Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 1688/94
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1995-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Przepis art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ zawiera określenie przypadku, w którym straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych nie są uważane za koszty uzyskania przychodów.

Przepis ten dotyczy likwidacji środków trwałych bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą osoby prawnej i stanowi on pewien wyjątek od ogólnej zasady, iż likwidacja nie w pełni umorzonych tego rodzaju środków trwałych stanowi koszt uzyskania w wysokości nie zamortyzowanej wartości tych środków.

TEZY

Przepis art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ zawiera określenie przypadku, w którym straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych nie są uważane za koszty uzyskania przychodów.

Przepis ten dotyczy likwidacji środków trwałych bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą osoby prawnej i stanowi on pewien wyjątek od ogólnej zasady, iż likwidacja nie w pełni umorzonych tego rodzaju środków trwałych stanowi koszt uzyskania w wysokości nie zamortyzowanej wartości tych środków.


UZASADNIENIE

Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko w przedmiocie nieuznania na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych za koszty uzyskania przychodów straty powstałej w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych - budynków chlewni w K. nie znajduje wystarczającego uzasadnienia. Wyżej powołany art. 16 ust. 1 pkt 6 wprowadzony do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 28 poz. 127/ zawiera określenie przypadku, w którym straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych nie są uważane za koszty uzyskania przychodu. Przepis ten dotyczy likwidacji środków trwałych bezpośrednio związanych /uczestniczących/ z prowadzoną działalnością gospodarczą osoby prawnej i stanowi on pewien wyjątek od ogólnej zasady, iż likwidacja nie w pełni umorzonych tego rodzaju środków trwałych stanowi koszty uzyskania w wysokości niezamortyzowanej wartości tych środków. Przepisy prawa podatkowego, zwłaszcza te, na podstawie których organy podatkowe wyprowadzają ujemne dla podatników skutki, powinny precyzyjnie określać przedmiot opodatkowania, a same przepisy nie powinny być interpretowane i stosowane w sposób rozszerzający /vide: wyrok SN z dnia 22 października 1992 r. III ARN 50/92 - OSP 1994 z. 3 poz. 39/. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wyłącznie straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności lub metody jej prowadzenia przez podatnika.

W rozpoznawanej sprawie należy całkowicie wykluczyć zmianę rodzaju działalności skarżących Zakładów Mięsnych w R., gdyż rodzaj tej działalności nie uległ zmianie. Również jeśli chodzi o zmianę metody prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżące Zakłady zebrany materiał dowodowy nie daje dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż nastąpiła zasadnicza zmiana metody prowadzenia działalności gospodarczej, a w szczególności, że likwidacja chlewni była związana z całkowitym zaprzestaniem prowadzenia własnego tuczu trzody chlewnej.

Mając na uwadze przedmiot sporu należało w sprawie rozważyć w zasadzie wyłącznie powód likwidacji budynków chlewni w K., tzn. przyczyny, które spowodowały rozbiórkę tych budynków. W tym zakresie organy podatkowe obu instancji poza przedstawieniem wyliczeń o braku opłacalności prowadzonego przez Zakłady Mięsne własnego tuczu trzody chlewnej, m.in. w chlewni w K. nie wskazały żadnego dowodu świadczącego o tym że likwidacja - rozbiórka budynków chlewni była związana ze zmianą metody prowadzonej działalności lub chociażby o tym, iż budynki te zachowały swoją przydatność gospodarczą do dalszego racjonalnego prowadzenia tuczu. Samo tylko stwierdzenie braku opłacalności prowadzonego tuczu trzody chlewnej nie mogło stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, iż Zakłady dokonały zmiany swojej podstawowej działalności, bądź metody jej prowadzenia. Organy podatkowe nie mogą wymagać, aby podatnik - podmiot gospodarczy prowadził swoją działalność gospodarczą w sposób nieracjonalny, niezgodny z zasadami prawidłowej gospodarki rynkowej /ekonomicznej/.

Skarżące Zakłady przedłożyły odpowiedni dowód, iż likwidacja - rozbiórka chlewni w K. była konieczna gospodarczo i uzasadniona ekonomicznie. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego-rzeczoznawcy z dnia 9 kwietnia 1993 r. wynika bezspornie, że budynki chlewni nie nadawały się do dalszego prawidłowego i opłacalnego prowadzenia tuczu trzody chlewnej. W szczególności biegły stwierdził, że budynki były "zużyte technicznie, technologicznie i moralnie", a ich remont był całkowicie nieuzasadniony ekonomicznie. Ponadto drewniana konstrukcja budynków stanowiła siedlisko chorób, a ich dezynsekcja była zdaniem biegłego bardzo trudna do przeprowadzenia i kosztowna. Powyższa opinia biegłego korespondowała ze stanowiskiem strony skarżącej, która od początku postępowania w tej sprawie wyjaśniała, że m.in. wysokie koszty prowadzenia tuczy trzody w chlewniach w K. były spowodowane w znacznej mierze niewłaściwymi warunkami tuczu w tych chlewniach /wysokość odsetek padnięć trzody w tych chlewniach/.

W tych warunkach podjęcia w skarżącym przedsiębiorstwie decyzji o likwidacji - rozbiórce chlewni nie można uznać za spowodowaną zmianą metody prowadzenia działalności gospodarczej w K.