Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1723/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2021r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2021 r., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią..

Decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., Nr [...], odmówił przyznania B. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną babcią J. P.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że B. B. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią. Zgodnie bowiem z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] niepełnosprawność u J. P., ur. [...] września 1939 r., istnieje od [...] czerwca 2011 r. Tymczasem stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2020 r. poz. 111 ze zm) – dalej u.ś.r, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, wprawdzie orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten jednak jest typowym wyrokiem zakresowym, nie stwierdza bowiem utraty mocy obowiązującej przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a jedynie nakazuje przy wykładni tego przepisu pomijać kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Organ I instancji wskazał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku wnioskodawcy uzależnione jest od daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a ta w przypadku J. P. istnieje od [...] stycznia 2021Organ I instancji wskazał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku wnioskodawcy uzależnione jest od daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a ta w przypadku J. P. istnieje od [...] czerwca 2011 r. Oznacza to, że wnioskodawca nie może skutecznie domagać się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji, B. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Strona zarzuciła, że organ I instancji zastosował niewłaściwą interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K38/13.

Dodatkowo wskazał, że nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na konieczność zapewnienia babci stałej opieki. Wskazuje przy tym, że mąż babci, a jego dziadek – J. P. jest chory na [...] i również wymaga stałej opieki, posiada aktualnie znaczny stopień niepełnosprawności. Opiekę nad dziadkiem sprawuje na stałe jego córka, tj. jego matka A. B. Z kolei syn J. i J. P. – A. P. zamieszkuje w innym województwie i z uwagi na znaczną odległość opieki tej nie może sprawować.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2021r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2021 r.

Kolegium wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określają przepisy u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji i uznaje, że w sprawie nie stanowi przesłanki uzasadniającej odmowę przyznania świadczenia data powstania niepełnosprawności.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wówczas, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodność tego przepisy z Konstytucją RP była badana przez Trybunał Konstytucyjny, który w sposób wyraźny w sentencji wyroku z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014r. poz.1443) wskazał, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skoro zatem art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niezgodny z Konstytucją, to nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia na tej części przepisu art. 17 u.ś.r.

Powyższa okoliczność nie ma jednak znaczenia prawnego w niniejszej sprawie - wobec braku spełnienia w tym przypadku przesłanek wynikających z 17 ust. 1a., który zawiera ściśle określony katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, zakreślony m.in. przesłanką pozostawania osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby będącej pod jej opieką. Stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Krewnymi w linii prostej są zstępni (syn, córka, wnuk, prawnuk) oraz wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie). Obowiązek ten, jak wynika z art. 129 § 1 k.r.o. obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

Jak wynika z powyższego, to na dzieciach w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. Odwołujący zaś jest wnukiem J. P., czyli krewnym w linii prostej drugiego stopnia. W tym przypadku obowiązek alimentacyjny obciąża dzieci J. P. - bowiem to właśnie dzieci powinny w pierwszej kolejności wywiązać się wobec swojej matki z obowiązku dostarczania środków utrzymania i zapewnienia usług opiekuńczych, jakich z uwagi na swój stan zdrowia i niepełnosprawność w obecnej chwili wymaga - osobiście lub pośrednio.

Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że J. P. jest mężatką, ma dwoje dzieci: córkę A. B. i syna – A. P. Mąż osoby wymagającej opieki – J. P. jest osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Opiekę nad ojcem sprawuje jego córka – A. B. Z kolei syn A. P. zamieszkuje w innym województwie, opiekuje się swoją rodziną i nie zamierza zapewnić opieki rodzicom.

B. B. w oświadczeniu z dnia [...] marca 2021 r. podaje, że to on opiekuje się całodobowo babcią, tj. robi zakupy, pomaga w czynnościach pielęgnacyjnych : kąpanie, ubieranie i podawanie leków, wyjazdy do lekarzy i wizyty kontrolne – B. i W. Do listopada 2020r. prowadził działalność gospodarczą, jednak z powodu pandemii działalność zawiesił. Obecnie nie pracuje, nie pobiera renty, ani świadczeń z MOPS, ani zasiłku dla bezrobotnych.

W konsekwencji - w świetle brzmienia art. 17 ust. 1a u.ś.r. - brak było podstaw do przyznania B. B. prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Na decyzję SKO w [...], B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zarzucił decyzji;

1. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1a u.ś.r w zw. z art. 128, 129 i 132 k.r.o w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 136 § 1 w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) w zw. z art. 2, 18 i 32 ust. 1 Konstytucji poprzez uznanie, że istnienie osób, nielegitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, których obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek alimentacyjny skarżącego, wyklucza przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, przy jednoczesnym zaniechaniu ustalenia czy osoby obowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności mogą czy nie mogą, z przyczyn obiektywnych, sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną.

2. Naruszenie art. 7a Kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść skarżącego.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 128 k.r.o obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej m.in. wnuka wobec babci, zaś zgodnie z art. 132 k.r.o obowiązek alimentacyjny wnuka materializuje się w sytuacji, gdy dzieci uprawnionego nie są w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi alimentacyjnemu lub gdy uzyskanie od nich na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

B. B. szczegółowo opisał swoją sytuację rodzinną wskazując jednocześnie, że ze względu na zachowanie dziadka i konieczność ochrony przed tym babci, została podjęta rodzinna decyzja o rozdzieleniu miejsc zamieszkania dziadków. Skarżący wprowadził się wraz z babcią do mieszkania swojej matki, gdzie opiekuje się babcią. Dziadek zamieszkał z matką skarżącego w domu dziadków, która zajmuje się potrzebującym 24 h opieki dziadkiem, a swoim ojcem. Matka skarżącego, a córka dziadków nie jest w stanie opiekować się nimi jednocześnie.

