Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 5/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 4, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 3 i 5 pkt 2, art. 19 ust. 1a
journal: Dz.U. 2010 nr 112 poz 744
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej - tekst jednolity
article: art. 10, art. 15, art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wykonywania czynności weterynaryjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] uchylił ostateczną własną decyzję z dnia [...] wyznaczającą lekarza weterynarii J.K. do wykonywania czynności z zakresu zadań Inspekcji Weterynaryjnej. Podstawą rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 ze zm.) dalej jako: u.i.w. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego. Na podstawie art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ponieważ załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii oraz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii przeprowadzili w zakładzie Przedsiębiorstwo A (dalej jako: Przedsiębiorstwo) kontrolę w zakresie spełnienia wymagań weterynaryjnych nad ubojem oraz przyjmowaniem zwierząt do ubojni. Przedmiotem kontroli przez inspektorów wojewódzkich była również weryfikacja działalności Powiatowego Lekarza Weterynarii (dalej jako: PLW) w zakresie dotyczącym zagadnień związanych z prawidłowością nadzoru PLW nad Przedsiębiorstwem. W trakcie kontroli stwierdzono szereg uchybień bezpośrednio zagrażających bezpieczeństwu produktów pochodzenia zwierzęcego wytwarzanych w zakładzie. Stwierdzone nieprawidłowości zawarto w Sprawozdaniu z kontroli w trybie uproszczonym PLW z dnia 11 sierpnia 2014 r. oraz protokole z kontroli z dnia 8 sierpnia 2014 r. sporządzonym przez inspektora powiatowego. Biorąc pod uwagę stwierdzone uchybienia organ uznał, iż lekarz weterynarii J.K. nienależycie wywiązywał się z powierzonych mu w drodze wyznaczenia czynności, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji wyznaczającej go do wykonywania czynności z zakresu ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej.

Od powyższej decyzji J.K. wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- rażące naruszenie prawa polegające na naruszeniu przepisów o właściwości organów i oparcie decyzji na kontroli Przedsiębiorstwa przeprowadzonej przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, co powoduje, że w wyniku odwołania organ II instancji będzie oceniał powtórnie własne ustalenia;

- naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. przez pozbawienie strony prawa udziału w przeprowadzeniu dowodów, w tym zadawania pytań i składania wyjaśnień oraz zaniechanie przeprowadzenia kontroli wyznaczonego lekarza weterynarii i rozstrzygnięcie sprawy bez podstawy faktycznej,

- rażące naruszenie decyzji z dnia [...] oraz art. 15 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 5 pkt 1 i 2 u.i.w. poprzez przyjęcie, że źródłem praw i obowiązków lek. wet. J.K. jest zawarta umowa cywilno-prawna oraz załączniki do tej umowy, a w konsekwencji oparcie decyzji na przesłankach pozaustawowych;

- bezpodstawne oparcie rozstrzygnięcia na przepisie art. 108 k.p.a. i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność ochrony zdrowia ludzkiego, podczas gdy przepisy art. 16 ust. 5 u.i.w. takiego rozstrzygnięcia nie przewidują;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie uzasadnienia na czym polegało ewentualne zagrożenie dla zdrowia publicznego;

- naruszenie art. 73 § 1 i 74 § 2 k.p.a. przez nieudostępnienie materiału dowodowego w sprawie będącego podstawą wydania decyzji oraz naruszenie przepisów art. 6 - 11 k.p.a. przez ich niezastosowanie;

- sprzeczność rozstrzygnięcia istoty decyzji wskazującej na "konieczność zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego" z treścią uzasadnienia, w którym organ uznał, że skarżący nienależycie wywiązywał się z powierzonych mu w drodze wyznaczenia czynności oraz że ustalone nieprawidłowości w wykonywaniu umowy zlecenia uzasadniają jej rozwiązanie i uprawniają do uchylenia decyzji;

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 k.p.a. i błąd w ustaleniach faktycznych w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii wyznaczył lek. wet. J.K. do wykonywania czynności: szczepień ochronnych lub badań rozpoznawczych; badania zwierząt umieszczanych na rynku, przeznaczonych do wywozu oraz wystawiania świadectw zdrowia; sprawowania nadzoru nad ubojem zwierząt rzeźnych, w tym badania przedubojowego i poubojowego, oceny mięsa i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju; sprawowania nadzoru nad przechowywaniem mięsa i wystawiania wymaganych świadectw zdrowia; pobierania próbek do badań w okresie od 16 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. W tym samym dniu PLW zawarł z J.K. umowę zlecenia określającą m.in. szczegółowy zakres, termin i miejsce wykonywania zleconych czynności, wysokość wynagrodzenia za ich wykonanie oraz termin płatności. W umowie tej PLW zlecił a strona przyjęła do wykonania m.in. nadzór nad ubojem zwierząt rzeźnych w rzeźni, w tym badanie przedubojowe i poubojowe, ocenę mięsa i nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju, nadzór nad przechowywaniem mięsa i wystawianiem wymaganych świadectw zdrowia, pobieranie próbek w rzeźni Przedsiębiorstwo A. W dniu [...] sierpnia 2014 r. w Przedsiębiorstwie, na podstawie upoważnienia nr [...] wystawionego przez PLW została przeprowadzona kontrola przez starszego kontrolera weterynaryjnego. Właściciel zakładu nie pozwolił na przeprowadzenie kontroli przez samego PLW D.P. W tym samym czasie pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii przeprowadzili kontrolę działalności PLW w zakresie dotyczącym zagadnień związanych z prawidłowością nadzoru nad Przedsiębiorstwem w zakresie: spełniania warunków weterynaryjnych przy uboju bydła, identyfikacji zwierząt, warunków higieniczno - weterynaryjnych w magazynie żywca, dobrostanu zwierząt. Kontrola była realizowana przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii na polecenie Głównego Lekarza Weterynarii. Podczas trwania przedmiotowej kontroli ze strony organu kontrolowanego był obecny i wyjaśnień udzielał m.in. J.K. - urzędowy lekarz weterynarii wyznaczony do sprawowania nadzoru nad zakładem. Podczas kontroli w Przedsiębiorstwie stwierdzono szereg uchybień, które zostały szczegółowo opisane w protokole z kontroli z dnia 8 sierpnia 2014 r., sporządzonym przez kontrolującego z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii oraz w sprawozdaniu z kontroli w trybie uproszczonym PLW z dnia 11 sierpnia 2014 r. Na podstawie powyższych dokumentów organ I instancji uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] wyznaczającą lek. wet. J.K. do wykonywania czynności z zakresu zadań Inspekcji Weterynaryjnej z powodu nienależytego wywiązywania się z powierzonych mu w drodze wyznaczenia czynności. Do obowiązków skarżącego w ramach nadzoru nad ubojem zwierząt rzeźnych w Przedsiębiorstwie należało m.in.:

