Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3004/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135 ust. 1 pkt 1, art. 135g, art. 135j
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 231 § 1 oraz art. 160 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 553
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 75/14 w sprawie ze skargi R.G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 4 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od R.G. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 75/14 oddalił skargę R.G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 4 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie orzeczeniem z dnia 4 listopada 2013 r. nr [...], na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 4 września 2013 r. nr [...], którym to orzeczeniem, na podstawie art. 133 ust. 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 oraz art. 134 pkt 3 ustawy o Policji, uznano [...] R.G. winnym tego, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. w [...], w sposób nieprawidłowy realizował ciążący na nim obowiązek przestrzegania zasad użytkowania broni palnej i obchodzenia się z nią w ten sposób, że po zakończeniu służby podczas zdawania przydzielonej broni typu [...] o nr [...] wraz z [...] sztukami amunicji [...] mm, do pomieszczenia przechowywania broni oznaczonego nr [...] w Wydziale [...] KMP w [...], oddał niekontrolowany strzał, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku z § 18 ust. 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852 w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 6, poz. 38) i wymierzono mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podał, że [...] R.G. w dniu [...] kwietnia 2013 r. podczas zdawania broni służbowej w magazynie broni Wydziału [...] KMP w [...], który mieści się w pokoju [...], oddał niekontrolowany strzał, a świadkiem tego zdarzenia był inny funkcjonariusz – M.P. Powołując się na dane zawarte w książce wydawania broni Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w Szczecinie l.dz. [...] stwierdził, że pod poz. [...] znajduje się zapis o wydaniu [...] R.G. w dniu [...] kwietnia 2013 r. o godz. 7:50 broni [...] o nr [...] z [...] sztukami amunicji. Przytoczył również treść zeznań naocznego świadka zdarzenia – M.P., który oświadczył, że około godziny 15:25 przyszli do niego [...] A.C. i [...] R.G., aby zdać broń służbową. Wspólnie udali się do podręcznego magazynu broni, mieszczącego się w pokoju nr [...]. Do magazynu wszedł świadek wraz z obwinionym, a A.C. pozostał na sali odpraw. W tym momencie świadek usłyszał, jak R.G. przeładowuje broń, po czym padł strzał. Świadek zapamiętał, że obwiniony trzymał w dłoni dwa magazynki i swoją broń służbową [...]. Natychmiast odebrał mu pistolet, sprawdził komorę nabojową i schował go do szafy. Stwierdził, że w magazynku brakowało jednej sztuki amunicji. Świadek nie odniósł żadnych obrażeń. Dodatkowo M.P. przesłuchany w prokuraturze oświadczył, że zwyczajowo przyjmuje się, że jeśli policjant nie używał broni podczas służby, to zdaje ją poprzez odpięcie magazynka i oddanie na przechowanie. W tym przypadku świadek przed wystrzałem słyszał charakterystyczny dźwięk przeładowania broni. Obwiniony zawsze miał taki zwyczaj, iż przed zdaniem broni najpierw ją przeładowywał. Po oddaniu strzału mówił, iż przeładował broń po odłączeniu magazynków. Gdy świadek odwrócił się w jego kierunku, zobaczył, iż w ręce trzyma dwa magazynki. Natomiast drugi z policjantów – A.C., podczas przesłuchania w prokuraturze oświadczył, że dnia [...] kwietnia 2013 r. nie słyszał, by odgłos wystrzału poprzedzało przeładowanie broni, gdyż nie zwrócił na to uwagi.

Organ odwoławczy zaznaczył, że [...] R.G. został przebadany na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, a w jego wyniku stwierdzono, że był trzeźwy. Po zdarzeniu, obwiniony udał się do lekarza, a następnie dostarczył zwolnienie lekarskie. Ponadto organ powołał się na zeznania kolejnego świadka – policjanta K.K., prowadzącego postępowanie wyjaśniające, który oświadczył, że ustalił, iż obwiniony rozładował broń w miejscu do tego nieprzeznaczonym, ponieważ do tego celu służy specjalnie wyznaczone pomieszczenie nr [...] w piwnicy budynku KMP w [...]. Obwiniony oddał niekontrolowany strzał, poprzez nieostrożne obchodzenie się z bronią. Było to możliwe wyłącznie po uprzednim wprowadzeniu naboju do komory nabojowej, co następuje poprzez odciągnięcie zamka w tylne położenie, czyli tak zwane przeładowanie z podpiętym magazynkiem. Wykonanie tej czynności bez podpiętego magazynka uniemożliwiłoby oddanie strzału, ponieważ nabój wypadłby z komory.

