Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 120/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art 147 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 299
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien  spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości  ciekłych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Firma A na uchwałę nr XXI/305/2012 Rady Miejskiej w O. z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie: wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Burmistrz Miasta i Gminy I. stwierdza nieważność § 4 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Burmistrz Miasta i Gminy na rzecz strony skarżącej Firma A kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] sp. z o.o. – po wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na § 4 uchwały Nr XXI/305/2012 Rady Miejskiej w O. z 18 grudnia 2012 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Miasta i Gminy O..

Zaskarżonej uchwale w zaskarżonej części zarzucono naruszenie prawa:

1) § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (rozporządzenie Ministra Środowiska) w związku z art. 7 ust. 3a oraz art. 7 ust. 7 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (ustawa o czystości) - polegające wykroczeniu poza zakres umocowania wynikający z powołanego rozporządzenia i powołanej ustawy;

2) art. 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Konstytucja) poprzez wprowadzenie w zaskarżonej uchwale, mającej charakter uzupełniający wobec ustawy o czystości i rozporządzeń wykonawczych, wymagań ograniczających konstytucyjną wolność działalności gospodarczej bez żadnej podstawy prawnej, na poziomie aktu prawa miejscowego oraz z pominięciem celu, ze względu na który takie ograniczenia mogłyby zostać wprowadzone;

3) § 115 i § 135 w związku z § 143 Załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" zamieszczenie w zaskarżonej uchwale przepisu regulującego sprawy nieprzekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, co godzi w zasadę legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji.

Na podstawie tych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że § 4 zaskarżonej uchwały nakłada na przedsiębiorcę ubiegającego się o uzyskanie zezwolenia obowiązek udokumentowania gotowości odbioru nieczystości ciekłych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O. prowadzące Oczyszczalnię Ścieków w O. przy ul. [...].

Wskazano również, że decyzją z 19 czerwca 2017 r., znak [...], Burmistrz Miasta i Gminy O. udzielił spółce [...] sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżnienia zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (kabiny sanitarne) na terenie Miasta i Gminy O. (decyzja). W punkcie III. decyzji jako stacja zlewna wskazana została stacja zlewna zlokalizowana na terenie Oczyszczalni Ścieków w O. przy ul. [...].

Pismem z 26 lipca 2019 r., uzupełnionym pismem z 30 sierpnia 2019 r. wnioskodawca wniósł o zmianę decyzji w jej pkt III. poprzez określenie następujących dodatkowych stacji zlewnych:

a) stacji zlewnej przy Oczyszczalni Ścieków w C.;

b) stacji zlewnej na Oczyszczalni Ścieków w Z.;

c) stacji zlewnej Oczyszczalni Ścieków Centrum, znajdującej się przy ul. [...] w D. G.;

d) stacji zlewczych Wodociągów J. Sp. z o.o., znajdujących się przy ul. [...] i ul. [...].

Decyzją z 23 września 2019 r., znak [...], Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił zmiany decyzji we wskazanym powyżej zakresie. Powodem takiego rozstrzygnięcia, jak wynika z uzasadnienia decyzji o odmowie zmiany decyzji, była jedynie niezgodność żądania skarżącego z § 4 zaskarżonej uchwały.

[...] sp. z o.o. złożyła odwołanie od tej decyzji.

Interes prawny wnioskodawcy został w niniejszej sprawie naruszony poprzez określenie przez Radę Miejską w zaskarżonej uchwale wymogów, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia:

1) wykraczających poza zakres delegacji ustawowej i rozporządzeniowej, wynikającej z § 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska oraz art. 7 ust. 3 a i ust. 7 ustawy o czystości;

2) sprzecznych z § 1 in fine Rozporządzenia Ministra Środowiska;

3) niezgodnych z Konstytucją, bowiem ograniczających konstytucyjną wolność działalności gospodarczej i utrudniających dostęp do rynku bez żadnej podstawy prawnej, na poziomie aktu prawa miejscowego oraz z pominięciem celu, ze względu na który takie ograniczenia mogłyby zostać wprowadzone.

Następnie, wymogi te spowodowały odmowę wnioskodawcy zmiany Zezwolenia. Warunkiem uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji o odmowie zmiany decyzji - jako wydanej z naruszeniem art. 9 ust. 1c ustawy o czystości - jest uprzednie wyeliminowanie z obrotu prawnego § 4 zaskarżonej uchwały, który to przepis stanowił podstawę do odmowy wnioskodawcy zmiany decyzji w omawianym zakresie.

