Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 771/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154, art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której odmówiono uzupełnienia co do rozstrzygnięcia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) po rozpatrzeniu wniosku Z. R. (dalej: skarżący) z dnia 23 czerwca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]) - Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]), stwierdzającego niedopuszczalność wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Kolegium - postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]) - odmówiło uzupełnienia co do rozstrzygnięcia "w przedmiocie wniosku strony o zmianę lub uchylenia decyzji organu pomocowego ze względu na słuszny interes strony i społeczny w oparciu o art. 154 k.p.a." decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r. ([...]), odmawiającej stwierdzenia nieważności, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]), odmawiającej przyznania skarżącemu zasiłku celowego na opłacenie zaległości za energię elektryczną, zakup pralki automatycznej, na remont mieszkania, na zakup ciepłej odzieży, butów, spodni, koszuli i kurtki na zimę, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3, art. 144 oraz art. 126 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W podaniu z dnia 15 maja 2014 r., zatytułowanym "Skarga o ponowne rozpatrzenie sprawy" (złożonym osobiście w Kolegium w dniu 15 maja 2014 r.), skarżący podał, że dotyczy ona sześciu postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...],[...],[...],[...],[...],[...]). Jednocześnie stwierdził, co następuje: "Domagam się stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 punkt 2 i 6 k.p.a.) postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o numerach [...];[...] i [...] stwierdzających niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie postanowień z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiających rozpatrzenia wniosku strony o zmianę decyzji MOPS z dnia [...] sierpnia 2013 r. w oparciu o art. 154 k.p.a.".

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]), wskazując, iż w tej sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności opisanych w art. 156 § 1 Kpa, uzasadniających orzeczenie zgodne z żądaniem strony.

Skarżący zakwestionował powyższe postanowienie, składając do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 23 czerwca 2014 r. Zauważył, że "zgodnie z art. 235 k.p.a. Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. § 2 Żądanie to może być uwzględnione, gdy zachodzą w kodeksie warunki". Zdaniem skarżącego "Postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa, gdyż sprzeciwiają się ustawie z art. 235 kpa i wydane zostały bez wezwania strony do dokonania czynności".

Kolegium uzasadniając zaskarżone postanowienie wyjaśniło, że art. 156 § 1 k.p.a. zawiera zamknięty katalog pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć wyłącznie decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. "Pozytywność" przesłanek oznacza, że wystąpienie choćby jednej z nich prowadzić musi do stwierdzenia nieważności decyzji, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie wystąpi przesłanka negatywna. Dwie przesłanki negatywne wskazuje ustawodawca w art. 156 § 2 k.p.a.: "Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne." Takie sytuacje nie występują w rozpatrywanym przypadku. Dodać w tym miejscu trzeba, że przepisy art. 156 k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie do postanowień, na mocy odesłania z art. 126 k.p.a.

Podobnie jak skład orzekający w dniu [...] czerwca 2014 r., również skład orzekający z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznał, że nie zaistniała żadna z normatywnie ustalonych przesłanek stwierdzenia nieważności opisanego na wstępie postanowienia. Trudno przy tym - w okolicznościach niniejszej sprawy - inaczej fakt ten uzasadnić, szczególnie w sytuacji, gdy argumentacja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy abstrahuje w ogóle od uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Naruszenie przepisów o właściwości: Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień, na mocy odesłania z art. 144 k.p.a. Opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. zostało wydane przez Kolegium. W konsekwencji, zgodnie z przywołanymi regulacjami, do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy - również oczywiście uznanego za niedopuszczalny - właściwym organem było Kolegium. Kwestionowane postanowienie zostało więc wydane przez właściwy organ.

Brak podstawy prawnej: Postanowienie Kolegium miało niewątpliwe podstawy prawne, prawidłowo zresztą w tym postanowieniu powołane: art. 134, w związku z art. 111 i art. 144 k.p.a.

Rażące naruszenie prawa: Wydając ww. postanowienie Kolegium nie dopuściło się naruszenia prawa w ogóle, a tym bardziej rażącego. Pojęcie rażącego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednak jego znaczenie zostało ustalone w literaturze przedmiotu i orzecznictwie. Przykładowo: "Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" [J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 730 (podobnie co do istoty, A. Matan, w: G. Łaszczyca, A. Matan, Cz. Martysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, tom II, s. 368)]. "Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. mają charakter materialny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (...)" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2004 r., IV SA 3763/02, LEX nr 156952).

