Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 158/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 77 par. 1, art. 80, art. 106
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi E. B. i J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowanie realizacji inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. – w związku z postępowaniem wszczętym z wniosku K.Dz. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla projektowanego "Zakładu Przetwórstwa Nasion Oleistych w M." zlokalizowanego na działkach oznaczonych geodezyjnie nr[...], [...], [...],[...]AM-[...] obręb M.– pismem z dnia [...]r. zwrócił się do Starosty Ś. o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań dla powyższego zamierzenia.

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr[...], podjętym na podstawie art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz. 627 z późn. zm.) oraz art. 106 kpa, Starosta Ś. zaopiniował pozytywnie realizację inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. pod warunkami:

- przestrzegana będzie zasada, że poziom hałasu na terenie najbliższego obszaru chronionego nie może przekraczać dopuszczalnego poziomu hałasu (zgodnie z załącznikami do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku – Dz.U. Nr 178, poz. 1841);

- przed oddaniem inwestycji do użytku inwestor uzyska stosowne zezwolenie wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach;

- uzyska pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych z terenu Zakładu.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych zlokalizowany będzie w obiektach należących do dawnej Bazy Obrotu Rolnego w M., a inwestycja ta jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M.

Wskazano także, że projektowane zamierzenie inwestycyjne obejmować będzie uruchomienie linii technologicznej do przetwórstwa rzepaku i produkcji surowego oleju i makuchu. W celu zaś uruchomienia planowanej produkcji, inwestor przewiduje wykonanie prac adaptacyjnych, a w przedłożonym opracowaniu uwzględniono wpływ inwestycji na poszczególne komponenty środowiska. Z uwagi na fakt, iż technologia produkcji (tzw. na zimno) nie wymaga produkcji ciepła, nie projektuje się na terenie zakładu kotłowni. Prowadzona działalność produkcyjna nie będzie także źródłem powstania ścieków technologicznych. Organ podkreślił również, że w wyniku działalności zakładu powstawać będą jedynie ścieki sanitarne i wody opadowe. Ścieki sanitarne odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego, a następnie wywożone na komunalną oczyszczalnię ścieków w M.

Nadto – w ocenie organu pierwszoinstancyjnego - przeprowadzona analiza rozprzestrzeniania się hałasu wykazała dotrzymanie norm dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Podkreślono także, że przyjęte w opracowaniu sposoby postępowania z odpadami pozwolą na ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów oraz właściwe postępowanie z wytwarzanymi. Realizacja natomiast inwestycji zgodnie z przyjętymi założeniami technicznymi i technologicznymi pozwoli na dotrzymanie uciążliwości w granicach działki.

W konkluzji organ I instancji wskazał, że po zapoznaniu się z przedłożoną dokumentacją, a także wobec stwierdzenia biegłego, iż projektowana inwestycja zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w raporcie nie będzie oddziaływała niekorzystnie na środowisko i zdrowie ludzi, uznał za stosowne podjęcie powyżej opisanego postanowienia.

Postanowienie to zostało zaskarżone w drodze zażalenia przez E.B., reprezentowaną przez syna J. B. oraz przez J.B. osobiście. Skarżący kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 106 KPA oraz § 2 pkt 3 i 4 uchwały Rady Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. - w związku z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy - Prawo budowlane, przez przyjęcie, że: 1) projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem, w tym: a) raport oddziaływania na środowisko opracowany dla przedmiotowej inwestycji spełnia wymogi art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska; b) oddziaływanie inwestycji nie będzie wykraczać poza nieruchomość projektowanego Zakładu, c) najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości 40 m od terenu projektowanego Zakładu; d) realizacja planowanej inwestycji nie będzie szkodzić środowisku naturalnemu i zdrowiu ludzi i nie będzie niekorzystnie oddziaływać na sąsiednie posesje; 2) istnieje podstawa faktyczna i prawna do wydania zaskarżonego postanowienia, w sytuacji wystąpienia samowoli budowlanej z zakresu robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, związanych z planowaną inwestycją; 3) uzupełniony - po zrealizowaniu inwestycji - raport oddziaływania na środowisko z marca 2006r. zasługuje na uwzględnienie; 4) zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą nieważności;

- przepisów i zasad postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 19. art. 77 oraz art. 105 § 1 KPA, w związku z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy - Prawo budowlane, jak też art. 106, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2, 3, 6, i 7 KPA, przez przyjęcie, że: 1) istnieją przestanki faktyczne i prawne do prowadzenia przez Wójta Gminy nowego postępowania administracyjnego w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia już zrealizowanego; 2) nie było potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia, czy budowa zakładu jest realizowana; 4) istnieją podstawy do tego, aby na podstawie uzupełnionego raportu (opracowanego już po zrealizowaniu inwestycji) uznać, że inwestycja nie spowoduje dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości zagrożenia pod względem higienicznym i zdrowotnym, nie będzie niekorzystnie oddziaływać na sąsiednie posesje mieszkalne i środowisko naturalne; 5) zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą nieważności.

