Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1076/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 5 w zw. z art. 23a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 244 poz 2081
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - tekst jednolity.
article: art. 7, 8, 9, 10, 11 64 § 2, 138 § 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Maciej Nawrocki po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 3132/08 w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i odmowy przyznania rekompensaty 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz I. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę I. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]w przedmiocie odmowy cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i odmowy przyznania rekompensaty.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 26 września 2006 r. I. D. (dalej: skarżący) wystąpił z wnioskiem o przyznanie indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej. Na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego (dalej: ARR) w B. przyznał I. D. indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej (dalej: IIR z KRKIR) dla dostawcy hurtowego w wysokości 1059 kg o referencyjnej zawartości tłuszczu 37,809 g/kg.

W dniu 1 września 2008 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w Białymstoku z wnioskiem o przyznanie rekompensaty. Po przeprowadzeniu weryfikacji tego wniosku, decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w B. odmówił cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i odmówił przyznania rekompensaty. Uzasadniając odmowę przyznania rekompensaty organ wyjaśnił, iż producent w roku kwotowym 2006/2007 otrzymał IIR z KRKIR i przed złożeniem wniosku o przyznanie rekompensaty nie złożył pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się praw wynikających z decyzji w przedmiocie przyznania IIR z KRKIR. Wskazał też, że stosownie do treści przepisu art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - dalej powoływanej jako: ustawa o organizacji rynku mleka /.../ (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.) producent, który otrzymał kwotę indywidualną przyznaną z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, w okresie 2 lat od dnia wydania decyzji, nie może dokonać zbycia oraz oddać w używanie części lub całości kwoty indywidualnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub bezpośrednich, oraz ubiegać się przyznanie rekompensaty, chyba że zrzeknie się pisemnie praw wynikających z decyzji w sprawie przyznania kwoty indywidualnej z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wskazał, że nie był informowany o obowiązku zrzeczenia się kwoty z rezerwy, którego to obowiązku nie był świadomy. Podniósł, że obowiązek ten nie wynika z broszurki ARR "Kwotowanie produkcji mleka". Dodatkowo powołał się na trudną sytuację materialną oraz fakt, że sprzedał 3 krowy, nie ma gdzie mleka odstawiać, bo mleczarnia zamknęła najbliższą zlewnię. Do odwołania dołączył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do ilości referencyjnej z rezerwy krajowej.

Decyzją z dnia 24 listopada 2008 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 23 a ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka /.../ dostawcy hurtowemu lub dostawcy bezpośredniemu, który zobowiąże się do zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeknie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność, przyznaje się z budżetu państwa, na jego wniosek, rekompensatę. Jednakże, stosownie do treści art. 15 ust. 5 ww. ustawy producent, w okresie 2 lat od dnia wydania decyzji o przyznaniu indywidualnej ilość referencyjnej z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich nie może ubiegać się o przyznanie rekompensaty chyba, że zrzeknie się pisemnie praw wynikających z decyzji o przyznaniu indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy.

Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu argumentacji, że skarżący nie wiedział o konieczności zrzeczenia się - najpóźniej z dniem złożenia wniosku o przyznaniu rekompensaty - prawa do Kl przyznanej z krajowej rezerwy, organ podniósł, że w dniu 14 lipca 2007 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 115, poz. 794), które przewidują możliwość zrzekania się Kl w zamian za rekompensatę finansową. W związku z powyższym, zdaniem organu, skarżący miał możliwość zapoznania się z przepisami ww. ustawy. Ponadto Prezes przypomniał, że informacje dotyczące przyznania rekompensaty były możliwe do uzyskania w telefonicznym punkcie informacyjnym ARR, a także na stronie internetowej ARR.

