Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1841/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do odtworzenia rowu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania J.C. od decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...]grudnia 2016 r. znak: [...], zobowiązującej R.C. właściciela działki nr [...], oraz R.M., właścicielkę działki nr [...]położonych w obrębie [...], do odtworzenia rowu odwadniającego na działce nr [...], zgodnie z decyzją Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 roku - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o:

1) zobowiązaniu R.M. , właścicielki działki nr [...]położonej w obrębie [...], do:

a) odtworzenia otwartego rowu odwadniającego na działce nr [...], odprowadzającego wody do Kanału [...], w km biegu kanału [...], o parametrach - długość rowu ok. 80 m, szerokość dna 0,4 m, nachylenie skarp 1:1, spadek dna rowu i=l%0, skarpy rowu umocnić mieszanką traw, zgodnie z decyzją Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r. znak: [...];

b) wyprofilowania terenu działki nr [...]w sposób umożliwiający spływ wód w kierunku rowu odwadniającego; oraz o

2) umorzeniu postępowania w stosunku do R.C. właściciela działki nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Wójt Gminy [...]decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., znak [...], zobowiązał R.M., właścicielkę działki nr [...] położonej we wsi [...] , do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym w wyniku naruszenia stanu wody na gruncie tj. na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...]i nr [...], poprzez wykonanie rowu przebiegającego po działce nr [...], wzdłuż usypanej grobli (drogi dojazdowej), od południowego krańca stawu znajdującego się na działce nr [...]do kanału [...], w terminie do dnia 31 października 2010 r. W uzasadnieniu tejże decyzji, organ I instancji wskazał, iż wykonany na działce nr [...]staw i grobla na działce nr [...]tylko w niewielkim stopniu utrudniają przepływ wód powierzchniowych (opinia biegłego). Natomiast wskazany w sentencji sposób wykonania urządzeń zapobiegających powstałym szkodom jest najbardziej skutecznym sposobem obniżenia zawilgocenia.

Od powyższego rozstrzygnięcia zostało wniesione przez J.C. i B.A. odwołanie, w wyniku rozpoznania którego decyzją z dnia [...]czerwca 2011 r. znak: [...]SKO w [...]uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego niezbędnym było rozważenie, czy nie zachodzi konieczność zasięgnięcia ponownie opinii biegłego w zakresie przez czyje i jakie działania doszło do zmiany stosunków wodnych na przedmiotowych działkach. Nie można bowiem wykluczyć, iż do zmiany stosunków wodnych doszło zarówno wskutek działań właściciela działki nr [...] (R.C.) jaki i działki [...] (R.M.). Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń możliwe będzie wydanie prawidłowej decyzji zawierającej zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne.

Ponownie wydając decyzję Wójt Gminy [...]decyzją z dnia [...]marca 2013 r. zobowiązał R.M. do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym w wyniku naruszenia stanu wody na gruncie, tj. na działkach nr [...]i nr [...] oraz umorzył postępowanie w stosunku do R.C.. Powyższa decyzja została także zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]przez B.A. i J.C., którzy min. podnieśli, iż skoro grobla, służąca jako droga dojazdowa, znajduje się na działkach nr [...]i nr [...], to umorzenie postępowania w stosunku do R.C. jest nieuzasadnione. Niezależnie J.C. podniósł, iż postępowaniem nie została objęta działka nr [...] o co wielokrotnie wnioskował.

Kolejną decyzją z dnia [...]czerwca 2014 r. znak: [...], Kolegium również uchyliło ww decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że skoro w ocenie biegłego J.M. nie doszło do zakłócenia stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla działek sąsiednich, a co więcej nastąpiła ich poprawa, to tym samym budzą wątpliwości wskazane do wykonania czynności konieczne dla zapewnienia i uzyskania poprawy stosunków wodnych na tych gruntach. Nadto zdaniem Kolegium, Wójt Gminy [...]w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonych przez B.A. oraz J.C. w toku postępowania argumentów, jak również zgłaszanych wniosków dowodowych, a tym samym naruszył przepis art. 107 § 3 Kpa. Wójt również nie wziął pod uwagę wniosku J.C. o objęcie postępowaniem zmiany stanu wody na terenie także działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Wójt Gminy [...]zobowiązał R.C., właściciela działki nr [...]oraz R.M., właścicielkę działki nr [...]do odtworzenia rowu odwadniającego na działce nr [...], zgodnie z decyzją Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r. znak: [...]

