Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2004/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.13 ust. 1 ust. 3 i 4, art. 15, art. 19 ust. 1, art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] odmawiającą B. K. (wskazywanemu dalej jako "skarżący") nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz stanowiącą o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uchylająca decyzję I instancji w zakresie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i umarzająca postępowanie w tej części.

Przebieg postępowania przedstawiał się następująco.

B. K., obywatel [...], narodowości [...],[...] grudnia 2012 r. złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w RP.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz postanowił o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jak i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.

Skarżący od ww. decyzji złożył odwołanie w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie:

- art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2009 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472, ze zm., dalej: "u.u.c.o."), poprzez nie udzielenie mu żadnej z form ochrony,

- art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: "k.p.a."), w wyniku niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, nie dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] lipca 2013 r. Nr [...] utrzymała w mocy ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2013 r. w zakresie odmowy skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz wydalenia skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast w zakresie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji stwierdziła, że skarżący w żaden sposób nie wykazał okoliczności, które mogłyby uwiarygodniać - zwłaszcza w kontekście sytuacji w kraju pochodzenia, tj. w [...] - istnienie realnego zagrożenia prześladowaniem, tym samym żywionej przez niego obawy nie można uznać za uzasadnioną.

Podała, że w oświadczeniach złożonych przez skarżącego we wniosku i podczas wywiadu statusowego wynika, że skarżący powołuje się głównie na fakt, że zabity został jego kuzyn, który posiadał broń i że z tego powody władze mu groziły. Ponadto krewni zbitego też grozili mu zemstą.

Organ odwoławczy wskazał, że ogólna sytuacja polityczna [...] jest względnie stabilna, natomiast ekonomiczna jest obecnie wysoce trudna. Jak wskazuje się w opracowaniu Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia w [...] śmierć krewnego skarżącego miała związek z nielegalnym handlem bronią i nastąpiła przy nielegalnym przekraczaniu granicy. Wywodził, że działania policji miały zatem na celu wyjaśnienie okoliczności tej sprawy i nie można nazwać ich prześladowaniem z powodów wymienionych w art. 13 ust. 1 u.u.c.o.

W ocenie organu odwoławczego w stosunku do skarżącego nie mają także zastosowania przesłanki wymienione w punktach 1-3 art. 15 u.u.c.o., gdyż skarżący nie jest narażony na orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, nie jest także narażony na tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie; w [...] nie ma również międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

Następnie Rada do Spraw Cudzoziemców wyjaśniła, że w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w razie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP, orzeka się o zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a (art. 48 ust. 1 pkt 2 u.u.c.o.). Zgodnie z tymi przepisami cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu ww. Konwencji lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zdaniem organu skarżący nie uwiarygodnił w wystarczającym stopniu, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do [...] narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Wydalenie skarżącego nie narusza także jego prawa do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.c.o.

Rada do Spraw Uchodźców, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu, nie dopatrzyła się nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ I instancji, a zgromadzony materiał dowodowy uznała za wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto uznała, że skarżący miał zapewnioną w toku całego postępowania możliwość pełnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Podała, że rozpatrując odwołanie od zaskarżonej decyzji, realizując zasadę prawdy materialnej i uwzględniając w toku postępowania aktualny stan faktyczny, dokonała ustaleń faktycznych i prawnych wskazujących na brak istnienia - ze względu na indywidualną sytuację, w której znajduje się skarżący - przesłanek do 1) nadania statusu uchodźcy; 2) udzielenia ochrony uzupełniającej; 3) udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Końcowo wskazała, że uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej: zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, gdyż w jej opinii rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione było podstawy prawnej.

Wskazała, że organ I instancji rozstrzygając o zakazie wjazdu na terytorium RP powołał się na art. 48 ust. 3 u.u.c.o. Zdaniem Rady, przepis ten wskazuje, iż odesłanie zawarte w ustawie o ochronie dotyczy tylko przepisów proceduralnych, dotyczących samego przebiegu postępowania. Przepis ten nic jednak nie mówi o stosowaniu przepisów materialno-prawnych, czyli takich, które kształtują sytuację prawną ich adresata. Taki charakter ma zawarty w art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573, dalej: "u.o.c.") nakaz orzekania w decyzji o wydaleniu o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP.

