Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1036/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 j ust. 3, art. 6o
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi A w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 6.917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej po ponownym rozpatrzeniu sprawy z odwołania A z siedzibą w B. (dalej: strona, Spółdzielnia) od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...], sygn. [...] w przedmiocie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami w miesiącach: wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2013 r. w całym 2014 r. oraz w styczniu, lutym, marcu kwietniu, maju, czerwcu i lipcu 2015 r. na nieruchomości przy ul. [...] w B., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 6q i art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1289, dalej: u.c.p.g.) oraz art. 1,2, 17, 18 i 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.) utrzymaoł w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie opisano dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione w sprawie ustalenia faktyczne.

W tym zakresie wskazano, że w dniu 28 marca 2013 r. przedstawiciel Spółdzielni złożył deklarację DGO-2 o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w B., przy ul. [...]. W dokumencie tym wskazał, że deklaruje selektywne zbieranie wytworzonych odpadów, które będą gromadzone w pojemnikach umiejscowionych w altance obok budynku ul. [...] w B. Niniejsza nieruchomość jest nie jest zamieszkała przez mieszkańców, na jej terenie znajdują się wyłącznie przedsiębiorstwa i punkty usługowe. W deklaracji podano, że na terenie nieruchomości znajdują się: sklep lub inny lokal handlowy, zatrudniający 47,5 pracowników, lokal gastronomiczny z 70 miejscami konsumpcyjnymi, biuro lub inny zakład usługowy zatrudniający 52 pracowników, szpital lub dom opieki z 6 łóżkami, przychodnia lub gabinet lekarski zatrudniający 5 osób oraz siedziba B zatrudniająca 25 pracowników. Spółdzielnia złożyła zapotrzebowanie na 2 sztuki pojemników o pojemności 1100 l na odpady suche, odbierane 4 razy w miesiącu oraz na pojemnik na odpady mokre, odbierany 4 razy w miesiącu. Łączna miesięczna kwota za gospodarowanie odpadami komunalnymi została zadeklarowana w wysokości [...] złotych i obejmowała odbiór 12 sztuk pojemników na odpady w ciągu miesiąca.

Kolejną deklaracją z dnia 27 czerwca 2013 r. dokonano korekty wcześniej zgłoszonych danych, podnosząc liczbę odbiorów pojemników na odpady do 26

w skali miesiąca w tym 3 pojemniki o pojemności 1100 l odbierane 6 razy

w miesiącu oraz pojemnik na odpady mokre o pojemności 1100 l odbierany 8 razy w miesiącu.

W kolejnych deklaracjach z dnia: 3 czerwca 2014 r., z 25 czerwca, z 3 października 2014 r. oraz z dnia 13 lipca 2015 r. zmieniano dane co do ilości lokali i pracowników. Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została zmieniona na kwotę [...] zł.

Spółka C S.A., odbierająca na zlecenie miasta odpady z terenu nieruchomości, w oparciu o art. 9f u.p.c.g. zgłosiła, że na przedmiotowej nieruchomości odpady są zbierane w sposób nieselektywny. Dokumentując zaistniałe okoliczności przedstawiła raport odbiorów odpadów wraz z załączoną do nich dokumentacją fotograficzną z 9 lutego 2015 r., z którego wynika, że odpady zostały zgromadzone w sposób zmieszany w dniach 16 i 23 stycznia 2015 r. w pojemnikach na odpady mokre. Z kolei w raporcie z dnia 10 sierpnia 2015 r. oraz z piśmie C S.A. z dnia 6 sierpnia 2015 r. ujawniono, że w dniach 17 lipca 2015 r. stwierdzono w dwóch pojemnikach nieselektywną zbiórkę odpadów, które 20 lipca 2015 r. zostały odebrane jako zmieszane.

Z pisma C S.A. z dnia 24 marca 2015 r. wynika, że w okresie od sierpnia 2013 r. do grudnia 2014 r. odebrano z przedmiotowej nieruchomości ilości segregowanych odpadów przedstawione w tabeli zawartej na str. 3 zaskarżonej decyzji. W piśmie tym przedsiębiorca odbierający odpady z nieruchomości oświadczył, że nie posiada dokumentacji zdjęciowej dotyczącej odbiorów z tej posesji.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji, dnia 8 czerwca 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. w oparciu o art. 122 i 155 o.p. wezwano stronę do przedłożenia wyjaśnień dotyczących dowodów potwierdzających zgłaszanie interwencji pisemnych, e-mailowych dotyczących otrzymanych harmonogramów odbioru odpadów komunalnych z przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi z dnia 24 czerwca 2015 r. Spółdzielnia poinformowała, że podtrzymywała dane w zgłoszonych przez siebie deklaracjach DGO-2 i nie zgłaszała interwencji dotyczących otrzymanych harmonogramów odbiorów odpadów komunalnych i nie wnosiła o zmianę częstotliwości ich odbioru z nieruchomości. Twierdzenia odwołującej potwierdziła C S.A. w piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r.

Z pism C S.A. z dnia 26 czerwca oraz z 6 sierpnia 2015 r. wynika, że w okresie od stycznia do maja 2015 r. z przedmiotowej nieruchomości odebrano ilości segregowanych odpadów przedstawione w tabeli zawartej na str. 4 zaskarżonej decyzji. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 17 lipca 2015 r. z udziałem przedstawicieli Spółdzielni oraz podmiotu odbierającego odpady, organ I instancji stwierdził nieprawidłowości w sposobie zbierania i segregacji odpadów. W pojemniku na odpady mokre stwierdzono niezachowanie selektywnej zbiórki odpadów. Ponadto w jednym z trzech pojemników na odpady suche stwierdzono odpady zmieszane. Z wykonanych oględzin została sporządzona dokumentacja fotograficzna, wskazująca na zmieszanie odpadów w pojemnikach na odpady mokre.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji w oparciu o art. 6o i 6q u.c.p.g. oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 i art. 53 § 1, § 3, § 4 o.p. oraz akty prawa miejscowego - uchwały Rady Miejskiej w Bielsku - Białej określił Spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na przedmiotowej nieruchomości za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r., wszystkie miesiące 2014 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2015 r. w kwotach podanych na str. 5 zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ I instancji zastrzegł możliwość pobrania odsetek od zaległości, wskazując sposób ich obliczenia.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przeprowadzone przez niego czynności sprawdzające wykazały niezgodność danych zawartych w złożonych przez Spółdzielnię deklaracjach w zakresie dotyczącym wysokości opłaty za odbiór odpadów komunalnych w okresie od września 2013 r. do lipca 2015 r.. Strona zadeklarowała bowiem w tych miesiącach selektywny odbiór odpadów komunalnych, podczas gdy ustalenia postępowania jednoznacznie wskazują, że odpady były zbierane w sposób zmieszany. Ponadto podatnik zadeklarował miesięczny odbiór odpadów na poziomie nie przekraczającym 26 odbiorów pojemników. Opisując stan faktyczny w sprawie organ I instancji podał, że w dniach: 16 i 23 stycznia 2015 r. w pojemniku o pojemności 1100 l na odpady "mokre", znajdujących się na terenie przedmiotowej nieruchomości C S.A. stwierdziła, że są one zmieszane z innymi odpadami. Ponadto do ujawnienia zmieszania odpadów w pojemnikach na odpady frakcji "suchej" i "mokrej" doszło także w dniu 17 lipca 2015 r. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą jednoznacznie, że opady są zbierane są w sposób nieselektywny, a ilość odebranych pojemników znacznie przekracza zadeklarowane wartości. Organ I instancji wskazał też sposób wyliczenia kwot za wywóz odpadów.

W odwołaniu od powyższej decyzji wniesiono o jej uchylenie w części dotyczącej opłaty za odpady segregowane oraz orzeczenie, że opłata za wskazane miesiące należna jest w wysokości zgodnej z deklarowaną ilością wywozów jak również, że w miesiącu styczniu 2015 r. brak jest podstaw do obciążenia odwołującej się Spółdzielni opłatą za odpady zmieszane. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów dotyczących wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez zastosowanie podwyższonej opłaty, "mimo że brak było po temu jakichkolwiek podstaw prawnych". Skarżąca podniosła, że nie kwestionuje naliczenia opłaty za lipiec 2015 r. z uwagi na potwierdzenie okoliczności zmieszania odpadów w czasie oględzin z udziałem odwołującej W pozostałym zakresie strona stanęła na stanowisku, że wywóz ponad normę zadeklarowanych odpadów nie został przez Spółdzielnię zlecony i w tej sytuacji nie ma podstaw do obciążenia jej opłatami. Dodała, że podstawą odbioru odpadów są dane zawarte w deklaracji, a nie harmonogram wywozu przedłożony przez firmę świadczącą usługi w tym zakresie. Brak jest tym samym podstaw do obciążenia Spółdzielni opłatami za wywożoną większą ilość odpadów niż wynikała z zamówionych pojemników. Strona zarzuciła też organowi brak wskazania, jakie czynności sprawdzające podjął w celu określenia faktycznej ilości i rodzaju wywożonych odpadów.

Przekazując sprawę do organu odwoławczego organ I instancji wskazał w szczególności, że właściciel nieruchomości jest odpowiedzialny za dopilnowanie wystawienia do odbioru zadeklarowanej liczby pojemników.

Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez wskazanie zarzutów przeciw decyzji strona wskazała na:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6o u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba jego zastosowania co do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za styczeń 2015 r. i zastosowanie podwyższonej opłaty, mimo że brak było ku temu podstaw,

2.Naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

a) art. 165 § 1, 165 § 2, 165 § 4 o.p. poprzez prowadzenie postępowania i zbieranie dowodów w niniejszej sprawie pomimo braku postanowienia o wszczęciu postępowania, które zostało wydane dopiero w dniu 8 czerwca 2015 r.,

b) art. 190 § 1 i art. 190 § 2 o.p. poprzez niedopuszczenie Spółdzielni do czynności dowodowych (określanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako "czynności sprawdzające") przeprowadzonych przez organ administracyjny w okresie od września 2013 r. do czerwca 2015 r. oraz uniemożliwienie złożenia stosownych wyjaśnień,

c) art. 191 o.p. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że czynności sprawdzające przeprowadzone przez organ dają podstawę do ustalenia wyższej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tytułu większej ilości odbieranych odpadów niż zadeklarowane, jak i większej częstotliwości niż wynikającej ze złożonej deklaracji, jak również uznanie, że odpady zgromadzone w styczniu 2015 r. były w części odpadami zmieszanymi,

d) art. 187 § 1 o.p. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego, a to: brak wykazania, że Spółdzielnia zwiększyła w deklaracji miesięczną częstotliwość wywozu odpadów, brak wykazania, że faktycznie z przedmiotowej nieruchomości wywieziono wskazaną w decyzji ilość odpadów, znacznie przekraczającą ilość zadeklarowaną przez Spółdzielnię, brak wykazania, że w miesiącu styczniu wywieziono dwa pojemniki z odpadami zmieszanymi.

W odwołaniu podniesiono także, iż organ I instancji, prowadząc w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe za okres od września 2013 r. do czerwca 2015 r. nie zawiadomił strony o podejmowanych przez siebie działaniach, przez co nie uczestniczyła ona w czynnościach tego postępowania i nie mogła złożyć stosownych wyjaśnień w sprawie.

W ramach czynności związanych z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym Spółdzielnia podtrzymała treść wniesionego odwołania i złożonych deklaracji DGO-2. Zakwestionowała wywóz wyższej ilości odpadów, niż wykazano to w deklaracji sporządzonej w oparciu o dane statystyczne. Zanegowała, aby odpady wykazane w raportach zostały odebrane z przedmiotowej nieruchomości. Dodała, że raporty dotyczące zbiórki odpadów są nierzetelne i zawierają błędy. Prawidłowe są natomiast jedynie ustalenia poczynione w trakcie wizji lokalnej. Podniosła też brak informacji co do zdarzeń związanych z nieselektywną zbiórką odpadów.

Odpowiadając na zarzuty skarżącej pełnomocnik organu I instancji podał, że częstotliwość wywozu odpadów została określona w oparciu o dane uzyskane z "C SA." Dodał, że organ I instancji dopiero w styczniu 2015 r. powziął wątpliwości co do danych wykazanych w deklaracjach i wówczas podjął działania mające na celu ustalenie wysokości opłat za cały okres, za który złożone zostały deklaracje.

W dniu 31 grudnia 2015 r. organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. W odpowiedzi organ I instancji powiadomił, że obowiązkiem przedsiębiorcy odbierającego odpady jest odbiór każdej ilości odpadów z nieruchomości niezamieszkałych. Obowiązek ten wynika z opisu przedmiotu zamówienia publicznego, stanowiącego załącznik do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ). Nadto przedsiębiorca odbierający odpady jest obowiązany powiadomić o dokonanych nadwyżkach w obiorze odpadów w składanych Gminie raportach. Zdaniem organu I instancji w składanej deklaracji właściciel nieruchomości określa jedynie proponowaną, a nie faktyczną częstotliwość odbioru odpadów. Z kolei przedsiębiorca odbierający odpady, uwzględniając rodzaj nieruchomości ustala harmonogram odbioru odpadów i dostarcza go do właściciela nieruchomości. Właściciel nieruchomości, który nie zgadza się z harmonogramem odbioru może go reklamować. Wówczas przedsiębiorca wywożący odpady w imieniu gminy jest obowiązany dostosować harmonogram do indywidualnych potrzeb właściciela.

Organ I instancji podał także, iż minimalna częstotliwość odbiorów odpadów jest określona w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bj. Właściciel nieruchomości w złożonej deklaracji wskazuje natomiast lokalizację pojemników na odpady, w której firma wywozowa dokonuje ich opróżnienia. Taką lokalizację wskazała Spółdzielnia podając, że odpady będą odbierane z altanki śmietnikowej, do której Spółdzielnia przekazała klucze spółce C S.A. Nadto podano, że organ I instancji pismem z dnia 9 kwietnia 2015 r. poinformował odwołującą o nadwyżkach w odbiorze odpadów w okresie od sierpnia 2013 r. do grudnia 2014 r. Do postępowania odwoławczego organ I instancji załączył dodatkowo: formularz "zapotrzebowania na pojemniki/kontenery (składane z deklaracją DGO-2), podpisany przez przedstawicieli Spółdzielni, z którego wynika, że proponowana częstotliwość odbioru odpadów suchych obejmuje 3 pojemniki o pojemności 1100 litrów na odpady suche odbieranych 6 razy w miesiącu oraz pojemnik o pojemności 1100 litrów na odpady mokre odbierany 8 razy w miesiącu, odpis pisma stanowiący załącznik nr 10 do akt postępowania, z którym odwołująca zapoznawała się w toku postępowania oraz harmonogramy odbioru odpadów. W załączonych harmonogramach ujęto ilość odbiorów odpadów w okresie od sierpnia 2013 r. do czerwca 2015 r., z których wynika: że w sierpniu 2013 r. ustalono 4 - krotny odbiór odpadów mokrych i 4 - krotny odbiór odpadów suchych, we wrześniu 2013 r. - 8 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w październiku i listopadzie 2013 r. - 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w grudniu 2013 r. - 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i 8 - krotny suchych, w styczniu 2014 r. - 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w lutym i marcu 2014 r.- 8 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w kwietniu i maju 2014 r.- 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w czerwcu 2014 r. - 8 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w lipcu, sierpniu, wrześniu i październiku 2014 r. - 9 krotny odbiór odpadów mokrych i suchych; w listopadzie 2014 r. - 8 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w grudniu 2014 r. - 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w styczniu 2015 r. - 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w lutym 2015 r. - 8 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych; w marcu i kwietniu 2015 r. 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w maju 2015 r. - 8 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych, w czerwcu 2015 r. 9 - krotny odbiór odpadów mokrych i suchych.

Wymienione wyżej harmonogramy zostały doręczone Spółdzielni. Na każdym z harmonogramów naniesiono pouczenie, zgodnie z którym "Uwagi i skargi w sprawie usług świadczonych przez C S.A. dotyczących np. nieterminowych odbiorów odpadów, braku odbioru odpadów lub niedostarczenia pojemnika należy zgłaszać Organizatorowi odbioru odpadów".

Po przeprowadzonym i opisanym powyżej postępowaniu organ odwoławczy w dniu [...] wydał decyzję uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] i przekazującą temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium doszło do przekonania, że brak było pełnych podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który wymaga rozszerzenia i ponownej oceny w oparciu o zasady postępowania podatkowego, określone w art. 121 § 1 i art. 122 o.p. Ponadto poleciło organowi I instancji dokonanie ponownej wnikliwej analizy zgromadzonych w sprawie materiałów pod kątem zaistnienia nadwyżek w odbiorze odpadów komunalnych w okresie od sierpnia 2013 r. do lipca 2015 r. Organ I instancji miał też uzupełnić brakujące dane w raportach za okres od sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. o dane GPS i poświadczenia kierowców lub innych pracowników C S.A., którzy mieli wywozić odpady z przedmiotowej nieruchomości we wskazanym powyżej okresie, a także zweryfikować, czy zaistniałe w sprawie okoliczności, a przede wszystkim samodzielne i niekontrolowane działanie przedsiębiorcy odbierającego odpady stanowiło uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. Organ I instancji miał też rozważyć przesłuchanie przedstawiciela odwołującej w trybie art. 199 o.p. co do okoliczności związanych z opróżnianiem pojemników na odpady w okresie od sierpnia 2013 r. do lipca 2015 r. i udziału w tym procesie właściciela nieruchomości. Organ I instancji był zobowiązany również do podjęcia innych czynności zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału w tym postępowaniu.

Skarga na to rozstrzygnięcie została uwzględniona wyrokiem WSA

w Gliwicach z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 356/16, który uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził naruszenie art. 233 § 2 o.p. i zarzucił, że organ odwoławczy nie wskazał, z jakich przyczyn nie zastosował art. 229 o.p. Ocena ta wynika z porównania zebranego w sprawie materiału dowodowego z tymi dowodami, o które, zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego, materiał ten ma zostać uzupełniony. Sąd uznał, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, że brak uzasadnienia przez organ odwoławczy postawionych zarzutów co do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, zalecenia organu odwoławczego - zakres faktów jakie mają być przedmiotem dowodzenia oraz ilość dowodów, o które ma zostać uzupełniony materiał dowodowy, że - wobec braku przesłanek zastosowania art. 233 § 2 o.p. - organ odwoławczy był uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Jednocześnie Sąd nadmienił, że zawężenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym nie wyłącza dopuszczalności pozyskania nowych dowodów i uwzględnienia ich przy rozstrzyganiu sprawy. Stanowisko Sądu wynikało i z tej przyczyny, że nie. można było wykluczyć, biorąc pod uwagę kilkukrotne wezwania organu I instancji kierowane do C S.A. o przedłożenie kompletnych danych dotyczących faktycznej ilości i wielkości odebranych pojemników z odpadami komunalnymi, potwierdzonych systemem GPS oraz dokumentacji zdjęciowej z przedmiotowej nieruchomości, iż w sprawie zostały wyczerpane możliwości uzyskania dalszych dowodów, prócz dowodu z zeznań skarżącej, co w razie oddalenia skargi, przyczyniłoby się do odsunięcia w czasie wydania decyzji ostatecznej o charakterze merytorycznym. Jednocześnie Sąd polecił organowi odwoławczemu uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku i rozpoznanie sprawy merytorycznie, respektując prawo skarżącej do rozpatrzenia sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu podatkowym.

