Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2276/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Maria Zarębska-Kobak /spr/ Sędzia WSA Krystyna Józefczyk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I uchyla zaskarżoną decyzję II określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. R. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2000 r Nr. [...] pozbawiająca J. R. syna W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez były Zarząd ZBOWiD w R. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalania władzy ludowej-- okresie pełnienia służby wojskowej w 13 pułku KBW od 10.11.1948 r do 7.02.1949 r, od 20.04. 1949 r do 21.05. 1949 r, od 10.09. 1959 r. do 27.09. 1949 r, od. 9.11.1949 r do 30.01. 1950 r , od 14.02 1950 r do 2.03. 1950 r , od. 3. 04. 1950 r do 9 .05. 1950 r

Wskazana decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1,art.127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U.Nr 142,poz.950 z 1997 r ze zm./.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że J. R. pełnił służbę wojskową w okresie od 22.06.1948 r do 5.10.1950 r w Ludowym Wojsku Polskim i w ramach tej służby w okresie od 10.11.1948 r do 7.02.1949 r, od 20.04. 1949 r do 21.05. 1949 r, od 10.09. 1959 r. do 27.09. 1949 r, od. 9.11.1949 r do 30.01. 1950 r , od 14.02 1950 r do 2.03. 1950 r , od. 3. 04. 1950 r do 9 05. 1950 r jako żołnierz 13 Pułku KBW brał udział w zwalczaniu podziemia oraz band rabunkowych .

Powyższe ustalenia zostały stwierdzone na podstawie zaświadczenia wydanego przez Komendanta Komisji Wojskowej Uzupełnień w M. z dnia 29.11.1979 r i Szefa Wydziału IV CAW z dnia 4 marca 1980 r.

Zgodnie z art. 25 pkt 2 ust.2 w zw. z art. 21 pkt 2 lit. 4 c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby pełniące służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturą Urzędu Bezpieczeństwa, a zatem żołnierzy KBW, jeśli w trakcie pełnienia służby wykonywały zadania związane ze zwalczaniem organizacji lub osób walczących na rzecz suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyżej cytowane przepisy ustawy przy tym stanie faktycznym sprawy uzasadniają zdaniem organu pozbawienie J. R. uprawnień kombatanckich.

Zgodnie bowiem z art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. R. nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, wskazał na krzywdzący jej charakter i wyjaśnił, że jako żołnierz Ludowego Wojska Polskiego podlegał rozkazom.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, powtórzył argumentację jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wskazał na bardzo krzywdzący jej charakter. Wyjaśnił, że jego 13 Pułk KBW brał udział w walkach z bandami UPA i oddziałami Wehrwolfu na terenie przygranicznym i w okresie wystawiania zaświadczeń tego rodzaju walki nazywano bandami .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga skarżącego jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/

Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznania skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 roku pozbawiająca J. R. ur. [...].1927 r. uprawnień kombatanckich. Postępowanie administracyjne w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich jest nowym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiot i zakres określają przepisy art.25 ust.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego /Dz.U .z 1997 r Nr 142,poz,950 ze zm./. W postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Uprawnienia w tym postępowaniu sprowadzają się wyłącznie do wyjaśnienia, czy zachodzą okoliczności wymienione w ustawie, których skutkiem jest pozbawienie uprawnień kombatanckich. /patrz: wyrok NSA z dnia 3 marca 1999 r sygn .akt V SA 1772/98,ONSA 2000/1/33/.

Art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4.

Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie , oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r do 30 czerwca 1947 roku.

Zgodnie natomiast z art.1 ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy " za działalność kombatancką, uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący J. R. uzyskał uprawnienia z tytułu " walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie pełnienia zasadniczej służby wojskowej w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od 22.06.1948 r do 5.10.1950 r. W ramach tej służby został skierowany do KBW i w okresie od 10.11.1948 r do 7.02.1949 r, od 20.04. 1949 r do 21.05. 1949 r, od 10.09. 1959 r. do 27.09. 1949 r, od. 9.11.1949 r do 30.01. 1950 r , od 14.02 1950 r do 2.03. 1950 r , od. 3. 04. 1950 r do 9 05. 1950 r , jako żołnierz 13 Pułku KBW brał udział w zwalczaniu podziemia oraz band rabunkowych .

W aktach sprawy brak jest natomiast aktualnego zaświadczenia z Wydziału Informacji Archiwalnej Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie z adnotacją co do okresu i rodzaju walk 13 Pułku KBW a który to dowód w ocenie Sądu w tym postępowaniu ma istotne znaczenie na wynik sprawy.

Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób , o których mowa w art. 25 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego następuje w ramach postępowania administracyjnego, toczy się zasadniczo według reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Nie wyjaśnienie przez organ tej zasadniczej kwestii stanowi nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzi do naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art.7, art.77 i art.80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skoro organ nie dopuścił dowodu z Informacji Archiwalnej Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie co do okresu i rodzaju walk 13 Pułku KBW , naruszył tym samym przepisy postępowania ; art.7, art.77 art. 80 k.p.a. których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dopuścić w/w dowód i dopiero wyjaśnienie tej kwestii istotnej dla sprawy pozwoli na wydanie stosownej decyzji.

Z tych przyczyn zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1270/ .

O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.