Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2608/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. J. i B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 703/12 w sprawie ze skargi Z. J. i B. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 703/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z. J. i B. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu z urzędu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Malborku postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2006 r. Dz.U. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) nałożył na B. D. i Z. J. obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Malborka o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego, wobec braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sprawie. Następnie PINB w Malborku decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. na podstawie art. 84 ust. 1 w zw. art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał B. D. i Z. J. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowy położonego na działce nr [...] przy ul. [...] usytuowanego przy granicy z działką nr [...]. Decyzja ta została uchylona przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...].

W związku z powyższym PINB w Malborku ponownie postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nałożył na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2006 r. Dz.U. Nr 156 poz.1118 ze zm.) na B. D. i Z. J. obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Malborka o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego, wobec braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sprawie.

Ponieważ właścicielki budynku nie wykonały obowiązku nałożonego ww. postanowieniem, PINB w Malborku decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane nakazał B. D. i Z. J. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach w rzucie poziomym 3,55 m x 10,54 m = 37,42 mkw., wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę w latach 2004–2005, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M., przy granicy z działką nr [...], oraz w odległości 10,5 m od ogrodzenia wykonanego przy granicy z ul. [...] (tj. działką nr [...]).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że działka nr [...] przy ul. [...] w M. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej (w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego toczy się odrębne postępowanie administracyjne pod sygnaturą [...]) oraz budynkiem gospodarczo-garażowym stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, działka stanowi własność B. D. i Z.J. Budynek gospodarczo-garażowy położony na działce nr [...] przy ul. [...] usytuowany jest przy granicy z działką nr [...] (posesja nr [...]), odległość ściany frontowej budynku gospodarczo-garażowego od ogrodzenia istniejącego przy granicy z działką nr [...], czyli z ul. [...] wynosi ok. 10,5 m, odległość ściany bocznej z oknami i drzwiami rozpatrywanego budynku od ściany szczytowej północnej budynku mieszkalnego na działce nr [...] wynosi ok. 2,90 m. Obiekt zrealizowany jest w pełnym zakresie i jest użytkowany, zawiera jedno pomieszczenie przeznaczone na garażowanie samochodu oraz przechowywanie sprzętów, budynek jest jednokondygnacyjny, parterowy bez podpiwniczenia, o ścianach murowanych, z dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej, krytym dachówką, o nachyleniu w kierunku działki, na której się znajduje; w ścianie szczytowej (od strony ulicy) osadzono wrota garażowe, w ścianie bocznej (południowej) wykonano dwa okna oraz drzwi; wymiary budynku w rzucie poziomym wynoszą 3,55 m x 10,54 m, tj. 37,42 mkw., wysokość przy okapie ok. 3,1 m, a przy kalenicy ok. 3,90 m.

Powiatowy Inspektor podkreślił, że właścicielki nie posiadają decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego,

Organ pierwszej instancji ustalił również, że wcześniej (do roku 2003-2004), na działce nr [...], przy granicy z działką nr [...], istniał budynek o konstrukcji drewnianej o mniejszych gabarytach (ok. 2,50 m x 5,00 m = 12,5 mkw.), który usytuowany był bardziej w głębi działki, tj. w odległości ok. 17 m od granicy z ul. [...] oraz w odległości ok. 4,00 m od linii ściany szczytowej północnej budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji ustalił także, że budynek gospodarczo-garażowy wybudowano z przekroczeniem granicy działki nr 218, zajmując na całej długości obiektu pas terenu działki nr [...] o szerokości średnio 0,5 m.

