Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 720/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi W. C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz W. C. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 720/12

UZASADNIENIE

Interpretacją indywidualną z dnia [...], wydaną na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej – O.p.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów (dalej – organ podatkowy, organ) stwierdził, że stanowisko W. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A (dalej – podatnik, skarżący, strona), przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ podał, że strona w dniu [...] złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymywanego odszkodowania. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia [...].

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie szeroko pojętego doradztwa i konsultingu energetycznego. Zawarł umowę z osobą prawną posiadającą siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (zwaną dalej "Spółką"). Na mocy postanowień wspomnianej wyżej umowy, Spółka gwarantuje mu, że osoby trzecie związane z nią więzami gospodarczymi będą zlecać mu wykonywanie na ich rzecz usług doradztwa o określonej łącznej wartości (zwanej dalej – "Kwotą Gwarantowaną") w ustalonym okresie rozliczeniowym. Spółka zobowiązała się także do wypłacenia mu odszkodowania w przypadku gdyby wspomniane wyżej osoby trzecie nie złożyły mu zleceń na wysokość odpowiadającą Kwocie Gwarantowanej, tj. odszkodowanie w wysokości różnicy pomiędzy kwotą faktycznych zleceń a Kwotą Gwarantowaną. Spółka nie jest aktualnie zarejestrowana na potrzeby podatku VAT w żadnym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Strona jest zarejestrowanym w Polsce czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług VAT, świadczy bowiem usługi doradcze i konsultingowe, które co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Spółka posiadająca siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, odpowiadającą działalności o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej – u.p.t.u) prowadzi działalność usługową polegająca na udzielaniu pożyczek zwolnionych z VAT). Spółka nie jest osobą prawną nieprowadzącą działalności gospodarczej, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku od wartości dodanej. Zagraniczny kontrahent prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.t.u.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy ewentualne otrzymane w przyszłości przez stronę od Spółki kwoty - zwane w umowie odszkodowaniem - stanowią wynagrodzenie za wykonywanie przez nią usług na rzecz Spółki i jako takie podlegają opodatkowaniu VAT, czy też stanowią one odszkodowanie za utracone korzyści i jako takie, nie podlegają opodatkowaniu VAT (gdyż nie kwalifikują się jako wynagrodzenie za usługi)?

Zdaniem podatnika, zgodnie z art. 5 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym, również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zgodnie z art. 28a ust.1 lit. a) u.p.t.u., ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności. Natomiast, stosownie do art. 28b ust. 1, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 18 Rozporządzenia Unijnego nr Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. (znajdującego bezpośrednie zastosowanie w polskim porządku prawnym), usługodawca ma prawo uznać, że zagraniczny usługobiorca prowadzący działalność gospodarczą na terytorium innego państwa członkowskiego ma status podatnika VAT (a w związku z tym, może przerzucić na niego obowiązek rozliczenia podatku VAT wystawiając mu fakturę z opisem, iż VAT rozliczy zagraniczny nabywca), gdy:

a) usługobiorca przekaże mu swój indywidualny numer identyfikacyjny VAT, a usługodawca uzyska potwierdzenie ważności tego numeru identyfikacyjnego, a także nazwiska/nazwy i adresu przypisanych temu numerowi zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej;

b) usługobiorca nie otrzymał jeszcze indywidualnego numeru identyfikacyjnego VAT, ale poinformował usługodawcę, że zwrócił się z wnioskiem o jego nadanie a usługodawca uzyska dowolny inny dowód potwierdzający, że usługobiorca jest podatnikiem lub osobą prawną niebędącą podatnikiem, w stosunku do której wymagana jest identyfikacja do celów VAT oraz jeżeli usługodawca dokona w rozsądnym zakresie weryfikacji rzetelności przedstawionych przez usługobiorcę danych za pomocą zwykłych, handlowych środków bezpieczeństwa, takich jak środki dotyczące kontroli tożsamości lub płatności.

W braku spełnienia powyższych przesłanek udowadniających status podatnika VAT zagranicznego usługobiorcy, usługodawca byłby zobowiązany do wystawienia faktury z polskim VAT należnym.

Podatnik wskazał, że Spółka nie jest zarejestrowana dla celów VAT w żadnym państwie członkowskim UE gdyż takowa rejestracja nie jest konieczna a nawet możliwa gdyż Spółka nie kupuje od strony usług. Brak rejestracji VAT Spółki nie skutkuje obowiązkiem wystawiania przez stronę faktur VAT z polskim VAT należnym, gdyż we wzajemnych stosunkach stron umowy nie dochodzi do świadczenia usług (brak jest stron: usługodawcy oraz usługobiorcy).

