Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1536/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 16 pkt 4
journal: Dz.U. 2011 nr 139 poz 814
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Województwa Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1766/18 w sprawie ze skargi Województwa Pomorskiego na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1766/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Województwa Pomorskiego na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W związku z ustaleniami kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku przeprowadzonej w Województwie Pomorskim w zakresie zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczania na 2012 r., pismem z [...] lipca 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku poinformował Ministra Finansów o uzyskaniu przez Województwo Pomorskie kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w 2012 r. wyższej od należnej o 541.331,29 zł, przesyłając w załączeniu do ww. pisma wynik kontroli z dnia [...] lipca 2016 r.

Pismem z [...] października 2016 r. Województwo Pomorskie zostało powiadomione o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.

W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Rozwoju i Finansów o uzyskaniu przez Województwo Pomorskie kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w 2012 r. wyższej od należnej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Rozwoju i Finansów - decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. - zobowiązał Województwo Pomorskie do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 541.650 zł.

Województwo Pomorskie - wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. - zwróciło się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy decyzje z [...] grudnia 2016 r.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister wskazał, że w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., w Młodzieżowym Ośrodku W. w K. wykazano zawyżoną o 7 liczbę wychowanków, przeliczonych następnie (przy naliczaniu uzyskanej przez Województwo Pomorskie części oświatowej subwencji ogólnej) wagą P34, tj. wagą dedykowaną wychowankom tego rodzaju placówek, korzystającym z zakwaterowania w konkretnym ośrodku. Wszystkie z tych osób, w dniu 30 września 2011 r. nie były wychowankami zakwaterowanymi w ww. ośrodku ani uczniami szkół funkcjonujących w strukturach tego ośrodka - w systemie informacji oświatowej zostały wykazane na podstawie otrzymanych przez ośrodek skierowań.

Zdaniem Ministra zawyżenie liczby wychowanków przeliczonych wagą P34 jest skutkiem błędnego wykazania liczby wychowanków w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej.

Organ uznał za nieprawidłowe, wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzystających z zakwaterowania osób, które do tego dnia nie pojawiły się w placówce - nie zostały w niej zakwaterowane. Stwierdził, że trudno więc przyjąć pogląd, zgodnie z którym osoby, które jeszcze nie przybyły do danego ośrodka i nie zostały przyjęte do tej placówki, pozostają pod opieką tego ośrodka, a tym bardziej - korzystają z zakwaterowania w tym ośrodku. Tym samym, takie osoby nie mogły być również uznane za uczniów szkół funkcjonujących w strukturach ośrodka, zwłaszcza, że nie było możliwe wykazanie ich jako takich w systemie informacji oświatowej. Zgodnie bowiem z przyjętymi rozwiązaniami systemowymi w zakresie zasad naliczania części oświatowej subwencji ogólnej, jeden uczeń może być wykazany tylko w jednej szkole/placówce oświatowej, niezależnie od tego, do ilu szkól/placówek oświatowych uczęszcza. Zatem nieletni skierowany, ale nieprzebywający w dniu sprawozdawczym, w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, nie mógł być wykazany jako uczeń szkoły funkcjonującej w strukturach ośrodka, gdyż prawidłowo należało wykazać go w jego szkole macierzystej.

Wskazał również, iż w przypadku zagadnienia dotyczącego organizacji kształcenia specjalnego zastosowanie mają przepisy art. 71 b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r.: w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 228, poz. 1489, z późn. zm.) oraz w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 228, poz. 1490, z późn. zm.). Podniósł, że ww. regulacje wskazują, że kształcenie uczniów niepełnosprawnych w powyższych szkołach i oddziałach może być prowadzone do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy:

18 rok życia - w przypadku szkoły podstawowej;

21 rok życia - w przypadku gimnazjum;

23 rok życia - w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.

