Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1427/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 76 par. 1, art. 189 f, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 ust. 1 pkt 34, art. 41 ust. 1, art. 196, art. 197, art. 194 ust. 5,
journal: Dz.U. 2019 poz 701
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska sędzia WSA Anita Wielopolska Protokolant st. ref. Marta Pachulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. Z. - dalej: skarżący, strona - jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska - dalej: Główny Inspektor - z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] – dalej: WIOŚ - z [...] stycznia 2020 r. znak [...] i wymierzająca skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 7000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Starosta [...] – dalej: Starosta - orzekł m.in. o zezwoleniu D. Z. prowadzącemu działalność gospodarczą pn. Przedsiębiorstwo produkcyjno-handlowo-usługowe [...] z siedzibą w [...] – dalej: PPHU [...] - na prowadzenie zbierania odpadów pod warunkami określonymi w niniejszej decyzji.

W okresie od [...] sierpnia 2019 r. do [...] listopada 2019 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę o charakterze interwencyjnym na terenie firmy PPHU [...], której celem było ustalenie przestrzegania wymagań wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. wynika, iż na działce ew. [...] obręb [...] w [...] prowadzona jest działalność polegająca na zbieraniu odpadów. W trakcie kontroli stwierdzono szereg naruszeń w tym: - nieterminowe i niezgodne ze stanem faktycznym prowadzenie ewidencji odpadów, - prowadzenie działalności w zakresie zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wymaganego wpisu do rejestru, - magazynowanie odpadów poza miejscami określonymi zezwoleniem na zbieranie odpadów, - magazynowanie odpadów na nieszczelnym i nieutwardzonym podłożu, w sposób niezabezpieczający przed działaniem czynników atmosferycznych bezpośrednio na podłożu, - magazynowanie odpadów w sposób nieuporządkowany i nieselektywny, brak oznaczeń odpadów za pomocą odpowiednich kodów, - zbieranie odpadów o kodzie 12 01 13 nie objętego posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, - zbieranie odpadów o kodzie 20 03 07 (tj. wielkogabarytowe odpady komunalne) nie ujętego w posiadanym zezwoleniu na zbieranie odpadów, - zbieranie odpadu o kodzie 16 02 13 (tj. lodówki) nie ujętego w posiadanym zezwoleniu na zbieranie odpadów, - niewyposażenie miejsca magazynowania odpadów w sorbent, - prowadzenie gospodarki odpadami w sposób niezapewniający ochrony zdrowia i życia ludzi oraz środowiska. Protokół kontroli został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń.

W dniu 14 listopada 2019 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.

W zarządzeniu pokontrolnym z [...] listopada 2019 r. nakazano skarżącemu 1. prowadzenie ewidencji odpadów w sposób terminowy i zgodny ze stanem faktycznym, 2. zaprzestanie zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, do czasu uzyskania wymaganego wpisu do rejestru prowadzonego w ramach bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami, 3. magazynowanie odpadów wyłącznie w pomieszczeniach magazynowych oraz na placach magazynowych określonych w decyzji Starosty z [...] lutego 2014 r. zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów, 4. magazynowanie odpadów na utwardzonym oraz szczelnym podłożu w przygotowanych do tego celu miejscach, pojemnikach i kontenerach, w sposób zabezpieczający przed działaniem czynników atmosferycznych, 5. magazynowanie odpadów w sposób uporządkowany i selektywny; oznaczenie miejsc magazynowania odpadów za pomocą odpowiednich kodów, 6. Zaprzestanie zbierania odpadów o kodach - 12 01 13 tj. odpady spawalnicze, - 20 03 07 tj. odpady wielkogabarytowe, - 16 02 13 tj. zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy do czasu uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów, 7. wyposażenie miejsca magazynowania odpadów w sorbent, 8. prowadzenie gospodarki odpadami w sposób zapewniający ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska z terminem realizacji bezpośrednio po otrzymaniu zarządzenia.

