Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 650/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skarg I. K., J. R. i [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości I. umarza postępowanie ze skargi I. K., II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. zwraca skarżącej I. K. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpis sądowy w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 104 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. i J. R. usunięcie nieprawidłowości dotyczących przyłącza wraz z instalacją wodociągową poprowadzoną na działce nr ew. [...] obr. [...] w O., do stanu przed wykonaniem robót budowlanych, tj. do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.

Organ wskazał, że podczas kontroli stwierdzono, iż w budynku J.R. przy ulicy R. w piwnicy wykonano przyłącze i zawór oraz zawór do budynku I. E. W protokole stwierdzono, że roboty te zostały komisyjne odebrane przez [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji.

Postanowieniem z dnia [...].02.2014r. organ nałożył na I. K. i J.R. obowiązek wykonania oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonania ww. przyłącza, które [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].05.2014r. utrzymał w mocy.

Decyzją z dnia [...].07.2014r. Nr [...] organ powiatowy nakazał I. K., usunięcie nieprawidłowości dot. przyłącza wodociągowego doprowadzonego do budynku przy ul. R., wskazanych w ocenie technicznej poprzez: 1. wykonanie inwentaryzacji przyłącza wodociągowego na działce [...] obr. [...] uwzględniającej zgodną z przepisami odległość od granicy działki [...] obr. [...] i od schodów zewnętrznych budynku przy ul. R.; 2. zdemontowanie zaworu odcinającego na odgałęzieniu przyłącza do budynku przy ul. R. i usytuowanego w pomieszczeniu wodomierza; 3. wykonanie oddzielnego przyłącza wodociągowego dla budynku przy ul. R..

Decyzją z dnia [...].10.2015 r., nr [...] [...] WINB uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia.

Następnie organ powiatowy wydał ww. decyzję z dnia [...].03.2015 r.

Organ wskazał, że roboty polegające na samowolnej przebudowie przyłącza wodociągowego w budynku przy ul. R. wykonała J. R. i OPWiK w O. W dniu 6 lipca 2011 r. J. R. usunęła bowiem kilkunastocentymetrowy odcinek przewodu wodociągowego w swojej piwnicy i zakorkowała odnogę trójnika, likwidując samodzielne przyłącze do budynku I. K. przy współudziale OPWiK, gdyż wymagało to zamknięcia zasuwy przy sieci.

Pierwotnie przyłącze zrealizowano na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].08.2003r. uchylonej przez Starostę [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2009 r., jednakże - jak wskazał [...]WINB w decyzji Nr [...] z dnia [...].10.2014r. - wycofanie z obrotu prawnego nie oznacza, że założenia projektowe inwestycji traciły moc, gdyż projekt budowlany jako akt techniczny, a nie prawny zachowuje wartość jako dokument, w oparciu o który była wykonana budowa.

W ocenie organu powiatowego zasadne jest nakazanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego doprowadzenie przyłącza i instalacji wodociągowej do stanu poprzedniego tj. zgodnego z dokumentacja projektową zatwierdzoną ww. decyzją Starosty [...].

Odwołania od ww. decyzji złożyli [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji s z o.o. w O., J. R., I.K.

[...] WINB przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w ramach którego stwierdził, że przebudowy przyłącza wykonano niezgodnie z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, ponieważ zawór główny, odcinający dopływ wody do lokalu przy ul. R. zlokalizowany jest w lokalu przy ul. R.

[...] WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy nakazał [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. i J. R. usunięcia nieprawidłowości dotyczących przebudowy przyłącza wraz z instalacją wodociągową do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...].08.2003 r.