1. przeprowadzanie przed rozpoczęciem uboju zwierząt rzeźnych kontroli wymagań dla pomieszczeń, urządzeń oraz osób zatrudnionych: stanu sanitarno -technicznego pomieszczeń, urządzeń, sprzętu drobnego – w toku kontroli stwierdzono, że pomieszczenia zakładu oraz znajdujące się w nich urządzenia nie spełniają wymogów weterynaryjnych, określonych przepisami prawa (m.in. teren ubojni nie jest dostatecznie zabezpieczony przed dostępem osób postronnych oraz zwierząt; po przyjeździe na teren zakładu stwierdzono częściowo otwarte drzwi prowadzące do części ekspedycyjnej; ciągi transportowe zanieczyszczone są odchodami; stwierdzono obecność owadów w pomieszczeniach produkcyjnych zakładu; brak właściwie skonstruowanej i wyposażonej śluzy sanitarnej przed wejściem do części czystej pomieszczeń ubojowych zapewniającej właściwą higienę; umywalka w toalecie dla pracowników nie jest wyposażona w płyny dezynfekcyjne, ręcznik oraz pojemnik na odpady; sposób przechowywania ostrzy do piły taśmowej nie zabezpiecza ich przed zabrudzeniem; studzienki kanalizacyjne na terenie hali ubojowej nie są zabezpieczone sitem uniemożliwiającym przedostawanie się SRM bezpośrednio do kanalizacji; na powierzchni urządzeń obecne są skropliny, ogniska korozji; pomieszczenie przeznaczone do przechowywania mięsa tymczasowo zajętego nie spełnia wymagań higienicznych; stwierdzono ubytki w powierzchni sufitu; w magazynie półtusz nieusunięta krew na posadzce; odpływy skroplin z agregatów chłodniczych w ubojni nie są zasyfonowane; stwierdzono brak szczelnego przykrycia osadnika znajdującego się na środku hali ubojowej; brak możliwości skutecznego mycia i dezynfekcji komory osadnika; niezabezpieczona jest instalacja elektryczna silnika wyciągarki; w części brudnej piła tarczowa, służąca do odcinania racic nie jest myta ani dezynfekowana, brak jest śluzy sanitarnej umożliwiającej zachowanie wymaganej higieny po wyjściu ze strefy brudnej; nieszczelne drzwi w pomieszczeniu poczekalni żywca, które sąsiaduje z halą ubojową nie zabezpieczają przed dostępem szkodników sanitarnych; system kanalizacyjny w pomieszczeniu mycia pojazdów/poczekalni zwierząt nie jest czyszczony na bieżąco; odprowadzenia wody są pourywane i zwisają z urządzeń, a część wystaje ponad powierzchnię podłogi);

2. kontrolowanie w trakcie uboju znakowania tusz, narządów wewnętrznych w sposób umożliwiający identyfikację do czasu zakończenia badania poubojowego – w toku kontroli stwierdzono, że tusze i narządy wewnętrzne nie są znakowane w sposób właściwy (m.in. brak możliwości zidentyfikowania sztuk, zwłaszcza oczekujących na wynik badania na BSE, brak rozdziału tusz zbadanych od niezbadanych, brak ośrodków oraz pozostałych narządów, przynależnych do tuszy; 78 wiszących w chłodni półtusz z kilku dni ubojowych nie była oznakowana znakiem jakości zdrowotnej; wsunięcie karteczki pomiędzy rozcięte tkanki kończyny uznano za niewystarczająco trwały sposób na oznakowanie tuszy; stwierdzono powtarzalność numerów ubojowych na tuszach i językach; pojemniki, w których przechowywane są m.in. nerki, stoją bezpośrednio na ziemi, bez żadnych oznaczeń identyfikacyjnych);

3. kontrolowanie w trakcie uboju prawidłowości obróbki poubojowej – w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie (na tuszach w chłodni obecne są krwiaki, które powinny być usunięte po badaniu lekarsko-weterynaryjnym; podczas rozcinania skóry jałówki w okolicy wymienia, przecięto wymię, co skutkowało wyciekiem mleka na rozcinaną skórę, lecz nie usunięto zanieczyszczonych tkanek; gromadzenie i usuwanie krwi z procesu wykrwawiania nie jest prowadzone w sposób higieniczny, co powoduje silne zanieczyszczenie strefy brudnej hali ubojowej);

4. prowadzenie obowiązującej dokumentacji (dzienniki badania przedubojowego i poubojowego) – w toku kontroli stwierdzono, że dziennik poubojowy nie jest wypełniany we wszystkich rubrykach;

5. kontrola właściwego barwienia SRM w rzeźni, regularne kontrole wagi wysyłanego SRM, regularne kontrole sposobu magazynowania SRM – w toku kontroli stwierdzono, że nadzór nad SRM nie jest właściwy (oznakowanie pojemnika do gromadzenia SRM jest częściowo zatarte, kółka przymocowane do pojemnika są pordzewiałe; odpady oznaczone jako SRM nie są wystarczająco wybarwiane błękitem patentowym; nie okazano raportów przeważeń kontrolnych SRM; nie okazano dokumentacji z procesu ważenia; urzędowy lekarz weterynarii nie wypełnia zał. Nr 3 do Wytycznych dla organów Inspekcji Weterynaryjnej określających zasady postępowania z materiałem szczególnego ryzyka (SRM) w rzeźniach i zakładach rozbioru; HDI nr [...] oraz [...] nie zawierają części B do załącznika nr 7 do Wytycznych dla organów Inspekcji Weterynaryjnej określających zasady postępowania z materiałem szczególnego ryzyka (SRM) w rzeźniach i zakładach rozbioru);

6. informowanie (protokół SPIWET kontrola doraźna) PLW o uchybieniach stwierdzonych w nadzorowanym zakładzie podczas pełnienia kontroli stałej w ramach nadzoru polegającego na stałej obecności w rzeźni podczas całego procesu uboju – w toku kontroli stwierdzono liczne uchybienia w nadzorowanym Przedsiębiorstwie, a skarżący nie informował o ich istnieniu PLW; poza tym zapisy zawarte w dokumencie kontroli międzyoperacyjnej z dnia 8 sierpnia 2014 r. w rażący sposób rozmijają się ze stanem faktycznym stwierdzonym w zakładzie, jak również prace remontowe na terenie zakładu prowadzone były bez zgłoszenia tego faktu PLW oraz bez zmian w projekcie technologicznym (remont magazynu żywca);

7. kontrola oznakowania zwierząt – w toku kontroli stwierdzono, że:

- paszport sztuki bydła nr [...] nie został wypełniony w części 5, tzn. brak było podpisu właściciela potwierdzającego zgodność wpisów dotyczącego numeru identyfikacyjnego matki oraz miejsca pochodzenia i mimo braku potwierdzenia pełnej identyfikacji zwierzęcia, bydło zostało przyjęte do rzeźni;

- z 13 zwierząt znajdujących się w magazynie żywca 3 posiadają braki w identyfikacji (jedno zwierzę nie ma obu kolczyków, 2 mają pojedyncze), w trakcie kontroli prowadzony był ubój i jedno ze zwierząt dopuszczone do uboju przez urzędowego lekarza weterynarii nie miało jednego kolczyka;

- do kontroli okazano trzy protokoły potwierdzające zniszczenie kolczyków, na dwóch z nich brak było podpisu osoby dokonującej zniszczenia kolczyków, protokoły były podpisane przez urzędowego lekarza weterynarii; na terenie magazynu żywca znajdują się rozrzucone kolczyki zwierząt;

8. nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt – w toku kontroli stwierdzono, że:

- stan techniczny i higieniczny magazynu żywca nie kwalifikował się do tego, aby przebywały w nim zwierzęta (magazyn był w trakcie przebudowy, ściany i posadzki były powalane dużą ilością odchodów);

