Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 314/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a § 6-7 ,§ 9,art. 89,art. 67 § 2 pkt 8,art. 67a § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2020 r. Spółka z o.o. w P. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z [...] marca 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], określające ww. dłużnikowi zajętej wierzytelności sumę nieprzekazanej kwoty z tytułu zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną w wysokości (łącznie) [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle stanu faktycznego sprawy, w której Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki A. z o. o. z siedzibą w P.. Po analizie zapisów plików JPK przekazanych przez dłużnika, zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r. organ dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności Spółki z o.o. w P.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone spółce [...] czerwca 2018 r., a ponaglenie [...] listopada 2018 r. Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] listopada 2018 r. dokonał kolejnego zajęcia wierzytelności pieniężnej przysługującej spółce Spółce A, doręczając je tej spółce [...] grudnia 2018 r. Na dokonane zajęcia dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Kolejnych zajęć organ egzekucyjny dokonał w dniach [...] października 2019 r. (doręczono je spółce [...] października 2019 r.) oraz [...] listopada 2019 r. (doręczono je spółce [...] listopada 2019 r.)

Z uwagi na powyższe organ egzekucyjny skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wniosek o przeprowadzenie kontroli prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego. Ze sporządzonego [...] lipca 2019 r. protokołu kontroli, która odbyła się przy uczestnictwie pełnomocnika Spółki J. M., wynika że spółka uznała zajęte wierzytelności, jednakże z uwagi na własne trudności finansowe nie miała możliwości realizacji zajęć. Jednocześnie pełnomocnik spółki wskazał, że spółka zobowiązuje się do zapłaty zaległych wierzytelności na rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

Następnie pismem z [...] września 2019 r. organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności do natychmiastowej realizacji zajęć lub wskazania przyczyn uniemożliwiających ich realizację. W odpowiedzi spółka poinformowała, że realizuje otrzymane zajęcia egzekucyjne na rzecz Spółki A zgodnie z kwotami należnymi spółce za wykonane usługi. Umowa o świadczenie usług pomiędzy spółkami jest umową, w ramach której Spółka płaci w imieniu Spółki A wynagrodzenie dla pracowników, którymi dysponuje, a spółce dłużnej wypłaca prowizję z tytułu zarządzania ryzykiem związanym z zatrudnieniem pracowników, które są przekazywane na rzecz Urzędu Skarbowego oraz innych podmiotów prowadzących egzekucje w drodze dokonanego zajęcia. Oprócz kwot wynikających z prowizji, Spółka wynajmuje od Spółki A pomieszczenia biurowe, z tytułu których również przekazuje kwoty na rzecz zajęć egzekucyjnych. Spółka posiada bardzo wiele różnych zajęć na rzecz dłużnika od różnych organów i instytucji. Spółka uznaje dokonane zajęcia i realizuje je w faktycznych kwotach należnych dla Spółki A

Dłużnik zajętej wierzytelności w listopadzie 2019 r. przekazał organowi egzekucyjnemu kopię umowy na świadczenie usług zawartej [...] lipca 2018 r., a w grudniu 2019 r. zestawienie rozrachunków pomiędzy nim a dłużnikiem, z którego wynika, że w okresie od [...] maja do [...] października 2019 r. za udostępnienie pracowników i prace podwykonawcze wystawiono faktury na kwotę łącznie [...] zł. Nadto Spółka wyjaśniła, że część wynikającej z faktury wystawionej [...] lipca 2019 r. należności, tj. kwota [...]zł jest kwotą refakturowanych wydatków, już poniesionych, związanych z wynagrodzeniem dla pracowników Spółki A, które to wydatki Spółka zrealizowała "z uwagi na poczucie solidarnej odpowiedzialności za pracowników".

