Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 839/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Powiatu I. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lutego 2022 r. nr DN.rn.625.149.2021 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (powoływany dalej również jako: "organ", lub "Minister") po rozpatrzeniu odwołania Powiatu [...] (powoływanego dalej również jako: "Powiat"), od części decyzji Wojewody [...] z dnia 16 maja 2017 r. nr [...], decyzją z 11 lutego 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części stwierdzającej, że nieruchomość o powierzchni 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (oznaczona kolorem [...] bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dniu 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M. S., stanowiącej załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10.06.2020 r., nr GZ.rn.625.243.1.2018), nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z 16 maja 2017 r.

nr [...], na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm. – powoływanego dalej jako: "rozporządzenie"), w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, rozpatrzył wniosek R. D. i J. D. z 17 listopada 2015 r., dotyczący stwierdzenia, że nieruchomość wchodząca w skład dawnego majątku L., zapisana w dawnych księgach wieczystych: L. [...] Tom I karta 1, L. Tom I karta 1a, L. Tom I karta 3, L. Tom I karta 4, L. Tom I karta 6, L. Tom I karta 11, L.Tom I karta 14 i w księgach wieczystych: Nr [...], Nr [...] i Nr [...] oraz odpowiadająca aktualnym działkom ewidencyjnym: [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] cz. (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...]cz. (KW [...]), [...]cz. (KW[...]), [...]cz. (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]),[...]cz. (KW[...]), [...] cz. (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] (KW [...]), [...] cz. ([...]), [...]cz. (KW [...]), [...] cz. (KW [...]) i [...] cz. (KW [...]), nie podlegała przepisom art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Organ pierwszej instancji orzekł, że przedmiotowa nieruchomość, w części obejmującej działkę ewidencyjną nr [...], w obszarze położonym w granicach dawnych parcel nr: [...], nie podpadała pod działanie przepisu z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu (w pkt 1 decyzji). Jednocześnie (w pkt 2) stwierdził, że część nieruchomości obejmująca działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] cz., [...], [...], [...], [...]cz., [...]cz., [...]cz., [...], [...], [...] cz., [...] cz., [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]cz., [...]cz., [...] cz., [...] cz. oraz [...] z wyłączeniem obszaru wskazanego w pkt 1 podlegała pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm. powoływany dalej jako: "dekret").

Po rozpatrzeniu odwołania Powiatu [...] od pkt 1 wyżej opisanej decyzji Wojewody, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 22 sierpnia 2018 r., uchylił kwestionowaną decyzję w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że Wojewoda nie zgromadził w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co uzasadniało podjęte rozstrzygnięcie.

Decyzja kasatoryjna Ministra została zaskarżona przez J. D. i R. D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 29 października 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1824/18, uznał, że wniesiony przez ww. sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowany akt narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Kierując się wytycznymi określonymi wyrokiem Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uzupełnił materiał dowodowy, zlecając sporządzenie opracowania geodezyjnego. Geodeta uprawniony M.S. w dniu 21 listopada 2019 r. przedłożył opinię geodezyjną dotyczącą naniesienia na archiwalne zdjęcie z 1956 r. oraz na archiwalną mapę katastralną obecnej działki nr [...].

Orzekając po raz kolejny w kwestii odwołania Powiatu [...] z 2 czerwca 2017 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 10 czerwca 2020 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z 16 maja 2017 r. nr [...] w zaskarżonej części i w tym zakresie orzekł, co do istoty sprawy (w pkt 1). Stwierdził, że nieruchomość o powierzchni 2,2442 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (zaszrafowany obszar na mapie sporządzonej 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M. S.- załącznik do decyzji), nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu - w pkt 2a). Aktem tym przesądził również, że nieruchomość o powierzchni 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu L. (oznaczona kolorem niebieskim bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dacie i przez geodetę jak wyżej - załącznik do decyzji) podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu (pkt 2b)).

Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 czerwca 2020 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: R. D. i J. D. oraz Powiat I.