Zarzucono również, że wydanie kwestionowanego postanowienia nastąpiło z naruszeniem zasady res iudicata, bowiem z akt sprawy wynika, iż tożsame postanowienie zostało wydane już w [...]r. W zażaleniu podniesiono także, że przed wydaniem kwestionowanego postanowienia uniemożliwiono stronie zapoznanie się z aktami sprawy. Poza tym wniesiono o dołączenie do akt sprawy szeregu dokumentów związanych z postępowaniem w sprawie inwestycji budowlanej.

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 oraz art. 106 § 5 KPA - utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Na skutek złożonej przez E. B. i J. B. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...]r. (sygn. akt II SA/Wr[...]) uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił między innymi, że przy określeniu zakresu współdziałania organu ochrony środowiska przyjmuje się, iż dokonując uzgodnienia warunków oddziaływania na środowisko organ ochrony środowiska mając na względzie, że decyzja określająca te warunki jest elementem postępowania dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko, powinien kierować się zaleceniami art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, co oznacza, że przedmiotem uzgodnień dokonywanych przez organ ochrony środowiska na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jest niewątpliwie ocena wpływu danej inwestycji na środowisko, a także na zdrowie i warunki życia ludzi.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dokonując uzgodnień środowiskowych uwarunkowań w zakresie ochrony środowiska właściwy organ powinien ocenić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na elementy środowiska sąsiednich nieruchomości oraz czy oddziaływać będzie w taki sposób, że spowoduje uciążliwości wobec sąsiednich terenów mieszkaniowych, pogarszając tym samym warunki zamieszkania, zwłaszcza w odniesieniu do tych komponentów środowiska, na które zwracali uwagę skarżący, jak hałas, czy zanieczyszczenie powietrza. Dopiero dokładne wyjaśnienie powyższych okoliczności - jako istotnego elementu stanu faktycznego sprawy - dawałoby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych warunków.

Sąd zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż uzgodnienie dokonywane na podstawie art. 106 KPA nie zwalnia organów z obowiązku stosowania podstawowych dyrektyw proceduralnych zawartych w art. 7, art. 77, czy art. 10 KPA, a wskazanymi w tych przepisach dyrektywami proceduralnymi musi kierować się nie tylko organ pierwszej instancji, ale również organ odwoławczy.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy M. wszczął postępowanie w sprawie "wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M.", a organy trafnie przyjęły, że przedsięwzięcie to zaliczone zostało do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport taki został sporządzony i przedłożony na podstawie postanowienia z dnia [...] r. Wójta Gminy M. Dokument ten - jak wskazuje jego tytuł - sporządzony został dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zakładu Przetwórstwa Nasion Oleistych w M.". Sąd zwrócił jednak uwagę, że w postanowieniu Starosty Ś. z dnia [...]r., utrzymanym następnie w toku instancji przez Kolegium zapisano, że organ ten "opiniuje pozytywnie realizację inwestycji polegającej na "Zmianie sposobu użytkowania Bazy Obrotu Rolnego GS" na ..Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M.". Tymczasem ani z wniosku inwestora z dnia [...]r., ani z zawiadomienia Wójta Gminy M. z dnia [...]r, ani też z wniosku o dokonanie uzgodnienia z dnia [...] r. nie wynika, aby przedmiotem uzgodnienia miała być inwestycja polegająca na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na opisany wyżej zakład. W każdym z tych dokumentów przedsięwzięcie zostało bowiem określone w inny sposób. Sąd stwierdził więc, że organ drugiej instancji - rozpoznając zażalenie - obowiązany był ocenić zaistniałą rozbieżność i podjąć odpowiednie czynności dla jej zweryfikowania. Zauważył także, że pomimo, iż w ramach współdziałania organów dopuszczalne jest zajęcie stanowiska zarówno w postaci opinii, jak i uzgodnienia, to jednak obie przedstawione formy należy od siebie odróżnić. Skoro zatem Starosta, wbrew wyraźnym postanowieniom ustawy, "zaopiniował" a nie "uzgodnił" warunki realizacji inwestycji, organ drugiej instancji, będąc zobowiązany do ponownego rozpatrzenia kwestii objętej tym postanowieniem, winien powyższe uchybienie wyeliminować, a nie utrzymywać w mocy postanowienie o takiej treści.

