Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1009/00
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2002-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Regulacja zawarta w ust. 4 art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ prowadzi do wniosku, że w stosunku do robót, które zostały już wykonane zbędnym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania bądź nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielanie pozwolenia na ich wznowienie. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego powinien od razu wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli nie będzie możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem albo określającą czynności, jakie należy wykonać w tym celu i w celu uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

TEZY

Regulacja zawarta w ust. 4 art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ prowadzi do wniosku, że w stosunku do robót, które zostały już wykonane zbędnym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania bądź nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielanie pozwolenia na ich wznowienie. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego powinien od razu wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli nie będzie możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem albo określającą czynności, jakie należy wykonać w tym celu i w celu uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Feliksa K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rz. z dnia 12 maja 2000 r. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - skargę oddala.


UZASADNIENIE

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rz. decyzją z dnia 12 maja 2000 r. (...), po rozpoznaniu odwołania Feliksa K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rz. z dnia 20 marca 2000 r. nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 5,10 x 7,40 m, zlokalizowanego na działce nr 705 w P. gmina Ś., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej zostało stwierdzone, że organ I instancji decyzją z dnia 20 marca 2000 r. nakazał Feliksowi K. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 5,10 x 7,40 m zlokalizowanego na działce nr 705 w P., usytuowanego kolizyjnie w stosunku do gazociągu wysokoprężnego 0 700 mm przebiegającego przez ww. działkę.

Feliks K. w odwołaniu od tej decyzji stwierdził, że nie posiada środków finansowych potrzebnych na likwidację wspomnianej wyżej kolizji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w czasie realizacji budynku gospodarczego inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją z dnia 7 września 1987 r. (...) Naczelnika Gminy Ś. i usytuował budowany obiekt niezgodnie z projektem tj. w odległości 5,70 - 8,20 m od gazociągu wysokiego ciśnienia 0 700 mm przebiegającego przez działkę nr 705, co stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Podczas prowadzonego postępowania umożliwiono Feliksowi K. wykonanie czynności doprowadzających przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z przepisami, z czego nie skorzystał. Z uwagi na istniejące zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz realizację obiektu, podjęta została decyzja o rozbiórce obiektu zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 tegoż przepisu Prawa budowlanego.

Feliks K. wniósł na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący w szczególności zarzuca, że kolizja budynku gospodarczego z gazociągiem 0 700 mm na działce nr 705 w P. powstała w wyniku pomyłki i niedopatrzenia urzędów państwowych podczas wykonywania planu zagospodarowania jego działki. Stąd też obciążanie go kosztami likwidacji zaistniałej kolizji jest drastycznie krzywdzące i wraz z żoną nie są w stanie im podołać, tak pod względem finansowym i innym /wiek, zdrowie/. Naruszenie przepisów nastąpiło w wyniku niewłaściwego wydania pozwolenia na budowę, a więc przysługuje mu roszczenie o odszkodowanie do organu, który udzielił tego pozwolenia tj. do Urzędu Gminy Ś. Pozwolenie na budowę udzielone zostało decyzją Naczelnika Gminy Ś. z dnia 7 lipca 1987 r. (...), a gdy budynek gospodarczy podpiwniczony był wybudowany okazało się, że jest on usytuowany w odległości 8,20 m i 5,70 m od gazociągu 0 700 mm /zamiast wymaganej 30 m/. Wojewoda Rz. stwierdził nieważność decyzji ww., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. utrzymał jego decyzję w mocy. Skarżący podniósł również, że w chwili nabycia działki nr 705 w 1980 r. nie wiedział o istnieniu podziemnego gazociągu, prace projektowe zlecił w 1987 r. do Zakładu Obsługi Inwestycyjnej w Rz. i opracowaną dokumentację złożył w Urzędzie Gminy Ś. Budowa rozpoczęta została po uzyskaniu pozwolenia na budowę we wrześniu 1987 r. W maju 1990 r., gdy budynek był zakończony został poinformowany przez pracownika Zakładu Gazowniczego w Rz. o zaistniałej kolizji. Działka jest na tyle długa, że zmieściłby się na niej budynek w odległości ponad 60 m od gazociągu, jednak jego sugestię by w zamian za rozbiórkę istniejącego budynku wybudować "sobowtóra" na samym szczycie działki zbytu "ironicznym żachnięciem" i stwierdzeniem, że jest to niewykonalne. Przez kilkunastoletni okres utarczek i pseudonegocjacji wyczuwało się, że jedynym satysfakcjonującym rozwiązaniem dla Zakładu Gazowniczego w Rz. i "współdziałających" z nim urzędów jest rozbiórka budynku, bez żadnych konsekwencji dla urzędów "w głównej mierze ponoszących winę za zaistniałą sytuację". Budynek gospodarczy tak jak każdemu działkowiczowi jest mu bardzo potrzebny. Skarżący zwrócił się o pomoc w takim pokierowaniu sprawami, aby najpierw powstał "sobowtór" jego budynku w niekolizyjnym miejscu a następnie został rozebrany konfliktowy pierwowzór.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i również powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest dokonywana z punktu widzenia zgodności z prawem podjętych przez organy administracji publicznej działań /art. 21 ustawy/. Przy dokonywaniu kontroli zaskarżonych do Sądu aktów Sąd ma zatem obowiązek dokonania oceny ich legalności, nie będąc przy tym związanym tak treścią, jak i zakresem żądań zawartych w skardze /art. 51 ustawy o NSA/. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostawczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2 - 3 powyższej ustawy. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa i w konsekwencji, zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.

