Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 341/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi P. T. sp. z o.o. w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 stycznia 2022 r. nr 560000/71/255804/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2021 r. nr 560000/71/324550/2020/RDZ, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. T. sp. z o.o. w G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zwraca stronie skarżącej ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2020 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek PUPH T. Sp. z o.o. w G. (Skarżąca) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Zakład odmówił Spółce zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Zdaniem Zakładu nie został spełniony warunek w postaci złożenia w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie dokumentów rozliczeniowych za miesiące objęte wnioskiem. Spółka nie wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

P. z dnia [...] grudnia 2020 r. Zakład przekazał Spółce informacje (trzy pisma - znak: [...], [...]) o zwolnieniu jej jako płatnika składek z opłacenia należności z tytułu składek odpowiednio za marzec, kwiecień i maj 2020 r. i udzielonej tym samym pomocy publicznej.

Pismem z [...] maja 2021 r. Zakład poinformował Spółkę o anulowaniu ww. pism z [...] grudnia 2020 r.

P. z dnia [...] października 2021 r. Spółka wniosła do Inne pismo zatytułowane: Wniosek, "dotyczy: przywrócenie ulgi z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. (Covid 19)", k. 1 akt administracyjnych. Organ wniosek ten potraktował jako powtórny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Decyzją z [...] listopada 2021 r. Zakład odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia Spółki z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. wskazując, że wniosek w tym zakresie (złożony [...] czerwca 2020 r.) był już przedmiotem postępowania, które zostało zakończone ostateczną odmowną decyzją Zakładu.

P. z dnia [...] grudnia 2021 r. (k. 23 akt adm.) Spółka złożyła do Inne wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że Spółka kwestionuje decyzję wydaną [...] listopada 2021 r. Podnosi m.in. kwestię mylącego wpływu pism ZUS z [...] grudnia 2020 r. informujących Skarżącą o przyznaniu jej zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Spółka wskazała, że te "decyzje" z [...] grudnia 2020 r. uznała za ważne i rozumiała je w ten sposób, iż uzyskała zwolnienie, o które wnioskowała. Dlatego, jak wskazuje, nie odwołała się od pierwszej decyzji otrzymanej z Inspektoratu ZUS w G. (tj. o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. Inne po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2021 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia Spółki z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek z [...] czerwca 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. był przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją odmowną wydaną przez Zakład [...] grudnia 2020 r. Decyzja ta nie została bowiem zaskarżona w administracyjnym toku instancji. Zdaniem organu, myśl art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej jako: "k.p.a.") wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w tej samej sprawie nie jest możliwe, dlatego stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie z innych uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Organ podkreślił, że za odmową wszczęcia postępowania przemawia również fakt, iż wniosek, który wpłynął do ZUS [...] października 2021 r., Spółka złożyła po upływie ustawowego terminu, tj. po [...] czerwca 2020 r. Terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu, ponieważ uprawnienie strony ograniczone określonym terminem wygasa z upływem tego terminu.

W złożonej skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie tj.:

- art. 9 oraz art. 77 § 4 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie co skutkowało nie przekazaniem przez organ posiadanej informacji skarżącej o obowiązku spełnienia dodatkowych wymogów formalnych w celu otrzymania wnioskowanego zwolnienia;

- art. 10 §1 oraz art. 79a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie co skutkowało uniemożliwieniem stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;

- art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie co skutkowało prowadzeniem postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania.

Skarżąca podkreśliła, że w następstwie złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a., Organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, powinien był - w rozsądnym terminie - udzielić skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Organ nie udzielił jednak stronie przed dniem [...] czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących (poprawnych) dokumentów rozliczeniowych (deklaracje).

