Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2266/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2016r Nr [...] Szef Urzędu ds Cudzoziemców, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014r. poz. 463 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] pana Z. M. Utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2016r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wydał w/w decyzję orzekającą o zobowiązaniu pana Z. M. do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 3 lat od dnia wydania decyzji. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że pan Z. M. przebywa w Polsce bez ważnego dokumentu tożsamości oraz bez wymaganego zezwolenia na pobyt. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] marca 2016r.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących sytuacji osobistej skarżącego oraz naruszenie art. 311 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez stwierdzenie prawdopodobieństwa ucieczki cudzoziemca i nieokreślenie w zaskarżonej decyzji terminu dobrowolnego powrotu. Podniesiono, że strona zamierzała zawrzeć w Polsce związek małżeński oraz, że przez cały czas trwania postępowania regularnie stawiała się w Placówce Straży Granicznej w K. zgodnie z postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r..

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż w dniu [...] stycznia 2016r. funkcjonariusze PSG w K. przeprowadzili kontrolę legalności pobytu pana Z. M. w Polsce. W rezultacie kontroli stwierdzono, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i stosownego zezwolenia na pobyt w naszym kraju, ani aktualnego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość. W związku z powyższym przed Komendantem Placówki Straży Granicznej w K. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania pana Z. M. do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Na mocy postanowienia Komendanta PSG w K. z dnia [...] stycznia 2016r. Nr [...] cudzoziemiec został zobowiązany do stawiennictwa w każdy piątek w wyżej wskazanej PSG.

W dniu [...] stycznia 20 16r. pan Z. M. został przesłuchany na okoliczność jego pobytu w Polsce i aktualnej sytuacji osobistej. Cudzoziemiec zeznał, że ostatni raz wjechał do naszego kraju w roku 1994 w celu podjęcia pracy a w kraju pochodzenia pozostała jego była żona i dwoje dzieci (osoby już pełnoletnie) oraz dwie siostry i liczna dalsza rodzina. Cudzoziemiec dziedziczy 1/3 domu (spadek po rodzicach), w którym obecnie zamieszkuje jedna z sióstr. Będąc w Polsce skarżący utrzymywał się z dorywczej, nielegalnej pracy w branży budowlanej. Przez 8 lat pozostawał w konkubinacie z obywatelką polską - panią D. S. prowadząc z wspólne gospodarstwo domowe i zamieszkując z nią oraz jej dziećmi ostatnio przy ul. [...] w C. W czerwcu 2016r. ich wzajemne stosunki znacznie się pogorszyły, w związku z czym pani D. S. wyprowadziła się wraz z dziećmi i obecnie zamieszkuje oddzielnie a ich związek uległ rozpadowi. Obecnie pan Z. M. nie pozostaje w żadnym związku o charakterze rodzinnym w Polsce.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stwierdzony stan faktyczny uznał, że w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, albowiem od około 20 lat pan Z. M. świadomie przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia. Podkreślono, że powyższy przepis ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu, dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o cudzoziemcach ustanowionej dla zapewnienia kontroli ich wjazdu i pobytu.

Organ wyjaśnił, że w art. 303 ust. 1 ustawy zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.

Ponadto art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach wskazują na przesłanki, kiedy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zgody na pobyt tolerowany

Organ odnosząc się do powyższych przepisów stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Rozpatrując sprawę pana Z. M. w kontekście zagrożeń określonych w art. 348 pkt 1 i art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach organ II instancji uznał za zasadne wskazanie na protokół przesłuchania cudzoziemca w dniu [...] stycznia 2016r., podczas którego zeznał on, że nie istnieją dla niego żadne zagrożenia na [...] i nie ma żadnych przeszkód uniemożliwiających mu powrót do kraju pochodzenia.

