Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 898/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 119 par. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A S. A. w G. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej w marcu 2014 r. kontroli Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. (dalej "organ") w nakazie z dnia [...]r. zawarł 16 decyzji, mocą których nakazał Przedsiębiorstwu A S.A. (dalej "spółka" lub "skarżący") niezwłoczne wypłacenie pracownikom należnych wynagrodzeń, odpowiednio, w łącznej wysokości, za: luty 2012 r. - 6.475,05 zł, listopad 2012 r. - 4.295,96 zł, grudzień 2012 r. - 6.762,48 zł, styczeń 2013 r. - 6.587,83 zł, luty 2013 r. - 5.809,66 zł, marzec 2013 r. - 4.516,59 zł, kwiecień 2013 r. - 27.982,18 zł, maj 2013 r. – 53.996,26 zł, czerwiec 2013 r. – 54.992,50 zł, lipiec 2013 r. – 48.669,83 zł, sierpień 2013 r. – 50.374,05 zł, październik 2013 r. – 50.055,48 zł, listopad 2013 r. – 28.102,54 zł, grudzień 2013 r. – 49.103,14 zł, styczeń 2014 r. – 51.258,09 zł, luty 2014 r. – 50.110,35 zł. Decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Ponowna kontrola w lipcu 2014 r. wykazała, że zdecydowana większość należnych pracownikom wynagrodzeń nie została wypłacona i w dniu [...]r. organ skierował do spółki upomnienie nr [...], wystawione w trybie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599, dalej "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna"), które doręczono w tym samym dniu. Kolejna kontrola, w grudniu 2014 r. wykazała, że znaczna większość należnych pracownikom wynagrodzeń nadal nie została wypłacona. W wyniku tych ustaleń wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...]r., a postanowieniem z tego samego dnia organ nałożył na spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000,00 zł. Ze względu na niewykonanie obowiązku w wyznaczonym terminie postanowieniem z dnia [...]r. organ nałożył na spółkę kolejną grzywnę w celu przymuszenia, w tej samej wysokości. W obydwu postanowieniach pouczono, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Postanowienia zostały utrzymane w mocy przez Okręgowego Inspektora Pracy w K., odpowiednio postanowieniami z dnia [...]r. i z dnia [...]r. Wystawiono w stosunku do tych należności (grzywien w celu przymuszenia) tytuły wykonawcze.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy egzekucyjnej nałożył na spółkę po raz trzeci grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 3.000,00 zł wzywając do jej uiszczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia; nadto wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...]r. wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. W uzasadnieniu syntetycznie przybliżył okoliczności związane z wystawieniem nakazu z dnia [...]r. oraz przebieg postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że pomimo zastosowanych środków egzekucyjnych obowiązek nie został wykonany i nałożenie kolejnej grzywny stało się uzasadnione. Argumentując w zakresie wysokości nałożonej grzywny wskazał, że inspektor pracy miał na uwadze kwoty zobowiązań spółki w stosunku do pracowników oraz fakt, że niewykonane decyzje dotyczą świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy za okres od lutego 2012 r. do lutego 2014 r. Akcentował okoliczność, że nałożona grzywna mieści się w granicach ustawowych i została ustalona z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 121 ustawy egzekucyjnej; ma stanowić skuteczny bodziec do wykonania egzekwowanych obowiązków. Poinformował też o regulacji zawartej w art. 125 § 1 u.p.e.a.

