Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1358/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "S." w T. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) czerwca 2018 r., nr (...) w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz Gminnej Spółdzielni "S." w T. kwotę 7417 zł (słownie: siedem tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Gminną Spółdzielnię "S." w T. (dalej: Skarżąca, Strona, Spółdzielnia) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON, dalej: organ) z dnia (...) czerwca 2018 r. znak: (...), nakazująca Gminnej Spółdzielni "S." zwrot w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za styczeń i luty 2008 r.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia (...) marca 2017 r., znak: L.dz. (...) Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wydał decyzję w przedmiocie zwrotu środków PFRON pobranych nienależnie przez stronę - Gminną Spółdzielnię "S." - za okresy sprawozdawcze: styczeń i luty 2008 r. tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne.

Strona pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia (...) marca 2018 r., znak: (...) uchylił decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien przeanalizować sprawę przy uwzględnieniu nowego materiału dowodowego oraz ponownie zwrócić się z pismem do ZUS w celu ustalenia w jakiej wysokości strona zobowiązana była do opłacenia składek na wskazane w treści art. 25a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511), zwanej dalej: ustawą o rehabilitacji.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. PFRON zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwego ze względu na siedzibę wnioskodawcy z prośbą o udzielenie informacji, czy Strona opłaciła (z uwzględnieniem rozliczeń konta płatnika) terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne za okresy: 01-02/2008 za pracowników wymienionych w piśmie. Poproszono o podanie kwot jakie powinny zostać uiszczone, jakie wpłacono oraz w jakim terminie. Ponadto poproszono o wskazanie, czy ewentualne wpłaty dokonane po terminie dotyczą pracowników niepełnosprawnych wymienionych w piśmie.

Pismami z dnia 26 i 27 kwietnia 2018 r. oraz 2 maja 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przekazał informacje na temat uregulowania składek na ubezpieczenia społeczne przez stronę. ZUS wskazał, iż płatnik dokonywał rozliczenia należnych składek w zbiorczej deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA), zaś kwotę składek za poszczególnych ubezpieczonych płatnik wykazywał w imiennych raportach miesięcznych o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach (ZUS RCA) sporządzonych dla tych ubezpieczonych. Ponadto nadmieniono, że na koncie ubezpieczonego nie są ewidencjonowane daty wpłat składek wobec czego uznano, iż składki za pracowników niepełnosprawnych wymienionych w piśmie Funduszu zostały opłacone zgodnie z poniższym rozliczeniem należności płatnika:

• 01/2008 - w pełnej wysokości lecz częściowo po obowiązującym płatnika terminie płatności;

• 02/2008 - w pełnej wysokości lecz częściowo po obowiązującym płatnika terminie płatności.

Składki według stanu na dzień 24 kwietnia 2018 r. zostały opłacone w następujących terminach:

• 01/2008 - w dniach: 14.02.2008 r., 15.04.2008 r., 09.05.2008 r., 30.06.2008 r.;

• 02/2008 - w dniach: 17.03.2008 r., 09.05.2008 r.

Ponadto ZUS wskazał, iż dokonuje rozliczenia konta zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1831). Podstawą dokonania rozliczenia konta są prawidłowo złożone przez płatnika składek dokumenty rozliczeniowe oraz wpłaty, które wpłynęły na konto płatnika. W przypadku złożenia korekt dokumentów rozliczeniowych stan konta może ulec zmianie.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia (...) czerwca 2018 r. znak: (...), nakazał Gminnej Spółdzielni "S." zwrot w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za:

- styczeń 2008 r. w kwocie 49.470,19 zł,

- za okres luty 2008 r. w kwocie 50.547,17 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 25a ust 3 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. Fundusz refunduje pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do zatrudnionych osób niepełnosprawnych:

1) część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od pracownika na ubezpieczenia emerytalne i chorobowe,

2) część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą składce należnej od pracodawcy na ubezpieczenia:

a) emerytalne

b) rentowe

c) wypadkowe

- pod warunkiem terminowego opłacenia przez pracodawcę tych składek w całości.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego podczas prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków PFRON pobranych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okresy: styczeń i luty 2008 r. wykazała, iż Strona opłaciła w całości składki, lecz po obowiązującym płatnika terminie.

