Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1424/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 e § 2 i 5,  art. 17 § 1 i 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, wszczął egzekucję administracyjną do majątku pana J. R. na podstawie trzech tytułów wykonawczych z dnia 22 września 2011 r., z dnia 12 października 2011 r. oraz z dnia 13 grudnia 2011 r. wystawionych na poczet:

• podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. w kwocie należności głównej: 17.436 zł;

• podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. w kwocie należności głównej: 23.336 zł;

• podatku od towarów i usług za październik 2011 r. w kwocie należności głównej: 42.024 zł.

W dniu 19 października 2011 r., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 22 września 2011 r. i 12 października 2011 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości zobowiązanego - wózka widłowego. Kolejne zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości nastąpiło w dniu 27 grudnia 2011 r.

w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 13 grudnia 2011 r.

Wobec zapłaty przez zobowiązanego kwot należności głównej i naliczonych od niej odsetek bezpośrednio wierzycielowi (poza egzekucją), do wyegzekwowania pozostały koszty egzekucyjne w kwocie 4.320,50 zł. W celu ich wyegzekwowania Naczelnik Urzędu Skarbowego, sporządził zawiadomienie z dnia 23 kwietnia 2012 r. o zajęciu wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego

w A w W., jednak zastosowany środek egzekucyjny okazał się nieskuteczny.

W protokołach zajęcia i odbioru ruchomości z 19 października 2011r. i 27 grudnia 2011r. uwzględnione zostały aktualizacje kwot zaległości z tytułu podatku

od towarów i usług za lipiec 2011 r. i za października 2011 r. dotyczące tytułów wykonawczych z dnia 22 września 2011 r. i z dnia 12 października 2011 r. w związku z dokonywaniem przez zobowiązanego płatności bezpośrednio na rachunek wierzyciela.

W związku z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi organ egzekucyjny naliczył opłaty za zajęcie ruchomości w wysokości 6 % uwzględniając kwoty zaktualizowanych zaległości podatkowych.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. pan J. R. zwrócił się

do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 4.320,50 zł powstałych w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 22 września 2011r., z dnia 12 października 2011 r. oraz z dnia 13 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że należności egzekwowane w postępowaniach egzekucyjnych, których dotyczą przedmiotowe koszty, zostały zapłacone wraz z odsetkami i kosztami upomnień.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego

odmówił umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku pana J. R. Organ egzekucyjny wskazał, że sam fakt dokonania przez zobowiązanego dobrowolnych wpłat na poczet zobowiązania objętego egzekucją nie przesądza o uprawnieniu do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny wskazał również, że zobowiązany nie przedstawił dowodów potwierdzających przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Na skutek rozpoznania zażalenia od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 25 lipca 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na braki zbadania przesłanek zastosowanego rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego, wynikającego z art. 64 e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015).

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego

postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. ponownie odmówił umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku pana J. R. w wysokości 4.320,50 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny przedstawił sytuację majątkową rodzinną i kondycję finansową zobowiązanego jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą,a odnosząc ją w dalszej kolejności do szczegółowo zweryfikowanych przesłanek uprawniających do umorzenia kosztów egzekucyjnych, nie znalazł podstaw do zastosowania tejże instytucji.

Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 października 2012 r. utrzymał

w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu, wskazując na treść art. 64 e § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podniósł,

że rozstrzygnięcie wydawane w kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych podejmowane jest w granicach uznania administracyjnego. Rolą organu odwoławczego rozpoznającego zażalenie od rozstrzygnięcia organu I instancji jest zbadanie, czy zaskarżone postanowienie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy Dyrektor wskazał, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego nie narusza postanowień wskazanego powyżej przepisu. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, prawidłowo przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowo – wyjaśniające celem ustalenia stanu faktycznego w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. W szczególności, organ uwzględnił w postępowaniu dostarczone przez zobowiązanego dane dotyczące jego sytuacji finansowej, informacje dotyczące dochodów podatnika za lata 2006-2011 (PIT 36, PIT 37), jak również dokumenty sporządzone przez pana J. R. w dniu 14 sierpnia 2012r. niezbędne do ponownego rozpoznania wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, w tym m.in. kserokopie tabeli amortyzacyjnej środków trwałych wg stanu początkowego

na 2012r., informacje uzyskane ze Wspólnoty Mieszkaniowej "B"

o wysokości ponoszonych miesięcznych opłat, faktur za energię elektryczną

oraz za zużycie wody, faktur za opłaty abonamentowe RTV oraz Cyfrowy Polsat

jak również oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym.