Otóż w myśl art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 - jest to termin 2 miesięcy liczony od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych /tzw. termin ważności postanowienia ww./ - właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Z kolei zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy przepisy ust. 1 - 3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 /chodzi tu o wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, bądź w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, względnie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach/. Regulacja zawarta w ust. 4 art. 51 Prawa budowlanego prowadzi zatem do wniosku, że w stosunku do robót, które zostały już wykonane zbędnym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania bądź nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielanie pozwolenia na ich wznowienie. W takim więc przypadku organ nadzoru budowlanego powinien od razu wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli nie będzie możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem albo określającą czynności, jakie należy wykonać w tym celu i w celu uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

Z dołączonej do akt dokumentacji sprawy bezspornie wynika, że budynek gospodarczy na działce nr 705 w P. zrealizowany został na podstawie decyzji Naczelnika Gminy Ś. z dnia 7 września 1987 r. (...) w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń wynikających z tej decyzji. Przedmiotowy budynek usytuowany bowiem jest w odległości 5,70 - 8,20 m od gazociągu wysokiego ciśnienia 0 700 mm /przebiegającego przez działkę skarżącego/, podczas gdy według planu zagospodarowania działki nr 705 odległość ta winna wynosić 23 m. Zauważyć również należy, o czym nie wspominają organy orzekające w sprawie, że wymiary przedmiotowego budynku nie odpowiadają określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Materiał aktowy sprawy nadto wykazuje, że skarżącemu podczas postępowania administracyjnego umożliwiono wykonanie robót w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Skarżący na powyższe ostatecznie nie wyraził zgody, mimo że podczas oględzin w dniu 23 listopada 1998 r. taką zgodę wyraził "warunkowo", i nie jest to przez skarżącego kwestionowane. Materiał ten jednocześnie wykazuje, że postępowanie w sprawie rozbiórki przedmiotowego budynku wszczęte zostało w dniu 8 grudnia 1998 r. /a więc po stwierdzeniu przez Wojewodę Rz. nieważności decyzji z dnia 7 września 1987 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego/ i prawidłowym było przyjęcie przez organy obu instancji za podstawę rozstrzygnięcia in merito przepisów wyżej powołanych obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że na gruncie obowiązującego prawa materialnego - art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 tego artykułu - zasadnym było nakazanie skarżącemu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

Chybione jest stanowisko skarżącego, że o kolizji budynku gospodarczego z gazociągiem przebiegającym przez jego działkę został poinformowany przez pracownika Zakładu Gazowniczego w Rz. dopiero wówczas, gdy budowa tego budynku była już zakończona. Zważywszy, że plan zagospodarowania działki nr 705 będący załącznikiem decyzji o pozwoleniu na budowę wykazuje odległość 23 m, nie można zgodzić się ze skarżący w tym względzie.

Jak wyjaśniono na wstępie, Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem. Dlatego zarzut, jakoby nakazanie rozbiórki było drastycznie krzywdzące, nie mógł być przez Sąd rozważany, gdyż odnosi się on do merytorycznej słuszności zaskarżonej decyzji, a nie do jej zgodności z prawem. Natomiast odnosząc się do wniosku skarżącego "o pomoc w takim pokierowaniu sprawy...", który w istocie rzeczy dotyka kwestii odszkodowania za poniesioną szkodę wskutek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 par. 1 Kpa wskazać należy, iż kwestia ta pozostaje poza zakresem kontroli Sądu /wyznaczonym przez przedmiot zaskarżonej decyzji/. Również podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego w tym zakresie, z przyczyn na wstępie wyjaśnionych /pozostaje poza zakresem kompetencji tego Sądu/.

Z tych przyczyn na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skarga została oddalona.