Minister Finansów odnosząc się do zarzutów odwołania uznał je za niezasadnie. Wskazał, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ustalono, że wskutek wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2011 r.. przez:

1) Młodzieżowym Ośrodku W. w K. zawyżono o 7 wychowanków liczbę wychowanków przeliczonych wagą P34; oraz uczniów przeliczanych wagą P26 i P41. Ponadto zawyżono o 14 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P2 (wykazano 88 uczniów, a było 74 uczniów);

2) Technikum przy Ośrodku S. dla Niesłyszących w W. zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów ogółem oraz liczbę uczniów przeliczanych wagą P4, P7, P8 i P41, co spowodowało zawyżenie o 109,5920 liczby uczniów przeliczeniowych.

Podniósł, iż dane te zostały ustalone na podstawie wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] lipca 2016 r., skierowanego do Województwa Pomorskiego, pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku z [...] listopada 2016 r. oraz opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawionych w piśmie z [...] listopada 2016 r., z dnia [...] grudnia 2017 r. i [...] maja 2018 r.

Minister Finansów zauważył, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012, o której Województwo Pomorskie zostało powiadomione pismem z [...] marca 2012 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 109,5920 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 36.685.649 zł.

Podkreślił, iż kwota w części oświatowej subwencji ogólnej dla Województwa Pomorskiego została zwiększona w ciągu roku budżetowego o kwotę 364.133 zł korygującą subwencję na rok 2012 z tytułu włączenia do subwencji rezerwy celowej nr 74. tj. do wysokości 36.049.782 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 109,5920 uczniów przeliczeniowych, kwota części oświatowej subwencji ogólnej wynosi 36.508.132 zł. Natomiast kwotę 541.650 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymało Województwo Pomorskie na rok 2012, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należy uznać za kwotę nienależną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku wskazał, że istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r.

W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo ustalił, że w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. poprzez zawyżenie łącznie liczbę uczniów przeliczeniowych o 109,5920 uczniów.

Dane zostały ustalone na podstawie opinii Ministra Edukacji Narodowej przedstawionych w pismach z dnia [...] listopada 2016 r., [...] grudnia 2017 r. i [...] maja 2018 r. oraz wyniku kontroli z dnia [...] lipca 2016 r. przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Gdańsku w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej.

Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 109,5920 uczniów przeliczeniowych wynosiła 36.508.132 zł. Kwotę 541.650 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymało Województwo Pomorskie za rok 2012, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlegała zwrotowi do budżetu państwa.

W związku z tym na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Województwo Pomorskie do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 541.650 zł. Minister zastrzegł, że decyzja zobowiązująca do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 nie ma charakteru uznaniowego. Do jej wydania Minister Finansów jest zobligowany, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., gdy zachodzą ustawowe przesłanki, np. w postaci otrzymania subwencji w kwocie wyższej od należnej.

Za niezasadny WSA uznał zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie Sądu, Minister trafnie wywodzi, że zgodnie z opisem wagi P34, do wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej uwzględnia się wyłącznie wychowanków ośrodków wychowawczych i socjoterapii, korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach, nie zaś jedynie skierowanych do danego ośrodka. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z opisem wagi P34 zawartym w załączniku do rozporządzenia w sprawie podziału części oświatowej subwencji zatytułowanym Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012 waga P34 = 11,000 jest przewidziana dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P34 wyklucza się z wagami P29 i P30). Z tego opisu wynika, że przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani, a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani.

Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem badania i analizy w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym była m.in. prawidłowość przeliczenia - przy naliczaniu należnej Województwu Pomorskiemu na rok 2012 części oświatowej subwencji ogólnej - nieletnich niekorzystających z zakwaterowania w Młodzieżowym Ośrodku W. im. J. K. w K., a wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. jako wychowankowie tego ośrodka, ww. wagą P34, dedykowaną wychowankom korzystającym z zakwaterowania w tego rodzaju placówkach, skoro bezspornym jest, że w dniu sprawozdawczym nieletni ci nie byli zakwaterowani w tym ośrodku. Nie chodzi tu zatem stricte o definicję wychowanka (która dla potrzeb określonego przepisu mogłaby nawet mieć charakter rozszerzający) i ustalenie liczby nieletnich uznanych na tej podstawie za wychowanków, ale o prawidłowe ustalenie - według stanu na dzień 30 września 2011 r. - liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w przedmiotowym ośrodku.

