Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 55/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3,art. 145 par 1 pkt 1 lit. c , art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15 (4)
journal: Dz.U. 2004 nr 205 poz 2095
law: Rozporządzenie Rady Ministrow z dnia 13 września 2004 r. w sprawie prospektu informacyjnego funduszu inwestycyjnego otwartego oraz  specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, a także skrótu tego prospektu
article: art. 33 par 2 , art. 26 par 5 pkt 1, art. 27 par 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w M. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], nakazał "Wspólnocie Mieszkaniowej ul. C. w M. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w M. przy ul. C. doprowadzenie ww. budynku do odpowiedniego stanu technicznego poprzez:

1. usunięcie nieprawidłowości w uszkodzonych warstwach wykończeniowych płyt balkonowych (odparzenia, ubytki, pęknięcia) oraz w balustradach balkonowych (naprawa, wymiana lub przebudowa balustrad, usunięcie elementów skorodowanych, wykonanie stabilnych mocowań w płytach oraz ścianach),

2. usunięcie nieprawidłowości w schodach zewnętrznych: naprawa podbudowy konstrukcji, wykonanie izolacji i nowej okładziny antypoślizgowej,

3. usunięcie nieprawidłowości w wyprawie elewacyjnej i elementach ścian zewnętrznych: likwidacja zawilgoceń, uzupełnienie ubytków, eliminacja zarysowań, oczyszczenie i konserwacja elewacji,

4. usunięcie nieprawidłowości (nieszczelności) w pokryciu dachowym: zapewnienie ciągłości pokrycia i uszczelnienie elementów przechodzących przez pokrycie (kominy, świetliki, obróbki blacharskie)".

Termin wykonania powyższej decyzji określono na [...] listopada 2019 r., jednocześnie zobowiązując stronę do wykonania ww. prac pod nadzorem uprawnionej osoby oraz przedłożenia oświadczenia uprawnionej osoby, w którym stwierdza się, że prace naprawcze wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami a także do powiadomienia organu o ich zakończeniu.

Decyzją [...] maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej: k.p.a.) zmienił powyższą decyzję w zakresie terminu jej wykonania i ustalił nowy termin na dzień [...] listopada 2020 r.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. doręczył w dniu [...] grudnia 2020 r. Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. C. w M. , upomnienie z dnia [...] grudnia 2020 r., stwierdzając, że nie zostały wykonane obowiązki wynikające z opisanej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r.

W dniu [...] stycznia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], kierując go do zobowiązanej Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. C. w M., określając treść obowiązku podlegającego egzekucji, jako doprowadzenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w M. przy ul. C. do odpowiedniego stanu technicznego poprzez wykonanie prac wymienionych w sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]

Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. C. w M. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. złożyła zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zgłaszając jednocześnie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgłaszając zarzuty, na podstawie art. 33 § 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej określanej też jako "u.p.e.a.", strona wskazała na:

- błąd co do osoby zobowiązanego,

- wygaśnięcie obowiązku w części, na skutek jego częściowego wykonania.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając w oparciu o art. 34 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił wniesione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.

Na ww. postanowienie, pismem z dnia [...] lipca 2021 r., Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. C. w M. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wydanego w dniu [...] stycznia 2021 r., nr [...] Kwestionowanemu postanowienie strona zarzuciła:

1) naruszenie art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez utrzymanie zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci grzywny bez uwzględnienia faktu częściowego wykonania obowiązku,

2) naruszenie art. 8 § 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia postanowienia w przedmiocie oddalenia zarzutów skarżącej i zaniechanie wyjaśnienia i przekonania skarżącej do stanowiska obranego przez organ, a tym samym naruszenie zasady przekonywania i pogłębiania zaufania do władzy publicznej,

3) naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranych dowodów i nierozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji utrzymanie zastosowanego środka egzekucyjnego w niezmienionym zakresie, pomimo tego, że organ w trakcie kontroli nieruchomości ustalił, że doszło do częściowego wykonania obowiązku,

4) naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 3, 4 i 5 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie uzasadnionych zarzutów skarżącej,

5) naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego pominięcie i brak odniesienia się organu do zarzutu o braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,

6) naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie zarzutów skarżącej choćby w zakresie wykonanego częściowo obowiązku.