Według informacji przekazanych przez ZUS Oddział w S. wynika, że Strona opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne w następujących terminach:

- 01/2008 - w dniach: 14.02.2008 r., 15.04.2008 r., 09.05.2008 r., 30.06.2008 r.;

- 02/2008 - w dniach: 17.03.2008 r., 09.05.2008 r.

ZUS wskazał, że na koncie ubezpieczonego nie są ewidencjonowane daty wpłat składek wobec czego ZUS uznał, iż składki za pracowników niepełnosprawnych zostały uregulowane ww. terminach. Ponadto ZUS wskazał, iż dokonuje rozliczenia konta zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podstawą dokonania rozliczenia konta są prawidłowo złożone przez płatnika składek dokumenty rozliczeniowe oraz wpłaty, które wpłynęły na konto płatnika. W przypadku złożenia korekt dokumentów rozliczeniowych stan konta może ulec zmianie.

Ponadto organ zaznaczył, iż informacje przekazane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stanowią dowód w postaci dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności dokumentu) oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, wobec czego staje się najbardziej wiarogodnym środkiem dowodowym.

W związku z powyższym PFRON stwierdził, iż Strona skarżąca pobrała nienależnie środki tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne pracowników niepełnosprawnych, za okresy sprawozdawcze w PFRON styczeń 2008 r oraz luty 2008 r. w kwocie 100.017,36 zł , na tę kwotę składają się kwoty należności głównych wskazane w sentencji decyzji.

Wskazano też, iż zgodnie z treścią art. 25d ust. 1 ustawy o rehabilitacji Prezes Zarządu Funduszu może przeprowadzać kontrole wnioskodawcy w zakresie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli nieprawidłowości, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconej refundacji składek na ubezpieczenia społeczne w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych jeżeli refundacja składek została wypłacona wnioskodawcy w wysokości wyższej od należnej, wnioskodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty refundacji oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia. Wobec powyższego Skarżąca strona zobowiązana jest do dokonania stosownych korekt wniosków w Systemie Obsługi Dofinansowań i Refundacji oraz zwrotu środków zgodnie z sentencją niniejszej decyzji.

Na powyższą decyzję Gminna Spółdzielnia "S." w T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego:

1) przepisu art. 25a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r.) przez żądanie zwrotu refundacji składek na ubezpieczenia społeczne, które zostały opłacone terminowo i w całości,

2) przepisu art.25d ust. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez wydanie decyzji nakazującej zwrot wypłaconej refundacji w zakresie wykraczającym poza zakres stwierdzonych nieprawidłowości w wyniku kontroli,

3) przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, jednostronny i błędny z całkowitym pominięciem wyjaśnień udzielanych przez Skarżącą, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, a także brak w uzasadnieniu faktycznym wskazania przyczyn dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez Stronę organ odmówił wiarygodności oraz poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów.

Skarżąca podniosła, że Strona jako pracodawca zadeklarował składki na ubezpieczenia społeczne za styczeń 2008 r. w następującej wysokości:

- składki na ubezpieczenie społeczne: kwota 55.265,23 zł (dowód: deklaracja ZUS P DRA 01.01.2008, poz.VI.02), zapłacona w pełnej wysokości 14.02.2008 r., tj. w obowiązującym terminie płatności (dowód: zaświadczenie z Banku z dnia 13.05.2016 r.),

- składki na ubezpieczenie zdrowotne: kwota 15.727,60 zł, (dowód: deklaracja ZUS P DRA 01.01.2008, poz.VII.04), zapłacona w pełnej wysokości 14.02.2008 r., tj. w obowiązującym terminie płatności (dowód: zaświadczenie z Banku z dnia 13.05.2016 r.),

- składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: kwota 4.821,68 zł, (dowód: deklaracja ZUS P DRA 01.01.2008, poz.VIII.03), zapłacona w pełnej wysokości 14.02.2008 r., tj. w obowiązującym terminie płatności (dowód: zaświadczenie z Banku z dnia 13.05.2016 r.).

