Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1044/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6376 Bankowość, w tym zezwolenia dewizowe i zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie kupna i sprzedaży
Skarżony organ: Prezes Narodowego Banku Polskiego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] marca 2004r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia dewizowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Banku Polskiego decyzją z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi – T. S. skarżącego – reprezentowanego przez syna J. P. działając na podstawie art. 8 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 oraz z 2003 r. Nr 228, poz. 2260) oraz art. 138 §1 pkt 2, w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2003 roku Nr [...] w całości i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego z 1979 roku.

Prezes Narodowego Banku Polskiego ustalił, że w dniu [...] listopada 2003 roku została wydana decyzja dewizowa Nr [...] odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] czerwca 1981 roku. W uzasadnieniu wskazano, iż Pan J. P. nie jest właścicielem ani współwłaścicielem rachunku i nie posiada również stosownego pełnomocnictwa do zarządzania rachunkiem Pana T. S. Wnioskodawca nie wykazał w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego, a zatem nie mógł być uznany jako strona postępowania administracyjnego.

Pan J. P. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nieuzasadnione jest stanowisko Narodowego Banku Polskiego odnośnie braku po jego stronie przymiotu strony postępowania administracyjnego. Dodatkowo oświadczył, iż jego zamiarem nie było stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1981 roku, ale zdarzenia faktycznego polegającego na pozbawieniu Pana T. S. w nieustalonym dniu 1979 roku możliwości dysponowania pieniędzmi będącymi jego własnością. Pan J. P. przedstawił stosowne pełnomocnictwo od ojca – T. S. uprawniającego go do występowania w sprawie w postępowaniu administracyjnym.

Prezes Narodowego Banku Polskiego, biorąc pod uwagę sprecyzowany wniosek uchylił decyzję dewizową Nr [...] i ponownie rozpatrzył, sprawę zdarzenia faktycznego z 1979 roku. Prezes Narodowego Banku Polskiego wskazał, że w dacie zdarzenia tj. w 1979 roku obowiązywała Ustawa dewizowa z dnia 28 marca 1952 roku (Dz. U, Nr 21, poz. 133). Zgodnie z art. 6 ust. l pkt l ustawy cudzoziemcem dewizowym była osoba fizyczna zamieszkała za granicą.

Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego Pan T. S., w roku 1979 wyjechał na stałe do Niemiec (byłej NRD). Tym samym zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego spełniał on przesłanki wynikające z art. 6 ustawy wskazanej wyżej. Warunki otwierania i prowadzenia rachunków dla cudzoziemców dewizowych oraz rodzaje tych rachunków ustalał Minister Finansów w drodze rozporządzenia (art. 27 Ustawy dewizowej). Zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 roku w sprawie wykonania Ustawy dewizowej (Dz. U. nr 21, poz. 137 z późn. zm.) cudzoziemcy dewizowi mogli posiadać rachunki bankowe w Narodowym Banku Polskim lub bankach uprawnionych. Rachunki te nosiły nazwę rachunków zagranicznych i mogły być wolne, zablokowane i specjalne. Zgodnie z § 20 w/w rozporządzenia rachunki zagraniczne zablokowane mogły być prowadzone tylko w walucie krajowej. Rachunki te mogły być zasilane wpłatami i przelewami bez zezwolenia. Dysponowanie sumami na tych rachunkach było bez zezwolenia zabronione.

Rachunek Pana T. S., cudzoziemca dewizowego, posiadał cechy rachunku zablokowanego. Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego przepisy prawa dewizowego z 1952 roku nie przewidywały procedury przekształcania rachunku w trybie administracyjnym i wydawania w sprawie decyzji indywidualnej. Art. 10 ustawy, dotyczący indywidualnych zezwoleń dewizowych nie miał zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego w tym przypadku zastosowania. Rachunek Pana T. S. stał się rachunkiem zagranicznym zablokowanym z mocy ustawy, a nie indywidualnej decyzji organu. W przedmiotowej sprawie nie była zatem wydana decyzja indywidualna. Z uwagi na jej brak nie ma zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia jej nieważności.

Skargę na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] marca 2004r. wniósł skarżący reprezentowany przez syna J. P.

