Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 606/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w P. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...), Starosta P. na podstawie art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 141 ust. 2 i 4, art. 142 w związku z art. 216 ust.1, art. 217 ust.2, art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U, z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej ugn) w pkt I orzekł o zwrocie na rzecz P. M. w 1/2 części i B. M. w 1/2 części, nieruchomości położonych w P., przy ul. S, oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb C., ark. mapy (...) , działka nr (...) o pow. (...) m2 i działka nr (...) o pow. (...) m2 dla których Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr (...) z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P., działka nr (...) o pow. (...) m² , dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr (...) z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P., w pkt II odmówił zwrotu P.M. i B. M. nieruchomości położonych w Poznaniu, oznaczonych w ewidencji gruntów: obr. C., arkusz mapy (...), działki nr (...), (...), oraz części działek nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), w pkt III orzekł nie zobowiązywać osób wymienionych w punkcie I decyzji do zwrotu na rzecz Miasta P. zwaloryzowanego odszkodowania. W uzasadnieniu wskazano, iż na wniosek B. M. i P. M. wszczęto postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P., stanowiącej dawniej działki nr (...) i (...) z arkusza mapy (...) oraz działkę nr (...) z arkusza mapy (...), obrębu C. nabytych na rzecz Skarbu Państwa. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że nieruchomość o pow. (...) m2 z dawnej księgi wieczystej Kw nr (...), położona w P. przy ul. R., stanowiąca działki nr (...) i (...) z arkusza mapy (...) i działkę nr (...) z arkusza mapy (...) obręb C., zbyła Skarbowi Państwa I. M. Umowę sprzedaży zawarto w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 października 1973 r., rep.(...). Nieruchomość nabyto pod budowę Górnego Tarasu R., którego plan realizacyjny zatwierdzony został decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia (...) r. nr (...). I. M. zmarła, a spadek po niej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia (...) r. sygn. akt (...) , nabyli B. M. i P. M. w (...) części każdy z nich. Nieruchomości będące przedmiotem postępowania o zwrot oznaczone są jako: obr. Ch., ark. mapy (...), działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...),(...) oraz części działek nr (...), (...), (...), (...),(...), (...) w granicach dawnej działki nr (...) i nr (...). W stosunku do działek nr (...), (...), (...),(...) niniejsze postępowanie jest zawieszone postanowieniem Starosty P. z dnia (...) r. z uwagi na toczące się postępowania komunalizacyjne dotyczące tych działek. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że w stosunku do dawnej działki nr (...), którą obejmował wniosek o zwrot Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego wydał decyzję w dniu (...) r. Niniejsza decyzja stała się ostateczna i prawomocna z dniem (...) r. Wobec powyższego niniejsza decyzja dotyczy nieruchomości położonych w P., oznaczonych w ewidencji gruntów: obr. C. ark. mapy (...) działki nr (...), (...), (...), (...),(...) oraz części działek nr(...),(...),(...),(...),(...) i (...) w granicach dawnej działki nr (...) i nr (...). Oględziny przedmiotowych nieruchomości przeprowadzone przez Starostwo Powiatowe w P. w dniu (...) r. wykazały, że na działce nr (...) znajdują się krzewy, drzewa luźno rosnące do 15 m wysokości, trawnik pielęgnowany. Wg oświadczenia M. M. - żony wnioskodawcy P. M. teren stanowi nieużytek, w tym roku został pierwszy raz skoszony trawnik. Uzbrojenie wg mapy zasadniczej - cieplik plus komora cieplna. Na działce nr (...) znajduje się wg mapy zasadniczej kanalizacja deszczowa. Parking urządzony w części wschodniej działki. Krzewy oraz trawnik pielęgnowany. Lampy oświetleniowe - 2 sztuki. Działka nr (...) stanowi teren niezagospodarowany. Trawa, krzewy, drzewa dziko rosnące. Teren nie jest użytkowany. Działka nr (...) stanowi teren porośnięty trawą, krzewami dziko rosnącymi, nie pielęgnowany. Wzdłuż ul. S. ok. 40 m od ulicy znajduje się wodociąg. W poprzek działki biegnie cieplik. Działki nr (....), (...), (...), (...), (...), (...),(...) - są w całości zagospodarowane osiedlem R., parkingami i infrastrukturą. B. C. - pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej oświadczyła, że działki nr (...) i nr (...) od (...) r. są własnością Spółdzielni i znajdują się w nieruchomości budynkowej. Natomiast działki nr (...), (...), (...), (...),(...) są decyzją Zarządu Miasta P. z dnia (...) r. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni - Kw. Nr (...). Pismem z dnia (...) r. Spółdzielnia Mieszkaniowa przesłała uwierzytelnioną kopię aktu notarialnego rep. (...) z dnia (...) r., dotyczącego nabycia przez Spółdzielnię działki nr (...) i działki nr (...) ark. mapy (...), obr. C. Pismem z dnia (...)r. Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Nieruchomościami poinformował, że w stosunku do działek nr (...),(...) , (...),(...) nie posiada zawartych umów dzierżawy i użyczenia oraz, że dla przedmiotowych działek nie są prowadzone żadne postępowania o zawarcie umów dzierżawy oraz działki te nie są obciążone za bezumowne użytkowanie. Pismem z dnia (...) r. Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. poinformowała, że na działkach nr (...),(...) ułożony jest gazociąg ø 350/150 stalowy, wybudowany w styczniu 1990 r. w oparciu o pozwolenie na budowę XIR MBP-115/Z4-241/1010/82. Inwestorem budowy była Dyrekcja Rozbudowy Miasta P. Na działkach (...), (...),(...) ułożony jest gazociąg ø 250 stalowy, wybudowany w listopadzie 1990 r. W oparciu o pozwolenie na budowę nr UAN IM (...). Inwestorem budowy była Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "Zrzeszeni". Pismem z dnia (...) r. A. S. A. poinformowała, że na działce nr (...),(...) znajdują się urządzenia wodociągowe wraz z urządzeniami towarzyszącymi zasilające m.in. Osiedle R. Urządzenia te wybudowane zostały w latach 1977-1978. A. S.A nie posiada protokołu odbioru, przekazania, przejęcia dla tych inwestycji. Inwestorami było Wojewódzkie Zjednoczenie Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej - Zakład Inwestycji Komunalnych – P. oraz Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. W dokumentach archiwalnych Spółki brak decyzji o pozwoleniu na budowę lub równorzędnej decyzji dotyczącej zadań inwestycyjnych, brak również informacji o sygnaturze takiej decyzji. W przypadku zwrotu nieruchomości wymagane jest dokonanie zapisu w akcie notarialnym o ograniczonych prawach rzeczowych nieruchomości, z wpisem do księgi wieczystej w zakresie nieodpłatnej lokalizacji uzbrojenia, zachowania stref ochronnych: po 3,0 m z każdej strony kanału, po 8,0 m z każdej strony magistrali licząc od ściany zewnętrznej rury oraz dostępu gestora sieci do wykonywania czynności eksploatacyjnych. Pismem z dnia (...) r. D. P. S.A poinformowała, że na nieruchomości położonej w P., stanowiącej działki nr (...), (...), ark. mapy (...) obręb C. – zlokalizowana jest sieć cieplna oraz komora cieplna. Inwestorem urządzeń ciepłowniczych była Dyrekcja Rozbudowy Miasta P., która w roku 1992 przekazała je Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej w P. do eksploatacji. D. P. S.A. nie posiada żadnych decyzji administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji. Na działkach nr (...) i (...), ark.(...), obręb C., nie zlokalizowano sieci cieplnej będącej własnością D. S.A. Pismem z dnia (...) r. Urząd Miasta P. Wydział Gospodarki Nieruchomościami poinformował, że w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1966 r. (Uchwała Nr 33/283/66 Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia 09 września 1966 r.), który obowiązywał w latach 1966-1975 działki nr (...), (...), (...), (...), ark.(...) , obręb C., znajdowały się na styku: terenu położonego w jednostce bilansowej H, terenie nr 1 oznaczonym na rysunku planu symbolem U2 - szpital, terenu położonego w jednostce bilansowej O, terenie nr 41, oznaczonym na rysunku planu symbolem KP II - ul. .(odcinek obwodnicy), terenu oznaczonego na rysunku planu jako tereny lasów, parków i zadrzewień. Ze względu na małą skalę i nieczytelny podkład niemożliwe jest precyzyjne określenie przeznaczenia w/w działek. W planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P.z 1975 r., który obowiązywał w latach 1975-1994 (Uchwała Nr XII/25/77 WRN w P. w dniu 21 października 1977 r.) w/w działki należały do jednostki strukturalnej D II, dla której funkcją podstawową był przemysł, natomiast funkcją uzupełniającą zdrowie. Zgodnie z rysunkiem planu, działki nr (...), (...),(...),(...) znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem U - tereny intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji koncentracji usług specjalistycznego użytkowania. Jednocześnie poinformowano, że w archiwum Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. nie odnaleziono decyzji pozwoleń na budowę wydanych dla nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów numerami (...), (...), (...),(...) , ark. (...) obręb C. Pismem z dnia (...) r. E. O. Sp. z o.o. poinformowała, że na działkach nr (...), (...), (...),(...) nie znajdują się urządzenia elektroenergetyczne będące na majątku i w eksploatacji E. Operator Sp. z o.o. Pismem z dnia (...) r. Miejska Pracowania Urbanistyczna przesłała wypis i wyrys z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1966 r. i z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r. stanowiącego integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa P., zatwierdzonego uchwałą Nr VII/25/77 W.R.N. z dnia 21 października 1977 r. (Dz. W. R. N. Nr 14 poz. 110). Pismem z dnia (...) r. Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, przesłał wypis z rejestru gruntów oraz kopię mapy ewidencyjnej dotyczące nieruchomości: obręb C., arkusz mapy (...), działki nr (...),(...) , (...),(...) , (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...),(...). Pismem z dnia (...) r. Zarząd Zieleni Miejskiej poinformował, że działki nr (...), (...),(...),(...) nie znajdują się w administracji Zarządu oraz nie graniczą z terenami przez niego administrowanymi. Zarząd oświadczył, że nie podejmował żadnych inwestycji związanych z zagospodarowaniem przedmiotowych działek. Pismem z dnia (...) r. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S. B. oraz S. O. na okoliczność sposobu zagospodarowania działek nr (...), (...),(...),(...) w okresie 10 lat od jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa tj. od 1973 r. do 1983 r. Świadkowie wskazali, iż na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb C., ark.(...), działka nr (...), (...),(...) w okresie od 1973 do 1983 r. były ugory i nie prowadzono na nich żadnych budów. Pismem z dnia (...) r. Specjalistyczny Szpital Miejski z Zakładem Opiekuńczo Leczniczym (dalej Szpital Miejski), poinformował, że na działce nr (...) znajduje się fragment użytkowanych przez tutejszy szpital parkingów. Parkingi te zostały zrealizowane w ramach inwestycji wieloletniej pn. "Budowa Szpitala P.N. Miasto", ze środków finansowych pochodzących z budżetu państwa oraz z Kontraktu Wojewódzkiego na podstawie decyzji o Zatwierdzeniu Planu Realizacyjnego (...) z dnia (...) r., w zakresie wynikającym z tego planu. Prowadzona do (...) r. przez tutejszy szpital - jako inwestora zastępczego dla ww. inwestycji - ewidencja księgowa poniesionych nakładów, odnosi się do obiektu o nazwie "Drogi, place, chodniki" i dotyczy nakładów poniesionych w tym zakresie na całym terenie szpitala w latach 1987-2008. Nakłady te wyniosły (...) zł.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 ugn stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Okoliczności czy nieruchomość jest wykorzystana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona, czy też wykorzystano ją na inny cel, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy w przypadku utraty władania tą nieruchomością przez Skarb Państwa bądź gminę, na skutek ustanowienia na niej użytkowania wieczystego (wyrok NSA z 11 sierpnia 1998r. sygn. akt IV SA 1687/96). Zgodnie z orzecznictwem sądów, nie mogą podlegać zwrotowi nieruchomości wywłaszczone, jeżeli ustanowione zostało na nich prawo użytkowania wieczystego (wyrok NSA z 17 sierpnia 1998r. sygn. akt IV SA 1976/97). Oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej oznacza, że nastąpił nieodwracalny skutek prawny, nieruchomość nie jest we władaniu gminy lub Skarbu Państwa. W przedmiotowym postępowaniu dotyczy to nieruchomości oznaczonych w ewidencji: obręb C., ark. mapy (...), działki nr (...), (...), (...), (...), (...). W toku prowadzonego postępowania przed Starostą P. w dniu (...) r. przeprowadzono badanie księgi wieczystej Kw nr (...) i ustalono, że nieruchomości oznaczone w ewidencji: obręb C. arkusz mapy (...), działki nr (...), (...), (...), (...),(...)są zapisane jako własność Miasta P. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w P.. Wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej nr (...) dokonano dla działek nr (...),(...),(...),(...),(...) na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. sygn. (...) z dnia(...) r.. na okres użytkowania do (...) r. Chwila wpływu wniosku –(...) r. chwila wpisu do księgi wieczystej –(...) r. Dla dopuszczalności zwrotu zbędnej na cel wywłaszczenia nieruchomości wystarczającym jest spełnienie jednego z ww. warunków. Zgodnie z art. 216 ust. 1 ugn, przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94). Przeprowadzone postępowanie wykazało, że działka nr 1/1 została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem w w/w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r. Potwierdzają to zarówno oględziny nieruchomości przeprowadzone przez Starostwo Powiatowe w P. jak i przez rzeczoznawcę majątkowego oraz pismo z dnia (...) r., w którym