Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 87/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta D., działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 489 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku P.P., odmówił wnioskodawcy umorzenia należności w kwocie 1.600 zł, stanowiącej należność do zwrotu z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych w okresie od 1 czerwca 2014 r. do 30 września 2014 r. wraz z ustawowymi odsetkami.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w okresie od 1 czerwca do 30 września 2014 r. wypłacono, uprawnionej A.P., z funduszu alimentacyjnego świadczenie alimentacyjne. W związku z wystąpieniem dłużnika alimentacyjnego w dniu 17 sierpnia 2017 r. o umorzenie obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń wszczęto postępowanie, w ramach którego organ wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u wnioskodawcy. Ustalił, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą. Przebywa w Przytulisku dla Bezdomnych Mężczyzn w K., tam otrzymuje wyżywienie. Wnioskodawca jest osobą pozbawioną statusu osoby bezrobotnej w związku z nabyciem prawa do zasiłku stałego. Nadto strona ubiega się o rentę socjalną z ZUS, natomiast zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]r. jest osobą niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym oraz jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31 października 2018 r. Organ I instancji zauważył, że całkowita niezdolność do pracy nie dyskwalifikuje strony do podjęcia zatrudnienia w zakładach pracy chronionej, jak również na stanowisku specjalnie dopasowanym do stopnia niepełnosprawności utworzonym przez pracodawcę. Wnioskodawca jest osobą młodą w wieku produkcyjnym mającą możliwość zmiany swojej sytuacji zawodowej i finansowej. Przytoczył także wyrok Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że zasadą jest egzekwowanie należności, natomiast ich umorzenie może nastąpić wyjątkowo tylko w sytuacjach szczególnych. Wobec tego brak stałych dochodów i związana z tym trudna sytuacja materialna rodziny nie stanowi w ocenie Sądu szczególnej okoliczności. Niedomaganie się zwrotu należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń ź funduszu alimentacyjnego naruszyłoby w sposób rażący nie tylko interes fiskalny Państwa, ale i wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość społeczna i zaufanie obywateli do organów władzy. W związku z powyższym organ I instancji przyjął, że wnioskodawca nie znajduje się w nadzwyczajnej sytuacji rodzinnej lub osobistej i odmówił umorzenia wnioskodawcy należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Podkreślił przy tym, że obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców. Wynika to z faktu, że alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowanie czy też edukację. Dobro dziecka jest zatem wartością najwyższą, podlegającą ochronie ze strony państwa.

Pismem z dnia 2 października 2017 r. P.P. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...]r., zarzucając jej naruszenie:

– przepisów postępowania to jest: art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie możliwości zarobkowania odwołującego, sytuacji finansowej i rodzinnej, co skutkowało bezpodstawną odmową umorzenia zobowiązania, a nadto art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów prowadzące do uznania, że odwołujący nie znajduje się w szczególnie nadzwyczajnej sytuacji wbrew zgromadzonym dowodom;

– przepisów prawa materialnego to jest art. 30 ust. 2 ustawy poprzez odmowę umorzenia należności w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że sytuacja dochodowa i rodzinna przemawia za taką koniecznością.

Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie w całości zadłużenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w toku postępowania orzecznik ZUS wydał orzeczenie, w którym stwierdzono całkowitą niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Podkreślił, że nadal znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej z uwagi na zaburzenia depresyjno-lękowe oraz choroby współistniejące, w tym zaburzenia osobowości mieszane, a także dodał, iż jest na etapie kwalifikacji na Oddział [...] Kliniki [...] Szpitala w K. Jednocześnie stwierdził, że decyzje o przyznaniu zasiłku są jedynie okresowe oraz wskazał w jaki sposób rozdysponowane są przyznane mu zasiłki, akcentując, że kwoty przeznaczone na bieżące utrzymanie są poniżej granicy ubóstwa. Ponadto zobowiązał się do regulowania bieżących alimentów względem córki w kwocie około 100 – 200 zł miesięcznie. Dalej wyjaśnił, że sprawa z jego powództwa o obniżenie świadczeń alimentacyjnych jest w toku. Zdaniem odwołującego przedstawione fakty stanowią o jego szczególnej sytuacji uzasadniającej złożony wniosek.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...]r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło tożsame, jak organ I instancji, ustalenia faktyczne, cytując treść art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Stwierdziło, że ocena, czy w indywidualnie określonym przypadku zachodzą względy pozwalające na umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego pozostawiona została uznaniu organów. Ocena ta nie jest dowolna, a organ I instancji powinien udowodnić, iż w konkretnym przypadku nie wystąpiły uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej. Umorzenie świadczeń jest wyjątkiem od reguły i nakłada na organ właściwy obowiązek zbadania, czy przedmiotowy wniosek rzeczywiście dotyczy przypadku szczególnie uzasadnionego. Ponadto odwołując się do stanowiska orzecznictwa Kolegium wskazało, że w przypadku decyzji uznaniowych organ administracyjny zobowiązany jest wyważyć słuszny interes obywatela i interes społeczny. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie, lecz obiektywne kryteria, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Przez interes społeczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itd. Wobec powyższego w opinii Kolegium interes społeczny wymaga przede wszystkim, aby dokonując redystrybucji środków publicznych organy właściwe w sprawach przedmiotowych świadczeń nie dochodziły ich zwrotu jedynie w wyjątkowych przypadkach. Następnie Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał przekonywującej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej strony. Zdaniem Kolegium pomimo, iż odwołujący ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 31 sierpnia 2018 r., to ten fakt nie dyskwalifikuje możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia, na przykład w zakładzie pracy chronionej, a jako osoba młoda ma możliwość w przyszłości zmiany swojej sytuacji zawodowej i finansowej. Podsumowując Kolegium przyznało, że sytuacja dochodowa strony jest trudna jednakże jest to przypadek zwykły polegający na problemach z wygospodarowaniem pieniędzy. Przypadek szczególny natomiast to zdarzenie losowe bądź długotrwała choroba. Dodało również, że obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a zarazem dobro dziecka jest wartością najważniejszą, podlegającą konstytucyjnej ochronie ze strony Państwa. Tym samym skoro odwołujący nie wywiązywał się ze swojego obowiązku alimentacyjnego to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać i powinien liczyć się z koniecznością spłaty.

Pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. P.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...], zarzucając jej błędy w ustaleniach faktycznych polegające na naruszeniu przepisów prawa materialnego, w postaci błędnej wykładni art. 30 ust. 1 ustawy i przyjęcie, iż długotrwała choroba skarżącego nie jest okolicznością umożliwiającą umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi powtórzył zasadniczo argumentację zawartą w odwołaniu oraz dodał, że jego długotrwała choroba związana z zaburzeniami psychicznymi, powstała w 2004 roku i spowodowała szereg ujemnych następstw nie tylko w jego zdrowiu, ale miała także bezpośredni wpływ na jego sytuację życiową. W jej wyniku pojawiły się trudności w samodzielnym funkcjonowaniu i pełnieniu ról społecznych oraz życiowych, a także z jej powodu był zmuszony przerwać studia. Stwierdził także, iż nie był i nadal nie jest w stanie podjąć żadnej pracy zarobkowej, nawet dorywczej. Wymaga bowiem stałego leczenia farmakologicznego i specjalistycznej opieki lekarskiej. Następnie wskazał, że jego całkowita niezdolność do pracy dyskwalifikuje go od podejmowania jakiejkolwiek pracy w tym zatrudnienia w zakładach pracy chronionej, jak również na stanowisku specjalnie dopasowanym przez pracodawcę. Zwrócił uwagę, że jest w trakcie leczenia specjalistycznego w Klinice Psychiatrii. Ponadto wyjaśnił, że źródłem jego utrzymania jest renta socjalna w kwocie 600 zł, z której 300 zł przeznacza na pobyt w Przytulisku, 160 zł na zakup leków a resztę na zakup żywności. Następnie oświadczył, że brak uiszczania na bieżąco świadczeń alimentacyjnych względem córki nie był spowodowany celowym uchyleniem się od tego obowiązku, nie był bowiem w stanie łożyć na córkę z powodu trudnej sytuacji zdrowotnej oraz życiowej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępnie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tym samym uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej " p.p.s.a.").

Materialnoprawną podstawą orzekania w przedmiotowej sprawie jest ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U z 2017 r. , poz. 489 ze zm.). Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych osobom uprawnionym do alimentów z funduszu alimentacyjnego zawarte zostały w art. 30 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika.

W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się umorzenia zadłużenia wobec budżetu państwa ze względu na sytuację zdrowotną, dochodową i rodzinną.

W zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że stan zdrowia skarżącego nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Skarżący jest osobą młodą, a więc w przyszłości ma możliwość zmiany swojej sytuacji zawodowej i finansowej. Zdaniem Sądu stwierdzenie to jest pozbawione jakiejkolwiek analizy sytuacji skarżącego.

W tym miejscu należy wskazać, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza cytowany powyżej art. 30 ust. 2 ustawy. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym zakresie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie powinno realizować wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Tym samym obowiązek poczynienia ustaleń dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej osoby domagającej się umorzenia zaległości na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obarcza organy obu instancji, co wynika z zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). Zasadę tę rozumie się jako obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Jest przy tym oczywiste, że organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy w pełnych granicach może, a wręcz musi oprzeć się na dowodach zgromadzonych przez organ I instancji, tym niemniej musi ten materiał ocenić i sformułować własne ustalenia faktyczne.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wskazanych powyżej wymogów, a zarazem brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia jej właściwą kontrolę sądową. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że nie spełnia ono wymogów zawartych w art. 107 § 3 K.p.a., bowiem brak jest w nim pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego. Organ nie przedstawił w szczególności danych odzwierciedlających stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji. Nie rozważył, czy odmowa umorzenia wymienionych na wstępie należności nie doprowadzi do nieodwracalnych strat dla skarżącego i w konkretnej, bardzo trudnej sytuacji skarżącego nie spowoduje zagrożenia dla jego dalszej egzystencji, wpłynie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych, takich jak ubranie czy też żywność. Zauważyć należy, że jedynym dochodem skarżącego jest renta socjalna w wysokości 600 zł, natomiast wcześniej utrzymywał się ze świadczeń z pomocy społecznej. Sąd również nie podziela oceny Kolegium, że skarżący ma możliwość uzyskania w przyszłości pracy uznając ją za dowolną, niepopartą materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, zgodnie z treścią orzeczenia lekarzy ZUS oraz orzeczenia o niepełnosprawności z [...]r., skarżący był całkowicie niezdolny do pracy. Nie ustalono także, czy są oferty pracy dla osób z takimi schorzeniami jak ma skarżący. W tym zakresie rozważania Kolegium są hipotetyczne, czysto teoretyczne.