Rada do Spraw Uchodźców wywodząc, że przepis art. 90 ust. 1 pkt 4 u.o.c. jest przepisem prawa materialnego, gdyż wyraźnie wskazuje kto, w jakich okolicznościach jak powinien się zachować argumentowała, że odesłanie zawarte w art. 48 ust. 3 u.u.c.o., jako że dotyczy jedynie stosowania przepisów proceduralnych, nie odnosi się do przepisu art. 90 ust. 1 pkt 4 u.o.c. Jednocześnie wyraziła pogląd o niedopuszczalności w tym przypadku stosowania wykładni rozszerzającej, gdyż przeczyłaby ona literalnemu brzmieniu przepisu, który nie budzi wątpliwości.

Podkreśliła, że sama u.o.c. również nie zawiera żadnego przepisu, który przewidywałby orzekanie o zakazie wjazdu na terytorium RP w decyzjach o odmowie nadania statusu uchodźcy. W art. 99b, w którym wymienia się okresy zakazu wjazdu dla poszczególnych przypadków podstawy prawnej orzekania, także nie wymienia się przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy.

Skarżący na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2013 r. nr [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie jej nieważności bądź o ewentualnie o jej uchylenie, wraz z poprzedzającą ją decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 13, art. 14, art. 15, art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 97 u.u.c.o. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie

- art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie.

W ocenie skarżącego Rada do Spraw Uchodźców uchyliła się od merytorycznego rozpatrzenia odwołania, nie dokonała własnych ustaleń faktycznych, nie przeprowadziła oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji rażąco naruszyła zasady dwuinstancyjności postępowania. Wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym do tego by zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Nieodzowne jest również, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągniecie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. nie można zatem rozumieć w sposób formalny. Identyczne stanowisko prezentuje także nauka prawa jednoznacznie wskazując, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być oceniane jako rażące naruszenie prawa, a zatem w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja wydana w takich warunkach dotknięta jest nieważnością. Z uwagi na powyższe wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jest uzasadniony.

Wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło także do poważnych naruszeń w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie o nadanie statusu uchodźcy jest postępowaniem administracyjnym o szczególnym charakterze wynikającym z tego, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania ochrony międzynarodowej może mieć ogromny wpływ na ludzkie życie. Pochopne podjęcie decyzji o wydaleniu może bowiem w praktyce okazać się dla osoby wydalanej wyrokiem śmierci. Dlatego decyzja musi być wydana z uwzględnieniem całości materiału w duchu sprawiedliwości i zrozumienia. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, zgodnie z podręcznikiem UNHCR "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", Genewa, styczeń 1992 r. jest upewnienie się, że wnioskodawca przedstawia swoją sprawą w sposób tak pełny, jak to jest możliwe i ze wszystkimi możliwymi dowodami. W niektórych przypadkach do osoby badającej sprawę należeć będzie użycie wszelkich środków, jakimi dysponuje, dla uzyskania koniecznych dowodów wspierających wniosek. W przedmiotowej sprawie organ nie dopełnił wskazanych powyżej obowiązków. Skarżący wywodził, że zadaniem wskazanego przepisu jest stworzenie stronie możliwości spowodowania, ażeby organ administracji zebrał cały materiał dowodowy stosownie do dyspozycji art. 77 § 1 k.p.a. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Wskazał, że w wyroku z 7 października 1997 r. sygn. akt III SA 521/96 NSA wyraził pogląd, że "Nieuzasadniona odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i dokumentów stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78, które miało istotny wpływ na wynik sprawy".

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. podniósł, że uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rada do Spraw Uchodźców nie poddała analizie wskazanych w sprawie okoliczności faktycznych, nie odniosła się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, stwierdziła, że są one bezzasadne - zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały uzasadnione. Przesłanki o charakterze humanitarnym, do których w zasadzie sprowadzają się zarzuty naruszenia prawa materialnego nie są natomiast przedmiotem postępowania o nadanie statusu uchodźcy.

Stwierdziła, że zawarte w skardze zarzuty sprowadzają się do polemiki z wykładnią art. 1A Konwencji genewskiej przyjętą przez organy oby instancji. Zdaniem organu nie można podzielić zaprezentowanej w skardze wykładni postanowień Konwencji genewskiej, bowiem skarżący opiera się wyłącznie na subiektywnych przesłankach dokonywanej przez siebie interpretacji. Niczym nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Podkreśliła, że po zakończeniu przesłuchania skarżący jednoznacznie oświadczył, że nie wnosi o przesłuchanie świadków i nie ma nic do dodania w sprawie. Skarżący miał możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i zgłoszenia żądań odnośnie ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego - z możliwości takiej jednak nie skorzystał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wyżej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.u.c.o. cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515, ze zm.) - uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.