Z tytułu dokonanych zajęć trzeciodłużnik przekazał kwoty wynikające z prowizji określonej w umowie łączącej strony oraz kwoty wynikające z podnajmu lokalu użytkowego. Do realizacji pozostała z czterech dokonanych zajęć łączna kwota [...]zł i tę kwotę postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. Naczelnik określił jako wysokość środków pieniężnych z tytułu zajęcia innej wierzytelności przysługującej Spółce A od skarżącej, nieprzekazanych przez skarżącą organowi egzekucyjnemu. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ egzekucyjny stwierdził fakt bezpodstawnego uchylania się przez skarżącą od przekazania ww. kwoty. Powołując się na przepisy m. in. art. 71 § 1 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: u.p.e.a."), podkreślił że Spółka potwierdziła fakt istnienia wierzytelności i do dnia wydania postanowienia nie dokonała całkowitej realizacji dokonanych zajęć.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości, ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem złożonych wyjaśnień i uzasadnień oraz umorzenie postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że w sprawie niewątpliwe doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania organowi egzekucyjnemu kwot zajętej wierzytelności. Spółka potwierdziła fakt istnienia wierzytelności, ale do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie dokonała całkowitej realizacji dokonanych zajęć. Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z § 3 pkt 7 łączącej strony umowy, wynagrodzenie należne pracownikowi przekazywać powinien wykonawca, zatem całość środków należnych dłużnikowi powinna być przekazywana do organu egzekucyjnego. Dopiero dłużnik mógłby skierować do tego organu uzasadniony wniosek o zwolnienie spod zajęcia środków przeznaczonych na wynagrodzenia dla pracowników. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności nie ma prawa samodzielnie dysponować zajętą przez organ egzekucyjny kwotą.

Dyrektor IAS zaznaczył również, że skarżąca dotychczas z tytułu ww. zajęć przekazała organowi egzekucyjnemu łącznie kwotę [...]zł, zaś nieprzekazaną kwotę Naczelnik objął zaskarżonym postanowieniem. Podkreślił, że zawiadomienia o dokonanych zajęciach zawierały wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 oraz w art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a., zostały skierowane do dłużnika zajętej wierzytelności oraz do zobowiązanej, doręczone z prawidłowym wezwaniem i pouczeniem. Zaznaczył, że jeżeli w dacie dokonanego zajęcia wierzytelność nim objęta nie istniała (np.: nie była wymagalna, była przedawniona lub sporna), skarżąca chcąc skutecznie uchylić się od zajęcia, powinna (w terminie 7 dni) wskazać na takowe okoliczności, czego nie uczyniła. Wskazał, że z ustaleń kontroli realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego wynika, że w dacie jego zastosowanego istniała po stronie skarżącej nieprzedawniona wierzytelność należna zobowiązanej spółce. Z protokołu kontroli z [...] lipca 2019 r. wynika, że skarżąca uznała zajęte wierzytelności, jednakże z uwagi na własne trudności finansowe nie miała możliwości realizacji zajęć i zobowiązała się do zapłaty zaległych wierzytelności na rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

Organ nadzoru podkreślił, że do wydania zaskarżonego postanowienia, niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter działania bezpodstawnego. Obie te przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione, zaś skarżąca dopuściła się nieuzasadnionej zwłoki w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 89 § 3 u.p.e.a.

W skardze na ww. postanowienie spółka, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania: art. 6, art.7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania, w ramach którego organ powinien ustalić okoliczności faktyczne potwierdzające: (1) istnienie wymagalnej (niespornej) wierzytelności oraz (2) bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności do jej przekazania, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego - w szczególności umowy z [...] lipca 2018 r. oraz informacji przekazywanych przez skarżącego - i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, jaka jest podstawa prawna i przeznaczenie należności przekazywanych przez skarżącego Spółce A na podstawie ww. umowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 71a § 6-7 u.p.e.a. przez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo uniemożliwienia spółce zgłoszenia do protokołu odpowiednich wyjaśnień lub zastrzeżeń z powodu niedoręczenia jej protokołu, co uniemożliwiło jej podjęcie stosownych działań przed wydaniem postanowienia z art. 71a § 9 u.p.e.a., co przyczyniło się do błędnego rozstrzygnięcia sprawy;

3. naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a w zw. z art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz.1145 ze zm.; dalej: "K.c.") wskutek błędnej wykładni umowy z [...] lipca 2018 r., a w konsekwencji błędne określenie sumy nieprzekazanej kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności w wysokości [...] zł, podczas gdy prawidłowo prowadzona, kompletna i rzetelna analiza materiału dowodowego, w tym w szczególności prawidłowa wykładnia ww. umowy, powinny skutkować brakiem zastosowania tego przepisu z powodu braku istnienia przesłanek w nim określonych, gdyż kwoty przekazane przez skarżącą Spółkę A stanowiły wynagrodzenie pracowników wynikające z ww. umowy.