W ocenie PINB w Malborku z poczynionych ustaleń wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do rozbudowy istniejącego budynku drewnianego, o czym świadczy odmienne usytuowanie nowego budynku, a także zastosowanie w obu przypadkach różnych wyrobów budowlanych. PINB w Malborku wskazał również, że przeprowadził dodatkowe dowody z zeznań świadków oraz wystąpił do Starostwa Malborskiego o przekazanie mapy pokazującej stan zainwestowania działki nr [...] w latach 1995–1997. Na tej podstawie ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca rozbudowa obiektu istniejącego, ponieważ żadna ściana dawnego – drewnianego obiektu nie została zachowana w obrębie budynku nowego. Odmienne usytuowanie obiektów, różna ich wysokość oraz inny materiał ścienny wykluczają wykorzystanie części starego obiektu, jako części obiektu nowego. Organ ustalił także, na podstawie zeznań świadków, że budowa miała miejsce w okresie pomiędzy 2002 a 2005 rokiem.

Pismem z dnia 21 lipca 2012 r. B. D. i Z. J. wniosła odwołanie od ww. decyzji PINB w Malborku.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w Malborku z dnia [...] czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie miało ustalenie, czy mamy do czynienia z budową nowego budynku gospodarczo-garażowego od podstaw, który jest dłuższy od pierwotnie istniejącego na działce i jest usytuowany bliżej ulicy, czy też z rozbudową istniejącego budynku, w ramach której nastąpiło "wchłonięcie" uprzednio istniejącego w tym miejscu obiektu, o mniejszych gabarytach i usytuowanego w większej odległości od ul. [...], oraz ustalenie terminu wykonania przedmiotowego obiektu.

Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Malborku dokonał szczegółowych ustaleń w powyższym zakresie, z których wynika, że termin budowy przedmiotowego obiektu przypada na lata 2004-2005. Powyższe ustalenia organ poczynił m.in. na podstawie: – zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu remontu istniejącego garażu, złożonego w dniu 6 kwietnia 2004 r., przez poprzedniego właściciela – Z. D. w Starostwie Powiatowym w Malborku, do którego inwestor dołączył mapę ze wskazaną lokalizacją obiektu przeznaczonego do remontu; mapa ta przedstawiała inny niż obecnie istniejący budynek, o innym usytuowaniu względem ulicy i o innych parametrach technicznych, – dokumentacji fotograficznej (m.in. znajdującej się na str. 40 akt sprawy fotografii), na której widoczny jest drewniany obiekt, znajdujący się w miejscu obecnie istniejącego, – mapy stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2008 r. (dokument nr 1 w aktach sprawy), na której wrysowany został obecnie istniejący na działce nr [...] budynek gospodarczo-garażowy (usytuowany z przekroczeniem granicy sąsiedniej działki nr [...]), – zeznania świadka S. B., – okazanego podczas kontroli w dniu 7 lipca 2009 r. odpisu aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., dotyczącego przekazania na własność zabudowanej nieruchomości gruntowej, w którym brak jest wzmianki o przedmiotowym budynku gospodarczo-garażowym, – przeprowadzonego w dniu 5 października 2009 r. dowodu z przesłuchania świadka B. S. Organ odwoławczy stwierdził, że organ PINB w Malborku dokonał jednoznacznych ustaleń (wraz z naniesieniem na podkładzie geodezyjnym) usytuowania starego obiektu w stosunku do obecnie istniejącego. Z kopii mapy zasadniczej otrzymanej z zasobu geodezyjnego Starostwa Malborskiego, przedstawiającej "Stan na rok 1996", wynika, że na działce nr [...], przy granicy z działką [...] (w rejonie obecnego budynku) istniały w tym czasie dwa mniejsze budynki. Na kopii tej mapy, posiłkując się mapą sporządzoną przez geodetę, stanowiącą załącznik do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2008 r., pracownik organu pierwszej instancji wrysował kolorem czerwonym obrys ścian rozpatrywanego budynku gospodarczo-garażowego, obrazując różnice dotyczące gabarytów i usytuowania budynków poprzednio i obecnie istniejących. Sporządzony szkic jak również ustalenia w zakresie użytych materiałów budowlanych dowodzą, że w omawianej sprawie nie miała miejsca rozbudowa obiektu istniejącego, ponieważ żadna ze ścian drewnianego obiektu nie została zachowana w obrębie budynku nowego. Odmienne usytuowanie obiektów, różnica ich wysokości, oraz wykonanie z różnych materiałów wykluczają wykorzystanie części starego obiektu jako części obiektu nowego.

