Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 585/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a,  art. 32
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę .


UZASADNIENIE

K. G. ( dalej jako skarżący , strona, wnioskodawca ) wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( dalej jako ZUS , organ , Zakład) o umorzenie należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu wniosku z dnia "[...]" , skarżący podał , że trudna sytuacja jego rodziny oraz jego stan zdrowia znacznie ograniczył możliwość spłaty należnych zobowiązań wobec ZUS, a wynikłych wskutek przypisania składek w wyniku kontroli. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem, że syn zatrudniony na zasadzie umowy o pracę , powinien być zgłoszony do ubezpieczenia jako osoba współpracująca. Aktualnie nie jest i nie będzie również w najbliższej przyszłości, ze względu na stan zdrowia, wykonywać żadnej pracy. Utrzymuje się z emerytury żony i znajduje się obecnie na granicy ubóstwa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych , decyzją z dnia 28 marca 2014r., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 , 2, 3 oraz ust. 3a, art. 24 ust.2 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 dalej jako u.s.u.s.) odmówił umorzenia należności z tytułu składek :

- na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. w łącznej wysokości 14.104,09 zł,

- na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w łącznej wysokości 7.078,84 zł.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 30 maja 2014r. ZUS utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 28 ust. 1,2, 3, 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako rozporządzenie) .

Organ stwierdził, że wobec faktu, iż właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek oraz faktu ,iż wnioskodawca posiada oraz prowadzi działalność gospodarczą, Zakład przyjął brak przesłanek zawartych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., a tym samym brak podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Wobec powyższego ponownie dokonano oceny wniosku pod kątem zastosowania umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi wynikającymi z rozporządzenia. Zgodnie z tymi unormowaniami należności z tytułu składek mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić ciążących na niej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W takim przypadku to jednak na zobowiązanym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów świadczących o trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej.

Przed wydaniem decyzji organ ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w trakcie, którego uwzględniono wyjaśnienia wnioskodawcy oraz dołączone dokumenty, a także wzięto pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której w latach 2010-2011 uzyskał dochód odpowiednio 32.503,49 zł i 10.016,68 zł. Natomiast za 2013r. wykazano stratę w wysokości 4.800,39 zł. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną , która osiąga dochód w wysokości 2.308 zł miesięcznie. Stałe miesięczne wydatki wynoszą łącznie 684 zł, zaś koszty związane z leczeniem 200 zł. Ponoszone są również inne wydatki w wysokości 1.272 zł tj. rata kredytu studenckiego syna w kwocie 300 zł oraz 972,40 zł składka ZUS z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem organu fakt posiadania zobowiązań w innych instytucjach nie może stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności względem ZUS, gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem Zakładu.

Organ wskazał także, że zgodnie z informacją uzyskaną od Naczelnika Urzędu Skarbowego wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, zaś miejski Ośrodek Pomocy Społecznej poinformował, że nie figuruje on w ewidencji świadczeniobiorców i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznych i świadczeń rodzinnych. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że wnioskodawca posiada samochód osobowy marki "[...]" oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki "[...]". Organ podniósł, że wnioskodawca wskazał , że samochód marki "[...]" został rozebrany na części , jednakże przyznał, że do tej pory nie dopełnił formalności związanych z jego wyrejestrowaniem. Z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych wynika zaś , że wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości .

Tym samym, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ wskazał, że nie można jednoznacznie wskazać, iż spłata zadłużenia mogłaby pozbawić wnioskodawcę możliwości zaspokojenia niezbędnych życiowych potrzeb. Wnioskodawca nadal prowadzi bowiem działalność gospodarczą. Ponadto nie wykazał, że trudności mają charakter stały i pogłębiający się. Zatem nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 pkt 1 rozporządzenia.