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że organ w toku postępowania nie wyjaśnił jaka jest podstawa prawna i przeznaczenie należności przekazywanych przez skarżącą Spółce A na podstawie umowy z [...] lipca 2018 r. Zarzuciła organowi, że nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do jej argumentacji wyrażonej w piśmie z września 2019 r. oraz w zażaleniu, naruszając przepisy procedury administracyjnej. Powołując się na wykładnię językową i systemową, skarżąca stwierdziła, że postanowienie z art. 71a § 9 u.p.e.a. może być wydane tylko po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, zakończonej protokołem, którego kopię należy doręczyć dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia, a do którego na podstawie art. 71a § 7 u.p.e.a. dłużnik może zgłosić wyjaśnienia lub zastrzeżenia. W związku z powyższym podmiot kontrolowany (w tym przypadku skarżąca), który nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez organy egzekucyjne, może zgłosić wyjaśnienia lub zastrzeżenia do przeprowadzonych czynności. Uczynić to może niezwłocznie, czyli w toku kontroli, co powinno być odnotowane w protokole, albo w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu protokołu może przedłożyć je organowi egzekucyjnemu w formie pisemnej. Skarżąca podkreśliła, że do dnia dzisiejszego nie otrzymała od organu protokołu kontroli, a co za tym idzie pozbawiono ją możliwości merytorycznego ustosunkowania się do przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie i z tego powodu nie jest w stanie w pełni skutecznie polemizować z organem kontrolnym. Kontrola działalności spółki nie zakończyła się, gdyż protokół kontroli nie został doręczony. Moment doręczenia protokołu kontroli uważany jest jako jej zakończenie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Trudno zatem powoływać się na "ustalenia kontroli", która się jeszcze nie zakończyła. Powyższe uniemożliwiło skarżącej skorzystanie z przysługującego jej prawa, tj. zgłoszenia wyjaśnień lub zastrzeżeń do ustaleń wynikających z protokołu, co rzutuje w istotnej mierze na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

Ponadto skarżąca wskazała, że nie można wydać postanowienia z art. 71 a § 9 u.p.e.a., jeżeli dłużnik miał podstawy do uchylenia się od przekazania wierzytelności. Przyczyny uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności powinny mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Kwoty przekazane przez skarżącą Spółce A stanowiły wynagrodzenie pracowników wynikające z umowy łączącej strony, w stosunku do którego nie istniał obowiązek przekazania organowi egzekucyjnemu. Tymczasem organ wskutek błędnej wykładni umowy, ograniczającej się w praktyce do przytoczenia - wyrwanego z kontekstu - jednego z zapisów umowy, dokonał błędnego określenia sumy nieprzekazanej kwoty. Organ pominął zupełnie fakt, że stosunek prawny ukształtowany pomiędzy stronami ww. umowy w ramach swobody umów opiera się regulacjach zawartych w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1563; dalej: "u.z.p.t."). Agencja tymczasowa zobowiązana jest do wypłaty pracownikowi tymczasowemu wynagrodzenia za pracę w sensie formalnoprawnym, natomiast w sensie ekonomicznym odgrywa ona jedynie rolę swoistego pośrednika w przekazywaniu wynagrodzenia obliczanego na podstawie przepisów płacowych obowiązujących u danego pracodawcy użytkownika. Tym samym organ pominął okoliczność, że na skarżącej ciążył obowiązek wynikający z umowy dokonania wypłaty wynagrodzenia, która została wykonana a potwierdzeniem są faktury VAT. Przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do sytuacji, w której skarżąca zobowiązana byłaby do dwukrotnej zapłaty wynagrodzenia, a także prowadziłoby de facto do uznania pracowników Spółki A, których dotyczyła umowa, za dłużników zajętej wierzytelności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty należności.

