Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SO/Kr 1/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: wymierzono grzywnę
Powołane przepisy: article: art. 55 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.G. w przedmiocie wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta R. za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Burmistrzowi Miasta R. grzywnę wysokości 8.000 zł (słownie: ośmiu tysięcy złotych), II. zasądzić od Burmistrza Miasta R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) na rzecz K.G. tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K.G. wnioskiem z dnia 17 stycznia 2012 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta R. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." z powodu nieprzekazania sądowi jego skargi z dnia 22 kwietnia 2011 r. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskodawca podał, że już postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SO/Kr 4/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Burmistrzowi Miasta R. grzywnę w wysokości 3000 zł za nieprzekazanie w terminie sądowi skargi K.G. z dnia 22 kwietnia 2011 r. na bezczynność Burmistrza Miasta R. wraz z aktami sprawy. Pomimo powyższego organ w dalszym ciągu nie dopełnił ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku.

Skarżący wniósł również o rozważenie przez Sąd celowości wydania w niniejszej sprawie postanowienie sygnalizacyjnego w oparciu o art. 155 P.p.s.a.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta R. wniósł o jego oddalenie podając, że skarga K.G. na bezczynność organu została przekazana do Sądu w dniu 31 stycznia 2012 r. Podano, że powodem tak długiego okresu przekazywania skargi była "obrona" Szpitala Miejskiego w R. , rozpatrywanie skarg wpływających w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na już uchwalony plan miejscowy, a także zbyt duże obciążenie ilością spraw pełnomocnika Burmistrza Miasta R. , który do stycznia 2012 r. był jedynym prawnikiem Urzędu Miejskiego. To zaś uzasadnia brak winy organu w niedopełnieniu przedmiotowego obowiązku w terminie oraz nie może być uznane za lekceważenie wymiaru sprawiedliwości.

Nadto wskazano, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. nie może zostać powtórnie wymierzona, na co wskazuje treść § 2 art. 55 powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z tym, że termin do przekazania skargi w przedmiotowej sprawie wynosił nie 30 dni a 15 dni, bowiem skarga dotyczyła bezczynności organu w załatwieniu wniosku skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112 poz. 1198).

Sąd ustalił, że pomimo wymierzenia grzywny organowi za nieprzekazanie skargi K.G. z dnia 22 kwietnia 2011 r. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SO/Kr 4/11, po wydaniu tego wyroku Burmistrz Miasta R. aż do dnia 31 stycznia 2012 r. nie przekazywał skargi Sądowi Administracyjnemu. Porównanie daty wydania ww. postanowienia (30 sierpnia 201 r.) i daty wniesienia wniosku o wymierzenie grzywny (17 stycznia 2012 r.) prowadzi do oczywistej konkluzji, że organ administracyjny nie dochował 15 dniowego terminu do przekazania skargi z aktami sprawy sądowi. Dopiero wniesienie wniosku o wymierzenie grzywny spowodowało przekazanie skargi i skarga K.G. z dnia 22 kwietnia 2011 r. w przedmiocie bezczynności Burmistrza Miasta R. w rozpoznaniu jego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dopiero w dniu 6 lutego 2012 r., czyli z ponad pięciomiesięcznym opóźnieniem liczonym od daty 30 sierpnia 2011 r.