Opisane wyżej uchybienia nie były jednak jedynymi, jakich - zdaniem Sądu - dopuścił się organ drugiej instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że w toku postępowania zażaleniowego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło w dniu [...]r. pismo J. B., będące uzupełnieniem zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. W piśmie tym żalący się, wskazując na niemożność uczynienia tego wcześniej z powodu niezapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu, wniósł jako dowód wystąpienie sporządzone przez A. K., biegłego w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko, zawierające wstępną analizę raportu oddziaływania na środowisko z [...]r., dołączonego do wniosku inwestora. W analizie tej zawarte było stwierdzenie, że znajdujący się w aktach sprawy raport nie spełnia wymogów art. 52 Prawa ochrony środowiska. Zdaniem sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po otrzymaniu powyższego pisma, nie podjęło w związku z tym żadnych czynności i w dniu [...] r. wydało postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Przedstawione fakty - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - wskazują jednoznacznie, że organ drugiej instancji - przed podjęciem zaskarżonego postanowienia - posiadał pewną wiedzę co do tego, że strony postępowania chcą, uzupełniając zażalenie, złożyć dowód w postaci szczegółowej opinii zawierającej ocenę raportu. W takiej sytuacji organ ten zobowiązany był umożliwić stronom skarżącym złożenie takiego dowodu. Wskazano więc, by Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając sprawę ponownie, uwzględniło przedstawione przez strony uzupełnienie zażalenia i zgłoszone w ramach tego uzupełniania dowody oraz dokonało ich oceny.

Sąd nie dopatrzył się natomiast, aby orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy regulujące właściwość miejscową lub rzeczową. Nie zgodził się także z zarzutem niedoręczenia postanowień przez organy obu instancji pełnomocnikowi skarżących – A. K. Za nietrafny Sąd uznał też zarzut naruszenia zasady res iudicata.

Postanowieniem z dnia [...] r. (DAP.o.32054-5/08/lch) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. jako właściwe do rozpatrzenia zażalenia E. i J. B. na postanowienie Starosty Ś. z dnia [...]r.

W celu realizacji zaleceń Sądu - pismem z dnia [...]r. - Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy M. o uzupełnienie akt sprawy.

W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy M. w piśmie z dnia [...]r. wyjaśnił między innymi, że raport o oddziaływaniu na środowisko ulegał modyfikacji w [...]r., zaś E. i J. B. złożyli w dniu [...] r. - aneks do "koreferatu". Natomiast K. Dz. do pisma z dnia [...]r. załączył "mapę graficzną z wypisem istniejących obiektów budowlanych będących własnością inwestora" oraz zdjęcia tych obiektów z ich opisem, odnoszącym się do mapy oraz obiektów sąsiednich.

Także i J. B., występujący jako pełnomocnik E. B., swoje uwagi zawarł w piśmie z dnia [...]r.

Następnie pismem z dnia [...]r. Kolegium zwróciło się do K. Dz. o dokonanie szczegółowej charakterystyki przedsięwzięcia, poprzez wskazanie parametrów technicznych i wielkości poszczególnych emisji planowanych do zainstalowania.

W odpowiedzi na powyższe K. Dz. w piśmie z dnia [...]r. wskazał i opisał sposoby pozyskiwania oleju z nasion oleistych. Przedstawił również proces produkcji zamierzenia inwestycyjnego "Tłoczenie dwuetapowe z pośrednim procesem ekstruzji".

Pismem z dnia [...]r. - stosownie do art. 81 oraz art. 10 § 1 KPA - Kolegium poinformowało strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania zażaleniowego oraz wypowiedzenia się co do jego treści. W wyznaczonym terminie żadna jednak ze stron nie skorzystała ze wskazanych uprawnień.

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 i art. 106 oraz art. 7 i art. 77 § 1 KPA, art. 48 ust. 2 pkt 2 pkt 1, w związku z art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) i art. 17 kpt 1 KPA, art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości postanowienie z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium zaznaczyło przede wszystkim, że - zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, zmienianych ustawą z dnia [...]r. (do których należą również przepisy regulujące instytucję decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zawarte w Rozdziale 2 Działu VI Tytułu I - art. 144 pkt 9), przed dniem wejścia w życie tej ustawy (15 listopada 2008r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego w niniejszej sprawie Kolegium zobligowane było orzekać na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed nowelizacji. Kolegium nie miało też wątpliwości, że postępowanie, w którym orzekało Kolegium, dotyczyło przedsięwzięcia wskazanego w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Rozpoznając na nowo sprawę Kolegium związane było powyżej opisanymi wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Z tego też względu Kolegium rozpoznając sprawę ponownie wezwało stronę do uzupełnienia akt sprawy, w wyniku czego przesłano "Koreferat do raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia", którym uznano za nieudokumentowane lub udokumentowane nieprawidłowo twierdzenia w zakresie spełnienia przez projektowane przedsięwzięcie norm jakościowych powietrza i norm hałasu w środowisku poza granicami inwestowanej działki.

