Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 232/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 232/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Ewa Michna, Protokolant: sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 21 kwietnia 2016 r., sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza K. z dnia 28 maja 2015 r. znak. [...]

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych.

Decyzją z dnia 28 maja 2015 r. znak. [...] Burmistrz K. określił G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2015r. w kwocie 121.320,00 zł.

Wnioskiem datowanym na dzień 5 października 2015 r. pełnomocnik Spółki zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wraz z wnioskiem, w tej samej dacie, pełnomocnik złożył odwołanie od decyzji organu I instancji.

We wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawca wskazał na brak swojej winy w niedokonaniu czynności polegającej na terminowym wniesieniu odwołania w przewidzianym czternastodniowym terminie do jego wniesienia. Czynności tej nie dokonał z uwagi na fakt, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona Spółce na ręce osoby upoważnionej do jej odbioru i nie weszła do obrotu prawnego, co narusza przepis art. 151 O.p. Pełnomocnik powołał się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O.Z. w Gdańsku z dnia 13.08.1999r. sygn. akt. I SA/Gd 753/99.

Zdaniem wnioskodawcy warunkiem koniecznym do uznania za skuteczne doręczenia na rzecz podmiotów wymienionych w przepisie art. 151 O.p. jest zbadanie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona. Tymczasem B.K., który odebrał przesyłkę nie jest pracownikiem Spółki i nie ma pełnomocnictwa do odbioru korespondencji, co wskazuje na to, że doręczenie decyzji było nieskuteczne i organ I instancji winien ponownie doręczyć decyzję w sposób prawidłowy.

Rozpoznając powyższy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 163 § 1 i § 2 w związku z art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 poz. 613 ze zm., dalej O.p.) odmówiło G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 28 maja 2015 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium stwierdziło, że wniosek strony o przywrócenie terminu nie spełnia wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu określonych w art. 162 § 1 O.p.

Zdaniem Kolegium strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji z dnia 28 maja 2015 r. bezsprzecznie wynika, że decyzję tę odebrał od doręczyciela Poczty Polskiej, B.K. przedstawiający się jako pracownik Spółki oraz dysponujący pieczęcią firmową Spółki G., widniejącą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji. A skoro tak, to w świetle doktryny i ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych doręczenie tej decyzji uznać należy w ocenie Kolegium za dokonane skutecznie w dniu 12 czerwca 2015r. Na poparcie powyższego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych .

Następnie podkreślono, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, E. Iserzon, J. Starościak, Warszawa 1970 r., str. 136). Za takie powody uznaje się np. nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź. Zdaniem Kolegium brak winy strony można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też okoliczności na które powołuje się strona w uzasadnieniu wniosku nie uprawdopodobniają, zdaniem Kolegium, braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W ocenie Kolegium zainteresowana Spółka nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Spółka mogła bowiem dokonać czynności procesowej (sporządzić odwołanie od decyzji organu I instancji w ustawowym terminie).

W dalszej kolejności podkreślono w omawianym postanowieniu, że przywrócenie terminu nie jest możliwe jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub z regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania) ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

W ocenie Kolegium skoro z przedstawionych w sprawie okoliczności faktycznych wynika, że zaskarżona decyzja organu I instancji, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych, została doręczona skutecznie, to przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania okoliczności, mające zdaniem strony uzasadnić nieskuteczność doręczenia decyzji, nie mogą stanowić o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. Sp. z o.o. z siedzibą w N.zarzuciła opisanemu wyżej postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie:

art. 162 § 1 O.p. przez bezzasadną odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania;

art. 151 O.p. przez bezzasadne przyjęcie, że skarżącej, będącej osobą prawną skutecznie doręczono decyzję organu I instancji;

art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym potwierdzenia nadania przesyłki listowej z decyzją organu I instancji;

art. 200a § 1 pkt 2 O.p. poprzez brak przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, pomimo wniosku strony oraz brak przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony Prezesa Zarządu W.K. oraz świadka B. K..

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Spółka otrzymała informację o przesyłce zawierającej decyzję organu I instancji dopiero w dniu 29 czerwca 2015 r. i w tym samym dniu wniosła odwołanie od decyzji. Sama przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została doręczona w sposób nieprawidłowy.

Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999r. sygn. akt I SA/Gd 753/99, Spółka wskazała, że art. 151 O.p. nie precyzuje, komu należy doręczyć pismo, tzn. jakiej osobie fizycznej znajdującej się w siedzibie osoby prawnej lub jednostki nie mającej osobowości prawnej, niemniej nie budzi wątpliwości, że osobą tą nie może być przypadkowo napotkany pracownik, ale musi to być osoba uprawniona do odbioru pism, którą będzie członek organu uprawnionego do reprezentowania ww. podmiotu, ustanowiony pełnomocnik procesowy albo pełnomocnik do doręczeń, względnie pracownik dysponujący pełnomocnictwem do odbioru korespondencji w siedzibie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.

