Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 814/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, 5, 7, 8 i 11, art. 92 ust. 1 i 4, art. 92a ust. 4, art. 87 ust. 3, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39k ust. 1, art. 39l ust. 1, art. 39j ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. (nr [...]) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną przez J. K. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2010 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. W podstawie prawnej organ odwoławczy przywołał między innymi art. 5, art. 8, art. 11, art. 14, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39l oraz art. 87 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), jak i art. 6 ust. 1, art. 8 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz art. 15, Załącznik Nr 1 Rozdział II i Rozdział III lit. c pkt 4.1 i 4.3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L3370 z dnia 31 grudnia 1985 r.) i art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.).

Powyższa decyzje zapadła w następującym stanie faktycznym.

Podczas przeprowadzonej na drodze krajowej nr [...] w dniu [...] kwietnia 2010 r. kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy za pomocą tego pojazdu. Pojazdem kierował T. A.. Powyższe udokumentowane zostało protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] 2010 r. nr [...], na podstawie której nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za stwierdzone naruszenia w postaci:

- wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie lub psychologiczne,

- skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę,

- nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: wykresówka zapisywana za długo;

- przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę,

- używanie tej samej wykresówki przez kilku kierowców, z wyjątkiem przypadku, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość,

- wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Strona pismem z dnia [...] października 2010 r. wniosła odwołanie kwestionując ustalenia faktyczne poczynione w sprawie. Strona zarzuciła organowi I instancji, iż dokonał nieprawidłowych wyliczeń z zakresu czas pracy kierowców. Odwołujący przedstawił własne wyliczenia co do poszczególnych stanów faktycznych. Odwołujący zarzucił także organowi I instancji nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów w sprawie, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń, jak również przeprowadzenie przesłuchania kierowcy T. A. w nieodpowiedni sposób. Skarżący podniósł również, iż organ I instancji uniemożliwił mu zapoznanie się z oryginałami wykresówek, co pozwoliłoby na odczytanie ich w programie komputerowym. Strona wniosła o przesłuchanie kierowcy T. A. oraz przeprowadzenie dowodu z odczytu wykresówek przez biegłego rzeczoznawcę. Do odwołania jako dowód własny strony został dołączony odczyt z wykresówek. Strona wniosła o umożliwienie złożenia ustnych wyjaśnień w sprawie.

Na uzasadnienie możliwości nakładania kar organ II instancji wskazał art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

W odniesieniu do naruszenia lp. 10.2. lit. a i lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym: skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą godzinę organ odwoławczy przywołał treść art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wyjaśnił zasady skorzystania przez kierowcę z dziennych okresów odpoczynku i tygodniowych okresów odpoczynku. Organ przywołał treść art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, którego konsekwencją jest lp. 10.2. lit. a i lit. b załącznika do tej ustawy która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 zł oraz 200 zł za każdą rozpoczętą kolejną godzinę.

Organ odwoławczy przedstawił analizę zapisów z wykresówek kierowcy T. A. z dni 4-5 marca 2010 r. i wskazał, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 20 minut z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Organ ponadto zauważył, iż strona w odwołaniu dokonała nieprawidłowej analizy zapisów wykresówek, najprawdopodobniej dokonując analizy wykresówek z dnia 3 marca 2010 r.

Zdaniem organu analiza zapisów z kolejnych wykresówek kierowcy T. A. oraz wykresówek opisanych na nazwisko J. K. w oparciu o protokół przesłuchania kierowcy T. A. z dnia 1 kwietnia 2010 r. wykazała, iż kierowca skrócił czas odpoczynku z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku:

- w dniach 8 - 9 marca 2010 r. o 4 godziny i 25 minut;

- w dniach 16 - 17 marca 2010 r. o 4 godziny i 35 minut;

- w dniach 17/18/19 marca 2010 r. o 3 godziny i 15 minut.

Organ odwoławczy zauważył, iż strona w odwołaniu dokonała nieprawidłowej analizy zapisów wykresówek dokonując analizy wykresówek pod kątem czasu prowadzenia pojazdu, co jest innym naruszeniem aniżeli skrócenie dziennego czasu odpoczynku, które jest analizowane w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji, dokonując analizy zapisów z wykresówek kierowcy J. K. z dni 26-27 marca 2010 r. w oparciu o protokół przesłuchania kierowcy T. A. z dnia 1 kwietnia .2010 r., stwierdził, że kierowca w tym okresie skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 5 minut z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Organ stwierdził, iż w związku z zeznaniami kierowcy T. A. nie ma podstaw do stwierdzenia, iż wykresówka opisana za powyższe dni rejestruje aktywność T. A. jako kierowcy. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca nie wskazał aby powyższa wykresówka rejestrowała jego aktywność, natomiast przedmiotem kontroli drogowej jest analiza czasu pracy kontrolowanego kierowcy T. A.. W związku z tym organ II instancji stwierdził, że niezasadne jest nakładanie kary pieniężnej w wysokości 700 zł za opisane powyżej naruszenie. Mimo stwierdzonego uchybienia organ odwoławczy wskazał jednakże, iż nie ma to wpływu na końcowy wymiar kary pieniężnej nałożonej decyzją organu I instancji.

Dalej organ przedstawiał analizę zapisów z wykresówek kierowcy T. A. z dni 30-31 marca 2010 r. oraz wykresówek opisanych na nazwisko J. K. w oparciu o protokół przesłuchania kierowcy T. A. z dnia 1 kwietnia 2010 r., która wykazała, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 5 minut z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku.

Przy takich ustaleniach organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3 300 zł za stwierdzone naruszenie z lp. 10.2 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Co do naruszenia lp. 10.4. lit. a i lit b: przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą godzinę, organ odwoławczy przywołał treść art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, którego konsekwencją jest lp. 10.4. lit. a i b załącznika do tej ustawy, która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu przewozu drogowego karą pieniężną w wysokości 150 złotych o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę.

