Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1699/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223  ust. 3  pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. C. od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w Korpusie podoficerów Służby Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia Korpusu.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował z dniem [...] listopada 2009 r. A. C. na stopień służbowy [...] w Korpusie podoficerów Służby Celnej.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. A. C. złożył do Szefa Służby Celnej odwołanie od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie na stopień podkomisarza celnego o korpusie oficerów młodszych służby celnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 6 i art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych spowodowany nierozpatrzeniem przez organ I instancji całości materiału dowodowego sprawy, oraz naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 223 ust 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez nieprawidłową wykładnię terminu "zajmowania stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników".

Na poparcie swoich żądań, iż spełnia warunki, o których mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, A. C. wskazał w odwołaniu, iż w okresie od [...] września 2006 r. do [...] stycznia 2009 r. zajmował stanowisko kierującego Sekcją [...] oraz od [...] stycznia 2009 r. do dnia dzisiejszego pełni służbę na stanowisku kierującego Sekcją [...] w Urzędzie Celnym w C., które to stanowiska związane są z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Nadto zarówno Regulamin Organizacyjny Urzędu Celnego w C. jak i karta zakresu obowiązków i uprawnień określały jednoznacznie, że służba kierującego sekcją obejmuje: kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonalną podwładnych oraz wyznaczenie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym. Odwołujący wskazał również, iż arkusz ocen funkcjonariusza- kierującego sekcją, przewidywał ocenę funkcjonariusza na zasadach analogicznych do oceny innych kierowników. Powyższą okoliczność potwierdzają ponadto nie tylko wskazane wyżej dokumenty, ale także faktycznie wykonywane zadania i kompetencje kierownika sekcji. W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem [...] października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie odwołującego na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne.

Zdaniem skarżącego Dyrektor Izby Celnej w W. nie przyjął za podstawę decyzji przepisu powszechnie obowiązującego, gdyż dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nakazującą wykładnię art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy w ten sposób, że stanowisko, którego zajmowanie wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników to stanowisko należące do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisko kierownicze wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. W tym stanie rzeczy mianowanie do korpusu oficerów młodszych dotyczy funkcjonariuszy pełniących służbę na stanowiskach zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Okoliczność wydania przedmiotowej interpretacji w zestawieniu z faktem niezastosowania przy mianowaniu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, w ocenie A. C. wskazuje, że Dyrektor Izby Celnej w W. nie kierował się dyspozycją ustawy lecz wytycznymi przełożonego. Zdaniem odwołującego, przedstawiona interpretacja sprzeczna jest z treścią art. 17 ust. 13 dawnej ustawy. Na poparcie swego stanowiska powołał się na pogląd doktryny prawa pracy, zgodnie z którym stanowisko służbowe ma charakter kierowniczy, jeżeli związane jest z organizowaniem pracy innych pracowników. Podsumowując A. C. stwierdził, iż spełnił przesłanki do mianowania na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Dlatego też zaskarżona decyzja (akt mianowania) rażąco narusza przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego.

Szef Służby Celnej pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] poinformował odwołującego, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym. Stanowisko swoje uzasadnił powołując się na przepisy rozdziału 12 ustawy o Służbie Celnej "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego".

A. C. w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. skierował do Szefa Służby Celnej żądanie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniesionego odwołania od aktu mianowania i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej co do istoty.

Szef Służby Celnej w piśmie nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie mianowania na stopień służbowy, powołując się na orzeczenie NSA z dnia 28 maja 2009 r. o sygn. akt I OSK 961/08.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. skierowanym do Szefa Służby Celnej za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w W. zatytułowanym "Odwołanie od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie mianowania na stopień służbowy", w którym zawarł wniosek o przywrócenie w całości terminu do wniesienia odwołania oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. od decyzji (aktu mianowania).

Wobec ostatecznego przesądzenia kwestii charakteru prawnego mianowań na stopnie służbowe na podstawie art. 223 ustaw o Służbie Celnej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Szef Służby Celnej wszczął postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie.

W wyniku rozpoznania odwołania A. C. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia Korpusu.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Badając zasadność mianowania A. C. na stopień w Korpusie oficerów młodszych Służby Celnej Szef Służby Celnej stwierdził, iż w jego przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten dotyczy bowiem funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko wiążące się z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej A. C. zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...]. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w W. było mianowanie go na stopień w Korpusie podoficerów Służby Celnej zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej wymienionych odpowiednio w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przy czym do stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 13 ustawodawca zaliczył kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Zwrócił również uwagę na załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301 z późn. zm.), podkreślając, iż zawiera on pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej. W omawianym załączniku nie wyszczególniono natomiast stanowiska kierującego sekcją. Nie ulega zaś wątpliwości, że w kontekście uregulowań zawartych tak w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i w ww. rozporządzeniu, źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. Wobec powyższego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy mógł mieć zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy zajmujących stanowiska kierownicze wymienione w załączniku do ww. rozporządzenia.

