Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 29/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Umorzono postępowanie sądowe w pozostałej części
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 1, art. 13
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 119, art. 149, art. 151 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach do załatwienia wniosku D. B. z dnia 23 marca 2016 r. w części dotyczącej pytań zawartych w punktach 4, 8 i 9 w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) umarza postępowanie sądowe w pozostałej części, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 4) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 5) zasądza od Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach na rzecz D. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. B. jest bezczynność Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach (dalej zwany w skrócie "Dyrektorem" lub "Dyrektorem Zespołu") w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 23 marca 2016 r., złożonym drogą elektroniczną, D. B., zwany dalej skarżącym, działając w imieniu A, zwrócił się do Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach o udostępnienie (przesłanie na wskazany adres e-mail) następujących informacji publicznych:

1. Czy został powołany administrator bezpieczeństwa informacji (ABI), a jeśli tak, to od kiedy?;

2. Z jaką datą przyjęto obowiązującą politykę bezpieczeństwa informacji? Ile razy była ona aktualizowana do dnia udzielenia odpowiedzi?;

3. Przesłanie pełnego wykazu zbiorów danych osobowych;

4. Które zbiory danych zostały zgłoszone do rejestracji w GIODO? Podanie nr księgi dla każdego zbioru;

5. Jeśli nie ma powołanego ABI, podanie, w jaki sposób administrator danych sam wykonuje sprawdzenia zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych? Ilu takich sprawdzeń dokonał administrator danych? Ponadto wskazanie daty sprawdzeń i obszarów, które były sprawdzane - dla każdego sprawdzenia;

6. Jak administrator danych dokumentuje sprawdzenia?;

7. Jeśli nie ma powołanego ABI, wskazanie, w jaki sposób administrator danych sam nadzoruje przestrzeganie zasad określonych w polityce bezpieczeństwa informacji? Jak te czynności są dokumentowane?;

8. Jak często i w jaki sposób odbywa się zapoznanie osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych? Jak te czynności są dokumentowane? Czy na dzień udzielenia odpowiedzi przeszkolona jest każda osoba i czy istnieją na to pisemne dokumenty?;

9. W jaki sposób administrator danych zapewnia kontrolę nad tym, jakie dane osobowe, kiedy i przez kogo zostały do zbioru wprowadzone oraz komu są przekazywane? W jaki sposób kontrola ta jest dokumentowana?;

10. Ile do dnia udzielenia odpowiedzi przeprowadzono audytów wewnętrznych, o których mowa w § 20 ust. 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 526)? Ponadto wskazanie dat ich przeprowadzenia;

11. Przesłanie dowodu, że strona www i strona BIP spełniają standard WCAG 2.0;

12. Jeżeli szkoła posiada inne serwisy informacyjne (np. Facebook), udokumentowanie, że wybór dostawcy usługi odbył się w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych, a system spełnia minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych i przeszedł testy akceptacyjne, o których mowa w ustawie o informatyzacji. Udokumentowanie, że system zapewnia interoperacyjność oraz neutralność technologiczną w rozumieniu ustawy o informatyzacji.

Wobec braku odpowiedzi, w dniu 13 kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu) skarżący wniósł za pośrednictwem Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność tego organu. W skardze zawarte zostało żądanie zobowiązania Dyrektora do rozpoznania wniosku oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r., nr [...], Dyrektor Zespołu wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 14 dni, w szczególności o wskazanie danych rejestracyjnych A celem jej identyfikacji oraz przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że D. B. jest osobą uprawnioną do reprezentowania podmiotu, jakim jest A. Wyjaśnił, że jako podmiot zobowiązany do udzielenia konkretnej informacji publicznej musi mieć pewność co do istnienia i tożsamości podmiotu, który pod jego adresem formułuje określone żądanie. Dyrektor zażądał również uzupełnienia wniosku o wskazanie przez skarżącego celu pozyskania danych oraz dalszego ich wykorzystania, jak również podstaw prawnych dla każdego zadanego pytania. Jednocześnie poinformował skarżącego, że ze względu na znaczą ilość żądanych danych wniosek, po uzupełnieniu jego braków, zostanie rozpoznany w terminie do dnia 23 maja 2016 r.