W piśmie z 14 stycznia 2020 r. (data wpływu do WIOŚ) skarżący wskazał, iż dokumentacja za 2019 r. była uzupełniona z opóźnieniem, gdyż osoba ją prowadząca miała problemy zdrowotne, a sam skarżący robił ją nieudolnie z powodu braku czasu, aby nie powstały zaległości. Niewiedza i brak świadomości spowodowały też, że skarżący nie posiadał wpisu do GiOŚ dotyczącego kodów 16 02 14 oraz 16 02 16. Brak pojemników (obecnie skarżący posiada 4) spowodował, iż część metali była na podłożu betonowym. Był to złom do pocięcia. Skarżący podkreślił, iż nie skupował odpadów aluminium, nie wiedział, że mają inny kod i nie były to odpady spawalnicze natomiast odpady wielkogabarytowe nie były zbierane, meble i wykładzina pojawiły się w związku z remontem biura i portierni, a materace służą do ocieplania okien w sezonie zimowym. Co do lodówek to zostały one zmagazynowane w celu oddzielenia od złomu. Wielokrotnie w momencie przebierania złomu przywiezionego transportem klienta nie udało się zauważyć i wydobyć lodówek. Skarżący wskazał, iż zawsze stara się oddać je do recyklingu. Kable i inne drobne detale odebrane w trakcie sortowania złomu, oddzielone od reszty również były przeznaczone do przekazania do recyklingu. Ponadto skarżący wskazał, iż dołoży wszelkich starań aby wyeliminować naruszenia wykazane podczas kontroli, a dalsza działalność będzie odbywać się zgodnie z przepisami ustaw dotyczących zagospodarowania odpadów.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. WIOŚ wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał na ujawnione w trakcie kontroli naruszenia zezwolenia na zbieranie odpadów, przywołał treść przepisów prawa tj. art. 194 ust. 5, ust. 7, art. 199 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (T.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.) oraz wskazał odnosząc się do wyjaśnień skarżącego, iż brak odpowiedniego wyposażenia w przedsiębiorstwie, ani fakt gospodarowania odpadami przez inny podmiot nie zwalnia strony z przestrzegania warunków zezwolenia na zbieranie odpadów. Z karty ewidencji odpadów (załącznik nr 11 do protokołu kontroli) wynika, iż zbierano odpady o kodzie 12 01 13 tj. odpady spawalnicze, natomiast w odniesieniu do lodówek w dobrze pojętym interesie przedsiębiorcy leży szczegółowa kontrola podczas odbioru odpadów dostarczonych przez klientów, a także skrupulatna weryfikacja deklarowanych rodzajów odpadów, jakie trafiają do podmiotu nimi gospodarującego. Z uwagi na niewielką ilość odpadów o kodzie 20 03 07 oraz sposób ich przechowywania organ przy wydawaniu decyzji uwzględnił wyjaśnienia strony w tym zakresie. Ustalając wymiar kary organ uwzględnił rodzaj naruszenia (zbieranie odpadów nieobjętych zezwoleniem oraz nieprawidłowe magazynowanie odpadów, brak w zakładzie sorbentu) i jego czas. Wyjaśnił, iż zebranie odpadu o kodzie 12 01 13 w ilości 48 kg miało charakter jednorazowy, zbieranie odpadów w postaci zużytych lodówek (odpady niebezpieczne) nie zostało udokumentowane w kartach ewidencji odpadów, nie można zatem ustalić czasu trwania naruszenia. Z ewidencji odpadów za 2018 r. wynika, iż skarżący zebrał 146,29 Mg odpadów, a w I połowie 2019 r. 49,69 MG odpadów. Do dnia wydania decyzji brak jest informacji od strony o podjętych działaniach naprawczych. Organ wskazał ponadto, iż nie stwierdzono negatywnego wpływu działalności przedsiębiorstwa na zdrowie i życie ludzi oraz środowisko. Organ wyjaśnił ponadto, iż administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 1000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł (art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach). W myśl art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach wysokość kary, o której mowa w ust. 5, oblicza się, uwzględniając w szczególności ilość i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy. Przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia (art. 199 ustawy o odpadach). Organ I instancji nie znalazł jednocześnie podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – dalej: k.p.a. wskazując, iż wysokość nałożonej kary jest w pełni uzasadniona i adekwatna do skali naruszeń warunków posiadanego zezwolenia.