Kolegium zgodziło się z zarzutem żalących, że wnioski zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie zostały udokumentowane. Autor przedłożonego raportu stwierdził bowiem, że "projektowany obiekt będzie wykorzystywać nowoczesne technologie w celu zmniejszenia jego szkodliwości dla otoczenia", "proponowana technologia produkcji oleju w zakładzie w M. nie spowoduje ponadnormatywnych oddziaływań na stan czystości powietrza atmosferycznego", "emisje technologiczne z uwagi na zastosowanie tzw. technologii na zimno, będą miały pomijalne znaczenie, a w trakcie produkcji mogą pojawić się emisje substancji zapachowych, ale ich oddziaływanie będzie miało zasięg ograniczony do terenu zakładu". Nie wskazał jednak – jak zauważyło Kolegium – informacji, na podstawie których wyciągnął cytowane wyżej wnioski. W raporcie brak było bowiem szczegółów "nowoczesnej technologii", nie wyjaśniono także, o jakie "pomijalne emisje technologiczne" chodzi, a także jakie mają być źródła emisji zapachowych.

Poczyniwszy te ustalenia Kolegium podkreśliło, że przedstawiany w postępowaniu raport o oddziaływaniu na środowisko ma przede wszystkim zawierać określone dane. Może oczywiście zawierać ocenę przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zasadność jego realizacji w wybranym wariancie, jednak nie jest ona wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie. Przedstawione przez wnioskodawcę (autora raportu) dane (informacje) i wyciągnięte w nich wnioski stanowią bowiem jedynie element materiału dowodowego, który następnie winien zostać zanalizowany i oceniony przez organ przeprowadzający postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w sposób określony w art. 7, art. 77 i 80 kpa.

Fakt, że w rozpatrywanej sprawie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, planowanego przez K. Dz. przedsięwzięcia, nałożył Wójt Gminy M. i – tym samym – jest on uprawniony i zobowiązany do egzekucji tego obowiązku, nie oznacza, zdaniem Kolegium, iż w postępowaniu uzgodnieniowym dowód ten nie może zostać oceniony.

Mając na względzie postanowienia prawa ochrony środowiska Kolegium stwierdziło, że zadaniem organu ochrony środowiska, uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia, jest przede wszystkim zbadanie, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w stopniu nieprzekraczającym dopuszczalnych w tym względzie norm, określonych stosownymi przepisami prawa. Oczywistym więc jest, że na etapie planowania przedsięwzięcia nie jest możliwe podanie szczegółowych jego parametrów. Kolegium zwróciło jednak uwagę, że realizacja wskazanych wyżej zadań organu ochrony środowiska możliwa jest jedynie w sytuacji, gdy - na podstawie przedkładanego przez stronę materiału dowodowego (w tym przede wszystkim raportu o oddziaływaniu na środowisko) - można określić ramy, w których mieścić się będzie oddziaływanie na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

Aby ocenić, stosownie do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, czy oddziaływanie planowanego przez K. Dz. przedsięwzięcia wykracza poza granice nieruchomości, do których tytuł prawny posiada wnioskodawca, nie można więc było - zdaniem Kolegium - rozpatrywać oddziaływania pod kątem ogólnie scharakteryzowanego przedsięwzięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że np. różne typy stacjonarnych urządzeń technicznych mają różną wydajność. Z kolei wydajność urządzenia generuje wielkość ewentualnej emisji. Dopiero zaś ustalenie tej wielkości pozwoliłoby na określenie, czy planowane przez K. Dz. przedsięwzięcie będzie miało wpływ na elementy środowiska sąsiednich nieruchomości, wykraczając poza teren nieruchomości objętych przedsięwzięciem. Ponieważ nieznane były nawet ogólne parametry poszczególnych instalacji, przewidzianych w ramach planowanego przedsięwzięcia, nie było możliwe dokonanie w postępowaniu administracyjnym oceny zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, a w aktach sprawy brak było jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących planowanych instalacji, ich wydajności i rodzaju emisji, jakie ta eksploatacja może powodować.

Jak dalej podkreślił organ odwoławczy, K. Dz. pismem z dnia [...]r. wskazał parametry poszczególnych urządzeń technicznych oraz rodzaje i przewidywane wielkości emisji, którą mogą powodować. Wyjaśnił także, że obecnie w hali, w której zainstalowany ma zostać moduł roboczy, wydzielone zostanie pomieszczenie o powierzchni 70m2 na magazyn makuchu. Odstąpiono jednak od budowy na zewnątrz hali zbiornika na makuch o pojemności 150 ton. W hali planowane jest też zainstalowanie dwóch stalowych zbiorników na olej wraz z pompą. W tymże piśmie K. Dz. wskazał nadto, że zbiorniki usytuowane zostaną w "wydzielonym pomieszczeniu" i ogrodzone zostaną wanną szczelną na wypadek ewentualnego rozszczelnienia zbiornika. Na podłodze, która ma być odporna na olej i nieprzepuszczająca ciecz, zostanie zaś zamontowana ślepa studzienka, do ewentualnego wybrania oleju. Mając powyższe na względzie Kolegium podniosło, że takich szczegółów nie zawarto w raporcie, wskazano tam jedynie, że w magazynie zostaną zainstalowane dwa zbiorniki na olej surowy. Oznacza to więc, że charakterystyki przedsięwzięcia przedstawione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i przez K. Dz. nie były spójne, a zatem decydujący głos w tej kwestii posiada wnioskodawca. Podkreślono jednakże, że skoro w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony, ewentualne modyfikacje parametrów przedsięwzięcia, a także dodatkowy opis przewidywanych wielkości emisji, wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia, winien zostać włączony do raportu w formie aneksu. Z uwagi jednak na fakt, iż obowiązek sporządzenia raportu nałożył organ prowadzący postępowanie główne, to on jest właściwy do weryfikacji jego treści.