R. D. i J. D. zakwestionowali decyzję Ministra z 10 czerwca 2020 r. w części pkt 2b), natomiast skargą Powiatu I. objęto całość decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 czerwca 2020 r.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1637/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Powiatu [...] (pkt I wyroku) oraz uchylił zaskarżoną decyzję ze skargi R. D. i J. D. w części dotyczącej pkt 1) i pkt 2 b) w zakresie, w jakim decyzja ta dotyczy stwierdzenia, że nieruchomość o powierzchni 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu L. (oznaczona kolorem [...] bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dniu 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M. S., stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji) podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd wojewódzki wskazał, że uchylenie przez Sąd, na skutek skargi Powiatu [...], decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części, w której organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł, co do istoty sprawy, w zakresie dotyczącym gruntu o pow. 0,1811 ha (pkt 1 w zw. z pkt 2b zaskarżonej decyzji byłoby niekorzystne dla Powiatu [...], który nabył z dniem 1 stycznia 1999 r. powyższy grunt skarbowy i na spornym terenie realizuje zadania własne z zakresu pomocy społecznej (prowadzenie domu pomocy społecznej).

Natomiast skarga Powiatu [...], w części dotyczącej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w której organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł, co do istoty sprawy, w zakresie dotyczącym gruntu o pow. 2,2442 ha pkt 1 w zw. z pkt 2a) zaskarżonej decyzji podlegała oddaleniu jako niezasadna z przyczyn merytorycznych.

Zasadna okazała się zaś skarga R. D. i J. D., która dotyczyła części decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w której organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł, co do istoty sprawy, w zakresie dotyczącym gruntu o pow. 0,1811 ha pkt 1 w zw. z pkt 2b) zaskarżonej decyzji.

Dalej sąd stwierdził, że Wojewoda [...] trafnie uznał w pkt 1) decyzji z 16 maja 2017 r., że część majątku L. obejmująca nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] w granicach parcel nr: [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Na obszarze tym funkcjonował spójny pod względem zabytkowym, przyrodniczym i funkcjonalno-przestrzennym zespół dworsko-parkowy w żaden sposób niepowiązany funkcjonalnie z rolniczą częścią tegoż majątku.

Zdaniem Sądu zespół dworsko-parkowy (teren dawnych parcel nr [...] w granicach działki nr [...] o łącznej pow. 2,4253 ha wg mapy z 18 listopada 2019 r.) nie mógł być przeznaczony na cele reformy rolnej, o których mowa w art. 1 ust. 2 dekretu, w szczególności pod parcelację na potrzeby gospodarstw rolnych, czy zarezerwowany jako odpowiedni teren dla szkół, ośrodków rolnych, przemysłu rolnego, rozbudowy miast, kolonii mieszkaniowych, wojska, komunikacji publicznej, melioracji. Takie stanowisko dodatkowo potwierdza przeznaczenie tegoż terenu po przejęciu na cele reformy rolnej na potrzeby nierolnicze – wykonywanie zadań z zakresu opieki społecznej.

Wobec tego Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wadliwie uchylił pkt 1) rozstrzygnięcia decyzji pierwszoinstancyjnej i orzekł, co do istoty sprawy, w zakresie odnoszącym się do obszaru o pow. 0,1811 ha, w granicach dawnej parceli nr 57, stwierdzając, że grunt ten podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, skoro teren części folwarcznej znajdował się na obszarze dawnej p. nr [...]. M. nr [...] prowadzona dla [...] nr [...] wskazuje, że parcele tę zakwalifikowano jako "A (Hf)" – teren rolny (niem. Agrarland) dworskiego ogrodu (niem. Hofgarten). Z tego powodu Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części wskazanej w pkt 2 sentencji wyroku została wydana z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Następnie wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną i potraktuje teren o pow. łącznej 2,4253 ha oznaczony na mapie geodety M. S. z 18 listopada 2019 r. jako obszar stanowiący zespół dworsko-parkowy w [...] o charakterze mieszkalnym i wypoczynkowym, a następnie wyda decyzję stosowną do okoliczności sprawy.

