Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1038/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA-del. Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie: NSA-del. Piotr Lechowski WSA Halina Jakubiec Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2004r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 31maja 2001r Nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2000 r w Oddziale Celnym w [...] K. S. dokonał zgłoszenia samochodu osobowego marki [...], uszkodzonego , przywiezionego z Francji - do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Do zgłoszenia celnego na dokumencie SAD E13 [...] skarżący dołączył m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] 2000 r opiewającą na kwotę [...] FRF.

Organ celny pismem z dnia [...] 2000 r wezwał skarżącego do przedstawienia opinii technicznej uprawnionego rzeczoznawcy określającej stopień uszkodzeń i braków , rok produkcji i numer nadwozia przedmiotowego pojazdu wraz z dokumentacją fotograficzną. Żądana ekspertyza stanu technicznego pojazdu została przedłożona organowi celnemu w tym samym dniu .

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] , po uprzednim wszczęciu postępowania z urzędu , decyzją z dnia [...] 2000 r :

1. uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe

2. określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł

3. wymierzył opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł

4. objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że w wyniku weryfikacji celnej przedmiotowego zgłoszenia ,w tym po dokonanej kalkulacji , stwierdzono , że wartość towaru na fakturze przedłożonej przy w/w zgłoszeniu celnym nie jest wiarygodna i działając na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117) zakwestionował wartość celną pojazdu mając na uwadze wynik rewizji i dane zawarte w dokumentach .

Do obliczenia wartości celnej organ celny przyjął wartość nieuszkodzonego pojazdu na rynku polskim w wysokości [...] zł , posiłkując się przedłożoną opinią techniczną , a następnie kwotę tę pomniejszono z tytułu uszkodzenia, braków i przebiegu - o 10% , o zwyczajowy zysk - w wysokości 10% , o podatek od towarów i usług tj. o 22% , o podatek akcyzowy w wysokości 6,4% oraz o cło w wysokości 35%. Wartość celną ustalono w kwocie [...] zł tj. [...]FRF. Kwotę długu celnego obliczono przy zastopowaniu stawki 10% min. [...] EUR tj. w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się z oceną dokonaną przez organ celny , iż przedłożona faktura jest dokumentem

niewiarygodnym. Nie zgodził się również z żądaniem organu celnego przedstawienia opinii rzeczoznawcy na jego koszt. Zdaniem skarżącego organ celny nie jest uprawniony do określania marży handlowej , a ponadto nieprawidłowo zastosował stawkę celną 35% , skoro cło zostało obliczone według stawki minimalnej .

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 31 maja 2001 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził, że organy celne są uprawnione na mocy art.23 § 7 Kodeksu celnego do zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określania wartości celnej. Dokument służący do określenia wartości celnej towaru nie będzie wiarygodny w sytuacji , gdy podana w nim cena transakcyjna nie odzwierciedla rzeczywistej wartości importowanego towaru.

W ocenie organu odwoławczego , cena transakcyjna podana w dokumentach przez skarżącego została zaniżona , dlatego Dyrektor Urzędu Celnego w [...] mógł odmówić przyjęcia tej ceny za podstawę wymiaru należności celnych. Wartość celna importowanych uszkodzonych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o metodę określoną w art.29 kodeksu celnego .

W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł, organ celny I instancji zasadnie zakwestionował wiarygodność faktury i zasadnie zastosował art.29 Kodeksu celnego do ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu.

Odnośnie wysokości zwyczajowego zysku to organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskazany upust cenowy jest wypadkową wielu czynników kształtujących średnią cenę danego pojazdu na polskim rynku i dlatego nie może być rozpatrywany jedynie w aspekcie opłacalności z punktu widzenia konkretnego importera. Przyjęta wysokość zwyczajowego zysku - 10% - jest również zaakceptowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odpowiadając na zarzut dotyczący zastosowanej stawki celnej Prezes Głównego Urzędu Ceł podniósł, że zastosowanie do obliczenia wartości celnej importowanych używanych , czy powypadkowych pojazdów stawki celnej autonomicznej w wysokości 35% pozwala organom celnym przy ustalaniu tzw. " wartości bazowej" pojazdu na jednakowe traktowanie wszystkich podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranica. Jest to - w ocenie organu odwoławczego - najkorzystniejsze dla tych podmiotów.

