Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1503/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Paweł Kowalczyk, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1566/11 w sprawie ze skargi G. [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od G. [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 3700 (trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1566/12, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej jako: "p.p.s.a."), po rozpoznaniu skargi G., sp. z o. o. z siedzibą w W. (Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2006 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia 9 marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 29 czerwca 2010 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Skarżąca w 2006 r. zaniżyła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych o kwotę 102 496,00 zł przez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z faktur dokumentujących usługi, które nie zostały faktycznie wykonane na łączną kwotę 539 456,21 zł, wystawionych przez: firmę K., K. O. w B.w łącznej kwocie 216 000,00 zł, oraz G.B., G. Z. w Z.w kwocie 323 456,21 zł za wypożyczenie sprzętu budowlanego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w części dotyczącej zakwestionowanych faktur wystawionych przez firmę K. podano, że w trakcie przesłuchania w dniu 3 lipca 2007 r. K. O. potwierdziła fikcyjność prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i zeznała, że jej rola polegała jedynie na podpisywaniu przedkładanych dokumentów, w tym faktur oraz przekazywaniu gotówki pracownikowi Spółki G. & G., będącej rzekomym podwykonawcą firmy K. Powyższe zeznania K. O. potwierdziła w trakcie przesłuchań w charakterze świadka w dniach 23 lipca 2009 r. i 8 grudnia 2009 r. przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w W. mówiąc, że wyłącznie podpisywała faktury i inne dokumenty, nie interesując się ich treścią.

Uzasadniając wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na rzecz G.B., G. Z. organ podał, że w dokumentacji księgowej Spółki znajduje się wystawiona przez G.B., G. Z. faktura VAT Nr 00105/06 z dnia 29 grudnia 2006 r. na kwotę netto 323 456,21 zł za wypożyczenie sprzętu budowlanego i samochodów do transportu towarów budowlanych. Organ wskazał, że podstawą wystawienia faktury była umowa z dnia 5 września 2006 r. pomiędzy G.B., G. Z. i Spółką, której przedmiotem było wypożyczenie sprzętu budowlanego i samochodów do transportu towarów budowlanych przy budowie osiedla w miejscowości Z., gm. L. Zgodnie z § 2 przedmiotowej umowy wydanie sprzętu miało nastąpić w dniu jej podpisania, natomiast jego zwrot do firmy G.B., G. Z. w dniu 29 grudnia 2006 r. W § 6 ww. umowy określono wynagrodzenie w wysokości 323 456,21 zł netto.

Organ wyjaśnił, że do dnia zakończenia kontroli podatkowej, tj. do 22 lutego 2010 r. G.B., G. Z. nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej posiadanie sprzętu wypożyczanego do Spółki, poza zakupioną w dniu 14 listopada 2006 r. koparko - ładowarką, samochodami oraz urządzeniami typu zagęszczarki i betoniarki.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził nadto, że do dnia zakończenia czynności kontrolnych, należności za przedmiotową fakturę nie zostały uregulowane. W ocenie organu okoliczność braku zapłaty firmie G.B., G. Z. przesądza o tym, iż koszty te nie zostały poniesione w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) – dalej “u.p.d.o.p."

Pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez bezpodstawne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Spółkę;

- art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej “O.p." poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, pomimo istotnych wątpliwości i rozstrzygnięcie tych wątpliwości na niekorzyść Spółki;

- art. 122 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej;

- art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.

Decyzją z dnia 9 marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzucając naruszenie:

- art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- art. 23 § 2 i art. 23 § 1 O.p. oraz art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 u.p.d.o.p. poprzez nieoszacowanie kosztów uzyskania przychodu pomimo braku podstawy prawnej do tego, w konsekwencji naruszenie przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, tj. art. 15 ust. u.p.d.o.p.

- art. 120 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię,

- art. 121 i 124 O.p. poprzez argumentowanie uchybiające zasadom zaufania do organów podatkowych,

- wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę uwzględnił, jednak nie wszystkie zarzuty w niej zawarte znalazły akceptację Sądu.

W ocenie Sądu z ustaleń organów w sposób oczywisty wynika, że firma K. nie była w stanie wykonać czynności udokumentowanych spornymi fakturami jak i to, iż czynności te nie były faktycznie wykonane. Firma ta nie zatrudniała pracowników, a także nie posiadała sprzętu, niezbędnych do wykonania udokumentowanych zadań. Wskazana jako jej rzekomy podwykonawca Spółka G. & G. nie potwierdza również aby te prace wykonywała. Z ustaleń tych wynika, iż jedynymi czynnościami wykonywanymi przez K. O. było składanie podpisów na przedkładanych jej dokumentach. Okoliczność podniesiona przez Skarżącą, iż prawdopodobnie K. O. była firmantem nie zmienia w ocenie Sądu treści dokonanych przez organy podatkowe ustaleń, iż to nie firma K. wykonała czynności udokumentowanych spornymi fakturami. Organy podatkowe nie kwestionowały bowiem okoliczności wykonania przedmiotowych prac, a jedynie ich wykonanie przez K. O.