W skardze skarżący wskazując na interes prawny w postaci istnienia wierzytelności o wypłatę środków zgromadzonych na koncie NBP, który to organ działaniami swymi bezpośrednio wpłynął na zakres realizacji przynależnych uprawnień posiadacza rachunku oraz powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosił o stwierdzenie nieważności następujących decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego:

1. decyzji dewizowej nr [...] z dnia [...] marca 2004 roku o nr [...] uchylającą decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2003 roku w całości i odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezesa NBP z 1979 roku;

2. decyzji dewizowej nr [...] z dnia [...] listopada 2003 roku o nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji NBP z dnia [...] czerwca 1981 roku;

3. decyzji Prezesa NBP z dnia [...] czerwca 1981 roku o nr [...] w sprawie przekazania do NRD kwoty 67.902 zł;

4. decyzji z 1979 roku, na podstawie której Prezes NBP dokonał przekształcenia rachunku T. S. w rachunek zablokowany cudzoziemca dewizowego.

Zaskarżając powyższe wskazał, że zapadły one z rażącym naruszeniem prawa a w odniesieniu do decyzji opisanej w pkt 4 petitum skargi - iż została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego).

Ponadto wnosił alternatywnie o uchylenie w/w decyzji w całości jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (dotyczy decyzji opisanej w pkt 1, 2 i 3 petitum skargi) oraz wydanych z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (dotyczy decyzji opisanej w pkt 4 petitum skargi).

Wskazał, że w roku 1979 Prezes Narodowego Banku Polskiego odmówił T. S. wypłaty zgromadzonych przez skarżącego środków pieniężnych i zablokował je na jego rachunku. Na fakt ten wskazuje Prezes NBP w swojej decyzji z dnia [...] marca 2004 roku podając jako podstawę tych działań art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 roku (ud). W dacie formułowania wniosku o wypłatę środków zgromadzonych na rachunku, T. S. zdaniem pełnomocnika nie przebywał poza granicami kraju i w rozumieniu powołanej ustawy nie był cudzoziemcem dewizowym a krajowcem dewizowym (art. 7 ud). Przymiot ten stracił dopiero z momentem zamieszkania na terytorium Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Tym samym bezpodstawne było zastosowanie w/w przepisu w stosunku do skarżącego a działanie Prezesa Narodowego Banku Polskiego było bezprawne.

Podkreślił, iż utworzenie rachunku zablokowanego cudzoziemca dewizowego na podstawie § 18 i 19 w/w rozporządzenia należy uznać za bezprawne. Wymienione przepisy nie wskazują przesłanek tworzenia poszczególnych rachunków zagranicznych, wymieniając rodzaje - wolnego, zablokowanego i specjalnego. Wskazał, że rozstrzygnięcie polegające na wyborze rachunku, w przedmiotowym stanie faktycznym zablokowanego, nastąpiło "z urzędu", na podstawie decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Charakter tego rozstrzygnięcia, najbardziej niekorzystnego dla posiadacza rachunku, jego zewnętrzność, jednostronność, konkretność i indywidualność spełniają wszystkie wskazywane w utrwalonym orzecznictwie wyznaczniki decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dn. 22.09.1983 r., S.A./Wr 367/83, ONSA 1983 nr 2 poz. 75; uchwała Izby Cywilnej i Administracyjnej S.N z dn. 05.02.1988 r. III AZP ł/88, OSP 1989 nr 3 poz. 59, a także wyrok wskazujący na domniemanie istnienia decyzji administracyjnej NSA z dn. 31.08.1984 r. S.A./Wr 430/84 OSPiKA nr 9-10 poz. 176). Wydanie tej decyzji nie poprzedzało żadne postępowanie, brak jest jej materialnego substratu, nie została ona podpisana, uzasadniona ani doręczona. W tym kontekście należy wskazać, że na podstawie art. 26 ud dysponowanie w kraju przez cudzoziemców dewizowych walutą polską, uzyskaną przez nich z zachowaniem przepisów ud oraz przepisów wydanych na jej podstawie nie wymaga zezwolenia. Decyzja Prezesa NBP z 1979 roku o zablokowaniu rachunku skarżącego naruszała także i ten przepis. Równocześnie uniemożliwiała jakikolwiek dostęp do środków finansowych stanowiących dorobek całego życia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Banku Polskiego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wskazując, że zarzuty przedstawione przez skarżącego są bezzasadne.