Szpital Miejski, poinformował, że na działce nr (...) znajduje się fragment użytkowanych przez szpital parkingów, które zostały wybudowane w ramach inwestycji wieloletniej pn. "Budowa Szpitala ZOZ P. N. Miasto". W tych okolicznościach odmówiono B.M. i P.M. zwrotu nieruchomości położonych w P. oznaczonych w ewidencji: obręb C., ark. mapy (...), działki nr (...),(...) oraz części działek nr (...), (...), (...), (...), (...),(...). Na pozostałych nieruchomościach objętych wnioskiem o zwrot tj. działkach nr (...), (...),(...) nie zrealizowano celu określonego w akcie notarialnym z dnia (...)1973 r., będącym podstawą wywłaszczenia w/w działek, ani też celu określonego zarówno w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P.z 1966 r. jak i w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975 r. Na działkach nr (...), (...),(...) nie powstał Górny Taras R.. Przedmiotowego terenu nigdy nie wykorzystano na budowę szpitala lub innych inwestycji związanych ze zdrowiem. Na działkach nigdy nie powstała ul. Krańcowa (fragment obwodnicy), nie skoncentrowano na nich również żadnych inwestycji związanych z przemysłem. Działka nr (...) stanowi grunt niezabudowany, nieużytkowany, przylegający bezpośrednio do terenu parkingu przyszpitalnego. Pozostałe działki nr (...),(...) są niezagospodarowane, porośnięte niepielęgnowaną roślinnością drzewiastą, krzewiastą oraz trawami. Wszystkie działki obciążone są przebiegiem infrastruktury. W stosunku do działek nr (...),(...), (...) z ark. mapy (...), obrębu C, spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ugn, bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano. Powołując przepisy art. 139, art. 140 ust. 1, 3, 4 art. 227 ugn wskazano, iż zgodnie z umową sprzedaży z dnia (...) 1973 r. nr rep. (...) za nabytą nieruchomość - działki nr (...) i nr (...) o powierzchni (...) m2, stanowiącą grunt niezabudowany, ustalono cenę na kwotę (...) zł - w tym za grunt (...) zł, za składniki roślinne (...) zł. Proporcjonalnie odszkodowanie za działki nr (...), (...),(...) przeznaczone do zwrotu o powierzchni (...)m² wyniosłoby (...) zł. W celu ustalenia czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie zlecono wykonanie operatu szacunkowego. W przyjętym za podstawę rozliczeń operacie szacunkowym, sporządzonym w dniu (...) 2009 r. aktualna wartość nieruchomości wyniosła (...)zł. Wypłacone odszkodowanie podlegało waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od 1974 r. do końca października 2010 r. Ponadto nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości. Różnica między wartością nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny –(...) zł, a wartością nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu i na dzień wyceny (...) zł, wynosi (...) zł. Różnica ta wynika m.in. z obciążenia gruntu przebiegiem infrastruktury technicznej z wymaganymi pasami ochronnymi oraz zapisu w studium, które przewiduje przedmiotowe działki pod rozbudowę szpitala miejskiego. Zatem różnica kwoty zwaloryzowanego odszkodowania, a kwoty zmniejszającej wartość nieruchomości jest wartością ujemną. Aktualna wartość rynkowa nieruchomości, zgodnie z operatem szacunkowym, określona została na kwotę (...) zł, Wobec powyższego zwaloryzowana kwota odszkodowania nie jest większa niż 50% aktualnej wartości nieruchomości. Osoby, na rzecz których następuje zwrot nieruchomości tj. B.M.,. P.M. nie są zobowiązani do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.

Pismem z dnia (...) r. pełnomocnik w imieniu P. M. i B. M. wniosła odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia (...) r. w części dotyczącej pkt II tj. odmowy zwrotu nieruchomości położonych w P., oznaczonych w ewidencji gruntów: obr. C., arkusz mapy (...), działki nr (...),(...) oraz części działek nr (...),(...) , (...), (...), (...), (...), zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ugn poprzez błędne przyjęcie, że na nieruchomości stanowiącej działkę nr 1/1 został zrealizowany, we wskazanych przez ustawodawcę terminach, cel wywłaszczenia, co skutkowało bezpodstawną odmową zwrotu nieruchomości; art. 229 ugn poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż oddanie w użytkowanie wieczyste wywłaszczonej nieruchomości, obejmującej działkę nr (...) i części działek nr (...), (...), (...), (...), (...),(...) stanowi podstawę do odmowy zwrotu przedmiotowych nieruchomości; art. 229 ugn poprzez przyjęcie, że przeniesienie własności nieruchomości obejmującej działki nr (...) i (...) pozbawia uprawnionego do żądania wywłaszczonej nieruchomości i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w kwestionowanym zakresie i orzeczenie o zwrocie przedmiotowej nieruchomości.