W świetle powyższego, Sąd nie podzielił stanowiska Województwa Pomorskiego, że - przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej - prawidłowe było objęcie wagą P34 nieletniego jedynie skierowanego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, bez względu na to, czy nieletni faktycznie znalazł się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (tu: 30 września 2011 r.). Akceptacja tego poglądu w praktyce oznaczałaby np. uznanie za wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach, nieletnich, którzy nigdy nie pojawili się w tych placówkach.

Wykazanie tych samych osób jako uczniów szkół funkcjonujących w strukturach ośrodka, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, powoduje bezpodstawne objęcie takich osób wagami dedykowanymi uczniom takich szkół.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., przez szkoły i placówki oświatowe prowadzone/dotowane przez Województwo Pomorskie, błędnych danych, przy naliczaniu wysokości otrzymanej przez tę jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r., doszło do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych, a w konsekwencji Województwo otrzymało tę część subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, co - w świetle cyt. wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - obligowało ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty subwencji.

Zdaniem WSA, organ trafnie wywiódł, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis § 8, a nie przepis § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach. Wskazany uczeń nie był bowiem uczniem z chorobą przewlekłą, z zaburzeniami psychicznymi czy z zaburzeniami zachowania i zagrożeniem uzależnieniem, posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, co powoduje, iż w Technikum przy Ośrodku S. dla Niesłyszących w W. zawyżono o 1 liczbę uczniów ogółem i przeliczonych wagą P4, P7, P8 i P41. Trafne jest również stanowisko, iż § 8 ww. rozporządzenia obejmuje zarówno uczniów, którzy rozpoczęli naukę w szkole ponadgimnazjalnej przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed dniem 1 września 2011 r. (tak jak ma to miejsce w przedmiotowym przypadku), jak i od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia ale przed dniem 1 września 2012 r.

Od przedmiotowego wyroku Województwo Pomorskie złożyło skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) zarzuciło:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. ust. 2 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz.U. z 2011 r. Nr 288 poz. 1693), poprzez jego błędną wykładnię;

2. art. 37 ust, 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (j.t Dz, U. z 2018 r. poz. 1530, z poźn. zm.), poprzez jego niewłaściwe (bezzasadne) zastosowanie;

3. § 1, § 2 ust. 3, § 3 ust. 1, 3 i 4 w związku z § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii (Dz. U. z 2004 r. Nr 178 poz. 1833, z poźn. zm.), poprzez ich niezastosowanie;

4. § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. z 2010 r. Nr 228 poz. 1489, z poźn. zm.) - poprzez jego niewłaściwe (bezzasadne) zastosowanie;