W związku z powyższym skarżący pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r., przesłanym drogą elektroniczną, poinformował, że A nie posiada osobowości prawnej, a więc złożony przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej należy potraktować jako pochodzący od osoby fizycznej. Wskazał również, że zgodnie z ustawą prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a więc nieuzasadnione jest żądanie wykazania interesu prawnego bądź faktycznego. Skarżący podkreślił także, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje możliwości wydłużenia terminu rozpoznania wniosku, który winien być rozpoznany niezwłocznie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Natomiast żądane informacje nie miały skomplikowanego charakteru i administrator danych winien mieć odpowiedzi przygotowane choćby na użytek własnego nadzoru nad przestrzeganiem ustawy o ochronie danych osobowych, a twierdzenie, że wniosek dotyczy znacznej ilości danych jest twierdzeniem niemającym oparcia w rzeczywistości. Ponadto skarżący domagał się informacji, z jaką datą skarga na bezczynność została przekazana do WSA w Opolu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Podkreślił przy tym, że organ w ustawowym terminie 14 dni nie podjął żadnych czynności w sprawie i nie odpowiadał na korespondencję, a reakcja nastąpiła dopiero po skierowaniu sprawy na drogę postępowania sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, wywiódł, że stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej miał prawo do wydłużenia terminu do rozpoznania wniosku. Powyższe było spowodowane koniecznością identyfikacji podmiotu oraz zebrania potrzebnych danych do udzielenia informacji publicznej. W jego ocenie, zarzut bezczynności jest bezzasadny, ponieważ skarżący został powiadomiony o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania wniosku. Dyrektor poinformował również, że jest w trakcie opracowywania odpowiedzi na wniosek skarżącego.

W kolejnym piśmie, z dnia 12 maja 2016 r., Dyrektor Zespołu wyjaśnił, że dnia 6 maja 2016 r. przesłał skarżącemu żądane informacje w plikach pdf drogą elektroniczną oraz przesyłką listową. Do pisma załączył udzieloną odpowiedź.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 P.p.s.a., który w ust. 1 określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Po myśli art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, odnotować przyjdzie, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, z późn. zm.), dalej zwanej u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., natomiast u.d.i.p. nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji, za wyjątkiem art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto nie są wiążące żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego.

Przechodząc już do okoliczności rozpoznawanej sprawy, przypomnienia wymaga, że skarżący zarzucił Dyrektorowi Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach bezczynność w zakresie udostępnienia informacji szczegółowo opisanych we wniosku z dnia 23 marca 2016 r., a w ogólności dotyczących powołania administratora bezpieczeństwa informacji i podejmowanych przez niego czynności, polityki bezpieczeństwa, wykazu zbiorów danych osobowych i ich zgłoszenia do GIODO, wykonywania obowiązków przez administratora danych osobowych, audytów wewnętrznych, informacji na temat prowadzonej strony www i BIP-u, w tym spełnienia standardów WCAG 2.0 oraz serwisów informacyjnych.

W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach - będącego jednostką organizacyjną gminy, dla której gmina jest organem prowadzącym zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, z późn. zm.) - jest podmiotem zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony bowiem został wprost na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym stosownie do pkt 4, na podmioty wykonujące zadania publiczne i reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Stosownie natomiast do regulacji art. 7 ust. 1 pkt 8 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) oraz art. 5 ust. 5 w zw. z art. 62 ustawy o systemie oświaty, przyjąć należy, że zespół szkół, założony i prowadzony przez gminę, jest jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego mającą na celu wykonywanie zadań własnych gminy z zakresu edukacji. Dyrektor tego zespołu, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 62 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, kieruje z kolei działalnością szkoły oraz reprezentuje ją na zewnątrz i jako jej organ jest podmiotem reprezentującym tę jednostkę, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Rozważając natomiast, czy żądane informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu na podstawie u.d.i.p., wyjaśnić przyjdzie, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Przepis ten zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć zatem trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.