Zdaniem organu analiza zapisów z kolejnych wykresówek kierowcy T. A. oraz wykresówek opisanych na nazwisko J. K. w oparciu o protokół przesłuchania kierowcy T. A. z dnia 1 kwietnia 2010 r. wykazała, iż nastąpiło przekroczenie czasu jazdy dziennej kierowcy w 10-godzinnej normie czasu pracy:

- w dniach 16/17/18 marca 2010 r. o 7 godzin;

- w dniach 30 - 31 marca 2010 r. o 18 godzin i 30 minut.

W odniesieniu do wyliczenia czasu pracy przedstawione w odwołaniu organ zauważył, iż czas pracy kierowcy zliczany jest do chwili odebrania prawidłowego chociażby skróconego odpoczynku i nie jest to ograniczenie żadnym przedziałem dniowym czy też innym okresem; dzienny czas prowadzenia pojazdu zliczany jest od zakończenia poprzedniego odpoczynku do odebrania kolejnego chociażby skróconego dziennego odpoczynku.

Przy takich ustaleniach organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5 100 zł za stwierdzone naruszenie z lp. 10.4. lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W odniesieniu do naruszenia z lp. 11.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym: używania tej samej wykresówki przez kilku kierowców, z wyjątkiem przypadku, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość, organ wyjaśnił, iż zachowanie takie sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł.

Organ powołał się na Załącznik nr 1 Rozdział III lit. c pkt 4.1 i 4.3. i Rozdział II oraz art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 regulujący zasady używania wykresówki i obowiązki kierowcy z tym związane oraz zasady obowiązujące, gdy pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców.

Zdaniem organu analiza wykresówek kierowców w oparciu o ich zeznania, w tym zeznania J. K., prowadzi do ustalenia, że wykresówki dokumentują przewóz drogowy wykonywany w załodze 2-osobowej, w czasie którego pojazd prowadził kierowca T. A. oraz kierowca J. K., co ustalono zgodnie z zeznaniami kierowców:

- wykresówka z dnia 8/9 marca 2010 r. dokumentuje przewóz drogowy, w czasie którego od godziny 22:05 w dniu 8 marca 2010 r. do godziny 00:40 dnia 9 marca 2010 r. pojazd prowadził kierowca T. A., następnie na tej samej wykresówce aktywność swoją rejestrował kierowca J. K., prowadząc pojazd od godziny 01:20 do godziny 10:00 dnia 9 marca 2010 r.;

- wykresówka z dnia 9/10 marca 2010 r. dokumentuje przewóz drogowy, w czasie którego od godziny 16:35 do godziny 20:05 dnia 10 marca 2010 r. pojazd prowadził kierowca T. A., następnie na tej samej wykresówce aktywność swoją rejestrował kierowca J. K., prowadząc pojazd od godziny 21: w dniu 9 marca 2010 r. do godziny 00:45 dnia 10 marca 2010 r.;

- wykresówka z dnia 1 kwietnia 2010 r. dokumentuje przewóz drogowy, w czasie którego od godziny 03:40 do godziny 08:30 dnia 1 kwietnia 2010 r. pojazd prowadził kierowca T. A., następnie na tej samej wykresówce aktywność swoją rejestrował kierowca J. K., prowadząc pojazd od godziny 09:30 do godziny 17:30 dnia 10 marca 2010 r.

Organ wyjaśnił, iż w powyższym stanie faktycznym kierowcy zobowiązani byli rejestrować swoją aktywność na oddzielnych wykresówkach opisanych swoim imieniem i nazwiskiem. W takich okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie doszło do zaistnienia naruszenia z lp. 11.4 ust. 5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, konsekwencją czego jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000 zł.

W odniesieniu do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji organ odwoławczy wskazał na art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8, ,art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wyjaśnił, że o konsekwencjach naruszeń przepisów w tym zakresie stanowi lp. 1.2. załącznika do ustawy, który przewiduje karę 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

W ocenie organu analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji, bowiem w wyniku kontroli drogowej zatrzymano pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierowca wykonywał przewóz drogowy; organ I instancji wystąpił do Biura Obsługi Transportu Drogowego uzyskując informację, iż przedsiębiorca nie posiada licencji na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy; ponadto wystąpił do Urzędu Miasta Poznaniu uzyskując informację, że przedsiębiorca posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ale pojazd marki [...] o nr rej [...] został zgłoszony do licencji w dniu[...] sierpnia 2010 r. podczas, gdy przedmiotowa kontrola drogowa została przeprowadzona w dniu 1 kwietnia 2010 r. W związku z powyższym stwierdzono, że przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą wykonywał transport drogowy rzeczy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy po ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego zważył, iż sprawie doszło do zaistnienia naruszenia z lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, konsekwencją czego jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł.

Na uzasadnienie rozstrzygnięcia co do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne organ wskazał art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39I ustawy o transporcie drogowym i przybliżył treść art. 92 ust 1 pkt 2, 7 i 8 tej ustawy - kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł. Zarazem organ zaznaczył, iż stosownie do ust. 2 tego przepisu suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 15 000 zł. Ponadto wskazał na lp. 1.8 pkt 1 załącznika do tej ustawy, który karą 500 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

Organ wskazał, że podczas kontroli drogowej kierowca T. A. okazał orzeczenie lekarskie z dnia 7 listopada 2005 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jednakże powyższe orzeczenie nie jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym badania lekarskie kierowcy wobec nałożonych przez ustawodawcę przepisów prawa. Badania lekarskie dokumentowanie powinno być zaświadczeniem potwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; przedmiotowe zaświadczenie powinno być wystawione na podstawie przepisów ustawy o ruchu drogowym i w oparciu o Kodeks pracy, a wystawione powinno być przez lekarza uprawnieniami lekarza medycyny pracy. Organ stwierdził, że przedmiotowe orzeczenie nie zawiera zaświadczenia lekarskiego wydanego zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Natomiast odnośnie kierowcy J. K. organ II instancji stwierdził, iż niezasadne jest stwierdzanie naruszenia wobec tego kierowcy ze względu na fakt, iż osoba ta nie była kierowcą, względem którego prowadzono kontrolę drogową. Stąd też mimo stwierdzonego uchybienia nie ma ono wpływu na końcowy wymiar kary pieniężnej nałożonej decyzją organu I instancji.

Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy po ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego zważył, iż sprawie doszło do zaistnienia naruszenia z lp. 1.8 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym konsekwencją czego jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 złotych.

Co do naruszenia polegającego na nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego poprzez to, że wykresówka zapisywana była za długo organ przywołał brzmienie art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, zgodnie z którym, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują; nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Naruszenie przepisów w tym zakresie powoduje konsekwencje, o których mowa w art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym i lp. 11.2 ust. 2 załącznika do tej ustawy, która sankcjonuje nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego, gdzie wykresówka zapisywana była za długo - za każdą wykresówkę karą pieniężną w wysokości od 200 do 1000 zł maksymalnie.

W ocenie organu analiza zapisów wykresówki kierowcy T. A. z dni 4/5 marca 2010 r. wykazała, że kierowca używał wykresówki ponad 24-godzinny okres na który została przeznaczona. Wobec powyższego nastąpiło przerysowanie wykresówki, co spowodowało porycie się zapisów aktywności i prędkości na wykresówce w okresie od godziny 04:20 do 06:00 dnia 4 marca 2010 r. Wobec powyższego uzasadnione było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł za stwierdzone naruszenia z lp. 11.2 ust. 2 załącznika do ustawy.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż w przedmiotowej sprawie wypełniony został obowiązek wynikający z art. 7, art. 78, art. 77 kpa, bowiem organ zgromadził w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym zakresie organ przytoczył także orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt ISA 301/00. W ocenie organu wnioskowane przez stronę ponowne przesłuchanie kierowcy T. A. na okoliczność używania wykresówek okazanych przez kontrolowanego kierowcę zostało wyjaśnione i udowodnione na podstawie zeznań tego kierowcy oraz J. K., jak i analizy poszczególnych wykresówek kierowców; wnioskowany dowód nie miał znaczenia w sprawie wobec wyjaśnienia okoliczności używania wykresówek wypisanych na nazwisko J. K., a jego przeprowadzenie mogłoby prowadzić jedynie do przewlekłości postępowania.

Ponadto organ odwoławczy nie doszukał się nieprawidłowości w przesłuchaniu kierowcy T. A., wskazując, iż zgodnie z protokołem przesłuchania świadka z dnia 1 kwietnia 2010 r. został on pouczony o treści art. 233 § 1 kk, art. 83 § 1 kpa, art. 83 § 2 kpa, co potwierdził własnoręcznym podpisem, ponadto kierowca podpisując protokół przesłuchania oświadczył, że "po osobistym odczytaniu mi jako zgodny z moimi wyjaśnieniami podpisuję".

Odnosząc się do kolejnego wnioskowanego dowodu strony w zakresie odczytu zapisu wykresówek, organ odwoławczy i ten wniosek uznał za niezasadny, gdyż organ I instancji dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego w sposób właściwy z danymi zapisanymi na wykresówkach kierowców. W celu prawidłowej analizy tych zapisów posłużono się zapisami wykresówek kierowcy, a następnie analizując powyższe dane dokonano interpretacji przepisów prawa, co potwierdziło ustalenia organu I instancji w zakresie wymierzonej kary pieniężnej za wskazane w protokole kontroli naruszenia. Organ II instancji wskazał, iż specjalistyczny program ma za zadanie przedstawienie wizualizacji czasu pracy kierowcy, jednak analizy dokonują samodzielnie organy obydwu instancji. W ocenie organu odwoławczego wnioskowany przez stronę dowód nie wymaga wiedzy specjalistycznej, a jedynie znajomości regulacji prawnych z zakresu czasu pracy kierowców, w związku z czym wniosek dowodowy nie zasługiwał na uwzględnienie.

Reasumując organ II instancji stwierdził między innymi, że dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zapisów z wykresówek kierowcy, które nie wykazały aby organ I instancji nieprawidłowo dokonał wyliczeń z zakresu czasu pracy kierowcy; organ I instancji prawidłowo określił czas rozpoczęcia i zakończenia użytkowania wykresówek. Organ odwoławczy zaznaczył, iż odczytu wykresówek należy dokonywać w oparciu o prawidłową interpretację przepisów z zakresu transportu drogowego, opisując poszczególne stany faktyczne przypisane do poszczególnych naruszeń organ odwoławczy wskazał odpowiednio przepisy prawa, przyporządkowując tym samym określone stany faktyczne do poszczególnych naruszeń.

Odnośnie niezgłoszenia pojazdu do licencji organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma znaczenia dla odpowiedzialności strony późniejsze usunięcie stanu niezgodnego z prawem, bowiem nie ulega bowiem wątpliwości, że w chwili kontroli strona wykonywała transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Na uzasadnienie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 156/08.

Ponadto organ II instancji stwierdził, iż brak w sprawie materiału dowodowego w postaci zapisów na wykresówkach kierowcy za poszczególne dni, w których zostały stwierdzone w sprawie naruszenia, nie daje podstaw odstąpienia od obowiązku przestrzegania norm czasu pracy na podstawie art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006.