[...] R.G. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia. Wyjaśnił, że podczas zdarzenia wyciągnął broń z kabury i w tym momencie padł strzał. Nie wie jak to się stało oraz nie uważa, aby przy zdawaniu broni popełnił jakiś błąd. Zdaniem obwinionego, mogło być tak, że broń, którą pobierał rano ktoś wcześniej przeładował, tzn. do komory został wprowadzony nabój i tak leżała w szafie pancernej do momentu jej pobrania. Zdawał broń zawsze tak samo i w tym samym miejscu. Nie pamiętał, aby przeładowywał swoją broń przy zdawaniu do magazynu. Nie zaprzeczył, że strzał padł z jego broni i osobiście ją zdawał. Wskazał, że nie został zapoznany z zarządzeniem Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852 w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, zatem brak jest podstaw do pociągnięcia go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, powołując się na opinię nr [...], wykonaną w Laboratorium Kryminalistycznym KWP [...] wskazał, że dla oddania strzału z broni, którą posługiwał się obwiniony niezbędne jest wcześniejsze wprowadzenie naboju do komory nabojowej poprzez przeładowanie broni i nacisk na język spustowy. Ponadto silny wstrząs spowodowany uderzeniem lub upadkiem pistoletu na twarde podłoże z wysokości ok. 30 cm (z lufą skierowaną ku górze po uderzeniu zamkiem o podłoże), może spowodować (po zwolnieniu iglicy z zaczepu) przypadkowy strzał (bez nacisku na język spustowy). Badania wykazały, że nadesłana do badań łuska pochodziła od naboju, który został wystrzelony z dowodowego pistoletu.

Organ odwoławczy w oparciu o zebrane dowody stwierdził, że nie wydaje się prawdopodobne, aby nabój został wprowadzony do komory nabojowej przez inną osobę. Broń, która posiada znaki identyfikujące przyznaje się policjantom do indywidualnego użytkowania. Indywidualnie przyznanej policjantowi broni nie użytkują inni policjanci. Policjant, rozładowując broń, po odpięciu magazynka oraz ewentualnym jej przeładowaniu, celem usunięcia z komory nabojowej wcześniej wprowadzonego naboju, przed naciśnięciem spustu winien skontrolować wskaźnik załadowania komory nabojowej, upewniając się w ten sposób, że jest ona pusta.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie, zgromadzone w toku postępowania dowody potwierdzają, że obwiniony nie przestrzegał zasad bezpiecznego obchodzenia się z przydzieloną mu do indywidualnego użytkowania bronią palną, co doprowadziło do oddania niekontrolowanego strzału w pomieszczeniu magazynowym, w którym przebywał inny policjant zagrażającego zdrowiu i życiu obu policjantów. Przydzielona skarżącemu broń i amunicja były sprawne.

Zgodnie z art. 132a pkt 2 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Organ odwoławczy w oparciu o okresową ocenę policjanta odbywającego szkolenie zawodowe z dnia 6 maja 2005 r. ustalił, że obwiniony złożył egzamin z podstaw przyznawania broni palnej krótkiej oraz zapoznał się z treścią zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. nr 6/2000 w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem. W szczególności zapoznał się z § 19 ust. 1 tego zarządzenia, który w swej treści odpowiada § 18 ust. 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852, a zasady co do przechowywania broni nie zostały w żaden istotny sposób zmienione. W związku z powyższym uznać należy, iż obwiniony dysponował wiedzą na temat obowiązujących w tym zakresie procedur. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że zarządzenia Komendanta Głównego Policji są publikowane w Dzienniku Urzędowym Komendy Głównej Policji, który jest dostępny m.in. na stronie internetowej KGP, a obowiązkiem policjanta jest stale uzupełniać wiedzę, tym bardziej po długotrwałej absencji z powodu choroby.

Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie podał, że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w dniu 3 września 2013 r. w ramach śledztwa prowadzonego w sprawie pod sygnaturą [...] przedstawił [...] R.G. zarzut narażenia innego funkcjonariusza na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, tj. popełnienia czynu z art. 231 § 1 w zbiegu z art. 160 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm., dalej w skrócie K.k.).

W ocenie organu odwoławczego, wymierzona [...] R.G. kara dyscyplinarna jest w pełni adekwatna do rangi i charakteru popełnionego przewinienia, a także stopnia zawinienia sprawcy. Sankcja ta powinna uświadomić mu niestosowność jego zachowania, polegającego na zbyt rutynowym podchodzeniu do obowiązków służbowych oraz wdrożyć go do właściwego respektowania powinności zawodowych w przyszłości.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi R.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, w tym:

1) art. 135g ustawy o Policji, poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności i rozstrzygnięcie wszystkich niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego, w szczególności poprzez uznanie za winnego nieprawidłowego realizowania ciążącego na nim obowiązku przestrzegania zasad użytkowania broni palnej, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i wyjaśnienia obwinionego nie wskazały jednoznacznie, aby do oddania niekontrolowanego strzału doszło na skutek nieprzestrzegania przez niego zasad użytkowania broni palnej, ponadto przeprowadzone postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w szczególności, w którym momencie nabój znalazł się w komorze nabojowej pistoletu oraz czy nabój ten został wprowadzony do komory nabojowej przez obwinionego, czy też osobę trzecią oraz czy skarżący nacisnął spust pistoletu doprowadzając do niekontrolowanego wystrzału, czy też wystrzał ten nastąpił samoczynnie;

2) art. 135j ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że skarżący przed oddaniem niekontrolowanego strzału dokonał przeładowania broni, podczas gdy z zeznań świadka [...] M.P. wynika, iż jedynie słyszał on dźwięk przeładowywania broni, jednak tego nie widział, gdyż był do obwinionego odwrócony plecami, natomiast [...] A.C. zeznał, iż nie słyszał odgłosu przeładowywanej broni, co wskazuje na to, że nabój został umieszczony w komorze nabojowej przed czynnością zdania broni i mógł się tam znajdować już w momencie pobierania broni z magazynu przed rozpoczęciem służby;

3) art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez uznanie obwinionego winnym naruszenia dyscypliny służbowej, pomimo niewykazania przez organy obu instancji , że zaniechał on czynności wskazanych w § 18 ust. 1 zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów lub wykonał je w sposób nieprawidłowy, a także poprzez pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego na podstawie przedmiotowego zarządzenia pomimo, że nie został on zapoznany z jego treścią;

4) art. 135f ust. 7 ustawy o Policji, poprzez odmowę uwzględnienia wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania M.T. przez rzecznika dyscyplinarnego, a następnie utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie uwzględnienia przedmiotowego wniosku dowodowego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...], pomimo iż nie zaistniały przesłanki do nieuwzględnienia tego wniosku dowodowego określone w art. 135f ust. 7 ustawy o Policji;

5) art. 135 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 4 ustawy o Policji, poprzez zaniechanie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania przez przełożonego dyscyplinarnego w sytuacji, gdy czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, w szczególności nie rozwiały niedających się usunąć wątpliwości, które winny zostać rozstrzygnięte na korzyść obwinionego oraz nie doprowadziły do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu ze wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego.

Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie policjantowi winy. Stosownie do treści art. 132a cyt. ustawy, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Przewinienie dyscyplinarne policjant może popełnić zarówno z winy umyślnej, jak i nieumyślnej. Przy odpowiedzialności dyscyplinarnej bez znaczenia jest to, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Jeśli dochodzi do popełnienia przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa może skutkować zastosowaniem tej odpowiedzialności.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wnikliwie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym, który wskazuje na popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu i nie dostrzegł uchybień w zakresie zbierania dowodów oraz błędów w ustaleniach faktycznych. W niniejszej sprawie niesporny jest fakt dysponowania przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2013 r. pistoletem typu [...] model [...]. Stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 4 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852 w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, broń palną w jednostce Policji chronionej całodobowo przechowuje się w zależności od posiadanych warunków lokalowych m.in. w magazynach uzbrojenia oddziałów prewencji Policji. Z kolei z § 18 ust. 1 cyt. zarządzenia wynika, że broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z futerału i rozładowana, ze zwolnionym kurkiem, a w przypadku broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy i z odłączonym magazynkiem, zabezpieczona, technicznie sprawna, kompletna i czysta.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w świetle powołanych przepisów obowiązek sprawdzenia, czy zdawana broń jest rozładowana należy do policjanta zdającego broń, który przed jej oddaniem powinien podjąć czynności precyzyjnie wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w tym polegające na kontroli wskaźnika załadowania komory nabojowej, celem upewnienia się, że zdawana broń jest rozładowana. Dokonane w sprawie ustalenia wskazują, że skarżący nie zachował ostrożności wymaganej podczas zdawania broni, co doprowadziło do oddania niekontrolowanego strzału. Z przyjętej jako dowód opinii nr [...], wykonanej w Laboratorium Kryminalistycznym KWP [...] wynika, że dla oddania strzału z typu broni, jaką dysponował skarżący, niezbędne jest wcześniejsze wprowadzenie naboju do komory nabojowej, poprzez przeładowanie broni i nacisk na język spustowy. W tej sytuacji za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 135g ustawy o Policji, poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w tym kwestii, w którym momencie nabój znalazł się w komorze nabojowej. Jak wyżej podano skarżący przed zdaniem broni poprzez skontrolowanie wskaźnika komory nabojowej miał obowiązek upewnić się, czy komora naboju jest pusta. Fakt oddania przez niego niekontrolowanego strzału świadczy o tym, że ciążącego na nim obowiązku nie wykonał. Na uwzględnienie nie zasługuje także podniesiona przez skarżącego okoliczność braku ustaleń co do osoby, która wprowadziła nabój do komory, gdyż zapisy w książce wydawania broni wskazują, że dostęp do tej broni miał tylko skarżący.

Odnosząc się do zarzutu braku wyjaśnienia, czy wystrzał nastąpił samoczynnie, czy też poprzez naciśnięcie spustu przez skarżącego Sąd pierwszej instancji odwołał się do dowodu z w/w opinii wykonanej w Laboratorium Kryminalistycznym, z której wynika, że w zasadzie do strzału dochodzi, gdy nastąpi nacisk na język spustowy, zaś ewentualny, samoczynny wystrzał jest możliwy wyłącznie w określonej sytuacji, w przypadku silnego wstrząsu spowodowanego uderzeniem lub upadkiem pistoletu na twarde podłoże z wysokości ok. 30 cm z lufą skierowaną ku górze. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że broń nie upadła, ani nie została uderzona, gdyż strzał nastąpił po wyciągnięciu pistoletu z kabury, zaś fakt trzymania przez niego broni po wystrzale potwierdza również zeznanie świadka M.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, iż wyrażona w art. 135g ust. 1 cyt. ustawy o Policji zasada obiektywizmu nie oznacza, że obowiązkiem przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego jest badanie i uwzględnienie jakichkolwiek okoliczności przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obowiązek ten dotyczy tylko takich okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie dla oceny, czy zachowanie skarżącego wyczerpuje dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącego kwestia przeładowania broni przed oddaniem strzału, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia organu zostały oparte o zeznania innego policjanta, który w czasie zdawania przez skarżącego broni znajdował się w tym samym pomieszczeniu. Jak wyżej stwierdzono, skarżący powinien skontrolować stan broni i upewnić się, czy jest rozładowana.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej w sytuacji, gdy nie został on zapoznany z treścią zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący zapoznał się z zarządzeniem Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. nr 6/2000 w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, w tym z § 19 ust. 1 – zgodnie z którym broń palna na czas przechowywania powinna być wyjęta z futerału i rozładowana, ze zwolnionym kurkiem (w broni bezkurkowej – ze zwolnioną sprężyną iglicy) i odłączonym magazynkiem, zabezpieczona, technicznie sprawna, kompletna, czysta i zakonserwowana. Treść tego przepisu odpowiada brzmieniu § 18 ust. 1 aktualnego zarządzenia Komendanta Głównego Policji. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że skarżący znał procedurę obowiązującą przy zdawaniu broni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie za chybiony uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 135f ust. 7 ustawy o Policji, gdyż wniosek dowodowy o przesłuchanie M.T. w charakterze świadka został przez organ rozpoznany w formie postanowienia. Ponadto wbrew przekonaniu skarżącego, przesłuchanie świadka na okoliczność nieprawidłowości, jakie panowały w pomieszczeniu do przechowywania broni, nie ma wpływu na stwierdzenie popełnienia przez niego przewinienia dyscyplinarnego na skutek niezachowania ostrożności przy zdawaniu broni.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przyjęte w zaskarżonym orzeczeniu ustalenia faktyczne stanowią logiczną konsekwencję prawidłowej oceny dowodów, a zachowanie skarżącego wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. W związku z powyższym uznać należy, iż w sprawie nie naruszono art. 135 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 135j ust. 4 cyt. ustawy poprzez zaniechanie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.

