Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 82/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 22
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art.51
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi J B na decyzję D O R A R i M R we W z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. J B złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz przyznanie płatności z tytułu wpierania działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] W tabeli nr VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) i nr VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) zadeklarował działki ewidencyjne o numerach [...] o łącznej powierzchni działek rolnych [...] ha.

W dniu [...] r. w wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez pracownika P B A R i M R (w skrócie ARiMR) w K G , odnośnie płatności bezpośrednich, wykryto nieprawidłowości związane ze stwierdzeniem, że suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych o nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej (działka oznaczona J, K).

W wyniku wezwania, skarżący zmniejszył zdeklarowaną (w oświadczeniu o sposobie wykorzystania działek rolnych ) powierzchnię działki rolnej [...] ha do[...] . W piśmie z dnia [...] r. wskazał, że działka rolna [...] Natomiast przy powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] omyłkowo wpisał [...] ha zamiast [...] zapominając ze na tym gruncie są stawy i rowy.

Następnie w piśmie z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że zaniżył powierzchnię na działce ewidencyjnej nr [...] twierdząc, iż na powierzchni [...] ha jest mieszanka zbóż- działka rolna oznaczona literą [...] , zaś pozostałą część tej działki ewidencyjnej stanowią "trawy na gruntach rolnych" o powierzchni [...] ha, położone na działce rolnej [...] .

W związku z rozbieżnościami występującymi we wniosku skarżącego, zdeklarowane grunty rolne zostały skierowane do kontroli na miejscu, w celu potwierdzenia zgodności zdeklarowanej powierzchni oraz sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych zdeklarowanych we wniosku obszarowym ze stanem faktycznym.

W dniu [...] r. gospodarstwo wnioskodawcy zostało skontrolowane na miejscu, metodą inspekcji terenowej. Zainteresowany został o kontroli powiadomiony i brał w niej udział. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości w postaci stwierdzenia niezgodności (zawyżenia) powierzchni zadeklarowanej względem stwierdzonej na działkach rolnych o identyfikatorach [...] oraz [... ]. Ponadto na działce rolnej [....] stwierdzono plantację choinek, która nie kwalifikuje się do jednolitej ani uzupełniającej płatności obszarowej. Wnioskodawca nie wniósł uwag do protokołu.

W dniu [...] r. K B P ARiMR w K G wydał decyzję nr [...] odmawiającą – z uwagi na różnicę między powierzchnią zdeklarowaną a powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami - przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] r.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył w dniu [...] r. odwołanie do D D O R ARiMR we W zarzucając brak poinformowania go przez pracowników B P o tym, że do plantacji drzewek nie przysługują dopłaty. Jak podkreślił wówczas skarżący "dopiero inspektor kontrolujący" jego gospodarstwo wyjaśnił mu na czym polegała nieprawidłowość. Skarżący podniósł, że stwierdzone nieprawidłowości nie były spowodowane zamierzonym działaniem, a jedynie niewiedzą w tej materii.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, D O R ARiMR we W decyzją z dnia [...] . uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż w niniejszej sprawie nie można zweryfikować na jakiej podstawie organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.

K B P ARiMR w K G ponownie rozpatrzył sprawę skarżącego, a następnie w dniu [...] r., wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi [...] %. Zgodnie natomiast z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zdeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się prawa pomocy w danym roku. Odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.

Dalej w uzasadnieniu organ wskazał, że odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej nastąpiła na podstawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Zgodnie z w/w przepisem jeżeli dla danej grupy upraw obszar zdeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeżeli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeżeli natomiast różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Natomiast wyliczona procentowa różniąca między powierzchnia działek zgłoszonych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosi [...] %.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył do organu II instancji odwołanie.

Po rozpoznaniu niniejszego odwołania, D O R ARiMR we W decyzją z dnia[...] . Nr [...] - wskazując art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.); art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); art. 3 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 53, poz. 217); art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 354 z 20 listopada 2004 r.); art. 50, art. 51 oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) - utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji szczegółowo zakreślił przesłanki jakie muszą zostać łącznie spełnione, aby móc ubiegać się o płatności bezpośrednie. Wskazał na weryfikacje danych zawartych we wniosku dokonaną przez stronę, na skutek wezwania organu pierwszej instancji. Podał także zbiorcze wyniki przeprowadzonej kontroli w ujęciu tabelarycznym. Podniósł, że odmowa przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej nastąpiła na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców stanowiącego, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica pomiędzy zdeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Powyższe przekroczenie – jak wskazał organ – wynika z następującego rachunku: powierzchnia odpowiednio zdeklarowana wynosząca [...] ha pomniejszona o wielkość powierzchni uprawnionej do płatności [...] ha wynosi [...] ha, co stanowi z kolei [...] %.