Prezes Narodowego Banku Polskiego podniósł, że formowany przez skarżącego zarzut z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy dewizowej z 28 marca 1952 roku odnoszony jest do zdarzenia jakie miało miejsce w 1979 roku ( rzekoma decyzja z 1979 wymieniona w pkt 4 skargi) a nie do decyzji z 2004, 2003 i 1981 roku. Prezes Narodowego Banku Polskiego podnosi, że w opinii skarżącego w dacie formułowania wniosku o wypłatę T. S. nie przebywał za granicą, i tym samym był krajowcem dewizowym w rozumieniu art. 7 ustawy dewizowej. Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego zarzutu tego nie można uznać za zasadny, gdyż skarżący nie przedstawia żadnych dowodów na okoliczność daty wyjazdu p. T. S. z kraju i jednocześnie stoi on w sprzeczności z oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2002 roku - wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NBP o zablokowaniu rachunku cudzoziemca dewizowego T. S." str. 1 akapit pierwszy zdanie 2 ( dokument nr 1 znajdujący się w aktach sprawy administracyjnej załączonych do odpowiedzi na skargę) w brzmieniu "..W 1979 roku T. S. wyjechał z kraju do byłej NRD gdzie mieszka po dzień dzisiejszy."

Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego powoływanie się przez skarżącego na naruszenie przepisów §18 i 19 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 roku w sprawie wykonania ustawy dewizowej poprzez bezprawne uznanie, iż p, T. S. jest cudzoziemcem dewizowym nie znajduje uzasadnienia. Prezes Narodowego Banku Polskiego wskazał, że nie miał podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej odnośnie uznania lub nie rachunku p. T. S. za rachunek zagraniczny zablokowany. Rachunek ten stał się rachunkiem zagranicznym zablokowany z mocy prawa co zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do decyzji nr [...]. Prezes NBP w tym przedmiocie nie dokonywał indywidualnej, jednostronnej oceny stanu faktycznego ponieważ przepisy prawne nie stwarzały takiej podstawy prawnej. Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego o statusie cudzoziemca dewizowego decydował ustawodawca, a nie Prezes Narodowego Banku Polskiego. W tym przypadku nie można mówić o spełnieniu cech decyzji administracyjnej jakie wymienia w powołanej przez skarżącego uchwale z dnia 5 lutego 1988 roku Sąd Najwyższy. Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego czynność faktyczna z 1979 roku nie była przejawem woli organu administracji, który narzucał władczo swoje stanowisko, lecz przejawem woli ustawodawcy. Ponadto brak było wyraźnie wskazanej podstawy prawnej dla wydania decyzji. Prezes Narodowego Banku Polskiego stwierdził, że ustawodawca nie przewidział żadnych możliwości odwołania się osoby, której ustawa nadała status cudzoziemca dewizowego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 26 ustawy dewizowej z 1952 roku Prezes Narodowego Banku Polskiego wyjaśnił, że przepis ten nie dotyczył dysponowania przez cudzoziemca dewizowego środkami zgromadzonymi na rachunkach w bankach, w tym na rachunkach zagranicznych zablokowanych. Powołując komentarz do ówczesnych przepisów dewizowych – "Ustawodawstwo dewizowe" Zbigniew Będziński. Konrad Sosnowski (Wydawnictwo Prawnicze. Warszawa 1974 rok.) wskazał, że przepis ma charakter wyjaśniający. Cudzoziemcy dewizowi. którzy weszli w posiadanie pieniędzy polskich z zachowaniem przepisów dewizowych (np. odsprzedaży zagranicznych środków płatniczych Narodowemu Bankowi Polskiemu, bankowi uprawnionemu lub przy przekraczaniu granicy granicznemu urzędowi celnemu) nie podlegają żadnym ograniczeniom w dysponowaniu tymi pieniędzmi w Polsce. (...) Za legalność posiadania pieniędzy polskich odpowiedzialny jest cudzoziemiec dewizowy. Przyjmujący je krajowiec dewizowy nie ma obowiązku sprawdzania ich pochodzenia." Natomiast art. 27 ustawy dewizowej stanowił, iż ..Warunki otwierania i prowadzenia rachunków" dla cudzoziemców dewizowych oraz rodzaje rachunków ustali Minister Finansów". Zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącego, że p. T. S. miał prawo swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku zagranicznym zablokowanym. Przepisy wykonawcze do ustawy dewizowej tj. § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 roku w sprawie wykonania ustawy dewizowej jednoznacznie stanowił, iż ..dysponowanie sumami zgromadzonymi na tych rachunkach (tj. zagranicznych zablokowanych) jest bez zezwolenia zabronione".