Prawidłowe jest również rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Uwzględnia ono dyrektywy określone w art. 134h ustawy o Policji , a więc wagę popełnionego czynu, stopień zawinienia i stopień jego szkodliwości. Wymierzenie tego rodzaju kary dyscyplinarnej nie stanowi dowolności zastosowanej sankcji w sytuacji, gdy nieostrożne zachowanie skarżącego przy obchodzeniu się z bronią spowodowało zagrożenie dla życia i zdrowia zarówno jego, jak również innego policjanta.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R.G., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, w szczególności:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135g ustawy o Policji, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i nie uchylił orzeczenia zaskarżonego w sprawie, pomimo naruszenia przez organy Policji zasady domniemania niewinności i rozstrzygnięcia wszystkich niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego, w szczególności uznania skarżącego za winnego nieprawidłowego realizowania ciążącego na nim obowiązku przestrzegania zasad użytkowania broni palnej, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i wyjaśnienia obwinionego nie wskazały jednoznacznie, aby do oddania niekontrolowanego strzału doszło na skutek nieprzestrzegania zasad użytkowania broni palnej przez skarżącego, ponadto przeprowadzone postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w szczególności, w którym momencie nabój znalazł się w komorze nabojowej pistoletu oraz czy nabój ten został wprowadzony do komory nabojowej przez skarżącego, czy też osobę trzecią oraz czy skarżący nacisnął spust pistoletu doprowadzając do niekontrolowanego wystrzału, czy też wystrzał ten nastąpił samoczynnie;

2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku art. 135j ust. 1 ustawy o Policji, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i nie uchylił zaskarżonego w sprawie orzeczenia, pomimo iż organy Policji dokonały niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędnie przyjęły, że skarżący przed oddaniem niekontrolowanego strzału dokonał przeładowania broni, podczas gdy z zeznań świadka [...] M.P. wynika, iż jedynie słyszał on dźwięk przeładowywania broni, jednak tego nie widział, gdyż był do skarżącego odwrócony plecami, natomiast [...] A.C. zeznał, iż nie słyszał odgłosu przeładowywanej broni, co wskazuje na to, że nabój został umieszczony w komorze nabojowej przed czynnością zdania broni i mógł się tam znajdować już w momencie pobierania broni z magazynu przed rozpoczęciem służby;

3) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i nie uchylił zaskarżonego w sprawie orzeczenia w sytuacji, gdy skarżący został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej, pomimo niewykazania przez organy obu instancji, że zaniechał on czynności wskazanych w § 18 ust. 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852 w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów lub wykonał je w sposób nieprawidłowy, a także poprzez pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego na podstawie przedmiotowego zarządzenia pomimo, że nie został on zapoznany z jego treścią;

4) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135f ust. 7 ustawy o Policji, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i nie uchylił zaskarżonego w sprawie orzeczenia, pomimo odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego w przedmiocie przesłuchania M.T. przez rzecznika dyscyplinarnego, a następnie utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie uwzględnienia przedmiotowego wniosku dowodowego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...], pomimo iż nie zaistniały przesłanki do nieuwzględnienia tego wniosku dowodowego określone w art. 135f ust. 7 ustawy o Policji;

5) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 4 ustawy o Policji, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i nie uchylił zaskarżonego w sprawie orzeczenia, pomimo zaniechania wydania postanowienia o umorzeniu postępowania przez przełożonego dyscyplinarnego w sytuacji, gdy czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, w szczególności nie rozwiały niedających się usunąć wątpliwości, które winny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącego oraz nie doprowadziły do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie przedłożonego zestawienia kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie istota zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania, poprzez zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku przepisami ustawy o Policji – art. 135g, art. 135j ust. 1, art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135f ust. 7, art. 135 ust. 1 pkt 1 i art. 135j ust. 4, stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który podzielił argumentację organu, że R.G. popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne – art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż organy Policji prawidłowo zebrały i przeanalizowały materiał dowodowy oraz prawidłowo stwierdziły, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. Przyjęte w zaskarżonym orzeczeniu ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że skarżący nie zachował ostrożności wymaganej podczas zdawania broni, co doprowadziło do oddania przez niego niekontrolowanego strzału. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, przed zdaniem broni skarżący miał obowiązek upewnić się, że komora naboju jest pusta, poprzez skontrolowanie jej wskaźnika, zaś fakt oddania niekontrolowanego strzału świadczy o tym, że obowiązku tego nie wykonał. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii Laboratorium Kryminalistycznego KWP [...] wynika, że dla oddania strzału z broni typu [...] o nr [...], niezbędne jest wcześniejsze wprowadzenie naboju do komory nabojowej, poprzez przeładowanie broni i nacisk na język spustowy. Należy również wykluczyć sytuację, aby – jak twierdzi skarżący – nabój do komory wprowadziła osoba trzecia, bowiem była to broń przydzielana wyłącznie skarżącemu i nikomu jej nie udostępniał, co znajduje odzwierciedlenie w zapisach w książce wydawania broni. Ponadto z w/w opinii wynika, że co do zasady do strzału z broni dochodzi w sytuacji, gdy nastąpi nacisk na język spustowy, zaś ewentualny, samoczynny, wystrzał jest możliwy wyłącznie w przypadku silnego wstrząsu spowodowanego uderzeniem lub upadkiem pistoletu na twarde podłoże z wysokości ok. 30 cm z lufą skierowaną ku górze. W sprawie nie wystąpiła sytuacja samoczynnego wystrzału. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa broń nie upadła, ani nie została w żaden sposób uderzona. Wystrzał nastąpił po wyciągnięciu pistoletu z kabury, a z zeznań świadka M.P. wynika, że po wystrzale skarżący trzymał broń w rękach. Ponadto skarżący zeznał, iż lufę pistoletu kierował w stronę metalowej szafy, co również wyklucza przesłanki samoczynnego wystrzału opisane w w/w opinii. Powyższe rozważania upoważniały do stwierdzenia, że skarżący oddał niekontrolowany strzał, poprzez nieostrożne obchodzenie się z bronią. Było to możliwe wyłącznie po uprzednim wprowadzeniu naboju do komory nabojowej, co następuje poprzez odciągnięcie zamka w tylne położenie, czyli tak zwane przeładowanie z podpiętym magazynkiem. Wykonanie tej czynności bez podpiętego magazynka uniemożliwiłoby oddanie strzału, ponieważ nabój wypadłby z komory.

Podkreślić należy, iż z zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i nie zawiera wątpliwości, które należałoby usunąć na korzyść skarżącego. W świetle zeznań świadka M.P., znajdującego w tym samym pomieszczeniu co skarżący, który tuż przed wystrzałem słyszał odgłos przeładowywanej broni, twierdzenia skarżącego, że nie dokonał przeładowania broni przed wystrzałem nie mogły być uznane za wiarygodne. Ponadto w/w świadek po odebraniu skarżącemu pistoletu sprawdził komorę nabojową i stwierdził, że w magazynku brakowało jednej sztuki amunicji. Powoływane przez autora skargi kasacyjnej zeznania innego świadka – A.C., który oświadczył, iż nie słyszał odgłosu przeładowania broni, nie mogą mieć w sprawie istotnego znaczenia, gdyż świadek ten pozostawał w sali odpraw i przyznał, że na tę okoliczność nie zwrócił uwagi. Z kolei z zeznań kolejnego świadka – K.K. wynika, że skarżący rozładował broń w miejscu do tego nieprzeznaczonym, ponieważ do tego celu służy specjalnie wyznaczone pomieszczenie nr [...] w piwnicy budynku KMP w [...]. Ponadto zauważyć należy, iż dowody zebrane w sprawie wzajemnie się uzupełniają i pozwalają na uznanie, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne.