Wykonując w całości zalecenia zawarte w powyższym wyroku Kolegium postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. poleciło organowi I instancji uzupełnienie dowodów w sprawie poprzez wykonanie następujących czynności:

1.uzupełnienie brakujących danych w raportach odbiorów odpadów za okres od sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. o dane GPS i poświadczenia kierowców oraz innych pracowników C S.A.;

2.uzupełnienie materiału postępowania o uwierzytelniony odpis umowy pomiędzy Gminą Miejską B. a przedsiębiorcą odbierającym odpady wraz z załączoną do niej Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia, stanowiącą podstawę sporządzenia raportów odbiorów odpadów przez przedsiębiorcę odbierającego odpady z przedmiotowej nieruchomości:

3.udzielenie informacji o obowiązujących w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. procedurach w przypadku ujawnienia przekroczenia limitów odpadów i sposobu informowania o tych incydentach właścicieli nieruchomości oraz podejmowanych działaniach, mających na celu zapobieganie takim sytuacjom w przyszłości;

4.dołączenie do materiałów postępowania Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Miejskiej B., obowiązującego w okresie od 1 września 2013 r. do 31 lipca 2015 r.;

5.przesłuchanie w charakterze świadków pracowników przedsiębiorcy odbierającego odpady z przedmiotowej nieruchomości w okresie od 1 września 2013 r. do 31 lipca 2015 r. w celu ustalenia:

a) w jakich terminach były odbierane odpady komunalne

b) czy pracownicy mieli dostęp do altany śmieciowej na terenie nieruchomości i samodzielnie bez konieczności korzystania z opieki zarządcy domu odbierali odpady komunalne;

c) w jakich terminach były odbierane odpady komunalne z terenu nieruchomości przy ul. [...];

d) czy niezależnie od wypełnienia pojemnika odpadami komunalnymi tj. czy był on pusty, wypełniony częściowo lub pełny w raporcie odnotowywano, że został odebrany jako pojemnik o konkretnej pojemności odpadów;

e) czy puste pojemniki na odpady komunalne w momencie odbioru odpadów były sklasyfikowane jako te, które zostały odebrane jako pełne;

f) czy była sporządzana dokumentacja w tym dokumentacja fotograficzna dotycząca odbioru odpadów znajdujących się w pojemnikach na odpady komunalne.

Organ I instancji wykonał te zalecenia, przedstawił pełne dane dotyczące faktycznej ilości i wielkości odebranych pojemników z odpadami komunalnymi, potwierdzonych systemem GPS z przedmiotowej nieruchomości.

Materiał dowodowy został też uzupełniony o stosowne umowy z dnia 14 czerwca 2013 r., z dnia 30 grudnia 2014 r. i z dnia 8 czerwca 2015 r. pomiędzy Miastem B. a C S.A., których przedmiotem jest wykonanie zleconej przez Miasto B. usługi polegającej na odbiorze odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w B. i ich dostarczanie do D SA. w B. Umowy zostały zawarte w drodze zamówienia publicznego i zawierają regulacje co do odbiorów odpadów, w tym od nieruchomości pozostających we władaniu, bądź zarządzie odwołującego w okresie objętym zaskarżoną decyzją.

W postępowaniu odwoławczym uzupełniono też materiał sprawy o akty prawa miejscowego - Regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B., przyjęty uchwałami Rady Miejskiej nr XXV/640/2012 z dnia 20 grudnia 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 1312) oraz nr XLVII/1130/2014 z dnia 13 listopada 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2014 r., poz. 6097).

Przesłuchano też świadków Ł.S., W.S., Z.R. i Ł.S. - pracowników przedsiębiorcy odbierającego odpady, którzy odbierali odpady z terenu przedmiotowej nieruchomości. Świadkowie zeznali, że z terenu tej nieruchomości odpady były odbierane z altany śmietnikowej zgodnie z harmonogramem odbioru odpadów. Klucze do altany śmietnikowej przekazał im właściciel nieruchomości. Odnosząc się do sposobu odbioru odpadów świadkowie podali, że jeżeli pojemnik jest pusty, to nie jest on odbierany, a jeśli jest wypełniony, to poziom tego wypełnienia jest oceniany przez kierowcę i odnotowany w notatce służbowej. Podkreślili, że na tej nieruchomości nie było takiej sytuacji, aby pojemniki były wypełnione tylko częściowo. Zawsze były one wypełnione w całości albo ponad stan. Dodali, że w altanie śmietnikowej gromadzone są odpady od wielu najemców pawilonów, a czasami dochodzi do zwiększenia w limitach odpadów. Nie było też takich sytuacji, w których pojemniki puste były przystawiane do śmieciarki

i oznaczane jako pełne. Ponadto częściowo wypełnione pojemniki były opróżniane

i klasyfikowane jako odebrane, z obawy o ewentualne interwencje mieszkańców dotyczące nieodebrania odpadów komunalnych. Ponadto, w sytuacji nieprawidłowości w zbieraniu odpadów była sporządzana dokumentacja fotograficzna.

Zeznania świadków Kolegium oceniło jako w pełni wiarygodne. Nie ma w nich sprzeczności, a ponadto korespondują one w pełni z całością zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego. Odnotować należy również, że odwołujący zaznajamiając się z aktami w dniu 20 marca 2017 r. oraz podczas rozprawy w dniu

9 marca 2017 r. nie kwestionował złożonych przez świadków zeznań, podobnie jak nie kwestionował pozostałego materiału dowodowego.

Podczas rozprawy w dniu 9 marca 2017 r. pełnomocnik Spółdzielni wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym wymierzenia opłaty za okres od września 2013 r. do lipca 2015 r., ale tylko w części obejmującej opłaty za odpady segregowane. Ponadto wniósł o orzeczenie, że opłata za wskazane miesiące należna jest w wysokości zgodnej z deklarowaną ilością wywozów, jak również że w styczniu 2015 r. brak jest podstaw do obciążenia odwołującej za odpady zmieszane. Spółdzielnia uregulowała bowiem swoje zobowiązania w zakresie nieselektywnej zbiórki odpadów za lipiec 2015 r. Oświadczył nadto, że nie składa dalszych wniosków dowodowych w sprawie. Z kolei przedstawiciele organu I instancji podali, że organ gminy stara się elastycznie podchodzić do kwestii związanych ze zbieraniem odpadów przez właścicieli nieruchomości. Dodał, że w zaistniałej sytuacji, gdy ilość odpadów zebranych jest większa od ilości zadeklarowanej zastosowanie znajduje art. 6j ust. 3 u.c.p.g. w brzmieniu sprzed swojej nowelizacji. Podkreślili ponadto, że właściciel nieruchomości ma możliwość zweryfikowania w organie I instancji ilości zebranych odpadów po uzyskaniu informacji o przekroczonych limitach wynikających z deklaracji. Stwierdził także, iż wysokość opłat za odbiór pojemników z odpadami jest bilansowana, tzn. organ podatkowy obliczając wysokość opłaty miesięcznej jako podstawę bierze dane z deklaracji, a następnie porównuje je z raportami odbioru odpadów. Następnie wskutek tej analizy, jeżeli ujawnione zostaną przekroczenia, jak i niedobory, to są one bilansowane do faktycznej ilości odebranych odpadów, która może być mniejsza lub większa niż zadeklarowana w deklaracji. Opłata jest jednak miesięczna i określana jest na podstawie pojemników i worków w danym miesiącu. Jednocześnie zaznaczył, że organ podatkowy nie dzieli opłaty z uwagi na stopień napełnienia pojemnika, albowiem nie ma takich możliwości prawnych. Wskazał, że sposób pobierania opłaty określa regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach oraz u.c.p.g. Z tych aktów prawnych wynika, że podstawą pobrania opłaty jest kwota ustanowiona odrębnymi aktami prawa miejscowego za pojemnik bądź worek z odpadami.