Ponadto organ wskazał, iż odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej nastąpiła na podstawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Zgodnie z w/w przepisem jeżeli dla danej grupy upraw obszar zdeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeżeli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeżeli natomiast różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. (powierzchnia zdeklarowana [...] ha, powierzchnia stwierdzona [...] – [...] = [...] ha co stanowi [...] %)

Na niniejszą decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając, że została wydana z naruszeniem przepisów art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1-3 i art. 3a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt. 10 i 35 ust. 3 , art. 28, art. 49 ust. 1 i 3, art. 51 i art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, polegającym na przyjęciu, że różnica pomiędzy obszarem zatwierdzonym, a obszarem przez skarżącego zdeklarowanym, jest większa niż 30 %, co uprawnia do odmowy przyznania mu płatności bezpośredniej do gruntów rolnych.

Podniesiono w skardze, że w zaskarżonej decyzji pominięto niektóre aspekty sprawy świadczące o tym, że nie znajduje zastosowania w niej zastosowania przepis art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli. W tym kontekście pełnomocnik skarżącego podniósł, że w wydanych decyzjach organy obu instancji zgodnie przyjęły, że w odniesieniu do tzw. jednolitej płatności obszarowej zdeklarowana przez skarżącego powierzchnia wynosi [...] ha, a po korekcie [...] ha, przy zatwierdzonym obszarze [...] ha, natomiast w stosunku do tzw. uzupełniającej płatności obszarowej [...] ha, przy zatwierdzonej dla tej formy płatności powierzchni wynosi [...] ha. Ustalenia w niniejszym zakresie zostały uzupełnione przez organ odwoławczy o tabelaryczne zestawienie, w którym ujęto również grunty rolne, oznaczone symbolem K jako "trawy na gruntach ornych", które według organu II instancji skarżący miał zdeklarować na powierzchni [...] ha. W dalszych punktach tabeli organ II Instancji, prezentując ustalenia kontrolne w zakresie powierzchni tego użytku, stwierdził, że pod dopłaty jednolite i uzupełniające kwalifikuje się obszar o większej powierzchni, a więc obszar o pow. [...] ha. Pełnomocnik zgodził się dalej, iż wprawdzie w niektórych innych fragmentach złożonego wniosku jego weryfikacja wypadła dla skarżącego niekorzystnie, to jednak w analizowanym punkcie została ona zaniżona.

Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż to z winy organu doszło do niekorzystnej dla skarżącego zmiany powierzchni użytku rolnego oznaczonej symbolem[...] , gdyż to w wyniku wezwania K A R i M R w K G do usunięcia "stwierdzonej nieprawidłowości" skarżący omyłkowo obniżył powierzchnię tych użytków. W konsekwencji powyższego – jak wskazał pełnomocnik- prawidłowa wykładnia art. 2 pkt. 10 i art. 35, art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. prowadzi do konkluzji, że omyłkowa korekta wniosku nie powinna być poczytana na niekorzyść skarżącego, co skutkuje podwyższeniem powierzchni do [...] ha ([...] + [...] ) zatwierdzonej do dopłat powierzchni użytków rolnych. W przypadku uwzględniania tej powierzchni w areale zatwierdzonym jego rozbieżność z powierzchnią we wniosku deklarowaną jest mniejsza niż 30%, przez co nie znajduje się w tej sprawie zastosowania wskazany przepis rozporządzenia.

Pełnomocnik skarżącego wskazał ponadto, iż w/w rozporządzenie w art. 49 zawiera "własne" zestawienie "grup upraw", niezależne od klasyfikacji krajowe zawartej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi. Bezpośrednie zastosowanie zatem rozporządzeń Unii Europejskiej w praktyce orzeczniczej kraju wymaga tego, aby przy ocenie spełnienia przez skarżącego w niniejszej sprawie warunków do przyznania dopłat z punktu widzenia art. 51 ust. 1 wskazanego rozporządzenia wzięto pod uwagę unijną klasyfikację tych gruntów. Podczas gdy – w ocenie pełnomocnika - w sprawie skarżącego czynność ta została zaniechana.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy A R i M R (ARiMR).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie przyjął różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku pomocowym, a obszarem zatwierdzonym, a w konsekwencji odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...]r, w oparciu o wniosek z dnia [...]

Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną decyzji, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, stanowiła: ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 53, poz. 217); Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 354 z 20 listopada 2004 r.); Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.).