Skarga zawiera również wniosek alternatywny, złożony przez skarżącego z ostrożności procesowej, o uchylenie wymienionych decyzji Prezesa NBP. gdzie odnośnie decyzji wymienionych w pkt 1. 2 i 3 zarzuca naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz odnośnie decyzji wymienionej w pkt 4 jako wydanej z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący nie rozwinął jednak uzasadnienia zarzutów stawianych decyzjom Prezesa NBP. O ile w przypadku wniosku o uchylenie decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa przypuszczać można iż skarżącemu chodzi o przepisy, naruszenie których zarzuca uzasadniając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ( do których w imieniu Prezesa NBP ustosunkowano się powyżej), o tyle w przypadku zarzutu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, brak takiego sprecyzowania. W przypadku uzupełnienia przez skarżącego jego stanowiska. Prezes NBP niezwłocznie ustosunkuje się do niego.

Biorąc pod uwagę powyższe zdaniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego wniosek o oddalenie skargi jest w pełni uzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że Prezes Narodowego Banku Polskiego odmawiając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcia postępowania w żądanej sprawie naruszył przepisy postępowania jednak w sposób nie mający wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 157 k.p.a. oraz utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od strony (§ 2 cytowanego przepisu). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 §3 k.p.a. może mieć miejsce tylko wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. W omawianym stanie faktycznym należy stwierdzić, iż żądanie wszczęcia postępowania pochodziło od strony i w związku z tym organ powinien wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - zdarzenia faktycznego i rozpoznać sprawę merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż pomimo odmówienia wszczęcia postępowania w żądanej sprawie oraz powołania się na przepis art. 157 § 3 k.p.a Prezes Narodowego Banku Polskiego rozpatrzył wniosek merytorycznie oraz dokonał ustaleń faktycznych i prawnych. Tak więc w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie przez organ wskazanego przepisu nie zamknęło skarżącemu drogi do rozpoznania jego wniosku. Błędne zastosowanie art. 157 §3 k.p.a. nie skutkowało brakiem merytorycznej decyzji w sprawie i pomimo błędnego powołania na wskazany przepis nie naruszyło zasady praworządności wyrażonej w art. 6 i 7 k.p.a.

Organ administracji wydał decyzję merytoryczną wprawdzie nie powołując przepisu art. 158 k.p.a. ale po dokonaniu odpowiednich ustaleń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W świetle cytowanego przepisu organ administracji może uznać brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

Sąd orzekający uznaje, iż zdarzenie faktyczne polegające na pozbawieniu Pana T. S. w nieustalonym dniu 1979 roku możliwości dysponowania pieniędzmi będącymi jego własnością było "bankową czynnością techniczną". Zdaniem Sądu w świetle obowiązującej w dacie zdarzenia tj w 1979 roku Ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 roku (Dz. U, Nr 21, poz. 133) nie można uznać aby istniały procedury przekształcania rachunku w trybie administracyjnym i wydawania w takich sprawach indywidualnych decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 6 ust. l pkt 1 Ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 roku cudzoziemcem dewizowym była osoba fizyczna zamieszkała za granicą. Pan T. S., jak wynika ze stanowiska organu (powołującego się na materiały zgromadzone w sprawie oraz oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2002 roku.), w roku 1979 wyjechał na stałe do Niemiec (byłej NRD – data wyjazdu nie jest potwierdzona w postępowaniu). Tym samym spełniał on przesłanki wynikające z art. 6 ustawy wskazanej wyżej. Warunki otwierania i prowadzenia rachunków dla cudzoziemców dewizowych oraz rodzaje tych rachunków ustalał Minister Finansów w drodze rozporządzenia (art. 27 Ustawy dewizowej). Zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 roku w sprawie wykonania Ustawy dewizowej (Dz. U. nr 21, poz. 137 z późn. zm.) cudzoziemcy dewizowi mogli posiadać rachunki bankowe w Narodowym Banku Polskim lub bankach uprawnionych. Rachunki te nosiły nazwę rachunków zagranicznych i mogły być wolne, zablokowane i specjalne. Zgodnie z § 20 w/w rozporządzenia rachunki zagraniczne zablokowane mogły być prowadzone tylko w walucie krajowej. Rachunki te mogły być zasilane wpłatami i przelewami bez zezwolenia. Dysponowanie sumami na tych rachunkach było bez zezwolenia zabronione.