Organ zaznaczył, że kwestie związane ze stanowiskami kierowniczymi w Służbie Celnej unormowane zostały w Rozdziale IV poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej. W przepisie art. 17 zamieszczonego w ww. rozdziale uregulowane zostało zagadnienie hierarchii między funkcjonariuszami celnymi zajmującymi różne stanowiska służbowe , jak i problematyka związana z istnieniem i funkcjonowaniem organu jakim jest Szef Służby Celnej. Oprócz tego w art. 17 ustawy znalazła się regulacja dotycząca powoływania i odwoływania dyrektorów izb celnych, naczelników urzędów celnych oraz ich zastępców (art. 17 ust. 10 - 12 ustawy) oraz innych osób zajmujących stanowiska związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, nie będących wyższymi stanowiskami kierowniczymi, lecz stanowiskami kierowniczymi.

Organ wyjaśnił, że nie kwestionuje faktu kierowania przed dniem wejścia w życie ustawy przez A. C. Sekcją [...] w Urzędzie Celnym w C. Powyższe potwierdzają bowiem karty zakresu obowiązków i uprawnień ww. funkcjonariusza przyjęte do wiadomości i stosowania w dniach [...] października 2006 r. oraz [...] stycznia 2009 r. Niemniej jednak, w świetle powyższych wywodów, nawet w sytuacji gdy odwołujący kierował sekcją w dniu wejścia w życie omawianej ustawy, fakt ten nie mógł skutecznie wpłynąć na określenie odwołującemu stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Organ zaznaczył jednocześnie, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., odnosi się wprost do stanu sprzed dnia wejścia w życie ustawy, co dosłownie wynika z jego brzmienia. Wobec powyższego winno się nadać mu takie znaczenie, jakim ustawodawca posługiwał się na gruncie ustawy uchylonej. Skoro więc na gruncie poprzedniego stanu prawnego istniały stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, a które ustawodawca wymienia wprost w art. 17 ust. 13 ustawy uchylanej, to bezzasadny jest postulat interpretowania powyższego przepisu w innym znaczeniu. Z treści art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy wynika natomiast w sposób jednoznaczny, że źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. W tym stanie rzeczy, zdaniem Szefa Służby Celnej, brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, krąg podmiotów, które winny być mianowane do ww. korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem wprost.

Podniósł, że z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych funkcjonariusza wynika, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej, pełnił on służbą na stanowisku [...] w stopniu służbowym [...]. W zaistniałej sytuacji Dyrektor Izby Celnej w W. związany ustawowym mechanizmem przypisania funkcjonariusza do danego korpusu, który wprost wynika z treści odpowiedniego dla konkretnego funkcjonariusza ustępu (2-6) art. 223 dokonał mianowania odwołującego na podstawie art. 223 ust. 5 ustawy na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej.

W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. C. zarzucił organowi:

1. Naruszenie norm prawa materialnego, przejawiające się w błędnej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w zakresie terminu "zajmowania stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników" oraz niezastosowanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej podczas rozstrzygania sprawy;

2. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a) rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie, jako podstawy decyzji przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...];

b) rażące naruszenie przepisu art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

c) naruszenie przepisu art. 138 § 1 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie przewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego.

Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno Szef Służby Celnej jak również Dyrektor Izby Celnej w W. odmawiając zastosowania w sprawie art. 223 ust 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w sposób rażący naruszyli przepis prawa materialnego. Obowiązek uwzględnienia ww. przepisu wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy. Wskazał iż, w okresie od [...] września 2006 r. do chwili obecnej zajmuje stanowisko kierującego Sekcją [...], które to stanowisko związane jest z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Powyższe wynika bezpośrednio z kart obowiązków i uprawnień, które wśród zakresu obowiązków skarżącego obejmuję m.in.

• organizowanie i kierowanie pracą Sekcji [...] (później Sekcji [...]),

• sprawowanie nadzoru i kontrola prawidłowego i terminowego wykonywanych zadań przez podległych funkcjonariuszy celnych i pracowników cywilnych,

• egzekwowanie wymogów dyscypliny pracy wobec podległych funkcjonariuszy i pracowników.