Organ wskazał, że w tym przypadku wykonano przebudowę przyłącza wodociągowego. Zakres robót został dokładnie opisany w piśmie r.pr. P. G. z dnia 20.06.2013 r. oraz ocenie technicznej inż. Z. K. W piśmie z dnia 20.06.2013 r. wskazano m.in., że "właścicielka budynku szeregowego na działce nr ew. [...] J. R.w dniu 6 lipca 2011 r. usunęła w swojej piwnicy odcinek przewodu wodociągowego i zakorkowała odnogę trójnika, likwidując przyłącze do budynku na działce nr ew. [...]. (...) Na wspólnym przyłączu wodociągowym pojawiły dwa trójniki, zamiast dotychczas jednego. Z zainstalowanego drugiego trójnika J. R. poprowadziła przewód wodociągowy z wodomierzem, zaworami odcinającymi i zaworem antyskażeniowym do instalacji wewnętrznej swojego budynku szeregowego. Z trójnika zamontowanego przez dewelopera wykręcono przewód wodociągowy stanowiący dotychczas samodzielną część przyłącza do budynku na działce nr ew. [...] i zostało zakorkowane wyjście do trójnika. Likwidacja przyłącza do budynku I. K. musiała odbywać się przy współudziale OPWiK, gdyż wymagało zamknięcia zasuwy przy sieci, co mogło uczynić tylko przedsiębiorstwo. Ponadto z oceny technicznej wynika, że przyłącze wykonano jako wspólne dla dwóch segmentów i znajduje się ono na działce sąsiedniej, nr [...]. Wlot wody wykonany jako wspólny dla obu segmentów, usytuowano w piwnicy budynku przy ul. R. J. R. dokonała za wiedzą OPWiK w swojej piwnicy przebudowy wlotu wody i usytuowania wodomierza, wykonując dodatkowe odgałęzienie dla swojego budynku, ale pozostawiając u siebie zawór odcinający dotychczas oba budynki. Zawór ten znalazł się na przewodzie aktualnie zasilającym budynek R..

Organ uznał, że na działce nr ew. [...] wykonano przebudowę przyłącza wodociągowego, zaopatrującego w wodę budynek na działce nr ew. [...].

W świetle obowiązującego na dzień wszczęcia postępowania art. 29 i 30 Prawa budowlanego przebudowa nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy wykonali ww. roboty budowlane samowolnie.

Organ odwoławczy wskazał też, że organ powiatowy zastosował się w pełni do zaleceń zawartych w decyzji [...]WINB nr [...] nie zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organ przypomniał, że w uzasadnienia ww. decyzji wskazał m.in, że zatwierdzona dokumentacja projektowa przewidywała jedno przyłącze na działce nr ew. [...] z rozgałęzieniem na dwie nieruchomości, w tym stanowiącą własność I. K.

Dalej organ stwierdził, że w tej sprawie stanem poprzednim jest stan istniejący przed wykonaniem robót budowlanych, określony w ostatecznym pozwoleniu budowę. W związku z tym rozważył nakazanie przywrócenia przyłącza i instalacji do stanu zgodnego z projektem, zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...].08.2003 r., która w związku z nałożeniem obowiązku złożenia projektu zamiennego sieci wodociągowej i kanalizacyjnej osiedla " W. (decyzja nr [...] z dnia [...].07.2008 r.), została uchylona przez Starostę [...] decyzją nr [...] z dnia [...].01.2009 r. Według organu, wycofanie z obrotu prawnego ww. decyzji nie oznacza, że założenia projektowe utraciły moc.

Ponadto wskazał, że w ramach swoich kompetencji (art. 136 Kpa) przeprowadził uzupełniające postępowanie w ramach którego stwierdził, że przebudowę wykonano niezgodnie z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, ponieważ zawór główny odcinający dopływ wody do lokalu przy ul. R. zlokalizowany jest w lokalu przy ul. R., co narusza § 116 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422.). W świetle ww. przepisu zestaw wodomierza głównego, na połączeniu z siecią wodociągową, powinien być umieszczony w piwnicy budynku lub na parterze, w wydzielonym, łatwo dostępnym miejscu, zabezpieczonym przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. W niniejszej sprawie nie zabezpieczono przyłącza przed dostępem osób niepowołanych, co wynika z dokumentów zebranych w sprawie.

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że prawidłowo nałożono obowiązek doprowadzenia spornej inwestycji do stanu zgodnego z projektem budowanym, stosując nieprawidłową podstawę prawną. Zdaniem organu, nie ma przeszkód prawnych, aby wykorzystać pierwotne założenia projektowe dotyczące przyłączy i instalacji wodociągowych do usunięcia skutków opisanej samowoli budowlanej. Natomiast jeżeli dany projekt nie przewiduje szczegółowego montażu to w takim przypadku zastosowanie mają przepisy szczególne (branżowe) obowiązujące w ww. zakresie. Wskazał, że na rysunku nr 18 w projekcie budowlanym zaprojektowano dwa zestawy wodomierza z dwoma zaworami kulkowymi odcinającymi przed i za wodomierzem oraz zaworem antyskażeniowym umieszczonym za zest. od sieci.

