Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2208/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1, art. 3 pkt 8, 6, 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie NSA Aleksandra Łaskarzewska del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Weiher po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 961/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2017 r. nr WSPN.DT.7536.26.2017.MD w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty C. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Kujawsko - Pomorskiego na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 1140 (jeden tysiąc sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 23 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 961/17 oddalił skargę [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2017 r. nr WSPN.DT.7536.26.2017.MD w przedmiocie udostępnienia nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącej [...] S.A. w [...], Starosta C. na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, zwanej dalej: "u.g.n.") odmówił zobowiązania J.C. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...], gmina [...], w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...].

Organ wskazał, że skarżąca spółka zwróciła się o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n., celem przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15kV relacji GPZ [...]. Wniosek został uzasadniony tym, że na działce nr [...] przebiega ww. linia, a stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych wymaga dokonania prac eksploatacyjnych i remontowych. Trasa remontowanej linii pozostałaby bez zmian.

Organ, mając na uwadze definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uznał, że planowane przedsięwzięcie nie ogranicza się do robót objętych dyspozycją art. 124b u.g.n., tj. do remontu linii energetycznej. Organ wskazał, że aby można było mówić o remoncie obiektu, remontowany obiekt musi istnieć. Remont nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (wymiana wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów), polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa.

W odwołaniu skarżąca spółka podniosła, że organ błędnie ocenił, iż planowane przedsięwzięcie nie jest remontem. Planowana inwestycja polega na wymianie istniejących elementów sieci energetycznej i wymianie ich na nowe z uwzględnieniem istniejących technologii, przy czym nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.

Decyzją z dnia 22 czerwca 2017 r., nr WSPN.DT.7536.26.2017.MD, Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem, po rozpoznaniu skargi [...] S.A. w [...] na wyżej wymienioną decyzję organu II instancji, oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. w [...] zaskarżając wyrok w całości i – na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") - zarzuciła mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, dalej "p.b.") w związku z art. 3 pkt 3a p.b. w związku z art. 3 pkt 6 p.b., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem przez sąd, że zakres planowanych przez stronę skarżącą prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi strony skarżącej, podczas gdy charakter przedmiotowych prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku z art. 3 pkt 8 p.b., a co za tym idzie spełnione zostały również przesłanki udostępniania nieruchomości stronie skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 3 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez sąd, iż Wojewoda Kujawsko-Pomorski naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez sąd decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, pomimo iż organ ten nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

Skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi skarżącej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jak również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach: naruszenia przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

W przypadku jednak sformułowania zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przedstawianych jako skutek przyjęcia przez sąd wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego, z czym nie zgadza się autor skargi kasacyjnej, prezentujący inny pogląd w sferze prawa materialnego niż ten, który przyjęto za podstawę wyroku, właściwe jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadność zarzutów natury procesowej może się okazać skuteczna jedynie wówczas, gdy przyjęcie przez sąd wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego okazałoby się wadliwe.

Jako usprawiedliwione ocenić należy zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Istota sporu sprowadza się do analizy art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku art. 3 pkt 8, 3a i 6 p.b. oraz zastosowania tych przepisów.

Otóż zgodnie z brzmieniem 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art.124b ust.1 u.g.n. jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (zob. M.Wolanin, w: J.Jaworski, A.Prusaczyk, A.Tułodziecki, M.Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H.Beck 2017, s.831-832, nb 4 do art.124b).

We wniosku i dalszych pismach procesowych Spółka wykazała, że w przedmiotowej sprawie występuje brak zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości oraz wniosła o wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości powołując się na treść art.124b u.g.n.

Jak podkreślił to Sąd I instancji ustalenia wymagała zatem kwestia, czy zakres prac zaproponowany przez inwestora można zaliczyć do remontu stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej, co będzie wiązało się z negatywnym rozpoznaniem wniosku inwestora (poza sporem jest, że prac tych nie można uznać za konserwację albo usunięcie awarii).

Wbrew ocenie Sądu I instancji, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na działce nr [...] obr. [...] gm. [...] mieszczą się w dyspozycji art.124 b ust.1 u.g.n.

