Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 602/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w Gdańsku na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 23 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 25 października 2013 r. Bank A S.A. z siedzibą w G. złożył wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego

w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanego na podstawie zawartej ugody wynagrodzenia w postaci premii za niską szkodowość.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Bank jest podmiotem działającym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.). Działalność gospodarcza Banku polega w szczególności na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów, oferowaniu kont osobistych, rachunków oszczędnościowych

i depozytowych, kart kredytowych oraz innych czynnościach określonych przepisami ustawy Prawo bankowe.

Bank zawarł z Towarzystwem Ubezpieczeń Umowę ubezpieczenia kredytów hipotecznych z niskim udziałem własnym kredytobiorcy (dalej "Umowa ubezpieczenia"). Następnie, po upływie pewnego okresu Towarzystwo wypowiedziało Umowę ubezpieczenia. Bank uznał, że zgodnie z brzmieniem Umowy ubezpieczenia, rozwiązanie tej Umowy nie wpłynęło na możliwość przedłużania ochrony dla kredytów, które zostały objęte Umową ubezpieczenia przed dniem jej rozwiązania na kolejne okresy ochrony i w związku z taką interpretacją dokonywał wpłat tytułem składki ubezpieczeniowej oraz zgłaszał roszczenia o wypłatę odszkodowań z tytułu tej Umowy.

Towarzystwo uznało, że rozwiązanie Umowy uniemożliwia przedłużenie ochrony dla ww. kredytów i zwracało Bankowi wpłaty tytułem składki ubezpieczeniowej

oraz odmawiało wypłaty odszkodowań ze względu na upływ okresu ubezpieczenia

w związku z rozwiązaniem Umowy ubezpieczenia.

W związku z powyższym przebiegiem relacji związanych z wykonywaniem Umowy ubezpieczenia Bank oraz Towarzystwo postanowiły zawrzeć ugodę celem ustalenia ostatecznego stanowiska w zakresie rozwiązania Umowy ubezpieczenia (dalej: "Ugoda").

Na mocy Ugody Towarzystwo odwoła wypowiedzenie Umowy ubezpieczenia,

a Bank to odwołanie zaakceptuje. Jednocześnie w Ugodzie Bank i Towarzystwo zgodnie potwierdzą, iż Umowa ubezpieczenia uległa rozwiązaniu z dniem wskazanym w Ugodzie. W konsekwencji, Bank zrzeka się wszelkich roszczeń wynikających lub powiązanych z Umową ubezpieczenia (w tym roszczeń o wypłatę jakichkolwiek odszkodowań, odsetek, utraconych korzyści i tym podobnych należności) i nie będzie ich dochodził wobec Towarzystwa, a jednocześnie Towarzystwo zrzeka się wobec Banku wszelkich roszczeń wynikających

z lub powiązanych z Umową ubezpieczenia (w szczególności roszczeń, odszkodowań, odsetek, utraconych korzyści i tym podobnych należności).

W związku z faktem, że Umowa ubezpieczenia ulegnie rozwiązaniu dopiero

w dniu wskazanym w Ugodzie Bank zobowiązany będzie do ponownej zapłaty

na rzecz Towarzystwa składki ubezpieczeniowej z tytułu Umowy ubezpieczenia. Jednocześnie Ugoda wskazuje, że w związku z rozliczeniem Umowy ubezpieczenia oraz biorąc pod uwagę przebieg Umowy ubezpieczenia, Towarzystwo przyzna Bankowi premię z tytułu niskiej szkodowości (dalej: "Premia" lub "Premia za niską szkodowość").

Strony Ugody postanowiły, że jej rozliczenie nastąpi w drodze potrącenia wzajemnych zobowiązań Banku i Towarzystwa, tj. potrącenia kwoty składki ubezpieczeniowej należnej Towarzystwu z tytułu Umowy ubezpieczenia z kwotą Premii. Z uwagi na to, że kwota zobowiązania Banku przekracza kwotę zobowiązania Towarzystwa, pozostała po potrąceniu kwota zostanie przelana przez Bank

na rachunek bankowy Towarzystwa w terminie uzgodnionym przez strony.

