Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 334/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art.25,art.26
journal: Dz.U. 2018 poz 992
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.
article: art.145§1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135, art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim ustala termin wykonania obowiązku usunięcia odpadów, II. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 992) umorzył postępowanie w sprawie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania w postaci zużytych opon z terenu skarpy działkach nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż opony stanowią umocnienie i zabezpieczenie skarpy działkach nr [...] przed jej osuwaniem. Opony zostały ułożone i wypełnione ziemią, a obecnie są porośnięte trawą. Sposób ich ułożenia wskazuje, że nie jest to wysypisko śmieci. Recykling odpadów polegał na wykorzystaniu zużytych opon do umocnienia skarpy. Organ wskazał, że opony są często wykorzystywane przy budowach między innymi nasypów, skarp czy ścian oporowych. Zużyte opony znajdują także zastosowanie w budownictwie lądowym i wodnym, wykorzystywane są jako materiał na podłoże dróg, bariery dżwiękochłonne, odbojniki łodzi i statków. Wykorzystywanie opon przy budowie nasypów podyktowane jest przede wszystkim znacznie mniejszym ciężarem własnym takiego nasypu niż ma to miejsce w przypadku innych metod budowy. Powołując się na Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923) organ wskazał, że odpady o kodzie 16 01 03 - zużyte opony - nie są odpadami niebezpiecznymi. W tych okolicznościach sprawy organ uznał, że dalsze prowadzenie postępowania wszczętego na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach stało się bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...] stycznia nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I inst. W uzasadnieniu organ wskazał, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbył się go lub zamierzał się go wyzbyć. Z czynności procesowych przeprowadzonych w sprawie wynika, że przedmiotowe opony motoryzacyjne stanowią zabezpieczenie przed osuwaniem się skarpy na granicy działek ewidencyjnych nr [...]. W kontekście powyższego, w ocenie organu, nie mogła odnieść skutku argumentacja, że opony stanowią odpady. Organ podkreślił, że w kwalifikacji przedmiotu jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Dalej organ wskazał, że o tym czy dane przedmioty stanowią odpad decyduje wola wyzbycia się ich przez posiadacza. Ponieważ przedmioty zgromadzone na ww. działkach gruntu nie stanowią odpadu, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, dlatego postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

Od powyższej decyzji J.M. wniosła skargę.

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Go 234/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzje organów obydwu instancji wydane zostały z obrazą przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, a stanowisko organów w kwestii bezprzedmiotowości postępowania zostało oparte na błędnej wykładni przepisów ustawy o odpadach. Sąd podniósł, że dla przypisania właścicielowi nieruchomości odpowiedzialności z art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie przez organ, czy zgromadzone w tym miejscu przedmioty stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Katalog odpadów zawarty został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju, uwzględniając: źródło ich powstawania; właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. Sąd wskazał, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbywał się go lub zamierzał się wyzbyć. Zarówno prawo krajowe jak i wspólnotowe nie definiuje pojęcia "pozbywania się" ("usuwania"). Niemniej jednak zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny prawniczej "pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak m.in. wyrok NSA z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08). Z "pozbyciem się" mamy także do czynienia wówczas, gdy posiadacz przedmiotu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania (por. W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz. Warszawa 2008 r., s. 81). W konsekwencji, w ocenie Sądu, stanowisko organów co do kwalifikacji zużytych opon jako przedmiotów nie stanowiących odpady nie było prawidłowe. Ponowne użycie danego odpadu w innym niż pierwotne jego przeznaczenie nie pozbawia danego przedmiotu cechy odpadu, jeżeli ze względu na niemożność jego dalszego stosowania nastąpiło wyzbycie się tegoż przedmiotu przez pierwotnego posiadacza. Zdaniem Sądu za tle stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości okoliczność, że zużyte opony zostały użyte do innego celu, aniżeli ich pierwotne przeznaczenie, tym samym należy przyjąć, że nastąpiło ich wyzbycie się w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy. Zgodnie z katalogiem odpadów zawartym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów zużyte opony stanowią odpad o kodzie 16 01 03 i nie stanowią odpadów niebezpiecznych dla środowiska. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że analizowany stan faktyczny stanowi przypadek przetwarzania odpadów, w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy o odpadach.