W zażaleniu na to postanowienie spółka wskazała, że realizacja obowiązków wynikających z decyzji organu jest opóźniona nie ze względu na celowe działanie, lecz wynika z sytuacji finansowej podmiotu. Spółka systematycznie, w miarę możliwości reguluje zaległe zobowiązania wobec pracowników. Z uwagi na zajęcia rachunków bankowych - w związku z prowadzonymi wobec spółki zajęciami komorniczymi, dotyczącymi między innymi należności pracowniczych, spółka ma ograniczoną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym uzyskiwania dochodów pozwalających na spłatę zadłużenia; nie ma też swobody w dysponowaniu środkami na rachunkach bankowych. Spółka przedłożyła plik dokumentów w celu potwierdzenia częściowej zapłaty zaległych wynagrodzeń oraz zajęć komorniczych. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w K. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]r. W uzasadnieniu odwołał się do regulacji pomieszczonej w art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. Wskazał, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a niewypełnienie przez niego obowiązków stanowi podstawę do ich przymusowego wyegzekwowania. Niewykonanie w pełni obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego daje podstawę organowi egzekucyjnemu do nakładania wielokrotnie grzywny w celu przymuszenia. Podkreślił, że nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w dolnych granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na zobowiązanym obowiązków. Wskazał, że z analizy przedłożonych potwierdzeń płatności wynika, że w dalszym ciągu nie wykonano w pełni zobowiązań wobec pracowników, które są objęte postępowaniem egzekucyjnym. Podkreślono, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia jest możliwe jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zastosowany środek egzekucyjny nie jest karą, lecz formą nacisku; ma doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Stwierdzono, że wymierzając grzywnę w wysokości 3.000,00 zł inspektor pracy wziął pod uwagę kwoty należnych pracownikom świadczeń oraz stopień ich realizacji.

Skarżący wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżając je w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej jako "k.p.a."), polegające na nierozpatrzeniu w sposób wnikliwy przedstawionego materiału dowodowego, a tym samym naruszeniu zasady prawdy obiektywnej poprzez pominięcie okoliczności, że spółka znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, która powstała na skutek braku zapłaty przez jej kontahentów; 2) art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w wysokości 3.000,00 zł, której wysokość nie uwzględnia okoliczności przypadku, zaś organy nie potrafiły wykazać przyczyn, które zdecydowały o przyjęciu takiej stawki grzywny, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, nie poddających się kontroli, co jest sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego, zobowiązującymi organ do działań na podstawie przepisów prawa i wyjaśnienia przesłanek podjętych rozstrzygnięć; 3) art. 7 § 2 w związku z art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez nałożenie środka zbyt uciążliwego i wymierzenie grzywny w wysokości uniemożliwiającej wykonanie obowiązku podstawowego oraz brak podania przesłanek, jakimi kierowano się ustalając wysokość grzywny; 4) art. 124 § 2 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób uniemożliwiający ustalenie toku rozumowania organu.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...]r. oraz postanowienia z dnia [...]r., ewentualnie o uchylenie obu postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W skardze zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Rozpoznając ten wniosek Sąd odmówił wstrzymania wykonania postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r.