Uwzględniając ww. terminowo zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 55.265,23 zł, pracodawca wystąpił do PFRON o refundację składek zapłaconych od zatrudnionych osób niepełnosprawnych w wysokości 49.470,19 zł, a wniosek został przez PFRON rozpatrzony pozytywnie i refundacja została wypłacona.

Następnie pracodawca zadeklarował składki na ubezpieczenia społeczne za luty 2008 r. w następującej wysokości:

- składki na ubezpieczenie społeczne: kwota 55.191,06 zł (dowód: deklaracja ZUS P DRA 01.02.2008, poz.VI.02), zapłacona w pełnej wysokości 17.03.2008 r., tj. w obowiązującym terminie płatności, gdyż 15.03.2008 r. wypadał w sobotę (dowód: zaświadczenie z Banku z dnia 13.05.2016 r.),

- składki na ubezpieczenie zdrowotne: kwota 15.886,80 zł (dowód: deklaracja ZUS P DRA 01.02.2008, poz.VII.04), zapłacona w pełnej wysokości 17.03.2008 r., tj. w obowiązującym terminie płatności, gdyż 15.03.2008 r. wypadał w sobotę (dowód: zaświadczenie z Banku z dnia 13.05.2016 r.),

- składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: kwota 4.845,28 zł, (dowód: deklaracja ZUS P DRA 01.02.2008, poz.VIII.03), zapłacona w pełnej wysokości 17.03.2008 r., tj. w obowiązującym terminie płatności, gdyż 15.03.2008 r. wypadał w sobotę (dowód: zaświadczenie z Banku z dnia 13.05.2016 r.).

Uwzględniając ww. terminowo zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 55.191,06 zł, pracodawca wystąpił do PFRON o refundację składek zapłaconych od zatrudnionych osób niepełnosprawnych w wysokości 50.547,17 zł, a wniosek został przez PFRON rozpatrzony pozytywnie i refundacja została wypłacona.

Następnie w dniach 17 i 30 kwietnia 2008 r. pracodawca dokonał korekt złożonych dokumentów w odniesieniu do pracownika nie będącego osobą niepełnosprawną – R. O., który przebywał w styczniu 2008 r. na zwolnieniu lekarskim. Korekta została dokonana w ten sposób, że po wykazaniu w pierwotnym raporcie 01 jako płatnika zwolnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (kod 313 - zasiłek chorobowy) Spółdzielnia wypłaconą pracownikowi kwotę odliczyła od składek, a w raporcie korygującym 02 jako płatnik zwolnienia (kod 331 - wynagrodzenie chorobowe płatne ze środków pracodawcy) wykazany został pracodawca. W związku z zamianą zasiłku chorobowego na wynagrodzenie chorobowe, Spółdzielnia zwróciła do ZUS kwotę, którą wcześniej odliczyła. Kwota na raportach 01 i 02 jest zatem taka sama, zmienił się tylko kod zwolnienia. Taka sama sytuacja miała miejsce w lutym 2008 r. Kwoty składek nie uległy więc zmianie, ale zmienił się kod ubezpieczenia, co spowodowało konieczność dopłaty składek dotyczących tego pracownika, gdyż płatnikiem w części składek nie był ZUS, ale pracodawca. Powyższa zmiana nie wpłynęła na wysokość zapłaconych składek, o refundację których ubiegał się pracodawca.

Powyższe kwoty wynikające z korekt zostały wpłacone do ZUS w następujących terminach: kwota 659,68 zł - dotycząca korekty za styczeń 2008 r, zapłacona została 9 maja 2008 r,, kwota - 20,95 zł zapłacona 30 czerwca 2008 r. i stanowiła odsetki od ww. kwoty 659,68 zł., a kwota 42,56 zł - dotycząca lutego 2008 r. zapłacona została 9 maja 2008 r.

