Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1108/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO"), po rozpatrzeniu wniosku D. P. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z [...] września 2019 r. (SKO [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego z wniosku D. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z [...] marca 2017 r. o warunkach zabudowy ([...]).

Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wyżej przywołaną decyzją o warunkach zabudowy z [...] marca 2017 r. (zwaną dalej "Decyzją WZ") Burmistrz K. (dalej też jako "Burmistrz") ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku inwentarskiego – bukaciarni, na terenie położonym w miejscowości S., przy ul. [...], na działce nr [...].

Pismem z [...] sierpnia 2018 r. D. P. (dalej też jako "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") wystąpiła do SKO z wnioskiem o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ, wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa. W ocenie Wnioskodawczyni planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ("zwanego dalej "rozporządzeniem RM"). W związku z tym przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy ("decyzji w.z.") winna zostać wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ("decyzja u.ś."). Wnioskodawczyni wskazała, że jej interes prawny wynika z prawa własności działki nr [...], która znajduje się w odległości około [...] m od planowanej inwestycji.

SKO – decyzją z [...] października 2018 r. ([...]) – umorzyło postępowanie wszczęte z wniosku D. P. o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ, jako wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania.

Po rozpatrzeniu wniosku D. P. o ponowne rozpoznanie sprawy, SKO – decyzją z [...] listopada 2018 r. ([...]) – utrzymało w mocy decyzję własną z [...] października 2018 r.

Na skutek skargi D. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z [...] maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...], uchyliło obie ww. decyzje SKO. WSA wskazał, że organy ponownie rozpoznając sprawę, oceniając przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ, powinny uwzględnić maksymalną możliwą obsadę inwentarza dla planowanej inwestycji, dokonując właściwej wykładni przepisów rozporządzenia RM. Organy następnie ocenią, czy ustalony w powyższy sposób rozmiar i charakter inwestycji wpłynie na zakres jej oddziaływania, m.in. na nieruchomość Skarżącej. WSA wskazał, że dopiero w takim stanie sprawy organ oceni, czy planowana inwestycja naruszy interes prawny Skarżącej, przyznając jej przymiot strony postępowania.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2019 r. SKO ponownie umorzyło postępowanie wszczęte z wniosku D. P. o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ "jako wniesione przez osobę nie będącą stroną w sprawie".

Pismem z [...] września 2019 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że D. P. winna zostać uznana za stronę postępowania. Jego zdaniem organ błędnie zrozumiał wskazania w ww. wyroku WSA w Poznaniu. SKO ograniczyło się tylko do ilości DJP w planowanym budynku inwentarskim, a nie w całym gospodarstwie, co spowodowało, iż Skarżąca nie została uznana za stronę postępowania.

Utrzymując w mocy decyzję własną z [...] września 2019 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2019 r. – SKO wyjaśniło, że stronami postępowania zakończonego Decyzją WZ, wydaną na rzecz K. O. (zwanego dalej "Inwestorem"), byli K. O. (inwestor, działka nr [...]) oraz J. O. (działka nr [...]/). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym stronami postępowania nieważnościowego są, co do zasady, te same podmioty, które były stronami postępowania pierwotnego, z uwzględnieniem ich ewentualnych następców prawnych i innych osób, które stosownie do art. 28 k.p.a. wykażą po swojej stronie istnienie interesu prawnego. Z kolei w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami postępowania, oprócz inwestora (wnioskodawcy) oraz podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości przewidzianej do zainwestowania, są również właściciele (użytkownicy) działek sąsiednich – i to nie tylko bezpośrednio graniczących z terenem planowanej inwestycji, ale też działek dalej położonych, o ile leżą w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. SKO podkreśliło, że w sprawie o warunki zabudowy dla określenia interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich decydujące znaczenie ma kryterium dotyczące zasięgu oddziaływania danej inwestycji, a zwłaszcza uciążliwości wpływających na korzystanie i zagospodarowanie sąsiednich działek gruntowych. Każdorazowo w takiej sprawie organ administracji powinien zbadać rodzaj i rozmiary inwestycji oraz zakres jej uciążliwości dla otoczenia i pobliskiej zabudowy.