- jako dowód prowadzenia przez urzędowego lekarza nadzoru nad dobrostanem zwierząt okazano "tygodniowy raport z wdrożenia GHP nr ... " (dokument nie posiadał nadanego numeru) podtytuł: "Magazyn żywca". Raport z tygodnia 28 lipca - 3 sierpnia nie zawierał informacji o nieprawidłowościach. Stwierdzono, iż raport z tygodnia 4-10 sierpnia 2014 r. jest wypełniony w dniach 7 i 8 sierpnia. W przedmiotowym dokumencie w punkcie nr 8 "Dobrostan (rozładunek, przemieszczanie i przetrzymywanie zwierząt)" zaznaczono (N). Urzędowy lekarz weterynarii nie podjął żadnych działań w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w tygodniu poprzedzającym kontrolę, urzędowy lekarz nie stwierdził nieprawidłowości. Stopień zaawansowania prac budowlanych, a także stan higieniczny w magazynie żywca wskazują, iż warunki przetrzymywania zwierząt nie uległy zmianie w ciągu ostatniego tygodnia, jest to stan istniejący od dłuższego czasu;

- na terenie ubojni prowadzone są prace remontowe, m.in. w magazynie żywca. Zwierzęta przebywały w pomieszczeniu magazynowym częściowo pozbawionym ścian, na posadzce znajdowały się części gruzu z budowy, styropianu oraz folie po materiałach budowlanych, z dachu zwisał kabel, przy stanowiskach bydła przywiązane były druty, sznurki;

- stan higieniczny magazynu żywca był zły - bydło przebywało na powybijanej betonowej posadzce powalanej odchodami, w których znajdowały się części kolczyków;

- bydło było brudne, jedno z poideł miało uszkodzone mocowanie, co uniemożliwiało pobieranie wody i było niebezpieczne dla zwierząt.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli. Wyjaśnił również, że kontrola stała realizacji procedur dobrej praktyki higienicznej (GHP) w Przedsiębiorstwie powinna polegać na przeprowadzaniu przez urzędowego lekarza sekwencji codziennych obserwacji przed i w trakcie procesu produkcyjnego. W przypadku magazynu żywca, gdzie praca może mieć charakter ciągły

kontrola ta powinna mieć miejsce w trakcie rozładunku i przemieszczania zwierząt w magazynie oraz podczas przebywania zwierząt w kojcach. Oprócz pomieszczeń magazynu żywca, hali ubojowej oraz przyległych do niej magazynów chłodniczych (wychładzalnia) i ekspedycyjnych, kontrola powinna także uwzględniać pomieszczenia przeznaczone do gromadzenia i składowania jadalnych i niejadalnych ubocznych produktów ubojowych oraz otoczenie zakładu. Wyniki weryfikacji urzędowy lekarz weterynarii zapisuje w "Tygodniowym raporcie z kontroli wdrożenia GHP" w części

dotyczącej kontroli przedoperacyjnej oraz w części dotyczącej kontroli międzyoperacyjnej. W dniu 8 sierpnia 2014 r. skarżący jako urzędowy lekarz weterynarii wypełnił "Tygodniowym raport z kontroli wdrożenia GHP" (brak wymaganego numeru raportu). W tygodniowym raporcie z kontroli-Rzeźnia, w części kontrola przedoperacyjna pod datą 8 sierpnia 2014 r., godz. 3.30 - 4.00 potwierdził poprawność realizacji przez zakład procedur dobrej praktyki higienicznej (GHP) w zakresie stanu higienicznego zakładu przed rozpoczęciem produkcji, w szczególności: stanu technicznego i higienicznego maszyn, urządzeń i sprzętu, czystość ścian, posadzek i sufitów; brak obecności skroplin, pleśni; prawidłowość działania wentylacji oraz oświetlenia; sprawność techniczną umywalek, zaopatrzenia ich w bieżącą ciepłą i zimną wodę, środki czystości i ręczniki, pojemniki na śmieci; prawidłową temperaturę w pomieszczeniach do przechowywania mięsa i uppz. Kontrola urzędowego lekarza weterynarii potwierdziła również akceptację stanu technicznego i czystości wszelkiego drobnego sprzętu metalowego oraz akceptację stanu higienicznego pomieszczeń powiązanych technologicznie z pomieszczeniem uboju. W dniu 8 sierpnia 2014 r. skarżący jako urzędowy lekarz weterynarii wypełnił "Tygodniowy raport z kontroli wdrożenia GHP" (brak wymaganego numeru raportu). W tygodniowym raporcie z kontroli-Rzeźnia w części kontrola międzyoperacyjna, pod datą 8 sierpnia 2014 r. o godz. 10.00 potwierdził poprawność realizacji, przez zakład procedur dobrej praktyki higienicznej (GHP) w zakresie: stanu higienicznego zakładu w trakcie produkcji, a w szczególności: brak obecności skroplin; prawidłowość działania wentylacji oraz oświetlenia; drożność kanalizacji; sprawność techniczną umywalek, zaopatrzenie ich w bieżącą ciepłą i zimną wodę, środki czystości i ręczniki, pojemniki na śmieci; właściwą temperaturę wody w sterylizatorach i sprawność urządzeń do jej pomiaru. Kontrola urzędowego lekarza weterynarii potwierdziła również akceptację higieny i zachowania pracowników w trakcie pracy, bieżącego systematycznego usuwania i przekazywania do mycia po opróżnieniu pojemników produkcyjnych, wózków, kontenerów oraz usuwanie uppz do przeznaczonych do tego celu właściwych konfiskatorów, stanu higienicznego tusz/mięsa w kierunku obecności pozostałości szczeciny i sierści, rdzenia kręgowego, innych zanieczyszczeń, mycia i dezynfekcji m.in.: noży, przyrządów do obrabiania odbytu, transporterów do jelit, pomiarów temperatur w poszczególnych pomieszczeniach chłodzenia i/lub mrożenia mięsa oraz w magazynach ekspedycyjnych. Odnośnie oceny bieżącego stanu higienicznego oraz technicznego maszyn, urządzeń i sprzętu w szczególności powierzchni bezpośrednio kontaktujących się z mięsem - hala uboju oraz inne pomieszczenia uwarunkowane technologicznie - urzędowy lekarz udokumentował w dniu 8 sierpnia 2014 r. o godz. 10.00 zastrzeżenia, bez szczegółowego określenia czego dotyczą. Wydał ogólne zalecenia i po 1 godzinie potwierdził usunięcie niezgodności. Od godziny 11.00 ubój przebiegał bez udokumentowanych zastrzeżeń ze strony urzędowego lekarza weterynarii. Organ zauważył, że dopiero po interwencji Policji przedstawiciele organów urzędowej kontroli żywności zostali wpuszczeni na teren zakładu, w związku z czym kontrolę w zakładzie rozpoczęto w dniu [...] sierpnia 2014 r. ok. godziny 14.15 i większość materiału dowodowego zgromadzono po godzinie 14.15. W ocenie organu, ilość stwierdzonych w toku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości w Przedsiębiorstwie wskazuje, iż skarżący w sposób rażący nie wywiązywał się z powierzonych mu do wykonania czynności.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze skarżącym, że kontrole w zakładach ubojowych oraz w innych zakładach produkujących żywność może prowadzić wyłącznie powiatowy lekarz weterynarii jako organ I instancji. Jednym z zadań Inspekcji Weterynaryjnej jest sprawowanie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji. W niniejszej sprawie Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej: Wojewódzki Lekarz) w dniu [...] sierpnia 2014 r. przeprowadził kontrolę działalności Powiatowego Lekarza Weterynarii w zakresie dotyczącym zagadnień związanych z prawidłowością nadzoru nad Przedsiębiorstwem w zakresie: spełniania warunków weterynaryjnych przy uboju bydła, identyfikacji zwierząt, warunków higieniczno - weterynaryjnych w magazynie żywca, dobrostanu zwierząt. Przeprowadzenie kontroli PLW w powyższym zakresie niewątpliwie wymagało przeprowadzenia kontroli w zakładzie, bowiem dopiero po przeprowadzeniu przedmiotowej kontroli Wojewódzki Lekarz mógł ocenić prawidłowość wywiązywania się przez PLW z obowiązku sprawowania nadzoru nad tym podmiotem. W przeciwnym wypadku kontrola Wojewódzkiego Lekarza ograniczała by się wyłącznie do sprawdzenia poprawności prowadzenia dokumentacji w tym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził również, że skarżący cały czas uczestniczył w czynnościach kontrolnych przeprowadzanych przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii, udzielał informacji, mógł składać wyjaśnienia. Na wniosek strony przekazano jej kopię części dokumentacji, natomiast organ I instancji nie był zobowiązany do umożliwienia skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy poprzez sporządzenie kserokopii całości akt sprawy i w tej sytuacji nie można mówić o bezczynności organu.