Od powyższej decyzji I. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Oddalając skargę WSA wskazał, iż stosownie do treści art. 15 ust. 5 ustawy o organizacji rynku mleka /.../ w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 lipca 2007 r. producent, który otrzymał indywidualną ilość referencyjną przyznaną z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, w okresie 2 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może dokonać zbycia oraz oddać w używanie części lub całości indywidualnej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, oraz ubiegać się o przyznanie rekompensaty, o której mowa w art. 23a ust. 1, chyba że zrzeknie się pisemnie praw wynikających z decyzji, o której mowa w ust. 1. Wymogi wynikające z tego przepisu są określone bardzo jasno i precyzyjnie - ww. termin 2 lat w przypadku I. D. upłynął 30 listopada 2008 r. Producent ubiegający się o rekompensatę powinien zrzec się indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy najpóźniej w chwili złożenia wniosku o przyznanie rekompensaty. Zrzeczenie się późniejsze nie może wywołać pożądanego skutku.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez I. D. skargą kasacyjną i na podstawie art. 174 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżący zarzucił wyrokowi Sądu I Instancji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 5 w zw. z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych poprzez uznanie przez WSA, iż skarżący nie spełnił określonego ww. przepisami wymogu koniecznego do uzyskania rekompensaty, tj. nie załączył do wniosku o przyznanie rekompensaty oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej, w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajduje się takie oświadczenie złożone na urzędowym formularzu Agencji Rynku Rolnego: "Załącznik do wniosku o przyznanie rekompensaty" z datą złożenia przedmiotowego wniosku, tj. 3 września 2009 r., a więc de facto bezzasadne uznanie przez WSA, iż ww. wypełniony przez skarżącego formularz nie jest oświadczeniem, o jakim mowa w powołanych wyżej przepisach, a ponadto na błędnej interpretacji ww. przepisów polegającej na uznaniu, iż przedmiotowe oświadczenie musi zostać dołączone do wniosku o przyznanie rekompensaty w sytuacji, gdy z powołanych wyżej przepisów to nie wynika;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez orzekanie wyłącznie w granicach zarzutów i wniosków podniesionych przez skarżącego, w szczególności na przyjęciu za bezsporne, iż skarżący nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się praw do indywidualnej ilości referencyjnej, w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego o treści wskazanej przez art. 23 a ust. 2 pkt 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym niezgodnych z prawem decyzji organów;

b) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez WSA niezgodnej z prawem zaskarżonej decyzji organu II instancji mimo, że decyzja ta wydana została z naruszeniem:

- art. 7, 8, 9 oraz 10 k.p.a. w zw. z 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. - polegającym na niepoinformowaniu skarżącego przez organ I i II instancji, iż uznały one de facto złożone przez skarżącego oświadczenie (k. 8) za niespełniające wymogów przepisów art. 15 ust. 5 oraz 23 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz na niewezwaniu przez organ I instancji skarżącego do uzupełniania wniosku o przyznanie rekompensaty o wymagane oświadczenie, w którym to wezwaniu winien poinstruować skarżącego jak przedmiotowe oświadczenie ma wyglądać, co było zasadne w szczególności wobec faktu, iż skarżący na tym etapie postępowania występował bez profesjonalnego pełnomocnika, oraz na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy skarżący w końcu złożył oświadczenie, jakiego wymagał organ I instancji,

- art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - polegającym na wydaniu decyzji przez organy bez wyczerpującego i szczegółowego uzasadnienia tejże decyzji, z którego skarżący mógłby poznać motywy podjęcia przez organy odmowy przyznania rekompensaty, które to naruszenie było w szczególności efektem braku wyjaśnienia przez organ I instancji przyczyn dla jakich uznał, że przedłożone przez skarżącego oświadczenie jest niewłaściwe oraz niewyjaśnienie przez organ II instancji dlaczego nie uchylił decyzji organu I instancji w sytuacji gdy skarżący dołączył do odwołania oświadczenie wymagane przez organ I instancji, a więc de facto wobec wypełnienia przez skarżącego wymogów koniecznych do uzyskania rekompensaty

c) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a wynikające z nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku przez WSA , polegającego w szczególności na nieodniesieniu się do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżącego w skardze na decyzję organu oraz w toku postępowania przed WSA, co skutkuje tym, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymaganiom określonym przez prawo i prowadzi również do tego, że skarżący nie może poznać motywów jakimi kierował się WSA uznając podnoszone przez niego argumenty za nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm, zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały dotychczas zapłacone.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący złożył wniosek o rekompensatę w dniu 3 września 2008 r. na formularzach Agencji Rynku Rolnego wraz z załącznikiem o przyznanie rekompensaty, w którym znajduje się zwrot w brzmieniu: "zrzekam się prawa do całości IIR, począwszy od dnia 1 kwietnia roku kwotowego następującego po roku kwotowym, w którym złożono wniosek". Według skarżącego oświadczenie to - złożone na formularzu Agencji Rynku Rolnego, pobranym ze strony internetowej Agencji - odpowiada treści oświadczenia, jakie przewiduje ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Zdaniem kasatora - nawet przy założeniu, że oświadczenie to nie było wystarczające - organ winien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku przez złożenie bardziej szczegółowego oświadczenia. Ponadto stosowne oświadczenie zostało złożone wraz z odwołaniem, a gdy z przepisów powoływanej ustawy nie wynika, że sporne oświadczenie o zrzeczeniu musi zostać złożone najpóźniej wraz z wnioskiem o przyznanie rekompensaty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie w całości jako nieuzasadnionej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm. Organ podtrzymał prezentowane wcześniej stanowisko, a wobec zarzutów związanych z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702 ze zm.) - do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem m.in. art. 7, art. 9, art. 10.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie, mimo iż nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów okazały się trafne.

Z uwagi na obowiązującą Naczelny Sąd Administracyjny zasadę rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) na wstępie podkreślenia wymaga, iż poza sporem decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B. z dnia [...] listopada 2006 r. skarżącemu przyznano indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej (IIR KRKIR).

W tym niespornym stanie faktycznym - w świetle podstaw, na których skargę kasacyjną oparto - istota sprawy w pierwszej kolejności wymaga rozstrzygnięcia, jakiej treści oświadczenie zobowiązany jest złożyć producent, który na mocy decyzji przewidzianej art. 15 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych otrzymał IIR KRKIR - w sytuacji, gdy ubiega się o przyznanie rekompensaty, o której mowa w art. 23 a ust. 1 ww. ustawy.

Ważąc powyższe należy przypomnieć, że zgodnie z art. 23 a ustawy o organizacji rynku mleka /.../, rekompensatę (z budżetu) przyznaje się na wniosek dostawcy hurtowemu lub dostawcy bezpośredniemu, który zobowiąże się do zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeknie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność (art. 23 a ust. 1). Precyzując warunki uzyskania tej rekompensaty w ust. 2 powołanego artykułu ustawodawca wskazał m.in. na wymóg złożenie pisemnego oświadczenia, w którym dostawca hurtowy lub dostawca bezpośredni zrzeka się prawa do całości indywidualnej ilości referencyjnej, ale nie większej niż określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 23 b, począwszy od 1 kwietnia roku kwotowego następującego po roku, w którym złożono wniosek o przyznanie rekompensaty (art. 23 a ust. 2 pkt 1).

Możliwości ubiegania się o rekompensatę, o której mowa w przywołanym art. 23 a ust. 1, reguluje też art. 15 ust. 5 ustawy. Stanowi on, że: "Producent, który otrzymał indywidualną ilość referencyjną przyznaną z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, w okresie 2 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może dokonać zbycia oraz oddać w używanie części lub całości indywidualnej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, oraz ubiegać się o przyznanie rekompensaty, o której mowa w art. 23a ust. 1, chyba że zrzeknie się pisemnie praw wynikających z decyzji, o której mowa w ust. 1".

Dodać trzeba, iż wg art. 14 ust. 1 i 2 ustawy krajowa rezerwa krajowej ilości referencyjnej (KRKIR) m.in. może być przeznaczona na zwiększenie indywidualnych ilości referencyjnych - posiadanych przez producentów rozwijających produkcję mleka czy na zwiększenie indywidualnych ilości referencyjnych - w przypadku uwzględnienia odwołań w sprawie przyznania indywidualnych ilości referencyjnych. Art. 15 ust. 1 - 4 reguluje zaś warunki i zasady przyznawania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy.

W tym stanie rzeczy - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - z treści przywołanych przepisów wywieść należy, że indywidualna ilość referencyjna, stanowiąca własność dostawcy, której - zgodnie z art. 23 a ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - dostawca musi się zrzec celem uzyskania rekompensaty, jest kategorią odrębną od indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy, przyznawanej odrębną decyzją na zasadach określonych art. 15 ust. 1- 4 ustawy.

