Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 416/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 211 ust.1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: par. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 193 poz 1399
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach  regionalnych programów operacyjnych.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi N. A. W., s. c. w B. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] znak sprawy [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu udzielonej dotacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa P. (Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013) decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 2 i 3w związku z art. 145 ust. 2-5 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "u.f.p.") i w związku z art. 113 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) oraz art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 i art. 26 ust.1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej w skrócie: "u.z.p.p.r.") , określił A. W., A. W. i A. W. - prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Specjalistyczny Ośrodek Dermatologiczny "D." s.c.

w B. (dalej powoływanym również jako Skarżący) przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości 310.945,60 zł, wypłaconą w związku z realizacją Projektu

pt. "Rozwój działalności firmy D. poprzez zakup innowacyjnych urządzeń

i lokalu" na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przypomniał, że w dniu

[...] lipca 2009 r. Beneficjent zawarł z Województwem P. umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu "Rozwój działalności firmy D. poprzez zakup innowacyjnych urządzeń i lokalu". Podczas kontroli na zakończenie realizacji Projektu stwierdzono natomiast, że ujęty w ramach kosztów kwalifikowalnych zakup klimatyzatorów (marki Samsung w ilości siedmiu sztuk) wraz z montażem na kwotę 25.000,00 zł budzi wątpliwości co do terminu realizacji, a tym samym kwalifikowalności wydatku.

Zarząd Województwa pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwał Beneficjenta do wyrażenia zgody na pomniejszenie dofinansowania o kwotę 14 000,00 PLN

tj. o wypłacone dofinansowanie w nadmiernej wysokości z rozliczonego wniosku

o płatność nr [...] wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. W związku z tym, że Beneficjent nie wyraził zgodna wspomniane wyżej pomniejszenie o kwotę 14 000,00 PLN pismem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu ww. części dofinansowania.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Zarząd Województwa P. określił kwotę w wysokości 14 000,00 PLN przypadającą do zwrotu od Beneficjenta wypłaconą z rozliczonego wniosku o płatność nr [...]

w ramach ww. projektu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia zwrotu. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.

Na decyzję Zarządu Województwa P. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku. Wyrokiem z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I SA/BK 216/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił ww. skargę. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wywiedzionej przez Skarżących

do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Zarząd Województwa podjął uchwałę

nr [...] w sprawie rozwiązania z Beneficjentem umowy nr [...] o dofinansowanie przedmiotowego projektu. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała Beneficjenta o rozwiązaniu bez wypowiedzenia ww. umowy o dofinansowanie. W dniu [...] grudnia 2013 r. wezwano Beneficjenta do zwrotu należności w kwocie 310 945,60 PLN wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu w terminie 14 dni kalendarzowych od doręczenia wezwania.

W związku z tym, że Beneficjent we wskazanym powyżej terminie nie dokonał zwrotu środków dofinansowania organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu części dofinansowania wypłaconego Skarżącym

w związku z realizacją projektu "Rozwój działalności firmy D. poprzez zakup innowacyjnych urządzeń i lokalu".

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. organ dopuścił jako dowód

w sprawie i włączył do akt sprawy dowody zebrane w ramach postępowań przygotowawczych prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową B.

w B. o sygn. akt [...] i [...] oraz materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez IZ RPOWP oznaczonym znakiem sprawy: [...].

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że przed złożeniem wniosku o dofinansowanie i doręczeniem Beneficjentowi w dniu [...] października 2008 r. pisemnego potwierdzenia, że projekt, z zastrzeżeniem szczegółowej weryfikacji, spełnia warunki uzyskania pomocy, Skarżący zaciągnęli prawnie wiążące zobowiązanie w zakresie zamówienia dostawy i montażu ruchomych środków trwałych - klimatyzatorów, w ramach którego została zrealizowana przez firmę K. s.c. dostawa i usługa montażu klimatyzatorów w lokalach Skarżącego, dwóch we wrześniu 2007 roku, natomiast pięciu w kwietniu 2008 roku.