Na wstępie odnotowania wymaga, że w myśl art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym wymaga zatem stwierdzenia, że zostały spełnione wymogi wynikające z cytowanego wyżej przepisu. Pierwszym z nich jest zajęcie wierzytelności i bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast jest przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na wskazane przez organ egzekucyjny konto (por. wyrok NSA z 20 października 2016 r., II FSK 2831/14 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezsporna w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność zajęcia wierzytelności u strony skarżącej, jako trzeciodłużnika. Organ egzekucyjny dokonał skutecznych zajęć prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność Spółki A (zobowiązana) należną tej spółce od Spółki (dłużnik zajętej wierzytelności), prawidłowo doręczonymi skarżącej zawiadomieniami z: [...] czerwca 2018 r., [...] listopada 2018 r., [...] października 2019 r. i [...] listopada 2019 r., zgodnie z postanowieniami art. 89 u.p.e.a. Zawiadomienia o zajęciu zawierały, stosownie do treści art. 67 § 2 pkt 8 u.p.e.a., pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia. Skarżąca, mimo pouczenia zawartego w doręczonych jej zawiadomieniach o zajęciu prawa majątkowego, jak i doręczonego jej [...] listopada 2018 r. ponaglenia, nie złożyła oświadczenia dotyczącego zajętej wierzytelności.

Bezsporna jest także okoliczność nieprzekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, co doprowadziło do przeprowadzenia w skarżącej spółce kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Należy podkreślić, że celem przeprowadzonych czynności kontrolnych było ustalenie przyczyn braku realizacji zajęcia wierzytelności, a zwłaszcza bezpodstawność takiego działania. Wprowadzenie przesłanki przeprowadzenia kontroli przed wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty miało na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość wysokości nieprzekazanej kwoty oraz przesłanki uchylania się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Organ, prowadząc postępowanie w omawianym przedmiocie, jest bowiem zobligowany do ustalenia czy dłużnik rzeczywiście jest zobowiązany do zapłaty określonej kwoty na rzecz zobowiązanego. Nie ma bowiem podstaw do żądania od dłużnika w tym trybie długu, który nie istnieje, jak również takiego, którego charakter jest sporny (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 11 stycznia 2011 r., I SA/Gl 535/11).

Kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego organ dokonał [...] lipca 2019 r. Uczestniczył w niej pełnomocnik skarżącej J. M., legitymujący się pełnomocnictwem udzielonym mu przez prezesa zarządu skarżącej M. M.. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że spłatę wierzytelności blokują własne trudności finansowe i spółka zobowiązuje się do spłaty zaległych wierzytelności na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w najbliższym czasie. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który po jego podpisaniu przez kontrolujących pracowników oraz pełnomocnika skarżącej, pozostawiono kontrolowanemu.