Rozpoznając wniesione od powyższej decyzji przez J.C. odwołanie Kolegium zaskarżoną do Sądu decyzją uchyliło decyzję Wójta i orzekło co do meritum. Wskazało, iż w aktach sprawy znajdują się trzy opinie oceny stosunków wodnych sporządzone przez: mgr inż. K.K. w czerwcu 2010 r., przez J.M. w styczniu 2012 r., przez dr M.F., biegłego z listy Wojewody [...]w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, postępowania wodnoprawnego, z zakresu hydrologii, a także ocena stosunków wodno-gruntowych występujących na ww działkach nr [...], nr [...]i nr [...] sporządzona przez mgr inż. K.K. w dniu 23 sierpnia 2011 r.

Organ wskazał, iż z opinii mgr inż. K.K.a sporządzonej w czerwcu 2010 r. wynika, że wykonany na działce nr [...]staw i grobla na działce nr [...]tylko w niewielkim stopniu utrudniają przepływ wód powierzchniowych, zaś różnica wysokości wynosi max 5 cm. Zdaniem biegłego nie ma to istotnego znaczenia na eksploatację zalanych wodą terenów tym bardziej, że jest to tylko jeden z czynników utrudniających spływ. Biegły stwierdził również, iż grobla i droga musiała być wykonana z uwagi na umożliwienie dojazdu do istniejących zabudowań. Z oceny stosunków wodno-gruntowych na działkach nr [...], nr [...]i nr [...]sporządzonej przez mgr inż. K.K. w dniu 23 sierpnia 2011 r. także wynika, iż wykonany staw nie ma ujemnego wpływu na uwilgotnienie gruntów przyległych, wykonana droga między działkami [...]i [...]może jedynie minimalnie spowolnić przepływ wód powierzchniowych w kierunku południowo-zachodnim poprzez opory przesiąkania, natomiast wykonany rurociąg o śr 300 mm skutecznie eliminuje ewentualny ujemny wpływ drogi na uwilgotnienie działki nr [...]i jest to rozwiązanie prawidłowe, który odprowadza nadmiar wód powierzchniowych z działki nr [...]i z działki [...]. Nie ma możliwości całkowitego suszenia działki nr [...]i działek przyległych. Poziom Kanału [...]i lokalne zagłębienia terenu na działkach uniemożliwiają grawitacyjny odpływ wód gruntowych. Rozsądnym rozwiązaniem byłoby wykonanie stawów na tych działkach. Odpływ wód z działki [...] utrudnia istniejąca droga gruntowa (między działkami [...]i [...]) a nie staw. W celu odprowadzenia nadmiaru wody z tej działki należałoby wykonać rów (rurociąg) na działce [...]z odprowadzeniem do Kanału [...].

