Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1769/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 367/17 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt IlI SA/Wr 367/17 oddalił skargę J. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2007 i 2008.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy na postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 27 marca 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2007 i 2008.

Organ II instancji stwierdził, że wobec przedstawionego stanu faktycznego złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją dopiero po upływie przeszło 2 iat od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (wyrok NSA z dnia 18.09.2014 r., sygn. akt. II GSK 783/13), stanowi uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: k.p.a.), a wskazana przez stronę przyczyna wznowienia pozostaje bez związku z decyzją z dnia 27 marca 2014 r.

Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie zachował miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Zdaniem Sądu należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., z którego wydania strona upatruje podstawy do wznowienia postępowania, był znany stronie już w roku 2014. Wnosząc żądanie wznowienia postępowania w dniu 15 listopada 2016 r., po konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem, skarżący uchybił miesięcznemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. Co istotne także - na co trafnie zwrócił uwagę organ I instancji, powołując się na orzecznictwo sądowe - termin, o którym mowa w przepisie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a nie od dnia, w którym dowiedziała się o możliwości złożenia takiego wniosku. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Jeżeli więc podanie zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., organ władny jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia, o ile termin ten nie został przywrócony. Z akt sprawy nie wynika aby taki wniosek złożono. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] marca 2014r. dopiero po upływie przeszło 2 lat od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - wyroku NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt. II GSK 783/13, stanowi uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a.

W ocenie WSA, organy administracji zgodnie z prawem odmówiły wznowienia postępowania w sprawie. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminowi, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie prawa procesowego tj. art. 15 k.p.a. poprzez błędne wskazanie organu w nagłówku postanowienia z dnia 07 grudnia 2016r. Sądu wskazał, że wady istotne postanowienia powodują jego uchylenie bądź stwierdzenie nieważności, wady nieistotne usuwa się w trybie art. 111-113 k.p.a. - uzupełnienia, sprostowania orzeczenia. Wątpliwości należy rozstrzygać w oparciu o treść samego orzeczenia, jak i akta sprawy dotyczące rozpoznania sprawy rozstrzygniętej tym postanowieniem. Z treści postanowienia z dnia [...] grudnia 2016r. wynika, że organem wydającym orzeczenie jest Kierownik BP we W., wskazuje na to również pieczątka i podpis. Nie budziło też wątpliwości Sądu, że organ drugiej instancji popełniając też oczywistą omyłkę co do daty orzeczenia pierwszoinstancyjnego, utrzymał w mocy postanowienie Kierownika BP z [...] grudnia 2016r.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:

1. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, to jest art. 148 uznając, iż w przedmiotowej sprawie ma on zastosowanie i tym samym obowiązuje miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy zgodnie z obowiązującym orzecznictwem oraz jednolitą doktryną uznane jest, iż miesięczny termin przewidziany przy wznowieniu postępowania administracyjnego odnosi się jedynie do przypadków, w których organy administracyjne nie mogą wszcząć postępowania z urzędu, a w pozostałych wypadkach niezachowanie przez stronę tego terminu przy istnieniu merytorycznych przesłanek do wznowienia postępowania nie może być przyczyną odmowy wszczęcia postępowania;

2. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 poprzez pominięcie nowych i nieznanych, a istniejących w chwili orzekania przez Organ wydający decyzję nr [...] z dnia [...].03.2014 r. okoliczności, które zostały potwierdzone przez NSA w wyroku z dnia 18.09.2014 r. (sygn. akt li GSK 783/13) a dotyczących kwestii zmniejszenia użytków rolnych przez skarżącego co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia, podczas gdy zastosowanie przedmiotowego przepisu skutkowałoby przyjęciem, iż w przedmiotowej sprawie wobec wyroku NSA pojawiły się istotne nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji świadczące o tym, iż nigdy nie dokonałem zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których realizowałam program rolnośrodowiskowy.