Rozpoznając po raz kolejny wniesione odwołanie Powiatu [...] Minister wydał zaskarżoną decyzję z dnia 11 lutego 2022 r. o treści przytoczonej wyżej.

Minister na wstępie opisał chronologicznie wydane w sprawie decyzje oraz wyroki. Zaznaczył także, że w konsekwencji opisanych powyżej rozstrzygnięć aktualnie pozostaje do rozpoznania odwołanie Powiatu [...] od punktu 1) ww. decyzji Wojewody [...] z dnia 16 maja 2017 r., w części dotyczącej nieruchomości o powierzchni 0,1811 ha, będącej częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], oznaczonej kolorem niebieskim bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dniu 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M. S., stanowiącej załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2020 r., nr GZ.m.625.243.1.2018.

Następnie, stwierdził, powołując się na związanie wynikające z art. 153 p.p.s.a. że nieruchomość o powierzchni 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], nie była przydatna do realizacji celów dekretu jako nieruchomość, która nie mogła być wykorzystywana do produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej. Z akt sprawy wynika bowiem, że na części działki ewidencyjnej nr [...] znajdował się zespół dworsko - parkowy. Co do części tej nieruchomości o powierzchni 2,2442 ha, na której posadowiony został budynek dworu, kwestia ta jest już przesądzona, bowiem obejmuje ją punkt 2a) ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2020 r., która w tym zakresie jest ostateczna i prawomocna.

Natomiast co do części działki nr [...] o powierzchni 0,1811 ha, która jest przedmiotem niniejszej decyzji, Minister stwierdził, że wchodziła w skład otaczającego budynek dworu parku, założonego w 2 połowie XVIII w, z którego pozostało rzadkie zadrzewienie. Za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie stwierdził, że w granicach parku znajdował się (niezaszrafowany) teren dawnej parceli nr [...] o pow. 0,1811 ha, zaznaczony na mapie sporządzonej przez geodetę M. S. z dnia 18 listopada 2019 r. Z kolei stosunkowo mały budynek znajdujący się blisko południowej oficyny dworu (dawna lodownia według ustaleń z oględzin i zeznań A.K.), a na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 o nr [...] jako "piwn" (piwnice) tworzył infrastrukturę dworu.

Powyższe ustalenia wskazują zdaniem organu, że część nieruchomości o powierzchni 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu L. znajdowała się w granicach parku, więc wchodziła w skład zespołu dworsko - parkowego w L. o charakterze mieszkalnym i wypoczynkowym. Opisana część nieruchomości nie pozostawała w "związku funkcjonalnym" z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej L. o charakterze rolniczym co w konsekwencji oznacza, że opisana część nieruchomości o powierzchni 0,1811 ha, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Powiat [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.), a mianowicie poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieruchomość o pow. 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu L. (oznaczona kolorem [...] bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dniu 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M. S., stanowiącej załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2020 r., nr GZ.m.625.243.1.2018 nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, nie stanowiła nieruchomości o charakterze rolniczym, wykorzystywanej na cele produkcji roślinnej, zwierzęcej, czy sadowniczej oraz nie pozostawała w związku i współzależności z gospodarstwem rolnym;

2) przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oceny zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że nieruchomość o pow. 0,1811 ha będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu L. (oznaczona kolorem [...] bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dniu 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M. S., stanowiącej załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2020 r., nr GZ.m.625,243,1.2018 nie podpadała pod działanie art.2 ust.1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Powiat [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał argumenty uzasadniające podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 249), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie narusza prawa.

Jakkolwiek zatem samo rozstrzygnięcie, jak i treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lutego 2022 r., budzą kategoryczny sprzeciw skarżącego Powiatu [...] to jednak, zdaniem Sądu,

nie można wyeliminować jej z obiegu prawnego, ponieważ nie zawiera ona takich wadliwości prawnych, które uprawniałyby Sąd do jej uchylenia.