Po rozpoznaniu złożonego w sprawie odwołania Główny Inspektor decyzją z [...] lipca 2021 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wymierzeniu skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 7000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż administracyjna kara pieniężna wymierzona skarżącemu przez organ I instancji w wysokości 15 000 zł była nieadekwatna do stwierdzonych naruszeń. Organ wyjaśnił, iż materiał dowodowy zgormadzony w aktach sprawy bezspornie potwierdza, że strona nie przestrzegała warunków decyzji Starosty, a sankcja wymieniona w art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach ma charakter obligatoryjny. Organ odwoławczy przychylił się do wniosku strony zawartego w odwołaniu i dokonał miarkowania wysokości administracyjnej kary pieniężnej wymierzając ją w wysokości 7000 zł tj. przy dolnej granicy przedziału kwotowego ustalonego przez ustawodawcę. Taka wysokość kary zdaniem Głównego Inspektora jest uzasadniona okolicznościami sprawy i odpowiednia by skutecznie wyegzekwować od strony realizację ciążących na niej obowiązków. Organ odwoławczy ustalając wymiar kary wziął pod uwagę fakt braku negatywnego wpływu na zdrowie i życie ludzi oraz środowisko, rozmiar prowadzonej działalności, a także uwzględnił wyjaśnienia strony dotyczące jednorazowego i omyłkowego charakteru zebrania odpadu o kodzie 12 01 13 w ilości 48 kg. Organ wyjaśnił ponadto, iż obowiązek wyposażenia zakładu w sorbent wynikał z decyzji Starosty. Ponadto do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie przedłożyła informacji w przedmiocie realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem pokontrolnym. Zdaniem organu z uwagi na wagę naruszenia nie było możliwe odstąpienie od ukarania w trybie art. 189f § 1 K.p.a. W zakresie natomiast drugiej z przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary istotne jest, iż organy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają wyłączność w zakresie wymierzania administracyjnych kar pieniężnych za gromadzenie odpadów bez wymaganego zezwolenia, w związku z czym nie zachodzi podejrzenie ukarania strony za to samo naruszenie przez inny organ.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora z [...] lipca 2021 r. D. Z. wniósł o obniżenie administracyjnej kary pieniężnej do dolnej granicy zgodnie z art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, wskazując iż nie zaprzecza, że zostało naruszone prawo, podnosząc stopień zawinienia oraz skutki, a raczej ich brak w postaci szkody, która jest ewentualnie następstwem, działań lub zaniechań prowadzącego działalność gospodarczą. Ponadto jego uchybienia miały charakter incydentalny, a ilość zgromadzonego materiału odpadowego znikoma, a co najistotniejsze nie stanowiło nawet minimalnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz dla środowiska naturalnego. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności kara w wysokości 7000 zł nadal stanowi karę bardzo wygórowaną.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (T.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. Wskazać również należy, mając na względzie wniosek skarżącego o najniższy wymiar kary pieniężnej, że Sąd nie zastępuje organu w merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a zatem nie ma możliwości wydania żądanej przez skarżącego decyzji, uwzględniającej wskazane żądanie.

Ustalony w sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Nie kwestionuje go również strona skarżąca, wskazując iż stwierdzone naruszenia prawa tj. naruszenia pozwolenia na zbieranie odpadów miały miejsce. Sąd przyjął zatem za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przedstawienie. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzono oględziny terenu (zakładu) strony skarżącej i na ich podstawie sporządzono protokół kontroli wraz z załącznikami – protokołami oględzin, protokołem przyjęcia informacji od skarżącego, kartami ewidencji odpadów i kartami ich przekazywania, który został przez kontrolowanego podpisany bez uwag i zastrzeżeń dotyczących jego treści. W myśl art. 76 §1 k.p.a. protokół kontroli korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dowód z protokołu kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki inspektorzy zastali podczas kontroli. Co więcej obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia. Zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne organów administracji mają oparcie we wskazanych wyżej dowodach i zostały poczynione w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o odpadach. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 14 listopada 2019 r., a zatem dla jej rozstrzygnięcia istotne są obowiązujące wówczas przepisy ustawy o odpadach, która określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczające ogólne skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania. Jednym z celów przywołanej ustawy jest dążenie do zapewnienia jak najlepszej jakości środowiska.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach przez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w art. 5 lit. b. W myśl natomiast art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Art. 196 ustawy o odpadach stanowi, że administracyjną karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami. W myśl art. 197 ustawy o odpadach, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza naruszenie w szczególności na podstawie: 1) kontroli, w tym dokonanych w ich trakcie pomiarów lub za pomocą innych środków; 2) pomiarów i badań prowadzonych przez podmiot obowiązany do takich pomiarów i badań; 3) zawiadomienia dokonanego odpowiednio przez marszałka województwa, regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub ministra właściwego do spraw środowiska.