W ocenie Skarżącej po pozornie przeprowadzonym postępowaniu - na podstawie informacji uzyskanych od ZUS - decyzją z dnia 27 marca 2017 r. Prezes Zarządu PFRON uznał, że wpłata powyższych kwot przez pracodawcę stanowi negatywną przesłankę w zakresie ubiegania się o refundację składek za styczeń i luty 2008 r., ze względu na fakt, że pracodawca zapłacił składki na ubezpieczenia społeczne za ten okres w całości, ale po terminie ich płatności. Organ pominął fakt, iż dopłacone w maju 2008 r. składki nie stanowiły przedmiotu wniosku o refundację pracodawcy za styczeń i luty 2008 r. i dotyczyły osoby, nie będącej osobą niepełnosprawną i nakazał zwrot całej refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za styczeń i luty 2008 r. w kwocie 100.017,36 zł.

Dodatkowo Strona wskazała, że ze względu na powyższe uchybienia, organ II instancji, tj. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia (...) marca 2018 r. uchylił decyzję Prezesa Zarządu PFRON nakazując rozpatrzenie materiału dowodowego z uwzględnieniem dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez Stronę oraz dokonaniem ustalenia, czy wpłaty dokonane po terminie dotyczą pracowników niepełnosprawnych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia terminowego opłacenia przez Skarżącą składek na ubezpieczenia społeczne za niektóre miesiące 2008 r. Zaskarżoną decyzją Prezes PFRON nakazał Stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za okresy sprawozdawcze styczeń i luty 2008 r.

W ocenie Sądu zasadne są podnoszone przez Stronę skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z treścią 25a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) dalej jako "ustawa o rehabilitacji", "ustawa" - w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. - Fundusz refunduje pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do zatrudnionych osób niepełnosprawnych:

1) część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od pracownika na ubezpieczenia emerytalne i chorobowe,

2) część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadającą składce należnej od pracodawcy na ubezpieczenia:

a) emerytalne,

b) rentowe,

c) wypadkowe,

- pod warunkiem terminowego opłacenia przez pracodawcę tych składek w całości.

Ustawą z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 986), wprowadzono art. 26a ust. 1a1 ust. 3 ustawy o rehabilitacji umożliwiający pracodawcy uzyskanie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nawet w sytuacji poniesienia przez pracodawcę kosztów płacy z 14 - dniowym uchybieniem terminowi płatności. Ustawa nowelizująca nie zawierała wyraźnych przepisów intertemporalnych, co w ocenie Sądu powoduje możliwość zastosowania tego przepisu także do należności z tytułu refundacji składek objętych zaskarżoną decyzją.

Biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji PFRON nie uważa, aby przepis art. 26a ust. 1a1 ust. 3 ustawy o rehabilitacji mógł znaleźć zastosowanie do należności za okresy sprawozdawcze sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej w sprawach dotyczących zwrotu dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz refundacji składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych prowadzących działalność gospodarczą.

Zdaniem Sądu takie stanowisko organu jest wadliwe.

Zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji w aktualnym brzmieniu (przepis art. 2 pkt 4a dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 237, poz. 1652) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2009 r.), ilekroć w ustawie jest mowa o kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Oznacza to, że pojęcie "kosztów płacy" użyte w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w obecnie obowiązującym brzmieniu ustawy o rehabilitacji należy rozumieć zarówno koszt wynagrodzenia pracownika - obejmującego kwotę wynagrodzenia wypłaconego bezpośrednio pracownikowi, jak również kwoty zaliczek na podatek dochodowy od tego wynagrodzenia odprowadzonych do urzędu skarbowego przez pracodawcę jako płatnika, kwoty składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne potrąconych z wynagrodzenia pracownika, a także kwoty składek wypłacanych z własnych środków pracodawcy na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy czy Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (patrz: M. Włodarczyk (red.) Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, komentarz do art, 26a, Lex/el). Z informacji udzielanych przez sam PFRON wynika, że w ramach dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych PFRON pracodawca może ubiegać się o dofinansowanie do poniesionych na pracowników niepełnosprawnych kosztów płacy, a przez koszty te należy rozumieć: 1) wynagrodzenie brutto,

2) finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczane od tego wynagrodzenia,

3) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (patrz oficjalna strona PFRON : https://www.pfron.org.pl/pracodawcy/dofinansowanie-wynagrodzen/najczesciej-zadawane-pytania-faq/ ).

Nie można się zatem zgodzić ze stwierdzeniem, że od chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej, refundacja składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych nie występuje już na gruncie ustawy o rehabilitacji. Refundacja składek na ubezpieczenie społeczne pracowników niepełnosprawnych nadal przysługuje w ramach dofinansowania do wynagrodzeń tych pracowników. W konsekwencji wskazane w przepisie art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji odrębne przepisy określające koszty płacy, to m.in. przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (składki na ubezpieczenia społeczne). Zastosowanie wskazanej regulacji także do refundacji składek na ubezpieczenie społeczne potwierdzone w uzasadnieniu do kolejnej ustawy nowelizującej - z dnia 6 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej, w którym w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wskazano, że w przypadku pracodawców koszty płacy - w tym obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne poniesione z opóźnieniem nie dłuższym niż 14 dni w stosunku do obowiązujących terminów, nie powodują utraty uprawnienia do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

W ocenie Sądu gdyby ustawodawca chciał ograniczyć możliwość zastosowania art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji tylko do uchybienia płatności wynagrodzeń wypłacanym bezpośrednio pracownikom, to posłużyłby się pojęciem wynagrodzenia netto albo chociaż samym pojęciem "wynagrodzenia", tak jak na przykład w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a nie ogólnym pojęciem "kosztów płacy". Co więcej, kwota miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika jest ściśle powiązana z kosztami płacy i nie może przekroczyć 90 % faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznie kosztów płacy (przy czym, co istotne w przepisie tym nie mówi się o poniesieniu tych kosztów terminowo w całości).

Regulacja zwalniająca od sankcji za uchybienia w terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne nieprzekraczające 14 dni, powinna znaleźć w sprawie zastosowanie w pierwszej kolejności ze względu na brzmienie przepisów intertemporalnych ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji. Art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, dopuszczający możliwość 14 dniowego uchybienia terminu płatności, został wprowadzony ustawą z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Art. 8 ustawy zmieniającej stanowi, że za wyjątkami określonymi w ustawie - niedotyczącymi wprowadzanego 26a ust. 1a1 pkt 3 - ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wskazać należy, że w polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania wprost. "Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. w sprawie K 30/06 OTK-A 2006 nr 10, poz. 149.). Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w innym judykacie: zasada bezpośredniego działania nowej ustawy "polega [...] na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa. Zasada ta umożliwia ustawodawcy dokonanie szybkiej zmiany prawa i potraktowanie stosunków prawnych danego rodzaju jednakowo według nowych norm prawnych przy założeniu, że nowe prawo odpowiada lepiej nowym warunkom jego obowiązywania niż prawo uchylane" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 marca 1993 r., sygn. akt K 9/92). Zatem jeżeli w ustawie brak jest wyraźnych i szczególnych przepisów przejściowych, ustawę tę stosuje się od dnia jej wejścia w życie wprost i bezpośrednio do wszystkich stanów prawnych objętych jej zakresem podmiotowym i przedmiotowym. Innymi słowy, uniemożliwia to stosowanie innych przepisów, niż przepisy nowe (przepisy w brzmieniu nadanym nowelizacją),

