Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 868/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 75, art. 7, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 40a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2178
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych t.j.
article: art. art. 97 ust. 3, ust. 4, art. 82 ust. 1, art. 88 ust. 1, arrt. 84 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 544
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 544 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w tej sprawie decyzją z "(...)" stycznia 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK, organ), po rozpoznaniu wniosku "(...)" S.A. z siedzibą w "(...)" (dalej też skarżąca spółka, strona) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżony pkt 4 swojej wcześniejszej decyzji z "(...)" listopada 2019 r. w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej w kwocie 30 000 zł za wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami. Wydając decyzję organ działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) oraz art. 97 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2019 r., poz. 544, dalej ustawa o systemach oceny zgodności).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku kontroli przeprowadzonej u skarżącej spółki przez inspektorów "(...)"Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w "(...)" (w styczniu, lutym i marcu 2019 r. por. protokoły kontroli w aktach administracyjnych sprawy), stwierdzono w ofercie sprzedaży ładowarkę sieciową "(...)" (dalej również ładowarka, wyrób) zakupioną przez kontrolowanego przedsiębiorcę (skarżącą spółkę) w Chinach w ilości 2 500 sztuk. Kontrolowany przedsiębiorca przedstawił rozchód 2 499 sztuk ładowarek - sprzedanych kontrahentom z Polski i z UE w ilości 2 338 sztuk oraz posiadanych na stanie 161 sztuk. Biorąc pod uwagę oznakowanie ładowarki sieciowej "(...)" ("Producent "(...)" S.A. "(...)","(...)"") uznano, iż wskazany przedsiębiorca jest producentem wyrobów w rozumieniu przepisu art. 19 ustawy o systemach oceny zgodności, które wprowadził do obrotu pod własną nazwą.

Badania laboratoryjne przeprowadzone w Laboratorium Badawczym "(...)"w "(...)" (sprawozdanie z badań nr "(...)" z 22 lutego 2019 r.) wykazały, że ładowarka nie spełnia wymagań normy PN-EN 60950-1:2007+A11:2009+A1:2011+

A12:2011+A2:2014 "Urządzenia techniki informatycznej. Bezpieczeństwo. Część 1: Wymagania podstawowe":

- niezgodność wymiarów elementu wtyczkowego z wymaganiami normy (pkt 1.5.2) (w opinii laboratorium nadmierna odchyłka ujemna wymiaru przekątnej powierzchni części wtyczkowej nie powoduje jednak znaczącego zagrożenia, element wtyczkowy nadal spełnia swoją zasadniczą funkcję);

- brak uwagi w instrukcji obsługi według pkt 1.7.2.2 - Urządzenia rozłączające (w opinii laboratorium brak uwagi w instrukcji nie stwarza w praktyce zagrożenia odnośnie ładowarek wtyczkowych ogólnie, a w przypadku niewielkich ładowarek wtyczkowych zagrożenie wynikające z braków w instrukcji obsługi nie jest duże);

- brak wytrzymałości elektrycznej izolacji między obwodem niebezpiecznego napięcia sieciowego (PRI), a dostępnym dla dotyku obwodem wtórnym (SEC) - pkt 2.10.3, pkt 2.10.4 (w opinii laboratorium urządzenie z uszkadzającą się izolacją między obwodem sieciowym (PRI), a dostępnym obwodem wtórnym (SEC) należy uważać za niebezpieczne dla użytkownika).

Pismem z 18 czerwca 2019 r. Prezes UOKiK zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie:

- wprowadzonej do obrotu ładowarki sieciowej "(...)", niezgodnej z wymaganiami określonymi w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. poz. 806, dalej też rozporządzenie) z uwagi na to, że została zaprojektowana i wytworzona w sposób niezapewniający jej zgodności z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia, z uwagi na brak odpowiedniej wytrzymałości elektrycznej izolacji, co może stwarzać zagrożenie w wyniku bezpośredniego kontaktu z elektrycznością;

- nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu ww. ładowarki niezgodnej z wymaganiami § 6 ust. 1 w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia.

