Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1504/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa ... na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia ... maja 2004 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr ... Sejmiku Województwa ... oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą Nr ... Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. stwierdziło nieważność uchwały nr ... Sejmiku Województwa ... z dnia ... kwietnia 2004 r. zmieniającej uchwałę w sprawie trybu postępowania o udzielnie dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych, sposobu rozliczania tych dotacji oraz sposobu kontroli wykonania zleconego zadania z powodu sprzeczności z prawem - tj. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718) oraz art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. Nr 96, poz. 874).

W podstawie prawnej uchwały Kolegium RIO powołano przepisy art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódzkim (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (j.t.Dz.U. z 2001 r., Nr 55, poz. 577 z późn. zm.).

W uzasadnieniu uchwały podano, że w § 1 uchwały z dnia ... kwietnia 2004 r. nr ... Sejmik Województwa ... zmienił brzmienie § 14 uchwały nr ... Sejmiku Województwa ... z dnia ... marca 2004 r. w sprawie trybu postępowania o udzielenie dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych, sposobu rozliczania tych dotacji oraz sposobu kontroli wykonywania zleconego zadania dotyczącego wejścia w życie tej uchwały.

Pierwotnie uchwała nr ... z dnia ... marca 2004 r. dotycząca zadań publicznych innych niż określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wchodziła w życie z dniem ... marca 2004 r. oraz uchylała uchwałę nr ... Sejmiku Województwa ... z dnia ... lipca 1999 r. w sprawie postępowania i udzielenia dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych, sposobu ich rozliczania oraz sposobu wykorzystania oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie ww. uchwały. Tak więc z dniem ... marca 2004 r. utraciła moc uchwała nr ... z dnia ... lipca 1999r. wydana na podstawie art. 118 ust. 3 ustawy o finansach publicznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r. Dokonując zmiany § 14 uchwały Nr ... z dnia ... marca 2004 r. Sejmik Województwa ... z mocą wsteczną ustalił, że uchwała nr ... z dnia ... marca 2004 r. wchodzi w życie z dniem podjęcia i ma zastosowanie :

- z dniem 1 kwietnia 2004 r. w odniesieniu do innych zadań publicznych niż określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;

- z dniem 1 czerwca 2004 r. w odniesieniu do zadań publicznych określonych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.

W ocenie Kolegium § 1 badanej uchwały jest sprzeczny z art. 4 ust. 1 ustawy zdnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych, oraz art. 1, art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, zaś § 1 ust. 2 badanej uchwały sprzeczny jest z art. 23 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy.

Kolegium RIO wskazało, że od dnia ... marca 2004 r. w zakresie spraw określonych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie obowiązuje tryb określony tą ustawą, z tego też powodu nie ma prawnej możliwości określenia przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialengo trybu zlecania zadań objętych ustawą.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie zawarte w uchwale nr ..., strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie następujących przepisów :

- art. 2, art. 79, art. 82 ust. 1 oraz art. 82 ust. 2 w zw. z ust.6, a także art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) i przepisu art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270);

- art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718)

- art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. Przepisy wprowadzające ustawę o działności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. Nr 96 , poz. 874 z późn. zm.).

poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię ww. przepisów. Wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały.

Ponadto zarzucono naruszenie art. 61§ 4 kpa,art. 82 ust.6 i art. 86 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.

W skardze podniesiono m.in., że strona skarżąca nie kwestionuje postawionej przez stronę przeciwną tezy, że akty prawa miejsowego ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, nie zaś z dniem podjęcia i z mocą wsteczną. Jednakże, stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż podany powyżej. Inny wyjątek od generalnej zasady przewiduje art. 5 tejże ustawy. W przypadkach wskazanych w art. 4 ust. 2 i art. 5 omawianej ustawy o tym, czy istnieją przesłanki do nadania aktowi normatywnemu mocy wstecznej decyduje organ uchwalający ten akt. Warunkiem skutecznego wejścia w życie uchwały z mocą wsteczną jest to, czy nie stoją na przeszkodzie zasady demokratycznego państwa prawa. Zdaniem skarżącego dla oceny, czy sporna uchwała Sejmiku narusza zasady państwa prawnego istotne jest określenie charakteru tej uchwały i jej społecznych skutków.