Z kolei przedstawicielka Spółdzielni podczas rozprawy wyjaśniła, że altana śmietnikowa przy przedmiotowej nieruchomości jest zamykana i zabezpieczona przed ingerencją osób trzecich. Z altany tej korzysta wiele podmiotów gospodarczych, ale głównym dostawcą odpadów jest sklep E oraz Biuro Spółdzielni. Dodała, że Spółdzielnia nie kwestionuje odbioru odpadów w okresach, w jakich zostało to wskazane w raportach. Wątpliwości jej natomiast budzą ilości odebranych pojemników. Wynikają one z nadmiarów odebranych odpadów przekraczających wartości wskazane w deklaracji. Zdaniem Spółdzielni przedsiębiorca odbierający odpady powinien odbierać ich ilości, nie przekraczając liczby wskazanej w deklaracji. Jeżeli pojawiłyby się nadwyżki w odbiorze odpadów, to przedstawiciel przedsiębiorcy odbierającego odpady powinien o tym niezwłocznie zawiadomić przedstawiciela odwołującej, który następnie we własnym zakresie podjąłby czynności porządkowe, tj. uporządkowanie altany śmietnikowej i samodzielne wypełnienie pojemników. Jeżeli sytuacja z przepełnieniem pojemników miałaby miejsce ponownie, to wówczas przedstawiciel przedsiębiorcy odbierającego odpady powinien ponownie zgłosić ten fakt właścicielowi nieruchomości, który nie podejmuje już działań porządkowych, ale występuje do organu podatkowego z korektą deklaracji bądź nową deklaracją określającą faktyczną ilość zgromadzonych odpadów.

Przedstawiciele organu I instancji odnosząc się do opisanej wyżej propozycji postępowania podali, że można by było wówczas przyjąć, że nadwyżki odpadów mogły być samodzielnie rozliczane przez właściciela nieruchomości. Wtenczas przedsiębiorca odbierający odpady odbierałby "łącznie pojemniki bez pozostałych odpadów zalegających na nieruchomości, a w tym przypadku w altanie śmietnikowej". Jednakże dla przyjęcia takiego działania obowiązkiem właściciela nieruchomości byłoby samodzielne przygotowanie odpadów do odbioru poprzez ich wystawienie w określonym miejscu na terenie nieruchomości albo przed nią. W sytuacji, gdy właściciel nieruchomości decyduje się przekazać klucze do altany śmietnikowej przedsiębiorcy odbierającemu odpady, to jest to interpretowane jako miejsce, w którym są przygotowane odpady do odbioru. Innymi słowy, jeżeli klucz do altany jest przekazany przedsiębiorcy odbierającemu odpady, to ten jest obowiązany odebrać wszystkie odpady danej frakcji zalegające w tej altanie. Rozumie się przez to bowiem taką okoliczność, że właściciel nieruchomości gromadząc odpady w altanie przygotował je do odbioru niezależnie od tego, czy zalegały one w pojemnikach czy obok nich. Powyższe okoliczności wynikają wyraźnie z przepisów art. 6j ust. 3 w związku z art. 6 m ust. 2 u.p.c.g. oraz z regulaminu o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, jak również z zawartych z przedsiębiorcą odbierającym odpady umów i załączonych do nich specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Dalej pełnomocnik Spółdzielni podał, że przedsiębiorca odbierający odpady odbierał je z większą częstotliwością niż zaproponowano to w zapotrzebowaniu na pojemniki. Harmonogram, jaki otrzymała Spółdzielnia nie korespondował z jej zapotrzebowaniem co do odbioru odpadów, a ilość zaproponowanych odbiorów wynikała z doświadczenia i wiedzy Spółdzielni w tym zakresie. Jednocześnie oświadczył, że Spółdzielnia nie wnosiła żadnych reklamacji co do częstotliwości odbioru odpadów. Dopiero w 2017 r. zgłosiła swoje zastrzeżenia co do harmonogramu, które zostały uwzględnione. Co więcej nowy harmonogram odpowiada ilościom gromadzonych i odbieranych odpadów z terenu nieruchomości. Ponadto C S.A. (obecnie C1 B.) nadal samodzielnie odbiera odpady z altany śmietnikowej.

Przedstawiciele organu I instancji ustosunkowując się do wyjaśnień strony podali, że ujęte w zapotrzebowaniu na pojemniki na odpady ilości odbiorów odpadów są jedynie propozycjami i nie mają charakteru wiążącego. Minimalną ilość odbiorów ustala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie B., a konkretną harmonogram odbioru odpadów, który może być zakwestionowany przez właściciela nieruchomości, co więcej może on na niego złożyć reklamację, co implikuje jego "ręczne" ustalenie w sposób zindywidualizowany do potrzeb właściciela nieruchomości.

Przedstawiciel Spółdzielni oświadczył, że pouczenie na harmonogramie odbiorów było mało precyzyjne i nie wskazywało na możliwość złożenia reklamacji co do częstotliwości odbioru odpadów. Nie zgłaszał też żadnych uwag co do warunków sanitarno - epidemiologicznych w czasie świadczonych usług w kwestionowanym okresie. Z kolei przedstawiciel organu I instancji zwrócił uwagę, że pozostawienie odpadów nieodebranych mogłoby być podstawą do zgłoszenia zagrożeń sanitarno - epidemiologicznych oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia korzystających z altany. Z uwagi na uchylenie tego zagrożenia odbierano je w całości z terenu altany.

Uzyskano również rozliczenie wpłat dokonywanych przez Spółdzielnię przygotowane przez organ I instancji. Potwierdzenia wpłat zostały przedstawione też przez pełnomocnika Spółdzielni wraz z pismem z dnia 10 maja 2017 r. Z kolei w piśmie z dnia 20 czerwca 2017 r. pełnomocnik Spółdzielni podniósł, że niezrozumiałe jest stwierdzenie, iż strona postępowania nieskutecznie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ II instancji odwołał się do art. 6c - 6r u.c.p.g. oraz uchwał Rady Miejskiej w Bielsku-Białej dotyczących wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. Wskazał w szczególności, że z problematyką ustalania preferencyjnej stawki dla właścicieli nieruchomości, którzy podjęli się selektywnego gromadzenia odpadów, wiąże się również stworzenie efektywnego mechanizmu kontroli, który umożliwiłby rzetelną weryfikację deklaratoryjnego sposobu określania, czy opłata za gospodarowanie odpadami ustalona dla danej nieruchomości powinna być obliczana w oparciu o stawkę dla selektywnej albo nieselektywnej metody gromadzenia odpadów. Ustawodawca w tym zakresie proponuje nietypowe rozwiązanie. Obowiązek kontroli wstępnej spoczywa bowiem na przedsiębiorcy, który na obszarze gminy będzie wykonywał zadania z zakresu gospodarowania odpadami. Na mocy art. 9f u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany powiadomić gminę, że odebrał odpady zebrane jako zmieszane, a więc zgromadzone w sposób niezgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie B. Wspomniany podmiot w zawiadomieniu musi wskazywać właścicieli nieruchomości łamiących przepisy ustawy w zakresie selektywnej zbiórki odpadów. Jak ustaliło Kolegium, w toku niniejszej sprawy spółka odbierająca odpady poinformowała organ I instancji o braku selektywnego zbierania odpadów w dniach 16 i 23 stycznia 2015 r. W tych dniach, w pojemnikach o pojemności 1100 l, przeznaczonych na odpady mokre znajdowały się odpady zmieszane. Ponadto ujawniono znaczne przekroczenia w odbiorze odpadów komunalnych z przedmiotowej nieruchomości (vide załączniki nr 11 i 12 akt organu I instancji). Tym samym przedsiębiorca odbierający odpady w imieniu gminy dopełnił obowiązku określonego w art. 9f u.c.p.g. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było wszczęcie postępowania w dniu 8 czerwca 2015 r., albowiem pojawiły się uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji w zakresie dotyczącym selektywnego zbierania odpadów, ilości zadeklarowanych pojemników do odbioru i wysokości zadeklarowanej opłaty.

Dalej organ II instancji zacytował treść art. 6o ust. 1 u.c.p.g., który stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Odwołując się do poglądów doktryny dotyczących obowiązków organów wynikających z zacytowanego przepisu organ odwoławczy wskazał, że jednoznaczne stwierdzenie, iż ilość odebranych pojemników przekracza liczbę określoną w deklaracji oraz zbieranie odpadów w sposób nieselektywny (zmieszany), przy zadeklarowaniu selektywnego ich zbierania stanowi uzasadnioną wątpliwość co do danych zawartych w deklaracji. Tym samym organ jednostki samorządu terytorialnego jest bezwzględnie zobligowany do wydania decyzji. Odnotowano przy tym, że art. 6 p u.c.p.g. został uchylony ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r. poz. 888), która weszła w życie w dniu 21 sierpnia 2013 r. W treści uzasadnienia projektu tej ustawy nie podano przyczyn uchylenia ww. przepisu ustawy.

Dalej, odwołując się do orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych, organ II instancji stwierdził, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 6 o u.c.p.g. jest zasadne. Przeprowadzone w sprawie postępowanie podatkowe przed organami obu instancji prowadzi do wniosku, że wydana w sprawie decyzja jest słuszna i w pełni zgodna z przepisami o.p. i u.c.p.g.

Na mocy art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Z ustępu drugiego tego artykułu wynika również, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Spółdzielnia realizowała obowiązek, o którym mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. przedkładając deklaracje w dniach: 28 marca 2013 r., 27 czerwca 2013 r., 3 czerwca 2014 r., 25 czerwca 2014 r., 3 października 2014 r. oraz 13 lipca 2015 r. W każdej z tych deklaracji wskazywała na selektywną zbiórkę odpadów i deklarowała wysokości opłaty odpowiadającej przyjętej formie zbierania i odbierania odpadów. Ponadto wskazywała różne ilości odbieranych odpadów. W pierwszej z deklaracji wskazała na 12 pojemników o pojemności 1100 l w skali miesiąca. Liczbę tą zwiększała w kolejnych deklaracjach, wskazując ostatecznie na 26 odbiorów w skali miesiąca i dokonując samoobliczenia opłaty w kolejnych deklaracjach. Kwestionując zadeklarowaną kwotę opłaty, organ I instancji na mocy art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 21 § 3 o.p. wydał słuszną decyzję.

