Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1560/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 66, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skarg A. G. i P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. G. oraz P. G. kwoty po 200 zł (dwieście złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1560/20

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO w [...]") na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), a także art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...].

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z [...] czerwca

2007 r., po rozpatrzeniu wniosku M. C., Starosta [...] zarejestrował pojazd marki [...] o nr nadwozia [...] i wydał dowód rejestracyjny o serii i numerze: [...], tablice rejestracyjne nr: [...], znak legalizacyjny nr: [...]. Na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji.

Wnioskiem z 31 marca 2020 r. A. G. (dalej: "wnioskodawczyni") jako współwłaściciel pojazdu wystąpiła do SKO w [...] o stwierdzenie nieważności powyższego rozstrzygnięcia. Zdaniem wnioskodawczyni decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jej wykonanie wywoła czyn zagrożony karą, gdyż organ stopnia podstawowego nie wziął pod uwagę kwestii zmiany konstrukcyjnej powodującej zmianę masy pojazdu. Z danych dotyczących mas pojazdu wynikało, że pojazd przed zmianą i po zmianie ważył tyle samo, czyli 1000 kg z dopuszczalną masą całkowitą 1525 kg. Jednakże po zmianie konstrukcyjnej pojazd przekroczył dopuszczalną masę całkowitą, co wyklucza ten pojazd z ruchu zgodnie z Prawem o ruchu drogowym. Ponadto, wnioskodawczyni wyjaśniła, że zmiana kategorii z NI na Ml wymaga zmiany świadectwa homologacji szczególnie, że została zmieniona liczba miejsc siedzących z 2 na 5. We francuskim dowodzie rejestracyjnym pominięte zaś zostały informacje dotyczące liczby miejsc siedzących, koloru, szerokości pojazdu, pojemności skokowej i co najważniejsze rodzaju pojazdu. Następnie, w dniu 3 czerwca 2020 r. do siedziby organu rozpatrującego niniejszą sprawę wpłynęło uzupełnienie złożonego wcześniej wniosku. Wnioskodawczyni podkreśliła w nim, że w przedłożonych do wniosku o rejestrację pojazdu załącznikach brak było wzmianek o firmie [...], która dokonała zmian konstrukcyjnych w samochodzie. Co więcej, w ocenie wnioskodawczyni firma ta nie mogła stwierdzić, że dokonane przez nią zmiany nie spowodowały zmian podstawy homologacji. Wnioskodawczyni podważyła również prawidłowość przeprowadzenia badań technicznych pojazdu, które powinny być przeprowadzone przez jednego diagnostę, zaś z przedłożonych badań wynika, że w niniejszej sprawie diagnosta użył nie swoich pieczęci, lecz innego diagnosty, co jest zabronione z mocy prawa. Na zakończenie wnioskodawczyni dodała, że sama kwestia rejestracji pojazdu i porównanie obu dowodów rejestracyjnych wskazuje, że rejestracji dokonano na podstawie badań technicznych, co jest zabronione. Przykładowe rozbieżności pomiędzy dowodem francuskim a polskim dotyczyły, m. in.: koloru (zielony - seledynowy), rodzaju pojazdu (van - osobowy), liczby miejsc (2 - 5), szerokości pojazdu (165 cm - 167 cm), pojemności skokowej (1868 cm3 - 1888 cm3). Wyjaśniła, że Polskie świadectwo homologacji dla tego typu pojazdu, zgodnie z bazą ITS określa inne naciski na oś (Polskie naciski są mniejsze niż Francuskie). Wnioskodawczyni podniosła także, że poprzez rejestrację rzeczonego pojazdu Starosta [...] naraził ją na szereg nieprzyjemnych sytuacji, w tym na ciągłe ponoszenie kosztów utrzymania auta, które nie może być użytkowane z powodu niemożności przejścia badań technicznych z uwagi na liczne nieprawidłowości (np. masa własna pojazdu).