W związku z tym SKO ustaliło, że Wnioskodawczyni jest właścicielem działki w miejscowości S. nr ewid.[...], która nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycyjną nr ewid. [...]. Działki te dzieli działka nr ewid. [...]. Korzystając z serwisu https://krotoszyn.e-mapa.net/, SKO ustaliło, że odległość od domu mieszkalnego D. P. do budynku objętego wnioskiem wynosi około [...] m.

Przystępując następnie do ustalenia charakterystyki planowanej inwestycji oraz jej rozmiaru i stopnia, SKO zauważyło, że Inwestor we wniosku wskazał, iż powierzchnia zabudowy budynku inwentarskiego bukaciarni wyniesie do [...] m2. Gabaryty budynku natomiast, to: [...] m x [...] m= [...] m2. SKO, rozpoznając sprawę w poprzednim składzie, wezwało Inwestora do sprecyzowania informacji dotyczących planowanej inwestycji i hodowanych zwierząt. W odpowiedzi z [...] września 2019 r. Inwestor wskazał, że zwierzęta będą mieściły się w [...] kojcach – w [...] kojcach będzie znajdowało się [...] bukatów w wieku od [...] miesiąca do [...] miesięcy, natomiast w pozostałych [...] kojcach po [...] bukatów w wieku od [...] miesięcy do [...] miesięcy. Inwestor przedstawił rysunek rzutu przyziemia budynku. Wskazał również, że planowana obsada w obiekcie będzie wynosić: bydło opasowe od [...] do [...] miesięcy [...] szt. x [...] DJP = [...] DJP, bydło opasowe do [...] miesięcy [...] szt. x [...] DJP = [...] DJP, czyli razem [...] DJP. Z kolei SKO w poprzednim składzie ustaliło, że maksymalna obsada inwentarza wyniesie [...] DJP.

Natomiast SKO w składzie wydającym zaskarżoną decyzję stwierdziło, że poczyniło własne ustalenia i uznało, iż maksymalna obsada inwentarza wyniesie [...] DJP. Przedstawiając swój tok rozumowania w tym zakresie – w nawiązaniu zwłaszcza do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, a także rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej – SKO wskazało m.in., że Inwestor planuje w nowym budynku inwentarskim utrzymywać bydło opasowe od [...] do [...] miesięcy ([...] sztuk) i bydło opasowe do [...] miesięcy ([...] sztuk). Wobec powyższego: ([...] x [...] m2) + ([...] x [...] m2) = [...] m2. Inwestor powinien więc utrzymywać zadeklarowaną liczbę zwierząt na powierzchni [...] m2. Planowana przez Inwestora powierzchnia, w której będą utrzymywane zwierzęta, to [...] m2. Cały budynek inwentarski to natomiast ok. [...] m2. Jednakże – jak wskazało SKO, w nawiązaniu do zapadłego w tej sprawie wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po [...], wiążącego organ na podstawie art. 153 p.p.s.a. – w niniejszej sprawie należało zbadać maksymalną obsadę inwentarza. W ocenie SKO taka obsada wynosi dla planowanej inwestycji [...] DJP. Albowiem powierzchnia budynku przeznaczona pod kojce to [...] m2 (budynek zrealizowany). Powierzchnia budynku przez powierzchnię ustawową kojca dla cieląt i bydła opasowego – [...] m2: ([...] m2+[...] m2) = [...] par zwierząt; razem [...] sztuk. Następnie [...] sztuk cieląt x współczynnik [...] DJP = [...] DJP. Dalej [...] sztuk bydła opasowego x [...] DJP = [...] DJP. Łącznie maksymalna obsada wynosi [...] DJP + [...] DJP= [...] DJP.

Podsumowując ten fragment rozważań, SKO oceniło, że maksymalna obsada inwentarza, wbrew twierdzeniom Inwestora, nie wyniesie [...] DJP, jak również, wbrew ustaleniom organu w pierwszym składzie, nie wyniesie [...] DJP, lecz [...] DJP. Zatem, w ocenie SKO, Inwestor we wniosku prawidłowo wskazał, że obsada nie przekroczy liczby [...] DJP. Oznacza to, że nie było konieczne wydawanie dla planowanej inwestycji decyzji u.ś.