Z ustaleń poczynionych podczas kontroli wynika, że na terenie Zakładu PPHU [...] położonym w miejscowości [...] przy ul. [...] skarżący zbierał odpady naruszając warunki pozwolenia na zbieranie odpadów wynikające z decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. Skarżący prowadził ewidencję odpadów w sposób nieterminowy i niezgodny ze stanem faktycznym, zbierał zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, bez wymaganego wpisu do rejestru prowadzonego w ramach bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami, magazynował odpady poza pomieszczeniami magazynowymi oraz placami magazynowymi, magazynował odpady na nieutwardzonym oraz nieszczelnym podłożu, niezabezpieczone przed działaniem czynników atmosferycznych, magazynował odpady w sposób nieuporządkowany i nieselektywny, zbierał odpady o kodach – 12 01 13 tj. odpady spawalnicze, - 20 03 07 tj. odpady wielkogabarytowe, - 16 02 13 tj. zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy, nie wyposażył miejsca magazynowania odpadów w sorbent.

Dodać należy, że decyzja o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, jak i jej wymiar ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy. W myśl bowiem art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, o którym mowa w art. 41. Kara wynosi nie mniej niż 1000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł. Wysokość kary, o której mowa w ust. 5, oblicza się, uwzględniając w szczególności ilość i właściwości odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy (art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach). Do nałożenia kary pieniężnej wystarczy choćby jednorazowe zbieranie odpadów wbrew posiadanemu zezwoleniu. Odpowiedzialność z tego tytułu ma charakter obiektywny - nieistotny jest zamiar, w jakim działał sprawca, czy miał świadomość karalności swego czynu oraz to, jakimi intencjami kierował się podejmując podlegające karze działanie. W orzecznictwie podnosi się nawet, że prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o odpadach winna prowadzić do wniosku, że już samo zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów, bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z posiadanym zezwoleniem skutkuje nałożeniem kary (wyrok NSA z 7 czerwca 2013r., sygn. akt II OSK 311/12, CBOSA). Ponadto okolicznością zwalniającą skarżącego z odpowiedzialności nie może być ewentualna nieznajomość odpowiednich przepisów prawa dotyczących postępowania z odpadami (zgodnie z obowiązującą w administracyjnym prawie materialnym zasadą ignorantia iuris nocet – por. np. wyroki NSA z 4 kwietnia 2017 r., I GSK 614/15 oraz 15 marca 2016, I GSK 839/14, CBOSA).

Sąd, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał, że wysokość administracyjnej kary pieniężnej orzeczona w zaskarżonej decyzji jest adekwatna do występujących w niniejszej sprawie okoliczności. Sąd zwraca przy tym uwagę, że wymierzona zaskarżoną decyzją kara jest jedną z najniższych kar przewidzianą za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem i ma za zadanie pełnić funkcję prewencyjną. Kara jest bowiem wymierzana w przedziale od 1.000 zł do 1.000.000 zł. Reasumując, w świetle akt sprawy, w tym protokołu kontroli sporządzonego przez WIOŚ, kara w wysokości 7000 zł za stwierdzone naruszenia nie może być uznana za nadmierną. Zauważyć również należy, iż dokonując wymiaru kary organ II instancji zgodnie z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach, uwzględnił ilość i właściwość odpadów, możliwość wystąpienia zagrożeń dla ludzi lub środowiska oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy. Organ ustalił, iż skarżący zbierał bez zezwolenia odpady niebezpieczne, nie wykonał postanowienia zezwolenia w zakresie wyposażenia zakładu w sorbent, jak również ustalił, iż wskazane naruszenia nie spowodowały zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, jak i środowiska. Organ uwzględnił również wyjaśnienia strony co do okoliczności zebrania przez nią odpadów wielkogabarytowych i odstąpił od jej ukarania w tym zakresie. Zauważyć należy, iż okoliczności sprawy miały zatem wpływ na wysokość kary pieniężnej, ale nie mogły spowodować całkowitego odstąpienia od jej nałożenia, gdyż do naruszenia prawa jednak doszło.