Powyższe ustalenia dotyczące usytuowania starego obiektu w stosunku do obecnie istniejącego, oraz jednoznaczne określenie konstrukcji budynków zarówno obecnie jak i poprzednio istniejącego, w ocenie organu odwoławczego świadczą w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z budową nowego budynku gospodarczo-garażowego, nie zaś z rozbudową wcześniej istniejącego budynku drewnianego.

Pomorski WINB wskazał, że organ pierwszej instancji wydał na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r., w którym nakazał właścicielkom przedłożenie określonych dokumentów, oraz poinformował o wysokości opłaty legalizacyjnej, a także o konsekwencjach niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków. Ponieważ strony zobowiązane w wyznaczonym terminie nie wywiązały się z nałożonych obowiązków, nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu – budynku gospodarczo-garażowego było zasadne.

Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących kwestii wyjaśnienia w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, w szczególności w kwestii zeznań świadków, organ odwoławczy wyjaśnił, że po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Malborku przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie, dokonał również ponownego przesłuchania świadków, poszerzając zakres przesłuchania. Zakres i jakość zebranego w sprawie materiału dowodowego, po jego poprawieniu i uzupełnieniu, są prawidłowe i nie budzą wątpliwości.

Ponadto – odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących daty powstania przedmiotowego budynku, organ odwoławczy stwierdził, że dokonane ustalenia dały podstawę do dokładniejszego określenia tego terminu na lata 2004–2005. W świetle przedstawionych okoliczności, stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zasadnym jest zatem rozpatrywanie niniejszej sprawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Natomiast brak precyzyjnego określenia daty rozpoczęcia i zakończenia budowy, nie ma wpływu na podejmowane rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do wskazywanego przez skarżące zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Malborku zamiaru wykonania remontu istniejącego garażu na działce nr [...] przy ul. [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., organ wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest samowolnie wybudowany od podstaw obiekt, który powstał po uprzedniej rozbiórce wcześniej istniejącego obiektu, zatem zgłoszenie remontu obiektu po jego samowolnym wykonaniu nie zmienia charakteru tego obiektu i nie ma znaczenia dla sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. złożyła B. K. Z. J. i B. D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 703/12, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oddalił skargę.

Zdaniem Sądu, organy słusznie przyjęły, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 2004–2005. Zasadnie również nie prowadziły dalszego postępowania zmierzającego do ustalenia dokładniejszej daty budowy, ponieważ zawężenie okresu budowy do tych lat było wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Prawidłowo organy wskazały, że z aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2004 r., na mocy którego skarżące nabyły własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przy ul. [...] w M., okazanego przez skarżące w toku postępowania przed organem I instancji, nie wynikało, aby była ona zabudowana przedmiotowym budynkiem gospodarczo-garażowym. Świadek B. S. zeznała, że przedmiotowy budynek został wybudowany najwcześniej na początku maja 2004 r., a wcześniej na nieruchomości istniał inny budynek o konstrukcji drewnianej, usytuowany w innym miejscu. Z kolei świadkowie E. S. oraz S. B. wskazywali, że przedmiotowy budynek powstał odpowiednio w latach 2002–2005 lub 2003–2005. Istniejące w tym zakresie rozbieżności w zeznaniach świadków – zdaniem Sądu, wynikały ze znacznego upływu czasu, świadkowie wyjaśnili bowiem, że nie pamiętają dokładnie, w jakim okresie budynek powstał. Wbrew zarzutom skargi, ustalenia dotyczące budowy przedmiotowego budynku organy poczyniły również na podstawie materiału dowodowego dotyczącego dokonanego przez poprzedniczkę prawną skarżących zgłoszenia remontu garażu z dnia 6 kwietnia 2004 r. Organ I instancji zasadnie podkreślił, że do zgłoszenia tego – dotyczącego remontu garażu (a nie budynku gospodarczo-garażowego) załączono mapę, na której nie został uwidoczniony przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy, lecz inny budynek – istniejący na działce przed wybudowaniem przedmiotowego budynku, inaczej usytuowany względem ulicy i mający inne parametry techniczne (znacznie mniejsze gabaryty – 2,5 m x 5 m). Zasadnie organ I instancji przyjął zatem, że skoro w 2004 r. zgłoszono zamiar remontu wcześniej istniejącego na nieruchomości garażu (co potwierdza mapa załączona do zgłoszenia, która nie zawiera naniesienia obecnie istniejącego budynku gospodarczo-garażowego), więc budowa obecnego budynku miała miejsce w latach 2004–2005. Ustalenie to zaakceptował organ II instancji. Przy czym organ ten słusznie wyjaśnił skarżącym, że także zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w obiekcie, który istniał na działce jako samowolnie wybudowany, również nie miałoby wpływu na wynik sprawy, ponieważ nie mogłoby doprowadzić do zalegalizowania samowoli budowlanej.

