Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4550/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus(spr) Sędziowie Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Hrycaj


UZASADNIENIE

4/II SA/Po 4550/01

U Z A S A D N I E N I E

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (DZ. U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił W.S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD w L. z dnia [...] stycznia 1984 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w szeregach Milicji Obywatelskiej w okresie od lipca 1944 r. do maja 1945 r.

W uzasadnieniu podano, że Milicja Obywatelska stanowiła organ chroniący bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli oraz ich mienia i nie była służbą zmilitaryzowaną. W związku z tym jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w MO nie mogą być uznane jako działalność kombatancka. Uwzględniając Powyższe Kierownik Urzędu stwierdził, że W.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.S. stwierdził, że przesłał do Urzędu dokumenty o informację z jego działalności w Armii Krajowej, a ponadto podał, że walczył z bandami UPA.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2001 r.

W uzasadnieniu podano, że udział w walkach z UPA w czasie pełnienia służby w MO nie może być uznany za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, ponieważ Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Kierownik Urzędu powołał się w tej kwestii na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 października 1999 r. w sprawie III RN 93/99 oraz na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. OPS 5/00. Stwierdził też Kierownik Urzędu, że wniosek W.S. w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do Armii Krajowej został złożony po upływie terminu oznaczonego w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, tj. po 31 grudnia 1998 r.

W skardze W.S. zwrócił się z prośbą po powtórne sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy ponownie informując, że przesłał do Urzędu dokumenty dotyczące jego działalności w AK.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.), zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r., posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art. 25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia z wyjątkami określonymi w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Do tej grupy osób należy W.S., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej w okresie od lipca 1944 r. do maja 1945 r. pełniąc w tym czasie służbę w Milicji Obywatelskiej.

Fakt pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej nie daje podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich. W uchwale z dnia 12 marca 2000 r. sygn. OPS 5/00 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że Milicji Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. W związku z tym, jeżeli nawet skarżący brał udział w walkach z bandami UPA w czasie pełnienia służby w MO to i tak z tego tytułu uprawnień kombatanckich nie może zachować.

W związku z powyższym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją ZW ZBoWiD w L. z dnia [...] stycznia 1984 r.

Jednak skarżący zarówno w swoim piśmie z dnia [...] kwietnia 2000 r., skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze podawał, że należał od grudnia 1943 r. do Armii Krajowej, miał pseudonim "S.". Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedłożył do akt administracyjnych oświadczenie świadka A.J.P. (k. 23), zaświadczenie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w P. nr [...] (k. 24). Mimo to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przeprowadził żadnego postępowania w celu wyjaśnienia twierdzeń skarżącego.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.

W sprawie tej wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. III RN 77/00 (OSN z 2001 r. poz. 475), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. OPS 11/01 (ONSA 2000/3/100).

Zgodnie z przyjętym stanowiskiem, w sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy dokładnie wyjaśnić czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazanego tytułu.

W związku z powyższym rzeczą Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych będzie, przeprowadzenie postępowania, z uwzględnieniem dowodów już złożonych, w celu dokładnego wyjaśnienia czy W.S. spełnia przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z innego wskazanego w ustawie o kombatantach tytułu, że szczególnym uwzględnieniem art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji.

/-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Hrycaj

KB/