Wyrokiem z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3379/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Go 234/19. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że zakwalifikowanie danego przedmiotu lub substancji jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach ogranicza możliwość jego składowania lub magazynowania do miejsc spełniających wymogi określone w art. 25 ustawy o odpadach. Art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada natomiast na posiadacza odpadów obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W razie niewykonania tego obowiązku wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że pojęcie "pozbycia się", jako przesłanka determinująca uznanie danego przedmiotu za odpad (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach), nie może być rozumiane jedynie jako utrata kontroli nad przedmiotem, lecz również jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać. Pozbyciem się przedmiotu będzie też przekazanie innemu podmiotowi, który to podmiot będzie dany przedmiot wykorzystywał w ten zasadniczo odmienny sposób (odmienny od jego pierwotnego przeznaczenia, a stosowany ze względu na nieprzydatność przedmiotu do wykorzystania w sposób pierwotnie zakładany). Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, które posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą (zob. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 506/17; z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3190/17). NSA wskazał, że Kolegium pojęcie "pozbycia się", o którym mowa w art. 3 ust.1 pkt 6 ustawy o odpadach, błędnie w okolicznościach niniejszej sprawy sprowadza wyłącznie do utraty kontroli nad przedmiotem lub zaprzestania jego jakiegokolwiek wykorzystywania. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpadu, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, nie ma znaczenia wola, świadomość nabywcy (zob. wyrok NSA z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2916/17). Ponowne wykorzystanie danego przedmiotu nie pozbawia go zatem charakteru odpadu, jeżeli ów sposób wykorzystania nie jest zgodny z pierwotnym przeznaczeniem rzeczy, tj. przeznaczeniem, dla którego dana rzecz został wytworzona. W ocenie NSA taka sytuacja niewątpliwe ma miejsce w przypadku opon, których wykorzystanie jako wzmocnienie konstrukcji skarpy w sposób oczywisty nie jest zgodne z pierwotnym przeznaczeniem opony wyprodukowanej jako część koła pojazdu. Wbrew twierdzeniu Kolegium, fakt wykorzystania opon jako wzmocnienie konstrukcji skarby, nie pozbawia ich zatem charakteru odpadu, a tym samym nie czyni bezprzedmiotowym postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia spornych odpadów, prowadzonego w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. Należy przy tym podzielić pogląd, że z perspektywy stosowania tego przepisu nie ma znaczenia fakt, że nawiezione odpady mogą się przyczynić do lepszego zagospodarowania gruntu i do uregulowania stosunków wodnych (zob. wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1918/16; z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1348/16). Jednocześnie NSA wskazał, że działanie polegające na wykorzystaniu zużytych opon do wzmocnienia konstrukcji skarpy, nie jest procesem przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach, w tym zakresie pogląd Sądu I instancji nie był prawidłowy.

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy o odpadach, Wójt Gminy orzekł:

1. Nałożyć na W.P. obowiązek usunięcia z terenu działki nr [...]odpadów o kodzie 16 01 03 - zużyte opony,

2. Nakazać wykonanie decyzji poprzez przekazanie wszystkich odpadów z działki nr [...] podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania wyżej wymienionymi odpadami,

3. Po usunięciu opon ze skarpy, zabezpieczyć ją w taki sposób aby zapobiec degradacji skarpy, zabezpieczyć ją w taki sposób aby zapobiec degradacji skarpy, zapewnić odpowiednią geometrię skarpy przed usuwaniem, wymywaniem i pełzaniem gruntu,

4. Ustalić termin wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 na 5 miesięcy od chwili gdy decyzja niniejsza stanie się ostateczna ,

5. Zobowiązać W.P. do pisemnego powiadomienia tutejszego organu o wykonaniu nałożonego obowiązku praz potwierdzenia jego wykonania stosownymi dokumentami.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż działka nr [...], która jest własnością W.P., nie jest miejscem przeznaczonym na składowanie i magazynowanie odpadów. W niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach, mamy do czynienia z magazynowaniem odpadów. Zgodnie z art. 25 ust. 3 magazynowanie odpadów jest prowadzone w ramach wytwarzana, zbierania lub przetwarzania odpadów. Dopuszczalność magazynowania odpadów wynika z pozwolenia na w.w. formy gospodarki odpadami, o czym stanowi art. 41 ustawy o odpadach. W toku postępowania W.P. nie wykazał, aby posiadał zezwolenia na gospodarowanie odpadami (zbieranie, przetwarzanie). Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz prawomocny wyrok WSA z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Go 234/19 organ stwierdził, że działka nr [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania opon. Fakt wykorzystania opon jako wzmocnienie skarpy nie pozbawia ich charakteru odpadu w oparciu o art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, pomimo, że nawiezione odpady mogą przyczynić się do lepszego zagospodarowania gruntu.