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich była ustawa z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, odnosząca się do tych płatności określonych w przepisach Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003r., str. 1).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy beneficjentem płatności jest:

1. posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne (art. 2 ust. 1 ustawy),

2. grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (art. 2 ust. 1ustawy), oraz

3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha (art. 2 ust. 2 ustawy).

Aby ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zgodnie z ust. 3 cytowanej ustawy, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw.

Natomiast zgodnie z art. 22 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., każdego roku, rolnik składa wniosek o płatności bezpośrednie podlegające zintegrowanemu systemowi, wyszczególniając, stosownie do sytuacji: wszystkie działki rolne gospodarstwa; liczbę i kwotę uprawnień do płatności; wszelkie inne informacje przewidziane na mocy niniejszego rozporządzenia lub przez odnośne Państwo Członkowskie. Stosownie do art. 23 powyższego rozporządzenia Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Z powyższych regulacji wynika, że wysokość płatności uzależniona jest m.in. od zadeklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych a także, że podane przez rolnika wielkości podlegają weryfikacji. Zawyżenie zgłoszonej powierzchni gruntów zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym. I tak:

Artykuł 138 ust. 1 wskazanego wcześniej Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. stanowi, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (sytemu płatności jednolitych) przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota jaka może być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszona w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różniąca przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy

Natomiast art. 51 również wskazanego Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. z dnia 21 kwietnia 2004 r. przewiduje zmniejszenie płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej. Zgodnie z powołanym przepisem, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3 - 5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Stosownie do ustępu 2 przytaczanego przepisu, jeśli dla całkowitego ustalonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, zgodnie z tytułem IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia zostanie cofnięta na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych.

Z powyższych regulacji wynika, że konsekwencją wystąpienia różnicy pomiędzy powierzchnia zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną, jest zmniejszenie należnej płatności lub odmowa jej przyznania.

W ocenie Sądu organy administracyjne zasadnie uznały, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia obszaru we wniosku pomocowym różniła się od powierzchni ustalonej i prawidłowo obliczył wysokość tego zawyżenia, odmawiając w konsekwencji przyznania pomocy w formie płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych w postaci jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Ustalenia te organ oparł na wynikach kontroli złożonego wniosku, zarówno formalnej (badając zgodność danych wskazanych we wniosku pomocowych z danymi z ewidencji działek oraz wnioskami złożonymi przez skarżącego w latach poprzednich), jak i kontroli przeprowadzonej na miejscu, zgodnie z art. 69 oraz art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 w związku z art. 80 i art. 32 w związku z art. 23, art. 25 a także art. 29 i art. 30 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004. Kontrola ta wykazała w sposób jednoznaczny zawyżenie powierzchni zadeklarowanej względem stwierdzonej na działkach rolnych o identyfikatorach [...] oraz [...] Ponadto na działce rolnej [...] stwierdzono plantację [...] która nie kwalifikuje się do jednolitej ani uzupełniającej płatności obszarowej. O zamiarze przeprowadzenia kontroli zainteresowany został przez organy powiadomiony, był również przy niej obecny. Samych wyników kontroli skarżący nie zakwestionował, podpisując sporządzony protokół bez zastrzeżeń.

Natomiast w czasie kontroli administracyjnej wykryto nieścisłość dla działki [...] Na wezwanie wnioskodawca złożył korektę do wniosku zmniejszając powierzchnię użytkowaną rolniczo dla tej działki oznaczonej [...] ha do [...] ha. Natomiast działka "..." –[...] winna wynosić o [...] ha. Z kolei w piśmie z dnia[...] . skarżący oświadczył, że zaniżył powierzchnię na działce ewidencyjnej nr [...] twierdząc, iż na powierzchni [...] ha jest [...] - działka rolna oznaczona literą [...] -, zaś pozostałą część tej działki ewidencyjnej stanowią "trawy na gruntach rolnych" o powierzchni [...], położone na działce rolnej [...].

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się korekta wniosku skarżącego, jego pisemne wyjaśnienia oraz obszerny protokół z czynności kontrolnych, potwierdzający stanowisko organów, że obszar spełniający wymogi otrzymania jednolitej płatności obszarowej wynosi łącznie [...] ha, a dla uzupełniającej płatności obszarowej wynosił łącznie [...] ha. Pozostaje poza sporem, że we wniosku pomocowym złożonym na rok [...] skarżący zadeklarował łączną powierzchnię działek o pow. [...] ha dla jednolitej płatności obszarowej i [...] dla uzupełniającej płatności obszarowej. Należy zauważyć, że tej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym skarżący nie kwestionował. Została ona szczegółowo opisana w decyzji organu I instancji oraz udokumentowana czynnościami podjętymi w toku postępowania administracyjnego.