3. naruszenie prawa procesowego tj. art. 15 k.p.a. poprzez przeprowadzenie obu postępowań zakończonych wydaniem obu postanowień zarówno przez Kierownika ARiMR o nr [...]oraz Dyrektora ARiMR o nr [...] w rzeczywistości przez pracowników Organu li instancji o czym świadczy brak zmiany nagłówka w postanowieniu wydanym przez Kierownika ARiMR o nr [...] - co ujawniło jaskrawe łamanie przepisów prawa w niniejszej sprawie.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 dalej: "ustawa COVID") oraz zarządzenia p.o. Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA z 20 kwietnia 2021 r. Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020r., sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

W podstawach skargi kasacyjnej wskazano na trzy naruszenia przepisów prawa, w dwóch przypadkach błędnie stwierdzono, iż są to zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Dotyczy to pierwszych dwóch zarzutów, które wskazują na naruszenie art. 148 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zarzuty te odnoszą się zatem do naruszenia przepisów natury procesowej, są to bowiem przepisy związane z prowadzonym postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym.

W pierwszym zarzucie skarżący kasacyjnie powołał naruszenie art. 148 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię uznając, iż w przedmiotowej sprawie ma on zastosowanie i tym samym obowiązuje miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy zgodnie z obowiązującym orzecznictwem oraz jednolitą doktryną uznane jest, iż miesięczny termin przewidziany przy wznowieniu postępowania administracyjnego odnosi się jedynie do przypadków, w których organy administracyjne nie mogą wszcząć postępowania z urzędu, a w pozostałych przypadkach niezachowanie przez stronę tego terminu przy istnieniu merytorycznych przesłanek do wznowienia postępowania nie może być przyczyną odmowy wszczęcia postępowania.

Zarzut ten nie jest zasadny, choć strona ma rację twierdząc, że organ winien wznowić postępowanie z urzędu, gdy zachodzi jedna z przyczyn wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., z wyłączeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony.

Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2791/00). Obowiązek wznowienia ma natomiast miejsce w razie wykrycia przyczyny wznowienia. Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1-3, 5-8 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA./Wa 1194/08, Legalis oraz R. Stankiewicz, w: R. Hauser, M. Wierzbowski redaktorzy: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 6, CH.BECK, s. 1213).

Dalej jednak zauważyć należy, że organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, iż zaistniała jedna z przyczyn wznowienia, z wyjątkiem przyczyn określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a k.p.a. W żadnym jednak wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 915/05, LEX nr 265907, a także wyrok NSA z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2918/19, LEX nr 3038064). Nie sposób podzielić stanowiska, iż w sytuacji gdy strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ ma obowiązek wznowić postępowanie z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2352/19, LEX nr 3106820). Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna się pojawi. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego kasacyjnie, że organ tak właśnie powinien postąpić (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2254/19, LEX nr 3034380).

Zatem już chociażby z uwagi na argumentację wynikającą z powołanego orzecznictwa, iż "w żadnym jednak wypadku, zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania." oraz fakt niewątpliwego przekroczenia przez skarżącego kasacyjnie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, skarga kasacyjna nie może być usprawiedliwiona.

Poza tym powołany w skardze kasacyjnej zarzut nie jest zasadny również i z tego powodu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o czym będzie jeszcze mowa podczas omawiania drugiego z zarzutów kasacyjnych.

W zakresie drugiego z zarzutów, w którym skarżący kasacyjnie wskazuje na naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a konkretnie naruszenie to ma polegać na pominięciu nowych i nieznanych, a istniejących w chwili orzekania przez organ wydający decyzję z dnia 27 marca 2014 r. okoliczności, które zostały potwierdzone przez NSA w wyroku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 783/13, a dotyczących kwestii zmniejszenia użytków rolnych przez skarżącego co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia, podczas gdy zastosowanie przedmiotowego przepisu skutkowałoby przyjęciem, iż w przedmiotowej sprawie wobec wyroku NSA pojawiły się istotne nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji świadczące o tym, iż nigdy nie dokonałem zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których realizowany był program rolnośrodowiskowy.

Jak wynika z powołanego zarzutu skarżący kasacyjnie powołuje się na nowe okoliczności faktyczne wynikające z przywołanego w podstawie kasacyjnej wyroku NSA, jako przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania.