Zdaniem Sądu zgłoszenie z dnia 6 kwietnia 2004 r. dotyczyło remontu innego budynku, niż przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy. Nie można było więc uznać, że obecnie istniejący budynek powstał w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie. Ponadto wskazać należy, że z porównania usytuowania budynku obecnie istniejącego, jak i wcześniej posadowionego na nieruchomości skarżących, jak również z materiałów użytych do budowy tych budynków wynika, że obecnie istniejący budynek murowany nie powstał w wyniku rozbudowy wcześniej istniejącego budynku o konstrukcji drewnianej. Materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje jednoznacznie, że obecny murowany budynek został wybudowany od podstaw po wcześniejszym rozebraniu poprzedniego budynku o konstrukcji drewnianej. Wbrew twierdzeniom skarżących mapy, w oparciu o które ustalone zostało usytuowanie poprzedniego oraz obecnego stanu zabudowy nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]), są wiarygodnym źródłem dowodowym. Zostały one poświadczone za zgodność z oryginałem przez pracownika organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, a pochodzą ze Starostwa Malborskiego z Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości. Ponadto Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku uzyskał od Starostwa Malborskiego oryginały ww. map. Przedstawiają one stan zabudowy tej nieruchomości na rok 1996, a także na rok 2011 (załącznik do wypisu z rejestru gruntów). Dla porównania stanu zabudowy w ww. latach pracownik organu pierwszej instancji dokonał wrysowania aktualnego stanu zabudowy na mapie z 1996 r., co w sposób jednoznaczny wskazuje, że przedmiotowy obiekt budowlany jest innym budynkiem niż wcześniej istniejący budynek o konstrukcji drewnianej. Wymiary, w oparciu o które dokonano wrysowania obrysu obecnego budynku, wynikają przy tym jednoznacznie z pomiarów tego budynku dokonanych w toku kontroli legalności zabudowy przeprowadzonej w dniu 7 lipca 2009 r. Dopiero mapy pochodzące z 2008 r. (vide k. 88 akt organu I instancji) ukazują istniejący – rzeczywisty stan zabudowy (na co wskazują również skarżące w skardze). Potwierdzają one, zdaniem Sądu, że rodzaj zabudowy na przedmiotowej nieruchomości uległ zmianie, a dodatkowo dowodzą, że obecnie istniejący budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany w taki sposób, że przekracza granice działki skarżących, znajduje się bowiem częściowo na działce nr [...]. Sąd podkreślił, że ustalenie, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 2004–2005, bez ustalania dokładnej daty budowy, było wystarczające dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Również przyjęcie szerszego czasookresu budowy, czyli całego wskazywanego przez świadków, tj. od 2002 do 2005 r., byłoby wystarczające, ponieważ w całym tym okresie brak było w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przepisów zwalniających z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego o powierzchni, jak w niniejszej sprawie, wynoszącej 37,40 mkw. Budowa takiego obiektu budowlanego – zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wymagała zatem uzyskania pozwolenia na budowę w całym tym okresie. Na wybudowanie tego budynku nie uzyskano pozwolenia na budowę. Pełnomocnik skarżących potwierdził tę okoliczność na rozprawie, wyjaśniając, że decyzją taką skarżące nie dysponują, nie ma również takiej decyzji we właściwym organie architektoniczno-budowlanym.

