Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1718/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: - oddalić wniosek -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 września 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga C. Sp. z o.o.

w K. (dalej strona skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej

z dnia 28 sierpnia 2015r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze zawarty został wniosek

o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości ze względu na to, że "zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody

i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącej."

Strona podniosła, że utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego uzasadnione jest możliwością powstania trudnych do odwrócenia skutków. Powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. postanowienie z dnia 16 września 2014r., sygn. akt II OZ 928/14, podając, że: "(...) Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 §3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa we wskazanym wyżej przepisie i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków."

Strona stwierdziła, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do wszczęcia postępowań przeciwko członkom zarządu Strony

i przeprowadzenia egzekucji w stosunku do ich majątku, a ze względu na wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego postanowienia, ewentualna egzekucja z majątku członków zarządu może wywołać nieodwracalne skutki w postaci uszczerbku na ich majątku i powstania roszczeń członków zarządu wobec samej strony skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2012 r., poz. 270

ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu

lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 §3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania

w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 §3 p.p.s.a. in fine rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów (tylko aktów), wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Jak wynika z treści art. 61 §3 p.p.s.a. po wniesieniu przez stronę skargi

do sądu administracyjnego, to sądowi pozostawiono możliwość wtrzymania wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie aktu lub czynności zostało w świetle wymienionego przepisu pozostawione uznaniu sądu, jego ocenie. Wniosek

o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, został zawarty

w skardze adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, tak więc sąd w oparciu o powołany przepis może wstrzymać wykonanie postanowienia, które w sprawie zapadło.

Powołany wyżej przepis wstrzymanie wykonania aktu lub czynności uzależnia wyłącznie od wniosku strony skarżącej. Innymi słowy, sąd z urzędu

nie może na tym etapie postępowania w sprawie oceniać zasadności wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Inaczej niż organ administracyjny, który na etapie postępowania administracyjnego w sprawie poprzedzającym etap postępowania sądowego może na wniosek, ale i z urzędu zastosować instytucję wstrzymania wykonania stosownie do art. 61 §2 p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego może zostać wydane jedynie w stosunku do tych aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu, czyli takich aktów, które wywołują skutki materialnoprawne.

W literaturze przedmiotu oraz judykaturze wskazuje się, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. P. Tarno, "Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006, str. 186). Zagadnienie wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem tylko aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania. Mowa o takich aktach, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktach, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 296; postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2005r., sygn. akt II FZ 580/05 oraz postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt l SA/Po 248/15).

Tymczasem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z postanowieniami,

w których najpierw organ administracyjny I instancji dokonał umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 kwietnia 2015r.), a następnie organ II instancji utrzymał takie postanowienie w mocy (postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 sierpnia 2015r.). Postanowienia te nie nałożyły na stronę skarżącą żadnych obowiązków o charakterze prawnomaterialnym. W związku z tym nie może być uwzględniony wniosek strony o wstrzymanie wykonania postanowienia, którego nie można zaliczyć do aktów administracyjnych podlegających wykonaniu, gdyż nie ma prawnej możliwości wstrzymania jego wykonania (por. postanowienie WSA

w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt l SA/Po 248/15 oraz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2014 r, sygn. akt l SA/Kr 1322/13).

Niezależnie od wskazanej wyżej okoliczności, nadmienić należy, że nawet gdyby wstrzymanie wykonania takiego aktu, jak zaskarżone postanowienie było dopuszczalne, to nie zasługiwałoby na uwzględnienie, bowiem strona skarżąca

nie wykazała, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Treść art. 61 § 3 p.p.s.a. formułuje dwie ustawowe przesłanki pozostawionego ocenie sądu wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca określił je alternatywnie, tak więc wystarczy spełnienie co najmniej jednej z tych przesłanek, aby sąd mógł uznać wstrzymanie wykonania aktu lub czynności za zasadne. Użyte przez ustawodawcę pojęcia: znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki są nieostre i są w związku z tym są przedmiotem interpretacji w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych. Uznaje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne

lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II GZ 313/10, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). Nieostre pojęcia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, a ten powinien w szczególności przedstawić właśnie wnioskodawca, wnoszący zarazem skargę do sądu. Nie wystarczy więc ogólnikowy wywód strony, wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010r., sygn. akt II FZ 595/10, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010r., sygn. akt II FZ 522/10, oba dostępne

w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II OZ 131/08, niepubl.), rzeczowo uzasadnić swój wniosek poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r, sygn. akt I FSK 983/08, Lex nr 468877; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09, Lex nr 489786).

W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd

(por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II FZ 522/10, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie jest zobowiązany do samodzielnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia przesłanek określonych w art. 61 §3 p.p.s.a. Nadto podkreślić należy, że brak uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd (por. postanowienie NSA

z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona skarżąca poprzestała na przytoczeniu przesłanek z art. 61 §3 p.p.s.a. i stwierdzeniu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do wszczęcia postępowań przeciwko członkom zarządu Strony i przeprowadzenia egzekucji w stosunku do ich majątku, a ze względu na wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego postanowienia, ewentualna egzekucja z majątku członków zarządu może wywołać nieodwracalne skutki w postaci uszczerbku na ich majątku i powstania roszczeń członków zarządu wobec samej strony skarżącej. W kontekście powyższego

nie można uznać, że strona uczyniła zadość wymogowi, aby wniosek składany do sądu został szczególnie wnikliwie i przekonująco uzasadniony przez stronę skarżącą, która jest zobligowana do przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki określone w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadmienić należy, że na tym etapie postępowania sąd nie bada bowiem i nie ocenia merytorycznej zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004r, FZ 163/04, niepubl.). Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby bowiem kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). Ochrona tymczasowa ujęta w art. 61 p.p.s.a. oraz ocena merytoryczna zasadności skargi to dwie różne kwestie.

W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić,

że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Sąd nie powinien szukać na własną rękę przyczyn wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia

i w konsekwencji czynić domniemania, gdzie przyczyny te upatruje strona skarżąca. Działania takie – wobec uwag czynionych już w uzasadnieniu niniejszego postanowienia – nie są praktyką dopuszczalną przy ocenie przez Sąd zasadności wstrzymania zaskarżonego aktu.

Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na zasadzie

art. 61 §3 p.p.s.a.