Oceniając całość zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanym okresie doszło do nieselektywnej zbiórki odpadów i do przekroczeń w liczbie zbieranych odpadów. Z raportów przedsiębiorcy odbierającego odpady z dnia 9 lutego 2015 r. oraz z dnia 10 sierpnia 2015 r. wynika jednoznacznie, że odpady zostały zmieszane w dniach 16 i 23 stycznia 2015 r. oraz w dniu 17 lipca 2015 r. Tą ostatnią okoliczność potwierdzono w czasie oględzin i Spółdzielnia jej nie kwestionuje.

Wskazane ustalenia co do nieselektywnej zbiórki odpadów implikują wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do danych wykazanych w deklaracji w styczniu i lipcu 2015 r.

W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu I instancji w przedmiocie naliczania opłat za ilość odpadów odebranych z terenu przedmiotowej nieruchomości.

Omówił funkcje i istotę składanych przez stronę deklaracji dotyczących określania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zaznaczając, że podpisane deklaracje stanowią wolę strony wraz z jej oświadczeniem wiedzy co do okoliczności leżących u podstaw określenia wspomnianej opłaty. W tym kontekście wskazano, że w punkcie 55 wszystkich złożonych deklaracji przedstawiciele Spółdzielni złożyli oświadczenie co do liczby pojemników przewidzianych do obioru w ciągu miesiąca. W deklaracji z 28 marca 2013 r. wskazano 12 pojemników w skali miesiąca, w deklaracji z dnia 27 czerwca 2013 r. liczbę tę zwiększono do 26 sztuk i w późniejszych deklaracjach pozostała ona niezmienna.

Istota złożonej deklaracji na gruncie u.c.p.g. musi niewątpliwie być powiązana z obowiązkami gminy, jakie ciążą na niej w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Do tych obowiązków należy odbieranie odpadów zgodnie z zaakceptowanym przez właściciela nieruchomości odpadów. Ponadto na gminie ciąży obowiązek weryfikacji, czy złożona przez właściciela nieruchomości deklaracja za opłaty odpadami komunalnymi odpowiada rzeczywistym odbiorom odpadów komunalnych. Jeżeli w tym zakresie dojdzie do sprzeczności - organ wykonawczy gminy po myśli art. 6 o ust. 1 u.p.c.g. zobowiązany jest wydać stosowną decyzję.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uzupełnionego w postępowaniu odwoławczym, bezspornie wskazuje, zdaniem organu odwoławczego, że przekroczono limity miesięcznych odbiorów odpadów ustanowione w deklaracjach. O powyższym przekonują zgromadzone w aktach raporty odbiorów odpadów, zeznania świadków - pracowników przedsiębiorcy odbierającego odpady oraz dane pozyskane od przedsiębiorcy odbierającego odpady. Nie sposób też pominąć ustaleń poczynionych w czasie rozprawy, która odbyła się w dniu 9 marca 2017 r. Nie kwestionowano wówczas przekroczeń w odbiorze odpadów, a przedstawiciel Spółdzielni oświadczył, że strona nie kwestionowała ustalonych harmonogramów odbiorów odpadów i usług wykonywanych przez przedsiębiorcę odbierającego odpady. Nadto, powierzyła mu klucz do altany śmieciowej, umożliwiając samodzielne opróżnianie odpadów. Odnotować w tym miejscu należy, że ustalenia organów obydwu instancji w zakresie ilości odebranych pojemników z odpadami nie były kwestionowane w toku postępowania odwoławczego. Strona nie składała też żadnych wniosków dowodowych mających prowadzić do odmiennych, niż przyjęte, ustaleń. W tym stanie rzeczy Kolegium doszło do przekonania, że wydana w sprawie decyzja jest słuszna, a przeprowadzona w sprawie subsumpcja była prawidłowa.

Odnosząc się do płatności za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja określa wysokość opłaty w kwestionowanym okresie, tj. od września 2013 r. do lipca 2015 r., w kwocie [...] zł. W okresie tym Spółdzielnia uiściła opłatę w wysokości [...] zł, a zatem zaległość wynosi [...] zł i wynika z nadwyżek wywozów odpadów komunalnych ponad zadeklarowane limity.

Odnosząc się do pisma pełnomocnika strony z dnia 20 czerwca 2017 r. organ ponownie przeanalizował akta sprawy w celu odniesienia się do braku uwzględnienia deklaracji w systemie opłat i stwierdziło, że rozstrzygnięcie w tym zakresie nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania. Podstawą rozliczeń z organem podatkowym były deklaracje określające selektywną zbiórkę odpadów i deklarujące wywiezienie 26 pojemników z tak zgromadzonymi odpadami w skali miesiąca. Powyższe dane z deklaracji nie były kwestionowane przez odwołującego w sprawie.

Podsumowując powyższe rozważania i po przeprowadzonym wnikliwie postępowaniu dowodowym Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i orzeczenia zgodnie z intencją skarżącej. Wydana w sprawie decyzja z przyczyn opisanych powyżej nie narusza art. 6 o u.c.p.g. w sytuacji, gdy bezspornie stwierdzono uzasadnione wątpliwości co do jej treści. Odnosząc się do naruszeń art. 165 § 1, 165 § 2, 165 § 4 o.p. polegających na prowadzeniu postępowania i zbieraniu dowodów w niniejszej sprawie pomimo braku postanowienia o wszczęciu postępowania, które zostało wydane dopiero w dniu

8 czerwca 2015 r., podkreślono, iż powyższe czynności organ I instancji mógł prowadzić w oparciu o przepisy Działu V o.p. w zw. z art. 6q u.p.c.g. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 190 §1 i 190 § 2 o.p. polegający na niedopuszczeniu Spółdzielni do czynności dowodowych (określanych w uzasadnieniu skarżonej decyzji jako "czynności sprawdzające") przeprowadzonych przez organ administracyjny w okresie od września 2013 r. do czerwca 2015 r. oraz uniemożliwienie złożenia stosownych wyjaśnień Kolegium podkreśliło, że przez całe postępowanie odwoławcze strona miała możliwość składania wyjaśnień, takowe też złożyła w czasie rozprawy w dniu 9 marca 2017 r. Zaznajamiała się także z materiałami postępowania w dniu 20 marca 2017 r. Nie znaleziono też podstaw do uznania zarzutu obrazy art. 191 o.p. Ponownie podkreślić należy, że strona odwołująca nie kwestionowała zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który został jej dwukrotnie przedstawiony do zaznajomienia w całym postępowaniu podatkowym.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 187 § 1 o.p. Wbrew twierdzeniom Spółdzielni w sprawie jednoznacznie wykazano, że faktycznie z przedmiotowej nieruchomości wywieziono wskazaną w decyzji ilość odpadów, a więc ilość znacznie przekraczającą zadeklarowaną przez stronę, Pomimo znacznych przekroczeń w wywozie odpadów Spółdzielnia nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku z art. 6 m ust. 2 u.p.c.g. i nie dokonała zmian w deklaracji.

W skardze na powyższą decyzję profesjonalny pełnomocnik Spółdzielni wskazał na:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wynik sprawy, tj. naruszenie:

a) naruszenie art. 60 u.c.p.g. błędną wykładnię przepisu, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba jego zastosowania, co do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości i zastosowanie podwyższonej opłaty, mimo, że brak było ku temu podstaw, a także błędne przyjęcie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co prawidłowości złożonych przez skarżącą deklaracji za okres od września 2013 r. do lipca 2015 r.,

b) naruszenie art. 6m u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię przepisu, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że deklaracja składana przez skarżącą, nie ma żadnej mocy wiążącej, co do ilości i wielkości odbioru odpadów z przedmiotowej nieruchomości,

c) § 9 ust. 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (uchwała nr XLVII/1130/2014 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 13 listopada 2014 r.) poprzez jego niezastosowanie,

d) § 7 i § 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (uchwała nr XXV/640/2012 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 20 grudnia 2012 r.) poprzez ich niezastosowanie,

e) § 7 i § 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B.(uchwała nr XLVII/1130/2014 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 13 listopada 2014 r.) poprzez ich niezastosowanie,

II. naruszenie postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

a) art. 21 § 1 pkt 1 o.p. poprzez przyjęcie, że deklaracje składane przez skarżącą w oparciu o treść art. 6m u.c.p.g. w gminach nie mają charakteru wiążącego,

b) art. 2a o.p. na skutek nie uwzględnienia zasady, że wszystkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść skarżącej i przyjęcie, że wobec tego że skarżąca nie przedstawiała własnych przeciwnych wniosków dowodowych to należy uznać, że decyzja organu I instancji jest słuszna,

c) art. 121 o.p. poprzez prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych,

d) art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów i wydanie decyzji w oparciu:

- jedynie o dokument "Harmonogram odbioru odpadów", mimo tego, że harmonogram ten nie ma żadnej mocy normatywnej, obowiązującej skarżącą,

- zeznania świadków: Ł.S., W.S., Z.R., Ł.S., mimo tego, że ze zeznania te są ogólnikowe i nie mogą potwierdzać okoliczności, które miały mieć miejsce ponad 4 lata wstecz, a zeznania Ł.S. są niezgodne z wnioskami przyjętymi w decyzji organu odwoławczego,

- o niezasadne, niezgodne z wyjaśnieniami skarżącej, przyjęcie że skarżąca nie kwestionowała ilości odbieranych odpadów z przedmiotowej nieruchomości oraz że samodzielnie powierzyła firmie odbierającej klucz do altany śmietnikowej.