Ewentualnie otrzymywane przez stronę od Spółki w przyszłości kwoty nie będą stanowić kwot otrzymywanych w związku wykonywaniem przez nią na rzecz Spółki jakichkolwiek usług. Kwoty te będą bowiem stanowić odszkodowanie otrzymywane za utracone korzyści. Odszkodowanie będzie wypłacane przez Spółkę w związku z niewypełnieniem jej zobowiązań jako podmiotu gwarantującego za określone świadczenia osób trzecich. W doktrynie podatkowej ugruntowanym jest aktualnie stanowisko, iż wypłacanie odszkodowań w tym z tytułu utraconych korzyści nie jest transakcją wymienioną w katalogu transakcji podlegających opodatkowaniu i nie skutkuje obowiązkiem odprowadzenia podatku VAT przez podatnika otrzymującego odszkodowanie.

Podsumowując, z tytułu otrzymywania odszkodowań od zagranicznej Spółki niezarejestrowanej za granicą dla celów VAT, strona nie będzie zobowiązana do uiszczania w Polsce podatku VAT według stawki 23%. Nie będzie również zobowiązana do wystawiania faktur VAT z opisem, iż podatek VAT rozliczy nabywca, ani nie będzie zobowiązana do wykazywania kwot otrzymywanych od Spółki jako otrzymywanych tytułem transakcji podlegających wykazaniu w zeznaniach podsumowujących VAT-UE.

Organ podatkowy uznał stanowisko strony za nieprawidłowe.

W pierwszej kolejności, powołując się na przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 u.p.t.u. wskazał na konieczność opodatkowania podatkiem VAT odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju. Podał definicję odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług. Stwierdził, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu, w tym także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą. Usługą będzie przy tym tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Kwestia ta ma szczególnie istotne znaczenie przy takich świadczeniach, których istotą jest zaniechanie, powstrzymywanie się od określonych czynności. Jeżeli zaniechanie, tolerowanie, znoszenie pewnych czynności za odszkodowaniem przynosiłoby bowiem wymierną korzyść konkretnemu podmiotowi, to wówczas powinno być ono na gruncie u.p.t.u. uznane za usługę. Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej – k.c. ), odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.). Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu (art. 363 § 1 k.c.).

Organ stwierdził, że wprawdzie samo powstanie szkody nie jest czynnością ani zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu, jednak w pewnych sytuacjach podmioty uprawnione do odszkodowania zgadzają się, czy też dopuszczają do powstania po swojej stronie szkody. Właśnie to zachowanie, na mocy którego powstaje szkoda, może stanowić czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Czynnością opodatkowaną jest wówczas świadome dopuszczenie do powstania szkody po swojej stronie, w wyniku czego podmiot zobowiązany do odszkodowania uzyskuje korzyści. W takiej właśnie sytuacji zachowanie to stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zaś kwota odszkodowania na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług uznana jest za wynagrodzenie za to świadczenie.

Zdaniem organu podatkowego, w przedmiotowej sprawie kwoty ewentualnie otrzymane przez stronę od Spółki, stanowiące odszkodowanie w sytuacji gdyby osoby trzecie, związane więzami gospodarczymi ze Spółką nie zleciły jej zleceń odpowiadających Kwocie Gwarantowanej, będą stanowiły wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług. Podatnik, podpisując umowę, która stanowi zobowiązanie Spółki do zapewnienia zleceń o określonej wartości, świadomie zrezygnował z dochodzenia roszczeń z tytułu nie wypłacenia przez kontrahenta tzw. Kwoty Gwarantowanej. Tolerując zawarte w umowie warunki, świadomie dopuszcza do powstania szkody po swojej stronie, rezygnując tym samym z dochodzenia roszczeń. Otrzymywane przez stronę kwoty, nie będą stanowiły odszkodowania z tytułu utraconych korzyści, ponieważ stosownie do postanowień umowy, bez względu na ilość wykonanych (otrzymanych) zleceń, strona będzie otrzymywała co najmniej stałą kwotę wynagrodzenia stanowiącą Kwotę Gwarantowaną.