W ocenie organu odwoławczego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy także prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego. Organ wyjaśnił, iż art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki ETPCz: Gili p-ko Szwajcaria z dnia 19 lutego 1996, skarga nr 23218/94, Rodrigues da Silva i Hoogkamer p-ko Królestwu Niderlandów z dnia 31 stycznia 2006r. skarga nr 50435/99, Darren Omoregie i Inni p-ko Norwegii z dnia 31 lipca 2008r. skarga nr 265/07, Nunez p-ko Norwegii z dnia 28 czerwca 2011 r. skarga nr 55597/09, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09, niepubl., NSA z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06 LEX nr 384287, z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 LEX nr 505306). Pan Z. M. nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie wykazał żadnych innych związków w naszym kraju, w którym pozostawałby obecnie, a które miałyby charakter związku rodzinnego. Wprawdzie - jak wskazuje na to materiał dowodowy - cudzoziemiec przez 8 lat pozostawał w związku konkubenckim z obywatelką polską, jednak związek ten rozpadł się, a skarżący nie widzi możliwości jego odnowienia, co sam stwierdził podczas przesłuchania. W uzasadnieniu odwołania jego autor podnosi, iż pan Z. M. chciałby ułożyć sobie życie w Polsce i zawrzeć związek małżeński. Jednak w obecnym stanie rzeczy - biorąc pod rozwagę zeznania strony i pani D. S. oraz jej dzieci - taką deklarację należy pojmować raczej jako zdarzenie niepewne i nie dające się określić w czasie, w związku z czym nie może ona zostać uwzględniona jako uzasadnienie do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie można także mówić o naruszeniu prawa cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko tut. organ uwzględnił dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który wskazuje, że art. 8 Konwencji chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości. Trybunał w przeszłości zaakceptował pogląd, że ogół społecznych więzi pomiędzy osiedlonym imigrantem i społeczeństwem, w którym żyje stanowi część pojęcia "życie prywatne". Trybunał podkreślił, że jedynie w niewielu przypadkach osiedlony imigrant nie będzie w stanie wykazać, że jego wydalenie nie będzie ingerowało w jego życie prywatne chronione przez art. 8 Konwencji. Takie stanowisko wyrażono w wyroku w sprawie B. p-ko Wielkiej Brytanii z dnia 10 kwietnia 20l2r. (numer 60286/09). W/w orzeczenie nie może być jednak odbierane jako głos za bezwarunkową ochroną przed wydaleniem cudzoziemca z kraju goszczącego. W dalszej części w/w orzeczenia Trybunał odnotował, że nie wszyscy osiedleni imigranci mają równie mocne więzi z krajem goszczącym i w/w kwestia z reguły powinna być przedmiotem oceny w kontekście "proporcjonalności" podjętego środka, jakim jest wydalenie cudzoziemca z kraju goszczącego. Szczególną, wzmocnioną ochroną objęci są np.: tzw. emigranci drugiej generacji, co już częściowo wyjaśniono powyżej. Orzecznictwo ETPCz wskazuje, że wydalenie takich osób nawet w przypadku popełnienia przez te osoby relatywnie poważnych przestępstw lub też notorycznego naruszania prawa może okazać się w pewnych przypadkach niedopuszczalne (wyrok z dnia 22.04.2004r. Radovanovic p-ko Austrii sprawa nr 42703/98, z 27 października 2005 r. Keles v. Republika Federalna Niemiec, sprawa nr 32231/02). Powyższe zapatrywanie wiąże się przede wszystkim z kwestią długości zwykle legalnego pobytu w kraju goszczącym i związanej z tym relatywnie silnej integracji z tym krajem przy często występującej nieznajomości kraju ojczystego i jego języka i istniejącymi obiektywnymi trudnościami w przeniesieniu centrum życiowego do kraju pochodzenia. Odnosząc się do sytuacji skarżącego organ stwierdził, że w jego sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Wprawdzie cudzoziemiec przebywa nieprzerwanie w naszym kraju od roku 2004, jednak przybył do Polski w wieku [...] lat, świadomie zdecydował się na pozostanie i nielegalny pobyt w naszym kraju i - jak sam zeznał - utrzymuje nadal kontakt z rodziną pozostałą na [...], gdzie posiada 1/3 nieruchomości w postaci domu mieszkalnego i nie ma żadnych przeszkód uniemożliwiających mu powrót do kraju pochodzenia. Skarżący nie posiada w Polsce żadnego majątku trwałego ani legalnych źródeł dochodu stanowiących podstawę jego egzystencji, w związku z czym organ uznał, że brak jest podstaw stwierdzenia, iż powrót na [...] w drastyczny sposób pogorszy jego sytuacje osobistą.

Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja pana Z. M. nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.

Organ wskazał także, że zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. Natomiast art. 315 ust. 2 pkt 1 tej samej ustawy stanowi, że w decyzji, o której mowa w ust. 1, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Jak stanowi art. 315 ust, 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec nie dysponuje dokumentami poświadczającymi jego tożsamość. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pan Z. M. dysponował jedynie [...] dowodem osobistym ważnym do dnia [...] grudnia 1998r który - jak sam stwierdził - przywiózł mu z [...] jego znajomy.

Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 1 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu.

Art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa wart. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16. Biorąc pod uwagę wieloletni okres świadomego, nielegalnego pobytu pana Z. M. w naszym kraju, orzeczenie 3-letniego okresu zakazu jego wjazdu do Polski i pozostałych państw obszaru Schengen należy uznać za uzasadnione.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M., zarzucając jej:

1. naruszenie przepisu art. 302 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U.2013.1650) poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu,

2.niewłaściwe zastosowanie art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach tj. wymierzenie skarżącemu, maksymalnego okresu zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polski, kiedy z okoliczności sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż okres ten - maksymalny -jest zbyt restrykcyjny,

3. naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w sposobu wyczerpujący postępowania dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 podpunkt a i c skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zdaniem skarżącego nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności zeznań świadka D. S., skarżący chciał ułożyć sobie życie na terytorium Rzeczypospolitej Polski, w tym wziąć ślub. W takim przypadku decyzja zobowiązująca go cudzoziemca do powrotu nie może opierać się zdaniem Skarżącego tylko na przesłance nielegalności pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polski. W ten sposób doszło także do naruszenia przez w sprawie art. 7 kpa. Sam zakres swobody organu administracji wynikający z przepisów prawa materialnego jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego wynikającymi zarówno z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jak i określonymi w rozdziale 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późno zm.). Jedną z tych zasad jest zasada prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli określona w art. 7 Kpa.

Biorąc powyższego pod uwagę skarżący uważa, że decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny słuszny interes obywateli. W niniejszej zaś sprawie, zdaniem strony skarżącej, w zakresie poczynienia ustaleń co do zmiany stanu cywilnego obcokrajowca, Urząd do Spraw Cudzoziemców takich wszechstronnych ustaleń nie poczynił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie (wobec jej niepodpisania) ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu odniósł się do podniesionych w niej zarzutów, wskazując, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę wydania zaskarżonej w sprawie decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach Dz. U poz. 1650 ze zm. zwanej dalej "ustawą") zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stwierdzony stan faktyczny, okoliczność nielegalnego pobytu skarżącego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie budzi żadnych wątpliwości. W toku postępowania organy ustaliły bowiem, że od około 20 lat skarżący świadomie przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia. W dacie kontroli tj. [...] stycznia 2016r. skarżący nie posiadał ważnego dokumentu podróży i stosownego zezwolenia na pobyt w naszym kraju, ani aktualnego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość. Mając powyższe na uwadze, w świetle cytowanego powyżej przepisu organy zobligowane były wydać zaskarżoną decyzję. Powyższy przepis ma bowiem, wbrew stanowisku skarżącego, charakter obligatoryjny a nie uznaniowy i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie. Wbrew twierdzeniu Skarżącego decyzja taka jak zaskarżona może być wydana wyłącznie w oparciu o treść art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepisu tego nie stosuje się zgodnie z art. 302 ust. 2 jedynie w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6. Zgodnie z którym, Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja:

1) o odmowie przedłużenia mu wizy Schengen lub wizy krajowej, udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub decyzja o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub

2) o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub

3) o cofnięciu zgody na pobyt ze względów humanitarnych

- stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.