Na wstępie należy uwypuklić kontekst przedmiotowej sprawy. Podkreślenia zatem wymaga, że organ I instancji decyzją z dnia 16 maja 2017 r., w punkcie pierwszym stwierdził, że nieruchomość wchodząca w skład dawnego majątku L. w części obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] w obszarze tej działki położonym w granicach dawnych parcel nr: [...] nie podpadała pod działanie przepisu z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Natomiast w punkcie drugim opisywanej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość wchodząca w skład dawnego majątku L. w części obejmującej działki ewidencyjne nr [...] cz., [...] cz., [...]cz., [...] cz., [...]cz., [...] cz[...] cz., [...] cz., [...] cz., [...] cz., oraz [...] poza obszarem wskazanym w pkt. 1 podpadała pod działanie przepisu z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy. Od tej decyzji odwołanie zostało wniesione przez Powiat Inowrocławski jedynie w zakresie pkt pierwszego (tj. dotyczącego kwestii niepodpadania określonej części dawnego majątku L. pod działanie dekretu).

Ponadto w przedmiotowej sprawie zostały wydane dwa wyroki, tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1824/18, którym uchylono decyzję kasatoryjną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 sierpnia 2018 r. (uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia 16 maja 2017 r. w zaskarżonej części) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1637/20, którym po rozpoznaniu skargi R.D. i J.D. oraz skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 czerwca 2020 r., w punkcie pierwszym oddalono skargę Powiatu [...]. Natomiast w punkcie drugim Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ze skargi R. D. i J. D. w części dotyczącej pkt 1) i pkt 2 b) w zakresie, w jakim decyzja ta dotyczy stwierdzenia, że nieruchomość o powierzchni 0,1811 ha będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu L. (oznaczona kolorem [...] bez zaszrafowania na mapie sporządzonej w dniu 18 listopada 2019 r. przez geodetę uprawnionego M.S.), podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Powyższe wyroki spowodowały, że odwołanie złożone przez Powiat [...]od decyzji organu I instancji z 2017 r. było trzykrotnie rozpoznawane przez organ drugiej instancji.

Sposób sformułowania rozstrzygnięcia w decyzji z 2017 r., zakres wniesionego odwołania przez Powiat [...] (tylko odnośnie pkt I tej decyzji), rozpoznanie wniesionego odwołania przez Ministra decyzją z dnia 10 czerwca 2020 r., której rozstrzygniecie reformatoryjne składa się z trzech punktów tj. 1,2a,2b, następnie uchylenie w części decyzji z 10 czerwca 2020 r. przez Sąd wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. spowodował, że na każdym z tych etapów część rozstrzygnięć organów stawała się prawomocna bądź ostateczna. Z kolei uchylenie w części przez sąd decyzji Ministra z dnia 10 czerwca 2020 r. powoduje to, że rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 153 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, poczynienie tych ogólnych uwag jest konieczne, ze względu właśnie na specyfikę niniejszej sprawy i sposób sformułowania rozstrzygnięć zawartych w wydanych w sprawie decyzjach oraz wyroku z dnia 13 maja 2021 r., które z uwagi na swój kazuistyczny charakter mogą budzić wątpliwości co do zakresu kwestii już przesądzonych w ramach wcześniejszego postępowania sądowego. A właśnie ta kwestia ma najistotniejsze znaczenie na obecnym etapie postępowania administracyjnego i sądowego.

Zgodnie z przywołanym wyżej art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Związanie sądów w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne.