Skarżący wskazał, że J. P. ma jeszcze drugie dziecko - syna A. P., który jednak nie angażuje się w opiekę nad rodzicami, tłumacząc to zbyt dużą odległością miejsc zamieszkania. A. P. mieszka w woj. [...], w M., która to miejscowość jest położona około 430 km od P. Nadto, A. P. jest aktywny zawodowo (prowadzi działalność gospodarczą), ma rodzinę, którą się opiekuje. A. P. jednoznacznie określił swoje stanowisko, iż nie zostawi swojej rodziny w M., by być w P. i opiekować się rodzicami.

Dlatego też organy stosownie do art. 77 § 1, art. 136 § 1 i art. 140 Kpa powinny ustalić, czy osoby z pierwszego stopnia pokrewieństwa rzeczywiście, w sposób obiektywny, nie są w stanie opiekować się matką, a po potwierdzeniu tych okoliczności, skarżącemu - jako zstępnemu obowiązanemu w drugiej kolejności - powinno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329 – dalej P.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1a w/w ustawy, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na gruncie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. W myśl zaś art. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Warunki wprowadzone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. również uzależniają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy istnieją inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, mogące sprawować opiekę nad niepełnosprawnym. Osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jako zobowiązane na gruncie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do alimentacji w pierwszej kolejności, wyprzedzają przy tym w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoby spokrewnione w stopniu dalszym, chyba że są one małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przedstawiona regulacja prawna nie budzi wątpliwości interpretacyjnych pod względem językowym, a niewątpliwie wykładnia językowa jest punktem wyjścia w procesie interpretacji przepisów prawa.

Ponadto analizowana regulacja nie budzi wątpliwości ze względów systemowych, bowiem pozostaje w korelacji z zasadami określającymi pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego, przyjętymi w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Podobnie, jak w przypadku art. 132 k.r.o., osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, mają prawo do świadczenia, gdy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu. Również w przypadku drugiej przesłanki z art. 132 k.r.o. istnieje zbieżność pomiędzy przepisami omawianej ustawy a przepisami kodeksu. Oba akty przewidują bowiem powstanie prawa do świadczenia i obowiązku alimentacyjnego, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi.

Należy wskazać, że w art. 128 k.r.o. ustawodawca definiuje obowiązek alimentacyjny jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Co do zasady obowiązek alimentacyjny ma zatem wymiar finansowy i materialny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom podejmującym faktyczną i osobistą opiekę, wobec czego w tym przypadku ustawodawca uzależnił prawo do niego dla osób spokrewnionych w dalszym stopniu od tego, czy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność jest niewątpliwie okolicznością mogącą wyłączać możliwość sprawowania opieki nad inną osobą niepełnosprawną, co czyni tę przesłankę zbieżną z przesłanką z art. 132 k.r.o., dotyczącą sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi (dostarczania środków utrzymania).

Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący legitymował się orzeczeniem sądu powszechnego, zobowiązującym go do świadczeń alimentacyjnych na rzecz babci, a skoro tak, to nie było podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym przesądzać, że skonkretyzował się jego obowiązek alimentacyjny w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zwrócić należy również uwagę, że regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby spokrewnione w stopniu dalszym, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Ograniczenie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektywizowane nie może zaś zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewnia ono bowiem dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej i jako takie nie ma także charakteru dyskryminującego. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że wykluczenie wnuczka z kręgu osób upoważnionych do świadczenia, gdy członkowie rodziny spokrewnieni w pierwszym stopniu nie mogą wykonywać opieki z innych powodów niż stwierdzona orzeczeniem niepełnosprawność w stopniu znacznym, narusza standardy Konstytucji RP. Co do zasady wnuczek osoby niepełnosprawnej nie został bowiem wykluczony, natomiast ustawowo wprowadzono kryteria warunkujące uzyskanie świadczenia, odnoszące się przy tym nie personalnie do osoby spokrewnionej w dalszej linii, lecz do stanu rodziny jako całości. To właśnie bowiem sytuacja rodziny jako całości, związana z jej wielkością lub stanem zdrowia kolejnych jej członków, uzasadnia udzielanie pomocy (zob. wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2392/20 i z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21). Powyższe prowadzi więc do konkluzji, że także zastosowane w tym przypadku dyrektywy systemowe i celowościowe potwierdzają rezultat wykładni językowej, sprowadzający się do przyjęcia, iż osobom, o których mowa w art.17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagająca opieki, nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, chyba, że osoby te legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej zaś sprawie nie wykazano, aby osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z niepełnosprawnym wymagającym opieki (jego córka i syn), legitymowały się takim orzeczeniem, co oznacza, że to na nich ciąży obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej matki.

W przypadku syna J. P., nie ma znaczenia, że zamieszkuje on w innym województwie, przez co nie może zapewnić matce opieki. Po pierwsze nie ma znaczenia, że z innych przyczyn (np. z powodu odległości od miejsca zamieszkania osoby wymagającej opieki czy też wykonywania pracy zawodowej), osoby zobowiązane w pierwszej kolejności takiej opieki nie mogą sprawować. Decydujące są w tym przypadku jedynie przyczyny obiektywne, do których ustawa zalicza legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Innego rodzaju okoliczności, niepoparte treścią przepisów ustawy, nie mogą być brane pod uwagę. Po drugie podkreśla się również, ze jeżeli obowiązek alimentacyjny nie może z różnych względów przybrać postaci świadczenia pomocy w formie starań osobistych, może polegać on np. na opłaceniu osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni.

Wobec powyższego, mając na uwadze stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy należy uznać, że organy słusznie odmówiły skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).