Oczywiście w sytuacji, w której sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania nowej ustawy zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które - przynajmniej z założenia - powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki społeczne. To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, przy uwzględnieniu jednocześnie skutków z nich wynikających. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Tak rozumianą retroaktywność odróżnia się od retrospektywności prawa, która występuje wówczas, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", "ciągłym", takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały przed rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 5 listopada 1986 roku U 5/86 OTK 1986 poz. 1, z 28 maja 1986 roku U 1/86 OTK 1986 poz. 2). W realiach sprawy mamy do czynienia z takim właśnie zdarzeniem, relacją publiczno-prawną wciąż "otwartą". Dzieje się tak, ponieważ do czasu zainicjowania niniejszego postępowania, co miało miejsce po latach od udzielenia refundacji, wcześniej – pod rządami dawnej regulacji - nie została zweryfikowana jej zasadność. Oczywiste przy tym jest, że nowa regulacja jest z woli ustawodawcy dla Strony korzystniejsza. Z uwagi na w istocie sankcyjny charakter prowadzonego obecnie postępowania nie możemy zatem tracić z pola widzenia zasady stosowania ustawy dla Skarżącej względniejszej (korzystniejszej), którą w realiach sprawy jest nowe prawo.

Zastosowaniu nowej ustawy nie sprzeciwiają się w realiach sprawy w szczególności względy natury aksjologicznej.

Za wyrokiem NSA z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 1425/15; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl) stwierdzić wypada, że jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego z "art. 178 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji wynika, że obowiązkiem sądów jest interpretowanie przepisów ustaw, zatem nie mogą poprzestać na dosłownym odczytaniu ich treści, gdyż zobowiązane są do nadania im takiego znaczenia, aby rezultat wykładni był zgodny z zasadami przewidzianymi w Konstytucji i prawie międzynarodowym, wiążącym Polskę, oraz z ich aksjologicznym uzasadnieniem. Odwołanie do tego kontekstu również stanowi bezpośrednie stosowanie Konstytucji w rozumieniu art. 8 ust. 2. Konsekwentnie, jeżeli treść przepisu ustalona na podstawie dyrektyw I stopnia (językowej, systemowej i celowościowej) jest rozbieżna lub budzi wątpliwości co do zgodności z aktualną aksjologią, sądy powinny stosować generalne dyrektywy wykładni, stanowiące metanormy II stopnia" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt V CSK 455/15, publ, LEX nr 1994408). W tym kontekście należy nawiązać do ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską międzynarodowych uregulowań prawnych dotyczących praw osób niepełnosprawnych. Szczególną rolę odgrywa tu Konwencja Nr 159 MOP dotycząca rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia osób niepełnosprawnych z dnia 20 czerwca 1983 r. (Dz. U. z 2005, Nr 43, poz. 412), której celem jest zapobieganie wykluczeniu społecznemu osób niepełnosprawnych przez prowadzenie odpowiedniej polityki ukierunkowanej na rehabilitacje zawodową (patrz: K. Ślebzak [w: red.] M. Safian, L. Bosek, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1-86, Warszawa 2016, s. 1566). Należy zaznaczyć, że celem rehabilitacji zawodowej powinno być umożliwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia, awansu zawodowego, aby w ten sposób ułatwić jej włączenie się lub ponowne włączenie się do społeczeństwa (art. 1 tej konwencji). Istotne znaczenie dla aksjologicznego uzasadnienia omawianej wykładni ma również Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych z dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1169), w której Polska zobowiązała się do popierania możliwości zatrudnienia i rozwoju zawodowego osób niepełnosprawnych na rynku pracy oraz pomocy w znalezieniu, uzyskaniu i utrzymaniu zatrudnienia (art. 27 Konwencji) (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 362/18; dostępny tamże).

Tymczasem w sytuacji zobowiązania pracodawcy, po latach od udzielenia refundacji, do jej zwrotu wraz z odsetkami, dojść może do takiej zmiany jego sytuacji ekonomicznej, że jej skutkiem może stać się likwidacja miejsca pracy osoby niepełnosprawnej. Utrzymanie zatrudnienia takich osób stanowi zaś międzynarodowe zobowiązanie Rzeczpospolitej Polskiej. Taki ewentualny skutek decyzji takiej, jak kontrolowana, byłby w oczywisty sposób niepożądany.