Zważyć przy tym trzeba, że obowiązujące przepisy wielokrotnie dają dłużnikowi możliwość wypowiadania się co do istnienia i ewentualnie spornego charakteru zajętej wierzytelności. Taka możliwość pojawiła się po raz pierwszy w momencie doręczenia dłużnikowi zawiadomień o zajęciu, które skarżąca zignorowała. Ponadto uruchomienie procesu kontroli umożliwiło aktywny udział skarżącej w tym postępowaniu kontrolnym, z czego spółka skorzystała albowiem umocowany przez prezesa jej zarządu pełnomocnik złożył do protokołu oświadczenie, że spłatę wierzytelności blokują własne trudności finansowe skarżącej, wyjaśniając jednocześnie, że spółka zobowiązuje się do spłaty zaległych wierzytelności w najbliższym czasie. Należy podkreślić, że kontrolowanego trzeciodłużnika poinformowano o przysługujących mu prawach wynikających z art. 71a § 7 u.p.e.a., co wynika z protokołu kontroli podpisanego przez pełnomocnika spółki. Protokół ten został podpisany przez pełnomocnika bez jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień czy uwag. Skarżąca nie wniosła ich także w czternastodniowym terminie od doręczenia protokołu kontroli. Sąd nie podziela zatem zarzutu skarżącej naruszenia przepisów art. 71a § 6-7 u.p.e.a. wobec uniemożliwienia jej zgłoszenia do protokołu odpowiednich wyjaśnień lub zastrzeżeń z powodu nie doręczenia jej protokołu i tym samym uniemożliwienia jej podjęcia stosownych działań przed wydaniem spornego postanowienia organu egzekucyjnego. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, że skarżąca ani po doręczeniu jej zajęć wierzytelności, ani uczestnicząc w kontroli (przez ustanowionego do jej reprezentowania pełnomocnika) nie kwestionowała zajętej wierzytelności, nie odmówiła jej przekazania organowi. Mimo prawidłowo dokonanych zajęć milczała aż do czasu przeprowadzenia kontroli, podczas której wskazała na własne trudności finansowe blokujące spłatę, zobowiązując się jednocześnie do zrealizowania zajęcia "w najbliższym czasie". Dwa dni po przeprowadzonej kontroli skarżąca przekazała na konto organu [...] zł. Wbrew wcześniejszemu zobowiązaniu, pozostałych należności nadal nie przekazywała.

Dopiero we wrześniu 2019 r., po kolejnym wezwaniu organu egzekucyjnego do pilnej realizacji zajęć, skarżąca – uznając dokonane zajęcia - poinformowała organ o łączącej ją z dłużnikiem umowie o świadczenie usług między spółkami, w ramach której Spółka płaci w imieniu Spółki A wynagrodzenie dla pracowników, którymi dysponuje. Kserokopię tej umowy skarżąca przesłała organowi dopiero na jego żądanie w październiku 2019 r., mimo że umowa ta nosi datę [...] lipca 2018 r., a zatem zawarto ją krótko po dokonaniu przez organ pierwszego zajęcia.

Wobec faktu, że organ egzekucyjny otrzymywał od skarżącej nieznaczne kwoty (z tytułu umowy najmu łączącej dłużnika ze skarżącą), postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. określił wysokość środków pieniężnych nieprzekazanych przez dłużnika zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny wydając to postanowienie nie miał jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zajęta u trzeciodłużnika wierzytelność nie jest wymagalna. W trakcie prowadzonego postępowania podczas kontroli realizacji zajęć, jak i w piśmie z [...] września 2019 r. trzeciodłużnik uznał zajęcia, informując że realizuje je w faktycznych kwotach należnych dłużnikowi. Także podczas prowadzonej kontroli (z uwagi na brak wpłat) realizacji zajęcia skarżąca powoływała się jedynie na własne problemy finansowe, nie wspominając o łączącej ją jakiejkolwiek umowie ze Spółką A. Własne problemy finansowe nie są okolicznościami, które skutecznie zwalniałyby skarżącą od realizacji zajęć, bądź obligowały organ egzekucyjny do badania wymagalności objętych zajęciem wierzytelności. Podkreślenia wymaga również, że dłużnik zajętej wierzytelności podczas ww. kontroli nie informował o innych przeszkodach w realizacji zajęć wierzytelności z powodu jej niewymagalności. Nie wspomniał również o jakiejkolwiek umowie łączącej go ze Spółką A, czy jakichkolwiek należnościach na jej rzecz realizowanych. Należy zwrócić uwagę na fakt, że dopiero [...] maja 2019 r. (a zatem wiele miesięcy po dokonaniu dwóch pierwszych zajęć) skarżąca wypłaciła Spółce A kwotę [...]zł za "udostępnianie pracowników". Natomiast [...] lipca 2019 r. dokonała wpłaty za "prace podwykonawcze", wyjaśniając na żądanie organu, że znaczna część tej kwoty to refakturowane wydatki na wynagrodzenia pracowników Spółki , które skarżąca zrealizowała "z uwagi na poczucie solidarnej odpowiedzialności za pracowników".