Wyjaśnić należy, że przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Samo nieprzekazanie skargi w terminie określonym ustawą jest podstawą do wymierzenia organowi grzywny na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. Zatem wyjaśnienia organu o braku czasu w związku z czasochłonnymi pracami nad aktem planistycznym, nie mają znaczenia dla wykonania nałożonego na organ obowiązku. Uzasadnione okoliczności powodujące opóźnienie w przekazaniu skargi mogą wpływać jedynie na wysokość wymierzonej grzywny. Jednakże podnoszone w odpowiedzi na wniosek skarżącego powody nie dochowania terminu, tylko w niewielkim zakresie mogą usprawiedliwiać brak działania organu. Czynności techniczne związane z przekazaniem skargi Sądowi mają charakter nieskomplikowany i mogą być wykonane przez każdego pracownika Urzędu Miejskiego. Jedynie odpowiedź na skargę powinna być udzielona przez organ lub pełnomocnika mającego przygotowanie merytoryczne (prawnicze), ale i w tym zakresie w ocenie Sądu okoliczności prowadzenia odrębnych spraw przez pracownika Urzędu będącego radcą prawnym a dotyczących Szpitala Miejskiego w R. nie mogą uzasadniać zwłoki organu. Skoro, jak podaje sam organ w odpowiedzi na wniosek skarżącego, przywrócenie finansowania ww. Szpitala nastąpiło w lipcu 2011 r., a w sierpniu 2011 r. wszczęte zostały postępowania przygotowawcze w postępowaniu karnym skierowane przeciwko pracownikom Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – to można było po 30 sierpnia 2011 r. (data wydania postanowienia o nałożeniu grzywny za nieprzekazanie skargi w tej sprawie), skargę wraz z odpowiedzią na nią przekazać Sądowi w rozsądnym terminie, na pewno krótszym niż 5 miesięcy. Okoliczność, że po uchwaleniu planu miejscowego wpływały do Rady Miejskiej skargi na ten plan również nie uzasadnia braku sporządzenia odpowiedzi na skargę, czy też przekazania skargi skarżącego do Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik organu administracji, będący radcą prawnym winien zdawać sprawę ze skutków braku wykonywania obowiązków ustawowych, wynikających z istotnej dla funkcjonowania organów administracji publicznej procedury, jaką jest procedura postępowania przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że zatrudniony był tylko jeden radca prawny jest już kwestią, która nie może w żadnej mierze usprawiedliwiać zwłoki danego organu. To organ bowiem tak powinien organizować swoje funkcjonowanie, aby wykonywać zadania terminowo i właściwie i stosowanie do tego zatrudniać niezbędną ilość pracowników.

W ocenie Sądu fakt przekazania skargi K.G. z tak dużym opóźnieniem, zwłaszcza w sytuacji, gdy organowi wymierzono już raz grzywnę w tym przedmiocie, uzasadnia nałożenie na organ ewidentnie łamiący prawo, grzywny w zasądzonej wysokości. Jest to bowiem oczywiste naruszanie prawa do sądu, tak ważnego w sytuacji, w której drugą stroną mieszkańca gminy jest organ administracji publicznej. Organ administracji publicznej wyposażony jest w cały aparat pomocniczy i reprezentuje administrację publiczną, a z drugiej strony przeciwnikiem jest obywatel nie mający takiego zaplecza. Tym samym właśnie w sytuacji, w której obywatel (mieszkaniec gminy) skarży działanie lub brak działania organu administracji, sam organ nie może przetrzymywać skargi ponad wymagane terminy i tym samym nie dopuszczać do jej rozpoznania przez sąd. Prawo do sądu, będące jedną z gwarancji konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, musi być przestrzegane przez organy administracji. Stąd Sąd wymierzył grzywnę wysokości 8.000 zł stanowiącej kwotę rzędu połowy maksymalnej wysokości grzywny, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. jako dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Sądowi znane jest niejednolite stanowisko dotyczące możliwości wielokrotnego nakładania grzywny na podstawie art. 55 P.p.s.a. Zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SO/Wa 25/10, opub. w LEX nr 936728, "ponowny wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a". Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt II SO/Ke 1/10, opub. w LEX nr 936727, "przepis art. 55 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie wyłącza możliwości wielokrotnego wymierzania grzywny; a więc jeżeli skarga nadal nie zostanie przekazana, to wnioskodawca będzie miał możliwość ponownego żądania wymierzenia grzywny". Sąd przychyla się do poglądu zawartego w drugim z powołanych postanowień.