Niewystarczające jest, jak to uczynił Starosta P., stwierdzenie, że działka nr (...) została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P.z 1975 r. oraz, że na przedmiotowej działce znajduje się część użytkowanych przez szpital parkingów, zrealizowanych w ramach inwestycji wieloletniej pn. "Budowa Szpitala ZOZ P. N. Miasto". Realizacja celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu nie pozbawia, osób wymienionych w art. 136 ust. 3 ugn uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości. Badaniu podlega nie tylko okoliczność, czy cel, który został wskazany w decyzji wywłaszczeniowej jako podstawa wywłaszczenia został zrealizowany, ale również termin rozpoczęcia i zakończenia inwestycji. Okoliczność tę organ w ogóle pominął, choć stanowi ona podstawę do oceny w przedmiocie uznania nieruchomości za zbędną, w rozumieniu art. 137 ust. 1 ugn. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności z pisma z dnia (...) r., inwestycję rozpoczęto w latach osiemdziesiątych i kontynuowano jeszcze w latach dziewięćdziesiątych. Oznacza to, iż cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie został zrealizowany w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, mając na uwadze fakt, że umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zawarto w dniu (...) 1973 r. W świetle przesłanek, zawartych w art. 137 ugn bez znaczenia pozostaje również fakt, iż decyzję o zatwierdzeniu Planu Realizacyjnego NR (...) wydano w dniu (...) 1981 r. Istotna jest bowiem okoliczność faktycznego wszczęcia realizacji inwestycji. Szpital Miejski w piśmie z dnia (...) r. jako podstawę inwestycji wskazał decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia (...) 1999 r. nr (...). Zatem inwestycja realizowana była po złożeniu wniosku o zwrot przedmiotowych nieruchomości. W przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości stanowiących działkę nr (...) i części działek nr (...), (...), (...), (...), (...), (...)uznać należy, iż Starosta P. podejmując przedmiotową decyzję, naruszył przepis art. 229 ugn. Zgodnie z jego treścią, roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ugn, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, iż odmowa zwrotu uzasadniona jest jedynie w sytuacji, w której rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością i fakt ten ujawniono w księdze wieczystej przed dniem (...) 1998 r. Ustawodawca pozbawia więc uprawnienia, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ugn, w okolicznościach wystąpienia obu wymienionych zdarzeń i to przed ściśle określoną datą. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób stwierdzić, że ziściły się przesłanki wymienione w art. 229 ugn. Starosta P. w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazuje, iż podstawą oddania w użytkowanie wieczyste działki nr (...) i części działek nr (...), (...),(...) i (...) była decyzja Prezydenta Miasta P. sygn. (...) z dnia (...)1995 r., jednakże wpisu do księgi wieczystej dokonano dopiero w dniu (...) 2004 r., nawet wniosek o ten wpis nie został złożony przed dniem (...) 1998 r. Organ więc całkowicie pominął, iż przepisy przejściowe (art. 229 ugn) dotyczą jedynie zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów. Podobnie należy ocenić fakt, iż działki nr (...) i (...) nabyła Spółdzielnia Mieszkaniowa. Okoliczność, iż nastąpiło przeniesienie własności wymienionych nieruchomości niweczy prawo do żądania zwrotu nieruchomości jedynie w sytuacji, gdy zdarzenie to nastąpiło przed 01 stycznia 1998 r. Tymczasem sam organ wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż miało to miejsce w roku 2008. Tym samym, brak podstaw, o których mowa w art. 229 ugn, do odmowy realizacji roszczenia na podstawie art. 136 ust. 3 ugn.