Odnosząc się natomiast do zakwestionowanej przez organy podatkowe faktury wystawionej przez G.B., G. Z. za wypożyczenie sprzętu budowlanego, Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie udowodniły tej okoliczności na podstawie całego zebranego materiału dowodowego w sprawie. Należało bowiem zwrócić uwagę, iż przedmiotem wypożyczenia Skarżącej przez G.B., G. Z. były następujące urządzenia: koparko – ładowarka JCB3CX, samochód dostawczy Peugeot Boxer, samochód Żuk A 111, samochód Mercedes 308d, zagęszczarka do gruntu, zestawy rusztowań, blaty do rusztowań, betoniarki, taczki, narzędzia elektryczne (szlifierki kątowe, wiertarki, młot udarowy), zagęszczarka typu skoczek, agregat prądotwórczy, piła mechaniczna). G. Z. okazał organom umowę leasingu operacyjnego z dnia 14 listopada 2006 r. dotyczącą koparko - ładowarki, a także ewidencję środków trwałych, w której znajdowały się samochody Peugeot, Żuk i Mercedes oraz zagęszczarka do gruntu. Materiał dowodowy zawierał również dokument nazwany "Kalkulacja wartości wypożyczenia sprzętu budowlanego". W materiale dowodowym brak jakichkolwiek dowodów świadczących, iż do wypożyczenia wzmiankowanego sprzętu nie doszło. Okoliczność, iż sprzęt ten nie był wystarczający do wykonania prac jak też, że cena jego wypożyczenia odbiega od cen rynkowych nie przesądza, iż do wypożyczenia tego nie doszło, a czynności objęte fakturą są fikcyjne. Nie można zdaniem Sądu zgodzić się z argumentem organu, że w umowie o roboty budowlane z dnia 5 września 2006 r. zawartej z firmą K. K. O. zapisano, iż to jej zadaniem jest dostarczenie niezbędnego sprzętu i pracowników, co ma przesądzać jakoby wypożyczenie sprzętu przez G.B., G. Z. nie miało miejsca. Sąd zwrócił uwagę, iż umowa, na którą powołują się w tym zakresie organy przez nie same uznana została za dotyczącą czynności fikcyjnych. Nie można również zgodzić się z argumentem jakoby brak zapłaty za fakturę wystawioną przez G.B., G. Z. świadczył o braku poniesienia kosztu uzyskania przychodu. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę podzielił pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 545/08 - LEX nr 48128, iż przez "poniesienie" kosztu należy rozumieć zarówno poniesienie wydatku, jak i zakwalifikowanie faktycznie zrealizowanego odpisu lub innego zmniejszenia aktywów lub zwiększenia strat. Będzie to więc faktycznie dokonany odpis nie będący wydatkiem (w znaczeniu kasowym - rozchód pieniężny) powodujący zmianę w strukturze aktywów lub pasywów danego podmiotu.

Tak więc w ocenie Sądu wyłącznie brak zapłaty za przedmiotową fakturę nie przesądza jeszcze, iż wydatek z niej wynikający nie został poniesiony.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wywiódł Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie i wniósł o: uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. polegające na niezasadnej odmowie jego zastosowania w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika fakt realnego poniesienia tego wydatku umożliwiającego zaliczenie go do kosztów uzyskania przychodów, co w konsekwencji spowodowało błędne uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) zamiast oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.,

błędną wykładnię art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. polegającą na niezasadnym przyjęciu, że nieudokumentowanie przez Spółkę poniesienia wydatku nie przesądza o możliwości jego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, co w konsekwencji spowodowało błędne uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. zamiast oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

a) błędne ustalenie, że organy podatkowe nie ustaliły w sposób pełny stanu faktycznego sprawy, który zdaniem organów został ustalony w sposób wystarczający do jej rozstrzygnięcia, co spowodowało w konsekwencji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne uchylenie decyzji. Dodatkowo Sąd niezasadnie nakazał przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, które zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie jest konieczne w przedmiotowej sprawie;

b) niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez brak wskazania, które przepisy Ordynacji podatkowej zostały przez organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu naruszone, co uniemożliwia ustalenie, czy Sąd oparł swoje orzeczenie na właściwej podstawie prawnej.

Syndyk Masy Upadłości G. sp. z o. o. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalanie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach z reguły wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych albowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania i wykładni prawa materialnego (wyrok NSA z 9.5.2013 r., sygn. akt I OSK 2355/11. LEX nr 1328094).

W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. miało nastąpić w dwóch formach. Po pierwsze poprzez błędne uznanie, że organy nie ustaliły w sposób pełny stanu faktycznego sprawy co spowodowało w konsekwencji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne uchylenie decyzji. Dodatkowo Sąd niezasadnie nakazał przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Po drugie, Sąd I instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie wskazał bowiem które przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa zostały przez organ naruszone w prowadzonym postępowaniu, co uniemożliwia ustalenie czy Sąd oparł swe orzeczenie na prawidłowej podstawie prawnej.