Organ odwoławczy podkreślił, iż uczynił zadość obowiązkom nałożonym na niego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ale jednocześnie wskazał, iż nie mógł kontynuować postępowania wyjaśniającego, bowiem naruszałoby to nie tylko właściwość Wójta Gminy M., ale i art. 136 KPA, w związku z art. 144 KPA, zgodnie, z którym organ drugiej instancji może prowadzić wyłącznie uzupełniające postępowanie dowodowe. Kolegium podkreśliło więc, odwołując się do poglądów judykatury, że wobec powyższych okoliczności stanu faktycznego i mając na względzie postanowienia normujące postępowanie odwoławcze zobligowane było do podjęcia rozstrzygnięcia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Nadto wskazano, iż orzeczenie podjęte przez Kolegium uzasadnione było również faktem, że od dnia wejścia do obrotu prawnego opisanego na wstępie postanowienia Starosty Ś. do dnia orzekania w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. materiał dowodowy sprawy zainicjowanej wnioskiem K. Dz. powiększył się i to nie tylko o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę w toku postępowania uzgodnieniowego, prowadzonego w drugiej instancji.

Kolegium nie miało także wątpliwości, że postępowanie w sprawie uzgodnienia przez Starostę Ś. - działającego jako organ ochrony środowiska - warunków realizacji przedsięwzięcia nie jest postępowaniem samodzielnym, lecz częścią postępowania głównego, prowadzonego przez Wójta Gminy M. Skoro materiał dowodowy postępowania głównego został rozszerzony, a w powołanych w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]r. wyrokach zawarto dodatkowe wskazania co do postępowania prowadzonego przez organ Gminy (m.in. rozważenie uzupełnienia raportu o opinię w sprawie "Koreferatu"), nie tylko Kolegium, ale i Starosta Ś. nie mogli na obecnym etapie postępowania podjąć rozstrzygnięcia w sprawie. Ani bowiem Kolegium, ani organ uzgadniający nie są powołane do prowadzenia postępowania za organ Gminy. Nie mogą również wykonać zaleceń Sądu, skierowanych do tego organu.

Zdaniem Kolegium organ uzgadniający winien otrzymać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w formie ostatecznej, a więc zweryfikowany przez organ, który nałożył obowiązek jego sporządzenia i - ewentualnie - uzupełniony na żądanie tego organu. W rozpoznawanej sprawie wystąpienie o uzgodnienie – w ocenie organu odwoławczego było przedwczesne.

Zauważono nadto, iż ocena prawna dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i wskazania co do dalszego postępowania nie zwalniają Kolegium od rozpatrzenia sprawy. Kolegium zwróciło więc uwagę, że dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, ustalone dla terenów przeznaczonych na cele wskazane w art. 113 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, a obowiązek ich nieprzekraczania wynika wprost z art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Kolegium, zawarcie w zaskarżonym postanowieniu warunku przestrzegania tych obowiązków pozbawione jest więc podstawy prawnej. Kolegium stwierdziło także, że w żaden sposób nie została wyjaśniona zasadność nałożenia przez organ pierwszej instancji obowiązku wystąpienia o uzyskanie "stosownych zezwoleń/uzgodnień", wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach. Organ odwoławczy zauważył, że z raportu o oddziaływaniu na środowisko nie wynika, aby K. Dz. planował przedsięwzięcie, w ramach którego wytwarzane są odpady niebezpieczne w ilości powyżej 0,1 Mg.

Dodatkowo Kolegium podniosło, że w postanowieniu będącym przedmiotem kontroli instancyjnej - jako inwestora - wskazano "Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Maszyny i Przetwórstwo Nasion Oleistych – K. Dz. h". Podobnie oznaczono wnioskodawcę w rozdzielniku postanowienia. Stosownie zaś do orzecznictwa, firma prowadzona przez osobę fizyczną nie może być stroną postępowania administracyjnego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła E. B. i J. B.

Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, a dokładniej: art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, § 2 pkt 3 i 4 oraz § 7 (9) pkt 1 i 3 uchwały Rady Gminy M. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M., art. 105 kpa w zw. z art. 48, art. 83 ust. 1, art. 90 ustawy Prawo budowlane, które to naruszenia miały wpływ na treść rozstrzygnięcia;

- przepisów i zasad postępowania tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 84 § 1, art. 107 § 3 i art. 136 kpa - w zw. z art. 209 kpa i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), art. 138 § 2 i art. 139 kpa – w zw. z art. 209 kpa i art. 153 ppsa, art. 138 § 2 i art. 139 kpa – w zw. z art. 209 kpa i art. 153 ppsa, a nadto: art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane.

W obszernych uzasadnieniu niniejszej skargi skarżący podnieśli, że w rozpatrywanej sprawie organy powinny były odmówić uzgodnienia przedsięwzięcia z uwagi na niezgodność lokalizacji tego zamierzenia z planem miejscowym, a nadto - z tego samego powodu - powinny umorzyć postępowanie główne o wydanie decyzji środowiskowej. Wskazali także, iż istnieją przestanki do umorzenia postępowania głównego na podstawie art. 105 § 1 kpa, w związku z art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane, a to z uwagi na zrealizowanie przez inwestora wszystkich robót budowlanych - na zasadzie samowoli budowlanej. Zdaniem skarżących, na podstawie danych techniczno-technologicznych, dotyczących przedsięwzięcia, zawartych w raporcie i jego kolejnych uzupełnieniach, można dokonać pełnej i szczegółowej oceny przewidywanego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi. Stanowisko organu drugiej instancji jest - zdaniem stron – kuriozalne, a oczywistą nieprawdą jest to, że raport jest zbyt ogólny, aby można było na jego postawie dokonać oceny uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko. Ważne bowiem jest tylko, aby ocena, oparta na tych samych danych, była przeprowadzona rzetelnie i obiektywnie. Zdaniem skarżących, wyniki analiz i ocen w raporcie były "naciągane", bądź "całkowicie preparowane", co starano się wykazać jednoznacznie w "koreferacie" do raportu.

Podobnie jak w zażaleniu, E. B. i J. B. stwierdzili, że część nieruchomości budynkowej inwestora i skarżących stanowi jeden wspólny obiekt budowlany, pod względem konstrukcyjnym, z funkcją mieszkalno-usługową. Takie usytuowanie nieruchomości skarżących, a szczególnie ścisłe powiązanie nieruchomości inwestora i skarżących w żadnym razie nie pozwalają stwierdzić, że najbliższa zabudowa znajduje się w odległości 40m od terenu zakładu. Zdaniem E. B. i J. B., w niniejszej sprawie zachodzi konieczność skorzystania z instytucji biegłego, a inwestor nie ma już decydującego głosu w kwestii ostatecznej wersji raportu. Za przejaw manipulacji i matactwa uznają niemożność kontynuowania przez Kolegium postępowania wyjaśniającego i stwierdzenie, że charakterystyki przedsięwzięcia przedstawione w raporcie i ostatnio przez inwestora nie są spójne. Według ustaleń "koreferatu", opartych na tych samych danych, których użyto w raporcie, w zakresie emisji substancji do powietrza i hałasu oddziaływanie projektowanego zakładu będzie ponadnormatywne i będzie wykraczać poza nieruchomości, które są we władaniu inwestora. Nastąpi więc pogorszenie warunków zamieszkania w sąsiedztwie zakładu, co czyni przedsięwzięcie niezgodnym z planem miejscowym.

Odwołując się do "właściwego orzecznictwa w tym zakresie", skarżący stwierdzili, że - jak wynika z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 KPA - organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, a Kolegium taką decyzję wydało.

Wskazali też, że w prowadzonym przez sąd administracyjny postępowaniu środowiskowym (II OSK 1650/07, wcześniej [...]), dotyczącym uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, nie było mowy, aby organ miał sporządzić ostateczną wersję raportu.

Skarżący, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1650/07, podnieśli, że uchylenie postanowienia organu drugiej instancji ma na celu stworzenie organowi administracji możliwości ustosunkowania się do rozbieżności pomiędzy raportem a "koreferatem". Celem takiego postępowania jest zaś ustalenie, czy ewentualna emisja czynników szkodliwych będzie wykraczała poza granice nieruchomości inwestora. Zdaniem stron, rozpoznanie tej sprawy przez Kolegium powinno nastąpić na bazie istniejącego raportu, w tym "koreferatu".