Artykuł 124 u.g.n. przewiduje szczególny wypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Możemy w tym przypadku mówić o szczególnym rodzaju wywłaszczenia, w związku z tym, że dochodzi do ograniczenia prawa rzeczowego (własności lub użytkowania wieczystego), bez zgody osoby uprawnionej, w trybie decyzji administracyjnej. Ten szczególny charakter wyraża się w tym, że obowiązują tu odmienne niż przy wywłaszczeniu właściwym zasady i tryb obciążania nieruchomości w postaci ograniczenia sposobu korzystania z niej (wyrok WSA w Lublinie z 31 marca 2009 r., II SA/Lu 2/09, Lexis.pl nr 2448240). Inny jest zakres praw, których wykonywanie może być ograniczone, odmienny jest tryb ograniczania tych praw oraz zakres podmiotów, na rzecz których dokonuje się ograniczenia praw (Paweł Wojciechowski, Komentarz do art.124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX). Uwagi te można odnieść do art.124 b u.g.n.

Rozumienie pojęcia remontu zawarte w art.124 b u.g.n. odnoszone jest do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 p.b., jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (i bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu - co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art.3 pkt 7 b p.b. oraz zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość - co prowadziłoby do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art.3 pkt 6 p.b.).

Zauważyć jednak należy, że nie można automatycznie przenosić zamieszczonych w prawie budowlanym definicji przenosić wprost na grunt art. 124 b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej oraz, że nie można poprzestawać na definicjach prawa budowlanego z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. – Prawo energetyczne, dalej jako "p.e." Przy analizie art. 124 b u.g.n. należy sięgać także do uregulowań Prawa energetycznego, w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 p.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w Prawie budowlanym. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 p.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań, mających na celu remont sieci w sposób "gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124 b u.g.n.

Celem art. 124 b ust. 1 u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do "utrzymywania" przewodów i urządzeń przesyłowych nie będących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124 b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami p.e. i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 697/17, wyroki NSA: z 15 maja 2018r., sygn. akt I OSK 2739/17, z 24 stycznia 2020r., sygn. I OSK 1603/18).

Stosowanie art. 124 b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 p.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w prawie energetycznym takich: jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 p.e.), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (zob. art. 9c ust. 2 pkt 3 p.e.). Jak wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów mowa jest o remoncie linii SN 15 KV GPZ [...], która jest w złym stanie technicznym. Elementem tego remontu ma być na działce nr [...] poł. w obrębie [...], gm. [...] wymiana istniejących elementów sieci energetycznej.

Podkreślić przy tym należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu 15 kV. Determinuje to pewną specyfikę rozumienia remontu w stosunku do takich obiektów. Otóż obiekt liniowy jest obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art.3 pkt 3a p.b.). Natomiast, jak wskazano wyżej, remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 p.b.). Zatem roboty budowlane polegające np. na wymianie słupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenia mocy, napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art.3 pkt 7a p.b. Natomiast sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare izolatory i przewody nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Pogląd taki, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu, a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej jest formułowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyroki NSA z 6 grudnia 2016r., sygn. akt I OSK 1509/16, z 8 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 604/14, z 16 kwietnia 2019r., sygn. akt I OSK 1680/17, z 27 listopada 2019r., I OSK 871/19).

Wnioskowane przez skarżącą Spółkę czasowe udostępnienie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. [...], gm. [...] dotyczy tylko części remontowanej linii SN - 15 kV relacji GPZ [...]. W związku z tym wymiana poszczególnych elementów tejże linii (słupów wraz z fundamentami, przewodów, izolatorów itd.), czy też wszystkich tych elementów na określonym jej odcinku (nawet na całej linii poprzez etapowanie prac) nie może być uznane za budowę lub przebudowę. Jak wskazywano w orzecznictwie, także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Zatem działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów linii (przewodów, słupów itp.), mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 983/17). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama zatem wymiana słupów, przewodów i izolatorów na części linii będzie spełniała definicję remontu w rozumieniu w art.124 b u.g.n., o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Tym samym wymiana słupów i lin będzie spełniała definicje remontu nawet, gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału, i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne. Co więcej zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zmiany napięcia przesyłanego prądu. O tym, jaki prąd będzie płynął linią SN-15kV, decydują parametry stacji transformatorowych (Nowa Encyklopedia powszechna PWN, 1996, s.438-439), a nie średnica nowo instalowanych przewodów przesyłowych. Natomiast wszelkie wątpliwości w tej materii nie mają oparcia w prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii, nie oznacza jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej. Wymiana starych słupów i lin przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo - na wybranym fragmencie całej linii, a więc nie jest poprzedzona uprzednim demontażem całej linii (co w konsekwencji oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskaniem zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych robót), jak i okolicznościami faktycznymi (np. dostępność gruntu tylko w określonych porach roku, postęp prac remontowych na innych działkach – odcinkach itp.). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowym, dojdzie do całkowitej wymiany wszystkich słupów, fundamentów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zmiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową lub odbudową obiektu.

