Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 605/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 58 par 1 i 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 roku sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. po rozpatrzeniu prośby H. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 511) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1110, ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Orzeczeniem z dnia [..] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. odmówił wydania H. Z. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ze względu na brak istotnej zmiany stanu zdrowia w stosunku do stanu zdrowia będącego podstawą do ustalenia umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i brak podstaw do wydania nowego orzeczenia. Orzeczenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 maja 2018 r.

W dniu 7 czerwca 2018 r. H. Z. złożył osobiście w siedzibie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. odwołanie od orzeczenia o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wskazując, że nie zgadza się z treścią powyższego orzeczenia. Nadmienił, że orzeczenie otrzymał w dniu 4 maja 2018 r. ale ze względu na stan zdrowia, który wykluczył go z aktywności życiowej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [....] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 maja 2018 r., natomiast odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 25 maja 2018 r. skarżący złożył osobiście w siedzibie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. w dniu 7 czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący jako powód uchybienia terminu podał stan zdrowia, który wykluczył go z aktywności życiowej.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. uznał, że skarżący w prośbie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W związku z powyższym organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził brak podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego.

W dniu 29 czerwca 2018 r. H. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podał, że nie zgadza się z treścią orzeczenia, a okoliczność wykluczenia z aktywności życiowych potwierdził załączonym do skargi zaświadczeniem lekarskim wystawionym w dniu 29 czerwca 2018 r. przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej A w P.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podkreślił, że załączone do skargi zaświadczenie lekarskie zostało wystawione w dniu 29 czerwca 2018 r., a więc po wydaniu zaskarżonego postanowienia i nie potwierdza, że ze względu na stan zdrowia skarżący nie mógł z zachowaniem terminu złożyć odwołania. Zdaniem organu stan narządu wzroku skarżącego nie uległ zmianie, był podstawą do wydania kwestionowanego orzeczenia, ponieważ to z powodu tego samego schorzenia skarżący złożył wniosek o wydanie nowego (kolejnego) orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, a następnie odwołanie od przedmiotowego orzeczenia. Zdaniem organu skarżący działał w zwłoce i nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd stwierdził, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 58, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.), w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W postępowaniach o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności nie stosuje się przepisu art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149). Szczegółowe natomiast zasady wydawania orzeczeń o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności oraz orzeczeń, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tryb postępowania przy orzekaniu, skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób działania wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1110 ze zm.).

Postępowanie odwoławcze reguluje § 16 i 17 cyt. rozporządzenia. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Powiatowy zespół, który wydał orzeczenie, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do wojewódzkiego zespołu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (§ 16 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli powiatowy zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie (§ 16 ust. 3 rozporządzenia).

Stosownie zaś do treści § 17 rozporządzenia, w postępowaniu odwoławczym przed wojewódzkim zespołem, w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, stosuje się odpowiednio tryb postępowania przed powiatowym zespołem.

W myśl § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, powiatowy zespół i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje postanowienie w sprawie:

a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania,

b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

d) niedopuszczalności wniesienia odwołania.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi z dnia 26 czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Pajęcznie z dnia 17 kwietnia 2018 r. o odmowie wydania skarżącemu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kwestią zatem, która podlegała ocenie było zastosowanie przepisów dotyczących przywrócenia terminu i zasadności jego odmowy.

Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).

Przepis ten przewiduje cztery przesłanki przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, a mianowicie: po pierwsze - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, po drugie - uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy; po trzecie - wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; po czwarte - dokonanie jednocześnie z wniesieniem prośby czynności, dla której określony był termin (w tym przypadku wniesienie odwołania). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności w tym zakresie. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej.

Podkreślić należy, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.), a datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (art. 58 § 3 k.p.a.). Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym (por. m.in. wyroki NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1365/16, publ. Lex nr 2190741 oraz wyrok z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1992/15, publ. Lex nr 2335078).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że bezspornym jest, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 maja 2018 r. Okoliczność powyższą potwierdził skarżący własnoręcznym podpisem umieszonym na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Orzeczenie zawierało pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.

W dniu 7 czerwca 2018 r. skarżący złożył osobiście w siedzibie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wskazując, że nie zgadza się z treścią powyższego orzeczenia. Nadmienił, że orzeczenie otrzymał w dniu 4 maja 2018 r. ale ze względu na stan zdrowia, który wykluczył go z aktywności życiowej, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W związku z powyższym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził brak podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego.

Z przedstawionym powyżej stanowiskiem organu odwoławczego na tle stanu faktycznego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie nie sposób się zgodzić.

Po pierwsze, rolą organu odwoławczego było ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Powyższa okoliczność nie była w ogóle przedmiotem badania i analizy przez organ. Tymczasem w judykaturze przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu ustaje wówczas, gdy strona poweźmie wiadomość o decyzji (orzeczeniu). Jak trafnie wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1271/16, czym innym jest formalny sposób ustalenia daty doręczenia aktu administracyjnego, służący obliczeniu terminu do wniesienia od tego aktu środka odwoławczego, a czym innym jest ustalenie daty, od której należy liczyć termin dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Odwołanie wnosi się w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji stronie. Datę doręczenia ustala się formalnie, a dla rozpoczęcia biegu do wniesienia odwołania, czy zażalenia nie jest konieczne aby strona zapoznała się z treścią doręczonego jej aktu administracyjnego, a nawet aby wiedziała, że takie doręczenie zostało jej formalnie dokonane. Termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., należy natomiast liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Pomiędzy datą formalnego doręczenia aktu administracyjnego - z którego treści wynika fakt i okoliczności, wskazujące na wniesienie odwołania po terminie - a datą ustania przyczyny uchybienia terminu, nie musi zachodzić tożsamość (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2820/15, publ. Lex nr 2347580).