W następnej kolejności organ przypomniał treść § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 193, poz. 1399 z późn. zm.), wskazując, że Skarżący naruszyli ww. przepisy powodując zaistnienie podstaw do rozwiązania umowy

o dofinansowanie bez wypowiedzenia - zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 i 2 tejże umowy. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że materiał dowodowy zgromadzony w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji wykazał, że Beneficjent przedłożył do refundacji we wniosku o płatność dokument stwierdzający nieprawdę, tj. fakturę [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wystawioną przez U. W. G. celem uzyskania dofinansowania w ramach umowy o dofinansowanie projektu, co zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 5 umowy stanowi również podstawę do jej rozwiązania przez Instytucję Zarządzającą bez wypowiedzenia.

Konkludując organ uznał, że skoro Beneficjent naruszył zarówno postanowienia umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu (§ 2 pkt 6 w zw.

z § 1 pkt. 25 tejże umowy), jak i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1628/2006 z dnia

24 października 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu

do regionalnej pomocy inwestycyjnej (Dz.Urz.UE z 1.11.2006r., L 302/29), wskazane zarówno w umowie o dofinansowanie jak i w Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach RPOWP na lata 2007-2013 Działanie 1.4 Wsparcie inwestycyjne przedsiębiorstw, to zaistniała przesłanka do wydania decyzji w sprawie zwrotu dofinansowania, o której mowa w art. 211 ust. 1 pkt. 2 u.f.p.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją złożył pełnomocnik Skarżących zarzucając jej naruszenie: § 12 ust. 2 w brzmieniu z przed 1 stycznia 2009 r. oraz § 12 ust. 3 w brzmieniu po 1 stycznia 2009 r. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. 2007, nr 193, poz. 1399 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że powyższe przepisy miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na zawartą w nich definicję ruchomych środków trwałych, tj. rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji w postaci zakupu klimatyzatorów w ramach projektu. Pełnomocnik Skarżących podkreślił, że klimatyzatory nie są w stanie pracować samodzielnie, gdyż potrzebują instalacji elektrycznej oraz instalacji rurowej zapewniającej czynnik chłodzący w obiegu zamkniętym, tym samym nie stanowią one urządzeń przeznaczonych do samodzielnej pracy. Podniósł, że nabycie klimatyzatorów

w ramach projektu, było w rzeczywistości jedynie nabyciem urządzeń, stanowiących jeden ze składników systemu klimatyzacji, który został zainstalowany w lokalach firmy Skarżących. W ocenie Pełnomocnika Stron same klimatyzatory w zakresie definicyjnym nie mogły stanowić środka trwałego, gdyż nie były dostosowane

do samodzielnej pracy, a zatem brak połączenia z systemem klimatyzacyjnym skutkuje ich niekompletnością i brakiem zdatności do użytku, co powoduje, iż nie spełniają definicji środka trwałego.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Województwa P. decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał

w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W pierwszej kolejności organ stwierdził, że przedmiotowe klimatyzatory, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżących, stanowią środek trwały. Wyjaśnił,

że zgodnie z definicją środka trwałego, zawartą zarówno w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz.U. Nr 242, poz. 1622), jak też w poprzedzającym jego obowiązywanie Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.12.1990 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz.U. Nr 112, poz. 1317 z późn. zm.) - jedną z cech niezbędnych

do uznania danego środka za środek trwały jest jego kompletność, zdatność

do użytku i przeznaczenie na potrzeby jednostki. W obu zaś cytowanych wyżej rozporządzeniach Rady Ministrów urządzenia klimatyzacyjne zaliczały się

do urządzeń technicznych. Za niezasadne organ uznał zatem twierdzenia Skarżących w zakresie niespełnienia przez przedmiotowe klimatyzatory cechy

