Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 442/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77  par. 1, art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę "[...]" S. A. z siedzibą w [...] (dalej zwana Spółką), reprezentowaną przez adwokata M. U., była decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu, z dnia 13 czerwca 2014 r., nr rej.: [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej w skrócie K.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404 z późn. zm.), utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Opolu z dnia 5 maja 2014 r., nr rej. [...], nakazującą skarżącej na podstawie art. 11 pkt 1, 2, 3, 6, 6a w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy między innymi zapewnienia w poszczególnych pomieszczeniach pracy Oddziału [...] w Zakładzie [...] A. w [...], należącym do "[...]" S.A w [...] temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy, nie niższą niż 14°C.

Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Po kontroli Zakładu [...] A. w [...] w 2013 r. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Opolu sporządził wystąpienie z 9 kwietnia 2013 r., w którym zawarł siedem wniosków, z czego jeden dotyczył ustalenia w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi zasad otrzymywania posiłków i napojów profilaktycznych lub wysokości ewentualnych bonów żywieniowych mając na uwadze m.in. niską temperaturę utrzymującą się w halach produkcyjnych poniżej 100 C i stosownie wysoki efektywny wydatek energetyczny organizmu, a inny wyposażenia pracowników w odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej.

W okresie od 28 lutego do 28 marca 2014 r. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Opolu przeprowadził kolejną kontrolę w Zakładzie [...] A. w [...], w wyniku której stwierdzono, że Spółka nie zrealizowała dwóch wyżej opisanych z siedmiu wniosków wystąpienia Inspektora Pracy z dnia 9 kwietnia 2013 r.

Nakazem z dnia 5 maja 2014 r., nr rej. [...], Inspektor Pracy PIP w Opolu zobowiązał "[...]" S. A. Zakład [...] A. w [...], do zapewnienia w poszczególnych pomieszczeniach pracy Oddziału [...], temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy nie niższej niż 14°C i zapewnienia miejscowej wentylacji wyciągowej, eliminującej pylenie rejonu stanowiska do badania szczelności rur przy urządzeniu KEM-1 w Hali nr 10 [...], powstałe podczas przedmuchiwania i oczyszczania rur sprężonym powietrzem a powodujące dodatkowo narażenie na zapylenie opiłkami metali pracowników zatrudnionych obok.

Od powyższego nakazu w części dotyczącej pkt 1 tj. "w zakresie zapewnienia w poszczególnych pomieszczeniach pracy Oddziału [...], temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy nie niższej niż 140C", Spółka odwołała się do Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu, wnosząc o jego uchylenie.

Spółka w uzasadnieniu podniosła, że trakcie czynności kontrolnych błędnie uznano obiekt budowlany, w którym zlokalizowany jest Oddział [...] za pomieszczenie pracy. Ponadto wskazała, że pomiar temperatury wskazanej w protokole pokontrolnym oraz protokół pokontrolny nie zawierały protokołu pomiaru temperatury przeprowadzonego termometrem posiadającym świadectwo wzorcowania. Zdaniem skarżącej, nie została też przedstawiona metoda pomiaru temperatury uwzględniająca zagadnienie wentylacji przemysłowej oraz termodynamiki, które mają istotny wpływ na pomiary temperatur, a przyrząd, którym przeprowadzono pomiar nie spełniał wymagań określonych w obowiązujących przepisach. Dlatego też zdaniem Spółki, nie można uznać ich za dowody w sprawie. Ponadto spółka uznała nakaz za nieprecyzyjny i uniemożliwiający podmiotowi, do którego jest kierowany, określenia przypisanego obowiązku. Na koniec wskazała, że w dniu 23 grudnia 2013 r. zawarła umowę modernizacji instalacji grzewczej w Zakładzie [...] A. w [...]. Obejmie ona zamontowanie promienników gazowych w halach produkcyjnych nad stanowiskami pracy, co w znacznym stopniu poprawi warunki pracy w obszarach stanowisk pracy Oddziału [...]. Skarżąca zauważyła przy tym, że mimo wprowadzenia takiej modernizacji, nie ma technicznej możliwości ogrzania całego obiektu do temperatury 140C.

Po rozpatrzeniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wydał w dniu 13 czerwca 2014 r. decyzję utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 5 maja 2014 r.