Przypomnieć należy, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obwarowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody są istotne dla sprawy (1), okoliczności faktyczne lub dowody są nowe (2), okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (3), okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (4). Jeżeli którykolwiek z warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej. Tak więc, w zakresie zaistniałego stanu faktycznego niniejszej sprawy, okoliczności faktyczne powinny być nowe, powinny być istotne, powinny istnieć w dacie wydania decyzji, a ponadto nie mogły być one znane organowi, który decyzję tę ostateczną wydał.

Wskazać zatem należy, że ustalenie zwrotu płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2007 i 2008, było wynikiem zmniejszenia powierzchni użytków rolnych w ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2004-2006, wiązało się to z likwidacją przez stronę części plantacji czarnej porzeczki w ramach podjętego zobowiązania w Pakiecie Rolnictwo ekologiczne w wariancie – Uprawy sadownicze, w tym jagodowe.

Istotne w sprawie jest również to, że w zakresie roku 2009 skarżącemu kasacyjnie przyznano płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości. Przyjęto bowiem w tej sprawie ostatecznie, że faktycznie do likwidacji porzeczki doszło, lecz tylko w części działki A, tj. na areale 19,09 ha. Pozostała powierzchnia 34,43 ha powinna być uwzględniona jako obszar kwalifikujący się do płatności za rok 2009, gdyż spełnia ona wymóg minimalnej ilości krzewów czarnej porzeczki na hektar. Zdaniem organu, jakkolwiek stwierdzona różnica w stosunku do powierzchni deklarowanej przekracza 50%, co byłoby podstawą do pozbawienia strony wsparcia finansowego, jednakże z uwagi na brzmienie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 płatność w ramach pakietu S02d02 należy przyznać do areału stwierdzonego, tj. 34,43 ha, gdyż skarżący jeszcze przed poinformowaniem go przez organy Agencji o jakichkolwiek nieprawidłowościach powiadomił na piśmie Kierownika BP ARiMR we W., iż przystępuje do likwidacji plantacji porzeczki czarnej, a zatem spełnił warunek określony w art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji.

WSA w sprawie tej oddalając skargę stwierdził, że jeżeli więc strona zlikwidowała deklarowaną uprawę w cyklu obejmującym rok 2009 (bez znaczenia prawnego, czy w trakcie czy też po okresie wegetacyjnym), to - chcąc zachować uprawnienia do płatności za rok 2009 względem całości deklarowanego pierwotnie obszaru - powinna była dokonać stosownych nasadzeń uzupełniających na tej powierzchni, na której zlikwidowała część plantacji, w terminie do 15 maja 2010 r., czego nie uczyniła. NSA wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/12, LEX nr 1530237, oddalił skargę kasacyjną strony wniesioną od wyroku Sądu II instancji, potwierdzając tym samym ustalenia organów zaakceptowane przez WSA, w tym te odnoszące się do tego, że skarżący kasacyjnie zlikwidował w części plantację porzeczki w roku 2009.

W zakresie roku 2010, którego to dotyczy wskazany przez stronę w zarzucie kasacyjnym wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. 783/13, LEX nr 1798538, Sąd kasacyjny stwierdził w tym orzeczeniu, że organy ARiMR i Sąd pierwszej instancji uznały, że powierzchnia 19,09 ha została wykluczona z programu rolnośrodowiskowego w 2009 r. i dlatego nie mogła być uwzględniona przy przyznawaniu płatności na rok 2010. W związku z tym należy zauważyć, że płatność rolnośrodowiskowa na rok 2009 została przyznana skarżącemu w pomniejszonej wysokości z uwagi na niezachowanie wymaganej obsady drzew i krzewów na całej działce rolnej A i nieuzupełnienie tej obsady w terminie wskazanym w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2010 r. zmieniającego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Podkreślenia wymaga, że decyzją z października 2011 r. jedynie zmniejszono płatność rolnośrodowiskową, nie wykluczono natomiast powierzchni 19,09 ha z tej płatności.