w zakresie kompletności, niezbędnej do uznania ich za środek trwały. Podkreślił,

że przesłanki "kompletności" danego urządzenia nie można utożsamiać

ze zdolnością do pracy samodzielnej i w tym zakresie należy się oprzeć na kryteriach techniczno-użytkowych, w szczególności możliwości jego eksploatacji

po ewentualnym demontażu. Powołując się na akta sprawy organ stwierdził,

że przedmiotowe klimatyzatory mogą być wymontowywane z budynku, w którym

są umieszczone, a następnie zainstalowane w innym budynku. Demontaż klimatyzatora nie powoduje jego zniszczenia, uszkodzenia albo konieczności zmiany przeznaczenia użytkowego. Zdaniem organu o kompletności i zdatności do używania klimatyzatora, jako środka trwałego odrębnego od budynku świadczy również fakt,

iż nie stanowi on stałego elementu wyposażenia budynku (możliwe jest użytkowanie budynku bez klimatyzatorów). Istotne znaczenie ma również charakter połączenia klimatyzatora z budynkiem. Na podstawie powyższego organ uznał, że klimatyzator spełnia wszelkie przesłanki niezbędne do uznania go za środek trwały.

Instytucja Zarządzająca wskazała również, że Skarżący we wniosku

o dofinansowanie projektu oraz w biznesplanie sami zadeklarowali nabycie

5 ruchomych środków trwałych, a w załączniku nr 7 do biznesplanu, będącym specyfikacją zakupywanych środków trwałych, w pkt 5 została jednoznacznie wymieniona klimatyzacja jako piąty środek trwały.

Ustosunkowując się natomiast do kwestii demontażu klimatyzatorów przed rozpoczęciem realizacji projektu oraz ich rzekomego montażu na próbę, organ stwierdził, że nie przesądza to o terminie zaciągnięcia zobowiązania w zakresie zakupu i montażu klimatyzatorów. Podkreślił, że Skarżący A. W.

w oświadczeniu złożonym do protokołu przesłuchania strony z dnia [...] listopada

2012 r. oraz Pan G. W. w zeznaniach złożonych na Komisariacie Policji (sygn. akt [...]) - wskazali na zdjęcie klimatyzatorów z uwagi na remont,

a następnie na późniejsze ich zawieszenie.

Za niezasadne organ uznał też twierdzenia, że nie doszło do zaciągnięcia przez Beneficjentów prawnie wiążącego zobowiązania w zakresie zamówienia, dostawy i montażu ruchomych środków trwałych – klimatyzatorów. Podkreślił,

że w uzasadnieniu decyzji nr [...] szczegółowo wykazano okoliczności świadczące o zaciągniętym zobowiązaniu, wyjaśniając bardzo precyzyjnie, jakie okoliczności uznał za udowodnione, a także, na jakich dowodach opierał on swoje rozstrzygnięcie, a jakim nie dał wiary. Organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zgodnie z przepisami prawa, w tym również dotyczącymi postępowania dowodowego, zaś jego ustalenia są wzajemnie spójne

i niesprzeczne, zarówno z przeprowadzonymi dowodami z dokumentów, jak też

z zeznaniami świadków i oświadczeniem Pana A. W.

Organ nie zgodził się też z twierdzeniem pełnomocnika Skarżących,

że w związku z tym, iż wniosek o dofinansowanie zawierał konkretne modele oraz ilość klimatyzatorów, niezbędnym było skorzystanie z ofert występujących na rynku, aby móc opierać się o rzeczywiste dane w treści samego wniosku. Podkreślił,

że w żadnym miejscu dokumentacji aplikacyjnej nie wskazano konkretnych modeli klimatyzacji, a jedynie jej parametry techniczne i ilość planowaną do zakupu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie ww. decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 211 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 w związku z art. 145 ust. 2-5 u.f.p. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2007 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, a także art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 i 26 ust. 1 pkt 15i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), poprzez błędne zastosowanie wyżej wymienionych przepisów

w okolicznościach sprawy uzasadniających konieczność uchylenia decyzji

nr 8/2014 z dnia 29 kwietnia 2014 r.,

- § 12 ust. 2 w brzmieniu z przed 1 stycznia 2009 r. oraz § 12 ust. 3 w brzmieniu po 1 stycznia 2009 r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia

11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej

w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 193,

poz. 1399 ze zm.) uznając, iż powyższe przepisy rozporządzenia posiadały zastosowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na zawartą w nich definicję ruchomych środków trwałych, tj. rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji w postaci zakupu klimatyzatorów w ramach projektu.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny,

na wniosek Skarżącego, zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia

3 września 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 216/14. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 234/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Beneficjenta. W związku z powyższym tutejszy Sąd postanowieniem z 18 marca 2015 r. podjął zawieszone postępowanie.

Na rozprawie sądowej w dniu 29 kwietnia 2015 r. pełnomocnik Skarżących cofnął zarzut skargi związany z naruszeniem art. 211 ust.1 pkt 1 u.f.p. i złożył pismo procesowe uzupełniające zarzuty skargi o naruszenie przez organ odwoławczy:

1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej cytowanej: "k.p.a.",

w okolicznościach sprawy uzasadniających uchylenie zaskarżonej w całości lub części, tj. nie podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.;

2) art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niepowołanie pełnej podstawy prawnej podjętych rozstrzygnięć, tj. przywołanie art. 211 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 145 ust. 2-5 u.f.p. w związku z art. 113 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę

o finansach publicznych, tj. (-) z pominięciem treści art. 208 wyżej cytowanej ustawy o finansach publicznych, (-) z pominięciem treści § 12 ust. 2 w brzmieniu z przed 1 stycznia 2009 r. oraz § 12 ust. 3 w brzmieniu po 1 stycznia 2009 r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 193, poz. 1399 ze zm.) oraz

(-) z pominięciem odwołania do zapisów umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o dofinansowanie projektu;

3) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego (w szczególności

w zakresie dokumentu w postaci wystawionej przez G. W. [...] z dnia [...].07.2009 r. oraz dowodu zapłaty za nią) oraz uzasadnienia prawnego decyzji w zakresie przywołanej podstawy prawnej, tj. art. 211 ust. 1

pkt 2 i 3 w związku z art. 145 ust. 2-5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r.

o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.).

Odpowiadając na powyższe zarzuty organ w piśmie procesowym z dnia

29 kwietnia 2014 r. wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy różni się

od odwołania m.in. tym, że nie wywołuje skutku dewolutywnego, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia, tym samym nie było zatem podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Prawidłowe było natomiast rozstrzygnięcie podjęte w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o istocie sprawy, ani też

do umorzenia postępowania. Końcowo organ zwrócił uwagę, że nie powołanie

w podstawie zaskarżonej decyzji wszystkich wymaganych przepisów prawnych, nie stanowi przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że z uwagi na zawieszenie postępowania, wnioskowanego przez stronę Skarżącą, nie ulega wątpliwości, że Sąd dopatrzył się związania i powiązania z oceną formalno – prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2341/13, którym oddalono skargę kasacyjną Skarżących. Jednakże należy mieć również

na względzie, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270

ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa P., działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007- 2013, utrzymująca w mocy decyzję własną, zobowiązującą Skarżących do zwrotu dofinansowania, przyznanego im w ramach umowy o dofinansowanie z dnia [...] lipca 2009 r. Wskazaną w decyzji podstawą materialnoprawną kwestionowanego skargą aktu pozostawał przepis art. 211 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. w związku z art. 145 ust. 2-5 u.f.p. w związku z art. 113 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych oraz art. 5 pkt 2, art. 25

pkt 1 i art. 26 ust.1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Analizę legalności kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia oraz sformułowanych w tym tle zarzutów skargi należy poprzedzić przypomnieniem,

że kwestie związane ze zwrotem dotacji udzielonej ze środków unijnych w przypadku m.in. wykorzystania ich z naruszeniem stosownych procedur, objęte są regulacją u.f.p. Niemniej jednak, zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.), dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r.

o finansach publicznych, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Jako, że dotacja przyznana została Beneficjentowi w 2009 roku,

w sprawie tej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 30 czerwca 2005 r.

o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), obowiązujące do końca 2009 r. Z treści art. 211 ust. 1 tej ustawy, wynika, że w przypadku, gdy środki,

o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4 (czyli m.in. środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybołówstwa),

a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni

od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin,

od którego nalicza się odsetki.