5. § 7 Rozporządzenia z 17.11.2010 r., poprzez jego niezastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., poprzez nie odniesienie się w całości w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentacji Skarżącego zawartej w skardze oraz nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Skarżące kasacyjnie Województwo Pomorskie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie - w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W rozpoznanej sprawie zarzuty kasacyjne oparte zostały na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, co w sprawie niniejszej oznacza odniesienie się w tym miejscu do zarzutów, które wskazują, że WSA naruszył przepis art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są one zasadne, bowiem do naruszenia tego przepisu nie doszło.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Mając na uwadze treść wskazanego przepisu podnieść należy, że z punktu widzenia określonych w nim wymogów, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie wymogom tym WSA uchybił, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie Województwa Pomorskiego uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje funkcję kontroli trafności wydanego w sprawie orzeczenia, co nie pozbawia NSA możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku w zakresie, który wyznaczony został granicami wniesionego środka zaskarżenia. WSA przedstawił istotę zarzutów podniesionych w skardze, a następnie odniósł się do nich przedstawiając argumenty, które w jego ocenie dawały podstawę do uznania ich za niezasadne. WSA wskazał na przepisy będące podstawą prawną do oddalenia skargi oraz wyjaśnił dlaczego, w jego ocenie, zastosowanie normy wywiedzionej przez organ z obowiązujących w sprawie przepisów prawa, w drodze wykładni literalnej, zostało uznane za prawidłowe. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę poglądu innego niż zaprezentowany w uzasadnieniu nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z punktu widzenia przedstawionych argumentów, w tym również zważywszy na przedmiot orzekania WSA, w rozpatrywanej sprawie nie ma więc podstaw, aby skutecznie zarzucać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku charakteryzuje się daleko posuniętymi brakami, ponieważ WSA wyjaśnił dostatecznie podstawy swego rozstrzygnięcia, co do uznania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

Wobec powyższego oceniając postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe ich zastosowanie, przyjąć należy za wiążące ustalenia faktyczne przyjęte w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są trafne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 37 ust 1 pkt 2 u.d.j.s.t., § 1 i § 2 ust. 3 i § 3 ust. 1, 3 i 4 w zw. z § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia MEN i Sportu z 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii, a także ust. 2 pkt 5 załącznika do rozporządzenia MEN z 20 grudnia 2011 r. (pkt I ust. 1-3 petitum skargi kasacyjnej).

Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Zgodnie z którym w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy - w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot.

Weryfikacji podlega kwota subwencji ustalonej (i wypłaconej jednostce samorządu terytorialnego), a nie - należnej, która z kolei jest wyliczana na podstawie stosownych danych pochodzących z systemu informacji oświatowej, zweryfikowanych w oparciu o ustalenia postępowania kontrolnego i administracyjnego. Różnica między kwotą subwencji otrzymanej, a kwotą subwencji należnej przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega zwrotowi do budżetu państwa. Istotą zatem przedmiotowej sprawy jest zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.j.s.t. dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Zatem subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa jest częścią dochodów jednostki samorządu terytorialnego, obok dochodów własnych i dotacji z budżetu państwa. Subwencja ogólna dla województw - zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 i 4 u.d.j.s.t., składa się z części wyrównawczej, regionalnej i oświatowej.

Będący przedmiotem postępowania administracyjnego zwrot przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, należy zatem rozpatrywać w oparciu o przepisy regulujące zasady i sposób ustalania i podziału tej części subwencji.

W myśl art. 27 u.d.j.s.t., wielkość części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala corocznie ustawa budżetowa. Natomiast z art. 28 ust. 1 u.d.j.s.t., wynika że kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji: ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych. Od kwoty, o której mowa w tym przepisie – w myśl ust. 2 art. 28 tej ustawy – odlicza się rezerwę części oświatowej subwencji ogólnej. Po odliczeniu rezerwy – zgodnie z ust. 5 w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym przedmiotową sprawą – minister właściwy do spraw oświaty i wychowania dzieli część oświatową subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, biorąc pod uwagę zakres realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, z wyłączeniem zadań związanych z dowozem uczniów oraz zadań związanych z prowadzeniem przedszkoli ogólnodostępnych i oddziałów ogólnodostępnych w przedszkolach z oddziałami integracyjnymi oraz zadań związanych z prowadzeniem innych form wychowania przedszkolnego - w sposób określony na podstawie ust. 6.

Stosownie do art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego – w myśl § 3 rozporządzenia MEN z 20 grudnia 2011 r. – według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2012 była dzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie o systemie oświaty. Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów, słuchaczy i wychowanków, wykazanych przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na 30 września 2011 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.

