Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 739/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 193 ust. 1 pkt 2  i ust. 2 w zw. z art. 196 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 447
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi R. G., M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.4205.2.2022 w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wykonaniu postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] pismem z dnia 2 lipca 2021 r. Starosta L. skierował P. G. urodzonego [...] r. w G., syna M. i R. do Placówki Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...] z siedzibą w L..

Pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r. działające z upoważnienia Starosty L. (dalej: organ pierwszej instancji) Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w L. powiadomiło M. i R. G. (dalej: strony, skarżący) o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt syna w placówce opiekuńczej.

Następnie decyzją z dnia 22 września 2021 r. organ pierwszej instancji ustalił dla skarżących odpłatność za pobyt ich syna w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...] od dnia 24 września 2021 r. do dnia [...] września 2023 r. (tj. do osiągniecia pełnoletniości) w wysokości 4.949,10 zł miesięcznie.

W wyniku wniesionego przez zobowiązanych odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia 22 listopada 2021 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniesiono, iż sprawa nie została wyjaśniona do rozstrzygnięcia, nie ustalono w sposób jednoznaczny sytuacji dochodowej rodziny, a także nie wyjaśniono faktycznego przebywania syna skarżących w placówce opiekuńczej.

Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 821) oraz art. 104 , art. 107 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalił skarżącym odpłatność za pobyt ich syna w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej w L. od dnia 24 września 2021 r. do dnia [...] września 2023 r. (tj. do osiągniecia pełnoletniości) w wysokości 4.949,10 zł miesięcznie, stwierdzając, że należność za okres od 24 września do 21 grudnia 2021 r. należy przelać na wskazane konto bankowe w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym decyzja stała się ostateczna. Nadto nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu stwierdził, że w myśl art. 193 § 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznczonych na utrzymanie dziecka w placówce w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W toku postępowania organ ustalił, że skarżący są rodzicami P., przebywającego w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej w L.. Wskazał, że decyzja ustalająca odpłatność wydana została w oparciu o Zarządzenie nr [...] Starosty L. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo- wychowawczych na terenie Powiatu w 2021 roku. Skarżący nie złożyli podczas postępowania dokumentów odnośnie sytuacji dochodowej rodziny.

Organ ustalił, że małoletni jest wychowankiem wskazanej na wstępie placówki wychowawczo- opiekuńczej , która ponosi koszty jego pobytu w internacie oraz w placówce. Podczas przebywania u rodziców biologicznych - to rodzice biologiczni pokrywają koszty związane z jego urlopowaniem, a nie skarżący. Organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji nie wpłynęło żadne orzeczenie Sądu, z którego wynikałoby, że przysposobienie zostało rozwiązane.

Organ uwzględniając treść art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego powiadomił strony o zakończeniu postępowania i pouczył o zapoznania się z materiałem dowodowym. Dodatkowo stwierdził, że skarżący mogą się ubiegać na mocy uchwały nr [...] r. z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty o zastosowanie w sprawie ulgi.

Pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyli odwołanie. Zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez jego błędną wykładnię i określenie w sposób dowolny średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej, podczas gdy rodzice powinni zostać zobowiązani do poniesienia kosztów wygenerowanych za faktyczny pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Dodatkowo zarzucili naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie ustalenia i przedstawienia w decyzji faktycznych kosztów utrzymania małoletniego w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...], mając na względzie czas pobytu dziecka w tej placówce, w sytuacji gdy małoletni przebywał od poniedziałku do piątku w Internacie Zespołu Szkół [...] w G., a następnie postanowieniem Sądu został urlopowany z tej placówki do swoich biologicznych rodziców. Zarzucili także pominięcie zgłoszonego wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, wbrew obowiązkowi wnikającemu z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, doprowadzając do błędnych ustaleń faktycznych. Uwzględniając powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podkreślono, że organ pierwszej instancji, pomimo uchylenia poprzedniej decyzji, nie wyjaśnił sprawy, wydając bezrefleksyjnie decyzję taką samą jak poprzednio. Zwracając uwagę, że małoletni uczęszcza do szkoły średniej w G., gdzie zamieszkuje w internacie, skarżący zakwestionowali to, że realny koszt pobytu małoletniego w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...] w L. wynosi 4.949,10zł. Wskazali, że pobyt małoletniego w placówce był incydentalny, krótkotrwały i nieprzystający do wysokości ustalonej opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.4205.2.2022 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazało, iż przepis art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nakłada na organ obowiązek ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 193 ust. 2 tej ustawy opłaty te ponoszą rodzice solidarnie. Nadto przepis ten nakłada na rodziców dziecka zobowiązanie do wniesienia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznczonych na utrzymanie dziecka. Organowi nie pozostawiono więc możliwości wyboru rozstrzygnięcia w sprawie.