Organ odwoławczy podniósł, że wbrew twierdzeniu podatnika organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu uwzględnił miesięczne obciążenia finansowe

w kwocie 16.216,41 zł związane z zadłużeniem zobowiązanego względem C, D, ZUS-u, US, Burmistrza. Powyższe jednak w zestawieniu z dochodem, którego wysokość wynikająca z zeznania rocznego PIT-36L za 2011r. stanowiła kwotę 907.206,40 zł nie stanowi zdaniem organów okoliczności uzasadniającej możliwość odstąpienia od egzekwowania należnych organowi kosztów egzekucyjnych. Także pozostały materiał dowodowy określający charakter, rozmiar

i dochód prowadzonej przez zobowiązanego działalności gospodarczej w zakresie galanterii ogrodowej, której odbiorcą jest w 10% rynek krajowy, zaś w 90% rynek krajów wspólnoty europejskiej, stan zatrudnienia 11 pracowników, dochód netto

w wysokości 57.930 zł, posiadane ruchomości wymienione w wykazie środków trwałych m.in. pięć pojazdów nie mogły być kwalifikowane jako okoliczności uzasadniające skorzystanie z instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64e § 2 pkt 1 powołanej ustawy. W świetle powyższego fakt pozostawania na utrzymaniu pana J. R. bezrobotnej żony, dwojga dzieci i wysokość udokumentowanych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego w kwocie 896,41 zł nie stanowi, zdaniem organów, szczególnych okoliczności mogących decydować o pozytywnym rozstrzygnięciu w sprawie.

Dyrektor podkreślił, że umorzenie należności organu egzekucyjnego z tytułu poniesionych kosztów egzekucyjnych może nastąpić jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty przez zobowiązanego tych należności, co w przedmiotowej sytuacji nie miało miejsca, gdyż jak już wspomniano powyżej, zobowiązany dokonywał sukcesywnych wpłat na poczet zaległego podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień i październik 2011 r. skutkiem czego było zaspokojenie przedmiotowych zaległości wierzyciela

w zakresie należności głównej, odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia.

Końcowo Dyrektor wskazał, że zasadnie organ pierwszej instancji uznał,

że w niniejszej sprawie nie zachodzi również przesłanka ważnego interesu społecznego, albowiem w interesie publicznym nie leży uprzywilejowanie podatników, którzy nie wywiązują się z ciążących na nich zobowiązaniach publicznoprawnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan J. R. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia organu II instancji oraz o umorzenie kosztów egzekucyjnych nałożonych przez Urząd Skarbowy. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisu art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędne zastosowanie. Zarzucono nadto błędne ustalenie stanu faktycznego skutkujące brakiem możliwości zastosowania przepisu art. 7 § 2 oraz art. 64 e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Końcowo zarzucono nieuwzględnienie przepisu art. 8 w/w ustawy poprzez zajęcie ruchomości – wózka widłowego w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 22 września 2011 r., oraz 12 października 2011 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że okresowa utrata płynności finansowej skutkowała brakiem możliwości uregulowania należnego podatku VAT w kwocie 31.221 zł, a zatem dokonana przez zobowiązanego wpłata kwoty 20.000 zł w dniu 13 maja 2012r. uwzględniona w postanowieniu z dnia 15 maja 2012r., powinna skutkować wystawieniem tytułu wykonawczego po upływie 7-dniowego terminu. Zdaniem skarżącego niedopuszczalne było wystawienie tytułu wykonawczego w dniu 15 maja 2012r. i tym bardziej dokonanie w tej dacie zajęcia rachunku bankowego i pobranie kosztów egzekucyjnych w wysokości 696,80 zł. Skarżący zwrócił uwagę na analogię działań Naczelnika Urzędu Skarbowego