Wyjaśniono, że na mocy Ugody, w związku z wygaśnięciem ochrony ubezpieczeniowej dla Kredytów objętych Umową ubezpieczenia, a co za tym idzie

ze skróceniem ochrony ubezpieczeniowej dla tych kredytów, Towarzystwo zobowiąże się do zwrotu Bankowi pewnej części składki pierwotnie uiszczonej

przez Bank (przy czym zmniejszenie składki wynika ze skrócenia okresu ochrony ubezpieczeniowej w stosunku do okresu pierwotnie planowanego). Zwrot części składki, który efektywnie stanowi obniżenie ceny usługi ubezpieczeniowej nabytej przez Bank, nie jest jednak przedmiotem niniejszego wniosku o interpretację podatkową.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku jako 1): czy Bank powinien potraktować Premię za niską szkodowość przyznaną przez Towarzystwo jako wynagrodzenie za usługę podlegającą opodatkowaniu VAT.

Zdaniem wnioskodawcy, dla Banku przyznana przez Towarzystwo Premia

za niską szkodowość nie stanowi wynagrodzenia za usługę i w konsekwencji powinna pozostawać poza zakresem opodatkowania VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1-54 ze zm.) – dalej jako "ustawa o VAT" - opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług

na terytorium kraju. Z uwagi na przedmiot Umowy ubezpieczeniowej i treść Ugody, klasyfikacja Premii na gruncie przepisów o VAT może być dokonywana jedynie

w kontekście możliwości jej uznania za wynagrodzenie za świadczenie usług,

gdyż z całą pewnością Premia nie może być uznana za wynagrodzenie za dostawę towarów realizowaną przez Bank. Stąd rozstrzygnięcia wymaga czy Bank w związku z Ugodą świadczy na rzecz Towarzystwa usługę.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa

w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które

nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu

na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej

2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności

lub do tolerowania czynności lub sytuacji,

3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Usługi są zatem na gruncie VAT rozumiane szeroko i brak jest jednocześnie katalogu czynności, które powinny zostać uznane za usługi. Należy zatem zweryfikować, jakim cechami powinna charakteryzować się dana czynność,

aby podlegać przepisom o VAT jako usługa. W tym kontekście Bank za zasadne uważa odniesienie się do ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE). Trybunał sformułował na przestrzeni lat, min. w sprawach: C-154/80, C 16/93, C-102/86, C-213/99, C-404/99, przesłanki jakie muszą być spełnione, aby uznać określoną czynność za usługę podlegająca opodatkowaniu. Przesłanki te są następujące:

▪ istnienie związku prawnego między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

▪ wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

▪ istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

▪ odpłatność za otrzymane świadczenie (np. usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

▪ istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Powyższe podejście znajduje również odzwierciedlenie w interpretacjach polskich organów podatkowych. Z orzecznictwa TSUE i z praktyki krajowej wynika, że samo przekazanie środków pieniężnych nie zawsze skutkuje wystąpieniem obowiązku

na gruncie VAT (tj. uznaniem, że dochodzi do świadczenia usługi lub dostawy towaru). Elementem niezbędnym dla uznania czynności za opodatkowaną VAT jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy wypłatą środków a świadczeniem beneficjenta na rzecz podmiotu wypłacającego. W sytuacji, gdy druga strona

nie podejmuje żadnych działań i nie jest zobowiązana do ich podjęcia

(lub zaniechania), sam fakt otrzymania środków pieniężnych nie powinien powodować opodatkowania VAT.

