Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 973/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 140 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: § 9 ust. 1 i § 12 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 414/07 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. , sygn. akt II SA/Rz 414/07 oddalił skargę S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

W wyniku zawiadomienia dokonanego przez Prokuratora Rejonowego w D. Starosta D. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] skierował S. J. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W dniu 23 października 2006 r. do Starostwa Powiatowego w D. wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wystawione na nazwisko S. J. przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rzeszowie uprawnionego do badań kierowców, w którym stwierdzono istnienie u S. J. o przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B. Od powyższego orzeczenia odwołał się S. J. , w wyniku czego poddany został ponownym badaniom w Instytucie Medycyny Wsi w Lublinie. Po badaniach w dniu 21 listopada 2006 r. wydane zostało kolejne orzeczenie nr [...], w którym potwierdzono istnienie u S. J. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B ze wskazaniem ponownego terminu badań lekarskich na dzień 21 listopada 2008 r.

W następstwie powyższego Starosta D. decyzją z [...] grudnia 2006 r., nr [...] na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym cofnął S. J. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B - wydane na prawie jazdy nr [...] seria i nr druku [...] wydanym dnia 31 sierpnia 2002 r. przez Starostę D. , do czasu uzyskania wymaganego stanu zdrowia do prowadzenia pojazdów mechanicznych według w/w kategorii.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Starosty D. Organ II instancji uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie wskazał, że zgodnie z art. 122 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta, w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, ma prawo skierować go na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Badania takie zostały przeprowadzone. Zarówno posiadający stosowne uprawnienia lekarz Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w D. , jak i lekarz Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie orzekli o istnieniu u S. J. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B. Orzeczenia te wiążą organy prowadzące postępowanie administracyjne, które nie posiadają kompetencji do weryfikacji tych orzeczeń. Tym samym Starosta D. nie mając innej możliwości zmuszony był wydać zaskarżoną decyzję.

Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył S. J. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że orzeczenia przekreślają jego byt i całej rodziny tylko ze względów, jakie wskazała komisja lekarska. Neurolog jest również omylny i niedoskonały. Skarżący domagał się ponownego gruntownego przebadanie stanu jego zdrowia. Zaprzeczał, że choruje na stwierdzoną u niego chorobę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przewiduje dla starosty uprawnienie do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienie do kierowania pojazdami samochodowymi w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący S. J. decyzją Starosty D. z dnia [...] czerwca 2006 r. został w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy skierowany na badania lekarskie z uwagi na nasuwające się zastrzeżenia, co do jego stanu zdrowia.

W związku z przeprowadzonym badaniem Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie orzeczeniem lekarskim z dnia [...] października 2006 r., nr [...] stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B, również Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie orzeczeniem z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] stwierdził istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zauważył, że badania skarżącego zostały przeprowadzone przez podmioty uprawnione do przeprowadzenia tego rodzaju badań, co wynika z § 9 ust. 1 i § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15). Skoro podmioty uprawnione do przeprowadzenia badań lekarskich stwierdziły u S. J. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B" to obowiązkiem Starosty D. było cofnięcie skarżącemu - w trybie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy - przedmiotowych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzje wydane przez organy obu instancji w tym zakresie w żaden sposób nie naruszają przepisów prawa, co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.

Od powyższego wyroku S. J. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 140 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że skoro podmioty uprawnione do badań lekarskich kierowców stwierdziły u S. J. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B, to obowiązkiem Starosty D. było cofnięcie skarżącemu w trybie wyżej powołanego przepisu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Zastosowanie przez Sąd I instancji literalnej wykładni powołanego przepisu poprowadziło Sąd do błędnego rozstrzygnięcia poprzez oparcie się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione podmioty do badań kierowców, bez przeprowadzenia analizy tych orzeczeń, do których powinna być dołączona analiza lekarska, na podstawie której można byłoby ustalić rodzaj przeprowadzonych badań i jednostkę chorobową uniemożliwiającą skarżącemu prowadzenie pojazdów,

2/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ administracji I i II instancji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 , 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego, które powinno dać odpowiedź na jakiej podstawie uznano że skarżący nie może prowadzić pojazdów .