Zdaniem organu odwoławczego przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy; co więcej, na podstawie art. 10 ust. 2 rozporządzenia Nr 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia Nr 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia Nr 561/2006 r., a zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia Nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Ponadto organ powołał się na wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 976/09 dotyczący celów przepisów o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu oraz konsekwencji ich nieprzestrzegania.

Organ odwoławczy wspomniał także, iż organ I instancji wypełnił żądanie strony i przesłał jej potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wnioskowanych wykresówek, a strona miała możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym również z oryginałami wykresówek w siedzibie organu I instancji. Również na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji pisemnie pouczył stronę o prawach strony w postępowaniu.

Organ odwoławczy podniósł także, iż wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym, wobec czego organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie, w konsekwencji stwierdzenie przez inspektora transportu drogowego naruszenia przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości. Kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.

W skardze na powyższą decyzję J. K., reprezentowany przez adwokata,. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak również zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej deczyji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego:

- art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, 2, 3 pkt 8, art. 11 ust. 1 i , art. 14 ust. , art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz lp 1.2. załącznika do tej ustawy poprzez przyjęcie, że licencja na wykonywanie transportu drogowego jest wydawana na konkretny pojazd i w konsekwencji, że skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy pojazdem niezgłoszonym do licencji;

- art. 14 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy poprzez przyjęcie, ze przedsiębiorca naruszając przepis art. 14 ust. 1 i 2 tej ustawy wykonuje transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji;

- art. 39a ust. 1 - 6, art. 39l i art. 39j powołanej ustawy w zw. z lp. 1.8. pkt 1 załącznika do ustawy poprzez przyjęcie, że przepisy te uważają posiadanie dokumentacji niezgodnej z wzorami dokumentów za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy;

2) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 i art. 107 § 3 kpa poprzez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające m.in. na błędnym odczytaniu zatrzymanych wykresówek; uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z oryginałami wykresówek w taki sposób, który pozwoliłby mu na ich odczytanie w programie komputerowym i tym samym ponowną ich weryfikację; przeprowadzenie przesłuchania kierowcy T. A. w nieodpowiedni sposób; błędne ustalenie, że kierowca ten posiadał niewłaściwie udokumentowane orzeczenie lekarskie; nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności;

- art. 84 kpa poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w przypadku, gdy prawidłowe rozpatrzenie sprawy i ustalenie stanu faktycznego wymagało wiadomości specjalnych.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty zwracając uwagę na znaczne różnice odczytów przedmiotowych wykresówek, jakich dokonały organy i sam skarżący. Ponadto podniósł, iż przedstawione przez kierowcę w czasie kontroli dokumenty - badanie lekarskie i badanie psychologiczne spełniały w całości warunki, jakim powinny odpowiadać orzeczenia lekarskie w tym zakresie. Skarżący podniósł, iż z żadnego przepisu nie wynika, że na wypisie z licencji powinien być wskazany konkretny pojazd, a z faktu, że do czasu kontroli informacja o wykazie pojazdów nie została złożona nie oznacza, że skarżący nie posiadał ważnej licencji, bowiem licencja była i jest ważna na określoną liczbę samochodów ciężarowych, zaś brak licencji a brak złożenia informacji o wymianie taboru, to naruszenia o całkiem innym wymiarze.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zarzut niewyjaśnienia czasu pracy kierowcy i jego odpoczynku organ uznał za całkowicie nieuzasadniony, bowiem kontrolujący posiadali niezbędną wiedzę fachową oraz doświadczenie umożliwiające dokonanie prawidłowego odczytu zapisów na wykresówkach. Odmienny odczyt tych danych przez stronę organ uznał za wynik niewłaściwej interpretacji przepisów rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006. Organ wskazał także, iż do pozostałych zarzutów strony odniósł się na etapie postępowania odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga okazała się częściowo zasadna, bowiem w niżej wskazanym zakresie zaskarżona decyzja zawiera tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniały wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z niedostatecznym poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez stronę skarżącą przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (załącznika do rozporządzenia) i art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Naruszenia te polegać miały na: wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie lub psychologiczne; skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę; nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego - wykresówka zapisywana była za długo; przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę; używaniu tej samej wykresówki przez kilku kierowców, co jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość; wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Niewątpliwie ustalenie tego rodzaju okoliczności w postępowaniu administracyjnym winno zostać dokonane w zgodzie z zasadami i szczegółowymi postanowieniami procedury administracyjnej. Wobec treści art. 93 ust. 1, 5, 8 i 11 ustawy o transporcie drogowym organy były zastosować w przedmiotowej sprawie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, gdy w wyniku rozpatrzeniu sprawy stwierdzi, iż ta jest prawidłowa. Podkreślić przy tym należy, iż w myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 kpa organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć w całokształcie merytorycznie sprawę zakończoną decyzją organu I instancji. W wyroku z dnia 23 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 (publ. ONSA 1997/1/35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy zobligowany jest zatem do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem żądań strony zgłoszonych na etapie postępowania odwoławczego i odniesieniem się do nich w uzasadnieniu. Nadto organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) winien dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed I instancją i w zależności od wyników tej oceny dokonać jego ewentualnego uzupełnienia (art. 136 kpa) i po ustaleniu stanu faktycznego wydać stosowne rozstrzygnięcie. Zauważyć wreszcie należy, iż przesłanki formalne, jakie powinna spełniać każda decyzja administracyjna określa przepis art. 107 kpa, który to przepis na podstawie art. 140 kpa znajduje zastosowanie również w stosunku do decyzji organów II instancji.

Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy, względnie ograniczają prawa strony. Innymi słowy, strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 kpa), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 558/09 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 16 marca 1998 r. sygn. akt II SA 96/98, publ. Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r. sygn. akt II SA 497/88, publ. ONSA 1989/2/68).