Przy czym z przesłanką wykorzystania środków z naruszeniem procedur,

o których mowa w art. 208 u.f.p., będziemy mieli do czynienia nie tylko w razie naruszenia przez beneficjenta procedur określonych w umowie międzynarodowej, ale i innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu. Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu procedura, jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Pod tym pojęciem należy zatem rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego.

Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych

i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami niemającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. W przypadku zatem zawarcia umowy

o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem reguluje ona również procedurę realizacji projektu. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wykładni pojęcia "innych procedur obowiązujących" ugruntowany też jest już pogląd, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (vide: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r. II GSK 732/11, wyrok WSA

w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2011 r. I SA/Bk 598/10; wyrok WSA w Gdańsku

z dnia 1 sierpnia 2012 r. I SA/ Gd 727/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Judykatura wypracowała również pogląd, że procedury nie dotyczą tylko reguł w znaczeniu procesowym, ale także reguł wynikających z prawa materialnego oraz że nie sposób przyjąć, aby ustawodawca do procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków nie zaliczał przepisów prawa – ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych lub też innych ustaw mających zastosowanie przy realizacji określonego projektu

(np. ustawy z 7 lipca 2004 r. Prawo budowlane, czy też ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (vide: wyroki NSA z dnia 13 lutego 2014 r. II GSK 1980/12 i z dnia 25 marca 2014 r. II GSK 79/13; dostępne w CBOSA).

Uwzględniając powyższe uwagi Sąd doszedł do wniosku, że wbrew twierdzeniom skargi, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził zasadność wydania zaskarżonej decyzji, określającej stronie Skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę udzielonego umową z dnia [...] lipca 2009 r. dofinansowania

na podstawie art. 211 ust.1 pkt 2 u.f.p.

Zgodnie z Umową o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zwaną dalej "Umową o dofinansowanie" oraz zatwierdzonym harmonogramem rzeczowo-finansowym realizacja działań inwestycyjnych objętych przedmiotowym Projektem określonym we wniosku nr [...] miała być rozpoczęta 1 lutego 2009 r., a ujęta w zakresie rzeczowym Projektu "klimatyzacja" miała zostać zakupiona i zamontowana pomiędzy [...] a [...] lipca 2009 r. Na potwierdzenie wykonania klimatyzacji strony przedłożyły fakturę VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wystawioną przez firmę U. W. G..

Tymczasem, jak wykazało przeprowadzone przed organem postępowanie dowodowe, przed złożeniem wniosku o dofinansowanie i doręczeniem Beneficjentowi w dniu [...] października 2008 r. pisemnego potwierdzenia, że projekt, z zastrzeżeniem szczegółowej weryfikacji, spełnia warunki uzyskania pomocy, Beneficjent zaciągnął prawnie wiążące zobowiązanie w zakresie zamówienia dostawy i montażu ruchomych środków trwałych - klimatyzatorów, w ramach którego została zrealizowana przez firmę K. s.c. dostawa i usługa montażu klimatyzatorów w lokalach Skarżącego, dwóch we wrześniu 2007 roku, natomiast pięciu w kwietniu 2008 roku. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oparty na dowodach zebranych z zeznań świadków, dokumentów z postępowań oznaczonych sygn. akt [...] i sygn. akt [...] prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w B. oraz innych dokumentów, w tym faktur VAT, protokołów uruchomienia instalacji klimatyzacyjnej, umowy serwisowej, wykazał ponad wszelką wątpliwość, że termin zakupu i montażu klimatyzacji był inny niż wskazywany przez Skarżących i wynikający z faktury VAT

nr [...].