Skoro zaś planowana inwestycja nie przekracza [...] DPJ, to – jak dalej wywiodło SKO – nie było konieczne uznawanie za strony postępowania właścicieli działek znajdujących się w obszarze [...] m od planowanej inwestycji, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia RM, w tym Wnioskodawczyni.

Nadto, zdaniem SKO, nieruchomości Wnioskodawczyni nie obejmie także zasięg oddziaływania inwestycji. Po pierwsze, odległość domu mieszkalnego Wnioskodawczyni od inwestycji objętej postępowaniem wynosi ok. [...] m. Po drugie, projektowana inwestycja, z uwagi na jej gabaryty, jak i usytuowanie, nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych) na działce Wnioskodawczyni. Co więcej, tę działkę i działkę inwestycyjną oddziela działka nr [...], która jest zabudowana budynkami w zabudowie zagrodowej. W ocenie SKO powstanie inwestycji objętej wnioskiem nie wpływa na ograniczenia w ewentualnej przyszłej zabudowie na terenie działki Wnioskodawczyni. Planowana inwestycja nie pozbawia jej działki dostępu do szeroko rozumianych mediów, jak również dostępu do drogi publicznej. Sporna inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie działki D. P., a wręcz przeciwnie, sprawia, że wskaźnik powierzchni zabudowy w sąsiedztwie jest większy. Nadto planowana inwestycja nie powoduje zmiany dotychczasowego zagospodarowania terenu, panującej na tym terenie funkcji.

Biorąc powyższe pod uwagę, SKO stwierdziło, że organ I instancji właściwie przyjął, iż planowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga decyzji u.ś. SKO nie podzieliło zarzutu Skarżącej, że należy w tej sprawie kumulować oddziaływania z działki nr [...] i [...]. Zauważyło, że powyższy zarzut Skarżąca podnosiła już na wcześniejszych etapach; był on także rozpoznawany przez WSA, który nie wskazał w swoich wytycznych na kumulowanie oddziaływań z dwóch ww. działek. W ocenie SKO, poprzedni skład właściwie ocenił, że Wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy. W związku z tym nie ma ona interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ.

Skargę na opisaną decyzję SKO z [...] listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła D. P., reprezentowana przez r.pr. G. W., który wniósł o:

1. uchylenie przez SKO zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2019 r., tj. uwzględnienie skargi w całości w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.),

2. uchylenie obu ww. decyzji SKO przez WSA, w przypadku nie uwzględnienia skargi przez SKO w trybie autokontroli,

3. zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...]zł [wynagrodzenia pełnomocnika [...] zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych – wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa – opłaty skarbowej [...] zł].

W uzasadnieniu skargi jej autor wytknął, że SKO błędnie zrozumiało wskazania zawarte w zapadłym w tej sprawie wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po [...] i ograniczyło się tylko do ilości DJP w planowanym budynku inwentarskim, a nie w całym gospodarstwie. W ocenie strony skarżącej kwestią kluczową, która wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd, jest stwierdzenie SKO, że "nie podziela zarzutu odwołującej się, iż należy w niniejszej sprawie kumulować oddziaływanie z działki nr [...] i [...]." Z powyższym stwierdzeniem Skarżąca się nie zgadza. Jej zdaniem przy obliczaniu DJP należy uwzględnić sumę DJP z działki nr [...] (Inwestora) i działki nr [...] (rodziców Inwestora). Inwestor nie prowadzi odrębnego gospodarstwa rolnego. To, że jedna działka jest własnością rodziców, a druga własnością ich dziecka (syna), nie znaczy, że nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa rodzinnego. O tym, że mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z jednym gospodarstwem rolnym, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, świadczą – według Skarżącej – następujące dowody: zabudowa na obu działkach tworzyła i nadal tworzy jedną zabudowę zagrodową (z całą pewnością osobnej zabudowy zagrodowej nie stanowi zabudowa działki nr [...]), wspólne zamieszkiwanie, wspólne gospodarowanie, nieodpłatna służebność gruntowa zapisana w KW. W tej sprawie ewentualne mówienie o dwóch gospodarstwach rolnych jest, zdaniem autora skargi, próbą niezgodnego z prawem "obejścia" przepisów. Bezspornie budynki inwentarskie pp. O. na działkach nr [...] i [...] są usytuowane tak blisko siebie, że wymagało zbadania, czy ich negatywne oddziaływania na środowisko nie skumulują się. Innymi słowy, czy po przebudowie i rozbudowie bukaciarni nie zajdzie kumulacja oddziaływań z już istniejącą hodowlą. W ocenie Skarżącej stwierdzenie SKO, iż nie należy kumulować oddziaływań z budynków inwentarskich w całym gospodarstwie pp. O. , nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Powoływanie się na brak wskazań w tym przedmiocie przez WSA w Poznaniu we wcześniejszych orzeczeniach nie zostało w żaden sposób udokumentowane. Zdaniem Skarżącej kwestia ta niewątpliwie wymaga analizy, której SKO w ogóle nie dokonało.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z [...] września 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego z wniosku D. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z [...] marca 2017 r. o warunkach zabudowy ("Decyzji WZ").