Dalej wskazano na wyczerpanie procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Następnie skarżąca spółka podkreśliła, że zgodnie art. 7 ust. 3a ustawy o czystości, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, powinny zawierać opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. Z kolei w art. 7 ust. 7 tej ustawy przewidziano, że szczegółowy sposób określania takich wymagań, kierując się potrzebą zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa dla środowiska i mieszkańców oraz dążąc do ujednolicenia kryteriów wydawania zezwoleń takich jak zezwolenie, określić ma w drodze rozporządzenia Minister właściwy do spraw środowiska.

W paragrafie 1 rozporządzenia Ministra Środowiska, obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej uchwały, wskazano zakres przedmiotowy wymagań do uzyskania zezwolenia; wymagania te, zgodnie z tym przepisem, miałyby obejmować:

1) opis wyposażenia technicznego zawierający wymagania odnośnie do:

a) pojazdów asenizacyjnych przeznaczonych do świadczenia usług;

b) bazy transportowej;

2) zabiegi sanitarne i porządkowe związane ze świadczonymi usługami;

3) miejsca przekazywania nieczystości ciekłych;

przy czym wymagania te określa się w sposób precyzyjny, zrozumiały, niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych oraz zapewniający należytą ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska.

Jak wynika z zakresu przedmiotowego wymagań określonego w § 1 Rozporządzenia Ministra, Środowiska, zaskarżona uchwała może określać wymagania dotyczące miejsca przekazywania nieczystości ciekłych, przy czym w szczególności winny mieć na celu należytą ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, jak też nieograniczanie konkurencji i nieutrudnianie dostępu do rynku przedmiotowych usług.

Powyższe nie oznacza, że rada miasta lub gminy jest uprawniona do wskazywania konkretnych stacji zlewnych lub określania ich lokalizacji. W przeciwnym razie pustym byłby przepis art. 9 ust. 1 aa ustawy o czystości, zgodnie z którym stacje zlewne określa się w Zezwoleniu. Uchwała ma na celu jedynie określenie rodzaju miejsc przekazywania nieczystości ciekłych, natomiast wskazanie konkretnych miejsc zrzutu odbywa się na etapie wydawania Zezwolenia, po przedłożeniu przez przedsiębiorcę dokumentów wykazujących gotowość określonych stacji zlewnych do przyjęcia nieczystości.

Ponadto, konfrontując przytoczony przepis § 4 zaskarżonej uchwały oraz wytyczne zawarte w Rozporządzeniu Ministra Środowiska, należy wskazać, iż Rada Miejska w O. naruszyła prawo, wprowadzając ograniczenie dotyczące stacji zlewnych, z których skarżący może korzystać przy prowadzeniu działalności objętej zezwoleniem, które to ograniczenie nie wynika z żadnych innych przepisów prawa. Obowiązek nałożony w § 4 zaskarżonej uchwały nie może zostać uznany za niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości. Tym samym - poza wykroczeniem poza zakres przedmiotowy z art. 7 ust. 3a i ust. 7 ustawy o czystości oraz z § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska - naruszony został również § 1 in fine rozporządzenia Ministra Środowiska.

Ponadto uzależnienie udzielenia zezwolenia (a więc również jego zmiany) od spełnienia wymagania polegającego na obowiązku udokumentowania gotowości odbioru nieczystości ciekłych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O. prowadzące Oczyszczalnię Ścieków w O. przy ul. [...] należy uznać za ograniczające konkurencję i utrudniające dostęp do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Zaskarżona uchwała w sposób wyraźny ogranicza możliwość prowadzenia na terenie Miasta i Gminy O. przedmiotowej działalności przez przedsiębiorców, którzy nie zawarli umowy z pośrednio wskazaną w tej uchwale stacją zlewną. Zaskarżona uchwała narusza tym samym konstytucyjną wolność wnioskodawcy - swobodę działalności gospodarczej -narzucając mu kontrahenta, z którym miałby on nawiązać stosunek prawny.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.

Wskazano, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 391): Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań.

Organ administracyjny określił w zaskarżonym przepisie uchwały, że jednym z warunków umożliwiających uzyskanie stosownego zezwolenia jest udokumentowanie gotowości odbioru nieczystości ciekłych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O. prowadzące Oczyszczalnię Ścieków w O. przy ul. [...]. Założeniem uchwałodawcy było "ograniczenie" możliwości zrzutów nieczystości ciekłych (ich ostatecznego przetworzenia) do miejsca znajdującego się jak najbliżej miejsca wytworzenia nieczystości ciekłych (tzw. zasada bliskości).

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1aa ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych powinno określać również stacje zlewne. Powyższe wskazuje, że miejsce stacji zlewnej nie powinno być regulowane w uchwale.