W złożonym wniosku nie podniesiono okoliczności z art. 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Jednocześnie wskazano, że wnioskodawca nie wykazał zaistnienia przesłanki wynikającej § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, w ocenie organu, przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wnioskodawca nie udowodnił, że został uznany za osobę niepełnosprawną, bądź niezdolną do pracy przez organy uprawnione do wydawania takich rozstrzygnięć, w stopniu uniemożliwiającym podęcie zatrudnienia. W trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawca poinformował, że przewlekle choruje i leczy się u specjalistów, jednakże z przesłanych dokumentów wynika, że pomimo problemów zdrowotnych nadal prowadzi działalność gospodarczą .

Tym samym organ stwierdził, że nie można przyjąć, iż w niniejszym przypadku wystąpiły przesłanki określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przemawiające za umorzeniem należności z tytułu składek.

Dodatkowo organ podniósł, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek rozpatrywane są indywidualnie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dopiero tak zgromadzony materiał oraz zaistnienie przesłanek warunkujących podjęcie decyzji o umorzeniu zadłużenia, daje organowi możliwość dokonania umorzenia, a nie stanowi obligatoryjnego przymusu zastosowania takiej ulgi.

Umorzenie należności stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania .Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności oraz uwzględniając cele, na jakie są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności. Jeżeli zatem, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu istnieje jakakolwiek możliwość wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego – negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygniecie – nie może być uważane za dowolne.

Organ poinformował dodatkowo, że istnieje również możliwość spłaty zadłużenia w układzie ratalnym. W przypadku złożenia wniosku o układ ratalny, ZUS rozważy rozłożenie należności z tytułu nieopłaconych składek, tj. składek, odsetek za zwłokę, na dogodne raty, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy. Zgodnie z art. 29 u.s.u.s. od składek, które rozłożono na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielnie ulgi. Zakład ustala jednak opłatę prolongacyjną na zasadach i wysokości przewidzianej w ustawie Ordynacja podatkowa.

Skargę na w/w decyzję wniósł K. G.

W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie spełnia przesłanki określone przepisami prawa do umorzenia należności. W jego ocenie ZUS niezbyt wnikliwie rozpatrywał jego sytuację, ponieważ w uzasadnieniu decyzji znalazły się nieścisłości. W uzasadnieniu podano, że w 2013r. wystąpiła strata w kwocie 4.800,39 zł, gdy tymczasem strata wyniosła 1.894,94 zł. Natomiast kwota 4.800,39 zł dotyczy uzyskanego dochodu za 2012r. Nadto wskazał, że nie ma nic wspólnego z Urzędem Skarbowym, podlega i wszelkie rozliczenia podatkowe składa w Urzędzie Skarbowym.

Nie wie na jakiej podstawie stwierdzono, że nadal prowadzi działalność gospodarczą. Przyznał, że ma w dalszym ciągu zarejestrowaną działalność, jednak nie jest w stanie jej wykonywać ze względu na stan zdrowia, który ciągle się pogarsza i wymaga dalszego ciągłego leczenia. Nie posiada renty ani innych świadczeń oraz żadnego źródła dochodu . W tej sytuacji nie może nawet zawiesić działalności , ponieważ utraci możliwość leczenia w ramach ubezpieczenia.

Nie wie czemu ZUS wskazuje, że posiada zdolności do regulowania zobowiązań i że jego sytuacja finansowa na to pozwala. Wniosek taki Zakład mógł wyciągnąć z faktu regularnego opłacania bieżących składek, nie wziął tylko pod uwagę jakim kosztem to się odbywa.

Dodatkowo wskazał, że jego stan zdrowia, przez najbliższe kilka lat, nie pozwoli mu na wykonywanie jakiejkolwiek pracy. Utrzymuje się z żoną wyłącznie z jej emerytury. Po opłaceniu stałych koniecznych opłat oraz jego leczenia niewiele pozostaje na wyżywienie. Nie chce pójść do opieki społecznej po zasiłek, ponieważ nie pozwala mu na to honor.

Skarżący dołączył również dokumentację medyczną obrazującą stan jego zdrowia.

