Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4617/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 80 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2155/15 w sprawie ze skargi A. T. P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2015 r. [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2155/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich, uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] stycznia 2015 r., a także zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

[...] października 2013 r. do ORA wpłynęła opinia patrona adw. dr hab. A. M.-J. o A. T. P. (dalej: skarżący lub aplikant), z której treści wynikało, że patron ma trudności po roku współpracy z aplikantem w ocenie jego wiedzy i umiejętności praktycznych ze względu na niewielki zakres wykonywania czynności. Patron ocenił stosunek aplikanta do swojej osoby zdecydowanie negatywnie, przytaczając we wnioskach, że nie widzi możliwości dalszej opieki i współpracy z aplikantem. W ślad za powyższą opinią aplikant [...] października 2013 r. złożył wypełniony osobiści formularz opinii o aplikancie adwokackim niezawierający opinii patrona.

[...] listopada 2013 r. do ORA wpłynęło oświadczenie aplikanta w sprawie opinii patrona dotyczące okresu pracy skarżącego. Z załączonych do pisma wydruków wynika, że aplikant nie odbywał aplikacji w kancelarii swego patrona co najmniej do [...] sierpnia 2013 r. Aplikant kontaktował się dwukrotnie z kancelarią w październiku 2013 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej w celu otrzymania podpisanej opinii patrona. Z przesłanej dokumentacji wynikało, że osobistej odpowiedzi na wnioski aplikanta udzielił jego patron, wskazując, że jest zdziwiona zachowaniem i prośbą skarżącego. Jednocześnie zwrócił uwagę na niewłaściwe zachowanie aplikanta, przywołując go do porządku. Żądanie aplikanta, jak i odpowiedź patrona powtarzały się jeszcze w korespondencji w październiku 2013 r.

Podczas kolokwium rocznego w październiku 2013 r. z części pisemnej i ustnej skarżący otrzymał ocenę negatywną, a z kolokwium poprawkowego z części pisemnej otrzymał ocenę negatywną, a z części ustnej ocenę dostateczną.

W związku z powyższym [...] grudnia 2013 r. aplikant został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenie go z listy aplikantów adwokackich. [...] grudnia 2013 r. aplikant złożył do biura ORA wniosek o wyrażenie zgody na powtórzenie roku szkoleniowego. Uchwałą ORA z [...] grudnia 2013 r. nie wyrażono aplikantowi zgody na powtórzenie I roku szkoleniowego. Uchwała ta została uchylona uchwałą Prezydium z [...] grudnia 2013 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ORA uchwałą z [...] czerwca 2014 r. skreśliła aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Odwołanie od tej uchwały złożone zostało przez skarżącego i w terminie przekazane do Prezydium, które [...] września 2014 r. uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

[...] października 2014 r. na adres poczty elektronicznej ORA dotarło pismo adw. Ł. S., w którym poinformował on, że przed Sądem Rejonowym w B. V Wydziale Rodzinnym i Nieletnich toczy się postępowanie w sprawie o alimenty z powództwa aplikanta przeciwko swym rodzicom, a w Sądzie Rejonowym w B. P. VIII Zamiejscowym Wydziale Karnym w S. toczy się sprawa z oskarżenia prywatnego aplikanta przeciwko ojcu i rodzeństwu. Ponadto z pisma wynikało, że aplikant wystąpił z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności prokuratora, który wydał w jego sprawie niekorzystną decyzję, złożył wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego rozpoznającego zażalenie złożone na postanowienie prokuratury, a także o tym, że aplikant bez zgody Sądu utrwalał obraz z przebiegu rozprawy w sądzie w S. i uzyskane tak nagrania złożył do akt. Ponadto adw. S. poinformował, że aplikant utrwalał dźwięk i obraz z rozmowy, którą przeprowadził ww. adwokat ze swoim klientem T. P. (ojcem skarżącego), w czasie przerwy w rozprawie i uzyskane tym sposobem nagrania złożył do akt.

ORA na posiedzeniu [...] stycznia 2015 r. postanowiła jednogłośnie, w głosowaniu tajnym o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich z dniem podjęcia uchwały. ORA wyjaśniła, że oceniwszy zebrany materiał dowodowy, doszła do wniosku, iż dotychczasowe zachowanie skarżącego nie dawało rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, jako zawodu zaufania publicznego.