Następnie, w dniu [...] sierpnia 2021 r., strona złożyła uzupełnienie zażalenia z dnia [...] sierpnia 2021 r. w sprawie postanowienia o oddaleniu zarzutów, w którym dodatkowo wskazała na naruszenie przez organ art. 15 § 1 oraz art. 26 § 1 u.p.e.a., polegające na wystawieniu tytułu wykonawczego i wszczęciu postępowania egzekucyjnego mimo, że nie upłynął termin do wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku, wyznaczonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Żaląca się podniosła, że z dniem 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony został stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 - wywołującym chorobę COVID-19 (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Z dniem 20 marca 2020 r. stan zagrożenia epidemicznego został odwołany (§1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 490), a w jego miejsce został ogłoszony stan epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID - 19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zdaniem strony, wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminu w tym okresie dotyczyło również terminu wyznaczonego stronie na dokonanie czynności w postaci wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 18, art. 23 i art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, treść art. 34 § 4, art. 33 § 2-5 u.p.e.a., a następnie zauważył, że obowiązek objęty przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej ul. C. w M. współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w M. przy ul. C. doprowadzenie wskazanego budynku do odpowiedniego stanu technicznego poprzez wykonanie określonych robót.

Za bezsporne organ uznał doręczenie członkom zarządu ww. Wspólnoty Mieszkaniowej pisemnego upomnienia z dnia [...] grudnia 2020 r. wzywającego do wykonania obowiązku, czego dowodem są zwrotne potwierdzenia odbioru poleconych przesyłek pocztowych, zawierających upomnienie, dołączone do akt sprawy. Zatem zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. nie podlegał uwzględnieniu.

Odnosząc się do argumentów skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej podniesionych w uzupełnieniu zażalenia z dnia [...] sierpnia 2021 r., organ wojewódzki wskazał, iż zarzuty skarżącej Wspólnoty co do naruszenia przez organ powiatowy art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. (błąd co do zobowiązanego), są niezasadne, ponieważ tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony w dniu [...] stycznia 2021 r. na Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. C. która to Wspólnota Mieszkaniowa jest również adresatem egzekwowanej decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2019 r. Innymi słowy, nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa jest adresatem egzekwowanego obowiązku, a tym wystawienia w stosunku do niej i doręczenia jej (poprzez przedstawicieli) tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wymuszenia wykonania przez nią obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną.

W ocenie organu wojewódzkiego, określony w tytule wykonawczym egzekwowany obowiązek jest zgodny z treścią obowiązku nakazanego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r., dlatego zarzut wynikający z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie podlegał uwzględnieniu.

Ponadto, odnosząc się do zarzutu wykonania w części obowiązku nakazanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., organ zauważył, że z protokołu oględzin sporządzonego przez organ powiatowy wynika, iż w budynku przy ul. C. częściowo usunięto nieprawidłowości określone w części pkt 4 tej decyzji tj. usunięto nieszczelności w pokryciu dachowym. Nie zostały usunięte nieprawidłowości określone w pkt 1, 2 i 3 ww. decyzji nakazowej.

Biorąc powyższe pod uwagę Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wniesione zarzuty są nieuzasadnione, dlatego brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl przepisów art. 34 § 4 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie o oddaleniu wniesionych zarzutów jest zasadne, pomimo niepełnego uzasadnienia.

Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. C. w M. działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła opisane wyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie:

a) art. 15 § 1, art 26 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 26 § 5 i art. 29 § 1 tej ustawy, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mimo, że prowadzenie egzekucji w sprawie nie było dopuszczalne na skutek tego, że tytuł wykonawczy został przez organ wystawiony przed upływem terminu do wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku wyznaczonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r.;

b) art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, mimo niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z przyczyn wymienionych powyżej i istnienia podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego;

c) art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie zarzutów skarżącej w zakresie wykonania częściowo obowiązku nałożonego na stronę;

d) art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zastosowany środek egzekucyjny jest dla skarżącej strony najmniej uciążliwy i prowadzić będzie do wykonania nałożonych obowiązków, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie powinna doprowadzić organ drugiej instancji do przekonania, że nałożona grzywna nie tylko nie przybliży Wspólnoty Mieszkaniowej do wykonania koniecznego remontu budynków Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. w M., lecz stanowi kolejną przeszkodę w działaniach skarżącej, zmierzających ku wykonaniu zaplanowanych przez nią prac remontowych tych budynków, a organy obu instancji zupełnie błędnie i niewłaściwie zdekodowały przyczyny niewykonania obowiązku przez Wspólnotę Mieszkaniową;

e) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co polegało na naruszeniu zasad gromadzenia materiału dowodowego i swobodnej oceny dowodów i dokonaniu tej oceny w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, co wyraziło się w akceptacji poglądu wyrażonego w postanowieniu organu pierwszej instancji, że Wspólnota Mieszkaniowa uchyla się od obowiązku nałożonego na nią decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., podczas gdy strona skarżąca podejmuje wszystkie dozwolone prawem działania, zmierzające bezpośrednio do wykonania nakazanego obowiązku;

f) art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a., poprzez nałożenie na Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. C. w M. grzywny w wysokości, która jest zbliżona do ustawowej granicy określonej we wskazanych przepisach, bez żadnego uzasadnienia zastosowania tak daleko idącego środka.

Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie;

ewentualnie:

2) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,

a nadto:

3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej wg norm przepisanych.

Na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów w postaci:

- decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2021 r. - sprzeciw w sprawie zgłoszenie inwestora Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. C. w M.

- decyzji Wojewody Z. z dnia [...] sierpnia 2021 r. w sprawie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania,

- wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] września 2021 r. [...] wraz z uzasadnieniem oraz postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie [...] w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia poprzez wstrzymanie wykonania uchwał nr [...] ws. remontu elewacji i balkonów i nr [...] ws. zaciągnięcia kredytu w całości,

- umowy z dnia [...] sierpnia 2021 r. o wykonanie remontu budynków przy ul. C. w M.

na okoliczność tego, że Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. C. w M. nie uchyla się od obowiązku nałożonego na decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. i podejmuje wszelkie konieczne działania zmierzające bezpośrednio do wykonania nakazanego obowiązku, a nadto na okoliczność tego, że Wspólnota Mieszkaniowa napotkała obiektywne przeszkody będące konsekwencją działalności grupy właścicieli lokali, którzy spowodowali zablokowanie możliwość i realizacji podjętej już w 2019 r, uchwały w sprawie remontu nieruchomości wspólnej.

Na podstawie art 111 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o połączenie przedmiotowej sprawy ze sprawą ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. C. w M. na postanowienie Z. Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] listopada 2021 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o oddaleniu zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej znak: [...] - w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, jednocześnie wyrażając zgodę na przeprowadzenie rozprawy w trybie wideokonferencji, za pośrednictwem komunikatora internetowego.

W uzasadnieniu zarzutów skargi strona podkreśliła, że prowadzenie egzekucji w przedmiotowej sprawie nie było dopuszczalne na skutek tego, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez organ w sytuacji, gdy termin do wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku, wyznaczonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., jeszcze nie upłynął. Termin wykonania obowiązków nałożonych decyzją organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. ustalony został ostatecznie do dnia [...] listopada 2020 r. Tymczasem, z dniem 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony został stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 - wywołującym chorobę COVID-19 (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego). Z dniem 20 marca 2020 r. stan zagrożenia epidemicznego został odwołany (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, a w jego miejsce został ogłoszony - do odwołania - stan epidemii (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii). Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jeśli zatem termin na dokonanie określonej czynności rozpoczął swój bieg przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, to ulegał on zawieszeniu. Nawet jeśli zatem dany termin skutecznie rozpoczął swój bieg, to nie biegł dalej w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Oznacza to, że strona postępowania nie miała obowiązku podejmować aktywności w danym postępowaniu, zaś jej ewentualne opóźnienie nie mogło spotkać się z negatywnymi konsekwencjami. Terminy prawa administracyjnego, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy, dotyczą zarówno terminów procesowych, jak i materialnych i odnoszą się do działania strony postępowania i jej ochrony przed negatywnymi skutkami w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego albo stanem epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.

