była o tym mowa, inwestor nie może legalnie wpływać na posiadanie (korzystanie) przez skarżących ich nieruchomości. Zezwolona budowa w żaden sposób nie uniemożliw mu pobierania pożytków i dochodów z rzeczy, nie umniejsza prawa do rozporządzania nią.

Zgodnie z art. 144 k.c. inwestor powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nie jest dopuszczalna taka wyładnia tego przepisu, zgodnie z którą jakakolwiek budowa (zawsze generująca hałas, zapylenia itp.) byłaby wykluczona, bo "zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę". Należy bowiem zauważyć, że po pierwsze zasada zakazu immisji doznaje ograniczeń prawnych w zakresie działań dozwolonych ustawą (a więc i w wypadku legalnego korzystania przez inwestora z tzw. wolności budowlanej – art. 4 Pr. bud.), a po drugie potencjalne immisje nie mają charakteru stałego, ale czasowy – ograniczony do czasu budowy. Ponadto, co do zasady ochrona przed immisjami ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzona przed sądem powszechnym w drodze powództwa negatoryjnego o zakazanie immisji. Jeżeli więc potencjalne immisje są związane z legalną budową, to nie mogą stanowić sui generis źródła interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, budowlanym.

Co więcej, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący w jakikolwiek sposób zostali ograniczeni w możliwości zabudowy swojej nieruchomości (art. 3 pkt 20 Pr. bud.). Słusznie też ustalił organ II instancji, że "wysokość projektowanych budynków została dopasowana do sąsiedniej zabudowy. Ściana granicząca z budynkiem znajdującym się na działce nr [...] została zaprojektowana tak, aby stanowiła ścianę oddzielenia p.poż REI60 z izolacją termiczną z wełny mineralnej. Zaprojektowany budynek nie będzie powodował nadmiernego przesłaniania oraz zacieniania pomieszczeń w budynku będącym własnością skarżących. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Takie ustalenia organu znajdują potwierdzenie w aktach sprawy.

Organa obu instancji dokonały też poprawnie ustalenia, że zezwalana inwestycja nie jest sprzeczna z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lipca 2018 r., nr 46/2018 o warunkach zabudowy. Nie sposób też dopatrzyć się błędu w ustaleniach organu II instancji, że projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z wymogami zawartymi w art. 34 Pr. bud., z uwzględnieniem wymogów przywołanego przez organ rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego spełniając wymagania rozporządzenia oraz rozporządzenia wykonawczego. Nie ulega też wątpliwości (wobec analizy akt sprawy), że projekt budowlany – po uzupełniniu braków, wskazanych przez Prezydenta m. st. Warszawy - był kompletny, sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z powyższych względów skarga nie była zasadna. Odnosząc się jednak do zarzutów, o materii nieomówionej w dokonanej ocenie prawnej tut. Sądu, wskazać należy, co następuje.

Niezasadny był zarzut skarżących naruszenia "art. 138 § 1 pkt 2 1 w związku z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a." w sposób wskazany w skardze. Organ odwoławczy - wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących - wyjaśnił "podstawy do zastosowania przez organ § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie)" – choć to rozwinięcie zarzutu w żadnej mierze nie odnosi się do wskazanych powyżej przepisów prawa. Skoro – jak już była o tym mowa – zaskarżona decyzja w żadnej mierze nie uniemożliwi skarżącym dostępu do drogi publicznej, to nie może być z natury rzeczy sprzeczna z pkt 2.1.1. decyzji o warunkach zabudowy, dostępu takiego dotyczącym. Nie był to więc i "błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z 23 lipca 2018 r.". Decyzja o warunkach zabudowy nie określa parametrów technicznych budowy, wynikających z rozporządzenia wykonawczego, ale te parametry, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., Nr 164, poz.1588 ze zm.). Rozporządzenie to nie wprowadza nakazu określenia szczegółowych zasad posadowienia nowej zabudowy, gdyż nie jest to rolą organów planistycznych, ale administracji architektoniczno budowlanej.

Strona zarzucająca, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu nasłonecznienia, gdyż "budynek zlokalizowany na działce Skarżących nie ma zapewnionego wymaganego nasłonecznienia’ wbrew istniejącej w aktach sprawy analizie nasłonecznienia powinna taką okoliczność wykazać opracowaniem merytorycznym, mającym przynajmniej równą wagę dowodową, co dokumentacja projektowa. Samo bowiem subiektywne przekonanie skarżących o wadliwości sporządzonej przez osobę uprawnioną analizy nasłonecznienia nie upoważnia ani organu, ani tym bardziej Sądu do zanegowania dokumentacji projektowej w takim zakresie i wysnutych na ich podstawie wniosków organu.

Tut. Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia "art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zapewniający poszanowanie dla zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela wobec władczego działania władzy publicznej:" przez nie odniesienie się do zarzutów odwołania. Nie jest obowiązkiem organu administracji publicznej przytaczanie treści zarzutów, podnoszonych w odwołaniu. Jeżeli bowiem z treści uzasadnienia wynika prawne stanowisko organu II instancji mające związek z odwołaniem i zajętym tam stanowiskiem strony – to taka treść decyzji w pełni odpowiada art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Wskazać jednakże należy, że Wojewoda do zarzutów z odwołania odnosi się na s. 5 i 6 zaskarżonej decyzji, przedstawiając własną ich ocenę.

Organ nie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż tego przepisu nie stosował. Przepisu prawa nie można zaś naruszyć "przez niezastosowanie", ale tylko przez zastosowanie nieprawidłowe lub przez jego błędną wykładnię.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.