Zaskarżoną uchwałą z [...] maja 2015 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zastrzeżenia pod adresem aplikanta zgłaszane uprzednio przez ORA wynikające z negatywnej oceny jego stosunków z patronem, nie znalazły uznania w przekonaniu Prezydium jako samodzielne i wystarczające uzasadnienie dla skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich. Prezydium wyjaśniło jednocześnie, że zdarzenia ujawnione i udokumentowane w okresie poprzedzającym wydanie uchwały na skutek rozpoznania odwołania stanowią podstawę dla wydania negatywnej oceny przesłanki rękojmi i sformułowania poglądu, że aplikant nie będzie wykonywał zawodu adwokata we właściwy sposób. Organ powołał się przy tym na:

‒ negatywne postępowanie skarżącego w toku procesu karnego w sądzie w Siemiatyczach polegające na samowolnym rejestrowaniu przebiegu rozprawy oraz rozmowy toczonej między jego przeciwnikami czym naruszył szereg norm prawnych i zasad wykonywania zawodu;

‒ wystosowanie prywatnego aktu oskarżenia wobec swojego patrona, co w ocenie Prezydium było krokiem "drastycznym";

‒ uzyskanie wpisu na listę aplikantów adwokackich Izby W.j, przy jednoczesnym zatajeniu informacji, że dwukrotnie zapadała wobec niego uchwała o skreśleniu z listy aplikantów, co zdaniem organu należy określić jako postępowanie nielojalne stanowiące wyraz sprzeniewierzenia się zasadom uczciwości, których przestrzegania aplikant dwukrotnie ślubował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę ORA w B.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że po raz pierwszy postanowiono o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w B. uchwałą z dnia [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu tej uchwały w ww. zakresie wskazano m.in. brak wiedzy umożliwiającej skarżącemu wykonywanie zawodu adwokata (powołano się ogólnie na wynik kolokwium, który uzyskał skarżący) oraz brak u skarżącego samokrytycyzmu co do jego zachowania polegającego na przekazaniu formularza opinii do Okręgowej Rady Adwokackiej w B., który nie był formularzem zaakceptowanym przez patrona i nie mógł stanowić o ocenie jego pracy.

Ww. uchwała – na podstawie uchwały z dnia [...] września 2014 r. – została przez Prezydium NRA uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Prezydium NRA – opierając się na udokumentowanych pisemnie (maile) okolicznościach, a także na niezakwestionowanych ani przez adw. M.-J., ani przez ORA okolicznościach (opisanych wielokrotnie przez aplikanta) – doszło do przekonania, że zachowanie skarżącego zostało wywołane nieprawidłowościami w postępowaniu patronki wobec niego i że nie można tego zachowania ocenić jako dyskwalifikującego dla aplikanta, a w perspektywie – dla kwestii dawania przez niego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Jak zauważano skarżący w wiarygodny sposób wyjaśnił zarówno powody, dla których nie odbywał praktyk w kancelarii adw. M.-J., jak i szczególnie kontrowersyjną sprawę posłużenia się przygotowaną przez siebie opinią. Zdaniem Prezydium NRA, w postępowaniu A. P., oceniając je w kontekście przytoczonych przez niego faktów, nie można dopatrzeć się symptomów nieuczciwości, braku odpowiedzialności, czy szacunku dla samorządu adwokackiego. Organ odwoławczy uznał, że negatywna prognoza sformułowana wobec A. P. w oparciu o ocenę jego zachowania w aspekcie etycznym jest więc co najmniej pochopna, a materiał dowodowy zgromadzony przez ORA nie uzasadniał treści rozstrzygnięcia.

Prezydium NRA wskazywało również, że równoległą, aczkolwiek słabiej eksponowaną przesłanką uzasadniającą według ORA skreślenie A. P. z listy aplikantów stał się negatywny wynik jego kolokwium. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że oceny wystawione przez oboje egzaminatorów – w toku pierwszego kolokwium rocznego z prawa karnego – były rozbieżne (przy czym jedna z nich była promująca), a kwestii ostatecznej oceny – wbrew przepisowi § 21 ust. 10 Regulaminu – nie poddano osądowi komisji. Żadna z negatywnie ocenionych prac pisemnych nie zawiera wymaganego Regulaminem uzasadnienia, a protokół z kolokwium poprawkowego nosi nadal niewyjaśnione cechy przerobienia dokumentu. Prezydium NRA wyraziło w tym zakresie pogląd, że nie sposób nie podzielić konstatacji skarżącego, iż wystawione mu oceny nie były ferowane rzetelnie, a ich zasadność trudno byłoby poddać weryfikacji.