Analizując przepisy ww. ustaw skarżąca uznała, że termin wyznaczony Wspólnocie Mieszkaniowej celem zrealizowania decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie wskazanych przepisów uległ zawieszeniu na okres od dnia 14 marca 2020 r do dnia 23 maja 2020 (na okres 71 dni), co w konsekwencji oznacza, że termin wyznaczony stronie na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., uległ przedłużeniu i upłynął skarżącej dopiero w dniu [...] lutego 2021 r.

W niniejszej sprawie zarówno upomnienie z dnia [...] grudnia 2020 r., jak również tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2021 r. zostały wystawione i doręczone stronie przed upływem terminu wyznaczonego jej na wykonanie obowiązku. Tym samym, postępowanie w badanej sprawie zostało wszczęte w sposób nieprawidłowy, tj. z naruszeniem wymogów wnikających z art. 15 § 1 u.p.e.a. Z tego też powodu należało uznać, że postępowanie egzekucyjne zostało wadliwie wszczęte i brak było podstaw by przyjąć, iż późniejsze czynności podejmowane w tym postępowaniu były skuteczne. Zatem prowadzenie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne, ta zaś okoliczność winna stanowić dla organu egzekucyjnego podstawę umorzenia tego postępowania, na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

W dalszej części uzasadnienia skargi strona podniosła, że wykonała w części obowiązek nałożony decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co jej zdaniem oznacza wygaśnięcie obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym - w części, a nadto skarżąca w dalszym ciągu obowiązek ten realizuje, na co wskazuje załączona umowa o roboty remontowe. Organ nieprawidłowo wystawił tytuł wykonawczy również z tego względu, iż określił w nim obok niewykonanych przez zobowiązanych obowiązków, również te, które zostały wykonane przez skarżącą. W konsekwencji podnoszona okoliczność, zgodnie z dyspozycją art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a., winna wpłynąć na częściowe uwzględnienie przez organ drugiej instancji zarzutów wniesionych przez skarżącą, skoro obowiązek ten w części wygasł.

Następnie skarżąca podważyła prawidłowość zastosowanego w sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, również w kontekście jej wysokości, szeroko argumentując swoje stanowisko w tym zakresie.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Ww. przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Pomimo wniosku strony skarżącej sąd nie dostrzegł konieczności odstąpienia od ww. regulacji i przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, w oparciu o przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), tym bardziej, że organ nie zgłosił woli wzięcia udziału w rozprawie przeprowadzonej w trybie zdalnym.

Przedmiotem objętego skargą postanowienia jest rozpoznanie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie z art. 26 § 3a u.p.e.a., wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą nadania tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje m.in. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). W myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych tytułu wykonawczego wynika, że zawiera on pouczenie o tym, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia zarzutów w terminie do 7 dni oraz po terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Przypomnienie powyższych regulacji stało się celowe ze względu na sposób i termin wniesienia zarzutów przez stronę skarżącą. Jak wskazano to już we wcześniejszym opisie stanu faktycznego, skarżąca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r., powołując się na art. 33 § 2 pkt 3, 4 i 5 u.p.e.a. podniosła 2 zarzuty:

- błąd co do osoby zobowiązanego,

- wygaśnięcie obowiązku w części, na skutek jego częściowego wykonania.

Oba z tych zarzutów stały się przedmiotem rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , będącego wierzycielem i jednocześnie organem egzekucyjnym, w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2021 r.