Wobec tak sformułowanych zarzutów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została wskutek uchylenia przez WSA wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., Sygn. akt I SA/GI 356/16 poprzednio wydanej przez organ odwoławczy decyzji z dnia 11 stycznia 2016 r. Przyczyną uchylenia tej decyzji był brak przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 O.p. Na skutek przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium doszło do przekonania, że decyzja organu I instancji była słuszna.

Zaskarżoną decyzję Kolegium oparło na raportach odbioru odpadów, zeznaniach świadków - pracowników przedsiębiorcy odbierającego odpady, danych pozyskanych od przedsiębiorcy odbierającego odpady, przy czym większość tego materiału dowodowego znajdowała się już w aktach postępowania administracyjnego przy wydawaniu decyzji kasacyjnej, tyle że była wówczas całkowicie odmiennie oceniona przez Kolegium. Wówczas całkowicie inny charakter przypisano deklaracji złożonej przez skarżącą, a aktualnie decyzja została w zasadzie oparta

o "harmonogram odbioru odpadów", któremu to przypisano moc dokumentu

o charakterze wiążącym stronę. Takie stanowisko budzi zastrzeżenia,

w szczególności, że zarówno pierwszą, jak i drugą decyzję jako członek organu odwoławczego - sprawozdawca wydawała ta sama osoba. Wobec braku jakichkolwiek podstaw prawnych, wątpliwości budzi całkowicie odmienna interpretacja takiego samego stanu faktycznego na przestrzeni kilku miesięcy i wydawanie całkowicie odmiennych decyzji i stanowi o naruszeniu art. 121 o.p. Zdaniem skarżącej, dodatkowo zgromadzony materiał dowodowy, nie był na tyle znaczący, ażeby przy wydawaniu decyzji mogło dojść do tak diametralnej zmiany oceny charakteru prawnego deklaracji, o której mowa w art. 6m u.c.p.g. Podpisane deklaracje stanowią opisaną wolę skarżącej wraz z jej oświadczeniem wiedzy co do okoliczności leżących u podstaw określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca w każdej deklaracji składanej na przestrzeni 2013 r. – 2015 r. deklarowała liczbę i częstotliwość odbieranych pojemników przewidzianych do odbioru w ciągu miesiąca. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zarówno organ I instancji, jak i przedsiębiorca odbierający odpady, przy odbieraniu odpadów z przedmiotowej nieruchomości nie brali pod uwagę złożonych przez skarżącą deklaracji, ale odpady odbierane były na podstawie ustalonego bez udziału skarżącej harmonogramu odbioru odpadów. W zaskarżonej decyzji "harmonogramowi odbioru odpadów" przypisano walor nadrzędny nad składaną przez skarżącą deklaracją. Jednocześnie organ odwoławczy całkowicie pominął, że - jak wynika m.in. z zeznań świadka Ł.S. – zwiększony w porównaniu z zadeklarowanymi danymi (według organu I instancji) wywóz odpadów z przedmiotowej nieruchomości nie miał charakteru interwencyjnego, na skutek zalegających w altance śmietnikowej śmieci, ale był założony z góry. Jak bowiem zeznał wspomniany świadek: "zgodnie z zawartą umową między firmą wywozową a Urzędem Miejskim został przygotowany harmonogram odbioru na drugą połowę 2013 r., następnie końcem 2013 r. przygotowano harmonogram odbioru na 2014 r., zaś końcem 2014 r. przygotowano harmonogram odbioru na 2015 r. Odbiory realizowane były według przygotowanych harmonogramów". Z powyższych zeznań oraz z całości materiału dowodowego wynika, że organ I instancji ustalając z firmą odbierającą odpady harmonogram wywodu odpadów w ogóle nie brał pod uwagę złożonych już wówczas deklaracji oraz nie reagował na ich korekty. Firma odbierała odpady według harmonogramu założonego z góry na kolejny rok kalendarzowy, który to harmonogram, w ocenie skarżącej, nie ma żadnej mocy wiążącej.

W skardze podniesiono także, co całkowicie pominął organ odwoławczy, że to właściciel zgodnie z art. 6 m u.c.p.g. zobowiązany jest złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Dopiero na skutek uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w takiej deklaracji zastosowanie znajduje art. 6o ust. 1 u.c.p.g. W niniejszej natomiast sprawie sytuacja była odwrotna, gdyż harmonogram odbioru odpadów powstał zanim pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, a decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o ustalony bez udziału skarżącej harmonogram odbioru odpadów.

W dalszych fragmentach skargi zanegowano twierdzenie organu odwoławczego, że ustalenia w sprawie oprzeć należało na niekwestionowaniu przez skarżącą przekroczeń w odbiorze odpadów oraz niekwestionowaniu przez stronę ustalonych harmonogramów odbioru odpadów, a także uwzględnić to, że strona powierzyła odbiorcy odpadów klucz do altany śmietnikowej.

W ocenie Spółdzielni, z punktu widzenia przepisów prawa, całkowicie bez znaczenia, dla możliwości wydania decyzji, o której mowa w art. 6o u.c.p.g., jest "przekroczenie w odbiorze odpadów", jak to wskazywane jest w zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie może bowiem ponosić jakichkolwiek negatywnych skutków, w tym w szczególności podlegać "decyzjom wymiarowym" na skutek nieuzasadnionego przyjazdu i odbioru odpadów przez firmę odbierającą śmieci. Można wyobrazić sobie przecież sytuację, że firma odbierająca odpady przyjeżdża codziennie po odbiór odpadów, "przystawia pojemnik" i wypełnia raport, że odebrała śmieci. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji takiego działania.

Dalej wskazano, że zawarte w art. 6 o u.c.p.g. kryterium "uzasadnionych wątpliwości" jest nieostre i winno być w danym stanie faktycznym skonkretyzowane przez organ z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję oparł się na raportach odbioru odpadów, zeznaniach świadków i danych przekazanych przez przedsiębiorcę odbierającego odpady. Skoro jednak ustawodawca nie wskazał precyzyjnie okoliczności zakwestionowania danych zawartych w deklaracji należało każdorazowo zbadać okoliczności danej sprawy. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów, które mogłyby wskazywać, że istniały uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. Za dowód taki nie można w szczególności uznać dowodu z zeznań świadków, które są na tyle ogólne, że w żaden sposób nie można z nich wywieźć wniosku, że w okresie od sierpnia 2013 r. do lipca 2015 r. konieczne było zwiększenie wywozu odpadów, tym bardziej że potwierdzają one, że wywóz odpadów opierał się o ustalony z góry harmonogram, a nie wynikał z rzeczywistej ilości odpadów. Dowodu takiego nie stanowią także oświadczenia złożone przez skarżącą na rozprawie, o czym była już wyżej mowa.

Nadto podniesiono, że wydanie klucza do altany śmietnikowej przedsiębiorcy odbierającemu odpady nie może być okolicznością rozpatrywaną na niekorzyść strony, skoro § 9 ust. 10 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (uchwała nr XLVII/1130/2014 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 13 listopada 2014 r.) stanowi, że jeżeli odbiór odpadów komunalnych następuje z tzw. altanek śmietnikowych zamykanych na klucz, to właściciel nieruchomości obowiązany jest do udostępnienia tej altany. Podobnie nie można wyciągać negatywnych konsekwencji z faktu, że strona nie kwestionowała ilości odebranych pojemników. Skarżąca w toku całego postępowania kwestionowała bowiem konieczność odbierania zwiększonej ilości odpadów i wypełnienia przesłanek zastosowania art. 6o u.c.p.g. Jeżeli więc "kwestionowała okoliczność w większym rozmiarze, to należy przyjąć że również kwestionowała ją w mniejszym rozmiarze".

W ocenie skarżącej, w toku postępowania nie został wykazany fakt odbioru odpadów w większej ilości niż zadeklarowana przez stronę. Nadto samo stwierdzenie, że odbiór odpadów następował częściej niż zadeklarowała to skarżąca nie oznacza, że z tego powodu strona ma uiścić wyższą opłatę. Jak było to już wcześniej wskazywane oraz jak wynika to z § 7 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B.(uchwała nr XXV/640/2012 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 20 grudnia 2012 r.) pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ustala właściciel nieruchomości, w oparciu o tygodniowe wskaźniki nagromadzenia odpadów oraz dostosowany do nich cykl odbioru. W dalszej części przepisu wskazano minimalną pojemność pojemnika. Również § 7 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (uchwała nr XLVII/1130/2014 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 13 listopada 2014 r.) wskazuje, że to właściciel nieruchomości ustala rodzaj i pojemność pojemników oraz dostosowany do nich cykl odbioru. Ponadto w §§ 10 obu Regulaminów podano częstotliwość odbioru odpadów. Skarżąca mając wiedzę i doświadczenie, co do ilości odpadów, jakie powstają na nieruchomości złożyła, zgodnie z treścią Regulaminów, deklaracje, w których w sposób prawidłowy określiła pojemność, ilość pojemników i częstotliwość ich wywozu. Z niewiadomych skarżącej względów okoliczności te były brane pod uwagę, przy wydawaniu pierwszej decyzji organu odwoławczego, a obecnie zostały pominięte.