W takim stanie faktycznym Prezydium NRA uznało, że przedwczesne byłoby stwierdzenie, że niekompetencja i brak wiedzy prawniczej A. P. mają charakter bezsporny i trwały, a aplikant okazał się nieprzydatny do wykonywania zawodu. Przeczą temu również pozytywne oceny uzyskane przez aplikanta w toku praktyk przed organami wymiaru sprawiedliwości, jak i oceny ze sprawdzianów cząstkowych. Organ II instancji uznał, że dla dokonania w ponownym postępowaniu oceny kompetencji i szans na powodzenie dalszego szkolenia skarżącego przydatne będą opinie adwokatów, z którymi A. P. podjął współpracę, a zwłaszcza opinia adw. P. K., który objął skarżącego patronatem.

Ponownie rozpoznając sprawę powołano się na nowe, podane wyżej w zaskarżonych uchwałach okoliczności i ponownie podjęto rozstrzygnięcie o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów adwokackich z powodu braku rękojmi właściwego wykonywania zawodu adwokata przez skarżącego.

Sąd I instancji oceniając zaskarżoną decyzję wskazał, że dotyczy ona zasadniczych spraw życiowych skarżącego, mianowicie nabywania uprawnień do wykonywania zawodu adwokata w toku wieloletniego kursu szkoleniowego, stąd rzeczą wagi podstawowej jest ścisłe, a nawet rygorystyczne, przestrzeganie przez organ rozstrzygający sprawy w tym trybie reguł proceduralnych, określonych przepisami ustawy Prawo o adwokaturze oraz k.p.a.

Zdaniem Sądu, orzekające w tej sprawie organy samorządu adwokackiego – podejmując w zakresie swoich kompetencji uchwały o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów – dopuściły się przede wszystkim – mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy – obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Po pierwsze, wskazano, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy sformułowały negatywną ocenę co do zachowania skarżącego wobec jego patrona adw. M.-J. Natomiast w poprzedniej uchwale Prezydium NRA wyrażono w tym zakresie skrajnie odmienny pogląd, korzystny dla skarżącego. Bez przekonywującego wyjaśnienia zmiany stanowiska organów administracji w powyższym zakresie, wydane rozstrzygnięcia naruszają istotnie zasadę zaufania do organów władzy publicznej.

Po drugie, pogłębianiu zaufania do organów władzy publicznej nie służy także ograniczenie się w uzasadnieniu uchwał organów obu instancji do ustaleń przez nie dokonanych bez uwzględnienia jednak stanowiska skarżącego w ww. zakresie. Ponadto, nadal wyjaśnienia wymagają okoliczności zmiany oceny z kolokwium poprawkowego z prawa karnego. Pomimo że organ już nie powołuje się w swojej negatywnej opinii o aplikancie na te okoliczności niemniej jednak rzutują one na rzetelność tej opinii i jej obiektywizm. Zdaniem Sądu trudno stawiać zarzuty skarżącemu kwestionujące jego postawę moralno-etyczną, podczas gdy przy ocenie jego pracy doszło do poważnych nieprawidłowości, których organ nie podejmuje się wyjaśnić. Organ powinien wykazać, że wymagania dotyczące określonego poziomu moralno-etycznego dotyczą wszystkich członków samorządu adwokackiego, nie zaś tylko jego aplikantów.

Poza tym powoływane w zaskarżonej uchwale okoliczności uzasadniające negatywną dla skarżącego ocenę nie mają żadnego osadzenia w czasie, ani nie jest przywołany ich pełen kontekst sytuacyjny, co utrudnia zrozumienie motywów organu w tym zakresie. Dotyczy to m.in. rejestrowania przez skarżącego przebiegu rozprawy przed Sądem Rejonowym w S. oraz rozmowy toczonej pomiędzy jego przeciwnikami – oskarżonymi a ich obrońcą. Nie wiadomo na przykład, kiedy doszło do tych zdarzeń, czy miały charakter jednorazowy, czy przeciwnie – wielokrotny, nagminny. Tak więc istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności w ogóle nie zostały wyjaśnione, a mimo to na ich podstawie sformułowano wobec skarżącego zarzuty o dużym ciężarze gatunkowym. Co więcej, Sąd kontrolujący zaskarżoną uchwałę nie ma nawet pewności na podstawie jakich dowodów ustalono te okoliczności. Nie wie czy dowody te miały charakter obiektywny i czy były one wiarygodne.