Art.141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Wśród elementów, jakie muszą się w nim znaleźć, wymieniono zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy. Polega ono nie tylko na opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania i ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy podatkowe, ale także na wskazaniu przyjętej przez sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39). Sąd pierwszej instancji opisał przebieg postępowania zgodnie z dokumentami, znajdującymi się w aktach sprawy. Uznał jedynie, że zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy nie jest zupełny i kompletny dla potrzeb rozstrzygnięcia, albowiem brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących, iż do wypożyczenia opisanego w uzasadnieniu wyroku sprzętu nie doszło. Sąd jednocześnie nie zgodził się z twierdzeniem organu jakoby zebrany w tym zakresie materiał dowodowy był wystarczający. Sąd nadto stwierdził, iż brak było podstaw do uznania, że wydatek wynikający z faktury wystawionej przez G.B., G. Z. nie został faktycznie poniesiony. Nawet gdyby ta ocena materiału dowodowego była wadliwa, nie stanowiłoby to o naruszeniu art.141 § 4. Sąd w zwięzłym opisie stanu sprawy opierał się bowiem wyłącznie na aktach sprawy podatkowej i dowodach, zebranych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przedstawił także ustalenia, które przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. in fine jeśli w wyniku uwzględnienie skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przekonanie organu o braku konieczności przeprowadzenia takiego postępowania również nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ma miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzega, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenia ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.(wyrok NSA z 9.7.2013 r., sygn. akt I OSK 437/12. LEX nr 1375112). Zatem Sąd wydając wyrok, w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchyla decyzję administracyjną ma obowiązek wskazać jakie inne przepisy postępowania organ naruszył, na czym to naruszenie polegało i jaki był wpływ stwierdzonych uchybień na wynik sprawy.

Przepis ten Sąd I instancji wskazał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, ale dokonując analizy treści uzasadnienia wyroku nie sposób odnaleźć przepisów postępowania, które w ocenie Sądu naruszył organ podatkowy, brak również wskazania na czym owo naruszenie polegało i dlaczego Sąd uznał, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie wyjaśnił zatem w należyty sposób podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie zarzuca także, że brak jest w związku z powyższym jasnych, jednoznacznych wskazań, co do dalszego postępowania.

Mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi należy przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe i w konsekwencji to ten stan faktyczny powinien stanowić podstawę kwalifikacji prawnopodtakowej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 W wyroku z 23.1.2012 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1281/10 Naczelny Sąd Administracyjny zawarł pogląd, że wykładnia językowa użytego sformułowania wskazuje na czas dokonany, co oznacza, że chodzi o obciążenie kosztem nie tylko w sensie ewidencyjnym, lecz także w znaczeniu realnym, a więc faktycznym poniesieniu wydatku.

Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe, w oparciu o przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zakwestionowały możliwość ujęcia wydatku wynikającego z faktury VAT z 29 grudnia 2006 r., nr 00105/06 wystawionej przez G.B., G. Z. z dwóch przyczyn: 1) czynność opisana w zakwestionowanej fakturze nie została w rzeczywistości wykonana, 2) podatnik faktycznie nie poniósł wydatku wynikającego ze spornej faktury.

Mając na uwadze przytoczoną wyżej wykładnię art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w pierwszej kolejności należy rozważyć czy wydatek został faktycznie poniesiony. Uznanie bowiem, że wydatek nie został faktycznie poniesiony czyni niecelowym ocenę, czy faktura odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze.

Sąd I instancji podzielił pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 545/08, iż przez "poniesienie" kosztu należy rozumieć zarówno poniesienie wydatku, jak i zakwalifikowanie faktycznie zrealizowanego odpisu lub innego zmniejszenia aktywów lub zwiększenia strat. Będzie to więc faktycznie dokonany odpis nie będący wydatkiem (w znaczeniu kasowym - rozchód pieniężny) powodujący zmianę w strukturze aktywów lub pasywów danego podmiotu. Trzeba jednak zauważyć, że pogląd ten nie jest adekwatny do okoliczności faktycznych ustalonych przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. Przede wszystkim nie wynika z akt sprawy, w tym także z argumentacji skarżącej Spółki, aby nastąpiła zapłata w jakiejkolwiek innej aniżeli gotówkowa formie, "powodując zmianę w strukturze aktywów lub pasywów danego podmiotu". Stwierdzenia tego nie można odnieść, w kontekście akt sprawy, ani do skarżącej ani do G.B., G. Z.. Sąd I instancji nie wskazała także jakie okoliczności, dowody, twierdzenia uzasadniały przyjęcie, że organy podatkowe wadliwie, z naruszeniem jakich przepisów postępowania, zaniechały ustaleń co do możliwości innej, aniżeli gotówkowa formy zapłaty.

Skoro zatem brak jest podstaw aby uznać, że Spółka poniosła wydatek wynikający z faktury VAT nr 00105/06 z dnia 29 grudnia 2012 r. wystawionej przez G.B., G. Z. to wbrew ocenie Sądu I instancji organy podatkowe zasadnie uznały, że kwota ta nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Z kolei kwestia czy faktura odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze staje się nieistotna dla sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie uwzględnić treść niniejszego wyroku wraz z jego uzasadnieniem.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.