Nie zaistniały także rozbieżności między zakresem czynności powierzonych stronie do wykonywania na mocy decyzji z dnia [...] oraz umowy zlecenia z tego samego dnia zawartej ze skarżącym. W decyzji wymieniono wprost czynności, o których mowa wart. 16 ust. 1 pkt 1 u.i.w., natomiast w umowie zlecenia, a zwłaszcza w załącznikach do niej, wyszczególniono konkretne zadania wchodzące w zakres poszczególnych zleconych czynności. Nadto nawet gdyby w umowie nie wymieniono poszczególnych zadań wchodzących w zakres zleconych czynności, to i tak skarżący byłby zobowiązany do ich wykonywania, gdyż wynikają one wprost z przepisów prawa, zarówno krajowych, jak i unijnych oraz z wydanych przez Głównego Lekarza Weterynarii instrukcji i wytycznych. Organ II instancji podkreślił, że lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności wykonują zadania Inspekcji Weterynaryjnej. Nie można zatem przyjąć, iż wydawane przez Głównego Lekarza Weterynarii (zgodnie z jego kompetencjami określonymi w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.i.w.) dokumenty w postaci instrukcji i wytycznych nie mają charakteru wiążącego dla urzędowych lekarzy weterynarii wyznaczonych do wykonywania ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej. Instrukcje i wytyczne wydawane przez Głównego Lekarza Weterynarii mają charakter aktów wewnętrznych, nie mogą one nakładać żadnych obowiązków na podmioty nadzorowane przez Inspekcję Weterynaryjną, ale mogą określać sposób postępowania oraz nakładać określone obowiązki na pracowników Inspekcji Weterynaryjnej oraz na osoby, które wykonują czynności w imieniu Inspekcji Weterynaryjnej.

Odnośnie braku podstaw do nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności wyjaśniono, że postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o wyznaczeniu lekarza weterynarii do wykonywania ustawowych zadań z zakresu Inspekcji Weterynaryjnej jest prowadzone w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem na podstawie art. 108 k.p.a. mógł zostać jej nadany taki rygor. Organ I instancji w swojej decyzji wskazał, iż nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności następuje ze względu na konieczność zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego, bowiem dalsze wykonywanie czynności w sposób niewłaściwy przez skarżącego zagraża bezpieczeństwu produktów pochodzenia zwierzęcego. Organ odwoławczy podzielił powyższą ocenę. Skarżący wykonywał powierzone mu czynności urzędowe w tak dalece niewłaściwy sposób, że skala stwierdzonych naruszeń w zakresie wymagań weterynaryjnych w kontrolowanym zakładzie z pewnością uzasadniała twierdzenie, że mogły one mieć wpływ na bezpieczeństwo produktów pochodzenia zwierzęcego. Okoliczność tę potwierdza wydanie przez PLW decyzji z dnia [...] zawieszającej działalność Przedsiębiorstwa.

Na tę decyzję J.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że właściciel Przedsiębiorstwa nie pozwolił PLW na przeprowadzenie kontroli oraz, że pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii wykonując czynności w zakładzie ubojowym bydła kontrolowali PLW, a także, że skarżący był obecny podczas trwania tej kontroli;

- naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie skutków pozbawienia strony prawa do uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodów;

- naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o włączenie do akt sprawy upoważnień wystawionych przez Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii dla swoich pracowników i przeprowadzenia z nich dowodów, w celu ustalenia podstawy prawnej na jakiej wykonali kontrolę zakładu ubojowego;

- rażące naruszenie art. 19 ust. 1a w związku z art. 15 ust. 1 u.i.w. przez zaniechanie oceny w zaskarżonej decyzji skutków przeprowadzenia czynności kontrolnych zakładu przez pracowników organu odwoławczego bez wymaganych upoważnień;

- rażące naruszenie art. 19 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 1 u.i.w. poprzez nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu skutków przeprowadzenia kontroli Przedsiębiorstwa przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w imieniu organu II instancji, co spowodowało, że organ ten w postępowaniu odwoławczym oceniał własne ustalenia stanu faktycznego, kwestionowane przez skarżącego;

- naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez to, że postępowanie dowodowe dotyczące stanu faktycznego ustalonego przez pracowników organu odwoławczego ograniczyło się do jednej instancji;

- rażące naruszenie art. 15 k.p.a. przez nacisk organu odwoławczego sugerujący wyciągnięcie konsekwencji wobec podmiotu i wyznaczonego lekarza weterynarii;

- naruszenie art. 22 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. Nr 185, poz. 1092) dalej jako: u. k. a. rz., przez pracowników wykonujących czynności kontrolne w zakładzie ubojowym bydła w imieniu organu II instancji;

- wydanie decyzji bez podstawy faktycznej przez zaniechanie kontroli wyznaczonego lekarza i oparcie rozstrzygnięcia na kontroli zakładu ubojowego;

- rażące naruszenie decyzji z dnia [...] przez przyjęcie przez organ odwoławczy, że skarżący na podstawie wyznaczenia był zobowiązany do wykonywania czynności kontrolnych oraz wydawania w imieniu organu pisemnych decyzji administracyjnych, a także upoważnienia z dnia [...] przez przyjęcie, że skarżący miał obowiązek wykonywania czynności kontrolnych;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez pominięcie w zaskarżonej decyzji oceny zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego naruszenia przepisów o właściwości organów oraz przez utrzymanie w mocy art. 108 k.p.a., który w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania, a także zaakceptowanie pozbawienia strony czynnego udziału na każdym etapie postępowania i naruszenia art. 10 § 2 k.p.a.;

- naruszenie przez organ odwoławczy art. 66a § 2 k.p.a. przez zaniechanie wskazania w metryce sprawy osób, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu, wraz z odesłaniem do odpowiednich dokumentów, w szczególności tych, które uczestniczyły z ramienia organu odwoławczego w ustalaniu stanu faktycznego w zakładzie ubojowym bydła, a w konsekwencji uniemożliwienie ustalenia osób ewentualnie podlegających wyłączeniu z postępowania na podstawie art. 24 k.p.a.;

- naruszenie art. 16 ust. 5 u.i.w. w związku z ust. 1 i 2 tego przepisu przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że dokumentowanie wykonywanych przez skarżącego czynności dawało podstawę do uchylenia decyzji

wyznaczającej ze skutkiem natychmiastowym.