Ze względu na stwierdzone niezgodności oraz zagrożenie stwarzane przez wyrób, postanowieniem z [...] lipca 2019 r. Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 50 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wycofanie wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach ładowarki z wymaganiami w formie ogłoszenia zamieszczonego w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim. Wyjaśnił jakie dowody należy przedstawić na okoliczność podjętych działań, tj.: oświadczenie strony postępowania, iż znajdujące się w jej posiadaniu wyroby zostały wycofane z obrotu i nie będą udostępniane oraz ponownie wprowadzone do obrotu wraz z podaniem ilości wycofanych wyrobów, faktury korygujące bądź podpisane oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu w ofercie sprzedaży wyrobów lub inne dowody świadczące o wycofaniu wyrobów z obrotu, dowody powiadomienia kontrahentów z UE o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów i konieczności niezwłocznego wycofania ich z oferty sprzedaży oraz dowody potwierdzające powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu (stronę z gazety z zamieszczonym ogłoszeniem).

Prezes UOKiK poinformował także skarżącą spółkę, iż organ nadzoru rynku, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona postępowania przedstawiła w wyznaczonym terminie dowody potwierdzające wykonanie postanowienia. Postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącej spółce [...] lipca 2019 r.

Pismem z 21 sierpnia 2019 r. skarżąca spółka poinformowała organ, że już na etapie kontroli podjęła czynności mające na celu wycofanie ładowarki z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu. Od 20 marca 2019 r. na stronie internetowej widnieje informacja dotycząca niezgodności ładowarki oraz konieczności wycofania jej z obrotu (na dowód przedstawiła wydruk ze strony internetowej). Dodatkowo w formie mailowej poinformowała kontrahentów o niezgodnościach ładowarki (na dowód załączyła screen maila). Realizując postanowienie organu ponownie zwróciła się z prośbą do kontrahentów o bezzwłoczny zwrot wyrobów bądź odesłanie oświadczenia o nieposiadaniu wyrobu, którego wzór załączyła, oraz powiadomiła kontrahentów z UE. Przedział od minimalnej do maksymalnej ceny sprzedaży wyrobu wynosił 9.03 zł - 15.35 zł. Skarżąca przedstawiła część dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia: oświadczenia 8 kontrahentów o braku na stanie ładowarki, faktury korygujące potwierdzające zwrot 7 wyrobów przez 2 kontrahentów, oświadczenie 1 kontrahenta o utylizacji 37 sztuk ładowarek, powiadomienia w formie mailowej 5 kontrahentów z UE o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów i konieczności niezwłocznego wycofania ich z oferty sprzedaży, stronę z gazety z zamieszczonym ogłoszeniem oraz rozchód wewnętrzny posiadanych na stanie 161 wyrobów.

Pismem z 18 października 2019 r. skarżąca spółka przedstawiła zmodyfikowaną listę 241 kontrahentów wraz z rozchodem 2499 sztuk ładowarek, gdzie sprzedaż kontrahentom stanowiła 2338 sztuk, a stan na magazynie wynosił 161 sztuk. Podkreśliła zawiadomienie kontrahentów o stwierdzonych niezgodnościach ładowarki z prośbą o bezzwłoczny zwrot towaru/wyrobu i odesłanie podpisanego oświadczenia o nieposiadaniu wyrobu, jednakże mimo próśb nie wszyscy kontrahenci odesłali oświadczenie.

Ww. decyzją z dnia "(...)" listopada 2019 r. nr "(...)"Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumentów:

1) na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemach oceny zgodności nakazał skarżącej spółce wycofanie z obrotu ładowarki sieciowej "(...)"niezgodnej z wymaganiami § 6 ust. 1 w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla sprzętu elektrycznego;

2) na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o systemach oceny zgodności zobowiązał skarżącą spółkę do przedstawienia dowodów wykonania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;

3) na podstawie art. 84 ust. 7 ustawy o systemach oceny zgodności w odniesieniu do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności:

4) na podstawie art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 30 000 zł za wprowadzenie do obrotu ładowarki sieciowej "(...)", niezgodnej z wymaganiami rozporządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca spółka wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 4 ww. decyzji.

Zaskarżoną obecnie do Sądu ww. decyzją z "(...)" stycznia 2020 r. Prezes UOKiK utrzymał w mocy zaskarżony pkt 4 decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] listopada 2019 r. Organ podkreślił, że skarżąca spółka jednoznacznie zaskarżyła rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4 decyzji z [...] listopada 2019 r., zatem rozstrzygnięcia zawarte w pkt 1-3 tej decyzji są ostateczne i prawomocne (z uwagi na fakt ich niezaskarżenia).