Zarzuty skargi odnoszą się w części do łącznej wielkości obszaru ustalonego (stwierdzonego), a w części do wielkości obszaru zadeklarowanego we wniosku. Zdaniem strony do obliczania różnicy organy winny były przyjąć dla jednolitej jak i uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnię [...] ha, czyli powierzchnię wskazaną przez skarżącego po pierwszej korekcie wniosku (korekta wielkości działki [...] z [...] ha do [...] ha). Natomiast stwierdzona powierzchnia [...] ha powinna być podwyższona o [...] ha, jako że omyłkowa korekta wniosku nie powinna być poczytana na niekorzyść skarżącego. Stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obniżki i wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu nie mają zastosowania, gdy rolnik może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Natomiast zgodnie z art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. W rozpoznawanej sprawie wyłączenie to nie mogło znaleźć zastosowania. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący składając wniosek w dniu [...] r. objął nim działki o łącznej powierzchni [...] ha, wskazując w nim m.in. działkę o numerze [...] i podając jej powierzchnię: [...] ha, w tabeli nr VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) i nr VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych),

W dniu [...] r. skarżący otrzymał z P B ARiMR wezwanie nr [...] do wskazania prawidłowej powierzchni wspomnianej działki (....), bowiem z danych ewidencyjnych organu wynikało, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności względem działki wynosi [...] ha. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w dniu [...] . dokonał korekty wniosku, wskazując, że powierzchnia [...] ha wpisana została w wyniku omyłki, bowiem wnioskodawca zapomniał, że znajdują się na niej stawy i rowy, a cześć działki zajmują ziemniaki. Należy przywołać tutaj, że powierzchnia tej działki (...) została następnie skorygowana przez organy do [...] ha, tabela nr VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych). Do powierzchni [...] ha (działka ....), tabela nr VIII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych).

Trudno w tej sytuacji uznać jak chce skarżący, że nie jest winien powyższych nieprawidłowości, na skutek gołosłownego twierdzenia, że to nieuzasadnione wezwanie organu do ich usunięcia spowodowało omyłkę skarżącego – obniżenie powierzchni użytków rolnych.

W świetle przedstawionych okoliczności za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, przyjmujące, że we wniosku za [...] rok skarżący wskazał powierzchnię [...] ha dla jednolitej płatności obszarowej. Natomiast dla uzupełniającej płatności obszarowej [...] ha, jak wskazał skarżący na wezwanie K P Biura ARiMR, cześć działki "..." bowiem to [...] o deklarowanej powierzchni [...] ha, (stwierdzonej [...] ha). Każda bowiem z kolejnych poprawek wniosku, wynikała z działań podejmowanych przez organy (kontrole administracyjne i terenowa), co wykluczało możliwość odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń.

Nie trafny jest więc, podniesiony w skardze, zarzut naruszenia przepisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, polegający na przyjęciu, ze różnica pomiędzy obszarem zatwierdzonym, a obszarem przez skarżącego zdeklarowanym uprawnia do odmowy przyznania mu płatności bezpośredniej do gruntów rolnych.

Do wyliczenia różnicy należało więc przyjąć przy jednolitej płatności obszarowej wielkość powierzchni zadeklarowaną przez skarżącego we wniosku, tj. [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną – [...] ha - wynosi [...] ha, co stanowi 30,25%. Natomiast dla wyliczenia różnicy przy uzupełniającej płatności obszarowej należało przyjąć powierzchni zadeklarowaną przez skarżącego tj. [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną –[...] ha wynosi [...] ha, co stanowi [...] %.

Na marginesie zauważyć należy, że we wniosku o dopłaty za [...] rok oraz w oświadczeniu złożonym w dniu [...] r. organowi I instancji skarżący podał, że gospodaruje na areale [...] ha i dopłaty do takiego areału uzyskał za [...] rok.

Nietrafny jest także zarzut nie wzięcia pod uwagę unijnej klasyfikacji "grup upraw", zawartej w art. 49 ust.1 Rozporządzeniu Rady (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., a jedynie klasyfikacji zawartej w krajowych przepisach. Postanowienia tego rozporządzenia zostały w sprawie zastosowane i znajdują odzwierciedlenie w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Jak zasadnie podniósł organ odwoławczy, w rozpatrywanej sprawie w przedmiotowej kwestii nie występuje żadna niezgodność przepisów prawa unijnego z przepisami krajowymi.

Stwierdzając trafność dokonanej przez organy oceny zebranego w sposób niewadliwy materiału dowodowego, Sąd podzielił również stanowisko organów, co do odmowy przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] i na podstawie art. art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.