W uzasadnieniu skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu. Nadto podniósł, że właściciel Przedsiębiorstwa od kilku miesięcy, na podstawie przepisu art. 19 ust. 1a w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.w., przed podjęciem czynności kontrolnych żądał okazania przez PLW stosownego upoważnienia. Organ ten wymaganego upoważnienia nigdy nie okazywał, jak również nie wskazał jakiegokolwiek przepisu, który uprawnia go do wykonywania czynności kontrolnych w zakładzie. Tymczasem, zgodnie z art. 19 ust. 1c u.i.w., przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej osoba upoważniona do wykonania kontroli ma obowiązek poinformować kontrolowanego o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. Również pracownicy Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w dniu [...] sierpnia 2014 r., pomimo żądania właściciela Przedsiębiorstwa, nie okazali upoważnień oraz nie załączyli ich do akt sprawy. W ocenie skarżącego został naruszony art. 78 § 1 k.p.a., a kontrola została przeprowadzona bezprawnie. Został także naruszony art. 15 ust. 1 u.i.w. oraz art. 19 k.p.a., gdyż Wojewódzki Lekarz w postępowaniu odwoławczym oceniał czynności swoich pracowników wykonywane w jego imieniu i na jego rzecz. Należy zatem przyjąć, że postępowanie dowodowe ograniczyło się tylko do jednej instancji, bowiem PLW dokonał własnych ustaleń.

Skarżący podniósł, że kontrolerzy mieli pełną swobodę do przebywania w jednostce kontrolowanej, a zatem w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii, jeżeli kontrola dotyczyła tego organu, natomiast ustawa ta nie przewiduje

takiego prawa w obiektach należących do podmiotów gospodarczych. Zatem kontrolujący w imieniu organu II instancji wykonywali czynności kontrolne i ustalali stan faktyczny w zakładzie ubojowym bydła niezgodnie z przepisami tej ustawy. Poza tym, zgodnie z przepisem art. 52 ust. 4 u. k. a. rz., ocena stanu faktycznego, zalecenia lub

wnioski powinny być adresowane do kontrolowanego, a zatem PLW. Jak natomiast wynika z załączonego do akt sprawy i udostępnionego skarżącemu Sprawozdania z kontroli w trybie uproszczonym Powiatowego Lekarza Weterynarii przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie z dnia 11 sierpnia 2014 r., dokument ten nie jest opatrzony podpisem i pieczęcią kierownika jednostki kontrolującej czyli Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Jeżeli organ ten uchylił się od podpisania sprawozdania, to nie wiadomo w jakim charakterze czynności kontrolne wykonywali pracownicy tego organu oraz w czyim imieniu. W tej sytuacji sprawozdanie to nie może stanowić materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Natomiast zalecenia zawarte w Sprawozdaniu nie odnoszą się do PLW, ale do wyznaczonego lekarza weterynarii oraz podmiotu i sugerują wyciągnięcie wobec nich konsekwencji, mimo że żadne przepisy u. k. a .rz., u.i.w. i procedury administracyjnej takiego nacisku nie przewidują. Doszło zatem do rażącego naruszenia art. 15 k.p.a. przez bezprawną ingerencję na sposób załatwienia sprawy przez organ I instancji.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że jako urzędowy lekarz weterynarii uczestniczył w kontroli Przedsiębiorstwa i, że był wyznaczony do sprawowania nadzoru nad zakładem. W jego ocenie, skoro kontrola Przedsiębiorstwa miała być dowodem w sprawie uchylenia decyzji wyznaczającej go do wykonywania odpowiednich czynności, to kontrolujący zobowiązani byli do powiadomienia go pisemnie o przeprowadzeniu takiego dowodu. Tymczasem skarżący nie został zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, w tym czasie wykonywał badanie poubojowe bydła i jego udział ograniczył się do odpowiedzi na kilka pytań. Zatem decyzja została wydana bez przeprowadzenia dowodów w sprawie, nie ma bowiem protokołu kontroli wyznaczonego lekarza, są tylko protokoły dotyczące kontroli zakładu. Natomiast zgodnie z pkt 3 decyzji z dnia [...] skarżący został wyznaczony do nadzoru nad ubojem zwierząt oraz przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju, nie był wyznaczony do nadzoru nad zakładem. Decyzja ta nie nakładała również na niego obowiązku wykonywania czynności kontrolnych w zakładzie ubojowym bydła. Zdaniem strony, skoro w decyzji z dnia [...] został on wyznaczony do nadzoru nad ubojem zwierząt oraz przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju, to był on zobowiązany do uważnej obserwacji tylko wyznaczonych wycinków produkcji, a nie całego Przedsiębiorstwa. Wskazane w decyzjach nieprawidłowości dotyczą czynności kontrolnych, do których skarżący nie został upoważniony na mocy decyzji czy w drodze udzielonego upoważnienia.

Skarżący podniósł, że organ odwoławczy wydając decyzję nie rozważył zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów o właściwości. Poza tym nie było podstaw do zastosowania art. 108 k.p.a., gdyż przepis ten może być stosowany, gdy sposób rozstrzygnięcia jest powierzony do wyłącznej oceny organu. Tymczasem przepis art. 16 ust. 5 u.i.w. jest przepisem, który nie pozostawia organowi wyboru, a przez to nie jest pozostawiony do jego uznania. Zatem w każdym przypadku wystąpienia przesłanek określonych w punktach od 1 do 5 tego przepisu organ I instancji jest zmuszony uchylić decyzję ze skutkiem natychmiastowym, bez stosowania art. 108 k.p.a. Skarżącemu została ponadto udostępniona metryka sprawy, w której nie są wymienione osoby podejmujące czynności w przedmiotowym postępowaniu, w szczególności nie są wymienione osoby reprezentujące Wojewódzkiego Lekarza, które uczestniczyły w czynnościach ustalających stan faktyczny w zakładzie ubojowym. Nie są wymienione osoby sporządzające projekt zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, co nie pozwala na weryfikację, czy nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 24 k.p.a.

Skarżący stwierdził, że katalog czynności, do których wyznacza się lekarza weterynarii, został zawarty w art. 16 ust. 1 u.i.w., zatem czynnościami, których ocena mogła dać podstawę do uchylenia decyzji było, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. d) u.i.w., sprawowanie nadzoru nad ubojem zwierząt rzeźnych, w tym badania przedubojowego i poubojowego, oceny mięsa i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zdrowia zwierząt w trakcie uboju. Do tego tylko PLW wyznaczył decyzją skarżącego. Natomiast organ odwoławczy w znacznej części decyzji wymienił rażące, jego zdaniem zaniedbania, w wykonywaniu powierzonych czynności, które są wymienione w wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii, opisujących sposób rejestrowania zadań, a nie ich istotę. Doszło zatem do naruszenia art. 16 ust. 5 u.i.w. w zw. z ust. 1 i 2 tego przepisu poprzez przyjęcie, że dokumentowanie wykonywanych przez skarżącego czynności, odbiegające od wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii, dawało podstawę do uchylenia decyzji ze skutkiem natychmiastowym.