Wreszcie skarżący podnieśli, że organy administracyjne mają działać na podstawie przepisów prawa, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną. "Nie ma tutaj miejsca na uprawianie przez organy publiczne i ich funkcjonariuszy własnej twórczości, a mianowicie: kiedy i jak chcą prowadzić postępowanie albo kiedy i na jakiej podstawie zakończyć prowadzone postępowanie. Wszyscy są równi wobec prawa".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ odwoławczy wskazał, że uznanie przez skarżących, iż prowadzenie przez Kolegium postępowania było "uprawianiem własnej twórczości" i że organy administracyjne nie mogą decydować kiedy i jak chcą prowadzić postępowanie albo kiedy i na jakiej podstawie je zakończyć, jest niezrozumiałe. To bowiem organy administracyjne, nie zaś strona postępowania, uprawnione są do rozstrzygania sprawy, a obowiązek prowadzenia przez nie postępowania wyjaśniającego wynika wprost z art. 7 i art. 77 § 1 KPA., a niedopuszczalna jest sytuacja, gdy organy prowadzące postępowanie - bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy - uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy.

Odnosząc się do naruszenia przez Kolegium zakazu reformationis in peius organ odwoławczy przede wszystkim zauważył, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, iż zasada ta nie ma zastosowania do decyzji określonych w art. 138 § 2 KPA, a więc decyzji kasacyjnych. Ponadto nie jest zrozumiałe, na czym miałoby polegać wydanie przez Kolegium postanowienia na niekorzyść Skarżących, w sytuacji: gdy organ pierwszej instancji uzgodnił środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia planowanego przez ich sąsiada, a Kolegium takie postanowienie uchyliło.

W kwestii - podnoszonego w skardze - twierdzenia o obowiązku umorzenia postępowania głównego. Kolegium wskazało, że prowadziło postępowanie wpadkowe, nie zaś główne.

Niezrozumiałym dla Kolegium jest to, że, w postępowaniu administracyjnym E. B. i J. B. podnosili nieudokumentowanie wniosków raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w skardze zaś stwierdzają, iż raport ten nie jest zbyt ogólny i pozwalał na pełną oraz szczegółową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium nadmieniło też, że - wbrew odmiennej opinii skarżących - podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia może uzupełniać i zmieniać charakterystykę przedsięwzięcia, a co za tym idzie i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko do momentu wydania decyzji kończącej postępowanie. Zawarte w skardze stwierdzenie, że inwestor nie ma już decydującego głosu w kwestii ostatecznej wersji raportu, jest więc chybione.

Kolegium zauważyło również, że strony postępowania posiadające legitymację bierną mają prawo przedkładać w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wszelkie dowody, które jednak podlegają ocenie organów administracyjnych. To, że autor przedłożonego przez skarżących "koreferatu" stwierdził, że oddziaływanie na środowisko planowanego przez K. Dz. przedsięwzięcia będzie wykraczało poza granice należących do niego działek, w żaden sposób - zdaniem Kolegium - nie może być traktowane jako stwierdzenie przesądzające o wyniku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.

Po myśli zaś art. 151 powyższej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Powyższe oznacza, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ma charakter wiążący dla organu administracji publicznej bez względu na to czy, dotyczy ona zastosowania przepisów prawa materialnego czy też prawa procesowego. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 14 października 2009r. (sygn. akt I SA/Kr 142/09), podzielonym przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę – "organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi zaś prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego".

Na wstępie ukazania motywów podjętego rozstrzygnięcia, koniecznym jest wyjaśnienie, że w rozpoznawanej materii mamy do czynienia ze zmianą stanu prawnego. Kontrolowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie Starosty Ś. z dnia [...]r. dotyczące uzgodnień środowiskowych zostało wydane w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia przeprowadzonej na podstawie regulacji znajdującej się w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.). Od [...] r. procedura oceny oddziaływania na środowisko została wyodrębniona do autonomicznego aktu prawnego i znalazła się w ustawie z dnia [...]r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227). Mając jednak na względzie kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem wziął pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu jego wydawania, a zatem regulację ustawową zawartą w ustawie Prawo ochrony środowiska.

Stosownie do postanowień art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska. Powyższa regulacja normatywna oznacza więc, że to na organie ochrony środowiska spoczywa obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego w sprawie raportu o oddziaływaniu na środowisko konkretnego przedsięwzięcia, w zakresie jego kompetencji, a więc problematyki związanej z zapewnieniem ochrony środowiska. Przepis z art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska nakładający obowiązek uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska stanowi przejaw obligatoryjnego zastosowania instytucji określonej w art. 106 kpa, której celem jest współdziałanie organów, co oznacza, że co najmniej jeden z dwóch organów nie może wydać decyzji bez udziału drugiego, który co prawda nie ma uprawnień do rozstrzygnięcia sprawy, ale będąc uprawnionym do przedstawienia stanowiska w danej sprawie może wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Co istotne, przepis z art. 106 kpa nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do współdziałania, a określa jedynie jego zasady i tryb. Podstawa prawna zaś obligująca do stosowania tejże instytucji jest zawsze zawarta w przepisach szczególnych, a w niniejszym przypadku we wspominanym już art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wyrażone w wyroku z dnia 21 lipca 2009r. (sygn. akt IISA/Łd 688/08), w którym tenże sąd podkreślił, że "postępowanie uzgodnieniowe ma charakter pomocniczy, a organ ochrony środowiska pełni w tym przypadku rolę organu współdziałającego. Stanowisko tego organu nie ma samodzielnego bytu prawnego, co oznacza, że wydane postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy środowiskowych uwarunkowań dla zamierzonego przedsięwzięcia ani nie kończy tej sprawy w instancji administracyjnej. Podkreślić należy bowiem, że postanowienie uzgodnieniowe nie stanowi podstawy dla egzekwowania jakichkolwiek obowiązków od inwestora. Określa ono jedynie warunki przyszłej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i ustala swego rodzaju <> z zakresu ochrony środowiska dla innego organu, właściwego dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wiążące postanowienia formułowane są w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej przez właściwy do tego organ w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko".