W konsekwencji powyższego, w przypadku, gdy producentowi - decyzją przewidzianą art. 15 ust. 1 ww. ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych - przyznano indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy, do przyznania rekompensaty nie jest wystarczające spełnienie warunków nałożonych art. 23 a ustawy. W takiej sytuacji art. 15 ust. 5 wprowadza wymóg dodatkowy. Warunkiem koniecznym ubiegania się o rekompensatę - w okresie 2 lat od wydania powyższej decyzji - jest zrzeczenie się praw nabytych tą decyzją. Zdaniem składu orzekającego odmienna wykładnia nie znajdowałaby logicznego uzasadnienia. Gdyby bowiem oświadczenie przewidziane art. 23 a ust. 1, doprecyzowane w ust. 2 pkt 1 ustawy, było wystarczające w przypadku producentów, którzy otrzymali indywidualną ilość referencyjną przyznaną z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich - to regulacja wprowadzająca w art. 15 ust. 5 wymóg zrzeczenia się praw wynikających z decyzji przewidzianej ust. 1 tego artykułu byłaby całkowicie zbędna. Za przyjęciem braku tożsamości oświadczeń przewidzianych ww. przepisami przemawia i to, że zrzeczenie, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy, dotyczyć musi całości praw z decyzji przyznającej indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy, zaś oświadczenie wymagane art. 23 a ust. 1 i 2 pkt 1 wskazuje na maksymalną wielkość indywidualnej ilości referencyjnej, jakiej można się zrzec a nadto – odmiennie od pierwszego z powołanych unormowań - określa moment, od którego zrzeczenie to obowiązuje. Zauważyć nadto trzeba, że ustawodawca nie tylko w kwestii prawa do rekompensaty wprowadził dodatkowe zastrzeżenia odnośnie producentów, którym decyzją przyznano indywidualną ilość referencyjną z krajowej rezerwy. I tak np.: w art. 15 ust. 5 producentom tym ograniczono prawo zbycia indywidualnej ilości referencyjnej (por. art. 22 ust. 1), w art. 22 ust. 13 zastrzeżono zaś, że zbywcy prawa do indywidualnej ilości referencyjnej lub jej części nie mogą otrzymać indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy przed upływem 5 lat od zbycia.

W tym stanie rzeczy zarzut błędnej wykładni a w konsekwencji wadliwego zastosowania art. 15 ust. 5 w zw. z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy - przez uznanie, że skarżący nie spełnił przewidzianego tymi przepisami warunku, podczas gdy w aktach znajdowało się oświadczenie zawarte w załączniku do wniosku - jest niezasadny. Zdaniem składu orzekającego bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienie wyroku oddalającego skargę wskazuje, że organy oraz Sąd I instancji z treści art. 15 i 23 a ustawy i okoliczności sprawy prawidłowo wywiodły, że skarżący wraz z wnioskiem o przyznanie rekompensaty nie zrzekł się praw wynikających z decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Tym samym nie było podstaw do przyjęcia, że skarżący spełnił warunki wymagane do przyznania mu wnioskowanej rekompensaty.

W konsekwencji nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji z urzędu - mimo braku zarzutów w skardze - że stosowne oświadczenie zawarto we wniosku o przyznanie rekompensaty.

Konieczność spełnienia określonych prawem warunków do nabycia uprawnień - w tym przypadku do przyznania rekompensaty - traktować należy jako materialnoprawne przesłanki takiego uprawnienia. Niespełnienie tych wymogów nie podlega zatem uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Według ww. przepisu nieusunięcie - mimo wezwania - braków podania, z powodu których nie czyni ono zadość wymaganiom, skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania. Tymczasem na gruncie art. 15 ust. 5 i art. 23 a ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka /.../ brak stosownego zrzeczenia powoduje odmowę przyznania wnioskowanej rekompensaty. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje więc przesłanek prawnych ku temu by przyjąć, że w sprawie zachodziła podstawa do wezwania skarżącego o uzupełnienie braku formalnego oświadczenia złożonego na podstawie art. 23 a ust. 2 pkt 1 ustawy - przez złożenie oświadczenia bardziej szczegółowego tzn. zawierającego zrzeczenie określone art. 15 ust. 5 ustawy. To, że oświadczenie z art. 23 a ust. 2 pkt 1 nie spełnia wymogów zrzeczenia przewidzianego art. z 15 ust. 5 ustawy - nie jest kwestią braku formalnego oświadczenia ani też braku formalnego wniosku o przyznanie rekompensaty.