Ubocznie wskazać należy, iż powyższe ustalenia faktyczne znajdują potwierdzenie w załączonym przez skarżącego do sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1754/14 w przedmiocie zwolnienia R.G. ze służby w Policji uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt [...], warunkowo umarzającego wobec skarżącego postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 231 § 1 w zbiegu z art. 160 § 1 w zw. z art. 11 § 2 K.k. Warunkowe umorzenie postępowania oznacza obalenie domniemania niewinności i ustalenie przez Sąd, że sprawca dopuścił się przestępstwa, którego popełnienie mu zarzucono.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135g i art. 135j ustawy o Policji jest nietrafny.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej w sytuacji, gdy nie został on zapoznany z § 18 ust. 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852 w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skoro skarżący został zapoznany z zarządzeniem Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. nr 6/2000 w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, którego treść § 19 ust. 1 – w kwestiach istotnych dla niniejszej sprawy – odpowiada brzmieniu § 18 ust. 1 zarządzenia z dnia 20 lipca 2011 r. nr 852, to przyjąć należy, że skarżącemu znana była procedura stosowana przy zdawaniu broni palnej.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135f ust. 7 ustawy o Policji. Organ miał prawo odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego o przesłuchanie świadka M.T. na okoliczność nieprawidłowości, jakie panowały w pomieszczeniu do przechowywania broni, gdyż okoliczność ta – wbrew twierdzeniu skarżącego – nie miała znaczenia dla stwierdzenia faktu popełnienia przez niego przewinienia dyscyplinarnego.

W związku z wykazaniem zasadności uznania skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 4 ustawy o Policji okazał się chybiony.

Reasumując przyjąć należy, iż Sąd pierwszej instancji dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia i prawidłowo zastosował środek określony w art. 151 P.p.s.a. Niezastosowanie środka wymienionego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie oznacza, że nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu (pkt 1 sentencji wyroku).

Odnosząc się do zawartego we wniesionej w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku pełnomocnika organu – radcy prawnego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, uznać należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis art. 204 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Z art. 209 P.p.s.a. wynika, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga m.in. w orzeczeniu, o którym mowa w art. 204 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe (...).

W świetle § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), przy uwzględnieniu stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (LEX nr 1226661), przyjmuje się, że radcy prawnemu za sporządzenie i wniesienie w terminie odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 179 P.p.s.a.) przysługuje opłata (stawka minimalna) jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Przy orzekaniu o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego z tytułu wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną mają także zastosowanie przepisy art. 206 i art. 207 § 2 P.p.s.a., wyrażające odpowiednio zasadę miarkowania kosztów postępowania oraz zasadę słuszności. Stosowanie tych przepisów, będących wyjątkiem od zasady finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania, zależy od uznania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną powinna zawierać argumentację odnoszącą się do skargi kasacyjnej, a zmierzającą do wykazania braku podstaw uzasadniających jej uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, lakoniczna odpowiedź na skargą kasacyjną wniesiona w rozpoznawanej sprawie, stwierdzająca jedynie, iż organ podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji i niezawierająca argumentacji odnoszącej się do skargi kasacyjnej, nie spełnia kryteriów uzasadniających przyznanie radcy prawnemu za jej sporządzenie opłaty (stawki minimalnej), jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. W konsekwencji oznacza to, że wniosek pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony. Sąd drugiej instancji uznał, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 P.p.s.a. i na podstawie tego przepisu orzekł, że odstępuje od zasądzenia od R.G. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (pkt 2 sentencji wyroku).