Pismem z dnia (...) r. odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia (...) r. wniosło także Miasto P w zakresie punktu I i III, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 140 ugn oraz przepisów prawa procesowego art. 7, art. 8, art. 11 i art 77 § 1 kpa, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Poznaniu, oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb C., ark. mapy (...), działki nr(...),(...) , (...), ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Organ administracji I instancji nie przeprowadził w pełnym zakresie postępowania dowodowego, nie zebrał całego materiału niezbędnego do orzekania w sprawie, a swoje ustalenia oparł jedynie na niekompletnym materiale dowodowym. Powyższe prowadzi do naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, ujętej w art. 7 kpa. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że nieruchomość o pow. (...) m2 z dawnej księgi wieczystej Kw nr (...), położona w P. przy ul. R., stanowiąca działki nr (...) i (...) z ark. mapy (...) i działkę nr (...) z ark. mapy (...), obręb C., została zbyta Skarbowi Państwa przez I. M.. Umowę sprzedaży zawarto w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 października 1973r. rep.(...). Starosta P. podał w tym miejscu niewłaściwy tryb przejęcia nieruchomości. Podstawą prawną wywłaszczenia stanowił art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10/74, poz. 64). Ponadto należało ustalić na podstawie mapy stanu prawnego, czy wywłaszczone działki nr (...) i (...) odpowiadają obecnym działkom nr (...), (...),(...) w odniesieniu do których orzeczono zwrot. Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość pod budowę Górnego Tarasu R. którego plan realizacyjny zatwierdzony został decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki, i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia (...) 1972 r., nr (...). Starosta P. uznał, iż celu wywłaszczenia nie zrealizowano, bowiem na wywłaszczonej części nieruchomości nie powstał Górny Taras R. Jako podstawę prawną zwrotu Starosta P. wskazał art. 137 ugn. Ustalenia poczynione w sprawie jednoznacznie wskazują, iż działki nr (...), (...),(...) są zagospodarowane. Na działce nr (...) znajdują się krzewy, drzewa, trawnik pielęgnowany. Ponadto przez działki przechodzą urządzenia infrastruktury technicznej obsługujące pobliskie osiedle Rusa wchodzące w skład Górnego Tarasu R. oraz Szpital Miejski. Na powyższe wskazują powołane w decyzji pisma: Spółki Gazownictwa Sp. z o.o., A.S.A., D. P. S.A. oraz oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których ustalono, że działki powyższe stanowią grunt niezabudowany ale jak najbardziej zagospodarowany na potrzeby budynków mieszkalnych, obiektów służby zdrowia i innych położonych na sąsiednich działkach. Infrastruktura techniczna została wybudowana w terminach określonych w art. 137 ugn. Zieleń niska i wysoka oraz urządzenia infrastruktury technicznej są niezbędną infrastrukturą osiedla mieszkaniowego i są bezpośrednio związane z obsługą przylegających działek, na których wybudowano wielorodzinne budynki mieszkaniowe oraz Szpital Miejski. O tym czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia decyduje cel, na który została wywłaszczona i to cel rozumiany bardzo ściśle. Starosta P. ustalił, że nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w związku z budową Górnego Tarasu Rataj. Jednakże nie pozyskał dokumentacji pozwalającej skonkretyzować cel przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa. Bez skonkretyzowania celu wywłaszczenia nieruchomości nie można mówić, że cel wywłaszczenia został lub nie został zrealizowany. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jaki był konkretny cel przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W decyzji przywołano jedynie pismo Urzędu Miasta P. Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, które odnosiło się do ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1966 r. i planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z 1975r. Ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego można posługiwać się dodatkowo, natomiast organ prowadzący sprawę, powinien ustalić co miało się znajdować na nieruchomości zgodnie z planem realizacyjnym. W zebranym materiale dowodowym brak szczegółowego planu realizacyjnego Górnego Tarasu R., na podstawie którego można by stwierdzić jakie było przeznaczenie obecnych działek(...), (...),(...)- czy przewidziane były pod zabudowę czy może miały pozostać nie zabudowane. W ramach budowy osiedla mieszkaniowego można realizować wiele różnych zadań, a działki mogły nie być przeznaczone pod zabudowę kubaturową, a np. pod zieleń. Nie dokonując ustaleń w kwestii tego co było planowane do realizacji na ww. działkach nie można skonkretyzować celu wywłaszczenia nieruchomości i nie jest możliwe dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie sposobu zagospodarowania nieruchomości w okresie pierwszych dziesięciu lat od jej przejęcia przez Skarb Państwa (art. 137 ugn).

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wojewoda W, na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewoda W. podzielił w części stanowisko Starosty P., dotyczące ustalania celu wywłaszczenia. W aktach sprawy nie znajduje się decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z (...) 1972 r., która mogłaby pomóc w dookreśleniu celu na jaki zostały wywłaszczone wskazane działki, w szczególności w sytuacji, gdy organ nie może jednoznacznie stwierdzić na jaką konkretną inwestycję je przeznaczono. Znajdujące się w dokumentacji sprawy decyzje zatwierdzające plany realizacyjne osiedli: C. i R. również nie dają podstawy do ustalenia rodzaju inwestycji na jaki przeznaczono wywłaszczone działki. W dacie wywłaszczenia nieruchomości obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1966 r., na podstawie którego nie można było w toku postępowania dokładnie określić celu wywłaszczenia ze względu na nieczytelność planu. Wskazano, że przedmiotowe działki znajdują się na styku trzech obszarów o rozmaitym przeznaczeniu: szpital, ulica oraz zieleń. Słuszność przyznać należy organowi I instancji, że w stosunku do zwracanych działek nie zostały zrealizowane żadne inwestycje w zakresie wyżej wskazanych przeznaczeń, gdyż działki te nie są obecnie zagospodarowane i zgodnie z zeznaniami świadków również w przeszłości stanowiły niezadbane tereny zielone, które nie są i nie były administrowane przez Zarząd Zieleni Miejskiej w P. Wnioskowanie takie może stanowić podstawę do uznania, że nie został zrealizowany żaden z możliwych celów wywłaszczenia jedynie przy stwierdzeniu, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny Górnego Tarasu R. musiała być oparta i zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego P. obowiązującego w dacie wydania decyzji i w dacie wywłaszczenia nieruchomości. Wobec zaś braku decyzji z (...) 1972 r. nie ma możliwości uznania rozstrzygnięcia Starosty P. za pełne i uzasadnione. Organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż istniejąca na przedmiotowych działkach infrastruktura techniczna nie stanowi przeszkody do ich zwrotu dawnemu właścicielowi. Jako własność przedsiębiorstwa mogą być one objęte służebnością przesyłu uregulowaną w przepisach prawa cywilnego. Nieruchomość taka będzie objęta szeregiem ograniczeń, związanych z istnieniem pasów ochronnych dla położonej na niej infrastruktury technicznej. Obciążenie nieruchomości siecią infrastrukturalną oraz niekorzystne zapisy dotyczące przeznaczenia jej pod rozbudowę szpitala (działka nr (...)) były również przesłanką do zmniejszenia wartości zwracanych działek ustalonej w operacie szacunkowym, co wiązało się także z brakiem konieczności zwrócenia na rzecz Miasta P. zwaloryzowanego odszkodowania. W zakresie orzeczenia o odmowie zwrotu działki nr (...) organ II instancji wskazał, że uwagi poczynione odnośnie ustalenia celu wywłaszczenia są również aktualnie w stosunku do tej nieruchomości. Podkreślił jednak kilka kwestii dotyczących wyłącznie działki nr (...). Szpital Miejski w piśmie z 24 sierpnia 2010 r. wskazał, że parking położony na części działki nr 1/1 realizowany był w ramach inwestycji wieloletniej - Budowa Szpitala ZOZ P. w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych na podstawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z (...)1981 r., zaś w latach 1999 - 2006 w oparciu o decyzję z (...) 1999 r. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie jest możliwe stwierdzenie zasięgu planowanej inwestycji służby zdrowia w odniesieniu do działki nr (...). Nie zbadano czy istnieją załączniki do wskazanej decyzji realizacyjnej oraz czy można z nich określić dokładnie, które działki i o jakiej powierzchni były przeznaczone w ramach inwestycji wieloletniej pod budowę parkingu. W rzeczywistości część zajęta pod parking, jak wynika z powołanego pisma, zajmuje obszar ok. (...) m², natomiast cała działka ma powierzchnię (...) m². Zatem nawet w przypadku uznania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, zasadnym byłoby dokonanie podziału nieruchomości i zwrot niezagospodarowanych części wnioskodawcom. Rozważenia wymaga również kwestia zbadania przesłanek zwrotu nieruchomości, także w kontekście zachowania terminów wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami, czego w przedmiotowym stanie faktycznym organ I instancji nie uczynił. Akt notarialny został sporządzony (...) 1973 r., zaś decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego szpitala wydana została (...) 1981 r. Przyjęcie takich dat winno rodzić inne skutki, w odniesieniu do art. 137 ust. 1 pkt 1 usg, niż wyrażone w zaskarżonej decyzji. Termin realizacji celu wywłaszczenia powinien biec od daty sporządzenia umowy sprzedaży nieruchomości nie zaś, jak przyjął Starosta P., od daty obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego, czyli dopiero od 1975 r. Przyjęcie takiego stanowiska jest niedopuszczalne, bowiem wiązałoby się z wydłużeniem ustawowych przesłanek zbędności o około 2 lata. Z uwagi na brak dostatecznej dokumentacji, nie sposób ocenić czy nie została również spełniona przesłanka określona w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Nie znane są bowiem terminy realizacji inwestycji służby zdrowia, w szczególności dotyczące budowy parkingu położonego na działce nr (...). Obarczona wadą jest także pozostała część rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu działki nr (...)i części działek nr (...), (...), (...), (...), (...),(...). Starosta P. słusznie wskazał, że w stosunku do części powyższych działek decyzją Zarządu Miasta P. z (...)1995 r. ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na okres 99 lat. Jednakże dalsze ustalenia w zakresie wpisu do księgi wieczystej oraz wynikających z tego tytułu skutków prawnych są błędne. Po zbadaniu Kw nr (...) organ II instancji stwierdził, iż wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego wpłynął do Sądu Rejonowego w P. nie (...) 2002 r.-jak uznał Starosta P. - lecz (...)1996 r., zaś samo prawo zostało wpisane z dniem (...) 2001 r. W myśl art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm., dalej ustawa o księgach wieczystych i hipotece) wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Zatem organ wychodząc z prawidłowego założenia, że wpis prawa użytkowania wieczystego wpływa w przedmiotowej sprawie na rozpatrzenie roszczenia o zwrot nieruchomości, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wydał niewłaściwe rozstrzygnięcie. Ponadto wpis prawa użytkowania wieczystego obejmował również części działek nr (...) i(...), które następnie w wyniku zawarcia umowy sprzedaży z (...) 2008 r. stały się własnością Spółdzielni Mieszkaniowej w P. Wobec powyższego zwrot wskazanych działek jest nieuzasadniony nie z powodu ich sprzedaży, lecz wcześniejszego ustanowienia na nich prawa użytkowania wieczystego.