W motywach skargi skarżący odwołał się do zasad postępowania egzekucyjnego określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. Wywiódł, że o wysokości grzywny organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga uzasadnienia odnoszącego się do ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Podniósł kwestię wadliwych - w związku z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. - uzasadnień obu postanowień, w których nie wyjaśniono dlaczego grzywnę w celu przymuszenia wymierzono właśnie w wysokości 3.000,00 zł. Wadliwość ta stanowi przesłankę uchylenia orzeczeń. Wskazał, że postępowanie powinno doprowadzić do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W tym zakresie akcentował konieczność dokonania ustaleń na okoliczność stanu finansowego skarżącego, który pozostał poza zakresem zainteresowania organu. Zwrócił uwagę, że Przedsiębiorstwo A S.A. przejęło wszystkich pracowników zwolnionych przez syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, rozpoczynając działalność w sytuacji, kiedy spółka miała zajęte rachunki bankowe oraz liczne zajęcia komornicze wynikające z działalności upadłej spółki. Zapleczem kadrowym dla realizowanych inwestycji było Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o., którego brak płynności finansowej, wynikający z braku płatności dłużników na kwotę ok. 10 milionów zł uniemożliwił wypłatę zaległych wynagrodzeń. Za zgodą komornika w razie pojawienia się środków na rachunku spółki B możliwe jest jedynie wypłacanie bieżących wynagrodzeń. Skarżący wskazał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia może pogłębić niemożność realizacji egzekwowanych zobowiązań, a brak realizacji obowiązku nie jest wynikiem celowego lekceważenia, lecz niezależnych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że inspektor pracy nie może kontrolować dokumentów finansowych spółki, ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a brak płynności finansowej – choćby chwilowy i niezawiniony – nie stanowi usprawiedliwienia dla niewypłacenia pracownikom ich wynagrodzeń czy innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Wywiódł, że grzywna w celu przymuszenia jest jedynym środkiem egzekucyjnym, który w sprawie mógł znaleźć zastosowanie. Należy do środków przymuszających, a nie zaspakajających; o czym świadczy regulacja zawarta w art. 125 i art. 126 ustawy egzekucyjnej. Podkreślił, że wymierzając grzywnę w wysokości 3.000,00 zł inspektor pracy wziął pod uwagę przede wszystkim kwoty należnych pracownikom świadczeń, okres pozbawienia pracowników należnego im wynagrodzenia, stanowiącego podstawowe źródło utrzymania ich rodzin oraz stopień realizacji zobowiązań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania w sposób dający podstawę do usunięcia tego postanowienia z obrotu prawnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w analizowanej sprawie koncentruje się wokół zasadności wymierzenia po raz trzeci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3.000,00 zł w związku z niewykonaniem obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w 16 ostatecznych decyzjach inspektora pracy zawartych w nakazie z dnia [...]r. o nr rej. [...], podlegających natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP.

Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i będzie przywoływany w zakresie niezbędnym dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia.

Natomiast w zakresie stanu prawnego sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy podlegają egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (§ 1). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2). Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (§ 3).

Pod pojęciem środków egzekucyjnych należy rozumieć "zinstytucjonalizowane formy przymusu państwowego stosowane według ściśle określonej procedury, a skierowane bezpośrednio na wykonanie obowiązku prawnego" (E. Bojanowski, Wykonanie zastępcze w administracji, Warszawa 1975, s. 34). Ich zastosowanie ma zatem doprowadzić do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Można powiedzieć, że skuteczność środków egzekucyjnych jest jednym z podstawowych czynników przesądzających o efektywności administracji publicznej. Uregulowane w ustawie środki egzekucyjne są środkami zaspokajającymi, z wyjątkiem grzywny w celu przymuszenia, która jest środkiem przymuszającym.

Zgodnie z art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

Art. 120 § 1 u.p.e.a. stanowi, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Stosownie do art. 121 § 1-3 ustawy egzekucyjnej grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 (nieistotnym dla sprawy) każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł (§ 3).

W myśl art. 122 ustawy egzekucyjnej grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 1). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 3).

Zgodnie z art. 123 u.p.e.a. przepisy art. 122 z zastrzeżeniem art. 121 § 4 stosuje się również w przypadkach nakładania dalszych grzywien w celu przymuszenia, gdy zobowiązany mimo wezwania nie wykonał obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Stosownie do art. 125 ustawy egzekucyjnej w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Natomiast art. 126 u.p.e.a. stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia.

Jak wynika z akt sprawy organ wypełnił wszystkie wymogi formalne związane z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Nałożenie pierwszej grzywny w celu przymuszenia poprzedziło skierowanie przez organ w dniu [...]r., na podstawie art. 15 ustawy egzekucyjnej upomnienia wzywającego do wykonania obowiązków wymienionych w opisanym powyżej nakazie. Jego odbiór spółka potwierdziła w tym samym dniu. Dopiero po jego bezskuteczności, w dniu [...]r. inspektor pracy wystawił prawidłowy tytuł wykonawczy oraz postanowieniem z dnia [...]r. nałożył na zobowiązaną spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000,00 zł. Tytuł wykonawczy wraz z tym postanowieniem został doręczony w dniu 4 lutego 2015 r. Działanie to miało na celu zapewnienie wykonania obowiązku wypłaty należnych wynagrodzeń. Postanowienie zawierało wszystkie niezbędne elementy określone w art. 122 § 2 ustawy egzekucyjnej. Wymogi te spełniło również kolejne postanowienie z dnia [...]r. oraz postanowienie z dnia [...]r. – utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem. W każdym z tych postanowień nakładano grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000,00 zł. Został zastosowany środek egzekucyjny przewidziany dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego celem było przymuszenie zobowiązanej spółki do określonego zachowania – wykonania obowiązku wypłaty zaległych wynagrodzeń pracowniczych, określonego w nakazie inspektora pracy.