W świetle przeprowadzonych badań laboratoryjnych nie ma wątpliwości, że wyroby będące przedmiotem postępowania nie spełniały wymagań (art. 5, art. 7 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy o systemach oceny zgodności). Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie wymagań dla sprzętu elektrycznego, sprzęt elektryczny musi być zaprojektowany i wytworzony w sposób zapewniający jego zgodność z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7, pod warunkiem, że jest on użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywany we właściwym stanie technicznym. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, w celu ochrony przed zagrożeniami stwarzanymi przez sprzęt elektryczny, w procesie jego projektowania i wytwarzania należy przewidzieć i zastosować w nim odpowiednie środki techniczne zapewniające m. in. ochronę ludzi i zwierząt domowych przed niebezpieczeństwem urazu lub innej szkody, mogących powstać w wyniku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z elektrycznością (pkt 1) oraz odpowiednią do dających się przewidzieć warunków izolację (pkt 4).

Wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobu niezgodnego z wymaganiami stanowi naruszenie ustawy o systemach oceny zgodności; art. 88 ust. 1 tej ustawy uprawnia Prezesa UOKiK do nałożenia na producenta, importera albo instalatora, który wprowadził taki wybór do obrotu kary pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Ustawa o systemach oceny zgodności wprowadza także możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania przez organ na pouczeniu. Zgodnie z art. 97 ust. 4 tej ustawy Prezes UOKiK jest zobligowany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu w przypadku, gdy:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub

prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, i uprzednia kara

spełnia cele, dla których miałaby być nałożona kara pieniężna, lub

3) strona przedstawiła w wyznaczonym terminie dowody potwierdzające wykonanie postanowienia, o którym mowa w art. 82 ust. 1.

Organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestaniu na pouczeniu. Odnosząc się do przesłanki z art. 97 ust. 4 pkt 1 ustawy o systemach oceny zgodności podniósł, że przesłanka znikomego naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie występuje – strona wprowadziła do obrotu wyrób, który stwarza ryzyko porażenia prądem elektrycznym w liczbie 2 338 sztuk w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r., sprzedając go 241 kontrahentom, wprowadziła do obrotu wyrób stwarzający poważne zagrożenie w dużej liczbie, zasięg naruszenia był znaczny, skutki naruszenia dotknęły dużej liczby podmiotów. Prezes UOKiK uwzględnił, że tylko 44 wyroby zostały zwrócone lub zniszczone. Tym samym dobro chronione, jakim jest życie i zdrowie konsumentów, zostało w znaczący sposób naruszone. Organ nie zastosował art. 97 ust. 4 pkt 2 ustawy o systemach oceny zgodności albowiem nie dysponował wiedzą w zakresie wskazanym w przepisie, strona takich informacji również nie przedstawiła. Odnosząc się do zastosowania art. 97 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r.(doręczone stronie 8 lipca 2020 r.) zobowiązał skarżącą spółkę, w oparciu o art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, do wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach poprzez zamieszczenie ogłoszenia w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, wyznaczając termin 50 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia. W terminie strona przedstawiła wskazane przez Prezesa UOKiK dowody potwierdzające powiadomienie konsumentów, natomiast w przypadku dowodów potwierdzających wycofanie wyrobów z obrotu – przekazała dowody od zaledwie 16 spośród 241 kontrahentów. W wyznaczonym terminie, który upłynął 27 sierpnia 2019 r., nie przedstawiła więc wszystkich dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia.

W ocenie organu skarżąca spółka powiadomiła konsumentów i kontrahentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobów w wyznaczonym w postanowieniu terminie, jednak postanowieniem z [...] lipca 2020 r. zobowiązana była do przedstawienia dowodów wycofania ładowarek z obrotu w postaci – w przypadku polskich dystrybutorów – faktur korygujących bądź podpisanych oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu wyrobów w ofercie sprzedaży. Skarżąca nie przedstawiła wszystkich żądanych w tym zakresie dowodów w wyznaczonym terminie. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego przekazała dowody od 16 spośród 241 kontrahentów. Wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiła 51 oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu ładowarek. W wyniku analizy tych oświadczeń organ stwierdził, że 16 z nich to oświadczenia przekazane już w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, natomiast pozostałe oświadczenia zostały podpisane po wydaniu decyzji. Stanowią one dowody jej wykonania, jednakże nawet po uwzględnieniu podniesionej przez stronę okoliczności, iż część oświadczeń dotyczy więcej niż jednej pozycji na liście kontrahentów, strona w dalszym ciągu nie przedstawiła oświadczeń od wszystkich swoich dystrybutorów.