Rachunek Pana T. S., cudzoziemca dewizowego, posiadał cechy rachunku zablokowanego i nie mógł być innym rachunkiem bowiem jak wynika z § 19 i 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 roku w sprawie wykonania Ustawy dewizowej rachunki wolne lub specjalne dotyczyły innych stanów faktycznych (art.10 Ustawy prawo dewizowe z 1952) .

W ocenie Sądu przepisy prawa dewizowego z 1952 roku nie przewidywały procedury przekształcania rachunku w trybie administracyjnym i wydawania w sprawie decyzji indywidualnej. Zdaniem Sądu ograniczenie możliwości swobodnego dysponowania oszczędnościami zgromadzonymi na rachunku bankowym przez p. T. S. nie wynikało z decyzji Prezesa NBP lecz z zapisów ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz.U. Nr 21, poz. 133) oraz aktu wykonawczego do ustawy, a mianowicie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej (Dz. U. Nr 21. poz. 137 z 1952r.).

W świetle ww. regulacji dysponowanie przez p. T. S. zgromadzonymi środkami podlegało ograniczeniom dewizowym, z uwagi na zmianę jego statusu dewizowego z krajowca dewizowego na cudzoziemca dewizowego, w związku z zamieszkiwaniem za granicą (art.6 ustawy). W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art.27 Minister Finansów określił w cytowanym rozporządzeniu rodzaje rachunków, jakie mogły być prowadzone dla cudzoziemców dewizowych, w tym warunki ich otwierania i prowadzenia.

Zgodnie z § 20 tegoż rozporządzenia rachunki zagraniczne zablokowane mogły być prowadzone tylko w walucie krajowej, mogły być zasilane wpłatami i przelewami bez zezwolenia, natomiast dysponowanie sumami znajdującymi się na tych rachunkach było bez zezwolenia zabronione. Wywóz za granicę między innymi krajowych i zagranicznych pieniędzy był bez zezwolenia zabroniony ( § 25 rozporządzenia).

Zarządzenie Ministra Finansów z 27 maja 1952 r. w sprawie uprawnień Narodowego Banku Polskiego do udzielania indywidualnych zezwoleń dewizowych ( M.P. z 4.06.1952 r. Nr A-47, poz.647) w § 2 określało, iż warunki udzielania przez Narodowy Bank Polski zezwoleń indywidualnych ustalała instrukcja; zgodnie z nią tylko z niektórych tytułów dopuszczony został transfer za granicę.

Zdaniem Sądu p. T. S. miał możliwość zakwestionowania zmiany statusu dewizowego z krajowca dewizowego na cudzoziemca dewizowego poprzez skorzystanie z przepisu art. 8 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz.U. Nr 21, poz. 133). Powołany przepis przewidywał możliwość zakwestionowania statusu osoby fizycznej, poprzez dokonanie w razie wątpliwości, przez Ministra Finansów, rozstrzygnięć w przedmiocie czy dana osoba, jest cudzoziemcem dewizowym. Skarżący mając już w 1981r. wiedzę o zmianie statusu nie podjął żadnych działań mających na celu obalenie takich ustaleń a mógł to uczynić w oparciu o powołany przepis.

Badając, czy czynność organu administracji publicznej, od której zostało wniesione odwołanie, jest decyzją administracyjną analizować należy nie tylko poprzez samą nazwę nadaną przez organ lub inne elementy sugerujące wydanie decyzji administracyjnej czy tak jak w tym wypadku w czynność ale należy także uwzględnić czy stanowi władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o indywidualnych prawach lub obowiązkach. Zdaniem Sądu z powodów podanych powyżej zaskarżona czynność nie była decyzją administracyjną, czy też innym rozstrzygnięciem administracyjnym bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego nie zawiera rozstrzygnięcie o indywidualnych prawach lub obowiązkach a miało jedynie na celu dostosowanie uprawnień skarżącego do zmienionej sytuacji prawnej wynikającej z działań o charakterze faktycznym, które miało miejsce w przeszłości.

W postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 127 § l k.p.a. odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej. Odwołanie zatem jest nie dopuszczalne, gdy zostało wniesione od innych form działania organów administracji publicznej – "aktu wiedzy" czy tak jak w tym przypadku czynności.

Jak słusznie zauważył Prezes Narodowego Banku Polskiego zarzut naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nie został sprecyzowany.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.