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji SKO, trzeba w pierwszej kolejności uwzględnić fakt, że została ona wydana w następstwie zapadłego w tej sprawie, prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] (zwanego dalej "Wyrokiem WSA"), uchylającego, na skutek skargi D. P., poprzednie decyzje SKO w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego.

Jest to o tyle istotne, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uw. 3 i 5 do art. 153). W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są co do zasady związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uw. 9 do art. 153).

Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno orzekające ponownie – po Wyroku WSA – organy obu instancji, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostawali związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tym wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Przy tym Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko Skarżącej, że kluczowe znaczenie w tej sprawie ma to, czy przy ocenie posiadania przez D. P. legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności DWZ, należy – czy nie – uwzględniać ("kumulować") ewentualne odziaływania pochodzące od spornej inwestycji zaplanowanej (i obecnie już zrealizowanej) na działce Inwestora nr [...] z oddziaływaniami pochodzącymi z gospodarstwa rodziców Inwestora, istniejącego na sąsiedniej działce nr [...].

Jednakże, w ocenie Sądu, kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w zapadłym w tej sprawie Wyroku WSA, w którym przesądzono, iż chodzi jedynie o analizę oddziaływań pochodzących od planowanej inwestycji na działce nr [...].

Po pierwsze, jak trafnie zauważyło SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, WSA w tym wyroku nie zawarł expressis verbis żadnego wskazania, które obligowałoby organ do badania skumulowanych oddziaływań z obu ww. działek. Co więcej, takiego nakazu nie da się wyprowadzić nawet pośrednio z żadnego ze sformułowań zawartych w tym wyroku. W szczególności jego źródłem nie może być wskazywany w skardze passus z uzasadnienia Wyroku WSA, w którym Sąd ten wskazuje, że: "Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji oceniając przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy powinny uwzględnić maksymalną możliwą obsadę inwentarza dla planowanej inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku inwentarskiego – bukaciarni, dokonując przy tym właściwej wykładni przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71)." Pomijając nawet w tym miejscu dużą ogólnikowość samego nakazu "właściwej wykładni przepisów rozporządzenia" – zbyt dużą, aby za uprawnioną uznać interpretację tego nakazu w sposób forsowany przez Skarżącą – godzi się zauważyć, że został on sformułowany expressis verbis tylko w odniesieniu do "planowanej inwestycji".

Po drugie, zarówno cytowany wyżej passus, jak i szereg innych fragmentów uzasadnienia Wyroku WSA jasno pokazują, że ponownie rozpoznając sprawę organy miały rozważyć jedynie oddziaływania pochodzące od planowanej inwestycji – rozbudowy i przebudowy budynku inwentarskiego: bukaciarni (przy założeniu maksymalnej jego obsady). Świadczą o tym w szczególności następujące uwagi i oceny wyrażone w uzasadnieniu Wyroku WSA [podkr. nin. Sądu]:

- "[...] stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale także właściciele tych nieruchomości, na które p l a n o w a n a i n w e s t y c j a będzie oddziaływać." (s. 8-9);