Prezes UOKiK wskazał też, że ponownie przeanalizował ustawowe dyrektywy wymiaru kary określone w art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności. Przedsiębiorca będący stroną postępowania jest producentem ładowarki. Art. 13 ustawy o systemach oceny zgodności nakłada na producenta obowiązek m.in. zapewnienia, żeby wyrób został zaprojektowany i wytworzony zgodnie z wymaganiami (pkt 1), niezwłocznego podjęcia działań w celu zapewnienia zgodności wyrobu, jego wycofania z obrotu lub odzyskania, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia, że wyrób jest niezgodny z wymaganiami (pkt 13), na żądanie organu nadzoru rynku współpracy w celu usunięcia zagrożenia, jakie stwarza wyrób, wprowadzony przez niego do obrotu (pkt 16).

Strona wprowadziła do obrotu w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. 2 338 sztuk wyrobów, które stwarzały zagrożenie porażenia prądem elektrycznym. Wprowadziła zatem do obrotu znaczną ilość wyrobów i naruszyła prawo w sposób istotny. Działalność strony ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że powinna ze szczególną rozwagą i starannością działać przy wprowadzaniu wyrobów do obrotu; tymczasem strona nie dołożyła należytej staranności przy udostępnianiu wyrobu, który stwarza ryzyko porażenia prądem, więc to na niej spoczywają ujemne skutki niedopełnienia obowiązków.

Wbrew twierdzeniu strony zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ uwzględnił w decyzji fakt, że było to pierwsze prowadzone wobec niej postępowanie administracyjne na podstawie przepisów ustawy o systemach oceny zgodności. Określając wysokość administracyjnej kary pieniężnej uwzględniał także działania podjęte przez stronę postępowania dobrowolnie w celu usunięcia skutków naruszenia prawa, i one także zostały uwzględnione przy określaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej na korzyść strony. Strona nie przedstawiła dowodów, z których by wynikało, że została już ukarana za to samo przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie administracyjne, nie były one znane także Prezesowi UOKIK. W ocenie organu prawidłowo określił wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę ze sprzedaży wyrobu będącego przedmiotem postępowania; średnia cena sprzedaży wyrobu wyniosła 12,19 zł, a korzyść majątkowa jaką osiągnęła strona ze sprzedaży 2294 sztuk wyrobów (organ uwzględnił zwroty/wyroby zniszczone) wyniosła 27 963.86 zł.

W toku postępowania strona podjęła z organem współpracę i opowiadała na pytania, jednak podejmowane przez nią działania w zakresie wycofania z obrotu wyrobów niezgodnych organ uznał za niewystarczające. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu wyrobów niespełniających wymagań od wszystkich swoich kontrahentów, a tym samym nie przyczyniła się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Podniesiona przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, że niektórzy z kontrahentów prowadzą kilka punktów sprzedaży (zatem jedno oświadczenie dotyczy kilku takich punktów), biorąc pod uwagę ogólną liczbę kontrahentów strony (241), nie wpływa na zapadłe rozstrzygnięcie.

Organ uznał nałożenie na stronę kary 30 000 zł za w pełni uzasadnione; kara ta powinna skłonić stronę do zwiększenia w przyszłości nadzoru nad wprowadzanymi do obrotu wyrobami, a gdyby mimo to do obrotu zostały wprowadzone wyroby niezgodne z wymaganiami - do skutecznego i sprawnego ich wycofania, a także do lepszej współpracy z organami nadzoru.