Organ dnia [...] grudnia 2020 r. wydał decyzję odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r. Skarżąca chciała odwołać się od powyższej decyzji. Jednak w czasie trwania terminu do złożenia odwołania dostała 3 pisma (niespełniające wymagań określonych w art. 107 k.p.a. odnośnie do wymogów formalnych decyzji), które przyznawały zwolnienie ze składek na poszczególne ubezpieczenia, zgodnie z wnioskiem skarżącej. Zatem odstąpiła od składania odwołania od powyższej decyzji. Organ blisko pół roku później, tj. pismem z dnia [...] maja 2021 r. stwierdził swój błąd, a powyższe 3 pozytywne dla Skarżącej decyzje w bliżej nieokreślony prawnie sposób "anulował". Skarżąca podniosła, że nieznany jest charakter powyższych pism. Jeśli były pismami czysto informacyjnymi, to powinny przedstawiać informację o decyzji, na podstawie której zapadło pozytywne rozpatrzenie wniosku. Wydanie jednak takiej decyzji nie nastąpiło. Błąd organu niósł bardzo poważne konsekwencje, ponieważ strona nie opłaciła należnych składek za miesiące wskazane w pismach informujących o przyznanym zwolnieniu, a także uchybiła terminowi na złożenie zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. skarżąca złożyła odpowiedź na stanowisko organu i jednocześnie:

- na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) oraz c) w związku z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz które stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, polegające na odmowie wznowienia postępowania o sygn. akt: 560000/71324550/2020/RDZ, pomimo ziszczenia się przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającej na tym, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ została przez organ wprowadzona w błąd;

- na podstawie art. art. 57 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w związku z art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a., zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, które polega na tym, iż organ w sposób całkowicie nieprawidłowy uchylił decyzje: [...], [...], [...], bez podstawy do podjęcia takich działań oraz bez wydania stosownej decyzji zmieniającej.

W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. w zw. art. 15 k.p.a. o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji wznawiającej postępowanie o sygn. akt: 560000/71324550/2020/RDZ.

Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] sierpnia 2022 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 129). Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie, z której to możliwości skorzystała.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ZUS utrzymująca w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS za marzec, kwiecień i maj 2020 r. (Covid 19). Zdaniem Sądu decyzja ta jest wadliwa, ponieważ organ pierwszej instancji, a w ślad za nim również organ drugiej instancji, błędnie odczytały sens wniosku Strony z [...] października 2021 r. i w konsekwencji wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie dotyczą tego, o co Skarżącej chodziło.

Niniejsza sprawa rozpoczęła się – w sensie procesowym - od złożenia przez Spółkę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pisma z dnia [...] października 2021 r. Zatytułowane było: Wniosek, "dotyczy: przywrócenie ulgi z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. (Covid 19)". Organ wniosek ten uznał za kolejny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Organ uznając (skądinąd słusznie), że sprawa zwolnienia jest zakończona ostateczną decyzja odmowną z grudnia 2020 r., odmówił wszczęcia postepowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Należy podzielić pogląd organu, że takie postępowanie byłoby niedopuszczalne wobec tego, że sprawa została już załatwiona decyzją ostateczną. Organ zinterpretował wniosek strony w taki sposób, który w świetle art. 61a § 1 k.p.a. uprawniał go do odmowy wszczęcia postępowania.

[...] jednak, analiza tytułu oraz treści wniosku strony z [...] października 2021 r. zdaniem Sądu nie obligowała organu do tego, aby pismo to uznać za kolejny wniosek o przyznanie zwolnienia. Strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Co więcej, treść pisma każe przypuszczać, że nie korzystała z jakiegokolwiek profesjonalnego wsparcia. Organ powinien był w tej sytuacji skupić się na tym, jaka jest intencja wnoszącego pismo, a w razie wątpliwości – zwrócić się do wnoszącego pismo o sprecyzowanie żądania.