Konwencja zawiera więc zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Za uchodźcę uznaje się osobę, spłniającą kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu wnioskodawcy. Jednak pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się, przy czym oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy bowiem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu.

Przepisy art. 13 ust. 3 u.u.c.o. precyzują, że prześladowanie musi, ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa powyżej.

Prześladowanie może polegać w szczególności na: użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej w tym seksualnej, zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący, braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość (art. 13 ust. 4 u.u.c.o.).

W ocenie Sądu orzekające organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż wymienione przesłanki uznania skarżącego za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej.

Skarżący nie wykazał, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. Owa obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe. Organy działające w sprawie należycie przeanalizowały materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem.

Z informacji zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz przekazanych w trakcie przesłuchania statusowego wynika, że główną przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia stanowił fakt, że zabity został jego kuzyn, który posiadał broń i że z tego powodu władze groziły mu. Z protokołu przesłuchania z 9 kwietnia 2013 r. wynika, że krewni zabitego grozili mu zemstą (karta 65 akt sprawy). Sądzili bowiem, że to skarżący namawiał zabitego do wyjazdu ma wojnę. Z tego powodu skarżący bał się wychodzić z domu. Wskazał ponadto, że policja stwierdziła, iż jeżeli skarżący nie opowie o wszystkich okolicznościach tej sprawy, to znajdzie się w więzieniu. W związku z powyższymi okolicznościami został raz zatrzymany przez policję (karta 62 akt sprawy).

Z protokołu przesłuchania z 9 kwietnia 2013 r. wynika ponadto, że skarżący wskazał, że nie był członkiem policji, organizacji politycznej, kulturalnej społecznej bądź etnicznej (karta 65 akt sprawy). Oświadczył ponadto, iż nie brał udział w działaniach wojennych i nie był nigdy poddany przemocy fizycznej ani psychicznej. Ponadto skarżący stwierdził, że nie był nigdy zatrzymany ani aresztowany, nie był sądzony ani skazany. Wnioskodawca poinformował, że nie należał do żadnych organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych czy etnicznych.

Należy zaakcentować, że podczas przesłuchania 9 kwietnia 2013 r. skarżący był pytany o wszystkie okoliczności i powody wyjazdu z kraju. Poza wyżej wymienionymi okolicznościami wskazał również na trudności ekonomiczne (karta 62 akt sprawy).

Zdaniem Sądu zgodzić należy się z oceną organów co do braku przesłanek pozytywnych udzielenia wnioskowanego statusu. Skarżący przedstawiając powody wyjazdu powołał się na wydarzenie jednostkowe, nie mające charakteru prześladowania, które nie skutkowało żadnymi dalszymi negatywnymi konsekwencjami dla strony. Dlatego nie byłaby obecnie zasadna obawa powtórzenia się tego typu zdarzenia. Śmierć krewnego Skarżącego miała związek z nielegalnym przekraczaniem granicy, a działania policji miały wyjaśnić okoliczności tej sprawy i nie można ich uznać za prześladowanie w rozumieniu ww. przepisów. Władze kraju pochodzenia mają pełne prawo do przesłuchania go na tą okoliczność.

Odstąpienie przez skarżącego od przedstawienia pozytywnych przesłanek w rozumieniu wymienionych wyżej przepisów decydujących o przyznaniu statusu uchodźcy lub innej formy ochrony oraz nieuzyskanie dowodów potwierdzających przedstawiane okoliczności każe krytycznie odnieść się do wyjaśnień skarżącego na temat przywoływanego zdarzenia, jako przyczyny, która miałyby stać za pozostawaniem skarżącego w sytuacji prześladowania.

Nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i nie wykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju pochodzenia, nawet jeśli istotnie uzyskanie takiej pomocy może się wydawać iluzoryczne i mało realne" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 lipca 1999 r., sygn. akt V SA 239/99, wyrok z 30 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 1437/00).