W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego, nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie.

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że organ nie poczynił żadnych ustaleń w celu stwierdzenia, kiedy ustała przeszkoda do wniesienia odwołania i tym samym nie ocenił, czy spełniona została przesłanka wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Rozważania w tym zakresie są koniecznym elementem uzasadnienia postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu.

Organ nie przeprowadził również żadnego postępowania na okoliczność uprawdopodobnienia przez skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.

W przedmiotowej sprawie skarżący uzasadnił uchybienie terminu do wniesienia odwołania złym stanem zdrowia, który wykluczył go z aktywności życiowej.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazując, że orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 maja 2018 r., natomiast odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 25 maja 2018 r. skarżący złożył osobiście w siedzibie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. dopiero w dniu 7 czerwca 2018 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. uznał, że skarżący w prośbie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Powyższa argumentacja nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W tym miejscu wskazać należy, że nie każda choroba będzie uzasadniać braku winy w uchybieniu terminu. Jednakże należy mieć na uwadze, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1397/05). Przy ocenie powyższej przesłanki organ pominął kluczową w niniejszej sprawie okoliczność, że skarżący jest osobą niedowidzącą (znaczne upośledzenie widzenia, czyta z pomocą lupy) z powodu odwarstwienia siatkówki i nie ma lewej gałki ocznej. Ponadto występują u niego choroby i schorzenia współistniejące, tj. choroba niedokrwienna serca, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, schorzenia neurologiczne i naczyniowe. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na czas oznaczony, tj. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Z uwagi natomiast na naruszoną sprawność organizmu (tj. znaczne upośledzenie widzenia, niedosłuch) nie jest osobą zdolną aby samodzielnie korzystać ze środków transportu publicznego i wymaga wsparcia innych osób w prowadzeniu gospodarstwa domowego (tj. usługi socjalne, rehabilitacyjne, a także wsparcie informacyjne i finansowe).

Powyższe okoliczności pomimo, że znane były organowi odwoławczemu z urzędu z załączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 marca 2018 r., oceny stanu zdrowia wystawionej w dniu 17 kwietnia 2018 r. przez lekarza – przewodniczącego składu orzekającego w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. i oceny funkcjonowania społecznego sporządzonej w dniu 17 kwietnia 2018r. przez pracownika socjalnego dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności, w ogóle nie zostały wzięte pod uwagę. Nie ustalono także sytuacji rodzinnej skarżącego, a więc nie zbadano, czy skarżący miał możliwość posłużenia się osobą trzecią celem złożenia odwołania w terminie, czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, czy korzysta z pomocy innych osób i w jakim zakresie. Z akt wynika, że skarżący jest osobą rozwiedzioną, , ma troje dzieci i troje wnucząt, zamieszkuje sam i wymaga pomocy ze strony innych osób w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Nie jest zdolny do samodzielnego poruszania się środkami transportu publicznego, niedowidzi i niedosłyszy.

Powyższe okoliczności zostały zupełnie pominięte przez organ, który nie dokonał żadnych ustaleń i oceny w powyższym zakresie. Tymczasem ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a.), a ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (postanowienia), spełniającym wymogi, o których mowa art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił wskazanym powyżej przepisom postępowania, a w szczególności art. 7 - 9 k.p.a. Jak już wyżej wspomniano organ administracji publicznej był zobligowany do zbadania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy podkreślić należy rolę art. 9 k.p.a., w świetle którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego . Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Wskazanym powyżej wymogom organ nie sprostał, albowiem ocena przesłanek, od których spełnienia zależy przywrócenie uchybionego terminu, o których mowa w art. 58 k.p.a. została dokonana w sposób dowolny. Ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jedynie do stwierdzenia, że skarżący w prośbie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bez zgromadzenia i oceny materiału dowodowego uprawdopodobniającego brak winy w uchybieniu terminu nosi cechy arbitralności i dowolności.

Reasumując należy stwierdzić, że odmawiając przywrócenia terminu w kontekście regulacji przewidzianej w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., bez uwzględnienia całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy, organ naruszył art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wskazane powyżej uchybienia procesowe miały istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne mając na uwadze powyższe wywody i eliminując dotychczasowe uchybienia. W szczególności uwzględniając przedstawioną wykładnię powinien wezwać skarżącego do wyjaśnienia w zakreślonym terminie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, czy choroby, (schorzenia), na które powołuje się skarżący w istotnym dla niniejszej sprawy czasookresie naruszyły sprawność fizyczną i uniemożliwiały skarżącemu zapoznanie się, tj. przeczytanie ze zrozumieniem z treści orzeczenia i złożenie w ustawowym terminie odwołania, czy skarżący mógł skorzystać z pomocy innych osób w powyższym zakresie, a także do ewentualnego złożenia dokumentów potwierdzających składane wyjaśnienia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

d.j.