Nadto kontrola prowadzona była w czasie uboju bydła, które w takim momencie broni się, walczy, potrąca inne zwierzęta. W stresie naturalną reakcją jest oddawanie kału i moczu, a zatem w miejscu przebywania zwierząt do czasu zakończenia uboju muszą gromadzić się odchody. W takich warunkach ułamywane są lub obrywane kolczyki identyfikujące zwierzęta. Ponadto ani zasady logicznego rozumowania, ani obowiązujące przepisy nie zakazują bez zgody organu inspekcji weterynaryjnej wykonywania prac remontowych, w tym zmiany dachu w przedsiębiorstwie w miejscu, w którym do czasu uboju przebywają zwierzęta i gdzie mogą być narażone na zmienne warunki atmosferyczne. Bydło przez większą część roku przebywa na pastwiskach, również bez zadaszenia. Z tego powodu organy nie zakazują hodowli bydła. Wskazał, że czynności z wyznaczenia PLW wykonywał od ponad 21 lat. W roku 2014 skarżący w zakresie wykonywania czynności był trzykrotnie kontrolowany, ale tylko z jednej kontroli sporządzono protokół. Dobre oceny skarżący otrzymywał również w poprzednich latach, takie same oceny uzyskiwał kontrolowany zakład.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona z upoważnienia Wojewódzkiego Lekarza dotyczyła działalności PLW w zakresie dotyczącym zagadnień związanych z prawidłowością nadzoru PLW nad Przedsiębiorstwem w zakresie: spełnienia warunków weterynaryjnych przy uboju bydła, identyfikacji zwierząt, warunków higieniczno-weterynaryjnych w magazynie żywca, dobrostanu zwierząt. Z uwagi na to, Ze czynności nadzoru w ww. zakresie wykonywał skarżący wyznaczony do wykonywania czynności z zakresu zadań Inspekcji Weterynaryjnej, przedmiotowa kontrola dotyczyła również czynności wykonywanych przez skarżącego.

W pismach procesowych z dnia 26 stycznia 2015 r. i z dnia 7 marca 2015 r. skarżący ustosunkowując się do stanowiska organu stwierdził m.in., że: każda osoba przed podjęciem czynności kontrolnych jest zobowiązana do okazania upoważnienia do kontroli, również PLW; w aktach sprawy nie ma protokołu skarżącego jako lekarza weterynarii wyznaczonego do wykonywania niektórych czynności; na sprawozdaniu z kontroli z dnia 11 sierpnia 2014 r. nie ma informacji, iż Wojewódzki Inspektor Weterynaryjny ds. bezpieczeństwa żywności lek. wet. W.F. podpisał je z upoważnienia kierownika jednostki.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. pełnomocnik organu przedłożył upoważnienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 2 czerwca 2014 r. dla lekarza weterynarii W.F. do załatwiania spraw w jego imieniu w zakresie jego właściwości w czasie jego nieobecności lub czasowej niemożności wykonywania obowiązków. Podał, że w dniu 11 sierpnia 2014 r., tj. w dacie sporządzenia sprawozdania, stanowisko zastępcy było nieobsadzone, a Wojewódzki Lekarz Weterynarii był nieobecny. Z tego powodu sprawozdanie z kontroli w trybie uproszczonym podpisał W.F. w ramach udzielonego mu upoważnienia. Pełnomocnik wyjaśnił również, że kontrola Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nad sprawowanym nadzorem przez PLW przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2014 r. spowodowana została wystąpieniem Głównego Lekarza Weterynarii, który nakazał sprawdzić w jaki sposób sprawowany jest nadzór powiatowych lekarzy weterynarii nad podmiotami wykonującymi ubój zwierząt. W tym zakresie kontrola była przeprowadzona w oparciu o przepisy ustawy o kontroli w administracji rządowej. Kontrola taka musiała być dokonana wraz z pracownikiem powiatowego lekarza weterynarii w miejscu wykonywania uboju. Bezpośredni nadzór nad podmiotem wykonującym ubój sprawuje bowiem powiatowy lekarz weterynarii. W tym wypadku PLW nie został wpuszczony na teren zakładu, gdyż zażądano od niego upoważnienia do kontroli, wobec tego organ ten wystawił upoważnienie dla swojego pracownika. Odnośnie rozbieżności dotyczących informacji zawartych w protokole kontroli sporządzonym przez pracownika PLW i w sprawozdaniu z kontroli w trybie uproszczonym, sporządzonym przez pracowników wojewódzkiej inspekcji weterynaryjnej, pełnomocnik wyjaśnił, że w Inspekcji Powiatowej tylko jeden pracownik zajmuje się nadzorem i kontrolą zakładów zajmujących się ubojem zwierząt. W dniu kontroli był on nieobecny w pracy, dlatego kontrolę przeprowadził inny pracownik. Stwierdzone przez niego nieprawidłowości były mniej liczne niż uchybienia stwierdzone przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynaryjnego. Wyjaśnił, że Sprawozdanie z przeprowadzonej kontroli było jednym z dokumentów zebranych przez organ I instancji, a organ odwoławczy oceniał całość akt sprawy.

Z kolei obecny na rozprawie Wojewódzki Inspektor Weterynaryjny ds. bezpieczeństwa żywności – W.F. podał, że naruszenie procedur sprawowanych przez skarżącego jako urzędowego lekarza weterynarii w zakresie sprawowanego nadzoru dotyczącego zabezpieczenia tusz po uboju, po wykonanym badaniu pod kątem BSR zagrażało bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzkiego. Brak bowiem oddzielenia tusz oczekujących na wynik badania przy stwierdzeniu wyniku pozytywnego wymagałby utylizacji wszystkich zgromadzonych tusz zwierzęcych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawa ppsa.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] w sprawie uchylenia decyzji wyznaczającej lekarza weterynarii J.K. do wykonywania czynności z zakresu zadań Inspekcji Weterynaryjnej. Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w zakładzie Przedsiębiorstwo A kontroli w zakresie spełnienia wymagań weterynaryjnych nad ubojem oraz przyjmowaniem zwierząt do ubojni. Przedmiotem kontroli była również weryfikacja działalności Powiatowego Lekarza Weterynarii w zakresie dotyczącym zagadnień związanych z prawidłowością nadzoru PLW nad Przedsiębiorstwem. Stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości zostały zawarte w Sprawozdaniu z kontroli w trybie uproszczonym PLW z dnia 11 sierpnia 2014 r. oraz protokole z kontroli z dnia 8 sierpnia 2014 r. Na podstawie stwierdzonych uchybień zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy uznał, że skarżący nienależycie wywiązywał się z powierzonych mu w drodze wyznaczenia czynności, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji wyznaczającej go do wykonywania czynności z zakresu ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej.

Podstawą materialno prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 16 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej. Zgodnie z tym przepisem, uchylenie decyzji o wyznaczeniu lekarza weterynarii do wykonywania czynności z zakresu ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej i rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym może nastąpić w przypadku niewywiązywania się osoby wyznaczonej z powierzonych jej do wykonywania czynności, w szczególności przez niewykonywanie ich terminowo.

Stosownie do art. 3 ust. 1 u.i.w., Inspekcja Weterynaryjna realizuje zadania z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego. W ramach tych zadań Inspekcja m.in.: sprawuje nadzór nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji, umieszczaniu na rynku oraz sprzedaży bezpośredniej, a także sprawuje nadzór nad wprowadzaniem na rynek zwierząt, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, ze zm.) i produktów pochodnych w rozumieniu art. 3 pkt 2 tego rozporządzenia - art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. a, b u.i.w.

Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 3 u.i.w. stanowi, że organem Inspekcji jest m.in. powiatowy lekarz weterynarii, jako kierownik powiatowej inspekcji weterynaryjnej wchodzącej w skład niezespolonej administracji rządowej. Na mocy art. 5 ust. 2 pkt 1 u.i.w., zadania organów Inspekcji wykonują lekarze weterynarii i inne osoby zatrudnione w Inspekcji oraz lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności. Lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności są urzędowymi lekarzami weterynarii, wykonują powierzone czynności pod nadzorem i w imieniu organów Inspekcji (art. 5 ust. 3 i 4 u.i.w.).