Niewątpliwie, zgodnie z art. 127 § 3, w związku z art. 144 k.p.a., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje od postanowienia wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze w pierwszej instancji. Stosownie jednak do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie tylko wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Przepisy art. 111 k.p.a. o uzupełnieniu decyzji i - odpowiednio - postanowienia, nie stanowią o możliwości zaskarżenia zażaleniem (a przez to też wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy) postanowienia w przedmiocie uzupełnienia lub odmowy uzupełnienia postanowienia.

W niniejszej sprawie nie sposób również zarzucić postanowieniu Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r. naruszenia art. 235 k.p.a. W pkt. 3 wniosku skarżącego z dnia 15 maja 2014 r., strona wyraźnie wskazała, że domaga się stwierdzenia nieważności m.in. postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]). Wniosek ten zawierał więc jasno i precyzyjnie sformułowane żądanie. Podanie to, w omawianej części, nie nosiło znamion skargi, o której mowa w art. 235 k.p.a., tylko wniosku w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a. Nie było więc podstaw faktycznych i prawnych do wzywania wnioskodawcy do sprecyzowania zawartego w omawianym podaniu żądania.

Res iudicata (uprzednie rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją ostateczną): Postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. było pierwszym zapadłym w sprawie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie: Postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. zostało skierowane do strony postępowania: skarżącego.

Trwała niewykonalność postanowienia, istniejąca w dniu jego wydania: Niewątpliwie w odniesieniu do postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenia nie można w ogóle mówić o jakiejkolwiek "wykonalności". Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., 1 FZ 281/06, OSP 2007/6/76, por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296).

Wywołanie czynu zagrożonego karą w wyniku wykonania postanowienia: Abstrahując od wyżej powiedzianego, jest dla Kolegium oczywiste, że "wykonanie" postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. w żaden sposób nie mogłoby wywołać czynu zagrożonego karą.

Nieważność z mocy prawa: Postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa, a to z braku szczególnego przepisu powszechnie obowiązującego prawa, który tego rodzaju sankcję przewidywałby dla takiego postanowienia.

Dodać można, że wraz z pismami z dnia 24 grudnia 2013 r. ([...],[...],[...]), działając na podstawie art. 65 § 1, w związku z art. 154 k.p.a., Kolegium przekazało Prezydentowi W. podanie skarżącego z dnia 20 sierpnia 2013 r. w części zawierającej żądanie zmiany - na podstawie art. 154 k.p.a. - trzech decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. (w tym opisanej na wstępie). Kolegium wyjaśniło, że nie wydało decyzji, których zmiany żądał skarżący, a zatem nie jest właściwe do ich weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a.

W wielu później uruchomionych postępowaniach skarżący kwestionował to stanowisko Kolegium (m.in. sprawy o sygn.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]). Zainicjował również wiele spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (m.in. odpowiedzi na skargi o sygn.: [...], IV SA/Wr 238/14, [...],[...],[...],[...],[...],[...]). Skarżący po raz kolejny powraca do tej kwestii.

Na marginesie Kolegium zauważyło, że w powoływanym w podaniu z dnia 15 maja 2014 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2013 r. (IV SAB/Wr 29/13), dotyczącym skargi skarżącego na bezczynność Kolegium (które przekazało Prezydentowi W. jego wniosek o zmianę jego decyzji w trybie art. 155 k.p.a.), Sąd stwierdził, iż "Dokumentacja analizowanej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. spełniło wszystkie przesłanki prawidłowości postępowania w sprawie, a mianowicie po wniesieniu doń podania przez skarżącego, w związku z uznaniem swej niewłaściwości w sprawie, podanie niezwłocznie przekazało organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie."

Tym samym Kolegium nie znalazło żadnych podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia i zobligowane było utrzymać je w mocy.

Wobec powyższego, orzeczono jak na wstępie.

Pismem z dnia 18 września 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2014 r.