W związku z okolicznością, iż stroną umowy zawartej przez podatnika jest kontrahent zagraniczny, należy ustalić miejsce świadczenia (opodatkowania) przedmiotowej usługi. Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie zostały zawarte w rozdziale 3 "Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług" działu V u.p.t.u. Stosownie do art. 28a pkt 1 i 2 oraz art. 28b ust. 1 u.p.t.u., świadczone przez stronę usługi na rzecz Spółki, opodatkowane będą poza terytorium kraju, gdyż kontrahent, z którym została podpisana umowa posiada siedzibę działalności gospodarczej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Status podatnika dla potrzeb określenia miejsca świadczenia usługi nie jest uzależniony od rejestracji podmiotu dla potrzeb podatku od towarów i usług czy też podatku o podobnym charakterze. Istotnym jest, że kontrahent, wykonuje działalność gospodarczą, odpowiadającą działalności o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., zdefiniowaną w systemie prawnym państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Organ podatkowy poinformował jednocześnie, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) strony. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, w szczególności w zakresie wystawiania faktur oraz wykazywania otrzymanych przez stronę kwot w informacji podsumowującej - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 O.p. - rozpatrzone.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do zmiany stanowiska zaprezentowanego w powyższej interpretacji indywidualnej, strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 5 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 oraz art. 43 ust. 1 pkt 39 u.p.t.u. poprzez błędną interpretację i zastosowanie powyższych przepisów.

W uzasadnieniu strona wskazała, że nie każda płatność dokonana na rzecz kontrahenta w sytuacji braku dostawy towarów stanowi płatność za świadczone usługi. Dla ustalenia czy miało miejsce świadczenie usług istotne jest stwierdzenie, czy doszło do takiego świadczenia obejmującego działanie bądź zaniechanie, które miało swojego bezpośredniego beneficjenta. Innymi słowy, należy stwierdzić, czy świadczenie przyniosło odbiorcy jakąkolwiek korzyść. Opodatkowaniu podlegają bowiem tylko te czynności, które przyczyniają się bezpośrednio do uzyskania korzyści przez wypłacającego. Aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynność ta skutkuje uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez dokonującego płatności w zamian za jej wykonanie/zaniechanie. W tym zakresie strona powołała się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 września 2009 r. sygn. akt III SA/GI 435/2009 i WSA w Krakowie z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 636/2008. Pełnomocnik strony wskazał, że również zgodnie z aktualnie ukształtowanym orzecznictwem i doktryną ETS, opodatkowaniu podatkiem VAT powinny podlegać tylko takie odszkodowania/rekompensaty wypłacane za zaniechanie wykonywania określonych czynności lub tolerowanie określonych sytuacji, które dla podmiotu je wypłacającego skutkują osiągnięciem korzyści materialnych (podmiot ten powinien być konsumentem i beneficjentem usług zaniechania/tolerowania). Ponadto, korzyści powinny wynikać ze wspomnianego zaniechania wykonywania określonych czynności lub tolerowania określonych sytuacji w sposób bezpośredni m.in. sprawa C-215/94 pomiędzy Jurgen Mohr a Finanzamt Bad Segeberg - Niemcy dotycząca opodatkowania rządowego odszkodowania, wypłacanego rolnikom w związku z zaniechaniem produkcji mleka, zdaniem ETS przy wypłacie odszkodowania za zaprzestanie produkcji mleka państwo nie uzyskało bezpośredniej korzyści, co oznacza, że nie ma konsumenta świadczenia realizowanego przez rolnika, natomiast VAT jest podatkiem nakładanym właśnie na konsumpcję; sprawa C-384/95 pomiędzy Landboden-Agrardienste GmbH Co. KG a Finanzamt Calau – Niemcy dotycząca rekompensaty wypłacanej z tytułu redukcji zbiorów ziemniaków o 20 procent, ETS uznał, że nie dochodzi do świadczenia usługi na rzecz konkretnego konsumenta, uzyskującego z tego tytułu bezpośrednią korzyść, w konsekwencji otrzymana rekompensata nie podlega opodatkowaniu, sprawa C-277/05, w której ETS wskazał że wypłacenie hotelowi przez klienta odszkodowania za anulowanie rezerwacji usług hotelowych nie jest wypłaceniem hotelowi wynagrodzenia za świadczenie usługi podlegającej VAT gdyż aby dana czynność była uznana za usługę, musi ona przynosić korzyści podmiotowi, tak aby mógł on być uważany za konsumenta usługi. Analogiczną argumentację prezentowały w swoich orzeczeniach również polskie organy podatkowe.