Strona wyjaśniła, że dążąc do właściwego przygotowania się do wdrożenia przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego, chciano przedłużyć okres obowiązywania zasad wynikających z uchwały nr ... Sejmiku z dnia ... lipca 1999 r. do 1 czerwca 2004 r. W tym celu Sejmik dokonał w uchwale Nr ... Sejmiku z dnia ... marca 2004 r. zmiany terminu jej wejścia w życie, uchwałą nr ... z dnia ... kwietnia 2004 r., wzruszoną przez organ nadzoru. Ponieważ Sejmik podejmował tą uchwałę po dniu 31 marca 2004 r., to zdaniem strony skarżącej nie było innej możliwosci prawnej niż określić termin jej wejścia w życie z mocą wsteczną. Takie działanie znajduje bowiem oparcie w przepisach art. 4 ust. 2 i art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych.

W związku z postawionym zarzutem naruszenia art. 23 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego przez zapis § 14 pkt 2 uchwały Nr ... r. Sejmiku z dnia ... marca 2004 r. w brzmieniu nadanym w § 1 uchwały Nr ... Sejmiku z dnia ... kwietnia 2004 r. strona podniosła, że treść §14 uchwały Nr ... w brzmieniu nadanym uchwałą Nr ... wskazuje, że w odniesieniu do zadań publicznych innych niż określono w art. 4 ustawy o pożytku publicznym przepisy uchwały Nr ... Sejmiku mają zastosowanie od dnia 1 kwietnia 2004 r. (§ 14 pkt 1), a w odniesieniu do zadań publicznych określonych w art.4 ustawy o pożytku publicznym mają zastosowanie od 1 czerwca 2004 r. (§14 pkt 2). Oznacza to także, że w okresie od 1 kwietnia 2004 r. do 1 czerwca 2004 r. w odniesieniu do zadań publicznych określonych w art. 4 ustawy o pożytku publicznym miały zastosowanie przepisy uchwały Nr ... Sejmiku z dnia ... lipca 1999 r. Postanowienia te są zgodne z treścią art. 23 ust. 1a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o pożytku publicznym, który to przepis zezwala na zlecanie rezlizacji zadań publicznych w sferze określonej w art. 4 ustawy o pożytku publicznym, w trybie określonym uchwałą Sejmiku Nr ... z dnia ... lipca 1999 r.

Strona wyjaśniła, że uchwała Nr ... Sejmiku Województwa ... nie stanowiła o wejściu w życie uchwały Nr ... z datą wsteczną, lecz jedynie w stosunku do niektórych zadań publicznych rozciągnęła jej moc obowiązującą na okres od dnia 1 kwietnia 2004 r., w stosunku zaś do pozostałych zadań (określonych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie) stanowiła o obowiązywaniu uchwały w tym zakresie od dnia 1 czerwca 2004 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje .

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153,poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.).

Zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Za uprawnione Sąd uznał stanowisko Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym .

W § l uchwały Nr ... Sejmik Województwa ... zmienił brzmienie § 14 uchwały Nr ... wcześniejszej swojej uchwały z dnia ... marca 2004 roku w sprawie trybu postępowania o udzieleni dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych, sposobu rozliczania tych dotacji oraz sposobu kontroli wykonywania zleconego zadania dotyczącego wejścia w życie tej uchwały.

Uchwała Nr ... z dnia ... marca 2004 roku dotycząca zadań publicznych innych niż określone w art.4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wchodziła w życie z dniem ... marca 2004 roku oraz uchylała uchwalę Nr ... Sejmiku Województwa ... z dnia ... lipca 1999 roku w sprawie postępowania i udzielenie dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych, sposobu ich rozliczania oraz sposobu wykorzystania oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie w/w uchwały.