W rozpoznawanej sprawie w/w okoliczności nie miały jednak miejsca.

Przesłanki wykluczające z kolei możliwość wydania takiej decyzji określone zostały w art. 303 ust. 1 i art. 302 ust. 2, art. 348 i art. 351 ustawy.

Zgodnie z art. 303 ust. 1, w przypadkach, o których mowa wart. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub

2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub

3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub

4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa wart. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. l, albo zezwolenia, o którym mowa wart. 176, lub

6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub

8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub

9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub

10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub

11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub

12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170.

13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013), zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013".

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy słusznie organy uznały, że żadna z określonych w tym przepisie przesłanek nie ma zastosowania w odniesieniu do skarżącego.

Z kolei na mocy art. 356 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy okoliczność, o której mowa w art. 348 lub art. 351 wyjdzie na jaw w postępowaniu w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, w decyzji kończącej to postępowanie rozstrzyga się w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a w razie jej nieudzielenia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Zgodnie z art. 348 ustawy stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Natomiast zgodnie z art. 351 ustawy, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

l) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej "Konwencją Rzymską"):

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub,

b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa wart. 349, lub

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub

3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze zasadnie organy uznały, że skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia u zgody na pobyt humanitarny lub tolerowany .

Z akt sprawy (oświadczenia skarżącego) wynika, że nie obawia się on powrotu do kraju pochodzenia. Skarżący podczas przesłuchania jednoznacznie zeznał, że w przypadku wyjazdu na [...] nie czuje się zagrożony naruszeniem jego praw podstawowych wymienionych w art. 348 pkt 1 ustawy. Zarówno na etapie odwołania jak i w skardze wskazuje on na kwestie osobiste, takie jak zamiar osiedlenia się w Polsce, ułożenia sobie życia w tym zamiar zalegalizowania nieformalnego związku w jakim pozostaje od dłuższego czasu z obywatelką polską.

Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego kwestii należy wskazać, że art. 8 Konwencji Rzymskiej nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie. (por. wyroki ETPCz: Nunez p-ko Norwegii z dnia 28 czerwca 2011 r. skarga nr 55597/09, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010". sygn. akt II OSK 27/09, niepubl., NSA z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06 LEX nr 384287, z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 LEX nr 5053(6).

Przepis ten nie stanowi zatem normy gwarancyjnej o charakterze generalnym zakazującej wydalenie cudzoziemca prowadzącego w kraju goszczącym życie rodzinne.