Zgodnie z opinią J.M. sporządzoną w styczniu 2012 r., wykonane urządzenia wodne także nie wpłynęły negatywnie na zmiany stosunków wodnych na tych gruntach, wręcz przeciwnie poprawiły się. Jednocześnie biegły wskazał jakie czynności winny zostać wykonane dla zapewnienia i uzyskania poprawy stosunków wodnych na przedmiotowych gruntach. Opinia dr M.F., sporządzona we wrześniu 2016 r., także potwierdza powyższe okoliczności. Wskazuje, iż zmiany prowadzące do ewentualnych niekorzystnych zmian stosunków wodnych na działkach J. C. nr [...] i nr [...] wynikają nie z faktu samego wykopania stawu lecz dwóch grobli (w tym jednej wykorzystywanej jako droga przejazdowa), a zatem z faktu utworzenia dodatkowych nasypów. Usypanie grobli z drogą przejazdową na działce [...] i grobli na działce [...] w kierunku poprzecznym do kierunku spływu wód powierzchniowych przyczyniło się (...) do pogorszenia lokalnych stosunków wodnych (...). Natomiast wprowadzenie urządzeń zapobiegających szkodom w zdecydowany sposób ograniczyło stopień tych niekorzystnych zmian. W terenie występuje naturalnie utworzony obszar bezodpływowy, który zawsze był terenem lokalnej alimentacji dla spływających po powierzchni (lub pod powierzchnią) terenu wód - teren naturalnie podmokły, który został utworzony w przeszłości geologicznej. Istotną przesłanką stwierdzoną w terenie jest występowanie nieprzepuszczalnych warstw ilastych, które z jednej strony utrudniają lokalną infiltrację, a z drugiej powodują występowanie napiętego zwierciadła wód gruntowych. To oznacza, iż wody, które raz spłynęły do zagłębienia bezodpływowego, będą tam długo stagnować co wynika z izolującego oddziaływania podścielającego podłoże kompleksu gruntów nieprzepuszczalnych. Właściciele działek nr [...]i nr [...] podjęli jednak działania zapobiegawcze i w wyniku zaleceń z poprzednich decyzji (...) zostało wykonane dodatkowe aktywne odprowadzanie wód z terenu działki [...], powodując odwodnienie działek [...]i [...]. Przy czym funkcjonujące odprowadzenie ma formę rurociągu o zewnętrznej średnicy 300 mm, i jest mniej efektywnym rozwiązaniem niż rów otwarty, którego realizacja była zalecana w poprzednich ekspertyzach.

W obliczu powyższego, zdaniem organu odwoławczego, wszystkie ww. opracowania wskazują, że wykonane na działkach nr [...]i nr [...]urządzenia w nieznaczny sposób oddziałują na działki nr [...]i nr [...]. Ponadto zarówno opinia specjalisty ds. melioracji i ujęć wód – J.M. jak również opinia dr M.F. jednoznacznie wskazują, że wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, tj. rurociągu odwadniającego w zdecydowany sposób ograniczyło stopień niekorzystnych zmian. Aktualnie występuje zatem mało istotna zmiana stosunków wodnych, o znikomych lub też mało istotnych skutkach dla działek nr [...]i nr [...]. Nadto, na terenie działki nr [...]znajduje się droga wyniesiona o ok. 45-50 cm, co bezpośrednio przekłada się na pogorszenie stosunków wodnych na terenie tej działki. Dodatkowo autorzy opinii wskazują, że właściciel działki nr [...]wykonał bruzdę przepustową wraz z przepustem pod tą drogą i w ten sposób sztucznie skierował odpływ na działkę sąsiednią nr [...], zakłócając w ten sposób stosunki wodne w tej części działki. Ww opinie wskazują jakie prace należy wykonać również na działce nr [...]w celu zapewnienia poprawy stosunków wodnych na gruntach objętych postępowaniem.

Ostatecznie, w ocenie Kolegium, sporządzona we wrześniu 2016 r. przez dr M.F. opinia jest logiczna, spójna, a wnioski z niej wypływające znajdują potwierdzenie w uprzednio sporządzonych opiniach. Wobec powyższego Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o zobowiązaniu wyłącznie R.M., właścicielki działki nr [...], do odtworzenia otwartego rowu odwadniającego na działce nr [...], a także do wyprofilowania terenu ww działki, zgodnie z zaleceniami biegłego dr M.F. Umorzyło natomiast postępowanie w stosunku do R.C., właściciela działki nr [...]uznając zgodnie z ww opinią, iż budowa stawu na działce nr [...]nie wpłynęła negatywnie na działki nr [...] i nr [...]. Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J.C. wystąpił ze skargą do tut. Sądu, zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w powiązaniu art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, nie podjęcie niezbędnych kroków do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie i uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia tj. błędne i niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne;

- art. 61 § 1 k.p.a. i art. i art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie przedmiotu sprawy w ramach jego wniosku, brak uzasadnienia prawnego i nie wskazania konkretnych powodów uznania bezprzedmiotowości postępowania w zakresie naruszenia stanu wody na działce nr 660 i 661, które wpływa szkodliwie na działkę nr [...]mające istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 7a k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 29 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 i § 2, i art. 124 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne pozbawienie B.A. statusu strony postępowania administracyjnego, poprzez uniemożliwienie wniesienia zaskarżenia na "tę czynność", co w konsekwencji może prowadzić do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a;