Spółka podniosła, że aby doręczenie można było uznać za skuteczne, istnieć muszą niezbite dowody, iż doręczyciel wykonał obowiązki, jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa. Wszelkie natomiast uchybienia w realizacji tych czynności, w tym uchybienia doręczycieli zewnętrznych (np. poczty), stanowią przeszkodę dla przyjęcia, że doręczenie zostało dokonane. Organ dokonujący doręczenia, który w tym zakresie wyręcza się osobami trzecimi, przejmuje bowiem odpowiedzialność za ich działania na zasadzie ryzyka, przez co fakt, że nie ma on wpływu na działania tych osób (instytucji) nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawidłowości doręczenia.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. odmówiło G. sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 28 maja 2015 r. określającej przedmiotowej spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2015r

Kwestią sporną w sprawie jest to, czy decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona Spółce w dniu 12 czerwca 2015 r, jak twierdzi organ, czy też jej doręczenie było wadliwe, przez co decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, jak podnosi strona skarżąca.

Zgodnie z treścią art. 151 § 1 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela zaprezentowany w orzecznictwie pogląd, że doręczyciel korespondencji podmiotowi określonemu w art. 151 O.p., a więc w szczególności osobom prawnym, do których zalicza się skarżąca Spółka nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. Obowiązkiem jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) jest bowiem takie zorganizowanie odbioru pism, by dokonywała tego osoba upoważniona (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 1997 r. sygn. akt I SA/Po 1829, Lex nr 37900, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2008r. sygn. I SA/Kr 1145/08. publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). A zatem fakt, że dana osoba podjęła się oddania przesyłki, była w siedzibie strony skarżącej i posłużyła się do potwierdzenia odbioru pieczątką firmy (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), przesądza o tym, że osoba ta miała uprawnienie do odbioru korespondencji.

Zaznaczyć należy, że przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie pod tym względem, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji) itp. (E. Iserzon w: Komentarz IV, 1970, s. 124).

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 514/96 (LEX nr 29014) domniemywać należy, iż pracownik dysponujący pieczęcią jednostki i potwierdzający odbiór korespondencji jest osobą upoważnioną do odbioru pism. (podobnie wyrok NSA z dnia 26.10.2012r. sygn. akt II FSK 380/11 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych)

Tym samym nie można zaakceptować stanowiska Spółki, że doręczyciel pocztowy był zobligowany zbadać, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona.

Zauważyć należy, że nawet gdyby pełnomocnictwo uprawniające do odbioru korespondencji zostało okazane, to pracownik Urzędu Pocztowego i tak nie miałby możliwości, czy to faktycznych, czy prawnych, sprawdzenia czy upoważnienie takie jest ważne, czy zostało podpisane przez osobę, która jest uprawniona do reprezentacji Spółki, itp. Trudno też oczekiwać, że doręczyciel korespondencji będzie analizował dokumenty wewnętrzne Spółki.

Dla art. 151 O.p. istotne jest, że przesyłka została nadana na adres właściwej osoby i doręczona osobie uprawnionej pod tym adresem. Jeżeli przesyłkę odebrała osoba nieupoważniona podając, że jest umocowana do tej czynności - wszelkie roszczenia z tytułu niedoręczenia przesyłki jej adresatowi, adresat przesyłki może zgłosić do osoby nieumocowanej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1447/13).

W opinii Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę za osobę uprawnioną do odbioru pism, można uznać każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism. Dla skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 151 O.p. nie jest konieczne wykazanie, że pismo zostało faktycznie przekazane organowi powołanemu do działania w imieniu jednostki organizacyjnej. Zwrócić należy jeszcze raz uwagę, że obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2004 r., FSK 40/04, LEX nr 137872).

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji wynika, że decyzja ta została doręczona na adres Spółki w dniu 12 czerwca 2015 r. Decyzję odebrał pracownik Spółki o nazwisku K., powyższe wynika z adnotacji umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji. Podkreślić należy, że pracownik Spółki potwierdził odbiór przesyłki przybijając na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pieczęć firmową Spółki. Działając zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego trudno przyjąć, by osoba znajdująca się w siedzibie Spółki i dysponująca jej pieczęcią firmową nie była pracownikiem Spółki (by była dla niej osobą obcą).

W konsekwencji doręczenie decyzji organu I instancji w dniu 12 czerwca 2015r. uznać należy, za w pełni prawidłowe i skuteczne. Tym samym także nie można uznać, iż niedotrzymanie przez stronę skarżącą czternastodniowego terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania nastąpiło z niezawinionej i niezależnej od niej przyczyny.

Stwierdzając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Sąd orzekł o oddaleniu skargi zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.