Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 770/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Monika Niewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi R. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie inwalidztwa funkcjonariusza oddala skargę w części dotyczącej stwierdzenia stopnia niezdolności do służby, 1. w pozostałej części skargę odrzuca


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...][...] Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego stwierdziła, że R. W. jest trwale niezdolny do pełnienia służby (kategoria "D"). Jednocześnie zaliczono R. W. do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, iż schorzenie powoduje trwałą niezdolność do służby przy zachowanej zdolności do pracy zarobkowej co uzasadnia zaliczenie funkcjonariusza do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą.

Od powyższego orzeczenia R. W. złożył odwołanie z dnia 16 grudnia 2004 r. do [...] Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W odwołaniu podniósł, iż zaliczenie go do trzeciej grupy inwalidztwa jest krzywdzące. R. W. wskazał, że wymienione przez niego w poszczególnych punktach schorzenia, na które cierpi, jak również liczne hospitalizacje i stałe kontrole lekarskie kwalifikują go do innej grupy inwalidzkiej. Nadmienił, iż w latach 1984-2000 nabył prawo do tzw. urlopu dodatkowego z tytułu "szkodliwych warunków pracy". W związku z powyższym wniósł o skierowanie do [...] Komisji Lekarskiej celem ponownego orzeczenia grupy inwalidzkiej w związku ze służbą.

W dniu [...] grudnia 2004 r. [...] Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po zapoznaniu się z odwołaniem i dokumentacją orzeczniczo-lekarską utrzymała w mocy orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] i uznała funkcjonariusza za trwale niezdolnego do służby - kategoria "D".

W dniu [...] stycznia 2005 r. R. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W skardze podniósł, iż nie jest zdolny do żadnej pracy zarobkowej ze względu na liczne schorzenia, takie jak choroba [...] oraz inne choroby. Zdaniem skarżącego, [...] ABW utrzymała orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej w sposób biurokratyczny, bez stosownych, specjalistycznych badań lekarskich, których się domagał. Według R. W. [...] Komisja Lekarska naruszyła w ten sposób obowiązujące przepisy prawa zawarte w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 160, poz. 1552 z późn. zm.), w szczególności § 5 ust. 1 i § 6 cyt. rozporządzenia. W związku z powyższym R. W. wniósł o zmianę orzeczenia i przyznanie drugiej grupy inwalidzkiej, gdyż nie jest zdolny do żadnej pracy zarobkowej.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Zdaniem pełnomocnika organu, zaskarżone orzeczenie odpowiada wymogom określonym w § 14 i 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Zarówno orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej ABW z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], jak i orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej ABW z dnia [...] grudnia 2004 r. zostały wydane po przeprowadzeniu badań lekarskich, w tym konsultacji specjalistycznych oraz w oparciu o dokumentację lekarską, o czym świadczy protokół badania nr [...] [...] Komisji Lekarskiej sporządzony zgodnie z § 12 ust. 1, 3 i 4 wskazanego wyżej rozporządzenia.

Pełnomocnik organu wskazał, iż [...] Komisja Lekarska ABW po zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczą i odwołaniem skarżącego zleciła dodatkowe konsultacje specjalistyczne [...], lecz nie znalazła podstaw do orzeczenia w stosunku do R. W. drugiej grupy inwalidztwa. W związku z powyższym [...] ABW uznała, że skarżący jest zdolny do pracy zarobkowej, co jest zgodne z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. W konsekwencji sąd administracyjny nie orzeka co do istoty rzeczy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje zgodność rozstrzygnięcia z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga rozpatrywana pod kątem legalności w zakresie orzeczenia o zdolności do służby nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