W ocenie [...]WINB, prawidłowe było zatem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Organ dodał, że prawidłowo ustalono adresata obowiązku, tj. [...] Przedsiębiorstwo Wodociągowe i Kanalizacyjne oraz J. R. Powyższe potwierdza m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia ..08.2014 r., sygn. akt: [...], którym sąd zobowiązał solidarnie OPWiK i J. R. do przywrócenia możliwości poboru wody przez I. K. poprzez wstawienie i podłączenie rury do przyłącza znajdującego się w piwnicy budynku J. R. oraz pismo OPWiK z dnia 06.08.2011 r., w którym wskazuje się, iż cyt. w dniu 14.03.2012 r. OPWiK oraz J. R. solidarnie przywrócili odcinek wewnętrznej instalacji wodociągowej służącej do poboru wody przez I. K. Dodatkowo z kopii protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym [...] w O. przeprowadzonej w dniu 31.10.2012 r. wynika, że OPWiK dokonało przebudowy przyłącza: wstawiono rurę służącą do przesyłu wody oraz podłączono do przyłącza. Na co zwrócił uwagę [...]WINB w decyzji nr [...].

Skargi na ww. decyzję złożyli I. K., J. R.i [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O

I. K.w skardze wskazała na dwa zastrzeżenia. Pierwsze dotyczy bezpieczeństwa skarżącej i jej domowników Zrealizowanie przyłącza, jako wspólnego do dwóch budynków samo w sobie było niezgodne z prawem, ale z uwagi na fakt, że przyłącze to przechodzi przez piwnicę J. R., zanim dotrze do budynku Skarżącej, powoduje że zawsze będzie możliwe wykonanie robót pozbawiających skarżącą wody. Co niestety miło już miejsce i trwało dwa lata. Gdyby przyłącze wykonano zgodnie z przepisami, jako odrębne do każdego budynku, odcięcie dostawy wody byłoby możliwe jedynie poprzez zamknięcie zasuwy głównej i nie byłoby wątpliwości co do osoby sprawcy.

Nadto, skarżona decyzja nakazuje przywrócenie przyłącza do stanu zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Stan poprzedni nie był zgodny ze stanem projektowym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, co powoduje wątpliwość co do prawidłowości podstawy prawnej, jak i wątpliwość czy nie zachodzi wewnętrzna sprzeczność podstawy prawnej z sentencją decyzji.

Po drugie, czy dopuszczalne jest wydanie decyzji nakazującej wykonanie przyłączą zgodnie z projektem zatwierdzonym ww. decyzją, który jest niezgodny z obowiązującymi przepisami.

[...] WINB stwierdza, że uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., nie powoduje że projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją utracił moc. Skarżąca nie twierdzi, że projekt utracił swoją moc, ale podnosił, że zatwierdzony projekt jest nie zgodny z prawem. Do obowiązków organów obu instancji należało zatem sprawdzenie, czy projekt ten jest zgodny z prawem i czy też nie i dopiero w oparciu o tą wiedzę wydać decyzję.

J. R. w swojej skardze zarzuciła naruszenie:

1. art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, iż przebudowa przyłącza wodociągowego, położonego na jej nieruchomości została wykonana przez skarżącą i [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, podczas gdy skarżąca przebudowy nie dokonywała, co spowodowało nałożenie na nią ww. obowiązku zamiast na [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji,

2. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy to I. K. powinna podjąć czynności zmierzające do uzyskania przyłącza wodociągowego, a nie skarżąca, co doprowadziło do nałożenia na skarżącą obowiązku usunięcia nieprawidłowości dotyczących przyłącza,

3. art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż przebudowa wymagała zezwolenia na budowę, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem przebudowa przyłącza wodociągowego nie wymaga takiego zezwolenia,

4. art. 51 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i nakazanie przebudowy przyłącza do stanu poprzedniego, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej zmianę poprzez jej uchylenie w zakresie nałożenia obowiązku na J.R.

Skarżąca wskazała, że nie dokonywała przebudowy przyłączy, a jedynie udostępniła miejsce, w którym łącza się znajdują OPWiK. W konsekwencji nie powinna uczestniczyć w procesie ponownej przebudowy.

Zdaniem strony, nie było podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ ww. przepis dotyczy sytuacji, w których dla wykonania przebudowy bądź budowy wymagane było zezwolenie lub pozwolenie, a nie sytuacji rozpatrywanej w niniejszej sprawie.

Z ostrożności wskazała także, iż przebudowa przyłącza wodociągowego nie stanowiła zmiany projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., ponieważ została przeprowadzona w zrealizowanej już inwestycji, a nie na etapie jej realizacji. Nawet gdyby przyjąć, że przebudowa przyłącza po kilku latach od zakończenia inwestycji stanowiła zmianę projektu budowlanego, to należy założyć, iż była to zmiana nieistotna i jako taka nie wymagała decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

W ocenie skarżącej organ nie był uprawniony do nałożenia na nią i OPWiK ww. obowiązku.

