Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1347/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 360/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie .


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania J. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] w przedmiocie udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych.

Pismem z dnia 19 września 2007 r. J. J. został wezwany do przedłożenia następujących dokumentów tj. oświadczenia matki w przedmiocie źródeł i aktualnej wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu oraz dołączenia odpisów zeznań podatkowych za 2006 r. złożonych przez jego matkę a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok oraz wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez jego matkę rachunków bankowych. Wnioskodawca w odpowiedzi na pismo Sądu podał, że jego matka mieszka samotnie w lokalu komunalnym i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] złotych, a nadto, że nie jest w stanie udokumentować stanu majątkowego matki ze względu na pobyt w areszcie śledczym.

W zaskarżonym orzeczeniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 12 października 2007 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, podając, iż wnioskodawca nie udowodnił zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy a w szczególności nie przedstawił dokumentów, o które był wzywany.

W wyniku wniesienia sprzeciwu od powyższego postanowienia straciło ono swoją moc na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. a sprawa wniosku o przyznanie prawa pomocy stała się przedmiotem oceny Sądu I instancji.

Dokonując analizy przedstawionych dokumentów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno fakt pozbawienia wolności wnioskodawcy, jak i to, że jego matka uzyskuje świadczenie w wysokości [...] złotych, nie oznaczają, że oboje nie mają innych środków majątkowych pozwalających ponoszenie kosztów sądowych jak i kosztów pomocy prawnej.

Z wyżej wskazanych względów Sąd orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy skarżącemu na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. J.. W uzasadnieniu podniósł, że jego sytuacja majątkowa rodzinna i zdrowotna została udokumentowana w sposób należyty a jego matka jest pod stałą opieką MOPS w G..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesione zażalenie, jest zasadne.

Jak wynika z art. 246 § 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w sytuacji gdy osoba składająca wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny (pkt 2). Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym mieć na uwadze, że ustawodawca, nakładając na stronę obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, nie obciążył jej obowiązkiem ich udowodnienia a jedynie uprawdopodobnienia (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1349/05 - niepubl.).

W warunkach przedmiotowej sprawy Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie, skupiając się na ustaleniu sytuacji materialnej skarżącego, pozbawionego wolności, biorąc jednocześnie za podstawę dla ustalenia tejże sytuacji stan majątkowy i dochodowy jej matki. Tymczasem z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi swoje gospodarstwo domowe samotnie. Jakkolwiek nie odnosić się do tego faktu, pamiętać należy, iż nawet wspólne zamieszkiwanie w jednym lokalu przez kilka osób nie przesądza o tym, iż prowadzić one muszą wspólne gospodarstwo domowe.

Powyższy wywód nie stoi w sprzeczności z tym, że prawidłowa ocena przesłanek art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. powinna uwzględniać także stan rodzinny wnioskodawcy ubiegającego się o prawo pomocy, a co za tym idzie także wykaz i sytuację zarobkową osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą.

Bez względu na powyższe trzeba mieć na względzie, iż w warunkach przedmiotowej sprawy powyższa ocena dotyczy osoby pozbawionej wolności a co za tym idzie również pozbawionej możliwości zarobkowych. Jednocześnie z informacji udzielonej przez wnioskodawcę wynika, że jego matka uzyskuje emeryturę w wysokości [...] złotych i mieszka samotnie w mieszkaniu komunalnym. Z powyższych okoliczności oraz przy uwzględnieniu wykładni wskazanego na wstępie przepisu wynika, że sytuacja uprawniająca do skorzystania z prawa pomocy zaistniała na gruncie niniejszej sprawy, bowiem przesłanki do zastosowania tej regulacji zostały uprawdopodobnione.

Ponowna analiza dokumentacji sprawy przez Sąd I instancji, winna pozwolić na prawidłowe ustalenie zakresu prawa pomocy jaki będzie przysługiwać żalącemu się wnioskodawcy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.