W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r. mianowanie skarżącego na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Ponadto skarżący podniósł, że interpretacja przedstawiona przez Dyrektora Departamentu Służby Celnej, iż przez stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników należy rozumieć wyższe stanowiska kierownicze oraz stanowiska wymienione w art. 17 ust. 13 dawnej ustawy o Służbie Celnej jest sprzeczna z treścią art. 17 ust. 13 dawnej ustawy. Użycie przez ustawodawcę terminu "w szczególności" wskazuje, że katalog stanowisk kierowniczych nie jest katalogiem zamkniętym, z związku z tym dopuszcza się inne stanowiska będące stanowiskami kierowniczymi w rozumieniu art. 17 ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy. Ponadto Skarżący wskazał, że zarówna dawna ustawa i obecna o Służbie Celnej nie zawiera wskazanej wprost kategorii "stanowiska" "kierującego sekcją" to powyższe regulowane było i jest przez Regulaminy organizacyjne Urzędów Celnych. Skarżący wskazał, że kierowanie sekcją wiązało się w całej rozciągłości z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Powyższe wynika z Regulaminu organizacyjnego Urzędu Celnego w C. oraz z treści karty zakresu obowiązków i uprawnień. Według tych dokumentów, służba kierownika sekcji obejmuje: kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonowania podwładnych oraz wyznaczenie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym. Wobec powyższego zdaniem skarżącego okoliczność, iż kieruje sekcją bezspornie spełnia przesłanki do awansu na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów.

Ponadto zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja (akt mianowania ) narusza art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów z dnia [...] istopada 2009 r. nr [...]. A. C. stwierdza zatem, że akt mianowania wydany został bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowanego przez skarżącego przed dniem 31 października 2009 r. stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Wobec powyższego, zdaniem Skarżącego pominięcie, przy wydaniu aktu mianowania, art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej spowodowało wyłączenie z zakresu postępowania administracyjnego stanu faktycznego, który winien być obowiązkowo wzięty pod uwagę. Dodatkowo skarżący wskazuje, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w trybie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego naruszył wskazany przepis, ponieważ powołując przedmiotową normę prawną w sentencji decyzji utrzymał decyzję organu I instancji w zakresie określenia korpusu, nie wypowiedział się natomiast co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego.

Następnie, podsumowując, skarżący wskazuje, iż jego mianowanie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami, czym narusza sferę prawną funkcjonariusza Służby Celnej. Uchybienie te ma istotny wpływ na zaufanie skarżącego do organów administracji publicznej oraz na inne fundamentalne zasady postępowania administracyjnego. Tym samym akt mianowania wydany przez Dyrektor Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. oraz postępowanie nadzorcze w przedmiocie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dotknięte są uchybieniami o charakterze proceduralnym oraz materialno prawnym.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż w art. 17 ust. 14 ustawy o Służbie Celnej ustawodawca przewidział, że do obsadzania i zwalniania stanowisk kierowniczych, tj. stanowisk o których mowa w art. 17 ust. 13 ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Powyższe wskazuje w sposób jednoznaczny, że stanowiska kierownicze w Służbie Celnej to stanowiska obsadzane w drodze powołania. Tymczasem Pan A. C. nie został powołany na stanowisko kierującego sekcją gdyż takiej kategorii stanowisk, w tym kierowniczych, nie przewidywały przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (nie przewidują również przepisy obecnie obowiązującego aktu prawnego). Organ przyznał, że przepis art. 17 ust. 3 poprzednio obowiązującego aktu prawnego nie zawierał zamkniętego katalogu stanowisk kierowniczych. Niemniej jednak pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej, na których funkcjonariusze celni mogli pełnić służbę, zawierał załącznik Nr 1 (Tabele stanowisk służbowych oraz wymaganych kwalifikacji do ich zajmowania) do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301, z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. W omawianym załączniku nie wyszczególniono stanowiska kierującego sekcją. Nie ulega zaś wątpliwości, że w kontekście uregulowań zawartych tak w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i w ww. rozporządzeniu, źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko.

Dokumentem przemawiającym za zasadnością mianowania skarżącego na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej nie może być regulamin organizacyjny Urzędu Celnego w C. oraz karta zakresu obowiązków i uprawnień określające, że służba kierującego sekcją obejmuje kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonalną podwładnych oraz wyznaczanie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym.