Tymczasem, w uzupełnieniu zażalenia (pismo z dnia [...] sierpnia 2021 r.) na ww. postanowienie, wniesionym bezpośrednio do organu II instancji, skarżąca, poza podtrzymaniem zażalenia z dnia [...] lipca 2021 r., sformułowała nowy tj. trzeci zarzut, brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) wynikający z uznania przez stronę skarżącą, że w skutek przepisów "covidowych" nie upłynął termin do wykonania obowiązków wynikających z decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r.

W tym kontekście Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w objętym skargą postanowieniu niezasadnie podjął się próby odniesienia do ww. zarzutu. Zarzut ten, wbrew zasadom określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie został wniesiony do wierzyciela (lub przekazany mu zgodnie z właściwością). Nie został on również merytorycznie rozpatrzony przez organ I instancji, czyniąc tym samym ocenę jego zasadności przez organ odwoławczy niedopuszczalną, dokonaną z naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Z tych względów niecelowe stało się również odnoszenie się przez Sąd do merytorycznej argumentacji skargi w tym zakresie.

Trafny okazał się natomiast zarzut skargi związany z nieuwzględnieniem przez organy w części zarzutu związanego z wygaśnięciem obowiązku w części, co wynikało z niewłaściwego wskazania w tytule wykonawczym zakresu egzekwowanego obowiązku.

Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy w którym jest określony obowiązek, który ma być egzekwowany. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy musi zawierać między innymi treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Obowiązek ten wynika z aktu indywidualnego bądź też z aktu generalnego. Wykonanie obowiązku z rozumieniu art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., które w konsekwencji może doprowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego, należy zatem ściśle powiązać z obowiązkiem wynikającym z tytułu wykonawczego.

Jak wynika z opisu egzekwowanego obowiązku przedstawionego w tytule wykonawczym i ustaleń organów w tym w szczególności z protokołu oględzin obiektów budowalnych z [...] lutego 2021 r. (k. 12 akt administracyjnych), część nieprawidłowości wskazanych do usunięcia w decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., została przez skarżącą wykonana. Jak stwierdził to organ w protokole z oględzin, a dalej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w budynku przy ul. C. usunięto część nieprawidłowości określonych w pkt 4 tj. usunięto nieszczelności w pokryciu dachowym (do montażu zostały czapy kominowe). Nie usunięto natomiast nieprawidłowości określonych w pkt 1, pkt 2, pkt 3 i częściowo pkt 4 ww. decyzji nakazowej. Niezrozumiała jest zatem konstatacja organu o braku możliwości uwzględnienia zarzutu wygaśnięcia obowiązku w wykonanej przez zobowiązaną części. Taką możliwość przewiduje art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w treści zmienionej z dniem 30 lipca 2020 r., przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). W myśl ww. przepisu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Skoro organ sam przyznał zasadność twierdzeń strony skarżącej o wykonaniu części obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., to w tym zakresie winien był stwierdzić, że w owej wykonanej części obowiązek wygasł.

Znaczna część argumentacji skargi koncentruje się na prawidłowości zastosowanego w sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, w tym zasadności ustalenia jej w kwestionowanej przez skarżącą Wspólnotę mieszkaniową wysokości. Te okoliczności nie mogły jednak stać się przedmiotem oceny Sądu, bowiem wykraczają one poza sferę zakresu zarzutów, które można sformułować w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakres ten wprost określa przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. Zasadność wymierzenia grzywny w celu przymuszenia dokonywana jest w ramach zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny i podlega rozpatrzeniu w odpowiednim trybie.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę skarżącą, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnymi polega na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. W realiach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł potrzeby przeprowadzenia dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, bowiem zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do wydania wyroku w sprawie. W szczególności bezsporne było wystąpienie przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej. Inną kwestią, wykraczającą poza kontrolę legalności rozpoznania zarzutów i tym samym poza zakres przedmiotowy sprawy, było badanie prawidłowości zastosowanych środków egzekucyjnych.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł o uchyleniu postanowienia Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2021 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.