Kolejnym istotnym zagadnieniem, jest to, czy w sprawie zastosowanie miał art. 189f k.p.a. Przepis ten przewiduje wyjątkowe sytuacje odnoszące się do kwestii odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

W myśl art. 189f § 2 k.p.a. w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

Zauważyć należy, że istotne znaczenie dla skuteczności zawartej w powyższych przepisach ma przy tym prewencja ogólna (generalna), polegająca na oddziaływaniu na podmioty korzystające ze środowiska i uświadamianiu obowiązków związanych z dotrzymywaniem warunków korzystania ze środowiska, których niezrealizowanie może skutkować poniesieniem odpowiedzialności prawnej. W aspekcie prewencji szczególnej (indywidualnej) celem przepisów w przedmiocie kar jest skłonienie podmiotu ponoszącego odpowiedzialność do dochowania powyższych wymagań w przyszłości. Zatem wymierzenie kary jest niezbędne nie tylko w celu przymuszenia podmiotu do realizacji obowiązków środowiskowych zgodnie z wymaganiami przepisów, teraz i w przyszłości, ale także dla ochrony interesu publicznego (ochrony środowiska). Ustawodawca, formułując jednostkę redakcyjną art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, posłużył się zwrotem "wymierza się", a nie "może wymierzyć". Decyzja organów ochrony środowiska ma więc charakter decyzji związanej, a nie decyzji uznaniowej, na co już wyżej wskazano. Innymi słowy, jeżeli organ stwierdzi popełnienie deliktu w postaci gromadzenia odpadów niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, zobowiązany jest karę wymierzyć. Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej jest więc obligatoryjne i cyt. ustawa nie przewiduje żadnych odstępstw. Z tego względu, z uwagi na gromadzenie przez stronę odpadów bez wymaganego zezwolenia i przywołane wcześniej zasady ochrony środowiska, nawet mimo braku stwierdzonego wpływu na zdrowie i życie ludzi oraz środowisko nie było możliwe odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Strona nie przesłała również, pomimo dodatkowego wezwania w dniu [...] lutego 2020 r., pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących usunięciu naruszeń stwierdzonych podczas kontroli. Strona była już wcześniej informowana o konieczności przesłania takiej informacji - w zarządzeniu pokontrolnym zawarto bowiem pouczenie o treści art. 31a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (T.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1355) oraz wyznaczono stronie termin 7 dni od daty otrzymania zarządzenia pokontrolnego na przesłanie pisemnej informacji.

Należy wskazać, że Główny Inspektor zasadnie uznał również, że nie można przyjąć w niniejszej sprawie, iż waga naruszenia prawa jest znikoma, a tym samym nie może być mowy również o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Ustawodawca nie zdefiniował znikomości wagi naruszenia ani nie wskazał okoliczności, które należy brać pod uwagę przy ocenie zaistnienia tej przesłanki. Zdaniem Sądu, należy uwzględnić jednak całokształt okoliczności sprawy, tj. fakt, iż skarżący gromadził odpady niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, cześć tych odpadów miała charakter niebezpiecznych, prowadził ewidencję sposób nieterminowy i nieprawidłowy, część odpadów nie była w ogóle ewidencjonowana, sposób i miejsce przechowywania odpadów było niezgodne z wydanym pozwoleniem. Nie można zatem zakwalifikować działania (naruszenia prawa) skarżącego jako mającego znikomy charakter.

Odnosząc się do art. 189 § 2 k.p.a., należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że przepis ten ma charakter uznaniowy. Organ może odstąpić bądź nie (inaczej jak przy § 1). Zdaniem Sądu i w tym zakresie zasadnie uznał organ, że nie może dojść do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, bowiem nie spełni to celu, dla którego została ona wymierzona tj. zmobilizuje w przyszłości stronę przed ponownym naruszeniem prawa.

Reasumując, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy niniejszej został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, zebrany materiał dowodowy jest niewątpliwie kompletny i został poddany rzetelnej ocenie organu odwoławczego dokonanej z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wyniki tychże ustaleń przedstawiono w motywach zaskarżonej decyzji sporządzonej z uwzględnieniem zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że w świetle poczynionych wyżej rozważań sformułowane w skardze zarzuty należało ocenić jako niezasadne. Sąd z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.