Z uzasadnień wymienionych wyżej wyroków oraz z zakresu odwołania wniesionego przez Powiat [...] wynikają następujące kwestie:

- pkt II decyzji z dnia 16 maja 2017 r. stał się ostateczny, gdyż nie zostało wniesione od niego odwołanie,

- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi miał obowiązek uzupełnić braki w materiale dokumentacyjnym na etapie postępowania odwoławczego;

- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 13 maja 2021 r. przesądził, że Wojewoda [...] w pkt 1 decyzji z 16 maja 2017 r. trafnie uznał, że część majątku L., obejmująca nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] w granicach [...] [...],[...],[...] nie podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej. W uzasadnieniu tego wyroku Sad wskazał również, że z mapy wynika, że w granicach parku znajdował się (niezaszafrowany) teren dawnej parceli nr [...] o pow. 0,1811 ha (zaznaczony na mapie sporządzonej przez geodetę M.S. z dnia 18 listopada 2019 r.).

Zatem prawidłowo w zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że po uchyleniu w części jego decyzji wyrokiem z dnia 13 maja 2021r. obecnie zobowiązany jest orzec jedynie w zakresie, czy nieruchomość o powierzchni 0,1811 ha, będąca częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu L. była przydatna do realizacji celów dekretu jako nieruchomość, która była lub mogła być wykorzystywana do produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej, a jeśli nie, to czy pozostawała w związku funkcjonalnym z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Powyższe stanowi punkt odniesienia dla rozważań dotyczących kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Ministra.

Oceniając w tym kontekście decyzję z 11 lutego 2022 r. należy uznać, że organ właściwie zinterpretował ocenę prawną oraz w pełni prawidłowo zrealizował wytyczne sądu wynikające z powyższego wyroku z dnia 13 maja 2021 r. W wyroku tym Sąd jednoznacznie wskazał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wadliwie uchylił pkt 1 rozstrzygnięcia decyzji pierwszoinstancyjnej i orzekł, co do istoty sprawy, w zakresie odnoszącym się do obszaru o pow.0.1811 ha, w granicach dawnej [...] nr [...], stwierdzając, że grunt ten podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, skoro teren części folwarcznej znajdował się na obszarze dawnej [...] nr [...]nr [...] Dwór prowadzona dla parceli nr [...] wskazuje, że parcele tę zakwalifikowano jako [...]– teren rolny dworskiego ogrodu.

Minister rozpoznając po raz kolejny odwołanie uznał zgodnie z wytycznymi Sądu, że zgromadzone w sprawie materiały źródłowe oraz opracowania pozwalają na przyjęcie, że nieruchomość ta nie odpowiadała celom reformy rolnej, jako że wchodziła w skład otaczającego budynek dworu parku, założonego w 2 połowie XVIII wieku, z którego pozostało rzadkie zadrzewienie. A zatem w odniesieniu do tej części przejętego majątku nie sposób mówić o rolniczym charakterze nieruchomości. Powyższe ustalenia organ poczynił na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności Karty Przewodniej opracowania "Rozpoznanie stanu zachowania parków wiejskich woj. [...]" z 1993 r. Organ stwierdził także, że w granicach parku znajdował się (niezaszrafowany) teren dawnej [...] nr [...] o pow. 0,1811 ha, zaznaczony na mapie sporządzonej przez geodetę M.S. z dnia 18 listopada 2019 r. Z kolei stosunkowo mały budynek znajdujący się blisko południowej oficyny dworu (dawna lodownia) tworzył infrastrukturę dworu. W konsekwencji stwierdził, że opisana część nieruchomości o powierzchni 0,1811 ha, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Organ wziął zatem pod uwagę wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, pozwalające na ocenę sposobu wykorzystania przedmiotowych nieruchomości.

Sąd orzekający obecnie powyższy pogląd organu w pełni podziela.

Wbrew zatem zarzutom skargi, organ dokonał ustaleń stanu faktycznego oraz jego oceny, odwołując się co do wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 13 maja 2021 r., w zakresie przewidzianym dyspozycją art. 153 p.p.s.a., tj. do nakreślonej przez sąd prawidłowej wykładni przepisu prawa w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie (vide: A. K. [w:] B. D., M. N., A. K., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).

Z powyższych względów podniesione w skardze zarzuty nie mogą zostać uwzględnione, gdyż w istocie sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 13 maja 2021 r., co na obecnym etapie postępowania jest spóźnione.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.