Jak wynika z treści postanowienia z dnia [...]r. – oprócz nałożenia przedmiotowej grzywny i wezwania do jej uiszczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia – spółka została wezwana do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...]r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nałożony w tytule wykonawczym obowiązek w znacznej części nie został zrealizowany również w dniu wydania przez organ drugiej instancji zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu [...]r. Z załączonych do zażalenia na postanowienie z dnia [...]r. odpisów dokumentów wynika, że skarżący dokonał zapłaty zaległych wynagrodzeń za grudzień 2013 r. i styczeń 2014 r. Nadto z protokołu kontroli z grudnia 2014 r. wynika, że dokonano sporadycznych zapłat poszczególnych kwot w innych miesiącach (np. za maj 2013 r. zapłacono zaległe wynagrodzenie jednemu z pracowników, nie zapłacono 33 pracownikom), dokonano też rozliczeń za luty 2012 r. Jednakże do zapłaty pozostała kwota kilkuset tysięcy złotych.

Jak wyżej wskazano grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Zatem podniesiony przez stronę skarżącą zarzut uchybienia art. 7 § 2 w związku z art. 119 u.p.e.a., polegający na naruszeniu zasady efektywności egzekucji, przez nałożenie środka zbyt uciążliwego dla pracodawcy nie może się ostać, ponieważ obowiązek wypłaty pracownikom należności wynikających ze stosunku pracy obciąża tylko i wyłącznie pracodawcę i nie może być za niego wykonany przez inny podmiot, co wyklucza możliwość zastosowania wykonania zastępczego. W świetle opisanych okoliczności faktycznych nie budzi oczywiście również wątpliwości zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Prowadzone postępowanie egzekucyjne i stosowane przez organy środki przymusu mają doprowadzić do wykonania obowiązku. Dopóki obowiązek nie jest wykonany w całości organ egzekucyjny winien podejmować kroki prowadzące do skutecznej egzekucji.

Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze a dotyczące wysokości wymierzonej grzywny, nie uwzględniającej złej sytuacji finansowej skarżącego wskazać należy, że ustawa egzekucyjna nie określa obowiązkowych przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia w określonej kwocie, a jedynie wyznacza górne granice grzywny. Organ, mając na uwadze okoliczności danej sprawy, powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku i to najmniej uciążliwe dla zobowiązanego – co w niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, właśnie uczynił. Jednocześnie bowiem podkreślenia wymaga, że z art. 7 § 2 i 3 ustawy egzekucyjnej wynika obowiązek zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Zasadę powyższą należy rozumieć w ten sposób, że ma ona prowadzić do uniknięcia zbędnych dolegliwości wobec zobowiązanego, ale równocześnie do nakłonienia go do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Nie można – jak chce tego strona skarżąca – z treści art. 121 u.p.e.a. wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego (por. wyrok: NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1140/04, LEX 186665 oraz WSA w Białymstoku z 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 311/06, a także: R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wydawnictwo CH BECK 2003, s. 479). Tym bardziej, że może się on uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Podkreślić należy, że grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy egzekucyjnej zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. W konsekwencji zarzut uchybienia przepisom art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegający na nierozpatrzeniu w sposób wnikliwy materiału dowodowego przez pominięcie okoliczności, że strona skarżąca znajdowała i znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej należało uznać za bezzasadny.