- art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w zw. z art. 75 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawną odmowę nakazania R.C. i R.M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapewniających skuteczne zapobieganie szkodom;

- art. 75 ust 1 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nieuwzględnienie, że wybudowanie stawu doprowadziło do zniszczenia gleby, ukształtowania terenu oraz nieuwzględnienie tego przepisu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia;

- art. 65 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez nieuwzględnienie tego przepisu w rozstrzygnięciu oraz w podstawie prawnej rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; o przekazanie organowi II instancji akt sprawy w przedmiocie naruszenia stanu wody na działce nr [...]i [...], które wpływa szkodliwie na działkę nr [...]- celem wyłączenia materiałów i przekazania organowi prowadzącemu postępowanie do zebrania materiału dowodowego i wydania stosownego rozstrzygnięcia; przekazanie organowi II instancji sprawy w przedmiocie naruszenia stanu wody na działkach nr [...]i [...], które wpływa szkodliwie na działki nr [...]i [...], w celu wydanie stosownego rozstrzygnięcia skutecznie eliminującego powstające szkody oraz o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący min. wskazał na nieprecyzyjność w określeniu długości rowu tj. "około" 80 m. jednocześnie podnosząc, iż nigdy rowu o takich parametrach nie było. Także, zdaniem skarżącego, organ błędnie nie wskazał w zobowiązaniu w zakresie wyprofilowania terenu działki nr [...], w jaki sposób powyższe miałoby zostać wykonane, z których działek miałaby spływać woda po wyprofilowaniu terenu działki nr [...]i czy obejmuje także działki skarżącego. W jego ocenie wyprofilowanie terenu powinno być do granicy działek nr [...]i nr [...]i takie określenie należało wskazać w rozstrzygnięciu. Z rozstrzygnięcia powinno wynikać dokładnie, w którym miejscu oraz jak ma zostać wykonane urządzenie zapobiegające szkodom. Nieuwzględniony został art. 65 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo wodne w rozstrzygnięciu i w podstawie prawnej rozstrzygnięcia nakazujące utrzymywanie urządzeń wodnych aby stan stosunków wodnych na ich gruntach nie przyczyniał się do szkód. Tych elementów nie zawiera zaskarżone rozstrzygnięcie. Także błędem było umorzenie postępowania w stosunku do R.C. - właściciela działki nr [...]oraz nr [...] , które narusza art. 29 ust. 1, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W działaniach obojga właścicieli doszło do zmiany stosunków wodnych i bezwzględnie należy obciążyć usunięciem powstałego naruszenia stanu wody zarówno właściciela działki nr [...]jak i nr [...]. Skarżący podniósł także, iż wbrew stanowisku Kolegium, sporządzone w sprawie opinie nie są zbieżne gdyż znajduje się w ich treści wiele sprzeczności. Natomiast organ opierał się wyłącznie o ww opinie biegłych, osób, które nie zamieszkują na przedmiotowym terenie, nie uwzględnił natomiast żadnych dowodów przedstawionych przez skarżącego. W ocenie skarżącego, organy nie podjęły się także próby analizy przytoczonych w odwołaniu przepisów. Ograniczyły się jedynie do częściowego przytoczenia ich treści, bez dokonania próby jakiejkolwiek ich wykładni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności zauważyć wypada, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo podstawą prawną wydanej decyzji uczyniło art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.). Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało bowiem w dniu 4 października 2016 r. a zgodnie z treścią art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2018 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.

