Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1159/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 w zw. z art. 72 usr. 1 w zw. z art. 74, art. 81 ust. 1, art. 103 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 10, art. 18
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia WSA del. do NSA Jolanta Rudnicka, Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Po 276/09 w sprawie ze skargi C. J. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie uposażenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 276/09, oddalił skargę C. J. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie uposażenia.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

C. J. pismem z dnia [...] października 2007 r. wystąpił z żądaniem wypłaty przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu i Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w L. kwoty 29.987,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami. We wniosku wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wypowiedział mu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Po zwolnieniu ze służby wypłacono mu świadczenia związane ze zwolnieniem, tj. odprawę, ekwiwalent za urlop i jednorazowe odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia. W dniu [...] kwietnia 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Po przywróceniu do służby wojskowej wnioskodawca objął obowiązki służbowe w dniu [...] czerwca 2006 r. Wnioskodawca otrzymał w dniu [...] sierpnia 2006 r. należności ze stosunku służbowego za okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 maja 2006 r., po potrąceniu z nich kwoty 16.402,50 zł, na którą składały się odprawa, ekwiwalent za urlop i odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, wypłacone w dniu zwolnienia ze służby. Zdaniem C. J. potrącenia dokonano sprzecznie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) i art. 87 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, nie wyraził on bowiem zgody na potrącenie. Wskazał, że żądana przez niego kwota obejmuje skapitalizowane odsetki w wysokości 13.584,70 zł za zwłokę w wypłacie uposażenia, należnego wnioskodawcy za okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 maja 2006 r. Odsetki zostały obliczone w wysokości ustawowej od pierwszego dnia każdego miesiąca, w którym należność z tytułu uposażenia była wymagalna do dnia zapłaty "wyrównania", tj. [...] sierpnia 2006 r.

Wojskowy Komendant Uzupełnień w L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], odmówił przyznania C. J. świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. organ ten odmówił przyznania C. J. świadczenia pieniężnego potrąconego przy wypłacie uposażenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych, wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] kwietnia 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Strona stawiła się do miejsca pełnienia służby wojskowej i została przyjęta na ewidencję i zaopatrzenie. Za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano stronie zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przy wypłacie tych należności, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, potrącono nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop. Po otrzymaniu tych świadczeń strona wystąpiła z wnioskiem o odsetki i zwrot potrąconych świadczeń. Organ I instancji wyjaśnił odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń, że z uwagi na decyzję o stwierdzeniu nieważności, są to świadczenia nienależne, bowiem podstawa tego świadczenia odpadła.

Od decyzji z dnia [...] września 2008 r. C. J. wniósł odwołanie, domagając się stwierdzenia nieważności i zarzucając, iż wydana została bez podstawy prawnej.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i wskazując, że zasadnie wydano decyzję o odmowie przyznania świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego.

Ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wystąpił C. J. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w L., ewentualnie uchylenia wymienionych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdzając, iż zaskarżona decyzja odpowiada ona prawu, przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji orzeczono o braku obowiązku wyrównania C. J. uposażenia za okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 maja 2006 r. o zaliczone na poczet tego uposażenia kwoty odprawy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz jednorazowego odszkodowania za okres skróconego wypowiedzenie w łącznej kwocie 16.402,50 zł, wypłacone skarżącemu w maju 2003 r.