Wskazała, iż zarówno w poprzednim stanie faktycznym jak i w obecnym przyłącze wodociągowe do lokalu przy ul. R. nie odpowiadało § 116 ust. 1 cyt. rozporządzenia.

Dodała, że jedynym sposobem na zrealizowanie tychże warunków jest wykonanie przyłącza wodociągowego przy ul. R.. Błędnie zatem organ II instancji przyjmuje, iż naruszenie § 116 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi przesłankę do nakazania doprowadzenia spornej inwestycji do stanu zgodnego z projektem budowlanym.

W skardze [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w O. zarzucono naruszenie prawa materialnego polegającego na:

1) błędnej wykładni art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane, poprzez zastosowanie samodzielnego bytu prawnego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1, gdy tymczasem art. 50 ust. 7 ustawy nakazuje odnieść ten przepis do art. 50 ust. 1, poprzez szczegółowe omówienie, która okoliczność uzasadnia uruchomienie procesu naprawczego,

2) niezastosowaniu art. 29a ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów procedury:

1) art. 6, art. 7, art. 77 kpa poprzez niezebranie wyczerpująco materiału dowodowego, a tym samym niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez błędną analizę decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...].08.2003 r. do danego stanu faktycznego

2) art. 107 § 3 kpa poprzez brak prawidłowego uzasadnienia prawnego i brak pełnej podstawy prawnej decyzji wynikającej z prawa materialnego, brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego, poprzez niepodanie z jakich przyczyn organ nie uwzględnił zarzutów odwołania i dlaczego uznał skarżącą za inwestora.

OPWiK wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a.

Stwierdziło, że sprawie w ogóle nie powinno występować jako strona. Katalog stron w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego określa się bowiem na podstawie art. 28 kpa. W zaskarżonej decyzji organ jako uzasadnienie dla statusu OPWiK sp. z o.o., jako inwestora podał współudział przy zamknięciu zasuwy przy sieci. Skarżący podkreślił, że nie jest inwestorem w świetle art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, właścicielem terenu ani zarządcą na działkach [...] i [...].

Zdaniem spółki proces naprawczy, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego może być zastosowany wyłącznie w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1. Wobec tego samodzielny byt prawny art. 51 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 3 nie jest możliwy. Ustęp 7 art. 51 cyt. ustawy precyzuje, że wydając decyzje z art. 51 ust. 1 pkt 2 należy odnieść ją do art. 50 ust. 1. Oznacza to, że w podstawie prawnej należy powołać ust. 7 art. 51 oraz art. 50 ust. 1 pkt 1-4, a następnie szczegółowo omówić, która z przewidzianych w art. 50 ust. 1 okoliczności uzasadnia proces naprawczy. Przepisy nie dają zatem podstawy, aby art. 51 ust. 1 pkt 1 czy 2 dawały podstawę prowadzenia procesu naprawczego.

Nadto spółka podkreśliła, że przeróbki ww. przyłącza mogły być wykonane przez zlecenie skarżącej bez uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Przy rozdzielaniu przyłączy posłużono się przepisami o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, gdyż w tej sytuacji nie było wymogu sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, gdyż przebudowa dotyczyła piwnicy budynku na działce [...].

Powyższe uzasadnia zarzut niezastosowania art. 29a ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.

Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 kpa decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, iż należy powołać prawidłowo przepisy obowiązującego prawa materialnego, a następnie wyczerpująco omówić okoliczności, które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu, a tego organ nie wykonał.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z dnia24 lutego 2017r. I. K. cofnęła skargę.

Sąd na rozprawie w dniu 2 marca 2017r. połączył sprawy ww. sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (VII SA/Wa 650/16, VII SA/Wa 651/16 i VII SA/Wa 652/16).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wobec cofnięcia skargi przez I. K. w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) dalej p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

W tej sprawie żadna przesłanek stanowiących przeszkodę do cofnięcia skargi nie zachodziła. Cofnięcie skargi Sąd uznał zatem za skuteczne i na mocy art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a. umorzył postępowanie ze skargi I. K.

Pozostałe skargi zasługiwały na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w nich podniesionych.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że regulacja art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego) po pierwsze samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, po drugie samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji i po trzecie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę.

Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, a w przypadku szczególnym może także nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).

Jeżeli natomiast organ ustali, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych robót (bądź już zrealizowanych) do stanu zgodnego z prawem, a nie zachodzi istotne odstępstwo od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.

