Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1553/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 14
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 30 par. 4,  art. 38 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skarg Z. P., H. T. i J. K. oraz [...] Agencji [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących Z. P., H. T. i J. K. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Agencji [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego co do części nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], hip. [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa – [...] Agencji [...] (działki ewidencyjne nr [...]) na rzecz H. T., K. P i Z. P.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] o powierzchni [...] m2, objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

W dniu 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy, a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.

Wnioskiem z dnia 18 października 1948 r., przeddekretowy właściciel nieruchomości J. P. wystąpił o przyznanie mu prawa własności czasowej do nieruchomości.

Orzeczeniem z dnia [...] maja 1967 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiono J. P. przyznania użytkowania wieczystego do [...] m2, pochodzących z hip. [...], objętych decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] października 1966 r., pod budowę zespołu [...].

Decyzją z dnia [...] maja 1992 r., nr [...], Zastępca Burmistrza Dzielnicy W. orzekł o przyznaniu na rzecz K. P., H. T. i Z. P. prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...], pochodzącego z hip. [...] i stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...].

Działka nr [...] skomunalizowana została decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. na rzecz Dzielnicy Gminy W.

Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] marca 1998 r., nr [...], odmówił spadkobiercom dawnego właściciela ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] z hip. [...], stanowiącego działki ewidencyjne nr [...],[...] . z obrębu [...]. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania.

Na skutek złożonego przez K. K., H. T. i Z. P. wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...], z dnia [...] marca 1998 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1967 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] lutego 1974 r., odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego J. P. do nieruchomości o powierzchni [...] m2, w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, działki [...]. z obrębu [...].

Zarówno Minister Infrastruktury jak i Wojewoda [...] orzekli o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji, z powodu skierowania ich do osoby zmarłej – J. P.

Prezydent W., decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], stanowiącego część dawnej nieruchomości hipotecznej [...], na rzecz następców prawnych dawnego właściciela: K. P. w 1/3 części, H. T. w 1/3 części i Z. P. w 1/3 części oraz ustalił czynsz symboliczny z tego tytułu w wysokości [...] zł netto, płatny z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2010 r. [...] Agencja [...] w W., wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając organowi pierwszej instancji błędy w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z uwagi na dokonanie błędnej interpretacji jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu tj. przesłanki korzystania z gruntu dającego się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, przyjmując za podstawę w tym zakresie nieskorelowane z treścią podstawy prawnej rozstrzygnięcia dokumenty.

W wyniku rozpoznania skargi od powyższej decyzji Wojewody [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2011 r., I SA/Wa 1772/10, uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji nieprawidłowo zastosował w ramach postępowania odwoławczego dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., gdyż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie wymagał uzupełnienia w znacznej części. Sąd nakazał organowi II instancji, nie kwestionując i nie mając żadnych wątpliwości co do jego właściwości w rozpatrywanej sprawie, "rozpoznać sprawę merytorycznie zgodnie z ogólnym zasadami postępowania odwoławczego i dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu".

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia organ zarzucił Prezydentowi W. naruszenie przepisów prawa, regulujących kwestię właściwości do orzekania w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, w przypadku gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, a pozostające we władaniu [...] Agencji [...]. W ocenie Wojewody w takiej sytuacji właściwym organem jest dyrektor oddziału regionalnego [...] Agencji [...], w ramach uprawnień przysługujących mu w świetle art. 14 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.).

Wobec powyższego zawiadomieniem z dnia 8 września 2011 r. Wojewoda [...], działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., przekazał dyrektorowi oddziału regionalnego [...] Agencji [...] w W., do rozpatrzenia zgodnie z właściwością, wniosek J. P. z dnia 18 października 1948 r.

Na powyższą decyzję Z. P. oraz [...] Agencja [...] złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., I SA/Wa 2026/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd zwrócił uwagę, iż uprzednio w przedmiotowej sprawie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2011 r. I SA/Wa 1772/10 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W.. Oznacza to, że organ administracji związany jest ocena prawna zawartą w jego uzasadnieniu.