Przekładając powyższe sytuacje na stan faktyczny niniejszej sprawy, pełnomocnik strony stwierdził, że obowiązek opodatkowania podatkiem VAT transakcji następującej pomiędzy stroną a Spółką mógłby wystąpić jedynie wtedy gdyby odszkodowanie wypłacane było przez Spółkę w zamian za celowe ograniczanie sprzedaży usług do podmiotów trzecich, w związku z którym Spółka osiągałaby majątkowe korzyści. Wspomnianymi korzyściami mogłoby być np. utrzymanie zakładanego (wyższego) poziomu cen na własne usługi doradcze lub inne korzyści wynikające z ograniczenia działań konkurencji. Tymczasem, skarżący nie planuje powstrzymywać się celowo od świadczenia usług na rzecz podmiotów trzecich w celu otrzymania odszkodowania od Spółki. Nieświadczenie usług może wynikać wyłącznie z braku inicjatywy podmiotów trzecich, od których skarżący może nie otrzymać zleceń do wysokości uzgodnionej wcześniej łącznej kwoty gwarantowanej. Obowiązek wypłaty odszkodowania przez Spółkę wynika z pełnionej przez nią funkcji poręczyciela i gwaranta za działania osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Jak wskazał organ, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 u.p.t.u, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy, w ocenie organu podatkowego ewentualnie otrzymane przez skarżącego od Spółki kwoty, stanowiące odszkodowanie w sytuacji gdyby osoby trzecie, związane więzami gospodarczymi ze Spółką nie zleciły mu do wykonania usług o wartości odpowiadającej co najmniej Kwocie Gwarantowanej, będą stanowiły wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług.

Innego zdania jest skarżący, twierdząc, że wypłacona ewentualnie przez Spółkę na podstawie umowy Kwota Gwarantowana lub różnica pomiędzy nią a kwotą otrzymaną z tytułu usług wykonanych na rzecz osób trzecich powiązanych gospodarczo ze Spółką jest rekompensatą, niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odszkodowanie w potocznym rozumieniu tego słowa to wynagrodzenie, zapłata za wyrządzone szkody, za poniesione straty, doznane krzywdy. Zgodnie z art. 361 § 1 i 2 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z powyższego wynika jednoznacznie, że odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Istotą i celem odszkodowań jest rekompensata za szkodę a nie płatność za świadczenie. W takim przypadku nie mamy bowiem do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie.

To, czy otrzymana kwota stanowi odszkodowanie wiąże się z oceną zdarzenia, którego skutkiem jest możliwość otrzymania odszkodowania.

W rozpoznawanej sprawie, zapłata przez Spółkę określonej kwoty pieniężnej wynikać będzie z ewentualnej konieczności wynagrodzenia stronie straty wynikłej z niepozyskania zleceń od wskazanych w umowie osób trzecich powiązanych ze Spółką na co najmniej kwotę wskazaną w umowie.

Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że elementem koniecznym do powstania obowiązku w podatku od towarów i usług jest odpłatność za usługę (lub powstrzymanie się od określonego działania). Jako, że ani u.p.t.u ani Dyrektywa 112 i VI Dyrektywa nie definiują pojęcia odpłatności, definicji takiej można poszukiwać zarówno w przepisach k.c. oraz w orzecznictwie ETS.

W rozumieniu cywilistycznym odpłatność zawiera element wynagrodzenia pieniężnego, musi więc istnieć wzajemna ekwiwalentność świadczeń.

Zgodnie natomiast z orzecznictwem ETS (np. w sprawach: C-16/93, C-213/99, C-404/99), odpłatność w rozumieniu VAT definiowana jest znacznie szerzej, a elementem wyróżniającym jest wynagrodzenie z tytułu dokonanej transakcji, z pominięciem formy tegoż wynagrodzenia. Konieczny jest więc bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymaniem wynagrodzenia. Z podobnymi poglądami można się również spotkać w rozstrzygnięciach sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w: Krakowie z 28 września 2005r., sygn. akt I SA/Kr 850/05, Białymstoku z 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Bk 193/06, Warszawie z 1 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 2166/07).

Opodatkowaniu podlegają zatem dostawa towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem, które powinno mieć formę przysporzenia (zwiększenia aktywów po stronie beneficjenta) z tytułu konkretnego świadczenia.

W sytuacji odszkodowania brak jest zachowania symetrii między świadczeniem a wynagrodzeniem. W takich przypadkach mamy do czynienia jedynie z wynagrodzeniem, które zwykle stanowi formę zadośćuczynienia, zatem nie ma zwiększenia aktywów po stronie beneficjenta.

Odnosząc definicję świadczenia usług oraz odszkodowania do stanu faktycznego, będącego przedmiotem interpretacji podatkowej, w opinii Sądu - w ramach realizacji umowy podpisanej przez stronę ze Spółką w zakresie wypłaty Kwoty Gwarantowanej nie nastąpi świadczenie usługi przez Spółkę. Również ze strony skarżącej nie nastąpi świadczenie żadnej usługi czy to w postaci działania czy powstrzymania się od dokonania czynności, tolerowania czynności albo sytuacji.

Tym samym przedstawione przez stronę zdarzenie znajduje się poza przedmiotowym zakresem u.p.t.u.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na treści przepisu art. 200 tej ustawy.