Jako podstawę prawną organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 11 pkt 1 i 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, a także art. 207 § 2 pkt 1i art. 214 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. obecnie t.j. Dz. U 2014 poz. 1502) oraz § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.),

W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrola potwierdziła wysokość faktycznej mierzonej temperatury w granicach od 11,5°C do 12,5°C według pomiaru w dniu 28 lutego 2014 r. na poszczególnych stanowiskach pracy m.in. na Wydziale [...]. W związku z tym, że pobyt pracowników w halach [...] jest związany z ich stałą pracą w tych pomieszczeniach, organ nie podzielił stanowiska pracodawcy, że nie stanowią one pomieszczeń pracy. Ponadto organ zwrócił uwagę, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny, nie odsyła do przepisów szczególnych lub Polskich Norm w zakresie metody pomiaru temperatury, jak i nie stawia urządzeniom pomiarowym szczególnych wymagań. Organ wskazał także, że przykładowo stanowiska pracy zlokalizowane w kontrolowanej hali następująco - stanowisko tłoczni, gdzie świadczy pracę 4 pracowników; stanowisko szlifowania (-1 osoba, stanowisko stemplowania - 2 osoby) nie utrzymują temperatury w okresach zimowych w wysokości +14°C.

Ponadto organ zauważył, że to na pracodawcy ciąży obowiązek, aby pomieszczenia pracy i ich wyposażenie zapewniały pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Natomiast w myśl § 30 powyższego rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny w pomieszczeniach pracy, należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14°C (287 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Organ podkreślił przy tym, że przesłanka "względów technologicznych" nie występuje w sytuacji, gdy proces produkcyjny może zostać przeprowadzony prawidłowo bez względu na panującą w miejscu produkcji temperaturę powietrza, a niska temperatura w pomieszczeniu pracy jest wyłącznie niepożądanym, możliwym do wyeliminowania, skutkiem stosowanej metody produkcji, przyjętej organizacji pracy lub też wynika z parametrów technicznych i specyficznych cech tego pomieszczenia.

Organ w uzasadnieniu prawnym decyzji powołał się na orzecznictwo sądowe, prezentujące stanowisko, że za wyłączeniem obowiązku o którym stanowi § 30 rozporządzenia z 1997 r. nie mogą przemawiać względy techniczne związane z wielkością, złym stanem hali produkcyjnej. Odwołał się przy tym do orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

Organ wyjaśnił, że pracodawca obowiązany jest w takiej sytuacji do zastosowania najnowszych rozwiązań technicznych, a także do wprowadzenia odpowiednich zmian w organizacji pracy, umożliwiających utrzymanie w hali produkcyjnej temperatury powietrza zgodnej z wymogami określonymi w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bhp.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Spółka domagała się uchylenia w całości decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Pracy PIP w Opolu z dnia 5 maja 2014 r.

Ponadto Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej (8 zdjęć) na okoliczność warunków technicznych obiektu budowlanego oraz miejsc wykonywania pracy w obiekcie budowlanym, a w konsekwencji niemożności uznania całego obiektu budowlanego za pomieszczenie pracy oraz wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 214 § 2 K. p. w związku z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez błędną interpretację i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż obiekt budowlany, na terenie którego znajduje się Oddział [...] przedsiębiorstwa pozwanego, może zostać w całości uznany za pomieszczenie pracy;

2. naruszenie prawa materialnego tj. § 30 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego sprawy pod wskazaną normę prawną, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż w Oddziale [...] Spółka ma obowiązek zapewnić temperaturę nie niższą niż 14°C, podczas gdy prawidłowe ustalenia w tym zakresie winny prowadzić do wniosku, iż obiektu Oddziału [...] nie można uznać w całości za pomieszczenie pracy, a także, że istnieją względy technologiczne uniemożliwiające ogrzanie całego obiektu (o kubaturze 566 280 m) do temperatury wymaganej dla pomieszczeń pracy;

3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przez Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu, co uniemożliwiło stronie składanie wniosków dowodowych, a także poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych przez organ dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na:

a) określeniu temperatury w halach Oddziału [...] za pomocą przyrządu pomiarowego nieposiadającego świadectwa wzorcowania, o którym mowa w postanowieniach art. 4 pkt 5 i 14 oraz art. 6a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o miarach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1069),

b) określeniu temperatury w halach Oddziału [...] bez dokładnego wskazania miejsca dokonywania pomiaru,