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku SKO w [...] decyzją z [...] lipca 2020 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. W postępowaniu tym zadaniem organu jest ustalenie czy decyzja wydana została z kwalifikowanymi wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym organ nie dokonuje, jak w postępowaniu zwykłym, oceny przysługujących stronie praw czy ciążących na niej zobowiązań, a jedynie ocenia legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzenie nieważności decyzji następuje w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki jakie wywołuje decyzja. Z kolei przepis art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz przystąpienie do jego realizacji.

SKO w [...] wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę dla wydania decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu stanowią przepisy Prawa o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Z kolei szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.). Dodało, że zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym, rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Rejestracji dokonuje się na podstawie (art. 72 ust. 1 ustawy):

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu,

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana,

3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane,

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa trzeciego i jest rejestrowany po raz pierwszy,

6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, jeżeli samochód osobowy został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego i jest rejestrowany po raz pierwszy,

7) zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej lub brak obowiązku - jeżeli sprowadzany pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy,

8) dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, lub oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewniania sieci zbierania pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, albo faktury zawierającej takie oświadczenie, jeżeli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy.

Organ podkreślił, że M. C. rejestrując pojazd załączył do wniosku: badanie techniczne pojazdu, tłumaczenie dowodu rejestracyjnego, tłumaczenie umowy kupna-sprzedaży, potwierdzenie zapłacenie akcyzy na terenie kraju, dokument urzędu skarbowego. Ponadto w aktach sprawy znajdują się:

- kserokopie francuskiego dowodu rejestracyjnego,

- tłumaczenie powyższego dowodu na język polski,

- kserokopie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] lutego 2007 r.,

- tłumaczenie powyższej umowy kupna-sprzedaży na język polski,

- dokument z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju,

- zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług lub brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu,

- potwierdzenie dokonania opłaty na kwotę 500,00 zł,

- zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2007 r. dla samochodu ciężarowego [...] nr nadwozia [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą,

- zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2007 r. (badanie dodatkowe) dla samochodu osobowego [...] nr nadwozia [...] wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe,

- zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2007 r. dla samochodu osobowego [...] nr nadwozia [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu,

- oświadczenie z dnia [...] marca 2007 r. firmy "[...]" T. B. z siedzibą w [...] informujące o dokonaniu zmian konstrukcyjnych pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] i nr nadwozia [...].

SKO w [...] stwierdził równocześnie, że biorąc pod uwagę § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., że wniosek M. C. spełnia wymogi określone w tym przepisie dla pojazdu sprowadzonego z zagranicy (Francja).

Ponadto organ zauważył, że w myśl art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się, m.in. na podstawie wyciągu ze świadczenia homologacji albo decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane. Co więcej, zgodnie z art. 68 ust. 1 omawianej ustawy, producent lub importer nowego pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać dla każdego nowego typu tych pojazdów, przedmiotu ich wyposażenia i części świadectwo homologacji wydane przez ministra właściwego do spraw transportu. Oznacza to, że producent lub importer obowiązany jest uzyskać świadectwo homologacji, m.in. dla każdego nowego pojazdu samochodowego. Z kolei z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy świadectwo homologacji nie jest wymagane. Wymóg przedłożenia wyciągu ze świadectwa homologacji albo decyzji zwalniającej pojazd z homologacji dotyczy zaś nowego pojazdu zakupionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2 ust. 6 rozporządzenia).

Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawczyni dotyczących zmian konstrukcyjnych, polegających na zdemontowaniu przegrody działowej oddzielającej przestrzeń pasażerską od ładunkowej i zamontowaniu tylnej kanapy (3 miejsca siedzące) wraz z pasami bezpieczeństwa, co w konsekwencji przyczyniło się do zmiany rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na osobowy, SKO w [...] wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 4 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym, zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji lub decyzja zwalniająca pojazd z homologacji, a także pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. W tym miejscu organ wyjaśnił, że składając wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu nie załączono świadectwa homologacji rejestrowanego pojazdu. Jednocześnie Starosta [...] nie wzywał do uzupełnienia tego wniosku, uznając, że nie jest ono wymagane. Odnosząc się do wprowadzonych zmian konstrukcyjnych organ stwierdził, że przedłożone oświadczenie z dnia [...] marca

2007 r. firmy "[...]" T. B. z siedzibą w [...], specjalizującej się we wprowadzaniu zmian konstrukcyjnych w pojazdach, jest wystarczające do stwierdzenia, że zmiany w przedmiotowym pojeździe zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i pojazd może zostać dopuszczony do ruchu zgodnie z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Stąd też SKO w [...] uznało, że dokumenty przedłożone przez M. C. są wystarczające do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.

Kolegium podniosło również, że przepisy obowiązujące w dacie rejestracji przedmiotowego pojazdu mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do istnienia obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji przy ponownej rejestracji (pierwszej rejestracji w Polsce) pojazdu. Rozbieżności interpretacyjne w tym zakresie wynikały z nieprecyzyjnego brzmienia przepisów. Zatem fakt zarejestrowania pojazdu, mimo braku świadectwa homologacji potwierdzającego dokonaną zmianę jego rodzaju, nie może zostać uznany za oczywiste naruszenie prawa, co zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Odnosząc się do zarzutów wnioskodawczyni dotyczących braku przy wniosku o rejestrację pojazdu załącznika w postaci oświadczenia firmy [...] o dokonanych zmianach konstrukcyjnych w pojeździe i kolejnych badań technicznych pojazdu, Kolegium stwierdziło, że wprawdzie na oświadczeniu tym widnieje pieczęć wpływu Starostwa Powiatowego w [...] z datą [...] listopada 2016 r., to jednak nie sposób uznać, że organ stopnia podstawowego nie dysponował tym dokumentem w postępowaniu o rejestrację pojazdu, w wyniku którego zostało wydane kwestionowane rozstrzygnięcie. Oceniając pozostałe zarzuty sformułowane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, SKO w [...] stwierdziło, że nie stwarzają one podstaw do wydania żądanego orzeczenia. Wady stanowiące naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia dowodów, ich oceny i ustalenia stanu faktycznego podlegają bowiem zwalczaniu w zwykłym trybie postępowania. Zatem zarzuty dotyczące wadliwości zebranego materiału dowodowego (w tym legalność przeprowadzonych badań technicznych, różne masy pojazdu i naciski na osie) nie mogą odnieść skutku w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. G., wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia Starosty [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie:

- art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezapoznanie się w sposób wystarczający z materiałem dowodowym oraz nierozpatrzenie w należyty sposób całokształtu materiału dowodowego polegające na jego zbyt powierzchownej analizie, przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,

- art. 156 k.p.a. poprzez nieusunięcie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] wydanej z rażącym naruszeniem prawa i sprzecznej z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym, k.p.a., rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 października 2005 r. w sprawie homologacji typów samochodów i przyczep, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, a także poprzez brak rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy, pomimo istnienia wyraźnych przesłanek wskazujących na rażące zaniedbania organu stopnia podstawowego oraz niewskazanie w zaskarżonej decyzji dowodów, na których organ administracji publicznej się oparł i przyczyn, dla których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności,

- art. 9 k.p.a. oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść i szkodę strony, pomimo istniejących dowodów wskazujących na nieprawidłowości działalności organu oraz niewyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...], odbierającej stronie poprzez swoją wadę prawną, uprawnienia polegającego na swobodnym korzystaniu z posiadanego pojazdu, a także powodującej negatywne skutki ekonomiczne, polegające na obowiązku ponoszenia przez stronę kosztów ubezpieczenia pojazdu, pomimo braku możliwości przejścia przez pojazd badań technicznych z wynikiem pozytywnym,