Tymczasem organy administracyjne odmówiły wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia działki nr [...] poł. w obr. [...], gm. [...] w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN - 15 kV relacji GPZ [...], a Sąd I instancji podzielił przyjęte ustalenia stanu faktycznego oraz dokonaną analizę prawną uznając, że planowane prace (obejmujące m.in. demontaż słupów i ich wymianę na nowe) dotyczą całej linii przesyłowej, a nie tylko jej fragmentów, a nadto zastąpienie starych przewodów nowymi o większym przekroju umożliwi zwiększenie możliwości przesyłu prądu. Konstatując te okoliczności zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji, uznały więc, że planowane przez Spółkę na działce nr [...] poł. w obr. [...], gm. [...] prace nie spełniają pojęcia remontu w rozumieniu w art.124 b u.g.n.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w przedmiotowej sprawie powyższe wnioski są nieuprawnione. Jak wynika z akt sprawy inwestor wzywany o szczegółowe dane planowanych robót wskazał, że planowany remont dotyczy linii [...] tj. wg załączonych Wytycznych programowych na remont kapitalny linii napowietrznej SN - 15 kV relacji GPZ [...] wraz z odgałęzieniami. W ramach tych prac na przedmiotowej nieruchomości ma nastąpić wymiana wszystkich słupów (bez zmiany ich lokalizacji), izolatorów i przewodów. Co więcej w piśmie Spółki z [...] marca 2017r. (k.12 akt adm. I instancji) jednoznacznie wskazano, że remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN tj. napięcia oraz pola elektromagnetycznego. W świetle powyższego uznać należy, że planowane na działce nr 35/13 poł. w obr. [...], gm. [...] roboty mają charakter remontu – prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto pierwotnie i nie zmieniają parametrów technicznych i użytkowych obiektu).

Wprawdzie Sąd I instancji nie dostrzegł, że ocena dowodów zebranych w sprawie nie została oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego (art.80 k.p.a.), a odniesienia organu odwoławczego co do umożliwienia przesyłania prądu o większym natężeniu nie mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (B.Adamiak w: B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2019, s.509-510, nb 1-3), to jednak zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. jest nieuzasadniony. Przede wszystkim dlatego, że przesłanka wskazana w art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. odnosi się do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Tymczasem zarzut naruszenia tego przepisu powiązany został przez pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie wyłącznie z przepisami postępowania administracyjnego, a nie przepisami prawa materialnego. Natomiast nie został powołany, właściwy w tym zakresie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Co więcej w sprawie zebrany został cały dostępny materiał dowodowy i należało go tylko ocenić. Sama strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje w jakim to zakresie nie zebrano materiału dowodowego, czy też o jakie dowody należało go jeszcze ewentualnie uzupełnić. Ponadto ponieważ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art.151 p.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe, to nie mogą pozostawać w związku i tym samym być jednocześnie naruszone.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, a stan sprawy został dostatecznie wyjaśniony, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art.135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji (pkt 1).

Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią powyżej uczynione uwagi. Remont dotychczasowej infrastruktury przesyłowej, która stanie się przez to bezpieczniejsza, będzie korzystna także dla uczestnika postępowania. W szczególności organy są zobowiązane do jednoznacznego stwierdzenia w świetle złożonego wniosku, czy przebieg linii oraz usytuowanie słupów w wyniku remontu na działce nr [...] nie zmieni się, tak jak i nie zmieni się napięcie w sieci w stosunku do stanu, jaki istniał w dniu złożenia wniosku przez Spółkę.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a.