Zgodnie z Regulaminem przeprowadzania konkursu w ramach RPOWP

na lata 2007-2013 Działanie 1.4 Wsparcie inwestycyjne przedsiębiorstw (str. 8) dofinansowanie zostało udzielone Beneficjentowi na warunkach określonych

w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1628/2006 z dnia 24 października 2006 r.

w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu do regionalnej pomocy inwestycyjnej (Dz. Urz. UE z 01.11.2006 r., L 302/29). Stosownie do treści art. 5

ust. 1 ww. Rozporządzenia Komisji w przypadku rozpoczęcia prac przed spełnieniem warunków określonych w niniejszym artykule (tj. przedłożenie wniosku o przyznanie pomocy, potwierdzenie przez organ odpowiedzialny za zarządzanie programem na piśmie, że projekt, z zastrzeżeniem ostatecznych wyników szczegółowej weryfikacji, kwalifikuje się do pomocy) cały projekt nie kwalifikuje się do pomocy regionalnej.

Powyższe regulacje znajdują odpowiednie odzwierciedlenie w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych. Zgodnie z § 12 ust. 1 tegoż rozporządzenia, prace związane z realizacją nowej inwestycji w przypadku mikro przedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców mogą się rozpocząć po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku

o dofinansowanie. W świetle § 12 ust. 3 rozporządzenia, przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem

i opracowaniem dokumentacji projektowej.

Zgodnie z art. § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem

i opracowaniem dokumentacji projektowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przywoływanego § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia w brzmieniu z przed 1 stycznia 2009 r. oraz § 12 ust. 3 tego rozporządzenia w brzmieniu po 1 stycznia 2009 r. należy wyjaśnić,

że w przedmiotowej sprawie, jak słusznie uznał organ, zastosowanie ma § 12 ust. 2 tego rozporządzenia w brzmieniu z przed 2009 roku. Wniosek Skarżących

o dofinansowanie realizacji projektu został bowiem złożony [...] sierpnia 2008 r., zaś informację, której mowa w § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, Instytucja Zarządzająca przesłała Skarżącym pismem z dnia [...] października 2008 r., doręczonym [...] października 2008 r. Należy też podkreślić, że w dniu 1 stycznia 2009 r. weszła w życie nowelizacja powyższego przepisu § 12, która nie zmieniła treści § 12 ust. 2, a jedynie umiejscowiła go w ust. 3 tegoż paragrafu.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut skargi dotyczący pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia definicji ruchomego środka trwałego. Analiza zaskarżonej decyzji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ ustosunkowywał się kompleksowo do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a sformułowany na etapie skargi zarzut w zakresie kwalifikowania przedmiotowych klimatyzatorów do "ruchomych" lub "nieruchomych" środków trwałych nie był podnoszony we wniosku. Jak słusznie podkreślił też organ w odpowiedzi na skargę, na etapie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było żadnych wątpliwości co do tego, że przedmiotowe klimatyzatory stanowią ruchomość, bowiem Skarżący sami zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie oraz w Biznes Planie nabycie 6 środków trwałych, w tym 5 ruchomych środków.

W załączniku nr 7 do Biznes Planu, będącym specyfikacją zakupywanych środków trwałych w pkt 5 została zaś jednoznacznie wymieniona klimatyzacja jako piąty środek i z żadnych danych wskazanych przez Wnioskodawców we wniosku nie wynika, ażeby w skład tejże klimatyzacji miała wchodzić, będąca wyposażeniem budynku, instalacja elektryczna, czy też rurowa, potrzebna do działania klimatyzacji.