Żądanie przedstawienia opinii technicznej przez importerów służy -zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł - indywidualizacji towaru celnego i następnie prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. Jeżeli dokonana ocena techniczna potwierdzi zaniżenie wartości towaru podanej w załączonych do zgłoszenia celnego dokumentach , zasadnym jest - na mocy art.71 § 4 Kodeksu celnego , obciążenie strony powstałymi z tego tytułu kosztami.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty , iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności przedłożonej faktury i ustalania wartości celnej pojazdu metodą zastępczą.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy , że podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art.23§1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. To jest zasada. Przepis ten doznaje jednak pewnych ograniczeń wynikających z art.23 § 7 , który stanowi , że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolity jest pogląd , że art.23 § 7 Kodeksu celnego upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej.

W rozpatrywanej sprawie ograny celne nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentów stwierdzających wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu zakwestionowały wartość celną tego pojazdu. Dyrektor Urzędu Celnego podniósł , iż zakwestionował zadeklarowaną cenę mając na uwadze wynik rewizji i dane zawarte w dokumentach nie wyjaśniając , jakie rozbieżności zadecydowały o zastosowaniu art.23 § 7 Kodeksu celnego. Z kolei Prezes Głównego Urzędu Ceł zarzucił, iż cena podana przez skarżącego była zaniżona , także nie wskazując jakie ceny były przedmiotem porównania. W związku z powyższym twierdzenie o zaniżeniu ceny zadeklarowanej przez skarżącego należy uznać za niewyjaśnione i nie udowodnione.

Stanowisko organów celnych jest nie zgodne z przytoczonym wyżej art.23 § l Kodeksu celnego , zgodnie z którym wartością celną jest cena faktycznie zapłacona lub należna , a nie jakaś abstrakcyjna cena, czy cena rynkowa. Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi zastrzeżenia . Prezes Głównego Urzędu Ceł utożsamia wartość celną towaru z jego wartością rzeczywistą , którą miałaby być wartością rynkową. Z akt sprawy wynika . że cena samochodu wskazana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze była zaniżona z tego powodu . że różniła się ona od ceny ustalonej w oparciu o opinię techniczną.

Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy . A zatem w pierwszej kolejności materiałem porównawczym będą ceny zagraniczne . Podkreślić należy , że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd , że kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu ( wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r , syg.akt I SA/Łd 14/00 , ONSA 2002,Nr 2, poz.76 ).

Weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji , aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod wskazanych w Kodeksie celnym. Rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego , jednak należy podkreślić , że sama rozbieżność z cenami na rynku eksportera nie zawsze przesądza o niewiarygodności deklarowanej ceny . Rzeczą powszechnie wiadomą jest , że na tym samym rynku nie wykluczone jest oferowanie różnych cen przez różnych kontrahentów , a nawet różnych cen przez tego samego kontrahenta w zależności od warunków danej transakcji dotyczących np. warunków płatności . Wartość transakcyjna towaru zależy od wielu czynników związanych z konkretną transakcją.

W związku z powyższym organ celny zobligowany jest do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania i wyjaśnienia wszystkich

istotnych okoliczności transakcji. Dopiero wtedy , gdy organ celny stwierdzi, że istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru ustala tę wartość w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego.

Kolejność stosowania tych metod nie jest dowolna i organ celny zobligowany jest do rozważenia możliwości zastosowania konkretnej metody według kolejności określonej w tych przepisach mając na uwadze całokształt okoliczności danej sprawy.

Uznając , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § l pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) -orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.