c) określeniu temperatury w halach Oddziału [...] na podstawie odręcznej notatki grupowego Społecznego Inspektora Pracy Oddziału [...] stanowiącej wykaz pomiarów rzekomo dokonywanych przez powyższego pracownika, które to pomiary miały zostać przeprowadzone w terminie od 25 listopada 2013 r. do 27 lutego 2014 r., podczas gdy kontrola Państwowej Inspekcji Pracy będąca podstawą wydania zarówno decyzji pierwotnej jak i zaskarżonej decyzji, miała miejsce w dniach 28 lutego 2014 r. oraz 7,14, 24, 26 i 28 marca 2014 r.,

d) określeniu temperatury w halach Oddziału [...] na podstawie odręcznej notatki grupowego Społecznego Inspektora Pracy Oddziału [...] stanowiącej wykaz pomiarów rzekomo dokonywanych przez powyższego pracownika, bez jakiejkolwiek weryfikacji używanego przez pracownika przyrządu pomiarowego,

e) określeniu temperatury w halach Oddziału [...] na podstawie urządzeń pomiarowych wskazujących różne wyniki (termometr zakładowy oraz termometr używany przez inspektora) przy jednoczesnym samodzielnym określeniu "tolerancji" błędu, co uniemożliwia jakąkolwiek weryfikację przedstawionych przez organ wyników, a w konsekwencji potwierdzenie, iż temperatura w pomieszczeniach pracy wynosi poniżej 14°C.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że hale produkcyjne Zakładu [...] A. w [...] składające się na Oddział [...] (w sumie 8 hal o łącznej powierzchni 5,15 ha i kubaturze 566 280 m) są pomieszczeniami służącymi nie tylko do wykonywania pracy, ale także do przechowywania towarów. Ponadto w halach znajdują się ciągi komunikacyjne, maszyny i urządzenia. Miejsca wykonywania pracy są więc tylko częścią obiektu budowlanego. Z uwagi na sposób produkcji (na zasadzie ciągów technologicznych) nie ma jednocześnie technicznej możliwości całkowitego oddzielenia miejsc wykonywania pracy od pozostałych części hal produkcyjnych. Skarżąca podkreśliła, że terminologia "hale produkcyjne" jest dość potoczna, gdyż Oddział [...] jest obiektem budowlanym o dużych gabarytach, a granice poszczególnych hal wyznaczają Kolumny podpierające konstrukcję. Zatem poprawnie oznaczając wielkość obiektu budowlanego należy wskazać, iż ma on długość 286 metrów, szerokość 180 metrów i wysokość 11 metrów w najniższym punkcie. Z kolei przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest produkcja rur stalowych, które są towarami o dużych gabarytach i wadze. Stąd hale produkcyjne (Oddziału [...]) nie posiadają jakichkolwiek ścian działowych czy też przegród. Skarżąca podkreśliła, że jej pracownicy wykonują swoje obowiązki na stanowiskach pracy zlokalizowanych przy oznaczonych urządzeniach. Jednocześnie w pozostałych miejscach (magazynach, ciągach komunikacyjnych) przebywają sporadycznie przez czas nie przekraczający 2 godzin w ciągu jednej zmiany roboczej. Tym samym, w ocenie skarżącej, za pomieszczenia pracy można uznać wyłącznie te części obiektu budowlanego, w których pracownicy przebywają wykonując pracę. Spółka równocześnie zauważyła, że organ dokonał błędnych wniosków, iż cały Oddział [...] jest pomieszczeniem pracy. Zarzuciła, że jest to wynikiem niezrozumienia przez organ specyfiki prowadzonej przez skarżącą działalności oraz braku refleksji nad konstrukcją obiektu budowlanego. Spółka zaprezentowała stanowisko, że prawidłowo przyjąć się powinno, iż pomieszczeniem pracy są wyłącznie te części Oddziału [...], w których przebywają pracownicy świadcząc pracę i te miejsca, gdzie znajdują się stanowiska pracy.

Ponadto skarżąca podniosła, że organ nie wziął pod uwagę, iż ogrzanie całego obiektu (522 280 metrów) do temperatury 140C nie jest technicznie możliwe. Spółka musiałaby bowiem dokonać przebudowy istniejącego obiektu w taki sposób, by wydzielić pomieszczenia stanowiące sale pracy, co z kolei uniemożliwiłoby prowadzenie procesu produkcji (odbywającego się na zasadzie ciągu technologicznego).