Za aktualną uznać należy linię orzeczniczą, iż objęcie ochroną międzynarodową nie może wynikać z trudności natury ekonomicznej, a nawet z ogólnego stanu przestrzegania prawa w kraju pochodzenia Wnioskodawcy, a w szczególności podstawowych praw i wolności człowieka: "...nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy" (wyrok NSA z 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97; por. również wyrok NSA z 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 220/01).

Orzekające w sprawie organy dokonały też oceny aktualnej sytuacji w [...] wskazując, że obecnie jest ona wprawdzie trudna, ale nie ma miejsca międzynarodowy czy wewnętrzny konflikt zbrojny.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 u.u.c.o.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 u.u.c.o. cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Z akt sprawy nie wynika też, aby skarżący podlegał tego rodzaju represjom w okresie poprzedzającym wyjazd z kraju pochodzenia. Z racji tego, że kraj pochodzenia skarżącego nie jest obecnie areną międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, nie zachodzą przesłanki do uznania, że skarżącemu grożą prześladowania, o których mowa w art. 15 pkt 3 u.u.c.o, co prawidłowo stwierdziły organy.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w [...] toczy się obecnie lub może toczyć się w przyszłości postępowanie przygotowawcze wobec skarżącego w związku z jego działalnością przed wyjazdem z kraju pochodzenia, które mogłoby doprowadzić do skazania go na karę śmierci. Organy zasadnie przyjęły, że brak jest przesłanek do stwierdzenia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie oraz, że na terytorium kraju pochodzenia nie występują wydarzenia, które można by uznać za konflikt zbrojny. W przypadku skarżącego takie realne przesłanki do udzielenia ochrony uzupełniającej nie występują. Zainteresowany w toku procedury nie zgłosił, aby po powrocie do [...] groziła mu kara śmierci lub wykonanie egzekucji. Brak jest również podstaw, aby sądzić, iż w razie powrotu skarżącego do kraju pochodzenia, wystąpi w stosunku do jego osoby rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie.

W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby powrót do kraju pochodzenia mógłby narazić skarżącego na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Na aprobatę zasługuje również twierdzenie organów, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Stosownie do treści tego przepisu cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, iż skarżący nie uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia narażony na ww. naruszenia praw.

W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej.

Skarżący kwestionując sposób dokonywania ustaleń faktycznych przez organy administracji w tej sprawie nie dostrzega, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.c.o., na składającym wniosek o nadanie statusu uchodźcy spoczywa obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że cudzoziemiec składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że organy w sposób niewłaściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności ustalenia tych faktów, z którymi wiąże się obowiązek udzielenia cudzoziemcowi składającemu wniosek o status uchodźcy ochrony. Jak wyżej wskazano ocenę sytuacji polityczno - społecznej w [...] organy dokonały w kontekście przesłanek udzielenia ochrony międzynarodowej, na podstawie szczegółowych materiałów źródłowych pozyskanych z własnej inicjatywy (raport na temat sytuacji społeczno-politycznej w [...] opracowany w Wydziale Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców), a cudzoziemiec w toku postępowania nie skorzystał z prawa do wypowiedzenia się w sprawie oraz złożenia dodatkowych materiałów (art. 10 k.p.a.). Skarżący mógł brać czynny udział w postępowaniu, co wyraża się m.in. w tym, że jako uzupełnienie swoich ustnych zeznań cudzoziemiec mógł załączać pisemne oświadczenia np. w kwestii podanych podczas przesłuchania powodów ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy.

Wyprowadzone przez organ wnioski mieszczą się w zakresie, o którym mowa w art. 80 k.p.a., a zawarte w skardze twierdzenia nie podważają tej oceny.

Wbrew zarzutom skargi dotyczącym naruszenia art. 15 k.p.a. organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymagającą, by organ odwoławczy ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę zakończoną w I instancji objętą odwołaniem decyzją. Rada do Spraw Uchodźców w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2013 r. nr [...] odniosła się do istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i argumentacji przedstawionej w odwołaniu, w kontekście przepisów prawa, spełniając wymogi art. 107 § 3, w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.

Z powyższych względów, nie podzielając stanowiska skarżącego, w świetle którego zaskarżona decyzja została wydana przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd uznał ten akt za niewadliwy. Tym samym nie mogą znaleźć uzasadnienia zrzuty dotyczące znaczenia wnioskowania o wydalenie, bowiem nie były one przesądzające dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia czy też stwierdzenia nieważności, w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 p.p.s.a ustawy, orzekł jak w sentencji

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz.461).