W niniejszej sprawie wprawdzie doszło do ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy administracyjnej, jak i zbadania decyzji organu I instancji z punktu widzenia słuszności podjętego rozstrzygnięcia, sporządzono również obszerne uzasadnienie rozstrzygnięcia organu II instancji, jednakże w poniżej podanym zakresie przedstawiona ocena dowodów i poczynione na jej podstawie ustalenia okazały się niewystarczające, wzbudziły poważne wątpliwości skarżącego, jak również wymknęły się kontroli sądowej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przypisane skarżącemu naruszenia prawa polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowców przy wykonywaniu przewozu drogowego, nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego - zbyt długie zapisywanie wykresówek, jak i przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu transportu drogowego, które to naruszenia zostały opisane pod pozycjami nr 1 do 9 osnowy deczyji organu I instancji, nie zostały należycie uzasadnione. Powyższa uwaga poczyniona jest z tym zastrzeżeniem, że organ odwoławczy za niezasadne uznał nałożenie kary za naruszenie opisane pod pozycją nr 7 w decyzji organu I instancji dotyczące skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy J. K., co jednakże nie miało wpływu na końcowy wymiar kary pieniężnej, ze względu na ustawowe ograniczenie jej wymiaru do 15 000 zł. Suma jednostkowych kar nałożonych za te naruszenia wynosi niespełna 9 000 zł (uwzględniając wyeliminowanie kary pieniężnej w kwocie 700 zł za naruszenie opisane pod pozycją nr 7), zatem ma istotny udział w łącznej kwocie ustalonej kary w maksymalnej wysokości 15 000 zł. Wszystkie powyżej wskazane naruszenia zapisane w decyzji organu I instancji pod pozycjami 1 - 9 zasadzają się na podstawowym dowodzie w postaci analizy oryginałów tarcz zawierających zapisy tachografu - wykresówek kierowców: T. A. i J. K., których przypisanie poszczególnym kierowcom zostało dokonane w oparciu o opis tych tarcz i zeznania kierowców. O ile przypisanie tarcz - wykresówek poszczególnym kierowcom nie budziło wątpliwości Sądu, bowiem przedstawiona ocena zeznań kierowców wskazuje na wiarygodność tego dowodu, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia, to już sposób analizy zapisów tarcz rejestrujących tachografu nie został objaśniony przez organ I instancji.

W odwołaniu strona podniosła zarzuty pod adresem sposobu analizy wykresówek, jak i przedstawiła swoją analizę czasu jazdy i wypoczynku kierowców w oparciu o kopie wykresówek. Organ II instancji podał, iż analiza wykresówek nastąpiła w oparciu o protokoły przesłuchania obydwu kierowców, organ I instancji dokonał prawidłowej analizy dowodowego w sposób właściwy z danymi zapisanymi na wykresówkach kierowców; z kolei specjalistyczny program ma za zadanie przedstawienie wizualizacji czasu pracy kierowcy, ale analizy dokonuje samodzielnie zarówno organ I instancji, jaki organ II instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż wnioskowany przez stronę dowód nie wymaga wiedzy specjalistycznej, a jedynie znajomości regulacji prawnych z zakresu czasu pracy kierowców, w związku z czym wniosek dowody nie zasługiwał na uwzględnienie.

Dodać należy, iż sąd administracyjny kontroluje ocenę dowodów dokonaną przez organy administracji oraz ustalenia faktyczne dokonane na podstawie przeprowadzonych dowodów, nie ustala zaś hipotetycznego stanu faktycznego na podstawie dowodów zgromadzonych przez organy w postępowaniu i nie porównuje go z ustaleniami faktycznymi organów administracji. Decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Rozstrzygnięcie i uzasadnienie to dwa istotne elementy składowe decyzji. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym. Co do zasady żadna z nich nie może istnieć odrębnie w obrocie prawnym (wyjątkiem jest możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, co jednakże nie dotyczy decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz deczyji wydanych na skutek odwołania). Osnowa (rozstrzygnięcie) jest kwintesencją decyzji, uzasadnienie służy natomiast wyjaśnieniu rozstrzygnięcia. Wymogi decyzji administracyjnej zostały precyzyjnie określone w przepisie art. 107 § 1 i 3 kpa, mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zatem braki w tym zakresie stanowią o wadliwości decyzji.