W niniejszej sprawie kwestię sporną stanowi postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. uchylające postanowienie Starosty Ś. z dnia [...]r. w przedmiocie zaopiniowania pozytywnie realizacji inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. pod określonymi warunkami. W ocenie organu odwoławczego powyższe rozstrzygnięcie Kolegium jest zasadne, z uwagi na fakt, iż organ pierwszoinstancyjny nie wyjaśnił w sposób należyty stanu faktycznego stanowiącego podstawę dokonywanych uzgodnień, a przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy nie miałoby jedynie charakteru uzupełniającego, wobec faktu, że od dnia wejścia do obrotu prawnego postanowienia Starosty Ś. do dnia orzekania w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. materiał dowodowy sprawy zainicjowanej wnioskiem K. Dz. powiększył się i to nie tylko o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę w toku postępowania uzgodnieniowego, prowadzonego w drugiej instancji.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił stanowisko Kolegium i również uznał, iż w niniejszej sprawie organ I instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, albowiem Starosta Ś. pozytywnie zaopiniował realizację inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M., bez należytego ustalenia stanu faktycznego, a dokładniej wydał postanowienie nie dysponując kompletnym materiałem dowodowym. Podjął bowiem rozstrzygnięcie, opierając się przede wszystkim na zapisach sporządzonego w niniejszej sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który miał charakter ogólnikowy – biorąc pod uwagę chociażby zebrane w postępowaniu zażaleniowym dowody – i nie pozwalał na obiektywną ocenę oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Organ współdziałający nie mógł przede wszystkim dysponując takim materiałem dowodowym określić, czy zamierzone przedsięwzięcie będzie oddziaływać na elementy środowiska sąsiednich nieruchomości i czy oddziaływanie to będzie ewentualnie powodować uciążliwości wobec sąsiednich terenów mieszkalnych, pogarszając tym samym warunki zamieszkania, zwłaszcza w odniesieniu do takich elementów, jak hałas czy zanieczyszczenie powietrza.

Organ odwoławczy prawidłowo zatem uznał, iż organ I instancji w sposób niedostateczny wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, czym naruszył postanowienia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Przepis z art. 77 § 1 kpa zapewnia bowiem realizację zasady prawdy obiektywnej, obligując organ prowadzący postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. Nadto nałożony na organy obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. W sytuacji jednak gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402-405).

Odnosząc się zaś do zarzutu E. B. i J. B. zawartego w skardze, a dotyczącego potrzeby umorzenia postępowania głównego, wskazać należy, iż w niniejszej sprawie kontrola legalności aktu administracyjnego dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. i poprzedzającego go postanowienia Starosty Ś. z dnia [...]r. w przedmiocie pozytywnej opinii realizacji inwestycji opisanej powyżej, podjętych w ramach prowadzonego przez Wójta Gminy M. postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla projektowanego "Zakładu Przetwórstwa Nasion Oleistych w M.". Stosownie zaś do postanowień art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania przez sąd administracyjny wyznacza więc granica sprawy administracyjnej, co oznacza, że sąd nie może rozstrzygać o sprawach niebędących przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji. W rozpoznawanej sprawie granice te wyznaczyła sprawa, w której orzekały organy administracji obu instancji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że argument strony skarżącej dotyczący zasadności umorzenia postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje niniejszego przedsięwzięcia może być rozpoznany na gruncie kontroli orzeczenia kończącego to postępowanie, a nie w trakcie badania legalności postanowienia wydanego na skutek stosowania instytucji współdziałania.

Chybiony jest także zarzut skarżących naruszenia zakazu reformationis in peius w sytuacji, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na skutek złożonego przez skarżących zażalenia uchyliło kwestionowane przez nich postanowienie organu I instancji, podzielając prezentowaną przez nich argumentację dotyczącą naruszenia art. 7 i art. 77 kpa poprzez uznanie, że planowana inwestycja nie będzie niekorzystnie oddziaływać na sąsiednie posesje mieszkalne i środowisko naturalne.

Konkludując, stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.