Oceniając, czy zobowiązanie do powrotu naruszałoby prawo cudzoziemca do życia rodzinnego rozumieniu przepisów Konwencji Rzymskiej, należy odwołać się do samego pojęcia "życia rodzinnego" z uwzględnieniem dorobku orzeczniczego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Wskazuje ono, że pojęcie "życia rodzinnego" obejmuje nie tylko związki sformalizowane prawnie, ale i konkubinaty (por. wyroki ETPCz: Marck przeciwko Belgii - wyrok z dnia 13 czerwca 1979r., skarga nr 6833/74, wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r. Al-Nashifi inni v. Bułgaria, nr 50963/99, wyrok NSA z dnia 31.08.2011r. II OSK 1407110, niepubl) oraz więzi biologiczne rodziców i ich dzieci, (np.: biologiczny ojciec nie uznał dziecka, ani też nie pozostawał z matką dziecka w związku małżeńskim por. wyroki ETPCz: wyrok z 1 dnia czerwca 2004 r., w sprawie Lebbink v. Holandia, nr 45582/99, § 37-42, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005 r. II OSK 1148/05, LEX nr 196754). W każdym jednak przypadku chodzi co do zasady o więź rzeczywistą (por. wyroki ETPCz z dnia 1 czerwca 2004 L, W sprawie Lebbink v. Holandia, nr 45582/99, z dnia 30 listopada 2005 r. II OSK 1148/05, LEX nr 196754, \VSA w Warszawie z dnia 17.01.2012r. V SA/\Va 1623111 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy Skarżący tworzył związek z obywatelką polską - panią D. S. prowadząc wspólne gospodarstwo domowe i zamieszkując z nią oraz jej dziećmi. Jednak zarówno z zeznań Skarżącego, jak i pani D. S. wynika, że w listopadzie 2015r. pani D. S. wyprowadziła się wraz z dziećmi i obecnie zamieszkuje oddzielnie, a ich związek uległ rozpadowi. Skarżący zeznał także, że nie jest małżonkiem obywatelki polskiej. Skarżący nie pozostaje zatem obecnie w żadnej relacji typu rodzinnego w Polsce. Cała rodzina Skarżącego, zarówno bliższa (dwoje dzieci siostry), jak i dalsza przebywa na [...]. Słusznie zatem organy uznały, że w/w relacja pomiędzy skarżącym a obywatelką polską w dacie rozstrzygania sprawy, nie mogła zostać uznana za podlegającą ochronie w świetle art. 8 Konwencji rzymskiej.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi, nie stanowi także niedopuszczalnej ingerencji w prawo Skarżącego do poszanowania jego życia prywatnego. Art. 8 Konwencji obok życia rodzinnego, chroni także życie prywatne rozumiane prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości. Trybunał w przeszłości zaakceptował pogląd, że ogół społecznych więzi pomiędzy osiedlonym imigrantem i społeczeństwem w którym żyje stanowi część pojęcia "życie prywatne". Trybunał podkreślił, że jedynie w niewielu przypadkach osiedlony imigrant nie będzie w stanie wykazać, że jego wydalenie nie będzie ingerowało w jego życie prywatne chronione przez art. 8 Konwencji. Takie stanowisko wyrażono w wyroku w sprawie B. p-ko Wielkiej Brytanii z dnia 10 kwietnia 2012r. (numer 60286/09). W/w orzeczenie nie może być jednak odbierane jako głos za bezwarunkową ochroną przed wydaleniem cudzoziemca z kraju goszczącego. W dalszej części w/w orzeczenia Trybunał odnotował, że nie wszyscy osiedleni imigranci mają równie mocne więzi z krajem goszczącym i w/w kwestia z reguły powinna być przedmiotem oceny w kontekście "proporcjonalności" podjętego środka, jakim jest wydalenie cudzoziemca z kraju goszczącego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż kwestią bezsporną jest, że skarżący podczas ponad 20 lat pobytu na terytorium Polski nawiązał związki, więzi z Polską, Polakami w których środowisku przebywał. W okolicznościach niniejszej sprawy organ słusznie uwzględnił jednak fakt, że pobyt Skarżącego w Polsce przez cały niemal czas miał charakter nielegalny. Dokonując oceny, czy środek w postaci wydalenia cudzoziemca jest konieczny w demokratycznym społeczeństwie organ musiał zatem wziąć pod uwagę nie tylko długość tego pobytu ale również charakter pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym w okresie, w którym nawiązywał on więzi z tym krajem. (porównaj wyrok ETS z dnia 31.01.20061. w sprawie Rodrigues da Silva i Hoogkamer p-ko Królestwu Niderlandów (No 50435/99). Wskazać zatem należy, że skarżący od samego niemal początku swojego pobytu w Polsce (po upływie okresu na jaki wjechał w celu turystycznym), nie miał realnych podstaw aby spodziewać się, że będzie mógł kontynuować ten pobyt. Tym samym obecnie nie może żądać od organów aby uznały za priorytet ochronę jego życia prywatnego, które kształtowane było przez skarżącego ze świadomością, iż nielegalnego pobytu. Ponadto z zeznań skarżącego wynika również, iż przebywając w Polsce podejmował się różnych prac dorywczych w budownictwie, które wykonywał także nielegalnie, nie posiadając zezwolenia na pracę i zezwolenia na pobyt. Wobec powyższego Skarżący od prawie samego początku pobytu w Polsce, wobec nieprzestrzegania prawa liczył się z konsekwencją wydalenia. Podkreślenia wymaga także, iż w okresie pobytu, skarżący miał możliwość ubiegania się 3-krotnie o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z tytułu tzw. abolicji (na mocy art. 154 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003., następnie ustawy o cudzoziemcach oraz art. 18 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw wreszcie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Z żadnej z w/w możliwości Skarżący nie skorzystał.