Od powyższej decyzji W.P. wniósł odwołanie. W ocenie skarżącego przedmiotowe opony nie są odpadem, ponieważ koniecznym elementem uznania przedmiotu za odpad jest jego wyzbycie się, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w danej sprawie. Opony zostały ułożone pomiędzy 1990 a 1997 r., skarżący nie był wówczas właścicielem danej działki. Do ułożenia opon doszło za przyzwoleniem Państwa M.. Skarżący wskazał, że zastosowanie opon jako wzmocnienie skarpy jest nieszkodliwe dla środowiska.

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania oraz wskazał, że rozpatrując sprawę, po myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2021 r. poz. 137), był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Go 234/19 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3379/19. Organ podniósł, że bezspornie działka nr [...] i działki sąsiednie na których złożono zużyte opony nie są miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów oraz, że W.P. nie posiada zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, a zatem nie jest również uprawniony do ich składowania i magazynowania Ponieważ obowiązek usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania obciąża posiadacza odpadów (art. 26 ust. 1) bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest, kiedy i w jakich okolicznościach odwołujący wszedł w posiadanie zużytych opon. Zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że posiadaczem spornych opon jest aktualny właściciel działki nr [...], a opony te nadal wykorzystuje jako wzmocnienie skarpy.

Od powyższej decyzji W.P. wniósł skargę. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu, odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że sprawa, której dotyczy skarga, była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 23 września 2020 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 3379/19 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Go 234/19, którym uchylono decyzje organów obydwu instancji.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II SA/Wa 1818/20: "W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych".

Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy zostały wyczerpująco wyjaśnione na wcześniejszym etapie postępowania. Na tle stanu faktycznego sprawy w w.w. wyroku NSA przeprowadził ocenę prawną i wskazał, że fakt wykorzystania opon jako wzmocnienie konstrukcji skarpy, nie pozbawia ich charakteru odpadu, a tym samym nie czyni bezprzedmiotowym postępowania administracyjnego w przedmiocie usunięcia spornych odpadów, prowadzonego w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. NSA podzielił pogląd, że z perspektywy stosowania tego przepisu nie ma znaczenia fakt, że nawiezione odpady mogą się przyczynić do lepszego zagospodarowania gruntu i do uregulowania stosunków wodnych (zob. wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1918/16; z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1348/16). NSA wskazał również, że art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na posiadacza odpadów obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W razie niewykonania tego obowiązku wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. W w.w. wyroku NSA wyraził zatem jednoznaczną ocenę, że przedmiotowe opony stanowią odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, niezależnie od tego czy obecnie są wykorzystywane w celu umocnienia skarpy. Prowadzenie dalszych czynności wyjaśniających oraz podważanie stanowiska w tym zakresie stanowiłoby rażące naruszenie procedury administracyjnej.

Organ administracyjny rozpatrując ponownie sprawę, po myśli art. 153 p.p.s.a., był związany oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z wyroku NSA zapadłego na tle przedmiotowej sprawy. Jednocześnie wskazać należy, że nie doszło do zmiany stanu prawnego, która - w myśl przywołanego przepisu - uzasadniałaby odejście od wiążącego stanowiska NSA wyrażonego w wyroku.

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 6f ustawy o odpadach w przypadku magazynowania lub składowania odpadów palnych - min. opon i innych odpadów z gumy - posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów lub zarządzający składowiskiem odpadów zapewnia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny.

Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać należy, że bezspornie skarżący jest właścicielem nieruchomości na której składowane są przedmiotowe odpady, nadto zamieszkuje na danej nieruchomości. Ustawa w art. 3 pkt 19 stanowi, iż przez posiadacza odpadów należy rozumieć wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Podnieść należy, że zgormadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie że skarżący jest posiadaczem przedmiotowych odpadów. W tym względzie wypowiedział się w sposób wiążący NSA w w.w. wyroku sygn. akt II OSK 3379/19, wskazując, że w dotychczasowym toku postępowania administracyjnego ustalono jednoznacznie, iż posiadaczem spornych opon jest właściciel działki nr [...], który opony te wykorzystał do wzmocnienia skarpy znajdującej się w obrębie działek. Ustalenie to jest wystarczające dla prawidłowego określenia adresata ewentualnego nakazu usunięcia przedmiotowych opon, co - w ocenie NSA - świadczy o zbędności ustaleń objętych wytycznymi Sądu I instancji. Wobec powyższego prowadzenie dalszych czynności procesowych w celu wyjaśnienia - kto jest posiadaczem przedmiotowych odpadów - nie było dopuszczalne.

W konsekwencji wiążącego ustalenia, że przedmiotowe opony są odpadem w rumieniu ustawy o odpadach, a skarżący bezspornie nie posiada wymaganego zezwolenia na gospodarowanie nimi, organ prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią art. 26 ust. i ust. 2 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2).

W tych okolicznościach sprawy decyzja nakładająca na skarżącego obowiązek usunięcia opon z terenu działki nr [...] była prawidłowa. Nie narusza przepisów prawa również rozstrzygnięcie w zakresie określenia sposobu wykonana obowiązku usunięcia opon polegający na przekazaniu odpadów podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami oraz w zakresie nałożenia obowiązku odpowiedniego zabezpieczenia skarpy i pisemnego zawiadomienia organu o wykonaniu obowiązku. Treść nałożonych na stronę obowiązków w zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach.

Mając powyższe na uwadze, w wyżej określonym zakresie, skarga została oddalona.

W ocenie Sądu wadliwie natomiast określono termin wykonania obowiązku usunięcia opon, dlatego w tym zakresie zaskarżoną decyzję uchylono. Z rozstrzygnięcia organu I instancji wynika, że termin ten został określony na 5 miesięcy od chwili gdy decyzja niniejsza stanie się ostateczna. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez stronę odwołania organ II instancji utrzymał w całości decyzję organu I instancji, a zatem również w zakresie określenia terminu wykonania obowiązku usunięcia opon. Tymczasem w okolicznościach danej sprawy, wobec rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy, decyzja organu I instancji nie stała się ostateczna.

Przepis art. 16 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W świetle tego przepisu decyzjami ostatecznymi są:

1) decyzje wydane przez organ pierwszej instancji, od których nie wniesiono odwołania albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przewidzianym ustawowo terminie;

2) decyzje organu drugiej instancji zapadłe w rezultacie rozpatrzenia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

3) decyzje, od których z mocy przepisów szczególnych nie przysługuje odwołanie bądź wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Trzeba też zauważyć, że na mocy noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r., do art. 16 dodano § 3, który stanowi, że decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Zatem obecnie decyzje niepodlegające zaskarżeniu do sądu, nazwane przez przepisy prawomocnymi, zakwalifikowano jako ostateczne w rozumieniu kodeksu (zob. Kmieciak Z., art. 16 - Zasady względnej trwałości decyzji administracyjnej i sądowej kontroli aktów administracyjnych. Pojęcie decyzji prawomocnej w: Z. Kmieciak, W. Chróścielewski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2019).

W rozpatrywanej sprawie na skutek wniesionego przez stronę odwołania sprawę rozpatrywał organ II instancji, dlatego decyzją ostateczną w niniejszej sprawie jest decyzja wydana przez organ II instancji (czyli zaskarżona decyzja), natomiast w decyzji II instancji organ odwoławczy nie zmienił rozstrzygnięcia w zakresie określenia terminu wykonania obowiązku. Prawidłowość rozstrzygnięcia w omawianym zakresie ma zasadnicze znaczenie dla wykonalności wynikającego z decyzji obowiązku usunięcia odpadów. W okolicznościach danej sprawy, wobec faktu, że decyzja I instancji nie stała się ostateczna, termin wykonania nałożonego na stronę obowiązku nie rozpoczął swego biegu.

W tym stanie sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim ustala ona termin wykonania obowiązku wykonania obowiązku usunięcia odpadów. Rozpatrując ponownie sprawę organ II instancji określi termin z uwzględnieniem powyższych uwag.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.