Spółka zarzuciła, że została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie art. 10 K.p.a. Rozwijając tę kwestię skarżąca wskazała, że z treści decyzji nie wynika, aby postępowanie administracyjne było w ogóle prowadzone. Spółka poza zaskarżoną decyzją nie została przez organ powiadomiona o dokonaniu jakiejkolwiek innej czynności. Na żadnym etapie postępowania nie została pouczona, iż przysługuje jej prawo czynnego udziału w postępowaniu. Tym samym uniemożliwiono to jej złożenie wniosków dowodowych oraz wypowiedzenie się co do zebranych przez organ dowodów, przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W konsekwencji organ wydał decyzję opierając się na dokumentacji zdjęciowej z akt, która nie odzwierciedla rzeczywistego wyglądu Oddziału [...], a jedynie ukazuje wybiórczo stanowiska pracy, zamiast całego obiektu. W konsekwencji dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca musiała wnosić o dopuszczenie w sprawie dowodu ze zdjęć ukazujących cały budynek.

Samo postępowanie dowodowe również wzbudziło zastrzeżenia skarżącej. Podniosła, że organ winien dokładnie ustalić rzeczywistą wartość temperatury, poprzez pomiar za pomocą przyrządu posiadającego świadectwo wzorcowania.

Ustalenia dokonane przez organ opierały się nie tylko na nieprawidłowo przeprowadzonych pomiarach, ale również na wykazie temperatur przedstawionym przez grupowego Społecznego Inspektora Pracy Oddziału [...]. Organ nie ustalał przy tym żadnych okoliczności dokonywania owych pomiarów, ani nie weryfikował urządzenia, którym były przeprowadzane czy też miejsca ich dokonania. Skarżąca zaznaczyła także, że pomiary te miały zostać przeprowadzone w terminie od 25 listopada 2013 r. do 27 lutego 2014 r., podczas gdy kontrola Państwowej Inspekcji Pracy będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji miała miejsce w dniach 28 lutego 2014 r. oraz 7, 14, 24, 26 i 28 marca 2014 r. Zdaniem Spółki, jakiekolwiek wartości nie zostałyby wykazane, nie mogą mieć znaczenia dla ustaleń organu dokonywanych w trakcie kontroli. Skarżąca nie posiada wiedzy czy pomiar rzeczywiście był dokonywany, a organ okoliczności tej w ogóle nie badał.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu podniósł, że Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania m. in. prawa pracy. Wynikiem kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy jest wydanie decyzji, zaś postępowanie kontrolne toczy się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Organ wskazał, że mimo tych podobieństw, postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli, ustaleniem jej wyników. Nie można uznać, że postępowanie przed organem pierwszej i drugiej instancji naruszało przepisy postępowania w tym, w szczególności art. 10 K.p.a. jak i art. 77 § 1 tej ustawy.

Organ podniósł także, że w trakcie kontroli stwierdzono, iż temperatura na Wydziale [...] była niższa niż 14°C, co tym samym było naruszeniem § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Pomiar temperatury został dokonany w obecności specjalisty ds. BHP oraz Kierownika [...]. Organ zauważył, że kwestionowana przez skarżąca tolerancja (która była z korzyścią dla Spółki), wynikała z różnicy pomiaru termometrem elektronicznym, w który wyposażony był inspektor pracy oraz zakładowym termometrze rtęciowym umieszczonym w hali nr 9 [...], co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli.

Organ wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 3 powyższego rozporządzenia przez pomieszczenie pracy rozumie się pomieszczenie przeznaczone na pobyt pracowników, w którym wykonywana jest praca. W trakcie czynności kontrolnych inspektor pracy stwierdził, że w [...] świadczy pracę łącznie od ok. 35 do 40 pracowników na zmianie i niektórym pracownikom urządzono stałe stacjonarne stanowiska pracy na [...]. Ponadto ze stanu faktycznego wynika, że na stanowiskach pracy takich jak: stanowisko tłoczni, gdzie świadczą pracę 4 pracowników, stanowisko szlifowania, gdzie pracuje 1 osoba oraz stanowisko stemplowania, gdzie zatrudnione są 2 osoby, nie utrzymana była temperatura min. 140C. W dniu 28 lutego 2014 r. temperatura w Wydziale [...] wynosiła od 11,50C do 12,50C, przy temperaturze otoczenia na zewnątrz hali + 140C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast uwzględnienie skargi, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Jeżeli skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw to na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Przedmiotem skargi była powołana wyżej decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Pracy PIP w Opolu z dnia 5 maja 2014 r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 207 § 2 pkt 1 i art. 214 § 2 K.p. oraz § 30 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zanim jednak Sąd oceni prawidłowość zastosowania tych norm prawa materialnego trzeba przypomnieć, że sprawa – co do stanu faktycznego – dotyczy zapewnienia odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy.

Zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W myśl zaś art. 33 powyższej ustawy nakaz jest wydany w formie decyzji administracyjnej.

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności obowiązek ten dotyczy organizacji pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 207 § 2 pkt 1 k. p.) Ponadto pracodawca jest obowiązany utrzymywać obiekty budowlane i znajdujące się w nich pomieszczenia pracy, a także tereny i urządzenia z nimi związane w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 214 § 2 k. p.). Tym samym zgodnie z § 30 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14 °C (287 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna i w pomieszczeniach biurowych, temperatura nie może być niższa niż 18 °C (291 K).

Z wyżej przedstawionych regulacji wynika zatem, że wymóg zapewnienia w pomieszczeniach pracy temperatury minimalnej na poziomie 14°C nie ma charakteru bezwzględnego. Prawodawca dopuścił możliwość niestosowania się do niego, jednakże wyłącznie w przypadku, gdy względy technologiczne powodują konieczność utrzymywania w pomieszczeniu pracy temperatury niższej niż 14°C. W zakładach produkcyjnych sytuacja taka ma miejsce, gdy niska temperatura w miejscu produkcji stanowi warunek prawidłowo przeprowadzonego procesu produkcyjnego np. w przypadku chłodni spożywczych ( przetwórstwo mięsa, warzyw, owoców). Nie można natomiast mówić o wystąpieniu przesłanki względów technologicznych w sytuacji, gdy proces produkcyjny może zostać przeprowadzony prawidłowo bez względu na panującą w miejscu produkcji temperaturę powietrza, a niska temperatura w pomieszczeniu pracy jest wyłącznie niepożądanym, możliwym do wyeliminowania, skutkiem stosowanej metody produkcji, przyjętej organizacji pracy czy też wynika z parametrów technicznych i specyficznych cech tego pomieszczenia. Pracodawca obowiązany jest w takiej sytuacji do zastosowania rozwiązań technicznych, a także do wprowadzenia odpowiednich zmian w organizacji pracy, które umożliwią utrzymanie w hali produkcyjnej temperatury powietrza zgodnej z wymogami określonymi w cyt. rozporządzeniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 292/11).

Dlatego obowiązek taki wynika nie tylko z przepisu art. 207 § 2 k. p. Na obowiązek zapewnienia warunków pracy w odpowiedniej temperaturze panującej w pomieszczeniach pracy, gdy względy technologiczne nie wymagają, aby produkcja odbywała się w niskich temperaturach, wskazują przepisy rozporządzenia o ogólnych przepisach b.h.p. Związane z wykonaniem tego obowiązku problemy techniczne powinny zostać rozwiązane z uwzględnieniem obecnego poziomu techniki, nawet pomimo konieczności poniesienia przez pracodawcę znacznych nakładów finansowych (por. wyrok NSA OZ w Białymstoku z dnia 20 września 2001 r., sygn. akt SA/Bk 75/01, publ. System Informacji Prawnej LEX nr 51203).

Skarżąca Spółka produkuje rury a zatem wyroby o dużych wymiarach. Prawidłowy tok produkcji rur jest niezależny od temperatury powietrza panującej w hali produkcyjnej. Czynności te mogą zostać poprawnie wykonane zarówno wówczas, gdy temperatura w hali jest niższa niż 14°C, jak również wtedy, gdy temperatura w tym pomieszczeniu wynosi 14°C i więcej. Niskie temperatury panujące w okresie zimowym w hali produkcyjnej wynikają przede wszystkim z jej powierzchni zabudowy, wysokości obiektu i konieczności częstego otwierania bram hali w celu dostarczenia do jej wnętrza rur do obróbki lub wywozu gotowych wyrobów. Niska temperatura w hali produkcyjnej nie stanowi koniecznego elementu procesu produkcyjnego. Nie znaczy to, ze pracodawca jest zwolniony ze stosowania przepisów b.h.p. Wręcz przeciwnie powinien poszukiwać rozwiązań technicznych i organizacyjnych celem rozwiązania problemu i przestrzegania przepisów. Warto zwrócić uwagę, że inne obiekty wielopowierzchniowe (np. obiekty handlowe) bez większych problemów są odpowiednio ogrzewane, chyba, że w jakiejś jego części wymagane jest utrzymywanie temperatury poniżej 14°C (chłodnie np. artykułów spożywczych mrożonych).

