Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 646/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 par. 5 pkt 2, art. 64 par. 2, art. 67 par. 2a, art. 80
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z tytułu umów cywilnoprawnych, wykonanych dostaw, robót, usług, nieopłaconych faktur, rozliczeń finansowych bieżących i przyszłych u p. R. R. na poczet należności objętych tytułem wykonawczym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku K. M. (zwanego dalej: "skarżący" bądź "strona") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należności z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. dokonał zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], wydanym w trybie art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, dalej: "u.p.e.a."), zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu umów cywilno-prawnych, wykonanych dostaw, robot, usług, nieopłaconych faktur, rozliczeń finansowych bieżących i przyszłych u R. R.,

Strona wniosła skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu innej wierzytelności przysługującej od R. R., domagając się uznania jej za dokonaną z naruszeniem przepisów prawa i w konsekwencji uchylenie powyższej czynności.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem

z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] oddalił wniesioną skargę. Uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Strona wniosła zażalenie, w którym powtórzyła zarzuty uprzednio podniesione w skardze.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (zwany dalej: "DIAS") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji było zgodne ze wzorem określonym w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z 12 września 2018 r. w sprawie wzoru dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2018, poz. 1804 ze zm.) i zawierało wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Wskazał, że zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak również zobowiązanemu. Zawiadomienie

w sprawie zajęcia zostało odebrane przez R. R. w dniu [...] lutego 2020 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego o nr [...] zostało wysłane również do skarżącego i odebrane przez niego w dniu [...] stycznia 2020 r. Zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] stycznia 2020 r. zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego-W. M. w dniu [...] stycznia 2020 r. i odebrane przez niego w dniu [...] stycznia 2020 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że skuteczność zastosowanego środka należy oceniać przez pryzmat art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., z którego treści wynika, że wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zdaniem organu

z dniem doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji. Skarżący został powiadomiony o zajęciu wierzytelności

z rachunku bankowego oraz doręczono mu [...] stycznia 2020 r. odpis tytułu wykonawczego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku strona wniosła o uchylenie postanowienia DIAS i rozważenie przez Sąd uchylenia postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak uchylenia postanowienia

I instancji i czynności egzekucyjnej, mimo dokonania czynności na podstawie tytułu egzekucyjnego nr [...], który to nie został doręczony skarżącemu przed dokonaniem czynności egzekucyjnej lub wraz z zawiadomieniem o dokonaniu tej czynności, a następnie doręczenie przedmiotowego tytułu z pominięciem ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, co dodatkowo wywołało negatywne skutki procesowe dla skarżącego, który nie miał możliwości terminowego zaskarżenia przedmiotowego tytułu w terminie,

2) art. 26 § 1 w zw. z art. 32 u.p.e.a., poprzez brak uchylenia postanowienia

I instancji i czynności egzekucyjnej, mimo tego, ze zajęcie zostało dokonane na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], który nie został doręczony skarżącemu przed dokonaniem zajęcia z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] lub wraz z zawiadomieniem o dokonaniu czynności egzekucyjnej,

3) art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez brak uchylenia postanowienia I instancji i czynności egzekucyjnej, mimo tego, że organ I instancji prowadzi przedmiotowe postępowanie w sposób nadmiernie uciążliwy dla skarżącego polegający w szczególności na:

- utworzeniu licznych zajęć na majątku skarżącego,

- dokonaniu niezgodnych z prawem zajęć na majątku Skarżącego w związku

z brakiem doręczenia tytułu egzekucyjnego, stanowiącego podstawę tej czynności przed dokonaniem zajęcia z dnia [...] stycznia 2020 r. o nr [...] lub wraz z zawiadomieniem o czynności egzekucyjnej,

4) art. 8 k.p.a., poprzez brak uchylenia postanowienia I instancji i czynności egzekucyjnej mimo prowadzenia postępowania przez Naczelnika w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej w związku dokonaniem zajęcia na podstawie nigdy nie doręczonego tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko

w sprawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")).