Pismem z dnia (...) r. uczestnik postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. wniosła skargę na decyzję Wojewody W. w Poznaniu z dnia (...) r. zarzucając naruszenie przepisów art. 229 ugn i art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich nie zastosowanie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o utrzymanie w mocy pkt II decyzji Starosty P. z dnia (...) r. W uzasadnieniu wskazano, iż roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Okolicznością bezsporną jest, iż przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed dniem 01 stycznia 1998 r. na spornych działkach zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Wniosek o wpis prawa został złożony w dniu (...)1996 r., a więc również przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zupełnie bez znaczenia jest okoliczność wpisania prawa użytkowania wieczystego z dniem (...) 2001 r., albowiem zgodnie z art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do orzeczeniu o obowiązku zwrotu przedmiotowych nieruchomości. W niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie art. 229 ugn.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazując, że skarga nie zawiera nowych okoliczności w sprawie, które zaważyłyby o możliwości jej uwzględnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 kpa), organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 kpa . Oznacza to obowiązek dwukrotnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem przez organy obydwu instancji w szczególności zasad wynikających z przepisów art. 7 i 8 kpa, oraz przepisów Działu II, Rozdziału 4, regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego, oraz oceny dowodów w sprawie zgromadzonych. Orzeczenie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak orzeczenie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1552/04, LEX nr 186587).

Podstawą prawną rozstrzygnięcia przyjętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji był art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Obowiązujące od 11 kwietnia 2011 r. brzmienie powyższego przepisu (a więc w dniu wydawania zaskarżonej decyzji) zostało wprowadzone ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2011, nr 6, poz. 18 ).

Nowa konstrukcja prawna tego rodzaju decyzji opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie. Po pierwsze postępowanie przed organem I instancji, w którym została wydana decyzja, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Organ odwoławczy stosując przepis art. 138 § 2 kpa powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie (wyrok WSA z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 728/10, Lex nr 602578, wyrok NSA z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 789/08, Lex nr 597860).

Ponadto w świetle zd. 2 art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy obligatoryjnie, przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, obowiązany jest wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji organ II instancji wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta P. winien uzupełnić materiał dowodowy związany z ustaleniem celu wywłaszczenia, w szczególności poprzez pozyskanie decyzji będącej podstawą wywłaszczenia nieruchomości, oraz dokumentacji związanej z realizacją wieloletniej inwestycji w postaci budowy szpitala. Ponownie należy również zbadać księgi wieczyste prowadzone dla przedmiotowych działek.

Wskazać należy, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji tylko i wyłącznie dlatego, że zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów. Zgodnie bowiem z art. 136 kpa organ odwoławczy ma możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego lub zlecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1065/09 (Lex nr 746056), organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa, powinien wskazać w swojej decyzji okoliczności uniemożliwiające jej uzupełnienie w trybie art. 136 kpa Organ odwoławczy w niniejszej sprawie powyższego nie uczynił.

Z powyższych względów decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mogła ostać się w obrocie prawnym i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając ponownie odwołanie Miasta P. oraz P. M. i B. M. od decyzji Starosty P. z dnia (...) r., organ odwoławczy jeszcze raz rozważy, czy istnieją w sprawie przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa, czy też należy wydać decyzję reformatoryjną. Jednocześnie będzie miał na uwadze, że sposób rozstrzygnięcia musi mieć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy winien ograniczyć się do wskazania organowi I instancji, jakie okoliczności wymagają wyjaśnienia i jakimi środkami dowodowymi. Natomiast jeżeli uzna, że postępowanie dowodowe może być uzupełnione w trybie art. 136 kpa powinien załatwić sprawę, co do jej istoty. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie byłego właściciela nieruchomości o jej zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1 styczeń 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W myśl art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Wskazać jednak należy, że wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną t.j. działa od daty złożenia wniosku o jego dokonanie - art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. - patrz także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt. I SA 2683/00, LEX nr 82657 ).