Zdaniem Banku tak jest właśnie w przypadku Premii - nie stanowi ona wynagrodzenia za jakąkolwiek czynność wykonywaną przez Bank. Planowana Ugoda nie będzie nakładała na Bank obowiązku wykonania jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Towarzystwa. Nie wiąże się również z żadnymi czynnościami wykonanymi przez Bank w przeszłości, w trakcie obowiązywania Umowy ubezpieczenia. Towarzystwo, w zamian za wypłatę Premii, nie może żądać od Banku określonych działań lub zachowań. Premia została przyznana jako jednostronna decyzja Towarzystwa, natomiast Bank nie podjął i nie podejmie żadnych aktywności w celu jej uzyskania, które byłyby jednocześnie warunkiem uzyskania Premii. Premia przyznana przez Towarzystwo na mocy Ugody będzie miała związek z niską szkodowością, czyli z czynnikami zewnętrznymi, na które Bank nie miał bezpośredniego wpływu i których Bank nie kontrolował. W konsekwencji, w opinii Wnioskodawcy, wskazane powyżej przesłanki konieczne do zaistnienia usług podlegającej opodatkowaniu VAT nie są spełnione. Brak jest bowiem świadczenia wzajemnego ze strony Banku oraz bezpośredniego związku przyznanej Premii

z jakimkolwiek działaniem Banku, z tytułu którego Towarzystwo odniosłoby określone i wymierne korzyści.

Bankowi znane są także przypadki indywidualnych interpretacji podatkowych,

w których płatności podobne do Premii uznawane były przez organy podatkowe

za niestanowiące wynagrodzenia za usługę (zob. np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 marca 2013 r., sygn. ILPB3/423-538/12-4/EK, w której organ oceniał skutki podatkowe na gruncie CIT wypłaty premii wypłacanej na rzecz banku z tytułu udziału w zyskach zakładu ubezpieczeń).

Reasumując wnioskodawca uznał, że Bank jako otrzymujący Premię nie będzie w związku z jej przyznaniem świadczył na rzecz Towarzystwa usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji Premia otrzymana przez Bank

nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dyrektor Izby Skarbowej, działający jako organ upoważniony

do wydania interpretacji podatkowej w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji indywidualnej z dnia 23 stycznia 2014 r. uznał stanowisko wnioskodawcy

za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazując na treść przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 i art. 8 ustawy o VAT a także art. 471 i art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) wyjaśnił, że z przedstawionego opisu sprawy w związku z wypowiedzeniem przez Towarzystwo Umowy ubezpieczenia, Bank i Towarzystwo zawarły ugodę celem ustalenia stanowiska

w zakresie rozwiązania Umowy ubezpieczenia. Ugoda wskazuje m.in., że w związku z rozliczeniem Umowy ubezpieczenia oraz przebiegiem Umowy ubezpieczenia, Towarzystwo przyzna Bankowi premię z tytułu niskiej szkodowości.

W dalszej kolejności wskazując na treść art. 917 K.c. Dyrektor wyjaśnił, że w jego ocenie w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usługi, gdyż określone świadczenie pieniężne nazwane premią z tytułu niskiej szkodowości stanowi formę wynagrodzenia w postaci premii za niską szkodowość wypłaconego

w związku z wcześniejszym rozwiązaniem Umowy ubezpieczenia. Należy zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku opisanym we wniosku możemy wskazać konkretnego beneficjenta tej usługi – Bank otrzymuje określone świadczenie pieniężne w zamian za wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie Umowy ubezpieczenia (korzyść

po stronie Towarzystwa). Zatem wcześniejsze rozwiązanie Umowy ubezpieczenia poprzez zawarcie przez strony porozumienia prowadzi do wygaśnięcia wiążącego strony stosunku prawnego (tj. zgodnego zakończenia istniejącego pomiędzy stronami stosunku w inny sposób niż pierwotnie było to przewidziane), nie jest natomiast rezultatem jednostronnego niewywiązywania się lub nienależytego wywiązania się przez stronę z ciążących na niej obowiązków.

Przedmiotowe wynagrodzenie w postaci premii z tytułu niskiej szkodowości otrzymane od Towarzystwa stanowi zatem formę wynagrodzenia za działania Wnioskodawcy - wyrażenie zgody za odstąpienie od umowy (wcześniejsze jej rozwiązanie). W analizowanym przypadku istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem Wnioskodawcy a otrzymaniem wynagrodzenia od Towarzystwa. Otrzymana od Towarzystwa kwota stanowi wynagrodzenie

za konkretne świadczenie usługi w postaci zobowiązania do powstrzymania się

od dokonania czynności, które wprost wymienione zostało w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. A zatem w opisanej we wniosku sytuacji – wbrew stanowisku Spółki – mamy do czynienia z transakcją mającą charakter ekwiwalentny.