- "[...] o interesie prawnym właścicieli działki leżącej w sąsiedztwie działki, której dotyczy postępowanie o wydanie warunków zabudowy, decyduje nie charakter tego sąsiedztwa (bezpośredni, pośredni), ale zasięg oddziaływania d a n e j i n w e s t y c j i na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości." (s. 9);

- "[...] w niniejszej sprawie poza wnioskiem inwestora i zawartej w nim charakterystyce planowanej zabudowy, brak innych istotnych dowodów pozwalających ustalić c h a r a k t e r y s t y k ę i n w e s t y c j i, j e j rozmiar oraz stopień i zakres j e j uciążliwości dla otoczenia, jak również zasięg oddziaływania, np. Karty informacyjnej przedsięwzięcia, co pozwoliłoby ocenić czy skarżąca posiada przymiot strony postępowania." (s. 11);

- "[...] przy obliczaniu DJP dla d a n e j i n w e s t y c j i nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględnić maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ administracji [...]" (s. 12);

- "Jak wynika z definicji sformułowanej w § 2 ust. 1 pkt 51 powołanego rozporządzenia, duże jednostki przeliczeniowe, o jakich mowa w tym akcie wykonawczym, dotyczą maksymalnej obsady zwierząt w d a n y m o b i e k c i e budowlanym, a nie obsady deklarowanej przez inwestora." (s. 13);

- "Aby ustalić rzeczywistą obsadę p r o j e k t o w a n e j r o z b u d o w y przyjąć należy maksymalną obsadę na jaką pozwala ustawodawca." (s. 13);

- "Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji oceniając przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy powinny uwzględnić maksymalną możliwą obsadę inwentarza dla p l a n o w a n e j i n w e s t y c j i polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku inwentarskiego – bukaciarni, dokonując przy tym właściwej wykładni przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71). Organy następnie ocenią, czy ustalony w powyższy sposób r o z m i a r i c h a r a k t e r i n w e s t y c j i wpłynie na zakres j e j oddziaływania także i na nieruchomość skarżącej. Dopiero w takim stanie sprawy organ oceni, czy p r o j e k t o w a n a i n w e s t y c j a narusza interes prawny skarżącej przyznając jej przymiot strony w przedmiotowej sprawie." (s. 15).

Jak z powyższego wynika, WSA nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy obliczenie maksymalnej obsady zwierząt w danym (planowanym przez Inwestora do rozbudowy i przebudowy) obiekcie budowlanym. Natomiast, wbrew zarzutom skargi, z Wyroku WSA nie wynika, aby należało ustalić obsadę "całego gospodarstwa rolnego", rozumianego przez Skarżącą łącznie jako teren działek nr [...] i nr [...].

Z tych też względów zarówno organy administracji ponownie rozpatrujące sprawę, jak i Sąd w niniejszym składzie, będąc związani ww. wyrokiem, nie mogli czynić (Sąd odpowiednio: wymagać poczynienia) ustaleń w tak szerokim zakresie, jak tego żąda Skarżąca.

Idąc dalej śladami ocen i wytycznych zawartych w Wyroku WSA, należy zauważyć, że WSA jednoznacznie wskazał, iż dla oceny legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym istotne jest, aby mogące pochodzić od planowanej inwestycji uciążliwe immisje (ich poziom) były określone normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne. Tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Następnie WSA wytknął, że w niniejszej sprawie poza wnioskiem Inwestora i zawartej w nim charakterystyki planowanej zabudowy, brak innych istotnych dowodów pozwalających ustalić charakterystykę inwestycji, jej rozmiar oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, jak również zasięg oddziaływania, np. Karty informacyjnej przedsięwzięcia, co pozwoliłoby ocenić, czy Skarżąca posiada przymiot strony postępowania. Brak także jakiegokolwiek orzeczenia organu, że inwestycja nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Organ swoje twierdzenie o braku oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie, w tym Skarżącej, oraz że oddziaływanie będzie zamykać się w granicach działki inwestycyjnej, wywodzi tylko i wyłącznie z takiego stwierdzenia Inwestora zawartego we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Na stronach 2 i 3 wniosku Inwestor stwierdził, że po zrealizowaniu inwestycji łączna obsada zwierząt w całym gospodarstwie nie przekroczy [...] DJP. Inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (k. 12-13 akt adm. I inst.). Słusznie zatem – w ocenie WSA – Skarżąca zarzuciła, że organy swojego twierdzenia o braku oddziaływania inwestycji na nieruchomość Skarżącej, a za tym: nieposiadaniu przez nią przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, nie poparły żadnymi dowodami, poza twierdzeniami Inwestora.