W skardze do Sądu strona zarzuciła powyższej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie w toku postępowania zasady prawdy obiektywnej, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do nieprawidłowego zastosowania normy prawa materialnego,

b) art. 80 kpa poprzez jego niezastosowanie i oparcie oceny na cząstkowym materiale dowodowym,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności poprzez jego błędną wykładnię i nieuwzględnienie faktu, że skarżąca spełnia określone w nim przesłanki obniżenia kary pieniężnej,

b) art. 97 ust. 4 ustawy o systemach oceny zgodności poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, poprzez nieuwzględnienie określonych w nim przesłanek odstąpienia od wymierzania kary pieniężnej, podczas gdy strona skarżąca przedłożyła dowody potwierdzające wykonanie postanowienia zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności, poprzez wycofanie wyrobu z obrotu.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK z "(...)" stycznia 2020 r. utrzymującej w mocy pkt 4 decyzji Prezesa UOKiK z "(...)" listopada 2019 r. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację na temat podniesionych zarzutów. M.in. za kluczowe uznała wykazanie w sprawie jaka część z egzemplarzy produktu była dotknięta wadą; akcentowała też podjęte kroki zmierzające do zaprzestania naruszenia prawa i współpracę z organem. Według skarżącej organ określając wysokość kary nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy i podjętych działań naprawczych. Skarżąca dołożyła należytej staranności, aby uzyskać oświadczenia od kontrahentów, jednak z uwagi na cywilnoprawny charakter stosunku z nimi nie posiada narzędzi przymuszających.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) obligowałoby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest nałożona na skarżącą spółkę kara pieniężna w wysokości 30 000 zł za wprowadzenie do obrotu ładowarki sieciowej "(...)"niezgodnej z wymaganiami ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań sprzętu elektrycznego. W ocenie skarżącej organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i oparł się na cząstkowym materiale dowodowym (art. 7 i 80 kpa), co doprowadziło do nieuwzględnienia przesłanek obniżenia kary pieniężnej (art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności) oraz nieuwzględnienia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (art. 97 ust. 4 ustawy o systemach oceny zgodności), gdyż skarżąca wykonała ww. postanowienie organu z [...] lipca 2019 r. zgodnie z art. 82 ust.1 ustawy o systemach oceny zgodności.

Wobec powyższego podkreślić należy, że skarżąca spółka nie zaskarżyła ww. decyzji pierwszoinstancyjnej organu z "(...)" listopada 2019 r. w zakresie punktów 1, 2 i 3, tj. dotyczących nakazania wycofania z obrotu przedmiotowej ładowarki sieciowej, niezgodnej z wymaganiami § 6 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla sprzętu elektrycznego, przedstawienia dowodów wykonania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji oraz nadania w pkt 1 decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja Prezesa UOKiK z "(...)" listopada 2019 r. w tym zakresie stała się więc ostateczna i prawomocna.

W trakcie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego skarżąca nie kwestionowała wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Laboratorium Badawczym "(...)"w "(...)" (sprawozdanie z badań nr "(...)" z 22 lutego 2019 r.), jak również nie kwestionowała wprowadzenia do obrotu ładowarki sieciowej niezgodnej z wymaganiami ww. rozporządzenia. Zastrzeżenia skarżącej budzi wymierzona kara, jej wysokość, sposób wyliczenia oraz nieuwzględnienie przez organ okoliczności przemawiających za obniżeniem, czy odstąpieniem od nałożonej kary.