w prowadzonych postępowaniach polegających na "zajęciach komorniczych". W związku z powyższym zasadne byłoby, zdaniem skarżącego, zweryfikowanie tych działań negatywnie skutkujących ustalaniem stanu faktycznego (do czego obliguje art. 7 k.p.a.) zarówno przez organ egzekucyjny, jak organ II instancji. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zajęcie ruchomości w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 22 września 2011 r. oraz z dnia 12 października 2011 r., jako ustawowo wyłączone i nie podlegające egzekucji administracyjnej, co generowało powstanie nienależnych kosztów egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego ustalony stan faktyczny w sprawie determinujący brak zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych nie został ustalony w obiektywny sposób przez organy obu instancji, nie został zbadany interes publiczny, a sposób rozstrzygnięcia w żaden sposób nie oddaje sytuacji regionu zagrożonego bezrobociem, a także prowadzi do nieuchronnego upadku finansowego firmy skarżącego.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje i stanowisko jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.

Skarga wniesiona przez pana J. R. dotyczy postanowienia

w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Podkreślić należy,

że przedmiotu kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie nie stanowi wysokość oraz przesłanki powstania zobowiązania z tytułu kosztów egzekucyjnych. Jedynie marginalnie należy wskazać, że w związku z wpłatami należności wskazanych w tytułach wykonawczych [...] z 22 września 2011 r., [...] z 12 października 2011 r. i [...] z 13 grudnia 2011 r. dokonywano aktualizacji tytułów wykonawczych.

Kwota kosztów egzekucyjnych w postępowaniach prowadzonych

na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych wynosi 4.320,50 zł,

w związku z czym dokonano zajęcia prawa majątkowego skarżącego – wierzytelność z rachunku bankowego. Odpis tego zawiadomienia doręczono dłużnikowi w dniu 25 kwietnia 2012 r. (k. 29 akt).

Złożone przez pana J. R. w dniu 2 maja 2012 r. w Urzędzie Skarbowym pismo z dnia 27 kwietnia 2012 r. jednoznacznie precyzuje wniosek o umorzenie naliczonych kosztów w kwocie 4.320,50 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że zaległości w podatku zostały zapłacone w całości wraz z odsetkami oraz naliczonymi kosztami dostarczonych upomnień.

Wniosek został rozpoznany na podstawie art. 64 e § 1 i 2 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze kierowanej do sądu administracyjnego pan J. R. zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 7 u.p.e.a. w zakresie niedopuszczalności egzekucji oraz zarzut naruszenia art. 8 u.p.e.a. w zakresie niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości (wózka widłowego). Zarzuty w tym zakresie wykraczają poza granice kognicji Sądu w sprawie rozpoznawanej, dotyczą bowiem sporu

w zakresie wykraczającym poza przesłanki określone w art. 64 e § 1 i 2 u.p.e.a. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem w sprawach skarg na akty lub czynności organów administracji, poprzez kontrole pod względem zgodności z prawem w sprawach skarg na akty

lub czynności organów administracji, po wyczerpaniu przez stronę środków zaskarżenia (art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Pan J. R. w odrębnym postępowaniu nie podjął środków zmierzających

do instancyjnej kontroli kosztów postępowania egzekucyjnego, zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy odmowy umorzenia zaległości z tego tytułu, zatem poza granicami kognicji sądu administracyjnego jest ocena zasadności zarzutów dotyczących prawidłowości upomnienia naruszenia art. 33 pkt 7 i art. 8 u.pe.a.

Postępowanie w sprawie, zainicjowane wnioskiem pana J. R. z dnia 27 kwietnia 2012 r. zostało przeprowadzone po uchyleniu rozstrzygnięciem kasacyjnym organ II instancji postanowienia z dnia 1 czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu prawidłowo wskazano, że istotne jest przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dodowego w zakresie przesłanek wskazanych

w art. 64 e u.p.e.a. oraz dokonanie interpretacji przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, oceny istnienia w sprawie "ważnego interesu publicznego"

lub niebezpieczeństwa uszczerbku dla sytuacji finansowej zobowiązanego.

Wbrew stanowisku skarżącego możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie była warunkowana wiedzą organu egzekucyjnego, że pan J. R. "przez wiele lat spłacał zadłużenie przeterminowane wobec US". Organ egzekucyjny podejmuje czynności na wniosek wierzyciela, w sytuacji gdy należność publicznoprawna nie została zapłacona w terminie. Dłużnik wyraża przekonanie,

że zachowanie polegające na dobrowolnych wpłatach w zależności od wpływów

z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jest wystarczające dla uniknięcia przymusu egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie jest zależne od woli wierzyciela, ale wynika z przepisów, które w sposób jednoznaczny określają postępowanie wierzyciela (organu podatkowego), w sytuacji gdy podatnik pozostaje w zwłoce z zapłatą należnych podatków (tak: wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2149/08).