Otrzymane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie w postaci premii za niską szkodowość jest ściśle związane z uzyskaniem korzyści przez wypłacającego (Towarzystwo), w postaci uzyskania zgody na wcześniejsze rozwiązanie Umowy ubezpieczenia, co stanowi świadczenie wykonane przez Wnioskodawcę na jego rzecz. Zatem istnieje związek pomiędzy wypłatą należności, a świadczeniem wzajemnym. Wobec powyższego należy uznać, iż w opisanym zdarzeniu - w świetle regulacji zawartych w powołanym wyżej art. 8 ust. 1 ustawy - mamy do czynienia

z odpłatnym świadczeniem usług, podlegających opodatkowaniu na ogólnych zasadach rozliczania podatku od towarów i usług, według właściwej stawki dla tego typu usługi.

Następnie, odnosząc się do powołanych przez Spółkę wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzić należy, że dotyczą one kwestii "odpłatności". Wynika z nich, że o dostawie towarów i usług za wynagrodzeniem można mówić jedynie w sytuacji, gdy istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty

o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu. Związek, o którym mowa, musi mieć charakter bezpośredni

i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.

W sprawie C-16/93 R.J. Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, dotyczącej oceny czy występy muzyczne na ulicy, za które wynagrodzenie nie zostało określone, stanowią czynności opodatkowane w świetle art. 2 pkt 1 Szóstej Dyrektywy VAT, Trybunał orzekł, że świadczenie usług następuje "za wynagrodzeniem" i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT wyłącznie wtedy, gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, w ramach którego świadczący usługę uzyskuje świadczenie wzajemne, przy czym otrzymane przez niego wynagrodzenie stanowi wartość przekazywaną

w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Dyrektor stwierdził,

że wnioskodawcę łączy z Towarzystwem stosunek zobowiązaniowy w postaci Umowy ubezpieczenia. Strony tej Umowy ubezpieczenia, zawierając ugodę, ustaliły warunki jak i również kwotę w postaci premii będącą wynagrodzeniem z tytułu wcześniejszego zakończenia ww. stosunku prawnego. Przyznana premia z tytułu niskiej szkodowości jest konsekwencją negocjacji pomiędzy stronami Umowy ubezpieczenia w związku z zawartą umową ugody. W tym przypadku zarówno Towarzystwo jak i Bank zobowiązani są do świadczenia wzajemnego. Pierwszy podmiot zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia, Bank zaś do powstrzymania się od wpłat tytułem składki ubezpieczeniowej oraz zgłaszania roszczenia o wypłatę odszkodowań. Zatem w świetle wykładni zaprezentowanej w cyt. wyżej wyroku TSUE otrzymane przez Bank wynagrodzenie z tytułu wcześniejszego rozwiązania Umowy ubezpieczenia stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy

o VAT. Wobec powyższego uzasadnienia powołane przez Spółkę wyroki TSUE

nie mogą wpłynąć na odmienną ocenę przedmiotowej kwestii.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Bank A S.A. z siedzibą

w G. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do usunięcia naruszenia prawa.

W piśmie z dnia 12 marca 2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie

do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanego na podstawie zawartej ugody wynagrodzenia w postaci premii za niską szkodowość.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Bank A S.A. z siedzibą w G. wniósł o uchylenie indywidualnej interpretacji z dnia 23 stycznia 2014 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisu art. 8 ust. 1 ustawy

o VAT poprzez przyjęcie, że w zdarzeniu przyszłym przestawionym we wniosku premia za niską szkodowość stanowi wynagrodzenie za usługi Banku świadczone

na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń. Zarzucono ponadto naruszenie art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie Interpretacji, w której organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia okoliczności zdarzenia przyszłego, które nie zostały wskazane w treści wniosku. Zdaniem strony skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie narusza ponadto przepis art. 121 § 1 w związku z art. 14h

oraz w związku z art. 14c § 2, art. 14e § 1 i art. 14 a § 1 Ordynacji podatkowej

z uwagi na wydanie interpretacji nieuwzględniającej orzecznictwa TSUE

oraz interpretacji Ministra Finansów wydanych w analogicznych/podobnych stanach faktycznych wskazanych przez Bank w treści wniosku, a w efekcie naruszenie obowiązku dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego a także zawierającej niejasne i niejednoznaczne uzasadnienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem.