Art. 55 § 1 nie stanowi, że grzywna ta może zostać wymierzona tylko raz, a nadto § 2 art. 55 P.p.s.a. daje Sądowi możliwość rozpoznania skargi na podstawie jej odpisu, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi wątpliwości, ale tylko na żądanie skarżącego. Gdyby przyjąć proponowaną przez organ interpretację o jednokrotnej możliwości ukarania organu grzywną, skarżący nie uzyskałby w ten sposób odpowiedniej ochrony prawnej przed bezprawnym działaniem organu administracji. Musi istnieć w sytuacji niewykonania przez organ jego obowiązku możliwość jego dyscyplinowania aż do skutku. Zauważyć należy, że możliwość rozpoznania skargi przez sąd administracyjny w oparciu o sam odpis skargi w rzeczywistości będzie należeć do bardzo rzadkich wyjątków, gdy stan faktyczny i prawny w niej przedstawiony nie będzie budził uzasadnionych wątpliwości. Nadto w ten sposób sąd może orzekać tylko na żądanie skarżącego. Biorąc zatem powyższe pod uwagę w ocenie Sądu, można nałożyć na organ grzywnę z art. 55 § 1 P.p.s.a. nawet kilkakrotnie. Nie zachodzi w takiej sprawie stan tzw. powagi rzeczy osądzonej. Ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. nie może być uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. jeżeli organ mimo wymierzenia mu już grzywny, nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przedmiotem kolejnego wniosku jest dalsza opieszałość organu, która nie stanowiła przedmiotu pierwotnego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 171 P.p.s.a. Powaga rzeczy osądzonej dotyczy tylko rozstrzygnięć merytorycznych zawartych w wyrokach. Sprawy z wniosku o wymierzenie grzywny nie mają charakteru merytorycznych rozstrzygnięć spraw, a jednie dotyczą wymierzenia grzywny za opieszałość (zwłokę) organu w nie przekazaniu akt sprawy wraz z skargą. Tym samym tylko przyjęcie dopuszczalności ponownego złożenia wniosku o wymierzenie grzywny czyni realnym prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie dla strony, jak i prawo do sądu. W przeciwnym razie ani skarżącym, ani sąd nie miałby żadnych instrumentów zmuszających do przekazywania skarg kierowanych do sądu. Nawet możliwość zawiadomienia w trybie art. 55 § 3 P.p.s.a. organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków nie jest instrumentem wymuszającym działanie danego organu. Ustrojowa pozycja burmistrza gminy jest bowiem tak silna, że żadne działanie rady gminy (poza podjęciem uchwały w przedmiocie przeprowadzenia referendum, które w takim przypadku może zakończyć się także utratą mandatów samych radnych oraz zmianą "widełkowego" wynagrodzenia burmistrza) nie mogą zmusić organu wykonawczego do jakiś czynności.

Zgodnie z art. 55 § 3 P.p.s.a. w razie stwierdzenia rażącego przypadku naruszenia obowiązku wynikającego z art. 55 § 2 lub art. 54 § 2, skład orzekający zawiadamia o tym właściwy organ.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja uzasadniająca zawiadomienie Rady Miejskiej w R. o rażącym działaniu organu wykonawczego gminy, sprowadzającym się do braku przekazania skargi K.G. nawet po wydaniu przez Sąd postanowienia o nałożeniu grzywny w wysokości 3000 zł. Niczym nie uzasadnionym było kolejne oczekiwanie przez okres 5 miesięcy i nie przekazywanie skargi Sądowi. Takie bowiem działanie mogło narażać na dalsze konsekwencje finansowe samorządu Gminy przy powszechnie znanych kłopotach finansowych samorządów lokalnych, a zwłoka organu w żaden sposób nie może być uzasadniona. Tym samym stosownie do art. 229 pkt 3 K.p.a. Sąd informuje o tym organ stanowiący gminy.

Dodatkowo należy wskazać, że Sądowi z urzędu znany jest fakt, że Burmistrz Miasta R. w wielu sprawach został ukarany grzywną za niedopełnienie obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji wniosek skarżącego o nieprzestrzeganiu prawa przed Burmistrza Miasta R. jest uzasadniony

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 55 § 2 i art. 55 § 3 P.p.s.a.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, art. 200 Pp.s.a. stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a art. 210 w § 1, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów, przy czym przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. W niniejszej sprawie Sąd o kosztach należnych stronie orzekł z urzędu (art. 210 w § 1 P.p.s.a.).