Skarżący, mając więc świadomość, że przebywając nielegalnie na terytorium Polski, działa wbrew prawu, powinien był brać pod uwagę tymczasowość swojego pobytu i nietrwałość relacji towarzyskich dotychczas nawiązywanych. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy, mając również na uwadze, iż wjechał do Polski po raz pierwszy w wieku ok. [...] lat, jako osoba dorosła wychowana w języku i kulturze kraju pochodzenia. Na [...] przebywa jego najbliższa rodzina - dorosłe dzieci, z którymi utrzymuje kontakt, dwie siostry. Z zeznań Skarżącego wynika, że na [...] posiada udział w nieruchomości. Na [...] zamieszkuje pozostała liczna rodzina Skarżącego. W ocenie Sądu słusznie organy uznały, że jego powrót na [...], pomimo trudności związanych z długim pobytem w Polsce jest możliwy i nie wiąże się z naruszeniem jego życia prywatnego, tym bardziej że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że pomimo wieloletniego pobytu Skarżący nie zdołał ustabilizować swojej sytuacji prywatnej w Polsce. Mając zaś na uwadze, okoliczność, iż na [...] zamieszkuje jego liczna rodzina w tym jego dzieci, posiada tam majątek w postaci udziału w nieruchomości, pomimo niewątpliwych trudności ekonomicznych, z jakimi może liczyć się po powrocie do kraju pochodzenia, uznać należy, że nie są to trudności nadmierne, nie do przezwyciężenia tym bardziej, że ze względu na wie posiada doświadczenie zawodowe.

Należy przy tym także zaznaczyć, że trudna sytuacja ekonomiczna w jakiej może znaleźć się Skarżący po powrocie do kraju pochodzenia nie stanowi okoliczności uzasadniającej zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Odnosząc się z kolei do zarzutu niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 319 pkt 1 ustawy, poprzez zastosowanie przez organy najdłuższego okresu zakazu wjazdu przez skarżącego na terytorium Polski, należy wskazać, że Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organów, iż okres 3 lat jest, relatywnie długi jednak wyznaczając go słusznie uwzględniono, że Skarżący dopuścił się ewidentnego i jaskrawego naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców w Polsce poprzez bardzo długi ponad dwudziestoletni nielegalny pobyt w naszym kraju. Skarżący nie dążył przy tym do zamiany takiego statusu w Polsce nie podejmując żadnych starań o uzyskanie legalizacji pobytu, czy też wykonywanej pracy. W tym stanie rzeczy słusznie organy uznały, że zastosowanie art. 319 pkt 1 i orzeczenie o zakazie ponownego wjazdu do Polski przez okres 3 lat stanowi adekwatną konsekwencję stwierdzonego naruszenia prawa.

Sąd wbrew zarzutom skargi nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. wskazanych przez skarżącego art. 7 k.p.a., art. art. 77 k.p.a.. Również badając sprawę z urzędu uznał, że nie doszło do anruszenia art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącego i na dokonanej ponownej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a w toku postępowania jak wynika z akt sprawy strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.