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a, c, d, f, j u.i.w., powiatowy lekarz weterynarii, jeżeli z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie wykonać ustawowych zadań Inspekcji, może wyznaczać na czas określony lekarzy weterynarii niebędących pracownikami Inspekcji m.in. do: szczepień ochronnych lub badań rozpoznawczych; badania zwierząt umieszczanych na rynku, przeznaczonych do wywozu oraz wystawiania świadectw zdrowia; sprawowania nadzoru nad ubojem zwierząt rzeźnych, w tym badania przedubojowego i poubojowego, oceny mięsa i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju; sprawowania nadzoru nad rozbiorem, przetwórstwem lub przechowywaniem mięsa i wystawiania wymaganych świadectw zdrowia; pobierania próbek do badań. Wykonywanie tych czynności następuje po zawarciu przez powiatowego lekarza weterynarii umowy z wyznaczonym lekarzem weterynarii (art. 16 ust. 3 u.i.w.).

W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] PLW wyznaczył lekarza weterynarii J.K. do wykonywania czynności wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a, c, d, f, j u.i.w. w okresie od 16 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. W tym samym dniu PLW zawarł ze skarżącym umowę zlecenia określającą m.in. szczegółowy zakres, termin i miejsce wykonywania zleconych czynności. W umowie tej zlecono m.in. nadzór nad ubojem zwierząt rzeźnych w rzeźni, w tym badanie przedubojowe i poubojowe, ocenę mięsa i nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju, nadzór nad przechowywaniem mięsa i wystawianiem wymaganych świadectw zdrowia, pobieranie próbek w rzeźni Przedsiębiorstwo A.

Reasumując należy stwierdzić, że decyzja PLW o wyznaczeniu na czas określony lekarza weterynarii – J.K. do wykonywania określonych czynności, w tym władczych, ustawowo przypisanych powiatowemu lekarzowi weterynarii, jest aktem zlecenia funkcji administracji publicznej. Wyznaczenie osoby fizycznej do wykonywania funkcji administracji publicznej jest wyrazem woli organu tej administracji, dotyczy jego ustawowych kompetencji, stanowi rodzaj pełnomocnictwa administracyjnego. Zlecone funkcje są wykonywane na rachunek i ryzyko organu, któremu są ustawowo przypisane (por. dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, wbrew stanowisku strony skarżącej, że lekarze wyznaczeni do wykonywania ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej - lekarze urzędowi mają obowiązek stosowania się do wydawanych przez Głównego Lekarza Weterynarii (zgodnie z jego kompetencjami wynikającymi z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.i.w.) dokumentów w postaci instrukcji i wytycznych, które mają charakter wiążący. Instrukcje i wytyczne wydawane przez Głównego Lekarza Weterynarii mają charakter aktów wewnętrznych, nie mogą one nakładać żadnych obowiązków na podmioty nadzorowane przez Inspekcję Weterynaryjną, ale mogą określać sposób postępowania oraz nakładać określone obowiązki na pracowników Inspekcji Weterynaryjnej oraz na osoby, które wykonują czynności w imieniu Inspekcji Weterynaryjnej.

Poza tym w tym miejscu należy również wskazać, że osobie fizycznej nie służy publiczne prawo podmiotowe domagania się wydania na jej rzecz decyzji zlecającej funkcje publiczne. Niewywiązanie się osoby wyznaczonej z powierzonych czynności administracji publicznej, niewłaściwe ich wykonywanie, naruszenie przepisów prawa (w tym także prawa europejskiego) i postanowienia umowy, daje podstawę do uchylenia przedmiotowej decyzji, co oznacza utratę prawa do wykonywania określonych władczych funkcji administracji publicznej w imieniu organu administracji.

Nadto wskazać pozostaje, że redakcja przepisu art. 16 ust. 5 u.i.w. wymaga wykazania konkretnego zagrożenia dla zdrowia publicznego, które jak wynika z zebranych akt administracyjnych tej sprawy, znajdujących odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu skarżonej decyzji, miało miejsce na terenie zakładu Przedsiębiorcy, w którym wykonywał swoje wyznaczone przez lekarza weterynarii czynności skarżący, jako wyznaczony lekarz urzędowy.

W wyniku bowiem kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez pracownika PLW zostały stwierdzone liczne nieprawidłowości, opisane w pkt 1-12 protokołu z kontroli. Przy czym w tym miejscu należy wskazać, że powyższa kontrola w Przedsiębiorstwie, wbrew zarzutom skarżącego, mogła być przeprowadzona przez samego Powiatowego Lekarza Weterynarii, który stosownie do zapisu art. 5 ust. 1 pkt 3 u.i.w., jest organem Inspekcji oraz kierownikiem powiatowej inspekcji weterynaryjnej wchodzącej w skład niezespolonej administracji rządowej. Jako organ Inspekcji może zatem sam podejmować czynności znajdujące się w jego kompetencji, jak również może te zadania wykonywać przy pomocy powiatowej inspekcji weterynaryjnej oraz wskazanych w ust. 2 tego przepisu osób. Pracownicy Inspekcji podejmują czynności kontrolne po okazaniu legitymacji służbowej oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (art. 19 ust. 1a u.i.w.), jednakże nie można przyjąć, że ta norma określająca zasady postępowanie podczas przeprowadzanej kontroli stanowi podstawę do żądania aby organ sam dla siebie wystawiał upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, które to działanie pozostaje w kompetencji ustawowej tego organu. Takie zachowanie byłoby co najmniej nieracjonalne i niecelowe, bowiem to PLW jest organem uprawnionym do wystawienia takiego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Reasumując PLW nie musiał legitymować się upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli wystawionym dla samego siebie. Z tego też powodu, wobec braku dopuszczenia samego organu do przeprowadzenia czynności kontrolnej wyznaczony został pracownik Inspekcji Weterynaryjnej do przeprowadzenia kontroli zakładu Przedsiębiorcy.

Należy także wskazać, że innego rodzaju kontrolę przeprowadzali inspektorzy Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w dniu [...] sierpnia 2014 r. na terenie zakładu, bowiem dotyczyła ona zagadnień związanych z prawidłowością nadzoru PLW nad Przedsiębiorstwem w zakresie: spełniania warunków weterynaryjnych przy uboju bydła, identyfikacji zwierząt, warunków higieniczno - weterynaryjnych w magazynie żywca, dobrostanu zwierząt. Kontrola była realizowana przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii na polecenie Głównego Lekarza Weterynarii, w oparciu o treść art. 14 ust. 1 pkt 1 u.i.w. w związku z art. 1 i art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. Nr 185, pzo. 1092). Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami inspektorzy ci kontrolowali sposób wykonywania przez powiatowego lekarza weterynarii zadań Inspekcji, w tym zadań związanych z kontrolą nadzorowanego zakładu- rzeźni. Całkowicie bezpodstawne jest, w tym zakresie, żądanie skarżącego, aby o przeprowadzeniu takiej kontroli był on powiadamiany jako urzędowy lekarz weterynarii, bowiem zapisy ustawy o kontroli w administracji rządowej w odniesieniu do kontroli przeprowadzonej w trybie uproszczonym, a taka była przeprowadzona, mieli obowiązek wcześniejszego powiadamiania urzędowego lekarza o takiej kontroli zwłaszcza, że przedmiotem kontroli nie były wprost działania urzędowego lekarza weterynarii lecz wykonywanie nadzoru przez PLW. Wprawdzie na terenie wskazanego zakładu czynności nadzorcze, w określonym decyzją z dnia [...] zakresie sprawował skarżący, co w efekcie skutkowało stwierdzonymi nieprawidłowościami w samym wykonywaniu czynności przez urzędowego lekarza weterynarii. Jak wynika jednak z treści art. 52 ust. 3 u. k. a. rz. kontrola w trybie uproszczonym może być prowadzona także wtedy, gdy nie było możliwości wcześniejszego powiadomienia kierownika jednostki kontrolowanej o terminie przeprowadzenia kontroli.

Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że kontrola przeprowadzona przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii została dokonana bez upoważnienia. Sam fakt, iż osoba podpisująca sprawozdanie z kontroli nie powoła się na swoje istniejące upoważnienie nie przesądza o działaniu sprzecznym z prawem. Na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. pełnomocnik organu przedłożył upoważnienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 2 czerwca 2014 r. dla lekarza weterynarii W.F. do załatwiania spraw w jego imieniu w zakresie jego właściwości w czasie jego nieobecności lub czasowej niemożności wykonywania obowiązków (k. 47 akt sądowych). Pełnomocnik wyjaśnił również, że w dniu 11 sierpnia 2014 r., tj. w dacie sporządzenia sprawozdania z kontroli w trybie uproszczonym PLW, stanowisko zastępcy było nieobsadzone, a Wojewódzki Lekarz Weterynarii był nieobecny. Z tego powodu sprawozdanie z kontroli podpisał W.F.- Wojewódzki Inspektor Weterynaryjny ds. bezpieczeństwa żywności, w ramach udzielonego mu i istniejącego upoważnienia. Zatem sam fakt, że na dokumencie tym nie znalazł się zapis, że dokument ten został podpisany z upoważnienia kierownika jednostki kontrolowanej nie stanowi o nieważności przygotowanego Sprawozdania, jak również stwierdzonych w tym sprawozdaniu okoliczności.

W ocenie składu orzekającego Sądu, PLW bardzo dokładnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy - protokół kontroli z dnia 8 sierpnia 2014 r. oraz Sprawozdaniu z kontroli w trybie uproszczonym z dnia 11 sierpnia 2014 r. - ustalił uchybienia w wykonywaniu przez wyznaczonego urzędowego lekarza obowiązków, które stanowiły wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji wyznaczającej lekarza weterynarii J.K. do wykonywania czynności z zakresu zadań Inspekcji Weterynaryjnej. W sposób nie budzący wątpliwości organy ustaliły, że: pomieszczenia zakładu oraz znajdujące się w nich urządzenia nie spełniają wymogów weterynaryjnych, określonych przepisami prawa, tusze i narządy wewnętrzne nie są znakowane w sposób właściwy, stwierdzono nieprawidłowości odnośnie kontrolowania w trakcie uboju prawidłowości obróbki poubojowej, dziennik poubojowy nie był wypełniany we wszystkich rubrykach, nadzór nad SRM nie jest właściwy. Ponadto w toku kontroli stwierdzono liczne uchybienia w nadzorowanym Przedsiębiorstwie, a skarżący nie informował o ich istnieniu PLW, zapisy zawarte w dokumencie kontroli międzyoperacyjnej z dnia 8 sierpnia 2014 r. w rażący sposób rozmijały się ze stanem faktycznym stwierdzonym w zakładzie, jak również prace remontowe na terenie zakładu prowadzone były bez zgłoszenia tego faktu PLW oraz bez zmian w projekcie technologicznym (remont magazynu żywca). Stwierdzono również nieprawidłowości dotyczące kontroli oznakowania zwierząt, a stan techniczny i higieniczny magazynu żywca nie kwalifikował się do tego, aby przebywały w nim zwierzęta (magazyn był w trakcie przebudowy, ściany i posadzki były powalane dużą ilością odchodów).

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji, nadając decyzji na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności, prawidłowo powołał się na opisaną w tym przepisie przesłankę ochrony zdrowia ludzkiego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że dalsze wykonywanie czynności w sposób niewłaściwy przez skarżącego zagrażało bezpieczeństwu produktów pochodzenia zwierzęcego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. wskazać należy, że organ I instancji odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu na podstawie § 2 art. 10 k.p.a., bowiem, jak wskazał w swojej decyzji, załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego. Natomiast na etapie postępowania odwoławczego zapewniono skarżącemu pełne prawo określone w art. 10 k.p.a., przedstawiono mu do wglądu dokumenty z postępowania administracyjnego (k. 108 akt administracyjnych), skarżący złożył wyjaśnienia (k. 110 akt administracyjnych), jednak nie przedłożył on żadnych nowych dokumentów w sprawie czy też dowodów. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzone kontrole w dniu [...] sierpnia 2014 r. na terenie zakładu Przedsiębiorcy odbywały się w trakcie wykonywania czynności przez skarżącego dot. nadzorowania przez niego uboju zwierząt, zatem trudno uznać, że nie uniemożliwiono mu wypowiadania się w trakcie tych czynności, skoro to od niego uzyskano niezbędne informacje i dokumenty potwierdzające wykonywane czynności, z których to wynikało niezbicie, że wykonując swoje obowiązki w sposób nieprawidłowy nie stwierdzał istniejących nieprawidłowości, gdyż nie odnotowywane one były w sporządzanych tygodniowych raportach.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego w kwestii naruszenia przez organ odwoławczy zawartej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postepowania. Organ odwoławczy bowiem przeprowadzał kontrolę powiatowego lekarza weterynarii w trybie uprawnienia wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 1 u.i.w. nie zaś kontroli urzędowego lekarza weterynarii, dopiero zaś dokument m.in. sporządzony z tej kontroli został załączony do akt postepowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie uchylenia decyzji wyznaczającej skarżącego na urzędowego lekarza weterynarii. Inaczej mówiąc dokument ten został przygotowany nie na potrzeby prowadzonego postepowania administracyjnego w tym zakresie lecz tylko wykorzystany w obecnym postępowaniu w sprawie uchylenia uprawnień wyznaczonego lekarza weterynarii, przy czym dokument z tej kontroli stanowił tylko jeden z dowodów w sprawie, wobec czego nie do przyjęcia jest stanowisko strony, że organ odwoławczy oceniał sam swój materiał dowodowy. W rzeczonej sprawie bowiem Sprawozdanie z kontroli w trybie uproszczonym z dnia 11 sierpnia 2014 r. zostało włączone do akt indywidualnej sprawy skarżącego, z uwagi na poczynione tam ustalenia. Jednakże dokument ten nie stanowił samoistnego materiału dowodowego wydanej decyzji, bowiem nieprawidłowości, choć w znacznie mniejszym rozmiarze potwierdzone zostały również w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez inspektora PLW oraz dokumentów źródłowych sporządzonych przez samego skarżącego, jak również wydanych przez niego decyzji administracyjnych.

W ocenie Sądu, na podstawie stwierdzonych podczas kontroli w Przedsiębiorstwie nieprawidłowości organy obu instancji zasadnie uznały, że skarżący jako urzędowy lekarz weterynarii nienależycie wywiązywał się z powierzonych mu w drodze wyznaczenia czynności, co było podstawą do uchylenia decyzji wyznaczającej skarżącego do wykonywania czynności z zakresu ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej w oparciu o art. 16 ust. 5 pkt 2 u.i.w.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.