W ocenie Sądu, niezależnie od tego, czy analiza dowodu w postaci zapisanych tarcz (wykresówek) dokumentujących czas trwania przejazdu (przewozu) i odpoczynku kierowców, wymagała wiadomości specjalistycznych biegłego, czy też wystarczające było odczytanie ich w zgodzie z przepisami regulującymi czas pracy kierowców, organ powinien w tym zakresie wyczerpująco przedstawić techniczny sposób odczytania danych z tarcz, tak by strona, jak i kontrolujący zaskarżoną decyzję Sąd mogli poznać tok rozumowania organu i zweryfikować jego prawidłowość. W aktualnym kształcie uzasadnienia decyzji organu odwoławczego ocena dowodu w postaci danych z wykresówek (zapisów tachografu), jak i poczynione na ich podstawie ustalenia nie mogą być uznane z poczynione zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania. Nawet jeżeli przedmiotowe wykresówki mogą być bez większego trudu odczytane przez pracowników Inspekcji Transportu Drogowego, to nie może stan taki prowadzić do pominięcia należytego uzasadnienia sposobu odczytania przedmiotowych zapisów (wykresów). Uchybienia organu I instancji w tym zakresie nie zostały usunięte przez organ odwoławczy. Wątpliwości strony poparte alternatywnym odczytaniem danych z wykresówek nie zostały także jednoznacznie wyjaśnione w decyzji organu II instancji. Wobec wątpliwości strony i sposobu ich podniesienia (konkretne wyliczenia, kwestionowanie prawidłowości przeprowadzenia dowodu przy użyciu programu komputerowego) nie stanowi wystarczającej argumentacji ani treść art. 4 lit. g i art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 co do rozumienia pojęcia "skrócony dzienny czas odpoczynku", jak i "dzienny czas prowadzenia pojazdu" wynikający z art. 4 lit. k powołanego rozporządzenia Rady (WE) z 2006 r. Również odwołanie się do kompetencji zawodowych (fachowej wiedzy i niezbędnego doświadczenia) funkcjonariuszy Inspekcji dokonujących kontroli pojazdu nie może zastąpić przedstawienia w uzasadnieniu decyzji sposobu odczytu zapisów na wykresówkach. Nawet jeżeli wyliczenia własne skarżącego są błędne, to taka okoliczność nie stanowi zarazem uzasadnienia dla tezy, że sposób odczytu przedmiotowych wykresówek, jaki zastosowały w sprawie organy, jest prawidłowy. Posłużenie się programem komputerowym, który chociażby tylko posiłkowo (poprzez wizualizację przejazdu, którego przebieg został odwzorowany na danej wykresówce) ułatwił organom odtworzenie przebiegu danego przewozu, bez poinformowania strony o rodzaju zastosowanego programu i sposobie jego użycia, również budzi pewne wątpliwości. Zapoznanie strony z zastosowaną technologią służącą weryfikacji odczytów wykresówek chociażby potencjalnie umożliwiłoby stronie uzyskanie informacji we własnym zakresie o przydatności i wiarygodności danego programu do uzupełniającego weryfikowania danych z odczytu zapisanych tarcz tachografu.

Naruszenie przepisów postępowania w powyżej przedstawionym zakresie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bowiem od prawidłowości odczytu wykresówek zależą ustalenia okoliczności doniosłych dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie naruszeń wskazanych w deczyji organu I instancji pod pozycjami nr 1 od do 9. Wobec tego organ ponownie rozpatrując sprawę w II instancji powinien jeszcze raz przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i wyczerpująco przedstawić sposób odczytania zapisanych tarcz, jak i dokonane na ich podstawie, a skonfrontowane z zeznaniami kierowców, ustalenia faktyczne w zakresie domniemanego przekroczenia norm dziennego czasu odpoczynku i dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Jeżeli zaś wystąpią obiektywne utrudnienia w przeprowadzeniu tego dowodu bądź komunikatywnego przedstawienia sposobu odczytu zapisanych tarcz bądź też okaże się, że do ich prawidłowego odczytu będą potrzebne widomości specjalne lub specjalne technologie organ powinien skorzystać z możliwości przeprowadzania dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności i na podstawie takiej ekspertyzy dokonać ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w powyższym zakresie. Następnie zaś organ odniesie poczynione w sprawie ustalenia do obowiązujących przepisów prawa krajowego i wspólnotowego w zakresie zasad wykonywania przewozów (czas pracy kierowców, sposób korzystania z urządzeń rejestrujących czas pracy i odpoczynku), w tym rozstrzygnie co do określenia pieniężnych sankcji administracyjnych za stwierdzone naruszenia.

Co się tyczy pozostałych naruszeń w wykonywaniu transportu drogowego, jakie zostały stwierdzone przez organy obydwu instancji, stwierdzić należy, iż w tym zakresie sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, ocena materiału procesowego, poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne i ich ocena prawna nie budził zastrzeżeń Sądu. Co do naruszeń opisanych w decyzji organu I instancji pod pozycjami nr od 10 do 12 - polegających na: używaniu tej samej wykresówki przez kilku kierowców (z wyjątkiem sytuacji, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość); wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie lub psychologiczne; wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji - ustalenia organów i ocena prawna stanu faktycznego jest są prawidłowe, nie naruszają przepisów postępowania ani prawa materialnego regulującego poszczególne aspekty wykonywania transportu drogowego przez przedsiębiorcę.

Podstawę nakładania kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy oraz innych przepisów w transporcie drogowym stanowi art. 92 ustawy o transporcie drogowym, która w dalszej części uzasadnienia przytaczana jest w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Przepis ten określa jednoznaczne przesłanki do nałożenia kar pieniężnych. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 92 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym ma charakter decyzji związanej, a więc nakładającej na organ obowiązek nałożenia kary pieniężnej w określonej prawem wysokości w razie subsumcji zachowania przewoźnika (przedsiębiorcy realizującego przewóz) pod przepis prawa sankcjonowany karą pieniężną i przy jednoczesnym ustaleniu, iż okoliczności wyłączające odpowiedzialność administracyjną przewoźnika określone w art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie zachodzą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. II GSK 711/09 i z dnia 10 października 2009 r. sygn. II GSK 159/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.gov.pl). Inne wymienione w art. 92 ust. 1 przepisy niż ustawy o transporcie drogowym, to m.in. przepisy o czasie pracy kierowców i przepisy wspólnotowe dotyczące przewozów drogowych. Naruszenia przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości od 50 zł do 15 000 zł. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15 000 zł - w odniesieniu do kontroli drogowej (art. 92 ust. 2 pkt 1). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4). Art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym upoważnia podmioty uprawnione do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 (między innymi inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego), do nałożenia na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, iż w jej przypadku mogą znaleźć zastosowanie przepisy w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i tym samym nie obaliła odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Okoliczności takowych Sąd nie dopatrzył się także z urzędu.

Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. W myśl przepisu art. 87 ust. 1 wymienionej ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli: 1. wypis z licencji, 2. kartę opłaty drogowej, 3. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (zapisy tachografu), a ponadto - w transporcie drogowym rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem. Powyższy przepis nie wyczerpuje w żadnej mierze obowiązków, jakie m. in. ustawa o transporcie drogowym nakłada na przewoźnika, co też wynika z brzmienia art. 92 ust. 1 powołanej ustawy.