Wobec powyższego, rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W ocenie Wojewody konieczność pozyskania do akt postępowania podstawowego z punktu widzenia treści art. 7 ust. 2 dekretu materiału dowodowego w postaci planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbadania kwestii zgodności sposobu korzystania z jego planowanym przeznaczeniem wraz z obowiązkiem ponownego zlecenia wykonania przez biegłego opinii w zakresie wartości naniesień budowlanych na nieruchomości, w pełni uzasadnia konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., I SA/Wa 2504/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał na brak zastosowania się organu do oceny prawnej wyrażonej w wyrokach wydanych uprzednio w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda [...] ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r., decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W wyniku rozpoznania skargi na powyższą decyzję, prawomocnym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r., I SA/Wa 1215/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził jej nieważność z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej, tj. do K. P., która nie żyła w dniu wydawania decyzji przez organ odwoławczy.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że zgodnie z poglądem upowszechnionym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobiercy dawnego właściciela gruntu, toczącym się w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy stronami są osoby, którym przysługują określone prawa rzeczowe. Osobami tymi są: osoba bądź osoby zgłaszające roszczenia dekretowe, ich następcy prawni (wnioskodawcy), właściciel gruntu, osoby będące użytkownikami wieczystymi gruntu, a w przypadku gruntu zabudowanego także właściciele lokali z którymi związane są odpowiednie udziały w użytkowaniu wieczystym gruntu.

Wojewoda [...] stwierdził, że zachodzi przesłanka do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana bez uwzględnienia [...] Agencji [...] Oddziału Regionalnego w W. jako strony niniejszego postępowania. Ponadto, w ocenie Wojewody, śmierć jednej ze stron – K. P. i wstąpienie w jej miejsce następcy prawnego – J. K. powoduje konieczność uchylenia decyzji, aby umożliwić J. K. wzięcie udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdyż orzekanie przez organ drugiej instancji w tym wypadku co do istoty, pozbawiłoby go gwarancji dwuinstancyjności postępowania. Organ bazował w postępowaniu na treści postanowienia o nabyciu spadku wydanego przez Sąd Rejonowy dla W. Wydział II Cywilny z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym K. P. zmarła w dniu [...] maja 2013 r., a spadek po niej nabył w całości jej wnuk – J. K..

Pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Z. P., H. T. i J. K., reprezentowani przez adwokata J. S. oraz pismem z dnia 27 sierpnia 2015 r. Skarb Państwa – [...] Agencja [...], reprezentowana przez radcę prawnego R. C., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...].

W uzasadnieniu swojej skargi Z. P., H. T. i J. K. zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawach sygn. akt I SA/Wa 1772/10, sygn. akt I SA/Wa 2026/11 oraz sygn. akt I SA/Wa 2504/12.

Ponadto grunt będący przedmiotem decyzji jest gruntem należącym do Skarbu Państwa. Skoro decyzję w zakresie rozpoznania wniosku dekretowego wydaje Prezydent W. wykonując uprawnienia Skarbu Państwa, to wątpliwości wzbudza udział w tym postępowaniu Skarbu Państwa - [...] Agencji [...] w charakterze strony. Dochodzi tutaj zatem do pewnego rozdwojenia. Z jednej strony Prezydent W. jako przedstawiciel Skarbu Państwa wydaje decyzję w zakresie rozpoznania wniosku dekretowego, a jednocześnie w postępowaniu tym Skarb Państwa bierze udział jako strona, tyle że jest on reprezentowany przez [...] Agencję [...].

Skarżący uznali również za całkowicie bezzasadny pogląd organu, jakoby z uwagi na śmierć jednej ze stron konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji z udziałem jej następcy prawnego.