WSA podkreślił, że w całości zgadza się poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowym, w myśl którego w sprawach dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględnić maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ administracji. Nie ma zatem znaczenia deklarowanie przez inwestora, jakie zwierzęta zamierza on hodować oraz w jakich cyklach, lecz konieczne jest obliczenie w oparciu o wielkość projektowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić.

Ponadto WSA zaznaczył, że aby ustalić rzeczywistą obsadę projektowanej rozbudowy, przyjąć należy maksymalną obsadę, na jaką pozwala ustawodawca. W tym celu należy odwołać się do przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 127), gdzie wskazane są minimalne warunki utrzymania bydła, w zależności od systemu utrzymywania, w zakresie wymiarów stanowisk, legowisk, minimalnej powierzchni na jedną sztukę bydła. Przepisy tego rozporządzenia pozwalają na określenie maksymalnej obsady bydła na danej powierzchni obiektów inwentarskich, i w konsekwencji na ustalenie maksymalnej obsady dużych jednostek przeliczeniowych na wskazanej powierzchni rozbudowy i przebudowy, która ma sięgać do [...] m˛. Pozwoli to na ocenę, czy projektowane przedsięwzięcie zalicza się chociażby do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub też nie zalicza się do takich przedsięwzięć przewidzianych w katalogu rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. W ocenie WSA spostrzeżenie to ma istotne znaczenie także w niniejszej sprawie, gdyż pozwoli ocenić, czy rozmiar inwestycji oddziałuje na nieruchomość Skarżącej, a w konsekwencji na ustalenie, czy Skarżąca dysponuje, czy też nie dysponuje, przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ.

Mając na uwadze powyższe rozważania WSA, a także pozostałe jego wskazania i oceny prawne, należy stwierdzić, że organy, ponownie rozpoznając sprawę, zastosowały się do ocen i wytycznych zawartych w Wyroku WSA.

Przechodząc do meritum sprawy, tj. do oceny, czy Wnioskodawczyni rzeczywiście – jak twierdzi SKO – nie przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji WZ, należy wyjść od niespornej konstatacji, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm.; w skrócie: "u.p.z.p.") nie określała, i nadal nie określa, kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

W takiej sytuacji – co zostało również wskazane w Wyroku WSA – zastosowanie znajduje przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, że zasadniczo tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (por. wyroki NSA: z [...].02.2005 r., OSK [...]; z [...].09.2006 r., II OSK [...]; z [...].01.2008 r., II OSK [...]; z [...].05.2011 r., I OSK [...]; z [...].06.2011 r., II OSK [...] – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W wyroku z [...] czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK [...] (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przekonująco argumentował, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z [...].12.2005 r., II OSK [...], CBOSA).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale także właściciele tych nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie oddziaływać.

Oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko nie zna granic wynikających z prawa własności bądź innych rozwiązań administracyjnych. Nie można zatem ograniczać się jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której znajduje się lub ma się znajdować źródło oddziaływania, ale należy brać pod uwagę rzeczywisty zasięg oddziaływania.

Zarazem jednak w zapadłym w tej sprawie Wyroku WSA zostało expressis verbis przesądzone, że nie chodzi w tym przypadku o jakiekolwiek uciążliwe odziaływania (immisje), lecz tylko takie, których poziom jest określony normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.; w skrócie "u.u.i.ś.") uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: (1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Katalog inwestycji, których realizacja wymaga uzyskania decyzji u.ś., został sformułowany w przepisach ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; w skrócie "rozporządzenie RM"). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 tego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż [...] dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza. Jak wynika z kolei z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia RM, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż [...] DJP. Taki status posiada także, w świetle § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia RM inwestycja polegająca na chowie lub hodowli zwierząt, inna niż wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż [...] DJP, jeżeli działalność ta prowadzona będzie w odległości mniejszej niż [...] m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone:

- mieszkaniowych,

- innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt,

- zurbanizowanych niezabudowanych,

- rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.

