Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1720/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Fakt, że obecnie wywłaszczona nieruchomość, po zrealizowaniu na niej celu wywłaszczenia, nie jest na ten cel wykorzystywana nie oznacza, że stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.

TEZY

Fakt, że obecnie wywłaszczona nieruchomość, po zrealizowaniu na niej celu wywłaszczenia, nie jest na ten cel wykorzystywana nie oznacza, że stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marii M. na decyzję Wojewody M. z dnia 20 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda M. decyzją z dnia 20 sierpnia 1999 r. (...) po rozpatrzeniu odwołania Marii M., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego w M. z dnia 12 kwietnia 1999 r. (...) o odmowie uznania za zbędną i odmowie zwrotu nieruchomości gruntowej położonej we wsi B.-S. gmina Dz., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 230 o pow. 2,57 ha i część działki nr 199/1 oraz nieruchomości gruntowej położonej we wsi B.-Ł., oznaczonej jako działka nr 303 o pow. 0,52 ha i części działki nr 228.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że nieruchomość wyżej opisana została wywłaszczona w 1955 r., na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych /Dz.U. 1952 nr 3 poz. 31/, w celu urządzenia dla potrzeb Ministerstwa Obrony Narodowej, wojskowego poligonu lotniczego pod nazwą "Ś.". Ministerstwo Obrony Narodowej dysponowało prawem zarządu do nieruchomości. Sposób zagospodarowania wywłaszczonego kompleksu polegał na wydzieleniu na części tzw. "pól roboczych" będących celem działalności lotnictwa, pozostała część, na znacznej powierzchni zalesiona, stanowiła strefę ochronną zamkniętą. Taki stan trwał do 1963 r. kiedy to państwowe gospodarstwo leśne przejęło te grunty w zarząd i użytkowanie. Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wyraził zgodę na przekazanie w zarząd i użytkowanie Ministrowi Obrony Narodowej - terenów leśnych o pow. 2 ha oraz do terenowego korzystania terenów leśnych o pow. 4.186,64 ha, położonych w Nadleśnictwie J.

Dokonana zmiana stanu praw co do kompleksu wywłaszczonych nieruchomości nie miała jednak wpływu na stan faktyczny, bowiem wywłaszczone nieruchomości były wykorzystywane zgodnie z wywłaszczeniem na poligon, aż do 1992 r. kiedy to Ministerstwo Obrony Narodowej zrezygnowało z korzystania z poligonu. Wobec takiego stanu nie można uznać, że zaistniały przesłanki do zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W skardze na decyzję Wojewody M. Maria M. podała, iż nieruchomość opisana w decyzji Wojewody została wywłaszczona w 1955 r. na poligon lotniczy "Ś.", który istniał tam do dnia 11 czerwca 1991 r., kiedy to Minister Ochrony Środowiska, zgłosił rezygnację z nieruchomości Ministrowi Obrony Narodowej, a w dniu 16 listopada 1992 r. organy te przekazały sobie nieruchomość. Spadkobiercy byłego właściciela domagają się zwrotu wywłaszczonych nieruchomości skoro nie jest realizowany cel wywłaszczenia.

Odpowiadając na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny uprawniony jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co wynika z art. 20 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ może ją zatem uchylić tylko wówczas gdy narusza ona przepisy prawa. W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji nie są z prawem niezgodne.

Podstawą orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowiły przepisy art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /w brzmieniu z Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./. Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą ubiegać się o zwrot nieruchomości, gdy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przypadki, kiedy nieruchomość można uznać za błędną na cel wywłaszczenia określa art. 137 ust. 1. Zgodnie z nim nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, jeśli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W niniejszej sprawie nieruchomość wywłaszczona w 1955 r. na poligon lotniczy "Ś." była w takim charakterze wykorzystywana do 1992 r., kiedy to Minister Obrony Narodowej zrezygnował z korzystania z nieruchomości na cel poligonu i przekazał ją Ministrowi Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. To, że obecnie nieruchomość nie jest wykorzystywana na cel wywłaszczania tj. na poligon nie oznacza, że stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.