Mając na uwadze szeroką definicję informacji publicznej, nie budzi wątpliwości Sądu, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 23 marca 2016 r. informacje, jako bezpośrednio związane z działalnością i funkcjonowaniem Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach, w szczególności dotyczące powołania i wykonywania zadań przez administratora bezpieczeństwa informacji (dalej w skrócie ABI), są informacjami publicznymi, a zatem Dyrektor Zespołu był zobowiązany do ich udzielenia w ustawowym terminie.

Odnosząc się natomiast do prowadzonego przez Dyrektora postępowania wyjaśniającego z uwagi na konieczność identyfikacji podmiotu, który zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, wyjaśnić trzeba, że kwestia podmiotowości prawa do informacji publicznej uregulowana została w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. (z zastrzeżeniem art. 5), zgodnie z którym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu. Wobec tego badanie kwestii, kto złożył wniosek i w czyim nastąpiło to imieniu, jest czynnością zbędną. Jest to okoliczność bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla sprawy oraz nie jest to fakt prawotwórczy na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. obejmuje bowiem nie tylko osoby fizyczne, ale również osoby prawne, jak i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, np. organizacje społeczne (por. wyroki NSA: z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2033/12 i z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 681/13, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielić zatem należy pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 września 2014 r. (sygn. akt II SA/Op 447/14), że w każdym przypadku, gdy zostanie złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ zobowiązany jest go rozpoznać niezależnie od tego, czy wnioskodawca występuje o informację w imieniu własnym, czy też innego podmiotu. Istnienie informacji publicznej w każdym przypadku przesądza natomiast o konieczności rozważenia możliwości jej udostępnienia w trybie ustawy. Podkreślenia bowiem wymaga, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu u.d.i.p. oraz z jej art. 10 ust. 2 stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1013/12). Stosownie do powyższego uznać trzeba, że bez względu na to, czy D. B. posiadał umocowanie do występowania o informację publiczną w imieniu A, czy też nie, Dyrektor Zespołu zobowiązany był do rozpoznania złożonego przez niego wniosku. Znaczenia prawnego nie miało przy tym to, czy wystąpił on z wnioskiem w imieniu własnym, czy też w imieniu ww. A. Tym samym Sąd uznał, że D. B. jako osoba fizyczna jest podmiotem, który w ramach uprawnienia przysługującego na gruncie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej, a następnie wniósł do Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach.

Kontynuując rozważania, wyjaśnić jeszcze przyjdzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei, w sytuacji, gdy zaistnieje podstawa do pobrania opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji powiadamia wnioskodawcę o jej wysokości, w terminie 14 dni do dnia złożenia wniosku i następnie udostępnia informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek i dlatego jej udostępnienie ma formę czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została jedynie w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Mając na uwadze przytoczone uregulowania prawne, przyjąć należy, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym, dla zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).

Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że Dyrektor Zespołu, jak wynika z materiału dokumentacyjnego, nie podjął w terminie 14 dni odpowiednich czynności, tj. nie udostępnił przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, czy o umorzeniu postępowania, w zakresie pytań zawartych w punkcie 4, 8 i 9 wniosku skarżącego.

I tak, odnośnie pytania zawartego w punkcie 4 wniosku, dotyczącego wskazania zbiorów, które zostały zgłoszone do rejestracji w GIODO, w tym podania nr księgi dla każdego zbioru, stwierdzić trzeba, że Dyrektor nie udzielił skarżącemu konkretnej odpowiedzi. Wyjaśnił jedynie ogólnie, że zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2135, z późn. zm.) obowiązkowi rejestracji zbiorów osobowych nie podlega administrator danych, który powołał ABI, przy czym nie stwierdził też wyraźnie, że w związku z tym nie dokonano zgłoszenia żadnych zbiorów. Stosownie natomiast do art. 43 cyt. ustawy dostrzec trzeba, że pomimo powołania administratora bezpieczeństwa informacji nadal istnieje obowiązek zgłaszania do GIODO zbiorów zawierających dane, o których mowa w art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. Tymczasem Dyrektor nie wskazał, czy takie zbiory są prowadzone, czy też nie, a jeśli tak, czy były zgłaszane do GIODO. Udzielonej odpowiedzi na omawiane pytanie brak jest precyzji i jednoznacznego stanowiska w tej kwestii.