Dokonując oceny treści art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji i wskazanych tam "kosztów płacy" należy stwierdzić, iż oznaczają one wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Trzeba przy tym wspomnieć, że ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którą m. in. wprowadzono ten przepis, dostosowała przepisy regulujące instrumenty pomocy dla pracodawców do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. WE L z 9 sierpnia 2008 r., nr 214, s. 3 ze zm., dalej rozporządzenie 800/2008).

Nowe rozporządzenie Komisji przewiduje między innymi możliwość subsydiowania zatrudnienia osób niepełnosprawnych do wysokości 75 % kosztów płacy oraz możliwość rekompensaty poniesionych przez przedsiębiorcę dodatkowych kosztów zatrudniania osób niepełnosprawnych w wysokości pokrywającej te koszty. W związku z powyższym niezbędne jest wprowadzenie zmian do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) polegających na

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

Sąd w tym miejscu pragnie wskazać, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 41 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 kosztami kwalifikowalnymi są koszty płacy za cały okres zatrudniania pracownika niepełnosprawnego. Podobnie obecnie obowiązujący art. 33 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. U. UE L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 651/2014) wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.

Zasadnie zatem Strona skarżąca stwierdza, że nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów koszty płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem.

Sąd wyjaśnia, że rola Prezesa PFRON jest ograniczona do kontroli działalności pracodawcy w zakresie odnoszącym się tylko do osób niepełnosprawnych, a nie w całej rozciągłości, która nie ma wpływu na wynagrodzenie osób niepełnosprawnych. W wypadku, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to niepokrywania kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie może oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, a jedynie w takim wypadku jest zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji) (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1511/18; dostępny tamże).

Dlatego też w ocenie Sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 25a ust. 3 3 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Organ takiego ustalenia w sprawie jednak nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji, czym - w ocenie Sądu – naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes obywateli. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie sądu stanowiło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo trzeba wskazać, że istotnie z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych (a nie wszystkich pracowników) ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in, kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje (patrz: cyt. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2019 r.).

Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ kilkakrotnie zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji, czy Skarżąca strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za sporne miesiące. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że Strona za wskazane miesiące opłaciła, bądź opłaciła po wymaganym terminie należności składkowe (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych). Sąd stwierdza, że istotnie dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie przez gospodarza postępowania, w tym wypadku przez Prezesa PFRON i w wypadku, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, albo też temu dowodowi przeczą inne dowody, także z dokumentów (np. przedstawione przez stronę postępowania), to organ winien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji.

Strona skarżąca konsekwentnie w sprawie wskazuje, że pracodawca dokonał korekt złożonych dokumentów w odniesieniu do pracownika nie będącego osobą niepełnosprawną – tj. R.O., który przebywał w styczniu 2008 r. na zwolnieniu lekarskim, nie dotyczyły zaś pracowników niepełnosprawnych, na których uzyskano dofinansowania za sporne okresy sprawozdawcze, za których to nie dokonywała korekt imiennych miesięcznych raportów rozliczeniowych, a co za tym idzie nie dokonywała płatności kosztów płac w postaci składek na odpowiednie fundusze ZUS po terminach za pracowników niepełnosprawnych.

W tym zakresie w toku postępowania przedłożyła szereg dokumentów : deklaracje ZUS DRA wraz ze złożonymi do nich korektami; imienne, miesięczne raporty rozliczeniowe za pracowników niepełnosprawnych, na których uzyskano dofinansowania za sporne okresy rozliczeniowe; informacje INF-D-P oraz bankowe potwierdzenia dokonania zapłaty składek na odpowiednie fundusze ZUS za sporne okresy rozliczeniowe.