Jak zauważył Sąd, w przedmiotowej sprawie przepisy dotyczące potrąceń w ogóle nie miały zastosowania. W sprawie nie dokonano potrącenia z uposażenia żołnierza zawodowego, o czym mowa w art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, choć to sugerowałoby rozliczenie księgowe z dnia 19 lipca 2006 r., takim też pojęciem posługują się zarówno organy wojskowe, jak i skarżący. W istocie bowiem w sprawie dokonano C. J. wypłaty uposażenia należnego w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Stwierdzenie nieważności tego wypowiedzenia spowodowało, że od daty zwolnienia należało się uposażenie, a wobec tego, że w maju 2003 r. zostały wypłacone skarżącemu świadczenia pieniężne związane ze stosunkiem służbowym, a w stosunku do należnego – w rezultacie przywrócenia do służby – uposażenia były one zaniżone, organy dokonały uzupełnienia uposażenia do kwoty należnej. W takiej sytuacji odmowa wyrównania uposażenia, której domagał się skarżący, nie naruszała prawa, wyrównano mu bowiem należne uposażenie, zaś zadośćuczynienie jego żądaniu spowodowałoby wypłatę uposażenia w wysokości nienależnej, dwukrotnie za to samo. Na poparcie powyższego stanowiska Sąd powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1019/09, podzielając zaprezentowany w nim pogląd.

Dodatkowo Sąd przywołał przepis art. 8 Kodeksu pracy w związku z art. 103 ust. 1 ustawy o zawodowej służbie wojskowej, który stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Mając na uwadze powyższe w warunkach rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zgłoszone przez skarżącego żądanie zapłaty uznać należy za wykonywanie uprawnień z naruszeniem zasad współżycia społecznego. Nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego Sąd uznał bowiem otrzymanie przez żołnierza zawodowego zarówno świadczeń z tytułu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej jak i uposażenia za ten sam okres tak, jakby pozostawał w służbie, tj. dwóch świadczeń, które wzajemnie w tym samym okresie się wykluczają.

Jak podkreślił Sąd, C. J., po zgłoszeniu się do służby w dniu 1 czerwca 2006 r., został zwolniony ze służby wojskowej i przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 listopada 2006 r., na skutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej niezdolności do służby wojskowej. W związku z powtórnym zwolnieniem ze służby skarżący otrzymał pełną odprawę oraz ekwiwalent za urlop za lata 2003–2006, w tym za niewykorzystane w 2003 r. 29 dni urlopu wypoczynkowego i 5 dni urlopu dodatkowego, a więc w takim samym wymiarze, jak przy pierwszym zwolnieniu ze służby. Możliwe i dopuszczalne było więc zaliczenie przez organy wojskowe na poczet uposażenia skarżącego, należnego za okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 maja 2006 r., świadczeń wypłaconych mu w maju 2003 r. w związku z wypowiedzeniem stosunku służbowego i zwolnieniem ze służby, a obejmujących odprawę, ekwiwalent za niewykorzystany w 2003 r. urlop oraz odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku C. J., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 8 Kodeksu pracy poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie oraz oparcie na tym przepisie rozstrzygnięcia, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania do spraw żołnierzy zawodowych;

b) art. 103 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 87 i nast. Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy działanie organu wojskowego w niniejszej sprawie uznać należy za potrącenie w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w związku z czym zastosowanie w sprawie powinny mieć ww. przepisy, które wyznaczają granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym;

c) art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (choć już nie obowiązuje, to jednak ma zastosowanie do świadczeń wypłaconych skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w 2003 r., a którego odpowiednikiem jest obecnie art. 77 ustawy pragmatycznej), polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i w konsekwencji potraktowanie świadczeń wypłaconych skarżącemu w 2003 r. jako świadczeń nienależnych, podczas gdy zgodnie z tym przepisem nie można obecnie żądać zwrotu świadczeń z 2003 r. (a więc także zaliczyć go na poczet obecnie przysługujących świadczeń);

d) art. 156 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, która to okoliczność nie ma automatycznego wpływu na potraktowanie świadczeń wypłaconych po takim zwolnieniu za nienależne, tymczasem Sąd przyjął inaczej;

e) art. 71 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 w zw. z art. 74, art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów, które to stwierdzenie jest konsekwencją przyjęcia, iż można było zaliczyć świadczenia pobrane w 2003 r. na poczet świadczeń z lat 2003–2006 wypłaconych po "przywróceniu" do służby i dokonać potrącenia (zaliczenia) w tym zakresie.

Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia [...] września 2008 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wniesiono ponadto o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego przed NSA według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzono m.in., że Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem dokonał błędnej oceny prawnej stanu faktycznego w niniejszej sprawie a także niewłaściwie zastosował przepisy regulujące problematykę dokonywania potrąceń ze świadczeń przysługujących żołnierzom zawodowym z tytułu pełnionej służby.

Skarżący wywodził, że bezspornym było jego prawo do świadczeń finansowych, należnych mu jako żołnierzowi zawodowemu za okres od dnia 1 sierpnia 2003 r. do dnia 31 maja 2006 r. i w związku z tym bezprawnym była odmowa wypłaty mu świadczeń z powodu dokonanego na podstawie art. 498 k.c. potrącenia świadczeń uznanych za nienależne – w rozumieniu art. 410 k.c.

Twierdził także, że świadczeń pobranych przez niego, po zwolnieniu ze służby w 2003 r., nie można traktować jako świadczeń nienależnych, bo obowiązujący w czasie jego zwolnienia art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm. – zwanej dalej ustawą o uposażeniu) i (obowiązujący obecnie) art. 73 pkt 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm. – zwanej dalej ustawą pragmatyczną z 2003 r.) wśród innych należności przysługujących żołnierzom zawodowym wymieniały należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Zaliczała się do nich również odprawa po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, która w 2003 r. została przyznana i wypłacona na podstawie art. 17 ust. 1 ww. ustawy o uposażeniu żołnierzy.

Podstawą zaś przyznania skarżącemu jednorazowego odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia był art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001–2006 (Dz.U. z 2001 r. Nr 76, poz. 804).

Skarżący kasacyjnie stał na stanowisku, że również po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby nie odpadła przesłanka nabycia przez niego prawa do ww. świadczeń wypłaconych w 2003 r.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach emerytalnych, skarżący wywodził, że skutki stwierdzenia nieważności dotyczą tylko decyzji, której nieważność stwierdzono a wszystkie inne rozstrzygnięcia, jakie zapadły w związku z tą decyzją, pozostają w mocy. Skoro więc organom wojskowym nie przysługiwała wierzytelność do potrącenia, to – wg skarżącego – nie mogła być ona skutecznie potrącona (nie mogło dojść do wzajemnego umorzenia obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej).

Skarżący podkreślał także, że mające zastosowanie w sprawach żołnierzy zawodowych przepisy wyłączają w ogóle możliwość takiego potrącenia (art. 505 pkt 4 k.c., art. 87 i nast. Kodeksu Pracy w zw. z art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), przez co dla oceny zasadności potrącenia nie ma znaczenia czy przedstawiona do potrącenia przez organ wierzytelność jest świadczeniem należnym, czy nienależnym. Przez uposażenie zaś w tym wypadku należy rozumieć uposażenie wymienione w art. 72 ust. 1, dodatkowe uposażenie roczne, o którym mowa w art. 83, dodatkowe wynagrodzenie, o którym mowa w art. 88, odprawę z tytułu zwolnienia zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 94 ustawy pragmatycznej.

Wskazywano także na orzecznictwo wykluczające możliwość potrącenia wierzytelności cywilnoprawnej (taką jest wierzytelność z tytułu nienależnego świadczenia) z wierzytelnością publicznoprawną (tj. np. wynikającą z administracyjnoprawnego stosunku służbowego). Stosowanie instytucji potrącenia przewidzianej Kodeksem cywilnym dotyczy bowiem jedynie wierzytelności cywilnoprawnych i nie można stosować ich do zobowiązań publicznoprawnych.

Do dokonania potrącenia wierzytelności o zróżnicowanym charakterze, tj. publicznym i cywilnoprawnym konieczne jest istnienie szczególnej podstawy prawnej. Która w tej sprawie nie wystąpiła.