Zdaniem Sądu I instancji nie może się także ostać bez głębszego uzasadnienia zarzut posłużenia się przez aplikanta prywatnym aktem oskarżenia przeciwko własnej patronce. Organ wyjaśnił przy tym, że "znany organom II instancji stan faktyczny, który legł u podstaw wszczęcia przez aplikanta w żadnej mierze nie uzasadniał przedsięwzięcia tak drastycznych kroków". Organ nie przybliżył jednak szczegółów tego stanu faktycznego ani nie wskazał podstaw uprawniających go – przed uczynieniem tego przez właściwy organ – do oceny w ramach postępowania o skreślenie z listy aplikantów działań skarżącego, który w innej sprawie dochodząc swoich praw wykorzystał dostępne środki prawne.

Również niecodzienna sytuacja wpisania się skarżącego na listę aplikantów adwokackich w Warszawie powinna być oceniona w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych występujących w tej sprawie, w tym przedłużającego się postępowania o skreślenie skarżącego z listy aplikantów w B., danych ujawnionych w tym zakresie przez skarżącego w dokumentach wymaganych przy składaniu egzaminu na aplikację adwokacką (także w życiorysie) oraz braku sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości co do wpisu skarżącego na listę w W. W tym kontekście powinny zostać ocenione motywy skarżącego, który – jak twierdzi – chciał w ten sposób ustabilizować swoją sytuację życiową i zawodową.

Sąd – w oparciu o przepis art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – postanowił przeprowadzić dowód z kopii z wyroku Sądu Rejonowego w B. P. Wydział VIII Zamiejscowy Karny w S. z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...] , a następnie uznał, że okoliczności wynikające z uzasadnienia tego wyroku mają związek z tymi podnoszonymi przez organ w uchwale. Pozwalało to Sądowi I instancji ustalić, że sytuacja faktyczna, na podstawie której formułowano zarzuty przeciw skarżącemu jest dużo bardziej skomplikowana niż wynika to z zaskarżonej uchwały i że powinna ona zostać uwzględniona w szerszym kontekście przez organ niż uczyniono to w tej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na uznanie, iż organ naruszył dyspozycję z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. w sytuacji, gdy ewentualne naruszenie w/w przepisów w sprawie nie dawało podstawy do uchylenia decyzji z uwagi na fakt, iż nie było wadą istotną a zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniony przez organ II instancji w sposób prawidłowy, pozwalał na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd zaś nie wykazał prawdopodobieństwa oddziaływania ww. naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej, które to uchybienie dokonane przez Sąd mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd decyzji, chociaż rozstrzygnięcia organu nie były dotknięte istotną wadą wskazanych przez Sąd i przy braku naruszeń przez organy przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, nieoddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

3) przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii wyroku Sądu Rejonowego w B.P. z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...] Wydział VIII Zamiejscowy Kamy w S., pomimo iż nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, zaś odpis ww. wyroku nie został w ogóle doręczony organowi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji mimo braku podstaw do powyższego;

4) przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpatrzenie sprawy m.in. na podstawie kopii wyroku Sądu Rejonowego w B. P. z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...] Wydział VIII Zamiejscowy Kamy w S., które to orzeczenie zostało wydane po podjęciu decyzji przez organ II instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji wskutek uznania, "iż sytuacja faktyczna odwołującego się winna zostać uwzględniona w szerszym kontekście niż uczyniono w sprawie" co Sąd I instancji ustalił w oparciu o ww. dokument;

5) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm. dalej: p.a.) poprzez uznanie, iż naganne postępowanie uczestnika postępowania w toku postępowania karnego – w szczególności potajemne nagrywanie procesu, jak również potajemne nagrywanie rozmowy jego przeciwników procesowych z obrońcą, co jest w sprawie bezsporne i stanowi rażące naruszenie zasad etyki i fundamentalnej zasady tajemnicy zawodowej adwokata, jak również nie ujawnienie przez uczestnika faktu, iż został skreślony z listy aplikantów Izby w B. w toku uzyskiwania wpisu na listę aplikantów adwokackich w Warszawie, nie jest podstawą do stwierdzenia nieprzydatności do zawodu adwokata, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisu wskazuje, iż same ww. okoliczności, które naruszają fundamentalne zasady prawa i etyki zawodu, pozwalają na stwierdzenie nieprzydatności uczestnika postępowania do wykonywania zawodu adwokata – wykluczają bowiem prawidłowe wykonywanie przez niego w przyszłości zawodu adwokata.

W oparciu o art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarzuty w niej podnoszone należało uznać za nietrafne.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania nie zachodzi, gdyż nie występuje żadna z przyczyn z art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a.