W tym miejscu należy też wskazać, że organ podejmując zaskarżoną decyzję nie odnosił się do przesłanki rozpoczęcia prac budowlanych, gdyż nie były one objęte zakresem ramowym projektu, lecz do przesłanki dotyczącej zaciągnięcia prawnie wiążącego zobowiązania w zakresie zakupu i montażu klimatyzatorów.

W ocenie Sądu nie można też zgodzić się ze stanowiskiem Skarżących, jakoby same klimatyzatory nie mogły stanowić środka trwałego z uwagi na brak przesłanki kompletności oraz zdatności do użytku. Zgodnie z definicją środka trwałego, zawartą zarówno w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 grudnia

2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz.U. nr 242, poz. 1622), jak też w poprzedzającym jego obowiązywanie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia

30 grudnia 1990 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. nr 112, poz. 1317 z późn. zm.) jedną z cech niezbędnych do uznania danego środka za środek trwały jest jego kompletność, zdatność do użytku i przeznaczenie na potrzeby jednostki, nie zaś zdolność do pracy samodzielnej. W obu cytowanych regulacjach, jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, urządzenia klimatyzacyjne zaliczają się

do urządzeń technicznych, a zatem nie są to urządzenia trwale związane

z budynkiem i mogą być w każdej chwili zdemontowane. Ponadto, co należy podkreślić, brak jest jakichkolwiek podstaw do rozumienia przesłanki "kompletności" danego urządzenia, jako zdolności do pracy samodzielnej. W związku z tym,

iż pojęcie to nie jest zdefiniowane w ww. przepisach prawa organ słusznie odwołał się w tym zakresie do słownikowego znaczenia tego sformułowania wywodząc,

że słowo "kompletny" nie obejmuje swoim zakresem zdolności do pracy samodzielnej. W celu ustalenia kompletności klimatyzatora należy się zatem oprzeć, jak uczyniono to w przedmiotowej sprawie, na kryteriach techniczno-użytkowych,

w szczególności na możliwości jego eksploatacji po ewentualnym demontażu.

W konsekwencji, skoro klimatyzatory mogą być wymontowywane z budynku,

w którym są umieszczone, a następnie zainstalowane w innym budynku, a demontaż nie powoduje ich zniszczenia, uszkodzenia albo konieczności zmiany przeznaczenia użytkowego, to uznać należy je za środek trwały.

Zgodzić należy się też z organem, że o kompletności i zdatności do używania klimatyzatora jako środka trwałego odrębnego od budynku świadczy również fakt,

iż nie stanowi on stałego elementu wyposażenia budynku (możliwe jest użytkowanie budynku bez klimatyzatorów). Charakter klimatyzatora jako odrębnego środka trwałego potwierdza też, co zostało już wyżej zasygnalizowane, wyszczególnienie

go w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Środków Trwałych, które zawiera usystematyzowany zbiór obiektów majątku trwałego. Konkludując tą część rozważań należy podkreślić, że brak jest podstaw

do posługiwania się kryterium samodzielności w celu wyodrębnienia środków trwałych również z tego powodu, że większość urządzeń i instalacji jest tak skonstruowana oraz ma takie przeznaczenia, iż żeby prawidłowo funkcjonować wymaga współpracy i podłączenia do innych urządzeń.

Nie bez znaczenia jest również fakt, iż Skarżący sami we wniosku

o dofinansowanie zakwalifikowali klimatyzację do ruchomych środków trwałych, Oznacza to, że uprzednio dokonali analizy klimatyzacji pod kątem przesłanek niezbędnych do uznania go za ruchomy środek trwały i uznali, że spełnia

on te przesłanki. Podkreślić jednocześnie należy, że zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz. Urz. GUS Nr 1, poz. 11), zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby i usługi), towary, środki trwałe budowlane według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej.

Prawidłowość powyższej oceny potwierdza również prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 216/13, w którym Sąd uznał, że za niezrozumiałe należało uznać twierdzenie strony Skarżącej, że w chwili obecnej klimatyzatory nie są ruchomymi środkami trwałymi, podczas, że kilka miesięcy wcześniej deklarowali, iż nimi są.