Natomiast odnosząc się do meritum wskazać należy, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Analiza przytoczonego przepisu prowadzi do nie budzącego wątpliwości wniosku, iż ewentualne wydanie przez właściwy organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom bezwzględnie wymaga uprzedniego wykazania, iż właściciel gruntu istotnie zmienił stan wód na gruncie a nadto, że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie – por. szerzej np. J. Szachułowicz: Prawo wodne. Komentarz. Warszawa 2006, s. 105. Wydanie takiej decyzji w innych warunkach byłoby bowiem niedopuszczalne. W konsekwencji, wydanie takiej decyzji w realiach przedmiotowej sprawy, wymagałoby jednoznacznego ustalenia osób, które nie tylko spowodowały zmianę stosunków wodnych lecz nadto taką ich zmianę, która wpłynęła szkodliwie na grunty sąsiednie. O ile wobec R.M. Wójt stosowne ustalenia poczynił o tyle nie dokonał ich w pełni w stosunku do R.C.. Organ oparł się bowiem wyłącznie o opinie wskazujące na brak przyczynienia się Ww do zmiany stanu wodnego poprzez wykopanie stawu. Jednocześnie jednak organy obu instancji nie ustaliły czy inne działanie R.C. na działkach wskazanych przez skarżącego a nie poddanych szczegółowej analizie, także mogły się przyczynić do zaburzenia stosunków wodnych na przedmiotowym gruncie. Trzeba wskazać, iż organ I instancji rozpoznając ww wniosek powinien był wziąć pod uwagę wszystkie sugestie skarżącego podnoszone w toku postępowania administracyjnego, w tym także w piśmie z dnia 23 maja 2010 r., na które skarżący powołuje się w odwołaniu, a w którym wskazuje na zalewanie jego działek przez R.C.. W tym zakresie organ winien wyjaśnić jakie i na jakich konkretnie gruntach R.C. prowadzi działania zmieniające stan wody na gruncie o negatywnym, o ile to stwierdzi, wpływie na działki skarżącego. W istocie skarżący już w odwołaniu od decyzji z dnia 18 sierpnia 2010 r., podniósł kwestię braku uwzględnienia jego wniosku odnośnie działań podjętych na terenie działki nr [...], które szkodliwie, w jego ocenie, mają oddziaływać na działkę nr [...], a do czego organy się nie ustosunkowały. Należy mieć na względzie, iż ww przepis art. 29 ust. 3 prawa wodnego (obowiązującego w stanie faktycznym badanej sprawy) ma odniesienie w stosunku do gruntów sąsiednich o ile działania właściciela mają na nie negatywny wpływ. Pojęcie gruntu sąsiedniego jest definiowane przez doktrynę dwojako. W znaczeniu wąskim chodzi o grunty bezpośrednio sąsiadujące z nieruchomością, na której działania powodują szkody. W znaczeniu szerokim chodzi o wszystkie nieruchomości w pobliżu, na których da się odczuć skutki zmiany stosunków wodnych. Druga interpretacja w ocenie Sądu wydaje się trafniejsza, albowiem ze względu na zróżnicowane ukształtowanie oraz budowę geologiczną terenu, działania w jednym miejscu mogą odnosić skutki dużo dalej, niekoniecznie na nieruchomościach bezpośrednio sąsiadujących. Wobec powyższego nie jest wykluczone, że na zaistniałą sytuację, pomimo także niefortunnego podłoża geologicznego, wpływ może mieć, poza działaniami R.M., także nieodpowiednie czynności podejmowane przez R.C.. W tym kontekście niezasadnym jest stanowisko Kolegium, którego zdaniem, badanie stosunków wodnych na terenie działki nr [...], które, w ocenie skarżącego, szkodliwie mają oddziaływać na działkę nr [...], powinny być rozpoznane w innym postępowaniu, podobnie jak i kwestia podniesienia terenu na działkach nr [...]i [...], a nie łącznie z niniejszą sprawą.

W okolicznościach niniejszej sprawy, na przestrzeni długotrwałego postępowania administracyjnego, wykonanych był szereg opinii: trzy opinie oceny stosunków wodnych sporządzone na potrzeby postępowania przez mgr inż. K.K. w czerwcu 2010 r. oraz przez J.M. w styczniu 2012 r., a także opinia w dr M.F. w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, w zakresie postępowania wodnoprawnego oraz z zakresu hydrologii, a także ocena stosunków wodno-gruntowych na ww działkach nr [...], nr [...]i nr [...]sporządzona przez mgr inż. K.K. w dniu 23 sierpnia 2011 r. Zdaniem Sądu, wszystkie opinie w swojej treści, wbrew stanowisku skarżącego, były zbieżne co do faktu niewielkiego wpływu, wykonanego na działce nr [...]stawu i grobli na działce nr [...], na utrudnienia w przepływie wód powierzchniowych. Jednocześnie jednak nie objęły one, zgodnie z powyższym, całości terenu podlegającego analizie.