W złożonej skardze domagał się stwierdzenia bezczynności ze strony organu w przedmiocie "ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie decyzji SKO z [...] grudnia 2013 r. na wezwanie wniesione w terminie do dokonania czynności podanie z dnia 27 marca 2014 r.".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a.

Zważyć przy tym należy, że przedmiotem oceny sądowej było jedynie postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tegoż Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] - wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...].

Istotny zatem w niniejszej sprawie jest przepis art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości tak decyzji administracyjnych, jak i postanowień.

Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia uregulowane zostało przepisami art. 156 k.p.a. do art. 159 k.p.a. I tak wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji /postanowienia następuje na żądanie strony lub z urzędu (art.157 § 2 k.p.a.). Przedmiotem zaś postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji/postanowienia, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 k.p.a..

Z przepisu art. 156 § 1 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. wynika, że jeśli w sprawie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję/postanowienie stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji /postanowienia lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Oznacza to, że granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie wiążą organu nadzoru.

W niniejszym postępowaniu nie można było zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym, z tej to przyczyny, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia jest ograniczone jedynie do weryfikacji decyzji/postanowienia z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja/postanowienie. Uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie prowadzi bowiem do zastępowania mechanizmu kontroli instancyjnej decyzji/postanowienia, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy.

Tryb postępowania nieważnościowego różni się w zasadniczy sposób od postępowania zwykłego. Analiza akt sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., a także poprzedzającego go postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r. - mając przy tym na uwadze, że istnienie jednej z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste - nie pozwala na stwierdzenie, by kwestionowane przez skarżącego postanowienie tegoż Kolegium z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] dotknięte było jedną z wad określonych w w/w art. 156 § 1 k.p.a. Treść wydanych w niniejszej sprawie, a zaskarżonych do Sądu postanowień Kolegium, pozwala zaś na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ze szczególną starannością i wnikliwością przeprowadziło postępowanie celem ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione w art.156 § 1 k.p.a..

Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem nadzwyczajnym, a jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 k.p.a.. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji/postanowienia jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczenia wynikającej z art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie organu dotknięte jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wskazać trzeba, że treść decyzji/postanowienia - pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, publ. LEX nr 328625).

Sąd podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie dwie przesłanki: oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

W niniejszej sprawie jak trafnie przyjęło Kolegium, nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa bowiem nie zaistniały w niej niezbędne przesłanki, tj. oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. W sprawie brak jest bowiem oczywistości naruszenia prawa, przez którą należy rozumieć rzucającą się w oczy sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.

Zasadne jest tutaj odwołanie się do teorii gradacji wad orzeczenia i odróżnienie wadliwości decyzji/postanowienia , powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują przez samo istnienie nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Sąd skłania się do poglądu prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o czystej kasacyjnej formule rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego (albo tylko stwierdzenia naruszenia prawa), z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy." (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd.8, W-wa 2006, s 745-746).

Zważyć należy, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05, LEX nr 299873). O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyroki WSA w Warszawie z 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, publ. LEX nr 199041; z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, publ. LEX nr 220791).

Przesłanka do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji/postanowienia polegająca na rażącym naruszeniu prawa winna być zatem stwierdzona jednoznacznie, naruszenie to - mieć charakter oczywisty i mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy stwierdzonym przez organ naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia winien zatem istnieć związek przyczynowy tego rodzaju, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.

Uwzględniając powyższe rozważania oraz okoliczności niniejszej sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zakwestionowanym przez skarżącego postanowieniu Kolegium, istnienia podstawy prawnej do stwierdzenia jego nieważności na mocy art. 156 § 1 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że skarżący swojego wniosku nie uzasadnił szczegółowo, nie wskazał, w czym konkretnie upatruje zaistnienia wskazanych przez siebie podstaw stwierdzenia nieważności, jakie dokładnie uchybienia, jego zdaniem, powinny doprowadzić do stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium .

Na podkreślenie zasługuje, stanowisko Kolegium, które z urzędu oceniło, przedstawiając w tym względzie bardzo szczegółową argumentację i trafnie wywodząc, że w sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., a z którą to oceną Sąd w pełni się zgadza.

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 p.p.s.a.

Stąd orzeczono jak w sentencji.