W ocenie Sądu na akceptację nie zasługuje też zarzut pełnomocnika Skarżących, jakoby Zarząd Województwa podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie ustalił, w którym momencie doszło do zaciągnięcia prawnie więżącego zobowiązania w przedmiocie zakupu klimatyzatorów. Treść decyzji jest w tym względzie jasna

i wynika z niej wprost, że Beneficjent zaciągnął prawnie wiążące zobowiązanie

w zakresie zamówienia dostawy i montażu klimatyzatorów: dwóch we wrześniu

2007 roku i pięciu w kwietniu 2008 roku, zatem jeszcze przed złożeniem wniosku

o dofinansowanie i doręczeniem mu w dniu [...] października 2008 r. pisemnego potwierdzenia, że projekt, z zastrzeżeniem szczegółowej weryfikacji, spełnia warunki uzyskania pomocy.

Końcowo należy zwrócić uwagę, że konkurs, w ramach którego zawarto

ze Skarżącymi umowę o dofinasowanie realizacji projektu Instytucja Zarządzająca ogłosiła w dniu [...] czerwca 2008 r., a więc już po montażu klimatyzacji w 2007 roku

i kwietniu 2008 roku. Jak wynika z powyższego montaż klimatyzacji w firmie Skarżących miał miejsce jeszcze przed ogłoszeniem o konkursie. Skarżący nie znali więc jego warunków i nie mogli mieć opracowanego wniosku z zawartymi danymi

w zakresie klimatyzacji. Natomiast mając już w dacie ogłoszenia o konkursie zamontowaną klimatyzację Skarżący mieli możliwość zawarcia parametrów technicznych zamontowanych już klimatyzatorów we wniosku o dofinansowanie. Fakt zamontowania klimatyzacji w kwietniu potwierdza, iż przez Skarżących zostało zaciągnięte w tym zakresie zobowiązanie bezpośrednio wobec firmy K. albo wobec pana G. W. jako generalnego wykonawcy. Natomiast, jak przyznał sam autor skargi, zarówno zakup jak i rozruch przedmiotowej klimatyzacji nastąpił przed datą realizacji projektu.

Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. normuje przesłanki wydawania tzw. decyzji kasacyjnych, mocą których organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji

i przekazuje mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania przy rozpoznawania środka odwoławczego, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., a więc wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ten sam organ nie może bowiem, wbrew odmiennym w tym względzie przekonaniom pełnomocnika Skarżących, przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania. Przekazanie sprawy sobie stanowiłoby bowiem rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten takiej sytuacji w ogóle nie przewiduje" (wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 940/05, LEX nr 275527).

Na uwzględnienie, zobowiązujące Sąd do uchylenia kwestionowanej decyzji, nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niepowołanie pełnej podstawy prawnej podjętych rozstrzygnięć. Z powołanego przepisu wynika,

że decyzja powinna zwierać powołanie podstawy prawnej. Powołanie podstawy prawnej to przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ administracji publicznej oparł swoje rozstrzygnięcie, przy czym organ administracji publicznej jest obowiązany powołać przepisy prawa stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Należy zgodzić się z pełnomocnikiem Skarżących, że organ powinien był w sentencji decyzji przywołać art. 208 u.f.p oraz

§ 12 ust. 2 rozporządzenia, jednak z uwagi na tą wadę, Sąd nie był zobowiązany

do uchylenia decyzji, gdyż uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniałoby Sąd

do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organu. Podstawy prawnej tego rodzaju decyzji administracyjnych, jak słusznie zauważył organ, nie stanowią jednak umowy cywilnoprawne.

W ocenie Sądu Zarząd Województwa w pełni zastosował się do dyspozycji

art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Konkludując powyższe rozważania przyjąć należało, że w kontrolowanej przez Sąd sprawie zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji.

Wobec zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia orzeczono

jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).