Podkreślić należy, że poprzez interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego dokonywaną na podstawie art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej właściwy organ dokonuje precyzyjnej kwalifikacji stanu faktycznego opisanego

przez stronę (tak wyrok NSA z 6 września 2013 r., sygn. II FSK 2616/11).

Stosownie do treści art. 14 b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek

o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest między innymi

do wyczerpującego przedstawienia zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia przyszłego. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, w oparciu o który można

w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych wątpliwości udzielić informacji

w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego (por. wyrok NSA z 3 października 2013 r. sygn. II FSK 2675/11).

W niniejszej sprawie w interpretacji indywidualnej organ prawidłowo przytoczył zarówno przedstawione przez stronę zdarzenie prawne, jak i prawne stanowisko,

w którym strona jednoznacznie stwierdziła, że premia na rzecz Banku nie jest związana z jakimkolwiek obowiązkiem wobec Towarzystwa Ubezpieczeń. Zapis

w ugodzie dotyczący zrzeczenia wszelkich roszczeń z tytułu odszkodowań, odsetek, utraconych korzyści i tym podobnych należności nastąpić ma na zasadzie wzajemności, nie może być łączony z przyznaniem przez Towarzystwo na rzecz Banku premii z tytułu niskiej szkodowości, która stanowi świadczenie samodzielne

w związku z rozliczeniem umowy ubezpieczenia z uwzględnieniem przebiegu

tej umowy.

Strona stwierdziła, że premia nie stanowi wynagrodzenia za czynność wykonywaną przez bank, nie jest warunkowana obowiązkami nałożonymi na bank

w drodze ugody, stanowi świadczenie przyznane jednostronnie, w związku

z okolicznościami zewnętrznymi niezależnymi od banku.

Również w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona precyzyjnie stwierdziła, że świadczenie z tytułu uzyskania premii nie ma charakteru wzajemnego, nie stanowi odszkodowania, nie stanowi wynagrodzenia za wyrażenie zgody

na wcześniejsze rozwiązanie umowy ubezpieczenia i skrócenie ochrony ubezpieczeniowej dla kredytów objętych tą umową. W skardze (str. 7) strona podkreśliła, że przyznanie premii nie będzie warunkiem zawarcia ugody przez bank.

Przy sporządzaniu interpretacji indywidualnej minister finansów albo działający z jego upoważnienia dyrektor izby skarbowej są związani treścią wniosku złożonego przez podatnika (tak wyrok NSA z 10 września 2013 r., sygn. I FSK 1284/12).

W świetle powyższego przyjęcie przez organ, że treść art. 917 kodeksu cywilnego uzasadnia ustalenie innego niż opisany przez stronę charakteru premii

z tytułu niskiej szkodowości, nie jest uprawnione.

W sytuacji gdy strona stanowczo podkreśla, że świadczenie z tego tytułu

ma charakter jednostronny, nie warunkuje ugody, nie jest związane

ze świadczeniami wzajemnymi, dokonywanie na etapie wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego ustaleń, że świadczenie ma charakter wynagrodzenia za uzyskane korzyści przez Towarzystwo w postaci zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy nie jest dopuszczalne.

Ocena zdarzenia prawnego na gruncie prawa cywilnego może być przeprowadzona w postępowaniu wymiarowym, po analizie pełnej treści ugody oraz dokumentów towarzyszących.