Art. 14 powołanej ustawy stanowi, iż przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania (ust. 1), a jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji (ust. 2). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II GSK 780/09 (LEX nr 746148), zaniechanie zgłoszenia pojazdu do licencji mieści się w pojęciu naruszenia obowiązków wynikających z ustawy, ponieważ obowiązek ten wynika wprost z art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji zostało wymienione w załączniku do tej ustawy jako naruszenie podlegające karze pieniężnej (lp. 1.2 załącznika).

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji, bowiem w wyniku kontroli drogowej zatrzymano pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierowca wykonywał przewóz drogowy, a pojazd ten w dniu zdarzenia nie został zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, nastąpiło to dopiero w dniu [...] sierpnia 2010 r. podczas, gdy przedmiotowa kontrola drogowa została przeprowadzona w dniu 1 kwietnia 2010 r. Skoro przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą wykonywał transport drogowy rzeczy pojazdem niezgłoszonym do licencji, mimo niekwestionowanego przez organy posiadania takowej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, to w sprawie doszło do zaistnienia naruszenia z lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 14 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł jest zasadne.

Przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta m.in. nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym); nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 4). Zgodnie z art. 39j powołanej ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (ust. 1). Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (ust. 2). Zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (ust. 3). Podobne wymogi zostały określone w zakresie podlegania kierowców wykonujących przewóz drogowy badaniom psychologicznym (art. 39k ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 39l ust. 1 powołanej ustawy przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców m. in. na: badania lekarskie i psychologiczne (pkt 1 lit. b); przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii: świadectw kwalifikacji zawodowej i orzeczeń lekarskich i psychologicznych (pkt 3 lit. a i b); prowadzenia dokumentacji dotyczącej badań lekarskich i psychologicznych (pkt 4).

W odniesieniu do stwierdzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego nieprawidłowości w zakresie spełniania przez kierowcę wyżej opisanych warunków co do posiadania ważnych badań lekarskich stwierdzić należy, iż okoliczności kontroli - protokół kontroli oraz przesłuchanie kierowcy T. A. - jednoznacznie wskazują, iż kierowca ten nie dysponował ważnym orzeczeniem lekarskim. Posiadane przez niego ważne orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+, oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem, nie spełnia wymogów z art. 39a ust. 1 pkt 3 i art. 39j ustawy o transporcie drogowym. Należy wyjaśnić, iż badanie o którym tam mowa, obejmuje również ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (art. 39j ust. 3), jednakże zakres i charakter tego badania jest szerszy, bowiem przede wszystkim dotyczy stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (ust. 1). Warto wspomnieć, że w odniesieniu do wymogu podlegania badaniom psychologicznym kierowca posiadał prawidłowe orzeczenie psychologiczne, stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W konsekwencji powyższego organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż w sprawie zaszły podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie wyszczególnione w lp. 1.8. w pkt 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż co do kierowcy J. K. nałożenie tej kary nie było zasadne, przy tym zauważył, iż okoliczność ta nie miała znaczenia dla wyniku sprawy, z uwagi na ograniczenie łącznej wysokości kary, o którym mowa w art. 92 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, w sytuacji, gdy łączna kwota pozostałych kar przekraczała 15 000 zł.

W odniesieniu do naruszenia przepisów w zakresie prawidłowego używania urządzenia rejestrującego (tachografu) wskazać należy na rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/8. Rozporządzenie nr 561/2006 w art. 10 ust. 2 stanowi, iż przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. dotyczy zaś urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, a szczegółowe przepisy ostatniego z powołanych rozporządzeń dotyczące używania urządzeń rejestrujących zostały przywołane przez organy obydwu instancji w wydanych decyzjach.

Obowiązek zainstalowania w skontrolowanym pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu) i jego prawidłowego użytkowania wynika z przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. oraz rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób i rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które wymienia między innymi pojazdy używane do przewozu osób w określonych warunkach organizacyjnych i technicznych, jak i pojazdów będących na wyposażeniu określonych służb oraz bliżej scharakteryzowanych pojazdów służących do niehandlowego przewozu rzeczy.

Załącznik nr I Rozdział III lit. c pkt 4.1 i 4.3. i Rozdział II oraz art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 regulują zasady używania wykresówki i obowiązki kierowcy z tym związane oraz zasady obowiązujące, gdy pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców. Między innymi rozporządzenie to przewiduje, że jeżeli pojazd obsługuje załoga składająca się z więcej niż jednego kierowcy, wówczas zapisy przewidziane w ppkt 4.1 są wykonywane na dwóch oddzielnych wykresówkach, tzn. każdy kierowca posiada swoją własną wykresówkę. W takim przypadku przesuw oddzielnych wykresówek jest realizowany albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy.

Z informacji zawartych w protokole kontroli z dnia 1 kwietnia 2010 r. wynika, iż w tym dniu wykonywano zarobkowy krajowy transport rzeczy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym pojazdem o masie własnej niespełna 8 ton i załadowana przyczepą o masie własnej przekraczającej 10 ton. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że kierowca posiadał przy sobie wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Kierowca pojazdu był pracownikiem przedsiębiorstwa skarżącego, które legitymowało się tytułem prawnym do pojazdu. Przedstawione do kontroli dokumenty określały ładunek i właściciela przewożonego ładunku. Powyższe okoliczności wykluczają zastosowanie w sprawie wyłączeń, o których mowa w art. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, wskazując tym samym jednocześnie na obowiązek instalowania w pojeździe i prawidłowego użytkowania urządzenia rejestrującego w postaci tachografu, o których mowa m.in. w art. 15, Załącznik Nr 1 Rozdział II i Rozdział III lit. c pkt 4.1 i 4.3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.