Szef Służby Celnej podkreślił, że organy nie kwestionują faktu istnienia Sekcji Informatyki, którą w ramach zleconych czynności faktycznych na stanowisku starszego kontrolera celnego kieruje skarżący. Niemniej jednak wyznaczenie funkcjonariusza przez naczelnika urzędu na kierującego sekcją nie może być utożsamiane z objęciem przez niego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnieniem obowiązków na takim stanowisku, do czego wprost nawiązuje przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, krąg podmiotów, które winny być mianowane do ww. korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem wprost. Wobec braku takowej regulacji brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy.

Mając powyższe na uwadze, jak i fakt, iż A. C., zajmował stanowisko [...], określone w załączniku Nr 1 - Tabele stanowisk służbowych oraz wymaganych kwalifikacji do ich zajmowania w pkt II - Izby Celne i urzędy celne, Lp. 14, nie można było przyjąć, że spełniał wymienione w art. 223 ust. 3 pkt 2. Zatem przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć w przypadku skarżącego zastosowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ wskazał, że zgodnie orzecznictwem sądów administracyjnych (m.in. wyrok z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 163/10), art. 223 ustawy o Służbie Celnej stanowi lex specialis do pozostałych przepisów ustawy o Służbie Celnej, w związku z czym akt mianowania dokonany na tej podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli przez organ wyższego stopnia, a w dalszej konsekwencji przez sądy administracyjne w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej kwestią sporną jest wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323). Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życic ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący powołując się na treść powyższego przepisu wskazał, że od dnia [...] września 2006 r. do [...] stycznia 2009 r. pełnił służbę jako kierujący Sekcją [...], a od [...] stycznia 2009 r. pełni funkcję jako kierujący Sekcją [...] w Urzędzie Celnym w C., które to stanowisko związane było z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, dlatego też powinien zostać mianowany na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że dla wykładni użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcia "zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku" należy odwołać się do przepisów ustawy wcześniejszej z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

Ustawodawca w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej tylko w jednym przypadku, a mianowicie w art. 17 ust. 13, posłużył się pojęciem "stanowisk, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników". Przepis art. 17 ust. 13 ww. ustawy stanowił, że stanowiska, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej.

Przepis ust. 14 art. 17 stanowił z kolei, że do obsadzania i zwalniania stanowisk, o których mowa w ust. 13, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Oznacza to, że organem właściwym do powoływania na stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników i odwoływania z tych stanowisk był dyrektor izby celnej, działający na wniosek naczelnika urzędu celnego (art. 17 ust. 12 ww. ustawy).

Katalog stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników wymieniony w art. 17 ust. 13 nie był oczywiście katalogiem wyczerpującym o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Nie ulega jednak wątpliwości, że powoływanie na stanowiska kierownicze związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w świetle przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1999 r., należało do właściwości dyrektora izby celnej.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 obowiązującego do dnia 31 października 2009 r. zarządzenia Ministra Finansów Nr 24 z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF. Nr 14, poz. 103), które wydane zostało za podstawie art. 1 lit. d ust. 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, w urzędach celnych mogły być tworzone wewnętrzne komórki organizacyjne, w tym sekcje - składające się z co najmniej 2 osób, włącznie z kierującym. Przepis § 10 ust. 3 ww. zarządzenia stanowił z kolei, że sekcją kieruje osoba wyznaczona przez naczelnika urzędu.

Skoro zatem w świetle przepisów ww. zarządzenia Nr 24 osoba kierująca sekcją nie była powoływana przez dyrektora izby celnej, na wniosek naczelnika urzędu celnego, lecz wyznaczana przez naczelnika urzędu, to nie można uznać, że było to stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników w rozumieniu art. 17 ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

W sprawie niniejszej jest okolicznością niesporną, że skarżący został wyznaczony do kierowania Sekcją [...] w Urzędzie Celnym w C. przez Naczelnika Urzędu Celnego. Dyrektor Izby Celnej w W. ani nie powoływał go na to stanowisko, ani też nie powierzył mu pełnienia obowiązków na tym stanowisku.

Powyższe wskazuje w ocenie Sądu jednoznacznie, że skarżący przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie zajmował stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w rozumieniu przepisów ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. Nie było zatem podstaw do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], a zatem w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust 1 i 5 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Należy w tym miejscu podkreślić, że organ odwoławczy nie kwestionował faktu, iż skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej kierował Sekcją [...] w Urzędzie Celnym w C., jednak jak słusznie ocenił organ, fakt ten nie mógł wpłynąć na określenie A. C. stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które zostało w pełni zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2-6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie dotyczące relacji między przełożonym i podwładnym, należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).

Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w W. kontroli instancyjnej w takim zakresie w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nie naruszają prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.