Sąd wskazuje, że wymierzając grzywnę w celu przymuszenia organ podjął rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, które uzasadnił. Wskazał bowiem motywy, którymi się kierował wyznaczając taką a nie inną jej wysokość. Uzasadnienie w tym zakresie jest co prawda syntetyczne, ale twierdzenia organu mają pełne pokrycie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. W postanowieniu z dnia [...]r., argumentując w zakresie wysokości nałożonej grzywny wskazano, że inspektor pracy miał na uwadze kwoty zobowiązań spółki w stosunku do pracowników oraz fakt, że niewykonane decyzje dotyczą świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy za okres od lutego 2012 r. do lutego 2014 r. Podtrzymując to stanowisko w postanowieniu z dnia [...]r. organ podkreślił, że nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w dolnych granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na zobowiązanym obowiązków. Wskazał, że z analizy przedłożonych potwierdzeń płatności wynika, że w dalszym ciągu nie wykonano w pełni zobowiązań wobec pracowników, które są objęte postępowaniem egzekucyjnym.

Sąd podziela pogląd organów, że grzywna w wysokości 3.000,00 zł (nałożona po raz trzeci) ma bardzo niski wymiar w świetle możliwości określenia jej wysokości wynikających z ustawy egzekucyjnej oraz w kontekście kilkusettysięcznych zaległości w wypłatach wynagrodzeń. Jeszcze raz przypomnieć trzeba, że organ był uprawniony do nałożenia grzywny w wysokości nie przekraczającej jednorazowo 50.000,00 zł i łącznie 200.000,00 zł. W odniesieniu do tych kwot wymierzona grzywna ma charakter wręcz symboliczny. Niewątpliwie organ wziął pod uwagę usiłowania spółki w zakresie wywiązania się chociażby w części z egzekwowanego obowiązku. Wziął też pod uwagę trudności finansowe skarżącego, nie ze względu na "odpowiedniość" zastosowanego środka egzekucyjnego w odniesieniu do sytuacji materialnej spółki (bo jak już wyżej wskazano, po temu nie miał podstaw), ale ze względu na cel postępowania egzekucyjnego. Oczywiście wyższa grzywna mogłaby skutecznie utrudnić wypłaty zaległych wynagrodzeń. Natomiast ustalona wysokość grzywny - ponieważ jest wielokrotnie niższa niż należne pracownikom wynagrodzenia - nie powoduje braku możliwości wykonania obowiązku podstawowego. Podkreślić trzeba, że stosowane przez organ przymuszenie jest tym bardziej konieczne, że chodzi o wynagrodzenia za pracę; są to podstawowe należności, jakie przysługują pracownikowi ze stosunku pracy i powinny być wypłacane w pierwszej kolejności. Uwzględniając wymienione okoliczności, organy prawidłowo zastosowały uznanie administracyjne w zakresie określenia wysokości nałożonej grzywny, w świetle celu postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości uzasadnienia postanowień w tym zakresie Sąd wskazuje, że w pełni podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1466/14 (LEX nr 1551163) "organ egzekucyjny powinien wskazać w uzasadnieniu okoliczności, którymi się kierował ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, bo to umożliwia sądowi administracyjnemu dokonanie kontroli, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego w tej kwestii. Nie można natomiast przyjąć, że art. 107 § 3 k.p.a. ma bezpośrednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż niweczyłoby to cel egzekucji administracyjnej". Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i należycie wyjaśnił wysokość wymierzonej grzywny, z odniesieniem do celu prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W tym miejscu trzeba jeszcze skarżącemu wyjaśnić, że zarówno organy, jak i Sąd nie są powołane do oceny prawidłowości dobrowolnie podjętych przez spółkę decyzji biznesowych. To spółka zarówno zdecydowała o przejęciu pracowników innego podmiotu wraz z określonymi zobowiązaniami, jak też podejmowała decyzje dotyczące kręgu kontrahentów, z którymi współpracowała. Ryzyko takich decyzji obciąża przedsiębiorcę i nie stanowi przesłanki odstąpienia przez organ egzekucyjny od wykonywania ustawowych obowiązków.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.