Z kolei w swojej skardze [...] Agencja [...] zarzuciła Wojewodzie naruszenie:

1. art. 7 ust 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów w Warszawie, poprzez przyjęcie, iż wnioskodawcy będą mogli korzystać z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem wynikającym ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, a nie planu zabudowy (obecnie plan zagospodarowania przestrzennego), a także przepisów art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a poprzez nie przeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego, które powinno zmierzać do ustalenia prawdy obiektywnej.

2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez niewydanie orzeczenia rozstrzygającego, co do istoty sprawy w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została uchylona w całości na mocy skarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji na mocy art. 138 § 2 k.p.a.

Zadaniem WAM w przedmiotowej sprawie wszystkie kwestie sporne zostały wyjaśnione, nie ma zatem potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, a mimo to Wojewoda [...] w swojej decyzją przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czym przedłużył czas prowadzenia postępowania. W skarżonej decyzji organ odwoławczy zwraca uwagę tylko na uchybienia proceduralne, które nie wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wojewoda [...] stwierdził, że Skarb Państwa - [...] Agencja [...] nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, dlatego też fakt ten jest powodem do przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez Prezydenta W/. Jednakże SP- [...] została poinformowana o decyzji organu I instancji - sam Wojewoda [...] przytacza ten fakt w skarżonej decyzji. SP-[...] złożyła skuteczne odwołanie od w/w decyzji Prezydenta W., dlatego też należy stwierdzić, że interes tej strony postępowania został należycie zabezpieczony i bezcelowym jest ponownie rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1592/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił o połączeniu obu skarg w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod jedną sygn. akt I SA/Wa 1553/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skargi podlegały uwzględnieniu. W sposób oczywisty zasadny okazał się bowiem zarzut naruszenia przez Wojewodę Mazowieckiego art. 153 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już w wyroku z dnia 21 marca 2011 r., I SA/Wa 1772/10, uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., wydaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a., wskazał, że "(...) nie daje podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego odmienna ocena prawna prawidłowo i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. (...) jeżeli zatem organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, to obowiązany jest orzec co do istoty sprawy." We wskazaniach, co do dalszego postępowania, sąd zaś stwierdził w powołanym wyroku, że w okolicznościach tej sprawy "Wojewoda [...] powinien rozpoznać sprawę merytorycznie zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania odwoławczego i dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 25 października 1945 r."

Powyższe stanowisko zostało następnie powtórzone w wyrokach WSA: z dnia 11 kwietnia 2012 r., I SA/Wa 2026/11, i z dnia 28 maja 2013 r., I SA/Wa 2504/12.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia." Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny lub gdy nastąpi zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Żadna z tych okoliczności nie miała w niniejszej sprawie miejsca.

Stosując, wbrew stanowisku zawartemu w prawomocnych wyrokach, art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda [...] powołał się na dwie okoliczności. Po, na śmierć K. P. i konieczność zapewnienia jej następcy prawnemu J. K. K. prawa do udziału w postępowaniu w obydwu instancjach. Po drugie, zapewnienie udziału w postępowaniu [...] Agencji [...], której statusu strony organ I instancji nie uznał (zdaniem Wojewody), a której doręczył decyzję z dnia [...] marca 2010 r.

To ostatnie twierdzenie, co do udziału [...] w postępowaniu w charakterze strony, w ogóle nie polega na prawdzie, gdyż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], została doręczona [...]. Wprawdzie z dopiskiem "do wiadomości", ale nie zmienia to faktu, że [...] reprezentująca Skarb Państwa była traktowana jako strona postępowania, a k.p.a. nie zna trybu doręczania decyzji stronie "do wiadomości". Nie budzi natomiast wątpliwości, że [...] decyzję tę otrzymała. O tym, że [...] była aktywną stroną postępowania świadczy to, że wniosła od decyzji z [...] marca 2010 r. odwołanie, a z jej skargi został także wydany wyrok WSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., I SA/Wa 2026/11. Przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2010 r. [...] składała także wyjaśnienia i zajmowała stanowisko w sprawie (zob. np. pismo z dnia 18 marca 2010 r., doręczone organowi I instancji w dniu 23 marca 2010 r. – k. 241). Nie ma więc żadnych podstaw do twierdzenia, że WAM nie była dotychczas traktowana jako strona postępowania.