- art. 7, art. 61, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 k.p.a. poprzez niewszczęcie postępowania z urzędu w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] pomimo dowodów wyraźnie wskazujących na nieprawidłowości przy rejestracji przedmiotowego pojazdu: dane pojazdu w dokumentach rejestracyjnych, niezgodne ze stanem faktycznym, liczne rozbieżności i nieścisłości pomiędzy danymi technicznymi pojazdu (szerokość, kolor, masa własna, naciski na osie itp.), występującymi w poszczególnych dokumentach a danymi wynikającymi z tabliczek znamionowych i faktycznej masy własnej pojazdu, rzeczywisty wpływ oświadczenia, że zmian konstrukcyjnych w pojeździe dokonała firma [...] (wpływ 9 listopada 2016 r., a więc 9 lat po jego rejestracji, o czym świadczą aż dwie pieczątki z datą wpływu),

- art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez postępowanie w sposób niewzbudzający zaufania do organu administracji publicznej, polegające na niezgodne ze stanem faktycznym wskazanie dokumentów, jakie rzeczywiście zostały złożone przez M. C. w Starostwie Powiatowym w [...], a także na ignorowaniu zarzutów strony wobec licznych uchybień i zaniedbań Starostwa oraz poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, pomimo, że strona niejednokrotnie powoływała się na jednolite orzecznictwo sądów, chociażby w zakresie obowiązku posiadania świadectwa homologacji w przypadku zmiany konstrukcyjnej, jaką przeszedł przedmiotowy pojazd.

W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Na poparcie swoich twierdzeń skarżąca przytoczyła szereg wyroków sądów administracyjnych, z których wynika konieczność uzyskania nowego świadectwa homologacji przy zmianie przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, a tym bardziej w przypadku zmiany rodzaju całego pojazdu.

Tożsamą co do wniosków, zarzutów i ich uzasadnienia skargę wniósł P. G.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021r., skargi A. G. i P. G., na podstawie art 111 § 1p.p.s.a. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1560/20.

W odpowiedzi na skargi SKO w [...] wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skargi zostały uwzględnione.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja SKO w [...] z dnia [...] lipca 2020r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] o nr nadwozia [...].

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja SKO w [...] z dnia [...] lipca 2020r. wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji , a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.

Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) .

Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).

Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.

W tym miejscu należy przywołać stanowisko orzecznictwa sądowoadministracynego, które Sąd orzekający podziela w całości, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r. (III AUa 892/13, LEX nr 1483812).

Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...] czerwca 2007r. zapadła na podstawie art. 73 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji), zgodnie z którym rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Rejestracji dokonuje się na podstawie (art. 72 ust. 1 ustawy):

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu,

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana,

3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane,

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa trzeciego i jest rejestrowany po raz pierwszy,

6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, jeżeli samochód osobowy został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego i jest rejestrowany po raz pierwszy,

7) zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej lub brak obowiązku - jeżeli sprowadzany pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy,

8) dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, lub oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewniania sieci zbierania pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, albo faktury zawierającej takie oświadczenie, jeżeli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy.

Tymczasem jak sam stwierdził organ odwoławczy M. C. rejestrując pojazd załączył do wniosku: badanie techniczne pojazdu, tłumaczenie dowodu rejestracyjnego, tłumaczenie umowy kupna-sprzedaży, potwierdzenie zapłacenie akcyzy na terenie kraju, dokument urzędu skarbowego. Ponadto w aktach sprawy znajdują się:

- kserokopie francuskiego dowodu rejestracyjnego,

- tłumaczenie powyższego dowodu na język polski,

- kserokopie umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] lutego 2007 r.,

- tłumaczenie powyższej umowy kupna-sprzedaży na język polski,

- dokument z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju,

- zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług lub brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu,

- potwierdzenie dokonania opłaty na kwotę 500,00 zł,

- zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2007 r. dla samochodu ciężarowego [...] nr nadwozia [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą,

- zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2007 r. (badanie dodatkowe) dla samochodu osobowego [...] nr nadwozia [...] wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe,

- zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] marca 2007 r. dla samochodu osobowego [...] nr nadwozia [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu,

- oświadczenie z dnia [...] marca 2007 r. firmy "[...]" T. B. z siedzibą w [...] informujące o dokonaniu zmian konstrukcyjnych pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] i nr nadwozia [...].

