Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2029/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 138 § 1 pkt 3 i 138 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art 134 ust 1,2,3, i 219
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółki Wodnej "[...]" w S. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej Spółki Wodnej "[...]" w S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Prezes WP" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...] (dalej "Skarżącej" albo "Spółki") od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w S. (dalej "DZZ") z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], stwierdzającej wygaśnięcie:

1) pkt 1.3 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1988 r. nr [...], wydanej dla J. H. (dalej odpowiednio: "decyzja z dnia [...] lutego 1988 r." oraz "J.H.");

2) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] (dalej "decyzja z dnia [...] maja 1988 r.");

3) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1993 r. nr [...] (dalej "decyzja z dnia [...] lutego 1993 r.");

oraz zobowiązującej J.H. do:

1) usunięcia zlokalizowanego w obrębie skarpy rzeki W. wylotu stanowiącego miejsce zrzutu wód po ich wykorzystaniu,

2) usunięcia klatki stanowiącej miejsce posadowienia siłowni małej elektrowni wodnej (klatki turbinowej)

- orzekł łącznie o umorzeniu postępowania odwoławczego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Prezesa zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. W dniu 16 stycznia 2009 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w L. złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji:

1) Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1988 r. nr [...], wydanej dla J.H.;

2) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...];

3) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1993 r. nr [...], wydanej dla Zarządu Gminy S.

2. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. (wydaną po wyeliminowaniu z obrotu prawnego wcześniejszych decyzji w tym przedmiocie) DZZ, działając na podstawie art.162 par.1 pkt 1 k.p.a., stwierdził wygaśnięcie

1) pkt 1.3 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1988 r. nr [...], wydanej dla J.H. (dalej "decyzja z dnia 29 lutego 1988 r.");

2) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] (dalej "decyzja z dnia [...] maja 1988 r.");

3) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1993 r. nr [...] (dalej "decyzja z dnia [...] lutego 1993 r.");

oraz zobowiązującej J.H. do:

1) usunięcia zlokalizowanego w obrębie skarpy rzeki W. wylotu stanowiącego miejsce zrzutu wód po ich wykorzystaniu,

2) usunięcia klatki stanowiącej miejsce posadowienia siłowni małej elektrowni wodnej (klatki turbinowej)

3. Skarżąca Spółka wniosła do Prezesa WP odwołanie od decyzji DZZ.

III. Jak już wskazano, po rozpoznaniu odwołania Skarżącej Spółki od decyzji DZZ, Prezes WP umorzył wszczęte postępowanie odwoławcze, zaznaczając przy tym, iż również "przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji".

Uzasadniając umorzenie postępowania odwoławczego, Organ wskazał na nieposiadanie przez Skarżącą Spółkę interesu prawnego w sprawie w rozumieniu art.28 k.p.a. Organ stwierdził w tym kontekście, co następuje:

Zgodnie art.28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć (wyrok WSA w Warszawie z 2005 r. sygn. akt: VII SA/Wa 537/04). Skarżąca Spółka nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie, albowiem: 1) nie była adresatem pozwoleń wodnoprawnych, których wygaśnięcia dotyczy niniejsze postępowanie, 2) nie była stroną postępowań, w których w/w pozwolenia zostały wydane, 3) nie była wnioskodawcą postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia pozwoleń, 4) przedmiotem w/w postępowania nie jest także ustalanie jakichkolwiek praw podmiotowych Skarżącej Spółki.

IV. Pismem z dnia 27 lipca 2019 r., uzupełnionym pismem procesowym z dnia 27 lipca 2020 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą Prezesa WP, podnosząc przeciwko niej szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., iż Skarżąca Spółka nabyła osobowość prawną w dniu 24 sierpnia 2004 r., po uprawomocnieniu się decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...] zatwierdzającej statut Spółki, uchwalony w dniu 15 czerwca 2004 r. przez założycieli spółki wodnej oraz uchwał o wyborze władz spółki oraz o ustaleniu sposobu reprezentowania spółki wodnej na zewnątrz. W dniu 15 czerwca 2004 r. założyciele Spółki przejęli również prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń wodnoprawnych przejętych od J.H., w tym wymienionych w części II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., znak: [...], tj. określającej cyt. " Ilość pobieranej wody oraz rzędne piętrzenia pozostają bez zmian, jakie ustalono w dotychczasowych decyzjach :

- z dnia [...] lutego 1988 r., znak: [...];

- z dnia [...] maja 1988 r" znak: [...];

- z dnia [...] grudnia 1991 r., znak: [...];

- z dnia [...] grudnia 1982 r., znak: [...].

V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej pismem procesowym z dnia 12 sierpnia 2019 r., Prezes WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję odwoławczą Prezesa WP z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7, 77 § 1 w związku z art.28 i 138 § 1 pkt 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do następujących wniosków:

1. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze, wszczęte odwołaniem Skarżącej Spółki od decyzji organu I instancji, wydanej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia, na podstawie art.162 § 1 pkt 1 k.p.a., trzech decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 38, poz.230 z późn. zm.), stwierdzając nieposiadanie przez Skarżącą stosownej legitymacji procesowej, tj. w szczególności interesu prawnego w rozumieniu art.28 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie należy uznać za przedwczesne w sytuacji, w której Prezes WP w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń odwołania Skarżącej, iż wstąpiła ona w prawa i obowiązki pierwotnego adresata pozwoleń wodnoprawnych, objętych postępowaniem, tj. J.H.

2. Stan prawny regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:

(i) Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji służy jedynie stronie postępowania. W orzecznictwie sadów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż w sytuacji gdy treść złożonego odwołania niewątpliwie wskazuje, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania z uwagi na brak własnego interesu prawnego, to postępowanie przed organem II instancji powinno zakończyć się wydaniem na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Z kolei gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym organ odwoławczy obowiązany jest podjąć postępowanie odwoławcze, a w razie gdy ustali, że jednostka wnosząca odwołanie nie ma interesu prawnego, zakończyć postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., o sygn. akt I OSK 882/10 dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

(ii) Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przymiot strony postępowania daje tylko własny, bezpośredni i realny interes prawny, oparty o przepisy prawa materialnego. Aby więc uznać określony podmiot za stronę postępowania konieczne jest stwierdzenie, że istnieje realny i bezpośredni związek między chronionym przez prawo materialne interesem prawnym tego podmiotu a aktem czy czynnością organu administracji publicznej, które zostaną czy zostały wydane w tym postępowaniu. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza w istocie rzeczy istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków.

Związek bezpośredni oznacza, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu [por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 11 października 1999 r., OPS 11/99 (ONSA 2000, nr 1, poz. 6) oraz wyroki NSA z dnia 29 grudnia 2010 r., I OSK 304/10 (LEX nr 688228) i z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1957/11 (LEX nr 1336345)]. Z powyższego wynika, że elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku. Od interesu prawnego dającego prawa strony należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydano decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Wobec tego przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. W powyższym tonie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/05, Lex nr 190891 i w wyroku z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06, Lex nr 274855.

Wyraźnego zaznaczenia wymaga, iż sama norma procesowa, zawarta w art.28 k.p.a., nie stanowi samodzielnej podstawy do ustalenia, czy dany podmiot posiada status strony w danym postępowaniu administracyjnym, czy też nie. W świetle jednolitego orzecznictwa sądowego pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być bowiem wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

3.1. Przedmiotem postępowania administracyjnego, w toku którego Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji DZZ, jest stwierdzenie wygaśnięcia trzech decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie Prawa wodnego z 1974 r. Stosownie do powyższego:

1) Decyzją z dnia [...] lutego 1988 r., wydaną na postawie art.53 ust.2 pkt 1 i 9 Prawa wodnego z 1974 r. na wniosek J.H., Wojewoda udzielił J.H. pozwolenia wodnoprawnego na: 1) wykonanie na własnej działce położonej w S. ul. K. trzech basenów do hodowli pstrągów o konstrukcji żelbetowej, 2) wybudowanie dodatkowego rurociągu zasilającego istniejącą własną siłownię małej elektrowni wodnej, 3) pobór wód rzeki Widawki dla potrzeb napędu zainstalowanej turbiny w istniejącej siłowni małej elektrowni wodnej oraz basenów pstrągowych. Pozwolenie wydano do 31 grudnia 1998 r. (pkt III decyzji).

2) Decyzją z dnia [...] maja 1988 r., wydaną w trybie art.155 k.p.a., uchylono pkt III decyzji z dnia [...] lutego 1988 r. (określający termin obowiązywania pozwolenia), określając termin obowiązywania pozwolenia w części do 31 grudnia 1999 r. a w części do 31 grudnia 2008 r.

3) Decyzją z dnia [...] lutego 1993 r., wydaną na podstawie art.53 ust.2 pkt 1 i 9 oraz 24 ust.1 i 2 ustawy z 1974 r. na wniosek Wójta Gminy S., Wojewoda: 1) zezwolił Zarządowi Gminy S. na użytkowanie starorzecza rzeki W. w S. poprzez pobór rzeki W., 2) ustanowił J.H. głównym użytkownikiem jazu na rzece W., nakładając na w/w użytkownika określone obowiązki.

Poza sporem jest, iż: (-) Skarżąca Spółka nie brała udziału w postępowaniach administracyjnych, zakończonych wydaniem w/w decyzji administracyjnych, (-) w decyzjach tych nie rozstrzygano o prawach lub obowiązkach Spółki, (-) Skarżąca nie była wnioskodawcą postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji.

3.2. Na przestrzeni całego, długotrwale prowadzonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1988 r. i 1993 r. (postępowanie w tym przedmiocie wszczęto już w 2009 r.), J.H. podnosił, iż swoje uprawnienia z decyzji z 1998 r. i 1993 r. skutecznie przeniósł na Skarżącą Spółkę w 2004 r. Skarżąca podtrzymała to twierdzenie w odwołaniu z dnia 28 maja 2018 r., wniesionym od decyzji organu I instancji. Twierdzenie to nie doczekało się jednakże żadnej weryfikacji ze strony organu odwoławczego.

Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. Andrzej Matan "Akt administracyjny "Osobowo – rzeczowy". Zagadnienie następstwa prawnego."): "Publiczne prawa i obowiązki ukształtowane w drodze aktu administracyjnego mają, co do zasady, charakter osobisty. Pozostają trwale związane z tą osobą, dla której zostały ustanowione, są nieprzenoszalne i gasną wraz ze śmiercią ich adresata i nie ma co do nich następstwa prawnego. (...) Od wyżej określonych zasad doktryna prawa administracyjnego dopuszcza pewne wyjątki, przy czym dotyczą one praw i obowiązków publicznych szczególnego rodzaju. Chodzi o te z nich, które nie mają ściśle osobistego charakteru (prawa i obowiązki o charakterze "nieosobistym").".

Ustawa Prawo wodne z 1974 r., na podstawie przepisów której wydano decyzje z 1988 r. i 1993 r., utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy Prawo wodne z 2001 r. (art.219 Prawa wodnego z 2001 r.), tj. z dniem 1 stycznia 2002 r. W związku z niezastrzeżeniem w ustawie z 2001 r., iż do pozwoleń wodnoprawnych, wydanych na podstawie ustawy z 1974 r., ustawa ta ma nadal zastosowanie, uznać należy, iż do oceny tych zdarzeń związanych z wykonywaniem w/w pozwoleń, które zaistniały już po 31 grudnia 2001 r., właściwe będą przepisy ustawy z 2001 r. (obowiązującej do dnia 1 stycznia 2018 r. stosownie do art.573 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r.).

Kwestię przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego regulował pod rządem ustawy z 2001 r. art.134 ustawy, stanowiący, co następuje:

Następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust.1).

Jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska (ust.2).

Do przejęcia praw i obowiązków, wynikających z pozwolenia na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust.3).

W piśmiennictwie komentującym w/w regulację zwrócono uwagę na następujące kwestie (por. Rakoczy Bartosz (red.), "Prawo wodne. Komentarz." LEX 2013):

"1) Ustawodawca dopuszcza możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia na inny podmiot, ale tylko na zasadach określonych w przepisach. Oznacza to, że dopóki nie nastąpi przeniesienie praw i obowiązków, zobowiązanym do wykonywania warunków pozwolenia jest ten podmiot, któremu zostało ono udzielone.

2) Jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska. Na gruncie tejże ustawy kwestie przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia normują art. 190 i 191. Stanowią one, że przejęcie pozwolenia następuje w drodze decyzji (art. 190 ust. 3) wydawanej na wniosek zainteresowanego nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji (art. 190 ust. 1), i to jedynie wówczas, gdy nabywca daje rękojmię prawidłowego wykonywania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia (art. 190 ust. 2). Oznacza to, że w przypadku pozwoleń wodnoprawnych, dotyczących eksploatacji instalacji przejęcie praw i obowiązków z nich wynikających nie następuje z mocy prawa. Nie może zatem być mowy o korzystaniu ze środowiska zgodnie z warunkami pozwolenia wydanego uprzednio na rzecz danego podmiotu, skoro nie nastąpiło jego przejęcie w drodze decyzji administracyjnej. W tej sytuacji – stosownie do treści art. 276 ust. 1 p.o.ś. – samo korzystanie z środowiska bez pozwolenia lub innej decyzji pociąga za sobą konieczność poniesienia opłaty podwyższonej.

3) Pozwolenie wodnoprawne nie stanowi prawa związanego z własnością konkretnej nieruchomości, zatem przeniesienie własności nieruchomości nie stanowi samodzielnej przesłanki przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2008 r., II SA/Go 142/08, LEX nr 499791).

4) Niedopuszczalne jest przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód i budowę urządzeń wodnych w trybie zmiany decyzji administracyjnej, uregulowanym w art. 154 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2008 r., II SA/Go 142/08, LEX nr 499791).".