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że podstawą uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania bądź przekazania jej części – w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny). Okolicznością taką nie są własne kłopoty finansowe, na które powoływała się skarżąca podczas kontroli realizacji zajęcia. Zdaniem Sądu zasadnie przyjął również organ nadzoru, że bezpodstawności uchylania się skarżącej od realizacji zajęć nie niweluje umowa z [...] lipca 2018 r. Mimo zawarcia jej po dokonaniu pierwszego zajęcia (czerwiec 2018 r.), organowi egzekucyjnemu została ona przedłożona dopiero w listopadzie 2019 r. – po dokonaniu trzech zajęć przez organ egzekucyjny. Skarżąca wspomniała o niej dopiero ok. miesiąc przed jej przedłożeniem. Natomiast pierwsze należności z tytułu "udostępniania pracowników" przekazała Spółce A [...] lipca 2019 r., zatem ponad rok po dokonaniu dwóch pierwszych zajęć. Faktur z tego tytułu wystawionych nie przedłożyła, nie można zatem stwierdzić, że przelewane na rzecz dłużnika należności wynikają z umowy z nim zawartej i stanowią rozliczenie między spółkami, będące kosztem zatrudnienia pracownika + 2% marży (§ 3 pkt 8 umowy). Należy też stwierdzić, że wzajemne relacje wynikające ze stosunków zobowiązaniowych między dłużnikiem a trzeciodłużnikiem, mimo że skuteczne między nimi, nie wywołują skutków prawnych na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego, co wynika z art. 67a § 1 u.p.e.a. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 27 marca 2018 r., I SA/Gd 155/18). Chybiona jest też argumentacja skarżącej, że organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę, że stosunek prawny ukształtowany pomiędzy stronami ww. umowy w ramach swobody umów opiera się regulacjach zawartych w u.z.p.t. Nie negując prawa skarżącej do swobodnego zawierania umów należy zauważyć, że przepisy u.z.p.t. regulują zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę będącego agencją pracy tymczasowej a z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie wynika, aby Spółka A taką agencją była. Dlatego też Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego błędnej wykładni ww. umowy. Jej przedłożenie organowi egzekucyjnemu nie mogło spowodować uznania, że umowa ta stanowi skuteczną podstawę prawną do uchylania się przez skarżącą od przekazania znacznej części zajętej wierzytelności. Natomiast okoliczność uiszczenia w 2019 r. przez skarżącą na rzecz dłużnika łącznie kwoty [...]zł zasadnie organ nadzoru uznał za świadczącą o bezpodstawności uchylania się przez trzeciodłużnika od przekazania zajętej wierzytelności.

W związku z powyższym należy uznać, że przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy wykazały, iż skarżąca spółka uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności i nie wykazała żadnych okoliczności, które pozwoliłby na stwierdzenie, że to uchylanie się nie jest bezpodstawne. Tym samym skarżąca nie wykazała bezpodstawnego zastosowania art. 71a § 9 u.p.e.a., skoro bowiem mimo braku przeszkód prawnych i wobec uznania dokonanego przez organ egzekucyjny zajęcia, nie przekazała zajętych wierzytelności, spełniając jednocześnie świadczenia wobec dłużnika, to wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a przez organ egzekucyjny było zasadne.

Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego organom naruszenia przepisów postępowania – art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organom rozpatrującym kontrolowaną sprawę nie można zarzucić, że nie podjęły czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Odnosząc się natomiast do kwestii nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny umowy na świadczenie usług zapewnienia pracowników i wpłat dokonywanych przez skarżącą na rzecz dłużnika, należy przyjąć, że organ nadzoru rozpatrując materiał dowodowy umowę tę prawidłowo uznał za nie mającą wpływu na bezpodstawność uchylania się skarżącej na przekazanie zajętej wierzytelności. Należności (według twierdzeń skarżącej z niej wynikające) zostały przekazanie Spółce A po dokonaniu zajęć i to w łącznej kwocie znacznie je przekraczającej. Zasadnie organ egzekucyjny stwierdził, że odpowiedzialna za przekazywanie wynagrodzenia pracownikom była Spółka A, na niej bowiem spoczywał obowiązek wypłaty tych wynagrodzeń. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organy dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. i właściwie go zastosowały, nie naruszając przy tym przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.