Zgodnie z ust. 9 formuły algorytmicznej – zawartej w załączniku do rozporządzenia MEN z 20 grudnia 2011 r. – określona w ust. 2 statystyczna liczba uczniów, łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na 30 września 2011 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej.

Z powyższych regulacji wynika zatem, że część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie ww. danych, a nie na podstawie wysokości wydatków ponoszonych przez szkoły i placówki oświatowe.

Podstawę prawną zamieszczania danych w systemie informacji oświatowej przez szkoły i placówki oświatowe stanowiły, w okresie objętym sprawą, przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2159, z późn. zm.). W myśl art. 16 pkt 4 tejże ustawy dane dziedzinowe w związku z objęciem ucznia opieką m.in. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym obejmują datę rozpoczęcia i datę zakończenia pobytu w ośrodku.

Stosownie natomiast do ust. 2 formuły algorytmicznej podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012, dla każdej jednostki samorządu terytorialnego będącej organem prowadzącym lub dotującym szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne oraz placówki funkcjonujące w systemie oświaty ustala się przeliczeniową liczbę uczniów ogółem w bazowym roku szkolnym, według określonego wzoru. We wzorze tym uwzględnia się m.in. uzupełniającą liczbę uczniów w bazowym roku szkolnym w zakresie zadań szkolnych oraz przeliczeniową liczbę wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w bazowym roku szkolnym, w zakresie zadań pozaszkolnych. Dla wyliczenia tych wielkości, algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012 przewidywał m.in. odrębne wagi, w tym wagę P34 = 11,000 dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach, nie zaś jedynie skierowanych do danego ośrodka. Z tego opisu wynika, że przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani, a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani.

Skoro formuła algorytmiczna przewiduje m.in. zróżnicowane wagi dla wybranych kategorii uczniów i wychowanków oraz określonych typów i rodzajów szkół, to przedmiotem badania i analizy w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym była prawidłowość przeliczenia – przy naliczaniu uzyskanej przez województwo w 2012 r. części oświatowej subwencji ogólnej – uczniów i wychowanków określonymi wagami, a więc także prawidłowość wykazania w systemie informacji oświatowej danych – według stanu na dzień na 30 września 2011 r. – stanowiących podstawę tych wyliczeń, w tym m.in. danych o wychowankach młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Uwzględnianie konkretnych uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno zatem następować, zgodnie z wymogami wskazanymi w opisach poszczególnych wag.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istota zagadnienia w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do wyjaśnienia prawidłowości przeliczenia - przy naliczaniu należnej Województwu Pomorskiemu na rok 2012 części oświatowej subwencji ogólnej - nieletnich niekorzystających z zakwaterowania w Młodzieżowym Ośrodku W. im. J. w K., a wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. jako wychowankowie tego ośrodka, ww. wagą P34, dedykowaną wychowankom korzystającym z zakwaterowania w tego rodzaju placówkach, skoro bezspornym jest, że w dniu sprawozdawczym nieletni ci nie byli zakwaterowani w tym ośrodku. Nie chodzi tu zatem stricte o definicję wychowanka (która dla potrzeb określonego przepisu mogłaby nawet mieć charakter rozszerzający) i ustalenie liczby nieletnich uznanych na tej podstawie za wychowanków, ale o prawidłowe ustalenie - według stanu na dzień 30 września 2011 r. - liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w przedmiotowym ośrodku.