Zdaniem Sądu z wniosku strony nie wynikało w sposób klarowny to, co z niego wyinterpretował organ, a mianowicie żądanie ponownego (ab ovo) wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku zapłaty składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Warto tu przytoczyć pogląd od dawna ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890, a ostatnio – postanowienie NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OW 113/21), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OW 31/21 i z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OW 95/21). To strona, a nie organ administracji decyduje o treści żądania, natomiast do organu należy ocena, czy obowiązujące przepisy pozwalają na wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem strony.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pragnie powołać się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2022 r., I OSK 20/21, w którym zawarto pogląd mający wyraźne przełożenie na realia niniejszej sprawy, a mianowicie: "Określenie żądania jest obowiązkiem strony, która zwraca się do organu o podjęcie działania. W konsekwencji uprawnienie do określenia żądania, w razie wątpliwości, czy też jego doprecyzowania posiada tylko strona. Powyższa reguła ma zastosowanie również przy wyborze trybu postępowania, w jakim strona chce dochodzić swoich praw. Organ nie może zatem wyręczyć strony i zdecydować za nią, w jakim przedmiocie i w jakim trybie będzie toczyć się postępowanie zainicjowane jej podaniem."

Adekwatny do realiów rozpoznawanej tu sprawy jest również pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 października 2021 r., I OSK 570/21: "W myśl art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wymóg zawarcia żądania w podaniu wszczynającym postępowanie nie oznacza jednakże, że organ nie ma obowiązku ustalenia precyzyjnej treści tego żądania."

Z treści pisma z [...] października 2021 r. wynika tyle, że strona chciałaby doprowadzić do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Z wniosku zdaniem Sądu klarownie wynika to, że strona nie wie, jakie ewentualnie środki prawne (tryb) mogłaby w istniejącej sytuacji procesowej uruchomić, aby spróbować doprowadzić do korzystnego dla siebie rezultatu. Organowi natomiast znany jest z urzędu pełen wachlarz przewidzianych przez prawo instrumentów, zatem powinien w przystępny sposób podzielić się swoją wiedzą ze stroną, aby zrealizować wynikającą z art. 9 k.p.a. powinność "należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego".

Z art. 9 k.p.a. wynika zatem obowiązek organu do aktywnego zabiegania o to, aby strona na skutek nieznajomości prawa nie poniosła szkody. Rzeczą organu było udzielić stronie informacji o tym, w jaki sposób może swoje żądanie doprecyzować, aby uzyskać oczekiwany rezultat procesowy. Ze sposobu załatwienia przez organ wniosku strony wynika, że organ nie tylko nie podjął działań informacyjnych, lecz że wybrał rozwiązanie procesowe najmniej korzystne dla strony – mimo posiadanej z urzędu wiedzy, że istnieje co najmniej jeden instrument prawny, który pozwala mu ponownie merytorycznie pochylić się nad kwestią zwolnienia, o które strona zabiega.

Zdaniem Sądu organy swoim postępowaniem naruszyły art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny i oczywisty wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną, a co najmniej przedwczesną, odmowę wszczęcia postępowania. Strona właściwie poinformowana przez organ o istniejących możliwościach procesowych – choćby w postaci złożenia wniosku o uchylenie lub zmianę na podstawie art. 154 k.p.a. decyzji ostatecznej odmawiającej udzielenia zwolnienia z obowiązku zapłaty składek - mogła z łatwością sprecyzować swój wniosek tak, aby nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, lecz aby otworzyła się szansa na to, by organ naprawił swoje błędy z grudnia 2020 r. i postarał się wyeliminować mylący dla strony chaos, wywołany sprzecznymi komunikatami kierowanymi do strony.