Organ rozpoznając sprawę zupełnie pominął te dokumenty i oparł się jedynie na informacjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony Sądu (a także uniemożliwiający polemikę ze strony Skarżącej). W zaskarżonej decyzji tego zabrakło. Zabrakło konkretnych danych odnoszących się do konkretnych niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżąca spółka (pracodawca) nie pokryła kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Innymi słowy organ winien uzyskać dowód i go przedstawić w decyzji wskazujący, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, do wynagrodzenia której zostało przez PFRON wypłacone dofinansowanie.

Organ także, zgodnie z obowiązującym zasadami prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji, powinien odnieść się do wyjaśnień Strony skarżącej i przedstawianych przez nią dowodów, które w ocenie Skarżącej prowadzą do zupełnie odmiennych ustaleń.

Skoro Skarżąca strona wskazuje i załącza dowody, które w jej ocenie potwierdzają, że w pierwotnym terminie uregulowała całość należności składkowych wynikający ze złożonych deklaracji i po okresie sprawozdawczym nie korygowała deklaracji w stosunku do osób niepełnosprawnych, to rolą organu będzie jednoznaczne ustalenie i przedstawienie stanowiska w decyzji, dlaczego w ocenie organu Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia kwot wskazanych w zaskarżonej decyzji.

Organ w zaskarżonej decyzji nie podał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności dowodom składanym przez Stronę. W uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do dowodów złożonych przez Stronę skarżącą, w uzasadnieniu brak jest stanowiska organu co do tych dokumentów. Sąd podkreśla, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiły podstawę podjęcia decyzji.

Dokonywana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji obejmuje oprócz zbadania, czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego, także zbadanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Realizacja tego obowiązku obejmuje m.in. obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności, z którymi przepisy wiążą określone skutki prawne.

Powyższe pozwoli na kontrolę przez Sąd przyjętego stanowiska, a także umożliwi Skarżącej stronie polemikę z ustaleniami organu. Natomiast wobec braku takich ustaleń i przedstawienia ich w decyzji, a także wobec nieprawidłowej wykładni pojęcia "kosztów płacy" - w świetle powoływanego wyżej art. 2 ust. 4a w zw. z art. 25a ust. 3 ustawy o rehabilitacji - Sąd nie jest w stanie dokonać kontroli zaskarżonej decyzji.

Należy przy tym podkreślić, że Sąd - rozpoznając niniejszą sprawę - przyjął, iż organ w decyzji zastosował nieprawidłową wykładnię wskazywanych przepisów ustawy o rehabilitacji.

Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu w sprawie organ naruszył przepisy materialne tj. art. 25a ust. 3 w zw. z treścią art. 26a ust. 1a1 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, a także naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy przy tym wskazać, że organ naruszył również treść art. 138 § 2 i § 2a k.p.a., gdyż nie zastosował się do wykładni organu odwoławczego tj. wykładni dokonanej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia (...) marca 2018 r., znak: (...), którą to decyzją Minister uchylił decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien przeanalizować sprawę przy uwzględnieniu nowego materiału dowodowego oraz ponownie zwrócić się z pismem do ZUS w celu ustalenia w jakiej wysokości strona zobowiązana była do opłacenia składek na wskazane w treści art. 25a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wskazanej w wyroku wykładni prawa materialnego i zastosuje ustawę nową, korzystniejszą dla Strony. W tym kontekście dokona ustaleń związanych z uiszczeniem przez Skarżącą miesięcznych kosztów płacy z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 ustawy o pkt 3 ustawy o rehabilitacji i w razie potrzeby wyda stosowną decyzję. Organ weźmie również pod uwagę wskazaną ocenę związaną z interpretacją pojęcia "koszty płacy", odniesie się także do stawianych przez Stronę skarżącą zarzutów i złożonych dokumentów.

Prezes PFRON winien także rozważyć kwestię możliwości wydania decyzji merytorycznej z uwagi na bieg terminu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 7.417,00 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (2.000,00 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego (5.400,00 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).