W świetle powyższego, nie sposób podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie Województwa Pomorskiego, że - przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej - prawidłowe było objęcie wagą P34 nieletniego jedynie skierowanego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, bez względu na to, czy nieletni faktycznie znalazł się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (tu: 30 września 2011 r.). Akceptacja tego poglądu w praktyce oznaczałaby np. uznanie za wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach, nieletnich, którzy nigdy nie pojawili się w tych placówkach.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że pojęcie wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który korzysta z zakwaterowania w tym ośrodku obejmuje wyłącznie nieletnich, którzy faktycznie korzystali z zakwaterowania w danym ośrodku, co oznacza faktyczne ich zamieszkiwanie w tym ośrodku na 30 września danego roku bazowego (por: wyroki NSA: z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1309/15, z 15 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 897/16, z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 5058/16, z 30 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 879/18; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę stanowisko w nich wyrażone podziela.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że z uwagi na przedstawiony już wyżej opis wagi P34, w sprawie niniejszej kwestią zasadniczą przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej w 2011 r. nie było to kiedy nieletni skierowany do ośrodka stawał się wychowankiem, lecz to że wychowanek korzystał z zakwaterowania w tym ośrodku. Innymi słowy niezależnie od tego czy nieletni stawał się wychowankiem z chwilą otrzymania przez kierownika ośrodka skierowania nieletniego do ośrodka czy też dopiero z chwilą przyjęcia do tego ośrodka, to uwzględnienie takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P34 było możliwe tylko wówczas, gdy został już przyjęty do ośrodka i korzystał w nim z zakwaterowania.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia § 8 rozporządzenia MEN z

17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach poprzez jego niewłaściwe (bezzasadne) zastosowanie i jednocześnie niezastosowanie § 7 ww. rozporządzenia (pkt I. 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej).

Zgodnie bowiem z § 8 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. uczniowie niepełnosprawni, niedostosowani społecznie i zagrożeni niedostosowaniem społecznym, którzy przed dniem 1 września 2012 r. rozpoczną naukę w szkołach ponadgimnazjalnych specjalnych i oddziałach specjalnych w szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych mogą kontynuować naukę w takich szkołach do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym uczeń ukończył 24. rok życia. Ze stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie wynika, że Technikum nr [...] przy Ośrodku S. dla Niesłyszących w W. w okresie sprawozdawczym, tj. na dzień 30 września 201 1 r., podlegało przepisom rozporządzenia z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach. Uczeń ur. 25 września 1987 r. wykazany w poz. 38 tabeli nr 5 "Uczniowie Technikum w Ośrodku dla Niesłyszących w Wejherowie, wg stanu na dzień 30.09.2011. r." został przyjęty do Technikum Budowlanego w dniu 1 września 2008 r., czyli rozpoczął naukę w szkole ponadgimnazjalnej specjalnej przed dniem 1 września 2012 r. W roku szkolnym 2011/2012 uczeń uczęszczał do ostatniej IV klasy Technikum. Uczeń ten ukończył 24 rok życia w dniu 25 września 2011 r. Wymieniony uczeń posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność - niedosłuch, nie był natomiast uczniem z chorobą przewlekłą, z zaburzeniami psychicznymi czy z zaburzeniami zachowania i zagrożeniem uzależnieniem, posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Wobec powyższego, Sąd I instancji, prawidłowo wywiódł, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis § 8, a nie przepis § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach. Wskazany uczeń nie był bowiem uczniem z chorobą przewlekłą, z zaburzeniami psychicznymi czy z zaburzeniami zachowania i zagrożeniem uzależnieniem, posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, co powoduje, iż w Technikum przy Ośrodku S. dla Niesłyszących w W. zawyżono o 1 liczbę uczniów ogółem i przeliczonych wagą P4, P7, P8 i P41. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że § 8 ww. rozporządzenia obejmuje zarówno uczniów, którzy rozpoczęli naukę w szkole ponadgimnazjalnej przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed dniem 1 września 2011 r. (tak jak ma to miejsce w przedmiotowym przypadku), jak i od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, ale przed dniem 1 września 2012 r.

Reasumując, część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 109,5920 uczniów przeliczeniowych (według stanu na dzień 30 września 2011 r.) wynosiła 36.508.132 zł. Kwotę 541.650 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymało Województwo Pomorskie za rok 2012, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, prawidłowo Sąd I instancji uznał za kwotę nienależną, która to kwota podlegała zwrotowi do budżetu państwa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.