Stwierdzić należy, iż komisje lekarskie ABW orzekają na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Przedmiotowe rozporządzenie określa m. in. czynności, które zobowiązana jest wykonać w zakresie orzekania komisja lekarska ABW oraz konieczne elementy orzeczenia. Zgodnie z § 14 tego aktu wykonawczego [...] komisja lekarska, wydając orzeczenie o inwalidztwie funkcjonariusza, jest obowiązana do stwierdzenia, czy nastąpiła trwała niezdolność do służby wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu oraz czy istnieje zdolność do pracy, ustalenia grupy inwalidztwa, o której mowa w art. 20 ust. 1 cyt. ustawy, do której funkcjonariusz zostaje zaliczony, ustalenia grupy inwalidztwa w związku ze schorzeniami narządu ruchu, wzroku i słuchu, ustalenia, w odniesieniu do każdej stwierdzonej grupy inwalidztwa, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą oraz czy powstało wskutek choroby lub wypadku pozostających w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, ustalenia daty lub okresu powstania inwalidztwa albo daty pogorszenia stanu zdrowia, powodującego zmianę grupy inwalidztwa, ustalenia, czy inwalidztwo jest okresowe albo trwałe, ustalenia, czy inwalida jest zdolny do samodzielnej egzystencji, określenia stopnia zdolności do pracy oraz wskazań i przeciwwskazań dotyczących pracy inwalidy oraz wyznaczenia terminu kontrolnego badania lekarskiego.

Przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] stwierdza w pkt 1 stopień zdolności do służby -kategorię "D" i ustala, iż badany jest zdolny do pracy, oraz w kolejnych punktach stwierdza, iż istnieje związek schorzeń ze służbą, zalicza badanego do III grupy inwalidztwa oraz ustala pozostałe kwestie związane z tym inwalidztwem.

Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.) orzeczenie komisji lekarskiej właściwej Agencji o trwałej niezdolności do służby stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W związku z powyższym, ze względu na fakt, iż ocena zdolności do służby stanowi podstawę do orzekania przez organ w przedmiocie zwolnienia ze służby, zdaniem Sądu, skarga na orzeczenie komisji lekarskiej ABW w części dotyczącej ustalenia stopnia zdolności funkcjonariusza do służby i zaliczenia do kategorii "D" podlega kognicji sądów administracyjnych. Dlatego Sąd ocenił zaskarżone orzeczenie w tej części pod względem zgodności z obowiązującym prawem.

Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej ABW z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] spełnia wymogi określone w § 14 pkt 1 cytowanego rozporządzenia. W związku z powyższym Sąd uznał zasadność argumentów pełnomocnika organu, który wskazał na zgodność orzeczenia [...] Komisji Lekarskiej ABW w tej części z obowiązującymi przepisami prawa. Również zaskarżone orzeczenie [...] Komisji Lekarskiej ABW wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem, w tym § 3 ust. 1 pkt 2 i § 26 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów oraz zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia. W sprawie zgromadzono również odpowiednią dokumentację medyczną, co znajduje potwierdzenie w aktach postępowania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w części dotyczącej stwierdzenia stopnia niezdolności skarżącego do służby.

Przechodząc do analizy zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zagadnienia samego inwalidztwa oraz związku tego inwalidztwa ze służbą należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne,

2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,

3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,

6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,

7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,

8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzekają o inwalidztwie funkcjonariuszy, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenia tych komisji stanowią podstawę dla organu rentowego do wydawania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w tej ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do służby. Od decyzji ustalającej prawo do zaopatrzenia emerytalnego przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu powszechnego (sądu pracy i ubezpieczeń społecznych) według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 ustawy).

Nawiązując do żądania skarżącego dotyczącego uchylenia lub zmiany orzeczenia [...] ABW stwierdzić należy, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenia komisji lekarskich podlegających Szefowi ABW w tej części, w której dotyczą zagadnienia samego inwalidztwa, a także związku choroby ze służbą poddane są kontroli sądów powszechnych jako zagadnienia wstępne w sprawach, których przedmiotem jest prawo do świadczeń uwarunkowanych owymi zagadnieniami wstępnymi. Za takim rozwiązaniem przemawia to, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu (por. uchwała SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167).

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez [...] Komisję Lekarską ABW przepisów § 5 ust. 1 i § 6 ww. rozporządzenia należy podnieść, iż przywołane przepisy regulują zasady orzekania o inwalidztwie. Kwestie te, jako dotyczące zagadnienia inwalidztwa, nie podlegają ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku oraz na podstawie art.151 tej ustawy oddalił skargę w części dotyczącej stwierdzenia stopnia niezdolności do służby.