Ponadto organy obu instancji wielokrotnie podkreślały, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna, ale nie do tego stopnia, aby mogła zakwalifikować go do skorzystania z możliwości umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy. W tym miejscu należy wskazać, że uwzględnienie sytuacji dochodowej i rodzinnej, o której mowa we wskazanym przepisie, musi polegać na ustaleniu, czy i jakie dochody posiada dłużnik alimentacyjny, jakie ma możliwości uzyskiwania dochodów, jakie wydatki ma konieczne do poniesienia, jaka jest jego sytuacja rodzinna, czy prowadzi gospodarstwo domowe sam, czy z innymi członkami rodziny, czy i jaki ma to wpływ na budżet dłużnika. Ustalenie tych okoliczności i poddanie ich analizie będzie pozwalało na załatwienie przedmiotowej sprawy co do jej istoty, tj. umorzenie zaległości wypłaconych z funduszy alimentacyjnych, bądź jej odmowę (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 176/17, publ. Lex nr 2314130).

Jednocześnie należy podkreślić, że dając organowi możliwość umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w ramach uznania administracyjnego, ustawodawca związał go w sposób szczególny zasadami wyrażonymi w K.p.a., zwłaszcza określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i w art. 80 tej ustawy, nakładającymi na organy administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, w tym do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz obowiązek dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Przyznana organowi swoboda przy podejmowaniu decyzji nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia wnikliwego i przekonującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, co stanowi realizację wynikającej z art. 8 K.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa.

Zdaniem Sądu, w motywach decyzji zabrakło szczegółowej oceny aktualnej sytuacji dochodowej i zdrowotnej skarżącego. Rozstrzygnięcie sprawy opiera się na twierdzeniach pozostających w sferze zdarzeń przyszłych, ewentualnych, z pominięciem wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącego oraz zdiagnozowanego u niego schorzenia. Sąd zauważa, że przepis art. 30 ust. 2 ustawy, przy rozstrzyganiu wniosku o umorzenie należności, obliguje organ do uwzględnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej. Ustalenia w tym zakresie powinny być dokonywane na podstawie bieżących danych odzwierciedlających aktualną dla rozpatrywania sprawy sytuację dłużnika. Ogólne, oparte wyłącznie o hipotetyczne założenia, przewidywania organu zarówno co do stanu zdrowia strony, jak i jego możliwości zarobkowania, nie mogą bowiem stanowić podstawy do orzekania w zakresie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., I OSK 371/11, publ.: www.nsa.gov.pl). W konsekwencji, na gruncie powołanego przepisu nie jest dopuszczalne dokonywanie oceny we wskazanym zakresie w oparciu o przypuszczalne zmiany sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika.

Poza tym działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 K.p.a., załatwienie sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. A zatem wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego zależy wyłącznie od woli organu nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie, z tym jednak zastrzeżeniem, iż nie może to oznaczać dowolności podjętego rozstrzygnięcia. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które odpowiednio mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny, ocenić zgromadzony materiał oraz stanowisko strony, a następnie przedstawić tok rozumowania w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć. Wydanie decyzji o umorzeniu należności alimentacyjnych musi być więc poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony w aspektach sytuacji dochodowej i rodzinnej, a uzasadnienie decyzji zawierać ocenę tej sytuacji.

W ocenie Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż organy sprostały tym powinnościom w toku postępowania administracyjnego. W okolicznościach sprawy Sąd uznał, że organy przekroczyły granice uznania administracyjnego orzekając o odmowie umorzenia skarżącemu należności alimentacyjnych. Miało zatem miejsce naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia kontrolowanej decyzji.

Wobec powyższego ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego organ przeanalizuje jego aktualną sytuację zdrowotną, dochodową i rodzinną, względnie przedstawi prognozę tej sytuacji popartą faktami w celu ustalenia, czy realnie pozwala ona skarżącemu na uregulowanie zadłużenia względnie czy w bieżącym, ustalonym przez organ stanie faktycznym, zachodzi możliwość odstępstwa od zasady obowiązkowej spłaty długów wobec Państwa. W zależności od poczynionych ustaleń, stosując się do oceny wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, organ wyda decyzję w przedmiocie umorzenia należności.

Na marginesie należy zwrócić uwagę, że w analogicznych sprawach o sygn. akt IV SA/Gl 88/17, IV SA/Gl 75/17, IV SA/Gl 89/17 i IV SA/Gl 73/17 tut. Sąd przedstawił podobne stanowisko.

W świetle powyższego należało uwzględnić skargę, o czym Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.