W sytuacji gdy przedmiotem wniosku o dokonanie interpretacji jest zdarzenie przyszłe o elementach treści w pełni opisanych we wniosku, istnieją podstawy do dokonania interpretacji przepisów prawa podatkowego w granicach wniosku strony. Konsekwencje ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu podatkowym prowadzące do wykazania, że zdarzenie opisane przez stronę nie odpowiadało stanowi sprawy, obciążają podatnika, który nie będzie mógł korzystać z ochrony odnoszącej się do skutków zachowania się do interpretacji indywidualnej (art. 14 k Ordynacji podatkowej).

Orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało standardy

dla prawidłowej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wynika

z nich, że zakres interpretacji indywidualnej zdeterminowany jest przedstawionym przez stronę stanem faktycznym oraz stanowiskiem wnioskodawcy (porównaj wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., I FSK 157/08). W tego rodzaju sprawach organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz zobowiązany jest do dokonania wyczerpującej analizy prawnej stanu faktycznego, przedstawionego mu przez podatnika (porównaj wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r., I FSK 566/07). Uzasadnienie prawne interpretacji podatkowej powinno zawierać:

- przytoczenie przepisów prawnych, adekwatnych do wskazanego we wniosku stanu faktycznego,

- konkluzję, dotyczącą prawnego zakwalifikowania określonego zdarzenia prawnopodatkowego oraz motywy prawne, na których opiera się taka konkluzja,

- obok krytyki lub aprobaty stanowiska wnioskodawcy - "wyjaśnienie", dlaczego takie, a nie inne stanowisko zostało zajęte,

- wykładnię treści przepisu, wskazanego przez wnioskodawcę oraz sposób jego zastosowania w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego,

- ustosunkowanie się organu do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 ord. pod.),

Jeżeli ocena stanowiska wnioskodawcy lub uzasadnienie własnego stanowiska organu wymaga posłużenia się przepisami innymi niż podatkowe, rzeczą organu jest dokonać ich wykładni. Nie czyni to z tych przepisów przedmiotu interpretacji indywidualnej, jednak są one elementem wykładni stanowiących ten przedmiot przepisów prawa podatkowego (tak wyrok NSA z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2386/11).

Ocena dokonana w niniejszej sprawie na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego

i art. 917 Kodeksu cywilnego jest związana z przyjęciem przez organ odmiennie

niż wskazuje strona zarówno we wniosku, jak również w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i skardze, że określone świadczenie pieniężne nazwane premią

z tytułu niskiej szkodowości stanowi formę wynagrodzenia w postaci premii za niska szkodowość wypłaconego w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy ubezpieczenia, przy czym beneficjent tej usługi – bank otrzymuje określone świadczenie pieniężne w zamian za wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy ubezpieczenia (korzyść po stronie towarzystwa). Powyższe ustalenie organu wykracza poza stan faktyczny podany we wniosku, gdyż jak zasadnie zarzuca strona w skardze, przedmiotem twierdzenia strony jest jednoznaczne określenie, że premia zostanie przyznana na mocy zawartej ugody, a nie w związku z zawartą ugodą,

w szczególności przyznanie premii nie będzie warunkiem zawarcia przez bank ugody.

Analiza dokonana przez organ doprowadziła do uzasadnionego zarzutu strony, że organ dokonał nieuprawnionej ingerencji w stan faktyczny przedstawiony

we wniosku o interpretację (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. I SA/Gd 140/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2013 r., sygn. I SA/Gl 781/13).

Strona zasadnie dowodzi, że nastąpiło nieuprawnione rozszerzenie przez organ opisu zdarzenia przyszłego przez przyjęcie, że przyznanie premii jest konsekwencją negocjacji pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia w związku z zawartą ugodą oraz przez przyporządkowanie bankowi usług, które nie były wskazane w opisie zdarzenia przyszłego w zakresie uznania premii za kwotę wynagrodzenia

za konkretne świadczenie usługi w postaci zobowiązania do powstrzymania się

od dokonania czynności.

Postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wszczynane jest tylko na wniosek, co wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Treść wniosku

o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. Wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz systemowe odczytanie art. 14b-14h Ordynacji podatkowej prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1135/10). Istotą interpretacji indywidualnej jest dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego i wskazanie powodów dlaczego taki, a nie inny przepis znajdzie zastosowanie w danej sytuacji. Obowiązkiem organu interpretacyjnego jest zatem przedstawienie interpretacji przepisów prawa, które zdaniem strony i organu odnoszą się co do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 18 XII 2012 r., sygn. I SA/Po 757/12).