Z tych względów oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. nie znajduje usprawiedliwienia.

Zarzut braku poinformowania strony przez organ o konieczności złożenia stosowanego oświadczenia strona formułowała też jako naruszenie 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że - wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w sprawie. Wprawdzie zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Jednakże ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w art. 3 ust. 1 zawiera odmienną regulację. Stanowi wprost, że do postępowania w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych przez Prezesa Agencji oraz dyrektora oddziału terenowego Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Tym samym zarzuty sformułowane w pkt 2 b petitum skargi kasacyjnej wymagają odniesienia się.

Istotnie art. 7 k.p.a. nakłada na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego i załatwienia sprawy. Nie można jednak przyjąć - jak chce autor skargi kasacyjnej - by w ramach tego obowiązku mieściło się instruowanie strony, jakie czynności winna podjąć. Brak takiego działania ze strony organu nie narusza też prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Co do zasady - na mocy objętego skargą kasacyjną art. 9 k.p.a. - organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 13 maja 2010 r. II GSK 578/09 powyższa regulacja wskazuje, że obowiązek udzielenia stronie informacji należy wprawdzie rozumieć możliwie szeroko, ale zawsze w zakresie prowadzonego przez organ postępowania. Informacja udzielana stronie w granicach przedmiotu postępowania powinna być zatem należyta i wyczerpująca, jednakże należy odróżnić ją od doradztwa prawnego w sprawie. W rozpoznawanej sprawie nadto skarżący z jednej strony upatrywał naruszenia art. 9 k.p.a. w tym, że w toku postępowania nie został poinformowany o konieczności złożenia stosownego oświadczania, jednocześnie jednak utrzymywał, iż brak takiego oświadczenia jest brakiem formalnych, jak i że takie oświadczenie w istocie złożył. Tak sformułowany zarzut nie uzasadnia zatem wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. Fakt zaś, że strona nie godzi się z treścią rozstrzygnięcia, nie znaczy, że Sąd błędnie nie dostrzegł wadliwości uzasadnienia kontrolowanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) oraz naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Godzi się zauważyć, że w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego strona podniosła też błędną wykładnię art. 15 ust. 5 w zw. z art. 23 a ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy - polegająca na uznaniu, że stosowane oświadczenia musi zostać dołączone do wniosku o przyznanie rekompensaty. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje jednak, że Sąd I instancji nie wyraził takiego poglądu. Stwierdził zaś, że producent ubiegający się o rekompensatę powinien zrzec się indywidualnej ilości referencyjnej z rezerwy krajowej najpóźniej w dniu złożenia wniosku.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd ten został skutecznie podważony zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ww. przepis obliguje sąd m.in. do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia podstawy prawnej i jej wyjaśnienia oraz do odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi i stanowisk stron.

Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika z jakich regulacji Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, iż zrzeczenie się indywidualnej ilości referencyjnej z rezerwy krajowej nie może być skutecznie złożone po dniu złożenia wniosku o przyznanie rekompensaty. Odnosząc się do twierdzeń strony o złożeniu stosownego oświadczenia na etapie postępowania odwoławczego Sąd I instancji poprzestał na wyrażeniu poglądu, że "zrzeczenie się późniejsze nie może wywołać pożądanego skutku". W tym stanie rzeczy pogląd ów nie poddaje się kontroli a wadliwość uzasadnienia w tym zakresie dotyczy kwestii mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Już z tych względów wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku należało uwzględnić. Ponowne rozpoznanie sprawy wymaga uwzględnienia, że w postępowaniu prowadzonym na gruncie ustawy o organizacji rynku mleka /.../ co do zasady nie została wyłączona dwuinstancyjność postępowania, wobec czego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji. Wzięcia pod uwagę przy tym wymagały będą też szczególne regulacje zawarte w ww. ustawie - w szczególności dotyczące terminów składania wniosków o przyznanie rekompensaty (art. 23 c ust. 5), zgłaszania zapotrzebowań środków finansowanych przeznaczonych na przyznanie rekompensat (art. 23 d ust. 1) jak i zasad rozpatrywania wniosków (art. 23 d ust. 5).

W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.