Sąd podkreślił również, że podnoszona w toku postępowania przez skarżące okoliczność, że nie prowadziły żadnej budowy bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego, a budynek ten otrzymały od rodziców w takim stanie, jaki istnieje, nie miała wpływu na zasadność skierowania nakazu rozbiórki do skarżących. Z treści przepisu art. 52 ustawy – Prawo budowlane wynika, że obowiązek zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem na swój koszt ciąży na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Skoro obecnie właścicielkami przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego i działki, na której on się znajduje są skarżące – B. D. i Z. J., zatem to one winny być adresatkami decyzji nakazującej jego rozbiórkę w związku z wybudowaniem go bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez względu na to, czy inwestycję zrealizowały same, czy też uczynili to ich poprzednicy prawni.

W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów obu instancji, że przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają zatem przepisów prawa materialnego, albowiem to ustalenie obligowało organy do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej z art. 48 ustawy – Prawo budowlane.

Odnośnie zarzutów skargi dotyczących przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego Sąd stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób dokładny i wyczerpujący, a przeprowadzone dowody były wystarczające, aby prawidłowo ustalić istotne okoliczności faktyczne sprawy. W szczególności brak było podstaw do ponownego przesłuchania świadka B. S. Świadek w sposób wyczerpujący wyjaśniła znane jej okoliczności sprawy, składając zeznania, które nie są sprzeczne z zeznaniami świadków S. B. i E. S. Nie zachodziła zatem konieczność ponownego przesłuchiwania świadka B. S., albowiem przeprowadzenie tego dowodu nie doprowadziłoby do ustalenia żadnych nowych istotnych okoliczności faktycznych, natomiast prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Składając wniosek o jej ponowne przesłuchania skarżące, mimo wezwania organu, nie wyjaśniły przy tym jakie nowe okoliczności zaistniały po przesłuchaniu świadka, które uzasadniałyby powtórzenie tego dowodu (vide pismo skarżących k. 101 akt organu I instancji). Dlatego organy zasadnie przyjęły, że dla prawidłowej oceny dowodów z przesłuchania wszystkich ww. świadków zbędne było ponowne przesłuchanie świadka B. S. Niezasadnie również skarżące zarzucały, że zeznania świadka S. B. są wewnętrznie sprzeczne. W piśmie z dnia 11 maja 2009 r. świadek ten poinformował organ I instancji, że budynek pełniący funkcję garażu został wybudowany od podstaw na nieruchomości skarżących w okresie pomiędzy 2003 a 2005 r. Przesłuchiwany przez organ I instancji w dniu 13 sierpnia 2009 r. zeznał, że w okresie od 2003 r. do 2005 r. był współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w M. – działki nr [...]; dokładnej daty budowy budynku nie pamięta, ale w ww. okresie garaż podwyższono. Natomiast w dniu 23 września 2011 r. świadek dodatkowo zeznał, że z jego obserwacji poczynionych podczas przebywania w domu wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany w ww. okresie od podstaw ale nie był świadkiem prowadzenia samych robót budowlanych, więc nie wie nic konkretnego na ich temat.