W konkluzji skarżący twierdził, że nawet, jeśliby zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż świadczenia wypłacone skarżącemu w 2003 r. nie powinny być wtedy wypłacone (gdyż w rzeczywistości do zwolnienia nie doszło), to organ powinien żądać ich zwrotu w innym trybie niż zastosowany w niniejszej sprawie. Wskazywano w tym miejscu na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r. (sygn. akt I OSK 904/09) i z dnia 18 stycznia 2010 r. ( sygn. akt I OSK 977/09), w których Sąd uznał, że powyższy zwrot winien nastąpić poprzez wystąpienie organu do sądu cywilnego z powództwem z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Odnosząc się do kwestii możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 8 k.p., skarżący kasacyjnie twierdził, że administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego przesądzał, iż zastosowanie do niego innych przepisów możliwe jest tylko i wyłącznie w zakresie wynikającym z ustawy regulującej ten stosunek służbowy.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstawy kasacyjnej, przytoczonej w skardze kasacyjnej, której zarzuty sprowadzały się wyłącznie do obrazy prawa materialnego i choć część zarzutów okazała się zasadna, to jednak fakt ten nie uzasadniał uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż pomimo wadliwego w części jego uzasadnienia, wyrok ten odpowiadał prawu.

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły jedynie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) zatem nieuprawnionym było twierdzenie, zawarte w uzasadnieniu skargi, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego. Tego rodzaju zarzut może być bowiem poodnoszony, ale jedynie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., która w tym przypadku nie została w ogóle powołana. W związku z powyższym przyjęty przez Sąd Wojewódzki stan faktyczny był dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Odnosząc się zatem do zarzutów materialnoprawnych sformułowanych w skardze kasacyjnej należy podzielić stanowisko skarżącego dotyczące art. 8 k.p. Sąd Wojewódzki przepis ten bowiem zastosował w niniejszej sprawie w sposób nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowiąc, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego bo takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony zawiera jedną z ogólnych zasad prawa pracy. Z tego też powodu umiejscowiony został w rozdziale I Przepisy wstępne w Dziale I Przepisy Ogólne.

W stosunkach administracyjnych a takim jest stosunek służby żołnierza zawodowego, nie jest natomiast możliwe stosowanie przepisów Kodeksu pracy, chyba że przepis szczególny na to zezwala.

Odesłanie zawarte w art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 – zwanej dalej s.w.ż.z.) dotyczy jednak jedynie przepisów o wynagrodzeniu za pracę a w związku z tym tylko w tym, wąskim zakresie jest możliwe poddawanie stosunku służby żołnierza zawodowego reżimowi prawa pracy.

Natomiast zarzut dotyczący art. 103 s.w.ż.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Sąd był o tyle zasadny, że przepis ten w niniejszej sprawie nie miał w ogóle zastosowania. Zgodnie z ust. 1 tegoż artykułu z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z zastrzeżeniem ust. 2–4.

Jak wyżej jednak wspomniano, omawiany stan faktyczny dotyczył stosunku służbowego a więc mającego charakter administracyjny.

Instytucja potrącenia uregulowana jest natomiast w Kodeksie cywilnym w art. 498 – 505 i – jak zgodnie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie – ma zasadniczo zastosowanie do należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych (prywatnoprawnych). Przemawia za tym treść art. 1 k.c., który ogranicza zasięg regulacji kodeksowej do tej sfery stosunków prawnych. W związku z powyższym instytucja potrącenia, uregulowana w Kodeksie cywilnym, odnosi się jedynie do wierzytelności cywilnoprawnych a dokonanie potrącenia wierzytelności o zróżnicowanym charakterze (wierzytelności publicznoprawnych z należnością cywilnoprawną) jest możliwe, o ile przewidują to konkretne przepisy prawa.

W niniejszym stanie faktycznym zatem, choć treść wydanych w tej sprawie decyzji mogłaby sugerować, że z uposażenia żołnierza zawodowego dokonano potrącenia (bo takim terminem posługiwały się organy), to w rzeczywistości nie doszło do tego rodzaju kompensacji.

Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej C. J. przyznano zwaloryzowane należności, wynikające z pełnienia zawodowej służby wojskowej a jedynie – przy ich wypłacie – odliczono od nich wysokość wypłaconych wcześniej, w związku ze zwolnieniem ze służby, świadczeń w postaci : odprawy wojskowej, ekwiwalentu za urlop i odszkodowania za urlop. W ten sposób organ odliczył dokonaną wcześniej na rzecz żołnierza wypłatę środków pieniężnych od kwoty należnego mu uposażenia.

Podnieść trzeba, że wypłacone żołnierzowi świadczenia w związku ze zwolnieniem ze stosunku służby są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Prawo do tych świadczeń wynika z tego samego stosunku administracyjnego a dokonanie wypłaty odprawy może nastąpić jedynie po zakończeniu służby. Świadczenia te mają jednakowy okres przedawnienia i jednolicie dla nich określono prawo do żądania odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie (art. 75 ust. 1 i 3 s.w.ż.z.). Podlegają one też jednakowej ochronie prawnej przewidzianej art. 103 ust. 1 i 2 s.w.z.ż.

W tych warunkach – skład orzekający w tej sprawie – stanął na stanowisku, że należało uznać, iż organ był obecnie uprawniony do odliczenia od uposażenia żołnierza, należnego mu za okres, w którym nie pełnił faktycznie służby, wypłaconych wcześniej z tytułu służby wojskowej kwot pieniężnych i właściwego ich rozdysponowania.

Zaliczenie wcześniej wypłaconych środków pieniężnych na poczet obecnie wypłacanych należności nie może być przy tym traktowane jako naruszenie art. 77 s.w.ż.z., zgodnie z którym pobrane przez żołnierza uposażenie i inne należności określone w art. 73 ww. ustawy, przysługujące mu w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi. Czym innym jest bowiem zwrot należności (czyli oddanie ich) a czym innym jest ich odliczenie od obecnie wypłacanych stronie kwot. Z tych względów nie można było twierdzić, że zaskarżona decyzja a następnie Sąd Wojewódzki niewłaściwie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy pragmatycznej, regulującej kwestie uposażeń żołnierzy. Wskazać też w tym miejscu wypada, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych reguluje kompleksowo zagadnienia związane ze służbą wojskową. Z tego względu wydaje się, że nie ma w tym wypadku konieczności ani uzasadnionych podstaw by traktować w sposób rozdzielny roszczenie żołnierza – jako roszczenie realizowane na drodze administracyjnej a roszczenie organu – jako roszczenie cywilne, pod warunkiem oczywiście, że oba roszczenia mają źródło w tym samym stosunku administracyjnym łączącym żołnierza i organ. Tym bardziej więc nieuprawnionym jest powoływanie się w sprawach wynikających ze stosunków administracyjnych (stosunków służbowych żołnierzy zawodowych) na orzecznictwo dotyczące kwestii emerytalnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 k.p.a. trzeba podkreślić, że artykuł ten ma dwa paragrafy a pierwszy z nich składa się z siedmiu punktów, z których każdy dotyczy innej sytuacji prawnej. W skardze kasacyjnej nie określono żadnej jednostki redakcyjnej ww. artykułu, podnosząc jedynie, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni "art. 156 k.p.a." i nieprawidłowo ustalił konsekwencje prawne stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu. Tak ogólnikowo postawiony zarzut praktycznie uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny jego prawidłowości. Sąd kasacyjny nie ma uprawnień do uściślania, czy korygowania zarzutów kasacyjnych. W zaistniałej sytuacji nie można określić konkretnie granic zaskarżenia. Sąd Wojewódzki dość szeroko omówił skutki stwierdzenia nieważności decyzji i brak konkretyzacji zarzutu powoduje, że nie jest wiadomym, jaki dokładnie pogląd skarżący miał na uwadze.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, bowiem zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.