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze zaznaczyć należy, ze czynnością egzekucyjną zaskarżoną w niniejszej sprawie było zajęcie innej wierzytelności pieniężnej dokonane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem w trybie art. 89 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji - zwana dalej u.p.e.a. Strona w skardze nie kwestionuje sposobu dokonania zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, natomiast nieprawidłowości dokonanej czynności wywodzi z braku doręczenia pełnomocnikowi tytułu wykonawczego nr [...], co wywołuje skutki w zakresie wszczęcia egzekucji i skuteczności dokonanych czynności egzekucyjnych. Ustosunkowując się do tej kwestii, podkreślić należy, ze zarówno doktryna jak i judykatura zgodnie stoi na stanowisku, ze w myśl ww. art. 26 § 5 u.p.e.a. doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jest czynnością wymagającą osobistego udziału zobowiązanego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15.02.2017r. sygn. akt I SA/Gd 1566/16) i dopiero z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, postępowanie zostaje otwarte i strona może ustanowić pełnomocnika, który w tym postępowaniu będzie reprezentował (por. wyrok WSA w Warszawie z 11.05.2017 sygn. akt V SA/Wa 980/16). Stąd tez wcześniejsze ustanowienie pełnomocnika do wszystkich spraw egzekucyjnych przed organem nie wpływa na obowiązek doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio do rąk zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.12.2014 r., II FSK 2818/12). Należy zauważyć, ze w niniejszej sprawie nie mogło dojść do pominięcia pełnomocnika z następujących powodów. Pełnomocnik ujawnił się przed organem egzekucyjnym w momencie wpływu [...].01.2020 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych [...] Pełnomocnictwo to swym zakresem obejmowało r6ówniez umocowanie do reprezentowania Pana K. M. w postepowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Egzekucja administracyjna na podstawie tego tytułu została wszczęta [...].12.2019 r. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank P. S.A., które zostało doręczone za pomocą systemu OGNIVO. Z tym tez dniem nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Taka ocena jest zbieżna z stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.06.2019 r. sygn. akt I GSK 507/19, który wypowiedział się w analogicznym stanie faktycznym, stwierdzając ze: "doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest czynnością odrębną od czynności zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Odpis tytułu wykonawczego jest doręczany tylko raz, a nie za każdym razem, gdy dokonywane jest zajęcie. (...) nie zawsze doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wywoła skutek w postaci wszczęcia egzekucji. Z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. wynika bowiem wprost, ze do wszczęcia egzekucji dochodzi również w przypadku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ustawa nie zastrzega, ze w takiej sytuacji dochodzi do warunkowego wszczęcia egzekucji - uzależnionego od późniejszego doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Dodać należy, ze jedyną sankcją przewidzianą expressis verbis w ustawie egzekucyjnej w związku z niedoręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest sankcja określona w art. 64 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny może pobrać opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 z późn. zm.) za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Nie można zatem wywodzić, ze niedoręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego prowadzi do wadliwości czynności zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r, sygn. akt IGSK1434/18). " Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego, skuteczność zastosowanego środka należy oceniać przez pryzmat art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., z którego treści wynika, ze wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. A zatem z dniem doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji. Zobowiązany został powiadomiony o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz doręczono mu 21.01.2020 r. odpis tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z 20.10.2006 r. sygn. akt IIFSK 952/06). Tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony Panu K. M. [...].01.2020 r. wraz z zawiadomieniem z [...].01.2020 r. nr [...]o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Zawiadomienie to zostało wysłane również do pełnomocnika i odebrane przez niego [...].01.2020 r. Skargę na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należnej od Pana R. R., Pan W. M. wniósł za pośrednictwem poczty [...].02.2020 r. z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu. A zatem strona skutecznie skorzystała z przysługujących jej praw wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Ponadto zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] rozpatrzone zostały postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].03.2020 r. nr [...]. Powyższe rozważania czynią zarzut naruszenia art. 8 Kodeksu postepowania administracyjnego za niezasadny, gdyż jak już to wykazano, doręczenie tytułu wykonawczego zawsze następuje do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu możliwe jest wyznaczenie pełnomocnika w sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. zauważyć należy, ze kwestia ta była przedmiotem rozpatrzenia w ramach postpowania wszczętego wniesieniem zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wypowiedział się w tym zakresie w postanowieniu z [...] oraz postanowieniu z [...].03.2020 r. nr [...], następnie utrzymanymi w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniami z [...].05.2020 r. nr [...]. Ponadto skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie okoliczności, które mogą być przedmiotem innego środka zaskarżenia, a przede wszystkim zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił