Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 921/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 86 ust. 2 pkt 2, art. 86a ust. 2, art. 110 ust. 1b pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Teza: Zarówno art. 48 jak i art. 86 ust. 2 pkt 2 oraz art. 86a ust. 2, a w szczególności art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ dotyczą usuwania drzew jako całości a nie ich części nawet jeśli obejmuj ą one jeden z pni drzewa. Kara wymierzana na podstawie art. 110 ust. 1b pkt 2 ww. ustawy dotyczyła tylko tych przypadków, w których zgodnie z przepisami usunięcie drzew wymagało uprzedniego zezwolenia organu administracji a bez takiej zgody usunięto całe drzewo jako samodzielnie rosnący okaz, bądź gdy usunięcie drzewa doprowadziło do obumarcia całego.

TEZY

Zarówno art. 48 jak i art. 86 ust. 2 pkt 2 oraz art. 86a ust. 2, a w szczególności art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ dotyczą usuwania drzew jako całości a nie ich części nawet jeśli obejmuj ą one jeden z pni drzewa. Kara wymierzana na podstawie art. 110 ust. 1b pkt 2 ww. ustawy dotyczyła tylko tych przypadków, w których zgodnie z przepisami usunięcie drzew wymagało uprzedniego zezwolenia organu administracji a bez takiej zgody usunięto całe drzewo jako samodzielnie rosnący okaz, bądź gdy usunięcie drzewa doprowadziło do obumarcia całego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości (...) Zakładów Garbarskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 25 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lutego 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania Syndyka Masy Upadłości (...) Zakładów Garbarskich od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 30 listopada 1999 r. wymierzającej (...) Zakładom Garbarskim S.A. karę w wysokości 11.100 zł za wycięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa-lipy o obwodzie pnia 50 cm - utrzymało w mocy tę decyzję.

W skardze na tę decyzję Syndyk Masy Upadłości (...) Zakładów Garbarskich zarzuca naruszenie art. 86c i art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 192 ze zm./ przez całkowicie błędne ich zastosowanie. Strona skarżąca kwestionuje prawidłowość argumentacji organów administracji przyjmującej, w powołaniu na załącznik Nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza oraz usuwanie drzew i krzewów /Dz.U Nr 162 poz. 1117 ze zm./ istnienie obowiązku uzyskiwania zezwolenia na usuniecie jednego z dwóch pni drzewa. Skarga podnosi, że art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy przewiduje tylko obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, natomiast nie wynika z niego obowiązek uzyskiwania zezwolenia na usunięcie poszczególnych pni drzewa jeśli ma ono ich więcej niż jeden. Nałożenie kary pieniężnej za wycięcie jednego z pni lipy nastąpiło w ocenie skargi z naruszeniem art. 110 ust. 1b pkt 2 wymienionej ustawy.

Skarżący podkreśla, że usuniecie pnia drzewa miało charakter pielęgnacyjny, bowiem rósł on krzywo i osłabiał podstawowy pień drzewa. Skarżący wywodzi, że art. 86c ust. 1 ustawy wyraźnie dotyczy opłat za usunięcie drzew a nie pni. Również przywołany przez organ odwoławczy załącznik nr 5 do rozporządzenia dotyczy opłat za usuwanie drzew a nie pni. Konkluzja skargi zawiera wniosek uchylenia decyzji obu instancji.

Odpowiadając na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Nie znajduje umocowania w przepisach ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska stanowisko organów obu instancji przyjmujące, że wycięcie jednego z pni drzewa wymaga uprzedniego zezwolenia organu administracji, a brak takiej zgody powoduje wymierzenie kary za wycięty pień. Słusznie podnosi skarga, że zarówno art. 48 jak i art. 86 ust. 2 pkt 2 oraz 86a ust. 2 a w szczególności art. 110 ust. 1b pkt 2 tej ustawy dotyczą usuwania drzew jako całości a nie ich części nawet jeśli obejmują, jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie jeden z pni drzewa. Wymieniony art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy na podstawie, którego została wymierzona stronie skarżącej kara dotyczył tylko tych przypadków, w których zgodnie z przepisami usunięcie drzew wymagało uprzedniego zezwolenia organu administracji a bez takiej zgody usunięto całe drzewo jako samodzielnie rosnący okaz, bądź gdy usunięcie części drzewa doprowadziło do obumarcia całego.

Wprawdzie przepisy wymienionej ustawy poddały szerokiej ochronie drzewa i krzewy poddając ich usuwanie szerokiej reglamentacji, to nawet w tych przypadkach, gdy usunięcie drzewa czy krzewów wymagało uprzedniego zezwolenia organu administracji ich właściciel podług własnej woli i upodobania mógł je prowadzić i formować. Prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko w istocie oznacza ograniczenie właściciela w jego prawach w zakresie swobodnego decydowania o formie, kształcie i wyglądzie drzewostanu znajdującego się na terenie, do którego ma tytuł prawny. Pogląd taki nie znajduje jakiegokolwiek umocowania w uregulowaniach wymienionej ustawie. Trafnie podnosi, strona skarżąca, że przepisy załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1997 r. nie dotyczą usuwania samych pni drzew a tylko całych drzew i sam tytuł tego załącznika wskazuje, ze ma on zastosowanie do usuwania drzew, a jego przepisy ustalają tylko sposób liczenia opłat /kary/ wówczas, gdy drzewo ma więcej niż jeden pień.

Motywacja organu administracji jest całkowicie wadliwa, bowiem istnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na wycięcie jednego z pni drzewa wyprowadza z aktu podustawowego, którego nie przewidziała ustawa. W świetle powyższego należy uznać za uzasadniony zarzut skargi wydania decyzji z naruszeniem art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Ujawnione naruszenie prawa materialnego powoduje uchylenie decyzji obu instancji podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.