Okoliczność dotycząca wykonywania przejazdu (przewozu) w dniach 8/9 marca, 9/10 marca i 1 kwietnia 2010 r. w załodze dwuosobowej i rejestrowania tego faktu na jednej wykresówce dla każdego przejazdu zamiast na osobnych wykresówkach dla każdego kierowcy, została ustalona na podstawie zeznań kierowców. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, iż nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości przesłuchania kierowcy T. A. na okoliczność wykonywania poszczególnych przewozów. Protokół przesłuchania z dnia 1 kwietnia 2010 r. wskazuje na pouczenie o treści przepisów regulujących odpowiedzialność za składanie fałszywych zeznań, jak i prawa oraz obowiązki świadka (sytuacje, w których świadek może odmówić złożenia zeznań lub odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania), które to pouczenie przed przyjęciem zeznań świadka zostało przez niego podpisane. Świadek podpisał protokół przesłuchania z adnotacją "po osobistym odczytaniu mi jako zgodny z moimi wyjaśnieniami podpisuję". Zeznania tego świadka w powiązaniu z zeznaniami drugiego kierowcy - J. K. z dnia 7 czerwca 2010 r., wykonującego we wskazane przez organy dni przejazdy wspólnie z T. A., tworzą spójną całość pozwalającą na stwierdzenie, że ustalony na ich podstawie stan faktyczny wskazuje na naruszenie przepisów regulujących zasady używania wykresówki tachografu, tak jak zostało to stwierdzone przez organy administracji w niniejszej sprawie. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, iżby stan faktyczny był w tym zakresie inny, niż ustalony przez organy na podstawie zeznań obydwu kierowców. Gołosłowne, niepoparte nawet żadnymi poszlakami, kwestionowanie prawidłowości przeprowadzenia kontroli i przesłuchania T. A. w dniu 1 kwietnia 2010 r. nie mogły zakwestionować zeznań tego świadka. Skarżący w istocie, poza odmiennym zinterpretowaniem zapisów wykresówek, nie wskazał jakie okoliczności miałyby przemawiać za innym stanem rzeczy niż wynikający z zeznań przesłuchanym kierowców. Posługiwanie się przez skarżącego zarzutem rzekomego zastraszania kierowcy T. A. przez pracowników Inspekcji Transportu Drogowego w czasie kontroli i przesłuchania nie stanowi żadnego rzeczowego argumentu przemawiającego za tym, że w sprawie nie miały miejsca naruszenia warunków wykonywania transportu drogowego, które zostały stwierdzone na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. Zgłoszony przez stronę dowód z świadka J. K. został przez organ uwzględniony. Wnioski wynikające z zeznań tego kierowcy w żadnej mierze nie prowadziły do zakwestionowania przesłuchania świadka T. A.. W konsekwencji trafnie organ II instancji uznał, iż nie ma żadnych przekonujących powodów do uzupełniającego przesłuchania kierowcy T. A. w postępowaniu odwoławczym na okoliczność dotyczącą używania wykresówek przez dwóch kierowców. Skarżący nie przedstawił też dowodu wskazującego, iżby zamontowany w jego pojeździe tachograf ze względu na swoją konstrukcję przewidywał możliwość nieprzerwanego rejestrowania aktywności kilku kierowców. W konsekwencji ustalony na podstawie zeznań obydwu kierowców bezsporny fakt używania jednej wykresówki do zarejestrowania przejazdu wykonywanego przez dwóch kierowców stanowi naruszenie z lp. 11.4 pkt 5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym: używania tej samej wykresówki przez kilku kierowców, z wyjątkiem przypadku, gdy konstrukcja tachografu przewiduje taką możliwość. Naruszenie to sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 1000 zł.

Reasumując wszystko powyższe stwierdzić należy, iż w zakresie naruszeń opisanych pod pozycjami nr 1 do 9 (z wyjątkiem nr 7, które to naruszenie zostało wyeliminowane przez organ odwoławczy) w deczyji organu I instancji, a które zostały stwierdzone i ocenione prawnie przez organ II instancji, Sąd doszukał się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, wobec braku jednoznacznego wyjaśnienia, czy interpretacja zapisów wykresówek ze spornych dni, w których były wykonywane poszczególne przewozy drogowe, odzwierciedla rzeczywisty stan rzeczy. W pozostałym zakresie stan faktyczny sprawy jest niewątpliwy, został ustalony zgodnie z zasadą prawdy materialnej i należycie oceniony prawnie, przyporządkowany określonym przepisom statuującym naruszenia przepisów w transporcie drogowym i sankcje finansowe za te naruszenia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji uwzględni wyżej sformułowane rozważania i zalecenia. W szczególności przeprowadzi ponownie postępowanie odwoławcze, w tym uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie odczytania zapisów wykresówek, z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym; w miarę potrzeby organ rozważy niezbędność przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego; ocena dowodu z wykresówek oraz wnioski rzutujące na konkretne ustalenia faktyczne winny zostać komunikatywnie i wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Dopiero przy tak poczynionych ustaleniach organ odwoławczy określi kary za poszczególne naruszenia (uwzględniając, te okoliczności dotyczące kierowcy J. K., które wskazywały na brak podstaw do nałożenia kary za brak ważnych badań lekarskich i domniemane skrócenie dziennego czasu odpoczynku w dniach 26/27 marca 2010 r.) i określi jej łączną wysokość uwzględniając ustawowe ograniczenia wysokości jednorazowo nakładanej kary.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i III sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze treść wniosku skarżącego, rodzaj pełnomocnika, który reprezentował skarżącego, oraz koszty jego ustanowienia, jak i poniesione przez stronę koszty sądowe oraz charakter sprawy.