Okolicznością bezsporna w sprawie pozostaje, że M. C. nie przedstawił wraz z wnioskiem o rejestracje świadectwa homologacji przedmiotowego pojazdu, nie został również zobowiązany przez organ rejestrujący do przedstawienia tego dokumentu, pomimo, że zgodnie z art. 68 ustawy Prawo o ruchu drogowym " w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest zobowiązany uzyskać zmianę posiadanego świadectwa homologacji polegającą na rozszerzeniu świadectwa homologacji danego typu pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części’.

W przedmiotowym samochodzie dokonano zmian konstrukcyjnych, a mianowicie zdemontowano przegrodę działową oddzielającą przestrzeń pasażerską od ładunkowej i zamontowano tylna kanapę ( 3 miejsca siedzące) wraz z pasami bezpieczeństwa , co w konsekwencji doprowadziło do zmiany pojazdu ciężarowego na samochód osobowy.

Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 5) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, w przypadku zawiadomienia o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającej z wprowadzenia w pojeździe zarejestrowanym zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, do zawiadomienia dołącza się dokument potwierdzający, że dokonane zmiany konstrukcyjne zmieniające rodzaj pojazdu wykonane zostały przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego potwierdzające, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów.

Przenosząc powyższą regulację na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością bezsporną jest, iż w przedmiotowym pojeździe dokonano zmian konstrukcyjnych.

M. C. co prawda przedstawił dokumenty mające świadczyć o zmianie rodzaju pojazdu z ciężarowego na osobowy, tj. oświadczenie o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w przedmiotowym pojeździe oraz zaświadczenie o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdu oraz powołał się na obowiązujące w dacie wydania decyzji art. 66 ust. 4 pkt 6 oraz 68 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Dokumenty te odnoszą się jednak do sfery technicznej pojazdu.

Zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym generalnie zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu z wyjątkiem:

1. pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji,

2. pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.

Powyższy przepis (pkt 2), w ocenie składu orzekającego, odnosi się jedynie do strony technicznej pojazdu nie sankcjonuje natomiast dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym zwłaszcza w kontekście brzmienia art. 68 ust. 9 ustawy prawo o ruchu drogowym, z którego wynika jednoznacznie, że na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.) warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ samochodu.

Jak wynika z treści Uchwały NSA z 23 października 2000r. OPK 17/00 "pojęcie rodzaju pojazdu nie występowało samodzielnie, lecz zawsze jako element i cecha typu pojazdu. Według art. 68 ust. 9 tej ustawy ( Prawo o ruchu drogowym) obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji przez producenta lub importera istnieje także w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu w porównaniu z wcześniej homologowanym. Posługując się definicją sformułowaną w par. 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 7 października 1999 r. producentem jest podmiot odpowiedzialny za wszystkie aspekty procesu homologacji typu i zapewnienie zgodności produkcji. Przy dokonywaniu zmiany w typie pojazdu obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji będzie więc ciążył na podmiocie dokonującym takiej zmiany i dopiero spełnienie tego wymogu umożliwi właścicielowi zarejestrowanie pojazdu lub wprowadzenie zmiany w jego dowodzie rejestracyjnym. Chodzi o zmiany, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. i par. 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. wymagającym załączenia dokumentu potwierdzającego, że są one dokonywane zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdu. Powyższe wymogi odnoszą się również do sytuacji, gdy takiej zmiany dokonuje właściciel pojazdu".

Pogląd ten został potwierdzony uchwałą NSA z 1 lipca 2002r. OPK 22/02, w uzasadnieniu której Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przyjętej wykładni art. 68 ust. 9 ustawy prawo o ruchu drogowym nie podważają w niczym zmiany wprowadzone ustawą z dnia 6 września 2001r. zmieniające ustawę prawo o ruchu drogowym oraz...., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002r., a w szczególności nowe przepisy art. 66 ust. 4 pkt 6 i art. 81 ust. 8 pkt 2.

Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że również zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu ciężarowego na pojazd osobowy wymaga dołączenia nowego świadectwa homologacyjnego.

W ocenie składu orzekającego również zmiana przepisu art. 66 ust. 4 pkt 6 wprowadzona przez ustawę z dnia 23 listopada 2002r. (Dz.U. Nr 216, poz. 1825) o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz zmianie ustawy o zmianie– Prawo o ruchu drogowym , które weszły w życie z dniem 17 stycznia 2003r. nie wpłynęły na zmianę utrwalonego poglądu dotyczącego wykładni art. 68 ust. 9 ustawy prawo o ruchu drogowym, według którego zmiana danych podlegających wpisowi do dowodu rejestracyjnego, a określonych w świadectwie homologacji, nie może nastąpić w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych (zwłaszcza, że treść art. 68 ust. 9 ustawy prawo o ruchu drogowym nie uległa zmianie).

Jeśli - zgodnie z przepisem art. 68 ust. 9 prawa o ruchu drogowym - konieczne jest uzyskanie nowego świadectwa homologacji przy zmianie przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, to tym bardziej świadectwo takie musi być uzyskane w przypadku zmiany rodzaju całego pojazdu.

Słusznie organ wskazuje, że spór dotyczący konieczności uzyskania nowego świadectwa homologacji w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu był wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych, jednak wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poglądy sądów w tej kwestii nie były rozbieżne i jednoznacznie wskazywały na ewidentna konieczność uzyskania nowego świadectwa homologacji w sytuacji dokonania zmian w typie pojazdu, jako warunek uzyskania rejestracji pojazdu (vide Uchwały NSA OPK 17/00 z dnia 23 października 2000r., OPK 18/00 z dnia 18 grudnia 2000r., OPK 22/00 z 1 lipca 2002r.,wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2005r., VI SA/Wa 1036/04 , wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2007r., IV SA/Po 228/06, wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2013r., III SA/Lu 801/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2016r., II SA/Gl 260/16).

Należy podkreślić, że wskazany przez organ wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2011r. III SA/Wr 257/11 zapadły na tle sprawy dotyczącej zmiany w dowodzie rejestracyjnym a nie weryfikacji prawidłowości samej decyzji o rejestracji, został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013r. w sprawie o sygn.akt I OSK 682/12. W wyroku tym NSA wskazał, że " w przypadku zmiany rodzaju pojazdu zarejestrowanego jako ciężarowy na samochód osobowy dochodzi do sytuacji uregulowanej w § 3 ust. 4 ( rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002r.), należy tę sytuacje traktować jak przypadek nowego samochodu osobowego. Na tej podstawie, w przypadku objętym § 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie rejestracji, oprócz dokumentów wymienionych w tym przepisie, do zgłoszenia zmiany należy dołączyć dokumenty, o jakich mowa w § 3 ust. 4, czyli związane z homologacją lub zwolnieniem z niej. Obowiązek ten obciąża właściciela ubiegającego się o zmianę, co wprost stanowi przepis".

Jak z powyższego wynika w dacie dokonania rejestracji ([...] czerwca 2007r.) nie istniały rozbieżności interpretacyjne, co do obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji w razie dokonania zmian typu pojazdu ( z ciężarowego na osobowy) przy pierwszej rejestracji w Polsce.

Z tych tez względów, wbrew stanowisku organu, Sąd zdania, że – co do zasady - rejestracja pojazdu bez wymaganej przepisami prawa homologacji jest rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności obarczonej takim błędem decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ponownie oceny kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007r. w świetle przesłanki o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, rozważając nadto skutki społeczno-gospodarcze jakie decyzja ta wywołała.

Konkludując należało uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 73 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908)w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2019r. poz. 2325).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.