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie sprawy do ponownego rozpoznania lub jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy we własnym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przepis art. 140 ust. 1 pkt. 1 przedmiotowej ustawy stanowi, iż " Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem". Wykładnia tego przepisu nie może się ograniczać, jak uczynił to Sąd I instancji, do jego literalnego brzmienia, opierając rozstrzygnięcie na istnieniu orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów. Prawidłowa wykładnia winna uwzględnić badanie Sądu, jakie były podstawy wydania przedmiotowych orzeczeń, jakiego rodzaju badania przeprowadzono u skarżącego, czy istniały podstawy do cofnięcia uprawnień.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 powołanego artykułu. Żadna z przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie tam wymienionych nie zachodzi w niniejszej sprawie, zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie przez organ I I II instancji art. 7 , 77 i 80 k.p.a., bez jednoczesnego powołania się na naruszenie przez Sąd przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak postawiony zarzut nie może być skutecznie podniesiony w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd bowiem dokonując oceny legalności zaskarżonego doń aktu administracyjnego czyni to w ramach wyznaczonych przepisami wspomnianej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie stosuje przy tej kontroli bezpośrednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można zatem skutecznie postawić wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli wskazane naruszenia dotyczą wyłącznie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, którym uchybiono w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, na podstawie którego podjęto zaskarżoną decyzję, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów, które nie zostały podważone w postępowaniu kasacyjnym, skarżący był dwukrotnie poddany badaniom lekarskim. Orzeczeniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rzeszowie stwierdził występowanie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B., następnie w wyniku odwołania skarżącego przeprowadzono ponowne jego badania w Instytucie Medycyny Wsi w Lublinie w dniu 21 listopada 2006 r. w których efekcie wydane zostało kolejne orzeczenie lekarskie nr [...], w którym potwierdzono istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B. Powyższe orzeczenia były podstawą dla organów administracji orzekających w sprawie niniejszej do podjęcia decyzji w przedmiocie cofnięcia S. J. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B.

Za nietrafnie należy uznać argumenty podniesione przez skarżącego w skardze kasacyjnej, iż Sąd powinien był dokonać analizy podstaw wydania wspomnianych wyżej orzeczeń lekarskich tak, aby dowiedzieć się czy rzeczywiście istniały przesłanki zdrowotne do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Jak zauważył Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedmiotowe badania skarżącego zostały przeprowadzone przez podmioty uprawnione do przeprowadzenia tego rodzaju badań, co wynika z § 9 ust. 1 i § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15). W takiej sytuacji, skoro przedmiotowa dokumentacja lekarska została sporządzona przez uprawnione do tego podmioty i w formie przewidzianej przez w/w rozporządzenie Ministra Zdrowia zarówno organy, jak i Sąd I instancji nie miały kompetencji do jej oceny pod względem merytorycznym, ponieważ nie posiadają w tym względzie specjalistycznej wiedzy medycznej. Należy przy tym zauważyć, iż wzór orzeczenia lekarskiego określony w załączniku nr 5 do w/w rozporządzania nie przewiduje uzasadnienia medycznego orzeczenia. Oceny zgodności sposobu przeprowadzenia badań z tym wskazanym w omawianym rozporządzeniu dokonuje natomiast ośrodek medyczny, który w wyniku odwołania kierowcy przeprowadza ponowne jego badanie. Zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania takimi pojazdami, co skutkować musi zgodnie z art. 140 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym cofnięciem uprawnienia do kierowania tymi pojazdami. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 140 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym jest więc nieuzasadniony.

Z tych względów skarga kasacyjna jako oparta na nieusprawiedliwionych podstawach podlegała na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne wynagrodzenie od Skarbu Państwa dla pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 powołanej ustawy, po złożeniu przez pełnomocnika stosownego oświadczenia.