Takie określenie warunku ma także stworzyć realną kontrolę przedsiębiorcy przez organ, który wydał stosowne zezwolenie, prowadzoną w trybie art. 9 ust. 2 ww. ustawy jeżeli przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie, nie wypełnia określonych w nim warunków, organ, który wydał zezwolenie, wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszania tych warunków, jeżeli przedsiębiorca mimo wezwania nadal narusza te warunki, organ cofa, w drodze decyzji, zezwolenie bez odszkodowania.

Zdaniem organu administracyjnego warunek miejsca zezwala organowi na kontrolę od miejsca wytworzenia nieczystości ciekłych, aż do miejsca ich ostatecznego zrzutu z uwagi na to, że znajduje się ono na terenie jego właściwości miejscowej.

Warunek miejsca, określony w zaskarżonej uchwale, dotyczy położenia ostatecznego miejsca zrzutu nieczystości ciekłych, które rozpoczyna proces ich oczyszczania. Zatem ograniczenie miejsca znajduje uzasadnienie w zasadzie bliskości i nie narusza konkurencyjności, albowiem dotyczy wymagań z zakresu ochrony środowiska, które również podlega ochronie konstytucyjnej (vide art. 5 Konstytucji) i ustawowej (vide ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska).

Ponadto ochrona środowiska jest konstytucyjną podstawą ograniczenia wszystkich konstytucyjnych wolności i praw (vide art 31 ust 3 Konstytucji).

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Do tego rodzaju aktów należy zaskarżona uchwała, o czym stanowi wprost art. 7 ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010 z późn. zm.) – dalej określana, jako "ustawa o utrzymaniu czystości".

Będąca przedmiotem skargi uchwała nosi datę 18 grudnia 2012 r., a zatem – stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – konieczne było wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Dokumenty dołączone do skargi wskazują na zachowanie tego warunku (k.44 – 47).

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt. 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Również treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy ma "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą".

Z dokumentów dołączonych do skargi wynika, że spółka [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakresie opróżnienia zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (kabiny sanitarne) na terenie Miasta i Gminy O. – na podstawie decyzji – zezwolenia Burmistrza Miasta i Gminy O. z 19 czerwca 2017 r., znak [...] W punkcie III. decyzji, jako stacja zlewna wskazana została stacja zlewna zlokalizowana na terenie Oczyszczalni Ścieków w O. przy ul. [...]. Strona skarżąca ubiega się o zmianę zezwolenia w tym punkcie i dopuszczenie przekazywania odebranych nieczystości również do innych stacji zlewnych. Zmianę taką uniemożliwia jednak zaskarżony przepis uchwały Rady Miejskiej w O. (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 23 września 2019 r. k. 57). Tym samym skarżąca wykazała naruszenie swojego interesu prawnego przez zaskarżony przepis uchwały.

Jak wynika z powyższego spółka spełniła warunki formalne wniesienia skargi, a zatem należało przejść do jej merytorycznego rozpatrzenia.

Tę część uzasadnienia trzeba rozpocząć od przytoczenia istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy przepisów prawa.

Jak wynika już z wcześniejszych uwag działalność gospodarcza w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest reglamentowana – wymaga zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce świadczenia usług (art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości). W myśl art. 9 ust. 1aa. zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych powinno określać również stacje zlewne.

Jednocześnie ustawodawca w ust. 3a art. 7 powołanej ustawy upoważnił radę gminy do określenia, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uwzględniając opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań. Zgodnie z art. 7 ust. 7 minister właściwy do spraw klimatu, kierując się potrzebą zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa dla środowiska i mieszkańców oraz dążąc do ujednolicenia kryteriów wydawania zezwoleń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy, o których mowa w ust. 3a.

Na podstawie tej delegacji ustawowej Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (Dz. U. poz. 299). Zgodnie z § 1 rozporządzenia "Wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych dotyczące:

1) opisu wyposażenia technicznego zawierającego wymagania odnośnie do:

a) pojazdów asenizacyjnych przeznaczonych do świadczenia usług,

b) bazy transportowej,

2) zabiegów sanitarnych i porządkowych związanych ze świadczonymi usługami,

3) miejsc przekazywania nieczystości ciekłych

- określa się w sposób precyzyjny, zrozumiały, niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych oraz zapewniający należytą ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska".

Zaskarżony § 4 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w O. z 18 grudnia 2012 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Miasta i Gminy O. brzmi: "Przedsiębiorca ma obowiązek udokumentować gotowość odbioru nieczystości ciekłych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w O. prowadzące Oczyszczalnię Ścieków w O. przy ul. [...].".