W niniejszej sprawie wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych

nie podlega rozpoznaniu na podstawie art. 64 e § 4a u.p.e.a., stanowiącym unormowanie będące wyjątkiem od zasady, że umorzenie kosztów egzekucyjnych oparto na konstrukcji uznania administracyjnego.

Postanowienia, jakie zapadły w niniejszej sprawie po rozważeniu przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a. Przepis ten w § 2 przewiduje możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych, jeżeli stwierdzono nieściągalność

od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże,

że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku

dla swojej sytuacji finansowej (pkt 1), gdy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (pkt 2) lub gdy ściągniecie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (pkt 3).

W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem

do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć te koszty. Należy podkreślić,

że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia,

ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet

przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 7/04, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 387/08).

Sądowa kontrola obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie postanowienia poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone

w wypadkach stwierdzenia, iż zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny

dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Sąd nie ocenia natomiast wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego słuszności czy sprawiedliwości.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Oceniły przedstawione przez skarżącego przyczyny, dla których domagał się

on umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia. Okoliczność,

że w uzasadnieniu swojego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się wprost do stwierdzeń skarżącego zamieszczonych w zażaleniu nie miała zatem istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie narusza prawa, mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego. Organy obydwu instancji oparły się o zgromadzone w sprawie dokumenty dostarczone przez samą stronę i oceniły w sposób nie przekraczający zasady swobodnej oceny dowodów sytuację finansową i możliwości płatnicze strony skarżącej.

Obowiązkiem strony skarżącej jak i każdego przedsiębiorcy, podatnika, płatnika składek ubezpieczeniowych było terminowe regulowanie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych. W sytuacji niewykonania tego obowiązku skarżący musiał liczyć się z koniecznością egzekucji, z którą nieodłącznie wiąże się naliczanie kosztów egzekucyjnych. Instytucja umorzenia kosztów stanowi wyjątek od zasady ich naliczania i ponoszenia, a więc przesłanki zawarte wart. 64e cyt. ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogą być interpretowane

w sposób rozszerzający

W przepisie art. 64e ustawy egzekucyjnej jedną z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych jest wykazanie, iż strona nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Chodzi jednak tylko o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. przy czym wykazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Nie można więc czynić zarzutu organom egzekucyjnym, że mając świadomość strat, jakie strona skarżąca ponosi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i jej trudnej sytuacji finansowej, odmawia zastosowania ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych. W kontekście wysokości należnych kosztów egzekucyjnych. w stosunku do całości majątku i obrotów firmy nie można mówić o drastycznym, znacznym pogorszeniu sytuacji finansowej Spółki.

Kolejną przesłanką, na którą powołał się skarżący w skardze i wcześniej

w zażaleniu na rozstrzygniecie organu I instancji jest ważny interes publiczny. Dobrem, które mieści się w tym pojęciu jest bez wątpienia zaufanie obywatela

do organów państwa. Podobny pogląd wyrażony został również w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 646/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż pojęcie "interesu publicznego" o jakim mowa wart. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. powinno być oceniane

z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość. bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Jednak interes publiczny musi być tego rodzaju, aby można było określić

go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnia

ono fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne. a zatem należność związana z przymusowym dochodzeniem należności. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje,

że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości.

W zaskarżonym postanowieniu rozpatrzona została treść pojęcia "ważny interes publiczny" zarówno w kontekście sytuacji skarżącej Spółki, jak również

w kontekście wpływu uzyskanych kosztów egzekucyjnych na wzrost skuteczności egzekucji administracyjnej, co niewątpliwie leży w interesie publicznym, w tym również wierzyciela. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie miały prawo uwzględnić przy ocenie zaistnienia tej przesłanki również charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych z tytułu kosztów egzekucyjnych.

Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.). Zasadność takiej regulacji nie budzi wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych

na niego obowiązków. Koszty te mają bowiem charakter długu odrębnego

od dochodzonych w trybie przymusu należności, powstają one w związku

z podjęciem czynności egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne nalicza organ egzekucyjny w wysokości określonej przepisami i pobiera je w trybie egzekucji administracyjnej. Obowiązek ich uiszczenia istnieje nie tylko wówczas, gdy należność została wyegzekwowana, ale również wtedy, gdy wprawdzie zostały podjęte czynności egzekucyjne, ale nie doprowadziły one bezpośrednio do ściągnięcia należności. Wysokość opłat nie jest uzależniona od rzeczywistych kosztów poniesionych organ egzekucyjny w związku z dokonaniem określonej czynności. Egzekucja kosztów egzekucyjnych ma charakter adhezyjny w stosunku do egzekucji roszczenia głównego, przy czym nie można prowadzić jej w odrębnym postępowaniu, niezależnym od postępowania głównego.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej o braku związku naliczonych kosztów egzekucyjnych z wysokością wyegzekwowanych kwot (skarżący stwierdził, że postępowanie nie przyczyniło się w żadnej mierze do wykonania przez dłużnika obowiązków) wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmiennie niż w egzekucji należności o charakterze cywilnoprawnym, wysokość kosztów nie zależy od efektywności czynności organu egzekucyjnego. Stosownie

do art. 64 u.p.e.a. opłaty naliczane są za czynności egzekucyjne, niezależnie

od tego, czy należność została wyegzekwowana. Jest to zryczałtowane wynagrodzenie organu egzekucyjnego za dokonanie określonych czynności,

ich wysokość jest naliczona kwotowo lub stosunkowo, a ponadto podlega zaskarżeniu (art. 64c § 7 u.p.e.a.).

Interes publiczny realizuje się także w przestrzeganiu pewnych ogólnych zasad porządku prawnego, jak zasada zaufania do organów państwa oraz zasada proporcjonalności oceniana według kryteriów niezbędności i adekwatności zastosowanych środków. Niezależnie od tego, że ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością oraz realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego, to jednak koszty egzekucyjne nie mogą przekształcać się w dokuczliwą sankcję, w sposób nieuzasadniony obciążającą zobowiązanego. Nadto mieć należy na uwadze, że funkcją kosztów egzekucyjnych jest pokrycie kosztów działania organu egzekucyjnego – nawet jeżeli ich wysokość jest określana ryczałtowo – a nie kreowanie dodatkowych dochodów organu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2008 r., sygn. akt

I SA/Gd 154/08).

W niniejszej sprawie brak podstaw do uznania, że zachodzi przesłanka wskazana w § 2 pkt 3 art. 64 e. Wszczęte postępowanie egzekucyjne doprowadziło do wyegzekwowania świadczeń, skoro wpłaty nastąpiły po dokonaniu zajęcia. Powoływane przez skarżącego dotychczasowe zachowanie polegające na wpłatach dokonywanych w rytmie uzależnionym od wpływających środków nie uzasadnia umorzenia kosztów egzekucyjnych, albowiem nie ma podstaw do uznania, że dłużnik może w sposób dowolny decydować o terminach podejmowanych spłat.

Wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 11 lutego 2013 r. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2006 r., sygn. P 18/05 oraz z dnia 27 stycznia 2013 r., sygn. K 1/11 nie dotyczą przepisów będących podstawa prawną zaskarżonego postanowienia. Podkreślić jednak należy, że w niniejszej sprawie brak podstaw do twierdzenia o braku związku pomiędzy podjętymi czynnościami egzekucyjnymi a skutkiem egzekucji, skoro zapłata zaległości nastąpiła po podjęciu tych czynności. Dłużnik nie może samodzielnie określać terminów spełnienia świadczeń i korzystać z ochrony polegającej na zaniechaniu czynności egzekucyjnych tylko z tej przyczyny, że poprzednio uiszczał zaległe należności.

W niniejszej sprawie oceniony został cały zebrany materiał dowodowy: sytuacja rodzinna, mieszkaniowa, wydatki skarżącego i jego rodziny, skutki konieczności zapłaty zobowiązań publicznoprawnych w zakresie możności utrzymania stworzonych miejsc pracy. W toku postępowania i w skardze pan J. R. skoncentrował zarzuty na twierdzeniach o nadmiernym fiskalizmie

i wybiórczym działaniu organów skarbowych, nie uzasadniając swojego stanowiska

w sposób mogący skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.