Sąd podkreślił, że organy ustaliły w sposób wystarczający, dla oceny legalności budowy, kiedy budynek został wybudowany, kto jest obecnym właścicielem budynku, jakie są parametry budynku, wskazujące na wymóg uzyskania pozwolenia na budowę, oraz czy właściciele posiadają pozwolenie na jego budowę. Tak ustalone okoliczności były wystarczającą podstawą do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48 ustawy – Prawo budowlane.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 października 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły B. D. i Z. J. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego, tj. uznanie, że zachodzą przesłanki wynikające z tegoż przepisu do rozbiórki obiektu budowlanego, nie odniósł się natomiast do zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie orzeczenia dotyczącego nałożonych obowiązków;

2) naruszenie przepisów art. 145 § 1 i art. 134 p.p.s.a., tj. uznanie że nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, a nadto WSA niewłaściwie skontrolował orzeczenia organów, jak również nie dokonał właściwej oceny zarzutów podniesionych przez skarżące w skardze, a ograniczył się do zaakceptowania stanowiska organu i nie odniósł się do wszystkich zarzutów;

3) naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 i art. 86 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zostały naruszone zasady wysłuchania stron, pogłębienia zaufania do organu, udzielenia informacji, zbierania i oceny dowodów oraz swobodnej oceny dowodów.

Skarżące kasacyjnie wniosły o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, które mogłyby podważyć zasadność rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna, pomimo że została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika w rozumieniu art. 175 p.p.s.a., nie odpowiada w znacznej części wymaganiom art. 176 § 1 p.p.s.a. Przepisy, których naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej, nie zostały właściwie wskazane przez określenie odpowiedniego paragrafu, ustępu czy punktu (np. art. 48 Pr.bud., art. 145 § 1, art. 134 p.p.s.a., art. 10, 77, 78 k.p.a.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wbrew oczywistym faktom i zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, autorka tego pisma stara się podważyć wartość dowodową i ustalenia w tym zakresie poczynione przez organy, nie przedstawiając w to miejsce żadnych konkretnych dowodów. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że budynek gospodarczo-garażowy, którego nakazano rozbiórkę decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2012 r., został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Nie jest to też budynek, o którym była mowa w zgłoszeniu z dnia 6 kwietnia 2004 r. dotyczącym garażu, świadczy o tym inna lokalizacja obiektu, wymiary i materiały, z których został wykonany oraz zgromadzona dokumentacja i zeznania świadków (patrz uzasadnienie decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. s. 2–4).

Z powyższego wynika, że budynek gospodarczo-garażowy, którego nakazano rozbiórkę jest obiektem budowlanym, który został zbudowany w latach 2003–2005, jak wynika z wyjaśnień świadków. Tym samym do obiektu tego powinny mieć zastosowanie przepisy art. 48–49 Pr.bud. z 1994 r., tak jak to prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowlanego wszczynając postępowanie legalizacyjne.

Nie ma więc w tym stanie faktycznym żadnego uzasadnienia zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 48 Pr.bud.

Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego dwukrotnie postanowieniami z [...] listopada 2009 r. i [...] lutego 2012 r., wydanymi na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pr.bud., nakładały na B. D. i Z. J. określone obowiązki, których wykonanie mogło doprowadzić do legalizacji obiektu (budynku gospodarczo-garażowego), a nie do jego rozbiórki. Jednak skarżące nie wykonały nałożonych na nie obowiązków, o czym się milczy całkowicie w skardze kasacyjnej, tymczasem to jest podstawową przyczyną wydania decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku.

Legalizacja samowoli budowlanej w trybie przepisów art. 48–49 Pr.bud. jest prawem inwestora, a nie obowiązkiem i to od niego w głównej mierze zależy czy z tego prawa skorzysta. W tej sprawie organy nadzoru budowlanego, zgodnie z prawem, stworzyły możliwość legalizacji, jednak skarżące nie skorzystały z tej możliwości, trudno więc w tej sytuacji obwiniać organy. Stan faktyczny oraz kwalifikacja prawna w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzą zastrzeżeń. Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie, nie naruszyły przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. Tym samym pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, nie znajdują żadnego uzasadnienia w świetle akt sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.