Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 446/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1, art. 59
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz NSA Danuta Małysz Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi S. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...]([...] [...]) złotych z tytułu wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia R. G., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że W. A. decyzją z dnia [...] nr [...] określił R. G. nieuiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł miesięcznie od 1 lipca 2013 r. Po rozpatrzeniu odwołania zobowiązanego, decyzją z [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i określiło opłatę za gospodarowanie odpadami w takiej samej wysokości, ale za zamknięty okres - od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Na to rozstrzygnięcie zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. W związku ze skargą organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...], w trybie autokontroli uchylił w całości własną decyzję i utrzymał w mocy decyzję W. A. z [...] Także na to rozstrzygnięcie zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. Wyrokiem z 30 września 2015 r., sygn. akt I SA/Lu [...] stwierdzono nieważność decyzji z [...] nr [...] z uwagi na naruszenie przepisu art 54 § 3 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast wyrokiem z 8 czerwca 2016 r., sygn. akt SA/Lu [...] WSA w [...] uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] nr [...] Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy decyzję W. A. z [...] Po rozpoznaniu złożonej na to rozstrzygnięcie skargi, WSA [...] wyrokiem z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Lu [...] oddalił skargę. W tak ustalonym stanie faktycznym w obrocie prawnym pozostała decyzja W. A. z dnia [...] nr [...], utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W związku z niezapłaceniem kwoty wynikającej z decyzji W. A. z [...] wierzyciel - W. A., po uprzednim skutecznym doręczeniu zobowiązanemu upomnienia, wystawił przeciwko zobowiązanemu tytuł wykonawczy z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Tytuł powyższy został przekazany Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. w celu wszczęcia egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zawiadomieniem z [...] stycznia 2019 r. zajął rachunek bankowy zobowiązanego w Banku [...] Odpis zajęcia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2019 r. Bank poinformował, że prowadzi rachunek zobowiązanego, jednakże nie może zrealizować zajęcia ze względu na brak na nim środków.

Zawiadomieniem z [...] stycznia 2019 r. organ egzekucyjny zajął także świadczenia zobowiązanego z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na zajęcie, wskazał, że potrącenia będą dokonywane począwszy od stycznia 2019 r.

W dniu [...] stycznia 2019 r. zobowiązany złożył w Urzędzie Skarbowym w Z. wniosek o wstrzymanie zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I SA/Lu [...], którym - według zobowiązanego - sąd stwierdził nieważność decyzji W. A. z [...] określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z uwagi na wątpliwości dotyczące wyżej wymienionego żądania Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wezwał zobowiązanego do sprecyzowania, czy pismo zawiera zarzuty na podstawie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy jest wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 wymienionej wyżej ustawy. W piśmie z [...] stycznia 2019 r. zobowiązany sprecyzował, że jego intencją jest złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy egzekucyjnej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] marca 2019 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu podatnik podniósł, że dochodzony obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio przepisów prawa. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany ponownie wskazał na wyrok WSA [...] z 30 września 2015 r. sygn. akt I SA/LU [...], który jego zdaniem stwierdza nieważność decyzji W. A.. Ponadto podniósł, że nie jest zobowiązany do opłat, gdyż jego gospodarstwo nie wytwarza odpadów komunalnych.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ wskazał na treść art. 26 § 1 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) i zgodnie z ostatnim ze wskazanych przepisów wymienił podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.) gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Natomiast według art. 6m pkt 1 ww. ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania w danej nieruchomości. W myśl art. 6q ust. 1 ww. ustawy, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...). Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy zaliczyć do danin publicznych, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt. burmistrz lub prezydent miasta określa wysokość opłaty w drodze decyzji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zobowiązany, będąc właścicielem nieruchomości, nie wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji, dlatego właściwy organ w drodze decyzji z [...] określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł miesięcznie, poczynając od 1 lipca 2013 r. W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz zapadłe w sprawie wyroki WSA [...] i wskazał, że w konsekwencji w obrocie prawnym pozostała decyzja W. A. z [...] określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Nadto organ wskazał, że na etapie złożenia wniosku i wniesienia zażalenia nie było żadnych okoliczności skutkujących umorzeniem postępowania, wymienionych w art. 59 § 1 pkt 1-10 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z przepisu wynika także obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia, jednak zdaniem organu żadna okoliczność w sprawie nie zaistniała.

W skardze skarżący zarzucił, że W. A. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w którym podstawą prawną obowiązku jest decyzja W. A. z [...] mimo zapadłego prawomocnego wyroku WSA w [...] sygn. akt I SA/Lu [...], w którym stwierdzono nieważność ww. decyzji. Następnie zrzucił organom łamanie przepisów Konstytucji i bezprawne dochodzenie należności za usługę, której nie wykonano.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Na wstępie należy stwierdzić, że organy prawidłowo rozpoznały sprawę jako wszczętą wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Taka treść wniosku została sformułowana wyraźnie przez zobowiązanego w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. Dodać należy, że nie byłoby możliwości merytorycznego rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ takie zarzuty mogą być zgłoszone jedynie w terminie 7 dni, w tym przypadku od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z akt sprawy wynika, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2019 r., natomiast pismo zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2019 r. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostało złożone bezpośrednio w Urzędzie Skarbowym w Z. w dniu [...] stycznia 2019 r., a więc po upływie terminu do zgłoszenia zarzutów. Zwrócić też należy uwagę, że podstawą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest twierdzenie zobowiązanego, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez wierzyciela na podstawie decyzji W. A. z dnia [...] co do której, według zobowiązanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] stwierdził nieważność wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I SA/Lu [...]. Tak sformułowana podstawa wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego odpowiada opisanemu w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (a także w art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy) nieistnieniu obowiązku.

Jednak prawidłowe jest ustalenie organów egzekucyjnych, że w rzeczywistości tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji W. A. z dnia [...] nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...]., nr [...], określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarga zobowiązanego na decyzję organu drugiej instancji została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Lu [...]. Natomiast wskazywanym przez skarżącego wyrokiem z dnia z 30 września 2015 r., sygn. akt ISA/Lu [...] stwierdzono nieważność jedynie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z [...] nr [...], wydanej błędnie w trybie autokontroli. Wyrok ten nie dotyczy decyzji W. A. z dnia [...]. i nie stwierdza jej nieważności.

Należy również zaznaczyć, że według prawidłowych ustaleń organu drugiej instancji brak jest innych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności taka podstawa nie może wynikać z twierdzeń zobowiązanego, że dochodzona jest opłata za usługę, której nie wykonano (według zobowiązanego w jego gospodarstwie nie wytwarza się odpadów komunalnych), ponieważ w sytuacji kiedy podstawą wystawienie tytułu wykonawczego była wykonalna ostateczna decyzja organu administracji publicznej, nie może być, w sprawie o umorzenie postępowania egzekucyjnego, badane istnienie podstawy do wydania takiej decyzji.

Organ prawidłowo stwierdził także brak podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, według którego postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z akt sprawy wynika bowiem, że skutecznie zajęto świadczenie emerytalne zobowiązanego, wynoszące co najmniej [...] zł miesięcznie.

Biorąc pod uwagę wyżej omówione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) O przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, sąd orzekł zgodnie z art. 250 § 1 wyżej wymienionej ustawy w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).