Dodatkowo na rozprawie w dniu "[...]" skarżący złożył pismo procesowe, w którym dodatkowo zarzucał naruszenie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U z 2013r. poz. 267 ze zm., dalej jako k.p.a.), poprzez nie zbadanie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego. O czym świadczy również odpowiedz na skargę, w której widnieje kwota 14.14,09 zł. W 2014r. nie osiągnął żadnego dochodu, więc za co miałby spłacić należność powstałą z niewiedzy, a nie ze złej woli. W dniu wczorajszym otrzymał kolejne zwolnienie lekarskie, w trakcie którego najprawdopodobniej ZUS wezwie go na komisję lekarską, gdyż upływa okres 182 dni niezdolności do pracy. Dodatkowo na pytanie Sądu, skarżący oświadczył, że nie ubiegał się dotychczas o przyznanie renty i nie posiada z żoną jakichkolwiek oszczędności. Pełnomocnik skarżącego (żona) dodała, iż zamieszkują wspólnie z synem, który pozostaje bez pracy i za którego zmuszona jest spłacać kredyt, którego jest poręczycielem.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo wskazano, że łączna kwota zaległości, wraz z odsetkami naliczonymi na 31 stycznia 2014r. wynosi 14.14,09 zł. Zdaniem organu wskazywane przez skarżącego nieścisłości w uzasadnieniu decyzji mają charakter oczywistych omyłek pisarskich i nie pozostają w sprzeczności z wnikliwym rozpatrzeniem sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w przedstawionym wyżej aspekcie, Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa o postępowaniu bądź prawa materialnego.

Materialnoprawna możliwość umorzenia należności z tytułu składek przewidziana została w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a zgodnie z art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i składek zdrowotnych. Brzmienie wskazanych przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznania administracyjnego. Oznacza to, iż nawet zaistnienie przewidzianych w cytowanych przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi. Nadmienić przy tym należy, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją ale nie jest jego prawem. Oznacza to, iż sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego (przyjęcie spełnienia przesłanek prawnomaterialnych uwzględnienia lub odmowy uwzględnienia wniosku). Tak rozumiana kontrola sądowa odnosi się więc do oceny, czy organy zachowały reguły postępowania przy ustalaniu okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru zawartym w ww. przepisach. W szczególności Sąd bada zatem, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77§1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny ( art. 80 k.p.a.) czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, tj. składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca zawarł zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Tym samym uznać należy, iż jedynie zaistnienie którejkolwiek z siedmiu sytuacji wskazanych w ww. przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności , nie zaistniał bowiem żaden z siedmiu przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Tym samym zdaniem Sądu, prawidłowo organ ustalił, w niniejszej sprawie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium , gdyż skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz jest właścicielem nieruchomości.

Ustawodawca w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidział również możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w uzasadnionych przypadkach. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu także i przy ocenie przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności, czyniąc prawidłowe ustalenia i dokonując trafnych ocen, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji. Faktu tego nie zmienia kilka wskazanych w uzasadnieniu skargi nieścisłości zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przychylić się należy do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę, iż mają one charakter oczywistych omyłek pisarskich, które nie miały wpływu na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia.

Przedstawione i przeanalizowane w uzasadnieniu decyzji okoliczności świadczą bowiem niewątpliwie, że powoływane przez wnioskodawcę okoliczności nie pozwalały na przyznanie mu wnioskowanej ulgi. Należy przy tym podkreślić, iż z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wprost wynika, że to na wnioskodawcy ( zobowiązanym ) spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek.