Jak wskazano w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 398/19, publ. CBOSA: "Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2. Wyjaśnić też trzeba, że następstwo prawne polega na wstąpieniu w miejsce drugiej osoby w sferę jej stosunków prawnych, przy czym może obejmować ogół praw i obowiązków (sukcesja uniwersalna) lub jedynie ich części (sukcesja syngularna). W przypadku obu rodzajów sukcesji następca prawny zakładu wstępował ex lege w prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego. Oznaczało to, że art. 134 ust. 1 poprzedniego pr.wod. miał zastosowanie zarówno wtedy, gdy przejście zakładu następowało na skutek dziedziczenia, łączenia się osób prawnych czy przekształcenia spółek kapitałowych, jak i wówczas, gdy strony zawarły stosowną umowę, w szczególności sprzedaży, najmu, dzierżawy, czy użyczenia mającą za przedmiot zakład.".

Uznać należy, iż na zasadzie art.134 ust.1 ustawy z 2001 r. na następcę prawnego zakładu przechodziły tylko te pozwolenia, które nie dotyczyły eksploatacji instalacji i nie były objęte hipotezą ustępu 3. Przejście tych pozwoleń następowało natomiast z mocy prawa, a więc bez konieczności podejmowania dodatkowych czynności przez następcę prawnego zakładu lub jego poprzednika (a zatem inaczej niż miało to miejsce w sytuacjach opisanych w ust.2 i 3 art.134).

Skarżąca Spółka podniosła w odwołaniu, iż na podstawie czynności prawnych podjętych w dniu 15 czerwca 2004 r. przejęła prawa i obowiązki J.H., wynikające z udzielonych mu pozwoleń wodnoprawnych. W postępowaniu odwoławczym nie wyjaśniono jednakże, czy zdarzenia, na które powołuje się Skarżąca wypełniają hipotezę art.134 ust.1, 2 lub 3 Prawa wodnego z 2001 r., skutkując przejęciem przez Spółkę praw i obowiązków, wynikających z pozwoleń wodnoprawnych z 1988 i 1993 r. Pominięcie wyjaśnienia w/w aspektu stanu faktycznego sprawy uniemożliwia zajęcie ostatecznego stanowiska co do posiadania przez Skarżącą Spółkę interesu prawnego w rozpoznawanej sprawie.

4. Odnotować należy formalną wadliwość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji odwoławczej, polegającą na niedopuszczalnym łącznym orzeczeniu o: 1) umorzeniu postępowania odwoławczego, wszczętego z odwołania Skarżącej Spółki (rozstrzygnięcie odwoławcze, o którym mowa w art.138 § 1 pkt 3 k.p.a.) oraz 2) przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (rozstrzygnięcie, które art.138 § 2 k.p.a. przewiduje wyłącznie, jako współwystępujące z uchyleniem decyzji organu I instancji). Oczywiście niedopuszczalnym jest bowiem łączne orzeczenie o: 1) odstąpieniu od rozpoznania danego odwołania co do istoty (do tego bowiem sprowadza się decyzja organu odwoławczego, umarzająca wszczęte przed nim postępowanie na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a.) oraz o 2) rozpoznaniu tego samego odwołania co do istoty, skutkującym uchyleniem decyzji organu I instancji i zwrotem temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia.

O łączeniu w jednej decyzji odwoławczej instytucji z 138 § 1 pkt 3 i art.138 § 2 k.p.a. można zatem mówić wyłącznie w sytuacji wielości odwołań od decyzji organu I instancji, wniesionych przez różne podmioty. Umorzenie postępowań odwoławczych w stosunku do niektórych z odwołań wniesionych od tej samej decyzji organu I instancji można również przenieść do odrębnych decyzji w tym przedmiocie, wydanych równolegle do decyzji merytorycznej, czyli np. decyzji, o której mowa w art.138 § 2 k.p.a. (taki był zresztą zamysł Prezesa WP, który decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania J.H. od decyzji DZZ z dnia [...] maja 2018 r., orzekł w sprawie na podstawie art.138 § 2 k.p.a., natomiast odrębną decyzją, tj. decyzją zaskarżoną obecnie dążył do umorzenia na podstawie 138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowania odwoławczego, wszczętego z odwołania Skarżącej Spółki).

5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Prezes WP ponownie rozpozna odwołanie Skarżącej Spółki od decyzji DZZ z dnia [...] maja 2018 r., uzupełniając postępowanie wyjaśniające – na potrzeby ustalenia, czy Spółka posiada interes prawny w sprawie w rozumieniu art.28 k.p.a. – o kwestię ewentualnego przejęcia praw i obowiązków J.H., wynikających z pozwoleń z 1988 i 1993 r., na podstawie art.134 Prawa wodnego z 2001 r.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.