Podkreślenia także wymaga, w ocenie autora skargi, że w żadnym z Regulaminów "harmonogramowi odbioru odpadów" nie nadano charakteru normatywnego. Charakter taki wspomnianych harmonogramów nie wynika także z u.c.p.g.

Zdaniem skarżącej, skoro ustawodawca nie wskazał określonych okoliczności, których zaistnienie spowodowałoby konieczność naliczenia opłaty, to przedstawione wyżej wątpliwości dotyczące interpretacji treści art. 6o u.c.p.g. należy rozstrzygać na korzyść strony.

Z kolei za naruszenie art. 2a o.p. uznać należy twierdzenie organu odwoławczego, że skarżąca nie składała żadnych wniosków mających prowadzić do odmiennych ustaleń niż zostały przyjęte. Wszystkie wątpliwości powinny być bowiem rozstrzygane na korzyść skarżącej. W niniejszej sprawie wątpliwości te dotyczą w szczególności podstaw prawnych i faktycznych odbioru odpadów z pominięciem złożonej przez skarżącą deklaracji, a w oparciu o harmonogram wywozu odpadów. W aktach sprawy brak jest dowodów wykazujących, że faktycznie dochodziło do zwiększenia konieczności wywozu odpadów, bowiem zeznania świadków okoliczności takich w ogóle nie wykazują, a nadto brak jest dokumentacji zdjęciowej wskazującej, że w każdym miesiącu począwszy od sierpnia 2013 r. do lipca 2015 r. złożone przez skarżącą deklaracje wykazują uzasadnione wątpliwości co do danych w nich zawartych.

W orzecznictwie sądowym jednoznacznie odrzucana jest dopuszczalność interpretowania wątpliwości dotyczących zarówno stanu prawnego, jak i faktycznego na korzyść fiskusa (co potwierdzono m.in. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia

19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Po 932/10 oraz w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1307/09).

W konkluzji autor skargi stwierdził, że mimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek wyroku WSA w Gliwicach, w aktach sprawy nie zgromadzono dowodów, które mogłyby przemawiać za zasadnością zastosowania w niniejszej sprawie art. 6 o u.c.p.g.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył do następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Kontroli Sądu na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: P.p.s.a.) podlegała decyzja organu odwoławczego z dnia 3 lipca 2017 r., którą po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 9 września 2015 r. w przedmiocie określenia wobec skarżącej spółdzielni mieszkaniowej miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r., wszystkie miesiące 2014 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2015 r. na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], na której nie zamieszkują mieszkańcy, gdyż są tam usytuowane wyłącznie przedsiębiorstwa i punkty usługowe.

Istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół przesłanek stwierdzenia, że deklaracje złożone przez skarżącą Spółdzielnię budzą "uzasadnione wątpliwości co do danych w nich zawartych". Zgodnie bowiem z art. 6 o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Rozstrzygnięcie tego sporu rozpocząć należy od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony w oparciu o właściwie przeprowadzone i rozpatrzone dowody stan faktyczny, daje dopiero podstawy do oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

W tym kontekście przypomnieć należy, że w pierwszej złożonej deklaracji z dnia 28 marca 2013 r. skarżąca wykazała zapotrzebowanie na 2 sztuki pojemników o pojemności 1100 l na odpady suche odbierane 4 razy w miesiącu oraz na pojemnik na odpady mokre odbierany 4 razy w miesiącu, a więc łącznie 12 sztuk (odbiorów) pojemników na odpady w ciągu miesiąca. Deklaracje tą modyfikowano w korektach złożonych w dniach 27 czerwca 2013 r., 3 czerwca 2014 r., 25 czerwca 2014 r., 3 października 2014 r. oraz w dniu 13 lipca 2015 r. Ostatecznie liczbę odbiorów określono na 26 w skali miesiąca, tj. 3 pojemniki o pojemności 1100 l na odpady suche odbierane 6 razy w miesiącu oraz pojemnik na odpady mokre o pojemności 1100 l odbierany 8 razy w miesiącu. We wszystkich deklaracjach wskazywano selektywną zbiórkę odpadów.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy obejmuje w szczególności wspomniane deklaracje, harmonogramy odbioru odpadów z altany śmietnikowej przypisanej do nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa, sprawozdania z realizacji usług za poszczególne miesiące, sporządzone przez firmę odbierającą odpady, raport odbioru odpadów z dnia 9 lutego 2015 r. wraz z załączoną do niego dokumentacją fotograficzną, z którego wynika, że odpady zostały zgromadzone w sposób zmieszany w dniach 16 i 23 stycznia 2015 r. w pojemnikach na odpady mokre, raport z dnia 10 sierpnia 2015 r. oraz pismo C S.A. z dnia 6 sierpnia 2015 r., w którym ujawniono, że w dniu 17 lipca 2015 r. stwierdzono w dwóch pojemnikach nieselektywną zbiórkę odpadów, które w dniu 20 lipca 2015 r. zostały odebrane jako zmieszane, pismo przedsiębiorcy odbierającego odpady z dnia 24 marca 2015 r. z którego wynika, że w okresie od sierpnia 2013 r. do grudnia 2014 r. odebrano z przedmiotowej nieruchomości podane w nim ilości segregowanych odpadów (przedstawione w tabeli zawartej na str. 3 zaskarżonej decyzji), zawierające informację, że nie została sporządzona dokumentacja zdjęciowa dotycząca odbiorów z tej posesji, pisma C S.A. z dnia 26 czerwca 2015 r. oraz z 6 sierpnia 2015 r., z których wynika, że w okresie od stycznia do maja 2015 r. z przedmiotowej nieruchomości odebrano ilości segregowanych odpadów przedstawione w tabeli zawartej na str. 4 zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania przeprowadzono także w dniu 17 lipca 2015 r. z udziałem przedstawiciela Spółdzielni oraz podmiotu odbierającego odpady oględziny, udokumentowane stosownym protokołem i dokumentacją fotograficzną, w czasie których w pojemniku na odpady mokre stwierdzono niezachowanie selektywnej zbiórki odpadów, a w jednym z trzech pojemników na odpady suche stwierdzono odpady zmieszane.

W uzupełnieniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji kasacyjnej z dnia 11 stycznia 2016 r. do akt sprawy załączono formularze zapotrzebowania na pojemniki/kontenery (złożone przez przedstawicieli Spółdzielni wraz z deklaracją DGO-2) oraz harmonogramy odbioru odpadów (doręczone także Spółdzielni, która ich nie kwestionowała). Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 356/16, w którym stwierdzono, że decyzja kasacyjna wydana została z naruszeniem art. 233 § 2 o.p. omawiany materiał dowodowy ponownie uzupełniono wzbogacając go o dane w raportach odbiorów odpadów za okres od sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r., dane GPS i poświadczenia kierowców i innych pracowników C S.A., odpis umowy pomiędzy Gminą Miejską B. a przedsiębiorcą odbierającym odpady, przesłuchania czterech pracowników firmy odbierającej odpady z przedmiotowej nieruchomości.

Posługując się w poniższych wywodach argumentacją przedstawioną m.in. w prawomocnych wyrokach WSA w Gliwicach: z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 269/16 oraz z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 242/16 (dostępnych, podobnie jak pozostałe przywoływane wyroki sądów administracyjnych w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzić należało, że opisany powyżej materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że miały miejsce przypadki nieselektywnej zbiórki odpadów uzasadniające zastosowanie stawki opłaty przewidzianej dla odpadów niesegregowanych. Przesłane przez C S.A. za pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. (załącznik nr 20) dane dotyczące realizacji wywozów za okres od stycznia do maja 2015 r. potwierdzają odbiór odpadów zmieszanych w dniu 16 stycznia 2015 r. i 23 stycznia 2015 r., co oznacza, że spełnione zostały wymogi określone w art. 9 f u.c.p.g Nadto w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dwukrotne niezachowanie zasad selektywnej zbiórki odpadów w styczniu 2015 r.(załącznik nr 12). Nie ulega też wątpliwości, że w dniu 17 lipca 2015 r. podczas oględzin z udziałem przedstawiciela Spółdzielni stwierdzono niezachowanie zasad selektywnej zbiórki odpadów, co potwierdza załączony do akt sprawy protokół i dokumentacja fotograficzna (załącznik nr 24). Naliczenia opłaty za ten miesiąc według stawki dla odpadów niesegregowanych skarżąca nie kwestionuje.

Obowiązek utrzymania czystości, warunki dotyczące odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowanie tych odpadów regulują przepisy u.c.p.g.. W art. 1a cytowanej ustawy, normodawca odsyła do stosowania w sprawach dotyczących postępowania z odpadami komunalnymi w zakresie nieuregulowanych w niniejszej ustawie, przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.).

W objaśnieniach określeń ustawowych zawartych w art. 3 ust. 1 ustawy od odpadach zdefiniowano pojęcie "odpady komunalne" (pkt 7) i "selektywne zbieranie"(pkt 24). Selektywne zbieranie, według definicji ustawowej, to zbieranie, w ramach którego strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami (np. odpady suche lub odpady mokre). Zasadą jest, że odpady zbiera się w sposób selektywny (art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach).