Wobec powyższego zasadny jest zarzut naruszenia art. 14 b § 1 i 3 oraz art. 14 c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją przyjętego założenia wykraczającego poza opis zdarzenia zawartego we wniosku jest naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 14 e § 1 Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 14 a Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego

przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (interpretacje ogólne). Orzecznictwo to ma więc normatywne przełożenie na tworzenie warunków jednolitego stosowania prawa podatkowego w płaszczyźnie ogólnej. Jednolitość stosowania prawa podatkowego jest fundamentalną zasadą, którą mają realizować interpretacje. Oczywistym jest zatem, że organ wydający interpretacje indywidualne winien również analizować własne wydane dotychczas akty w innych sprawach dotyczących analogicznych sytuacji prawnopodatkowych i odnieść się do nich, gdy strona powołuje je na poparcie swojego stanowiska. Obowiązujący od dnia 1 lipca 2007 r. przepis art. 14 e § 1 Ordynacji podatkowej wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnych). Brak stanowiska organu co do jego własnych rozstrzygnięć zapadłych w tożsamych przedmiotowo sprawach, które powołała we wniosku skarżąca Spółka, należy uznać za naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. I SA/Gd 757/12).

Od dnia akcesji Rzeczpospolitej Polskiej do Wspólnoty i Unii Europejskiej,

tj. od 1 maja 2004r., prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym prawo wspólnotowe (unijne) wraz z jego całym dotychczasowym dorobkiem ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a także art. 87 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Z katalogu źródeł prawa wymienionego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP wynika, iż obejmuje on cały system obowiązującego prawa bez względu na źródła jego powstania, tym samym także prawo wspólnotowe pierwotne i wtórne, o ile może ono znaleźć zastosowanie

w sposób bezpośredni, bez dodatkowej interwencji legislacyjnej ustawodawcy

(zob. wyrok NSA z dnia 07.07.2011, I FSK 1135/10). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela również pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 6.05.2011r., I SA/Łd 301/11, zgodnie z którym zastosowanie prawa wspólnotowego w sprawach podatkowych nie jest obowiązkiem tylko sądów administracyjnych,

ale także organów podatkowych. Wynika to z faktu, że organy podatkowe mają obowiązek przestrzegania prawa i działania w jego granicach, czyli również

w granicach prawa wspólnotowego. Pogląd taki wyraża też ETS wskazując jednoznacznie, że również organy administracji, obok sądów, są zobowiązane

do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i do odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym (sprawy Fratelli Constanzo C-103/88, pkt 33; Hansgeorg Lennartz C-97/90, pkt 33; Marks & Spencer C-62/00), zwłaszcza, że akty administracyjne,

a także inne czynności organów administracji podlegają kontroli sądowej, a nałożenie obowiązku stosowania prawa wspólnotowego jedynie na sądy, przy równoczesnym braku takiego obowiązku w odniesieniu do organów administracyjnych, prowadziłoby do przyjmowania z góry podwójnego standardu stosowania prawa i powodowałoby stan niepewności. Dlatego też organ ma obowiązek interpretować prawo krajowe w zgodzie z prawem wspólnotowym w celu zapewnienia temu prawu należytej efektywności. Stąd też organ winien porównać przepisy ustawy o VAT z regulacją 112 dyrektywy (por. wyrok WSA w Opolu z 7 listopada 2012 r., sygn. I SA/Op 306/12).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni opis zdarzenia przedstawiony przez stronę we wniosku o interpretację indywidualną, rozważając możliwość zobowiązania do sprecyzowania w zakresie, w jakim strona wyraziła zastrzeżenia

w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i skardze kierowanej do sądu administracyjnego.

Ocena zdarzenia zostanie dokonana na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę uwzględnił.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Orzeczenie

w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej interpretacji wydano na podstawie art. 152 powołanej ustawy.