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez skarżony organ przepisów postępowania przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Okoliczności przesądzające o konieczności nałożenia na skarżącą kwestionowanych obowiązków zostały ustalone przez organ I instancji w wyniku kontroli przeprowadzonej na terenie zakładu nie wymagają one weryfikacji przez przeprowadzenie dalszych dowodów. Ocenie podlegały bowiem jedynie okoliczności związane z procesem produkcji w obiekcie o wielkich rozmiarach, w których obrabia się i przechowuje wyroby w postaci rur. Są to okoliczności, które można ocenić w oparciu o wiedzę o charakterze powszechnym, wynikającą np. z obserwacji funkcjonowania w okresie zimowym sklepów wielkopowierzchniowych. W tym kontekście nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu ze zdjęć obiektu, którego dotyczył nakaz. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu. Zdjęcie jest też dokumentem, ale przesłanką dopuszczenia dowodu jest niezbędność wyjaśnienia istotnych wątpliwości występujących w sprawie.

Sąd takich wątpliwości nie stwierdza, tak co do przebiegu postępowania administracyjnego, jak i co do treści wydanych decyzji. Opis faktów w protokole kontroli i stan faktyczny ustawy w zaskarżonej decyzji są ze sobą zbieżne, nie wymagają dalszych ustaleń, a już z pewnością wyjaśnienia wątpliwości o charakterze istotnym. Dlatego Sąd wnioskowanego dowodu nie przeprowadził, a wydanie postanowienia odmownego nie jest wymagane przepisem art. 106 § 5 P.p.s.a. W odpowiednio stosowanej procedurze cywilnej Sąd nie wydaje postanowień o odmowie dopuszczenia dowodu, a jedynie postanowienia o przeprowadzeniu dowodu.

Organ dokładnie przedstawił stan faktyczny jak również szczegółowe przepisy będące podstawą nałożonego obowiązku, właściwie wyważając interes społeczny, którym w niniejszej sprawie jest ochrona zdrowia i życia pracowników oraz słuszny interes strony zobowiązanej do przestrzegania przepisów dotyczących właściwej organizacji pracy.

Zarzut naruszenia § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy jest chybiony. Proces pracy w hali [...] nie musi się odbywać w sposób, który uzasadniałby tolerowanie obniżonej temperatury. Spółka tak w odwołaniu jak i w skardze podnosi argumenty co do stanu i wymiarów hali, który uniemożliwia utrzymanie właściwej temperatury w hali a nie procesu technologicznego wykonywanych prac, który by uzasadniał niską temperaturę.

Wyrazem prawidłowo przeprowadzonej oceny przez organ jest uzasadnienie decyzji. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wprost nakazuje organowi wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji powinno ponadto zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Sądu wskazanym wyżej wymogom ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i postępowania administracyjnego w zakresie określonym w art. 11 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 107 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. organy obu instancji sprostały należycie.

Przeprowadzona kontrola w dniu 28 lutego 2014 r. w sposób jednoznaczny wykazała, iż w miejscu stałych stanowisk pracy na zakładowym termometrze rtęciowym znajdującym się w hali Wykończeniowej nr 10 temperatura wynosiła 100C. Zaś z pomiaru wykonanego termometrem elektronicznym przez Inspektora wynosiła w zależności od miejsca pomiaru 11,5 do 12,5ºC przy czym temperatura na zewnątrz wynosiła 140C. Z kolei kontrola wykonana 14 marca 2014 r. w obecności specjalisty ds. BHP A. S. oraz Kierownika [...] A. K. w hali nr 9 [...] przyniosła wynik pomiaru temperatury 110C, co wykazuje załączona do protokołu kontroli fotografia nr 5.

W związku z powyższym bezzasadne są zarzuty skarżącej jakoby sposób dokonania pomiaru nie był jej znany i nie został dokonany w miejscach wykonywania pracy. Ponadto jak wynika z protokołu kontroli termometr, z którego odczytano panującą temperaturę w hali nr 9 był termometrem umieszczonym przez skarżącą w miejscu przez nią wybranym.

Argumenty podniesione w skardze, iż bez przebudowy istniejącego obiektu zapewnienie właściwej temperatury jest niemożliwe, nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie. Pracodawca a tym bardziej organ inspekcji pracy nie może odstąpić od stosowania przepisów o zapewnieniu pracownikom odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy.

Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, a skarga na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.