Mając powyższe na względzie, należy podnieść, że:

- z wniosku Inwestora o ustalenie warunków zabudowy wynika, że powierzchnia rozbudowy budynku inwentarskiego sięgać będzie do [...] m˛; gabaryty rozbudowy i przebudowy Inwestor określił na: [...] m x [...] m, co daje [...] m˛.

- jak jednak wynika z dalszych kart akt administracyjnych sprawy (zob. rzut przyziemia budynku), powierzchnia budynku przeznaczona pod kojce, to [...] m2 (jak ustaliły organy, budynek został już zrealizowany);

- istotnych zastrzeżeń Sądu nie budzą wyliczenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z których wynika, że łączna maksymalna obsada planowanej inwestycji może wynieść do [...] DJP.

Tym samym przedmiotowej inwestycji nie sposób zaliczyć do inwestycji mogących choćby potencjalnie oddziaływać na środowisko.

Zatem, jak słusznie stwierdziło SKO, skoro planowana inwestycja nie przekracza wielkości [...] DJP, to nie było konieczne uznawanie za strony postępowania właścicieli działek położonych w obszarze [...] m od planowanej inwestycji, w tym D. P..

Sąd podziela i ten pogląd SKO, że także rzeczywisty, prawnie relewantny zasięg oddziaływania spornej inwestycji nie obejmie nieruchomości Skarżącej.

Dokonując powyższej oceny – z uwzględnieniem wiążących wskazań i ocen wyrażonych w Wyroku WSA – Sąd w niniejszym składzie miał na uwadze w szczególności to, że odległość domu mieszkalnego Skarżącej od inwestycji objętej postępowaniem wynosi bezspornie około [...] m. Dodatkowo pomiędzy nieruchomością Skarżącej, a działką stanowiącą teren inwestycji (nr [...]) znajduje się jeszcze jedna nieruchomość – stanowiąca działkę nr [...] – zabudowana budynkami w zabudowie zagrodowej. Zgodnie zaś z Wyrokiem WSA, oddziaływań pochodzących z tej ostatniej nieruchomości nie należy uwzględniać ("kumulować") na potrzeby oceny legitymacji procesowej Skarżącej w kontrolowanym postępowaniu.

Godzi się jeszcze zaznaczyć, że Skarżąca nie precyzuje, jakich to szkodliwych odziaływań się obawia. Można jedynie przypuszczać, że chodzi w tym przypadku przede wszystkim o ewentualne uciążliwe zapachy (odory) oraz hałas. W związku z tym wypada zauważyć, że jak dotychczas w prawie polskim brak jest norm "zapachowych" (szerzej zob. np. wyrok WSA z [...].05.2019 r., IV SA/Po [...]) – których przekroczenie, w świetle wiążącego Wyroku WSA, mogłoby stać się źródłem interesu prawnego Skarżącej w inicjowanym postępowaniu nieważnościowym. Jeśli zaś idzie o hałas, to ani materiał zgromadzony w aktach sprawy, ani wywody samej Skarżącej nie dają jakichkolwiek podstaw do uznania, że na nieruchomości Skarżącej może dojść (a tym bardziej, że doszło) do przekroczeń norm akustycznych w związku z realizacją planowanej inwestycji.

Tym samym zgodzić należy się z organem, że z powstaniem spornej inwestycji nie wiążą się żadne, prawnie relewantne odziaływania na nieruchomość Skarżącej lub ograniczenia przysługującego jej prawa własności. W szczególności inwestycja ta nie stwarza ograniczeń w zakresie ewentualnej, dalszej zabudowy działki Skarżącej. Tym bardziej, że planowana inwestycja kontynuuje funkcję zabudowy występującą na działkach sąsiednich.

W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo uznały, że Skarżąca nie posiada legitymacji do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności Decyzji WZ, i zasadnie postępowanie administracyjne w tej sprawie z wniosku Skarżącej umorzyły.

Mając wszystko to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.