W ocenie Sądu natomiast w rozpoznawanej sprawie Prezes UOKiK nakładając karę pieniężną działał w oparciu o właściwe przepisy i w ich granicach. W pierwszej kolejności wskazać tu należy na art. 88 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności, stosowne do którego producent albo importer albo instalator, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób niezgodny z wymaganiami, podlega karze pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. W ustalonych okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy organ był uprawniony na podstawie tego przepisu do nałożenia na stronę w drodze decyzji kary pieniężnej; korzystając z tego uprawnienia nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Bezspornym jest bowiem, że skarżąca spółka wprowadziła na rynek produkt niezgodny z wymaganiami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla sprzętu elektrycznego, tj. urządzenie z uszkadzającą się izolacją między obwodem sieciowym (PRI), a dostępnym obwodem wtórnym (SEC), zatem urządzenie niebezpieczne dla użytkownika. Wymierzona kara wyniosła 30 % wysokości maksymalnego ustawowego zagrożenia karą. Wymierzając karę organ wziął pod uwagę kryteria wskazane w art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności liczbę wyrobów niezgodnych z wymaganiami wprowadzonych do obrotu, oddanych do użytku lub udostępnionych na rynku, potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu usunięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła; (7) dotyczy osób fizycznych); 8) współpracę z organem nadzoru rynku prowadzącym postępowanie, o którym mowa w art. 76 ust. 1 lub 1a lub art. 85 ust. 1, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Z uzasadnień obu ww. decyzji organu wynika, że organ odniósł się do wymienionych przesłanek z art. 97 ust. 3 ustawy o systemach oceny zgodności. W szczególności wskazał bowiem, że strona wprowadziła do obrotu 2 338 sztuk wyrobów/ładowarek (zakupiła 2500 sztuk), udostępniając je 241 kontrahentom w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r., tym samym wprowadziła do obrotu wyrób niezgodny z wymaganiami rozporządzenia w znacznej ilości i przez 2 lata naruszała prawo w sposób istotny, gdyż wyrób stwarzał zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników. Na korzyść skarżącej spółki organ uwzględnił fakt, że nie było wobec niej prowadzone postępowanie administracyjne na podstawie przepisów ustawy o systemach oceny zgodności. Organ nie dysponował wiedzą na temat ewentualnego uprzedniego ukarania strony za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe. Organ przyjął, że strona nie działała z należytą starannością przy udostępnianiu wyrobu na rynek; wprowadzając do obrotu wyrób niezgodny z wymaganiami nie była zależna od decyzji i wpływów podmiotów zewnętrznych, a profesjonalny charakter prowadzonej działalności uzasadniał zwiększone wobec niej oczekiwania co do wiedzy, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Współpraca skarżącej z organem została ocenia jako niewystarczająca o negatywnym wpływie na szybkość i sprawność postępowania, co z kolei wpłynęło na wysokość kary. Nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania strona podjęła dobrowolne działania w celu usunięcia skutków naruszenia prawa. Jednakże - zdaniem Sądu - organ prawidłowo uznał, że ww. postanowienie organu z [...] lipca 2019 r. zobowiązujące stronę do wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach poprzez zamieszczenie ogłoszenia w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, oraz wyznaczające termin 50 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie postanowienia, nie zostało w pełni wykonane. W trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego skarżąca przedstawiła dowody wycofania wyrobu z obrotu w stosunku do 16 kontrahentów spośród 241. Ponadto skarżąca w ww. piśmie z 18 października 2019 r. potwierdziła niewykonanie postanowienia z [...] lipca 2019 r. w zakresie dowodów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu wyjaśniając, że nie wszyscy kontrahenci odesłali podpisane oświadczenie. Termin na wykonanie postanowienia wynosił 50 dni (postanowienie zostało doręczone stronie 8 lipca 2019 r.) i upłynął 27 sierpnia 2019 r. Ponadto złożone po tym terminie oświadczenia w dalszym ciągu nie dotyczyły wszystkich kontrahentów (51 oświadczeń, z czego 16 to oświadczenia przekazane już w toku pierwszej instancji). W tej sytuacji nawet po uwzględnieniu, że część oświadczeń dotyczyła więcej niż jednej pozycji na liście kontrahentów, w dalszym ciągu skarżąca spółka nie przedstawiła oświadczeń od wszystkich swoich kontrahentów/dystrybutorów.

Wobec powyższego, a także wobec zarzutu strony, iż organ oparł się na cząstkowym materiale dowodowym, wskazać należy, że obowiązki organu w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 10 października 2007 r. II GSK172/07 wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Stosownie do art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, brała w nim udział i miała możliwość złożenia w określonym terminie dokumentów wskazanych w ww. postanowieniu organu z [...] lipca 2019 r. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące ustalenia nieprawidłowego stanu faktycznego i oparcia oceny na cząstkowym materiale dowodowym nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponadto wobec treści art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemach oceny zgodności wskazać należy, że w świetle brzmienia tego przepisu fakt zaprzestania udostępniania wyrobu nie stanowi substytutu "wyrób został wycofany z obrotu". Ustawa o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku przewiduje oba zdarzenia jako niezależne od siebie.

Wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa uprawniało organ nadzoru do nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej. W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu, że nałożona na skarżącą kara w wysokości 30 000 zł jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia, spełni swój skutek prewencyjny i powinna skłonić przedsiębiorcę do takiego działania, aby nie dochodziło do naruszania przepisów. Nie można także uznać, że kara we wskazanej wysokości - wobec możliwości nałożenia kary do 100 000 zł, a także wobec faktu, iż stwierdzone naruszenie trwało ponad 2 lata - jest zbyt wygórowana. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentów wynika, że kwestionowany wyrób pochodził z jednej partii/serii "(...)" (por. pismo skarżącej z 18 marca 2019 r. k. 25 oraz dokument zakupu k. 133 tych akt); tym samym w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie sposób uznać – jak podnosi skarżąca dla wykazania, że wadliwość jednego egzemplarza wyrobu/produktu (ładowarki) determinuje wniosek organu o wadliwości wszystkich egzemplarzy sprzedawanych w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. – "że przez lata produkcji zmieniały się serie elementów, ich wymiary oraz materiały używane do izolacji" (por. uzasadnienie skargi). Sąd podziela też stanowisko organu co do korzyści majątkowej, jaką skarżąca osiągnęła ze sprzedaży kwestionowanego produktu/wyrobu, w tym co do przyjętej przez organ średniej ceny sprzedaży jednej ładowarki w kwocie 12,19 zł (przedział cenowy wynosił od 9,03 zł do 15,35 zł).

W wyroku z 23 kwietnia 2013 r. II GSK 247/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (por. Dz.U.2019.2178 t.j.) odpowiada cenie sprzedaży lub cenie, za którą mogłyby zostać sprzedane zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze, nieodpowiadające jakości handlowej. Takie też stanowisko Sąd ten zajął w podobnej sprawie, w której również kwestionowana była wykładnia pojęcia korzyści majątkowej zawarta w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2012 r. w sprawie II GSK 684/11). W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutu skargi co do błędnego ustalenia rozmiaru korzyści majątkowej będącej podstawą ustalenia wysokości kary pieniężnej w sprawie niniejszej. Nie ma bowiem przeszkód, aby powyższe rozumienie pojęcia "korzyści majątkowej" w drodze analogii odnieść do interpretacji pojęcia korzyści majątkowej w rozumieniu ustawy o systemach oceny zgodności. Dodatkowo Sąd zauważa, że wysokość ww. korzyści majątkowej, którą strona osiągnęła była tylko jedną z kilku przesłanek, które organ brał pod uwagę nakładając na skarżącą spółkę karę pieniężną.

Kara pieniężna ma charakter represyjno-wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania oraz przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Ma zatem na celu zapobieganie w przyszłości naruszeniom ustawy, jak również represję, czyli ma stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. Organ w niniejszej sprawie wyczerpująco uzasadnił nałożenie na stronę ww. kary pieniężnej. Prawidłowo też wywiódł dlaczego nie mógł odstąpić od nałożenia kary - nie zostały bowiem spełnione przesłanki z art. 97 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o systemie oceny zgodności. Waga naruszenia zasadnie nie mogła zostać uznana za znikomą; strona zakupiła 2500 sztuk ładowarek, wprowadziła do obrotu 2338 sztuk, udostępniając je 241 kontrahentom w okresie od stycznia 2017 r. do lutego 2019 r. Naruszenie nie miało więc charakteru krótkotrwałego, zasięg naruszenia był znaczny. Ww. postanowienie organu z [...] lipca 2019 r. w zakresie przedstawienia dokumentów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu nie zostało w pełni wykonane. Organ nie dysponował wiedzą o nałożeniu na stronę kary pieniężnej bądź o innym ukaraniu/skazaniu za to samo zachowanie, strona także na taką okoliczność się nie powoływała.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego art. 97 ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemach oceny zgodności, ani przepisów prawa procesowego art. 7 i art. 80 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa. Organ ustalił i wyjaśnił w nim podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się także w sprawie żadnych innych, istotnych dla wyniku postępowania, naruszeń w obrębie prawa materialnego i procesowego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), orzekł jak w sentencji wyroku.

Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 5 listopada 2020 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W świetle przepisów art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a), czyli z urzędu rozpoznaje sprawę w jej całokształcie. Taki sposób procedowania przez sąd administracyjny gwarantuje, że mimo rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, nie zostaje naruszony żaden słuszny interes i prawa stron/uczestników postępowania przed tym sądem.