Nie ma zatem wątpliwości co do tego,iż z dniem ... marca utraciła moc uchwała Nr ... z dnia ... lipca 1999 r.wydana na podstawie art. 118 ust. 3 ustawy o finansach publicznych w brzmieniu obowiązującym przed l stycznia 2004 r.

Dokonując zmiany § 14 uchwały Nr ... z dnia ... marca 2004 r. z mocą wsteczną, Sejmik Województwa ... naruszył prawo,gdyż jednostki samorządu terytorialnego mogły zlecać realizację zadań publicznych w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jedynie do 31 marca 2004 roku, co jest konsekwencją zapisu art. 23 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,a nie do l czerwca 2004 r..

Art. 23 ust. 2 nakładał na organy stanowiące j.s.t obowiązek dostosowania uchwał określających tryb postępowania o udzielenie dotacji, sposobu jej rozliczania i kontroli wydanych na podstawie art. 118 ust. 3 ustawy o finansach publicznych do przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wołontariacie w terminie do 31 marca 2004 roku dając tym samym możliwość zlecania zadań, o których mowa w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wołontariacie na podstawie uchwały organu stanowiącego j .s .t. Zważywszy,że uchwala Sejmiku Województwa Samorządowego Nr ... z dnia ... lipca 1999 roku wydana na podstawie art. 118 ust. 3 ustawy o finansach publicznych straciła moc z dniem ... marca 2004 roku ,organ wykonawczy województwa samorządowego mógł zlecać zadania publiczne w sferze, o której mowa w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jedynie do dnia ... marca 2004 roku w związku z uchyleniem tej uchwały przez Sejmik. Przepis art. 23 ust. la ustawy Przepisy wprowadzające - określa jedynie termin obowiązywania umów zawartych przez j.s.t od l stycznia 2004 roku w trybie dotychczasowym, które zachowują moc do l czerwca 2004 roku co a coutrario wynika z art. 23 ust. l tej ustawy. Nie było natomiast prawnej możliwości określenia przez organ stanowiący j.s.t. trybu zlecania zadań objętych ustawą .

Według oceny Sądu uzasadnione jest stanowisko , że przedmiotowa uchwała nie stanowi wyjątku w rozumieniu art. 4 ust. 2 i 5 ustawy z 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ,ale niedopuszczalny wyjątek od konstytucyjnej zasady ogłaszania aktów normatywnych w celu ich wejścia w życie. Powołane przepisy dopuszczają bowiem wejście w życie aktu prawa miejscowego z dniem jego podjęcia przez organ oraz z mocą wsteczną, lecz co najwyżej z dniem jego ogłoszenia w dzienniku wojewódzkim oraz z mocą wsteczną. Warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest bowiem jego uprzednie ogłoszenie nie zaś jak postanowił Sejmik jego uchwalenie przez ten organ (art. 88 ust. l konstytucji RP).

Także zarzut naruszenia art. 61 § 4 k. p .a. , że pismo RIO W. z dnia 17 maja 2004 roku znak: ... informujące Przewodniczącego Sejmiku, że w dniu 19 maja 2004 roku na posiedzeniu Kolegium RIO badana będzie przedmiotowa uchwała Sejmiku oraz, że w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel Sejmiku nie stanowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie zasługuje na uwzględnienie.

Stanowisko Kolegium RIO, iż informacja o badaniu przez Kolegium na swym posiedzeniu legalności uchwały lub zarządzenia podjętego przez organ jednostki samorządu terytorialnego wyczerpuje przesłanki zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego jest prawnie uzasadnione. Przepis art. 18 ust. 3 ustawy regionalnych izbach obrachunkowych organ nadzorczy ma na celu zapewnienie organom jednostek samorządu terytorialnego uczestnictwa w posiedzeniu Kolegium regionalnej izbyi obrachunkowej, czyli w postępowaniu nadzorczym a tym samym zapewnia ochronę ich interesów jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy i w rozpoznawanej sprawie wymóg ten został spełniony.

Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.