Odnosząc się już w tym miejscu do zarzutów podniesionych w uzasadnieniu skargi następców prawnych byłego właściciela nieruchomości, co do podstaw uczestnictwa w postępowaniu [...], jako reprezentanta Skarbu Państwa, stwierdzić należy, że mimo wątpliwości skarżących w tym zakresie, sami poniekąd na te wątpliwości odpowiedzieli, wskazując na art. 14 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie zaś wykonywanie prawa własności w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa zostało powierzone Agencji Mienia Wojskowego (zob. art. 6 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego – Dz. U. z 2015 r., poz. 1322, ze zm.). Należy przy tym odróżnić ustawowe kompetencje Prezydenta W. jako organu, działającego w ramach imperium, od Skarbu Państwa wykonującego swoje prawa w sferze dominium, reprezentowanego zgodnie z ustawą przez właściwą Agencję. Ani organy, ani sądy, w dotychczasowym toku postępowania nie miały co do tego żadnych wątpliwości, rozpatrując odwołania i skargi właściwej Agencji reprezentującej Skarb Państwa.

Jeśli zaś chodzi o udział J. K. w postępowaniu, to zauważyć należy, że jako następca prawny K. P. w sprawie dotyczącej praw dziedzicznych, wstąpił on w miejsce dotychczasowej (zmarłej) strony postępowania (art. 30 § 4 k.p.a.). Od momentu, w którym zaistnieje następstwo procesowe, stroną postępowania jest osoba następcy i ona staje się podmiotem uprawnionym do wykonywania praw i obowiązków dotychczasowej strony. "Prawonabywca wstępuje do postępowania w tym stadium, w jakim postępowanie znajduje się w chwili jego zgłoszenia się. Czynności proceduralne władzy wobec poprzednika są ważne (...) i nie ma racji do powtarzania ich wobec prawnych następców" (W. Klonowiecki, Strona w postępowaniu..., s. 49). Jak pisze S. Włodyka, "sukcesja procesowa (następstwo procesowe) oznacza wstąpienie podmiotu trzeciego w sytuację procesową jednej ze stron, co jest jednoznaczne ze związaniem podmiotu nowo wstępującego dotychczas dokonanymi czynnościami procesowymi w takim zakresie i stopniu, w jakim czynnościami tymi związana jest strona procesowa, w której sytuację procesową wstępuje podmiot trzeci" (S. Włodyka, Podmiotowe przekształcenie..., s. 56). Wszystkie czynności należy uznać za wiążące (ważne), przy czym w przypadku gdy mają one charakter odwracalny, to zgodnie z zasadą dyspozycyjności następca prawny może je zmienić (odwrócić) na takich zasadach, jak strona postępowania" (cyt. za A. Matan, Komentarz do art. 30 K.p.a., LEX 2010).

Mamy tu więc do czynienia z pełną kontynuacją działań dotychczasowej strony postępowania, powołana norma reguluje tylko dalszy tok postępowania i nie zachodzi konieczność jego powtarzania, ze względu na zaistniałe następstwo prawne. Organ odwoławczy, jeśli podzieliłby stanowisko organu I instancji, powinien w drodze decyzji reformatoryjnej, zmienić adresata rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Czy jednak w tym wypadku organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, tego jeszcze nie wiemy, gdyż własnego stanowiska Wojewoda [...] jeszcze nie wyraził, a zgodnie z art. 153 p.p.s.a. miał taki obowiązek.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (jako że art. 153 p.p.s.a. jest przepisem prawa materialnego), sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.