Odnośnie pytania zawartego w punkcie 8 wniosku uznać należało, że Dyrektor udzielił skarżącemu niepełnej odpowiedzi. Wskazał bowiem, że zapoznanie się osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych odbywa się podczas konferencji szkoleniowych, które są protokołowane. Ponadto podał, że każdy z pracowników po przeszkoleniu podpisywał oświadczenie o poufności oraz upoważnienie do przetwarzania danych osobowych. Dyrektor nie podał natomiast, jak często odbywają się konferencje szkoleniowe, choć skarżący domagał się również informacji w tym zakresie.

Podobnie, skarżący nie uzyskał pełnej informacji odnośnie pytania zawartego w punkcie 9 wniosku. Dyrektor ograniczył się do wskazania, że administrator danych monitoruje czynności wykonywane na zbiorze danych, przeprowadza kontrole sprawdzając techniczne środki bezpieczeństwa (np. kopie zapasowe). Tymczasem skarżący, jak wynika z wniosku, żądał także informacji dotyczącej sposobu dokumentowania powyższych czynności, lecz ta informacja nie została udostępniona.

Reasumując, Sąd uznał, że żądana przez skarżącego informacja nie została udostępniona w zakresie pytania zawartego w punkcie 4 wniosku, oraz nie udzielono pełnej odpowiedzi odnośnie punktów 8 i 9 wniosku, ani też nie wydano decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji przyjąć należało, że Dyrektor Zespołu w dacie orzekania przez Sąd pozostawał w bezczynności, co powodowało konieczność zobowiązania go do rozpoznania wniosku z dnia 23 marca 2016 r. w powyższym zakresie, w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w pkt 1 wyroku.

Odnosząc się natomiast do udzielonej przez organ odpowiedzi co do informacji zawartych w pozostałych punktach wniosku, w ocenie Sądu, trzeba przyjąć, że wniosek ten przesłany w dniu 23 marca 2016 r. nie został rozpatrzony przez Dyrektora w ustawowym 14-dniowym terminie, który zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. upłynął z dniem 6 kwietnia 2016 r. W tym miejscu zauważenia też wymaga, że Dyrektor co prawda pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku, ale dokonał tego po upływie 14-dniowego terminu. W konsekwencji stwierdzić zatem należało, że skoro organ udzielił odpowiedzi dopiero w dniu 6 maja 2016 r., a dokonanego przedłużenia terminu nie można uznać za skuteczne, to - co do zasady - skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, a więc to, że przed rozpoznaniem skargi Dyrektor przesłał skarżącemu drogą elektroniczną żądane informacje zawarte w punktach 1, 2, 3, 5, 6, 7, 10, 11 i 12 wniosku. Na dzień orzekania przez Sąd nie można więc mówić o bezczynności Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku w części dotyczącej ww. punktów. Stan bezczynności ustał bowiem po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, więc w zaistniałej sytuacji - z uwagi na udzielenie wskazanych powyżej informacji - zobowiązywanie Dyrektora Zespołu Gimnazjalno-Szkolnego w Zębowicach do udzielenia informacji publicznej w tej części, stało się bezprzedmiotowe. Powyższe stanowi podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.

Skoro, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bo nie zareagował na wniosek skarżącego, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym z kolei orzeczono w pkt 3 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W ocenie Sądu, bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie bezczynność organu wynikała z błędnej wykładni przepisów u.d.i.p., polegającej na wadliwym przyjęciu, że rozpoznanie wniosku jest możliwe dopiero po pełnej identyfikacji podmiotu ubiegającego się o informację publiczną. Sąd uwzględnił również fakt, że organ nie udzielił skarżącemu pełnych informacji jedynie w zakresie trzech pytań z dwunastu. Przy czym dostrzec również trzeba, że sformułowane przez skarżącego pytania były bardzo rozbudowane i szczegółowe.

O kosztach postępowania należnych skarżącemu orzeczono w pkt 5 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 200 § 1 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi, ustalonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm.).