W przypadkach niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako zmieszane odpady komunalne i powiadamia o tym gminę (art. 9 f u.c.p.g.), co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie natomiast z art. 6 h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów, są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z art. 6 m ustawy właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6 I ustawy.

Skoro zatem w badanej sprawie nie ma sporu, że właścicielem nieruchomości w B. przy ul. [...] jest skarżąca Spółdzielnia, to na niej ciąży obowiązek – zgodnie ze złożoną deklaracją – segregacji odpadów. Skoro więc postępowanie dowodowe wykazało, że segregacji tej w określonych terminach nie zachowano, to organ uprawniony był do określenia wysokości opłaty wynikającej ze stwierdzonego stanu faktycznego.

Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy o.p. Natomiast treść art. 6 o u.c.p.g., zgodnie z którym, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, właściwy organ określa, w drodze decyzji wysokość opłaty, wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratoryjny. Treść tego przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 o.p., według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Na mocy art. 6 m ust. 1 u.c.p.g. deklarację o wysokości opłaty należy składać w odniesieniu do danej nieruchomości.

Zauważenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca nie wprowadził żadnej regulacji pozwalającej na stwierdzenie, że selektywna zbiórka odpadów ma miejsce wtedy, kiedy określona (np. przeważająca) część odpadów jest prawidłowo umieszczana w kontenerach przeznaczonych na zbieranie określonej frakcji, a w odniesieniu do pozostałej części wymóg ten nie jest zachowany. W tym miejscu warto przywołać pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 556/14, w którym zanegowano pogląd strony skarżącej, że skoro nie zostały ustalone minimalne wielkości dopuszczalnego udziału poszczególnych kategorii lub frakcji limitujących kwalifikowanie zbiórki odpadów, jako zbieranych selektywnie, to nie jest dopuszczalne takie stanowisko organu, że w tej sytuacji, każda, nawet minimalna ilość "zanieczyszczenia" selektywnie zebranych odpadów, nie pozwala przyjąć, iż właściciel nieruchomości segreguje odpady i tym samym postępuje zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku. WSA w Lublinie wskazał, że z treści art. 9e. ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości selektywnie zebranych odpadów komunalnych do instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, przy czym zakazuje się mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości (ust. 2) nie wynika, że "dopuszczalne jest mieszanie odpadów, chociażby "w jakimś stopniu"". Dopuszczalności takich "odstępstw" od segregacji odpadów nie przewidują także przepisy uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej nr XLVII/1130/2014 z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bielska-Białej (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2014 r., poz. 6097).

Jak więc wykazano powyżej wywiedzione przez organy skutki nieselektywnej zbiórki odpadów w styczniu 2015 r. i lipcu 2015 r nie powinny być kwestionowane.

Inaczej rzecz ma się natomiast w odniesieniu do konsekwencji, jakie w niniejszej sprawie przypisano Spółdzielni w oparciu o twierdzenie, że z przedmiotowej nieruchomości odbierano więcej odpadów niż zostało to zadeklarowane przez skarżącą.

Zgodnie z art. 6 j ust. 3 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, a więc nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

W niniejszej sprawie organy twierdzą, że odbiory z przedmiotowej nieruchomości miały miejsce z częstotliwością większą niż wynika to ze złożonej przez skarżącą deklaracji, w której (pomijając początkowy czas rozpatrywanego w niniejszej sprawie okresu) wskazano łącznie na 26 pojemników miesięcznie. W tym stanie rzeczy zasadne jest, zdaniem organów, naliczenie opłaty za dodatkowo odebrane pojemniki.

Zdaniem składu orzekającego, w rozpatrywanym stanie faktycznym, organy nie wykazały, iż zaistniały "uzasadnione wątpliwości" (art. 6 o ust. 1 u.c.p.g.) co do zawartych w deklaracji danych dotyczących liczby pojemników, które skutkować powinny naliczeniem opłat przedstawionym w decyzji organu I instancji.

O owych wątpliwościach nie stanowi bowiem eksponowany przez organy obu instancji fakt, że Spółdzielnia nie kwestionowała doręczonych jej harmonogramów odbioru odpadów. Wspomniane harmonogramy nie mają – jak słusznie wskazuje strona skarżąca – żadnej mocy normatywnej. Uchwały wprowadzające regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy B. wskazuje jedynie minimalną częstotliwość odbioru odpadów z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (§ 10 regulaminu wprowadzonego uchwałą z dnia 20 grudnia 2012 r. - odpady mokre - nie rzadziej niż 2 razy w miesiącu kalendarzowym, odpady suche - nie rzadziej niż 1 raz w miesiącu kalendarzowym, § 10 ust. 2 regulaminu wprowadzonego uchwałą z dnia 13 listopada 2014 r. – nie rzadziej niż raz w miesiącu). Nadto adnotacja na wspomnianych harmonogramach stanowi jedynie o konieczności zgłaszania organizatorowi odbioru każdego nieterminowego odbioru lub braku odbioru, nie zawiera natomiast jakichkolwiek pouczeń wskazujących na potrzebę weryfikowania, czy odbiory te są realizowane ze wzmożoną częstotliwością i zgłaszania takich spostrzeżeń organizatorowi odbioru.

Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynika, że harmonogramy te są ustalane z góry na okres kilku miesięcy.

Zauważenia także wymaga, że § 1 regulaminu wprowadzonego uchwałą z dnia 20 grudnia 2012 r. stanowił, że właściciel nieruchomości obowiązany jest udostępnić pojemniki przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, na czas odbierania tych odpadów, w szczególności poprzez ich wystawienie poza teren nieruchomości, w miejsce umożliwiające swobodny do nich dojazd specjalistycznym pojazdom.

Z kolei § 10 regulaminu wprowadzonego uchwałą z dnia 13 listopada 2014 r. określa, że jeżeli odbiór odpadów komunalnych następuje z tzw. altanek śmietnikowych zamykanych na klucz, to właściciel nieruchomości zobowiązany jest do udostępnienia tej altany.

Dopuszczalne jest zatem wykonanie obowiązku nałożonego w zacytowanym

§ 10 poprzez udostępnienie klucza do altany śmietnikowej odbiorcy odpadów, w odniesieniu do zamykanych na klucza altan nie obowiązuje zatem zasada, że właściciel nieruchomości "przygotowuje" czy też "wystawia" na zewnątrz altany pojemniki, których opróżnienia oczekuje. W takim stanie rzeczy odbiorca odpadów, co do zasady, sam decyduje, które pojemniki opróżnia i jakie ewentualnie odbiera odpady umieszczone w tej altanie poza pojemnikami. Wskazać nadto należy, iż – jak zeznali przesłuchani pracownicy odbiorcy odpadów obsługujący przedmiotową nieruchomość – pojemnik niepodlegający opróżnieniu, to wyłącznie pojemnik całkowicie pusty (co jest odnotowywane – jako brak odpadu). Wszystkie pozostałe "poziomy" wypełnienia pojemników wymagają ich opróżnienia. Okoliczność tę potwierdza m.in. organ I instancji w piśmie z dnia 31 grudnia 2015 r. kierowanym do organu odwoławczego (załącznik nr 37). Wskazano w nim, że obowiązkiem przedsiębiorcy odbierającego odpady jest odbiór każdej ilości odpadów z nieruchomości niezamieszkałych. Obowiązek ten wynika z opisu przedmiotu zamówienia publicznego, stanowiącego załącznik do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ).

Właściciel nieruchomości, który dysponuje zamykaną na klucz altaną śmietnikową i klucz do niej udostępnił odbiory odpadów może zatem pozostawać w przekonaniu, że w danym miesiącu pojemniki opróżniane są w liczbie nie większej niż wynikałoby to z ze złożonej deklaracji. Harmonogram odbiorów, który jak już wspomniano, nie ma żadnej mocy normatywnej, zakładający wyższą niż zadeklarowana liczbę odbiorów może co do zasady skutkować tym, że mają miejsce odbiory pojemników wypełnionych odpadami w nieznacznym stopniu.

W tym stanie rzeczy organ, który zaniechał poinformowania strony o powtarzających się "ponadnormatywnych" odbiorach odpadów i pierwsze pismo informujące o tych okolicznościach odnoszące się do okresu rozpoczynającego się w sierpniu 2013 r. wystosował do skarżącej dopiero w dniu 10 kwietnia 2015 r. nie może skutecznie zakwestionować danych zadeklarowanych przez stronę. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że wspomniane harmonogramy, przy sporządzaniu których – jak sam przyznał organ I instancji – zakłada się, że dane w deklaracji są jedynie proponowane, a nie wiążące – nie zostały doręczone skarżącej z informacją o konieczności bieżącego weryfikowania zarówno za małej, jak i za dużej częstotliwości odbiorów.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że nie sporządzono żadnej dokumentacji fotograficznej potwierdzającej wskazane wyżej okoliczności, a do takiego sposobu udokumentowania "uzasadnionych wątpliwości", o których mowa w art. 6 o ust. 1 u.c.p.g. odwołuje się ugruntowane orzecznictwo sądowe dotyczące "owych wątpliwości" w zakresie incydentów niedochowania wymogów zbierania odpadów w sposób wskazany w deklaracji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3348).

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6 o ust. 1 u.c.p.g. i uchylił ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zobowiązując właściwy organ do uwzględnienia przedstawionej wyżej argumentacji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 6.917 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi (1500 zł), koszty zastępstwa procesowego (5400 zł) określone w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).