Zdaniem NSA Sąd I instancji, uchylając zaskarżone uchwały, nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, w jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., gdyż stwierdził naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zaskarżonych uchwałach, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i to było przyczyną uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji wykazał bowiem naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., co nawet częściowo przyznaje sam ten organ w skardze kasacyjnej, przy czym nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że nie było to wadą istotną, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniony przez organ II instancji w sposób prawidłowy pozwalałby na wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Wbrew twierdzeniem organu Sąd I instancji wyjaśnił dlaczego jego zdaniem uchybienia procesowe oddziaływały na wynik sprawy. Należy zauważyć, że sam organ odwoławczy dwukrotnie uchylał uchwałę organu pierwszej instancji z uwagi na uchybienie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Przede wszystkim Sąd stwierdził, że dwukrotnie organy samorządu odwoławczego zwracały uwagę na inne okoliczności stanowiące podstawę skreślenia aplikanta adwokackiego z listy, po czym ostatecznie przyjęły go ponownie na aplikację adwokacką w innej Izbie jeszcze przed zakończeniem poprzedniej sprawy.

Zasadniczy zarzut postawiony aplikantowi adwokackiemu (skarżącemu) dotyczył potajemnego nagrywania procesu, jak również potajemnego nagrywania rozmowy jego przeciwników procesowych.

W zakresie tych okoliczności został przeprowadzony dowód z dokumentu w postaci wyroku Sądu Rejonowego w B. P. z dnia [...] października 2015 r. i nie można czynić zarzutu Sądowi I instancji, że skorzystał z możliwości wynikających z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. i ten istotny dla sprawy dowód przeprowadził.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu, że przeprowadzenie dowodu nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Zważywszy, że zarzut nagrywania rozprawy i rozmów przeciwników stanowiłby rżące naruszenie zasad etyki i fundamentalnej zasady tajemnicy adwokackiej, co w konsekwencji stanowiłoby podstawę do wydania zaskarżonej uchwały. W świetle przeprowadzonego dowodu – wyroku uniewinniającego za powyższy czyn – zarzut ten może budzić wątpliwości, na co słusznie zawrócił uwagę Sąd I instancji. Niewątpliwie też okoliczność wtórna dla sprawy wymagałaby wyjaśnienia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Drugą istotną okolicznością dla wyniku sprawy, która budzi poważne wątpliwości jest uzyskanie wpisu na listę aplikantów adwokackich w Izbie Warszawskiej w toku trwającego od kilku lat postępowania administracyjnego o skreślenie z listy aplikantów Izby B. Jeśli organ czyni z tych powodów zarzut skarżącemu to należy poznać, w jakich okolicznościach skarżący uzyskał ten wpis i czy jest on obecnie przez samorząd adwokacki kwestionowany, a przede wszystkim dlaczego świadczy to o negatywnym postępowaniu skarżącego jako aplikanta adwokackiego.

Słusznie nabrał wątpliwości Sąd I instancji o rzeczywistej podstawie faktycznej i prawnej zaskarżonej uchwały, gdy w uzasadnieniu kolejnych uchwał w sprawie skreślenia skarżącego z listy aplikantów zwracano uwagę na różne okoliczności, akcentując ich ciężar faktyczny na ustalenie podstawy faktycznego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy powinien się zdecydować, na czym - jego zdaniem -ostatecznie polegała nieprzydatność skarżącego jako aplikanta adwokackiego odbywającego aplikację w ramach Izby B.

Skoro w skardze kasacyjnej organ skoncentrował się na zarzutach dotyczących wątpliwości Sądu I instancji co do spełnienia przesłanki negatywnego zachowania skarżącego w postaci potajemnego nagrywania rozprawy i rozmowy jego przeciwników, to tym bardziej te okoliczności powinny być wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, a nie być podważane przeprowadzonym przez Sąd I instancji dowodem w postaci wyroku karnego.

Dlatego też nie można było uznać argumentu organu odwoławczego, że sprawa została należycie wyjaśniona zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego dla wydania zaskarżonej uchwały, której uzasadnienie nie pozwalało Sądowi I instancji wszechstronnie i właściwie skontrolować zaskarżone rozstrzygnięcie.

Sąd I instancji uchylając zaskarżoną uchwałę i wskazując na powyższe wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego oraz podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej uchwały, stwierdził, że nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani uzupełniać dostrzeżone braki. Nie przesądził jednoznacznie o ocenie merytorycznej zarzutów skargi. Szczególnie, czy zastosował przesłanki z art. 79 ust. 2 p.a. do skreślenia skarżącego z listy aplikantów, czyli z powodu stwierdzenia jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i dlatego skargę kasacyjną oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.