Już samo proste zestawienie treści tego przepisu z treścią przytoczonego wcześniej art. 9 ust. 1aa ustawy o utrzymaniu czystości wskazuje, że określenie konkretnych stacji zlewnych, do których przekazywane będą nieczystości powinno nastąpić dopiero na etapie decyzji zezwalającej, a nie w uchwale określającej wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Należy mieć to na uwadze również przy dokonywaniu wykładni § 1 pkt 3 rozporządzenia, w którym dopuszczono określanie w uchwale miejsc przekazywania nieczystości ciekłych. Dodatkowo w rozporządzeniu zawarto wymóg, by określenie m. in. miejsc przekazywania nieczystości ciekłych nastąpiło w sposób niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. W ocenie Sądu ograniczenie wprowadzone zaskarżonym przepisem do tylko jednej, konkretnej zlewni narusza te zasady.

Takiego naruszenia nie usprawiedliwia powołana w odpowiedzi na skargę zasada bliskości. Zasadę bliskości sformułowano w art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.) i nie ma podstaw, by rozciągać jej zastosowanie poza zakres ustawy o odpadach.

Tym samym zasadnym okazał się zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 marca 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych w związku z art. 7 ust. 3a oraz art. 7 ust. 7 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - polegające wykroczeniu poza zakres umocowania wynikający z powołanego rozporządzenia i powołanej ustawy.

Za uzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwszy z tych przepisów stanowi: "Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny", natomiast zgodnie z art. 31 ust. 3 "Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw".

Wbrew stanowisku organu dopuszczenie w tym ostatnim przepisie ograniczenia praw i wolności z uwagi na konieczność ochrony środowiska nie wpływa na ocenę zasadności zarzutów skargi. Ograniczenia takie mogą wynikać wyłącznie z ustawy, a brak jest przepisu o randze ustawowej zezwalającego na tak dalekie ograniczenie w uchwale rady gminy działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych.

Należy również zgodzić się ze stroną skarżącą, iż § 4 zaskarżonej uchwały narusza § 115 i § 135 w związku z § 143 Załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", skoro uchwałodawca przekroczył granice upoważnienia.

Sąd całkowicie podziela rozważania zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. II SA/Bd 588/19 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych): "Zasadnie natomiast wywodzi skarżący, że z przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska wynika, że określenie wymagań dla przedsiębiorców ubiegających się o pozwolenie, dotyczyć może zakresu przedmiotowego prowadzonej działalności, wskazanego w rozporządzeniu, przy uwzględnieniu ochrony konkurencji i zapewnienia dostępu do rynku. Z powyższych względów, za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 marca 2012r. polegające na wydaniu zaskarżonej uchwały z wykroczeniem poza zakres umocowania wynikający z wyżej powołanych przepisów w zakresie ograniczenia rynku, na którym funkcjonuje przedsiębiorca. Kwestionowane zapisy wskazujące wprost na podmiot, który świadczy usługę odbioru nieczystości - w § 3 pkt 1 i 6 - naruszają obowiązujące przepisy, gdyż brak było podstawy prawnej do podania w treści zaskarżonego aktu prawa miejscowego, zindywidualizowanego podmiotu i wskazania konkretnego miejsca przekazywania nieczystości ciekłych, gdyż godzi to w zasady ochrony konkurencji i swobodnego dostępu do rynku. Zasadny jest tym samym zarzut naruszenia § 135 w zw. z § 143 Załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wobec zawarcia w uchwale zapisów wykraczających poza upoważnienie zawarte w ustawie i rozporządzeniu, gdyż sposób określenia wymagań sprecyzowano w cytowanym rozporządzeniu. Określenie przez radę gminy, że przedsiębiorca jest zobowiązany do zagwarantowania, by pojazdy do odbioru nieczystości ciekłych były opróżniane tyko na wskazanej stacji zlewnej, stanowiąc przekroczenie ustawowych kompetencji, czyni kontrolowaną uchwałę w części sprzeczną z prawem, co uzasadnia częściowe uwzględnienie skargi tj. konieczność wyeliminowania zapisu dotyczącego konkretnego podmiotu wskazanego w § 3 pkt 6 - Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w C. i odpowiednio w § 3 pkt 1 słowa "wyłącznie" i zwrotu "wskazanych w punkcie 6". Uchwała powinna określać wymagania w sposób precyzyjny, zrozumiały, niedyskryminujący, nieograniczający konkurencji oraz nieutrudniający dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych oraz zapewniający należytą ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska. Tych kryteriów, w zakresie nieograniczającym konkurencji oraz nieutrudniania dostępu do rynku przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych we wskazanej części zaskarżona uchwała nie spełnia.

Z powyższych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego § 4 uchwały Nr XXI/305/2012 Rady Miejskiej w O. z 18 grudnia 2012 r. w sprawie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie Miasta i Gminy O. – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 797 zł składa się: kwota 300 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).