Godzi się bowiem przypomnieć, że [...] grudnia 2020 r. ZUS wydał decyzję odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r., a [...] grudnia 2020 r. skierował do niej trzy pisma, w których poinformował o tym, że została zwolniona z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Decyzja odmowna oraz sprzeczne z nią pisma o przyznaniu zwolnienia zostały stronie doręczone w odstępie kilku dni. Trudno zaprzeczyć, że strona miała podstawy do uznania, że komunikat otrzymany jako ostatni jest dla niej wiążący i – jak to ujęła – "ważny". Zdaniem Sądu strona niebędąca profesjonalistą w sferze prawnej nie musiała przywiązywać wagi to tego, że w pozytywnej dla niej informacji z [...] grudnia 2020 r. brak jest słowa "decyzja". Strona ma prawo oczekiwać, że organ kierujący do niej oficjalne pisma o zwolnieniu, działa zgodnie z prawem i że będzie w swoim stanowisku konsekwentny. Tymczasem z zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wynika, że organ unika wzięcia odpowiedzialności za swoje słowa i zarazem za chaos, jaki niewątpliwie wywołał u adresata sprzecznych ze sobą: decyzji z [...] grudnia 2020 r. i informacji z [...] grudnia 2020 r. Na tę właśnie kwestię, tj. chaos wywołany sprzecznymi komunikatami, oraz na swoje mylne – a wywołane przez organ - przekonanie o zwolnieniu, powołuje się strona we wniosku z [...] października 2021 r. Tym właśnie mylnym przekonaniem o uzyskaniu zwolnienia na mocy pism z [...] grudnia 2020 r. strona tłumaczy to, że nie odwołała się od negatywnej decyzji z [...] grudnia 2020 r. Organ jednak nie chciał zauważyć tego, że wniosek z [...] października 2021 r. stanowi w istocie apel o – trudno nie użyć tego słowa – przyzwoitość, a w języku prawnym – o spóźnione, lecz mimo wszystko bardzo oczekiwane uczynienie przez organ zadość zasadzie zaufania, wynikającej z art. 8 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego zawiera instytucje prawne (jak choćby wspomniany już art. 154), które pozwalają organom na elastyczne działanie, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd nie antycypuje bynajmniej treści rozstrzygnięcia, jakie finalnie mogłoby zapaść po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 154 k.p.a., trudno jednak nie dostrzegać kontekstu prawnego wynikającego nie tylko z chaosu wywołanego przez ZUS w grudniu 2020 r., a także ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, konsekwentnie korzystnej dla podmiotów ubiegających się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. na podstawie regulacji "covidowej".

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ swoim postępowaniem od momentu otrzymania wniosku z [...] października 2021 r. naruszył art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny i oczywisty wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji doszło do wydania decyzji naruszającej art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną, a co najmniej przedwczesną, odmowę wszczęcia postępowania. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.

Dla końcowego załatwienia sprawy Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uznał za konieczne również uchylenie decyzji z [...] listopada 2021 r., poprzedzającej zaskarżoną decyzję, zachodzi bowiem konieczność ponownej analizy wniosku z [...] października 2021 r. i właściwej procesowej reakcji na niego.

Rozpoznając ponownie wniosek Skarżącej z [...] października 2021r., organ zastosuje się do przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.

Podnoszone w skardze zarzuty pod adresem decyzji ZUS z [...] grudnia 2020 r. nie mogły przynieść oczekiwanego przez stronę skarżącą rezultatu, ponieważ w granicach rozpoznawanej sprawy nie mieści się badanie legalności tej decyzji. Sprawa rozpoznawana przez Sąd ograniczona jest do kontroli legalności działania organu od momentu złożenia wniosku z [...] października 2021 r.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniosek dowodowy strony skarżącej zawarty w piśmie z [...] lipca 2022 r. podlegał oddaleniu z tego powodu, że dokumenty objęte wnioskiem znajdowały się w aktach sprawy przedłożonych Sądowi przez organ. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a w aktach tych znajdowały się dokumenty załączone do wniosku Skarżącej – co oznacza, że dokumenty objęte wnioskiem dowodowym były Sądowi znane z urzędu. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania wnioskowanego dowodu uzupełniającego podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego. Zwrot wpisu na rzecz Skarżącego nastąpił z uwagi na to, że postępowanie w niniejszej sprawie jest wolne od opłat na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a.