NSA w powołanym wyroku stwierdził dalej, że nie bez znaczenia dla oceny przyczyn zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 ma okoliczność, że skarżący zrezygnował z uprawy porzeczki na części działki rolnej A na skutek uschnięcia nasadzeń na części plantacji spowodowanego chorobami grzybowymi. Dodać trzeba, że skarżący stosując się do zaleceń doradcy rolnośrodowiskowego przystąpił do przygotowania tej części działki pod nowe uprawy. W roku 2010 na powierzchni 19,09 uprawiany był orkisz, co potwierdziły kontrole na miejscu przeprowadzone w sierpniu 2010 r.

NSA końcowo stwierdził w zakresie roku 2010, że Sąd powinien ocenić, czy skarżący, który w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego zadeklarował realizację takiej samą ilości pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych istotnie nie spełniał warunków wymienionych w § 43a w związku z § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. w odniesieniu do całej zadeklarowanej powierzchni tj. 93,58 ha.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że powołany przez stronę wyrok NSA oparty został na okolicznościach faktycznych właściwych dla tego roku (2010), w tym istotnej dla tej sprawy okoliczności faktycznej w postaci nowej uprawy na powierzchni 19,09, którą był już orkisz. Skarżący bowiem, jak wcześniej to już zauważono, zlikwidował uprawę czarnej porzeczki na części działki rolnej A, z czym wiąże się orzeczony zwrot nienależnie pobranych płatności za lata 2007 i 2008 oraz pomniejszona płatność za rok 2009.

Zatem NSA dokonując oceny legalności wyroku WSA dotyczącego płatności za rok 2010 dokonał tej oceny z uwzględnieniem nowej uprawy w postaci orkiszu. Podkreślić więc trzeba, że nowa uprawa w postaci orkiszu, która miała istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010, nie była okolicznością istniejącą w latach 2007 i 2008 i z tego powodu nie można jej uznać za okoliczność istotną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dla płatności rolnośrodowiskowych za lata 2007 i 2008. W tym bowiem czasie orkisz na spornej powierzchni 19,09 nie był uprawiany.

Poza tym inna ocena zaistniałych okoliczności, z którą mamy do czynienia w sprawie dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r., uwzględniająca nową uprawę w postaci orkiszu, nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Tym samym zarzut drugi skargi kasacyjnej nawiązujący do kwestii braku zmniejszenia użytków rolnych, w sytuacji faktycznej likwidacji plantacji czarnej porzeczki, w zaistniałych okolicznościach sprawy, nie mógł być uznany za zasadny.

Nie jest też usprawiedliwiony trzeci z zarzutów kasacyjnych dotyczący naruszenia art. 15 k.p.a., poprzez przeprowadzenie obu postępowań zakończonych wydaniem obu postanowień zarówno przez Kierownika, jak i Dyrektora ARMiR, w rzeczywistości przez pracowników organu II instancji, o czym świadczy brak zmian nagłówka w postanowieniu wydanym przez Kierownika ARMiR, co ujawniło jaskrawe łamanie przepisów prawa.

Zauważyć w zakresie tego zarzutu należy, że postanowienie organu I instancji niewątpliwie wydane zostało przez Kierownika ARMiR. Przekonuje do takiego stanowiska treść kwestionowanego postanowienia. Wynika bowiem z niego, że to Kierownik Biura Powiatowego przeprowadził postępowanie dotyczące wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu postanowienia o odmowie wznowienia postępowania wskazano bowiem, że Kierownik Biura Powiatowego zważył co w sprawie następuje, wskazano dalej, że Kierownik Biura Powiatowego jest organem właściwym do rozpoznania wniosku strony o wznowienie postępowania. Stwierdzono także, że jest on w myśl art. 150 k.p.a. organem, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Z dalszej treści tego uzasadnienia wynika, że wyraża on w sprawie opinie i poglądy. W pouczeniu postanowienia zawarto zaś wskazanie, że zażalenie do Dyrektora ARMiR przysługuje za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARMiR.

W ocenie NSA, nie mogło zatem dojść do naruszenia wskazanego art. 15 k.p.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za niezasadne i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.