W sytuacji wydania przez organ nadzoru budowlanego powyższych rozstrzygnięć, postępowanie zdeterminowane jest rodzajem wydanej decyzji. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego kończy postępowanie. W przypadku natomiast wydania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, postępowanie jest kontynuowane, a organ zobligowany jest do wydania jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 3 cyt. ustawy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, postępowanie jest również kontynuowane i kończy się wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie określonej w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego lub art. 51 ust. 5 cytowanej ustawy.

Z uwagi na rodzaju robót budowlanych polegających na wykonaniu przyłącza wodociągowego zastosowanie w niniejszej sprawie mogły znaleźć art. 51 ust.1 pkt 1 bądź pkt 2 Prawa budowlanego. Według ustaleń organów w budynku J. R. przy ulicy R. w piwnicy wykonano przyłącze i zawór oraz zawór do budynku I. E. Pierwotnie przyłącze zrealizowano na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].08.2003r., która została przez Starostę [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2009 r., jednakże - jak wskazał [...]WINB w decyzji Nr [...] z dnia [...].10.2014r. - wycofanie z obrotu prawnego nie oznacza, że założenia projektowe inwestycji straciły moc, gdyż projekt budowlany stanowi akt techniczny, a nie prawny i zachowuje wartość jako dokument.

W ocenie organów zasadne było nakazanie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, doprowadzenie przyłącza i instalacji wodociągowej do stanu poprzedniego tj. zgodnego z dokumentacja projektową zatwierdzoną ww. decyzją Starosty [...].

Zauważyć jednak trzeba, że wydanie powyższego nakazu nie doprowadzi wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem jak sam zauważył organ odwoławczy stosownie do § 116 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422.) zestaw wodomierza głównego, na połączeniu z siecią wodociągową, powinien być umieszczony w piwnicy budynku lub na parterze, w wydzielonym, łatwo dostępnym miejscu, zabezpieczonym przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. Zestaw wodomierza głównego, na połączeniu z siecią wodociągową, będzie zabezpieczony przed dostępem osób niepowołanych, jeżeli będzie umieszczony w piwnicy lub na parterze tego budynku, który sieć wodociągowa zasila w wodę, a nie w piwnicy lub na parterze budynku sąsiedniego, jak miało to miejsce w omawianym przypadku.

Wprawdzie jak zaznaczył organ odwoławczy zatwierdzona pierwotnie dokumentacja projektowa przewidywała jedno przyłącze na działce nr ew. [...] z rozgałęzieniem na dwie nieruchomości, w tym do budynku stanowiącego własność I. K.., niemniej decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., w oparciu o którą wykonano m.in. przedmiotową sieć wodociągową osiedla "W.", w związku z nałożeniem obowiązku przedstawienia projektu zamiennego sieci wodociągowej i kanalizacyjnej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r.), została uchylona przez Starostę [...] decyzją nr [...] z dnia [...]stycznia 2009 r.

Wbrew stanowisku organów, usunięcie z obrotu prawnego powyższej decyzji - o ile zostanie potwierdzone w ponownie prowadzonym postępowaniu, brak bowiem w aktach administracyjnych ww. dokumentacji – umożliwi, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. § 116 ust. 1 cyt. rozporządzenia.

Tylko w przeciwnym wypadku, to jest ustalenia, że ww. decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie została usunięta z obrotu prawnego, organy nałożą na inwestora obowiązek, o którym mowa w art. 51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, to jest doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego, a więc zgodnego z dokumentacją projektową zatwierdzoną ww. decyzją.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organów będzie ponadto nałożenie obowiązku na inwestora, w oparciu o art. 52 Prawa budowlanego. Adresatami decyzji, o których mowa art. 52 Prawa budowlanego, mogą być: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Decyzje wymienione w art. 52, dotyczą samowoli budowlanych lub innych naruszeń przepisów prawa budowlanego, dlatego ich adresatem powinien być w pierwszym rzędzie inwestor, jako sprawca tych wykroczeń (art. 90). Inwestor bowiem jako jeden z uczestników procesu budowlanego (art. 17) jest odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie procesu budowy (art. 18)i i finansuje budowę.

Organy winny mieć na uwadze, że nakaz wykonania czynności, o których mowa w art. 48, 49b, 50a lub 51 pr. bud., w stosunku do podmiotu, który nie posiada obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu OPWiK, że proces naprawczy, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego może być zastosowany wyłącznie w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1, zatem samodzielny byt prawny art. 51 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 3 nie jest możliwy, wyjaśnić należy, ze zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2016 r. II OPS 1/16 do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego dotyczy wykonywania robót innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Tymi przepisami są również warunki techniczne.

Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postepowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.

Wpis sądowy zwrócono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.