Sąd także zwraca uwagę, iż rozstrzygnięcie decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 29 ust 3 ustawy powinno być sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, powinno dokładnie określać nałożone obowiązki, tak by mogły być one należycie wykonane lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Zasadniczo, rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy, o ile zobowiązanie R.M. w zakresie nakazania odtworzenia otwartego rowu odwadniającego na działce nr [...] jest w miarę czytelne, poza w istocie okolicznością nieprecyzyjnego określenia długości rowu "około 80 m." i wynika z udzielonego R.M. pozwolenia wodnoprawnego (decyzja Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2011 r. znak: [...]) o tyle nakazanie wyprofilowania terenu działki nr [...]w sposób "umożliwiający spływ wód w kierunku rowu odwadniającego" jest nieokreślone i tym samym nie jest możliwe do wyegzekwowania. Strona zobowiązana nie wie jakie czynności winna podjąć na gruncie aby ww obowiązek spełnić. Organ w tym zakresie nie zlecił sporządzenia stosownej opinii zawierającej zarówno parametry jak i wskazanie niezbędnych do wykonania czynności.

W ocenie Sądu zatem, koniecznym będzie sporządzenie opinii z przedstawieniem kierunków spływu wody na całym terenie, którego dotyczy sprawa, wskazanie danych w zakresie rzędnych terenu dla udokumentowania jego spadków, wskazania kierunków spływu wody, z jakiego kierunku wyprofilowanie terenu działki nr [...]miałoby zostać przeprowadzone i w jaki sposób, celem umożliwienia spływu wód w kierunku rowu odwadniającego,, a nadto szkicu otwartego rowu odwadniającego na działce nr [...]odprowadzającego wody do Kanału [...]ze wskazaniem dokładnych jego parametrów. Dopiero uwidocznienie tych elementów wraz z kierunkami spływu wody pozwoli na właściwe rozpoznanie sprawy. Przepis art. 29 ust. 3 prawa wodnego mówi o nakazaniu właścicielowi gruntów, który spowodował zmianę stanu wody na gruncie przywrócenie stanu poprzedniego na tej nieruchomości, której jest właścicielem. Powyższe jednak będzie mogło zostać zrealizowane dopiero po wnikliwym ustaleniu powyższych danych.

W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, należało także uchylić decyzję organu I instancji z uwagi na niewyjaśnienie w sposób zezwalający na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, co powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego w znacznym zakresie. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że ustaleń powyższych organ II instancji nie mógł dokonać samodzielnie, w ramach postępowania odwoławczego. Nie zezwala bowiem na to zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą strona ma prawo, aby jej sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różne organy. Potwierdzeniem tej zasady jest m.in. uregulowanie zawarte w art. 136 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. W przeciwnym wypadku, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ II instancji obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W tym kontekście nie ulega zatem wątpliwości, że ustalenie kluczowych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy w ramach postępowania odwoławczego oznaczałoby w konsekwencji, iż organ II instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające co najmniej w znacznej części co ewidentnie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.

Sąd nie podzielił przy tym zarzutów podniesionych w skardze w zakresie naruszenia przepisów postępowania. W szczególności zauważyć wypada, że strony brały czynny udział w prowadzonym przez organy postępowaniu, w tym także w czynnościach podejmowanych przez biegłego dr M.F.. Ponadto skarżący wniósł uwagi do sporządzonej opinii, do której biegły - wbrew twierdzeniom skarżącego - się odniósł, udzielając odpowiedzi na przedstawione przez stronę pytania. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 Kpa, wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których organ się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a ponadto zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., także decyzję ją poprzedzającą. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ppsa zgodnie z pkt 2 orzeczenia.