W sposób przekonywujący organ wykazał, iż skarżący nie wykazał jednoznacznie, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłaby pozbawić go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (przesłanka przewidziana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w oparciu o zebrane dowody ustalono bowiem, że pomimo wskazywanych trudności finansowych ( wskazywana przez skarżącego trudna sytuacja gospodarcza, przedkładająca się na brak zleceń, wydatki na leczenie, konieczność spłaty kredytu studenckiego za syna ) i zdrowotnych skarżącego prowadzi on nadal działalność gospodarczą, za którą (co przyznał sam skarżący) regularnie opłaca składki. Wskazać należy, iż pomimo braku dochodu z prowadzonej przez niego działalności (czy wręcz generowania straty) skarżący nie zaprzestał jej prowadzenia co powoduje, iż od skromnego dochodu jakim dysponuje wspólnie z żoną, co miesiąc musi uiszczać składki ZUS w wysokości ok. 970 zł miesięcznie, które stanowią ok. 1/3 kwoty miesięcznych dochodów. To zaś powoduje, jak prawidłowo wskazał organ, że nie można jednoznacznie stwierdzić, iż spłata zadłużenia mogłaby pozbawić wnioskodawcę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Co więcej może rodzić nawet wątpliwości co do kwoty rzeczywistych dochodów skarżącego. Wskazać należy, iż podaje on że wspólnie z żoną utrzymują się z jej emerytury w wysokości 2.308 zł, zaś ponoszą wydatki w łącznej wysokości 2.156,40 zł (opłaty 684 zł, koszty leczenia 200, składki ZUS z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej 972, 40 zł, spłata kredytu studenckiego syna 300 zł) - wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wraz z załącznikami k. 36 - 57 akt administracyjnych. Tym samym, z zestawienia wskazywanych przez skarżącego kwot wynika, że na pozostałe koszty miesięcznego utrzymania (wyżywienie, środki czystości, itp.) pozostaje skarżącemu i jego żonie zaledwie kwota 151,60 zł. Dodatkowo zaś na rozprawie żona skarżącego wskazała, że zamieszkują razem z niepracującym synem. Tymczasem oceniając sytuację skarżącego Zakład słusznie zauważył, że skarżący pomimo tak skromnych środków nie korzysta z pomocy społecznej.

Przesłanki wynikające z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie były przedmiotem rozważań organu, gdyż wnioskodawca nie wskazał, iż poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go dalszego prowadzenia działalności.

Również w stosunku do drugiej ze wskazywanych przez skarżącego przesłanek przemawiających za umorzeniem należności z tytułu składek – przewlekłej choroby wnioskodawcy, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż nie została ona wykazana przez skarżącego. Zdaniem Sądu, zasadnie wywiedziono w uzasadnieniu decyzji, że pomimo niewątpliwych problemów zdrowotnych wnioskodawcy, których organ nie kwestionował, nie wykazał on, że choroba pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie zostały przedstawione bowiem żadne dokumenty, z których wynikałoby, że wnioskodawca został uznany za osobę niepełnosprawną, bądź niezdolną do pracy przez uprawnione do tego organy. Co więcej, pomimo problemów zdrowotnych wnioskodawca prowadzi nadal działalność gospodarczą, nie została ona bowiem zawieszona czy wyrejestrowana do dnia dzisiejszego co potwierdził sam skarżący.

Reasumując podkreślić należy, że umorzenie składek zawsze powinno wynikać z zaistnienia rzeczywiście wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności wyłączających możliwość ich uregulowania. W opisanych wyżej okolicznościach, uprawniony jest wniosek, iż do takich, biorąc pod uwagę obecną sytuację materialno-bytową, sytuacja zobowiązanego nie należy. W świetle treści powołanych wyżej przepisów, dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocena sytuacji majątkowej strony, cech dowolności nie nosi. Argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jest zdaniem Sądu logiczna i przekonywująca. Świadczy o tym również fakt, iż dostrzegając trudności w zakresie jednorazowej spłaty zadłużenia wobec ZUS, organ wskazał na treść art. 29 u.s.u.s. przewidującego możliwość rozłożenia należności na dogodne raty, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy. Zobowiązany może także, w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że organ nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., podjął bowiem wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, po czym dokonał prawidłowej oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych. Zapewnił też stronie, przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a., prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Prawidłowo, wywiązał się również z obowiązku poszanowania zasady przekonywania, wyjaśniając stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Swoje stanowisko organ uzasadnił stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a..

Dodatkowo wskazać należy, że okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą, zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym, dotyczące okoliczności powstania zaległości nie mają wpływu na ocenę podjętego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2011r., sygn. akt II GSK 832/10 (opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że przy badaniu przesłanek z art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia istotna jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzenia należności.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.