Organ odwoławczy podniósł, że strony odmówiły współpracy z organem w zakresie ustalenia ich sytuacji dochodowo - materialnej. Nie budzi sporu fakt, że postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] małoletni P. umieszczony został w placówce opiekuńczo- wychowawczej i został przyjęty do Placówki Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...] w L. w dniu 24 sierpnia 2021 r. Z akt sprawy wynika nadto, że stan ten nie uległ zmianie, tzn. małoletni nadal znajduje się w pieczy zastępczej. Zgodnie zaś z zarządzeniem nr [...] Starosty L. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo- wychowawczych na terenie Powiatu w 2021 roku, średnie miesięczne wydatki na utrzymanie dziecka w wymienionej powyżej placówce nr [...] wynoszą 4.949,10zł, a skoro skarżący są rodzicami małoletniego - organ prawidłowo nałożył na nich obowiązek wnoszenia tej opłaty w określonym okresie - od dnia 24 sierpnia 2021 r. do [...] września 2023 r.

Kolegium podkreśliło, że wprawdzie skarżący odmówili współpracy w organem w celu ustalenia ich sytuacji finansowej, a organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, to nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania strony nie są zwolnione od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, a w szczególności ponoszonej okoliczności, iż nie można obciążać rodziców kosztami za samo formalne pozostawanie dziecka w pieczy zastępczej, Kolegium wyjaśniło, że małoletni od dnia 24 sierpnia 2021 r. przebywa faktycznie i formalnie w pieczy zastępczej. Nie sposób zatem przyjąć, że rodzice nie są zobowiązani ponosić kosztów pozostawania przez ich dziecko w pieczy za dni, w które przebywa w internacie i pobiera naukę. Koszt internatu ponosi placówka opiekuńczo- wychowawcza.

Dalej Kolegium argumentując swoje stanowisko, podniosło, że małoletni został umieszczony w pieczy zastępczej wymienionej powyżej Placówki Opiekuńczo- Wychowawczej w L. zarówno pod względem formalnym jaki i faktycznym. Jest to jedna z form pieczy zastępczej przewidziana w omawianej ustawie.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu zaniechania ustalenia i przedstawienia faktycznych kosztów utrzymania małoletniego w tej Placówce, organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 196 § 3 ustawy średnie miesięczne wydatki przeznczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej są ustalane przez starostę, i ogłaszane w wojewódzkich dziennikach urzędowych. Ustawodawca nie przewidział możliwości indywidualnego wyliczania kosztów pobytu dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej czyli w sposób oczekiwany przez skarżących poprzez rozpisanie, zestawienie i zsumowanie kosztów poniesionych w związku z pobytem danego małoletniego w danym okresie w danej placówce.

Kolegium za przekonujące uznało argumenty organu pierwszej instancji, że większość kosztów związanych z umieszczeniem małoletniego w pieczy zastępczej placówki opiekuńczo- wychowawczej jest stała i niezależna od tego czy w danym dniu małoletni faktycznie przebywa w placówce czy też mocą postanowienia sądu np. był urlopowany lub w związku z pobieraniem nauki przebywał w opłaconym przez placówkę internacie. W czasie urlopowania z placówki nie dochodzi do zawieszenia pieczy zastępczej sprawowanej przez placówkę. Poza tym w czasie pobytu małoletniego w internacie w związku z pobieraniem nauki czy też w czasie urlopowania z placówki, tj. w okresach krótkotrwałych i przemijających placówka w jego miejsce nie może objąć pieczą zastępczą innego małoletniego i de facto ponosi realne koszty związane ze sprawowaniem nad małoletnim pieczy zastępczej.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Jednocześnie Kolegium poinformowało skarżących, że w przypadku trudnej sytuacji dochodowej mogą ubiegać się o częściowe lub całkowite umorzenie ustalonej kwoty opłaty, rozłożenia jej na raty lub odroczenia terminu spłaty.

Skargę na powyższą decyzję do tutejszego Sądu złożyli obecnie skarżący. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w L. Wydział [...] Rodzinny Nieletnich sygn. akt [...] rozwiązał stosunek przysposobienia małoletniego P. ze skarżącymi orzeczony postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. w sprawie [...];

- art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie zgłoszonego wniosku stron o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków oraz stron, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, doprowadzając do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na błędnym przyjęciu, na podstawie informacji Dyrektora Centrum Administracyjnego Placówek Opiekuńczo- Wychowawczych w L., że małoletni przebywał u rodziców biologicznych tylko we wskazanym okresie, podczas gdy w rzeczywistości małoletni był pod pieczą swoich rodziców biologicznych przez cały czas, a tym samym nie przebywał w placówce opiekuńczo- wychowawczej;

- art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dwuinstancyjnego,

a także naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez błędną wykładnię i określenie w sposób dowolny średnich miesięcznych wydatków przeznczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej, podczas gdy rodzice powinni zostać zobowiązani do poniesienia kosztów wygenerowanych za faktyczny pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Uwzględniając powyższe na podstawie art. 145 § 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieśli o uchylenie decyzji w całości a na podstawie art. 145 § 3 przywołanej ustawy o rozważenie możliwości umorzenia postępowania. Na podstawie art. 119 pkt 2 tej ustawy wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (na mocy art. 200 w związku z art. 205 ustawy).

W uzasadnieniu skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania, podkreślając, iż decyzja Kolegium z dnia 7 marca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji jest wadliwa i konieczne stało się wniesienie skargi do Sądu. Podkreślili, że posłużenie się przez ustawodawcę w art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny zwrotem "za pobyt dziecka" oznacza, iż rodzice zobowiązani są ponieść koszty wygenerowane za faktyczny pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Nie można natomiast obciążać ich kosztami za samo formalne pozostawanie dziecka w pieczy zastępczej. Podkreślili, że umieszczony w placówce opiekuńczo- wychowawczej małoletni P. faktycznie w niej nie przebywał, ucząc się i pozostając w internacie w G. oraz przebywając u rodziców biologicznych. Stąd obciążenie kosztami pobytu w placówce opiekuńczo- wychowawczej jest nieuzasadnione, tym bardziej, że wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] rozwiązano stosunek przysposobienia łączący małoletniego ze skarżącymi.

W konsekwencji skarżący zakwestionowali, że realny koszt pobytu małoletniego w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...] w L. wynosi kwotę 4.949,10zł oraz fakt, że pobyt małoletniego w tej placówce trwał nieprzerwalnie od dnia 24 sierpnia 2021 r..

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

W szczególności Kolegium wyjaśniło, że wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku przysposobienia małoletniego P. przez skarżących stał się prawomocny z dniem 12 marca 2022 r., a więc już po wydaniu przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji. Tym samym w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do podnoszonego przez skarżących nieuwzględnienia rozwiązania stosunku przysposobienia i jego wpływu na zobowiązanie stron do ponoszenia opłaty za pobyt syna w placówce opiekuńczo- wychowawczej. Fakt ten został uwzględniony przez organ pierwszej instancji, który decyzją nr [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r. orzekł o uchyleniu z dniem 12 marca 2022 r. decyzji nr [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt syna w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej w L.. W świetle powyższego zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści skargi wniosek o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy jednoczesnym podobnym wniosku złożonym przez organ w odpowiedzi na skargę (art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022r. , poz. 329).

Rozstrzygana sprawa dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.4205.2.2022 utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącym solidarnie opłatności za pobyt syna P. w pieczy zastępczej Placówki Opiekuńczo- Wychowawczej nr w L..

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 447). Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą opłatę miesięczną w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Za ponoszenie opłaty o której mowa w ust. 1 rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2). Opłatę określoną w art. 193 ust. 1 ustawy, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej (art. 194 ust. 1 ustawy). Przy czym - jak stanowi art. 194 ust. 2 ustawy - rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3).

Uwzględniając przytoczone przepisy stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest dwuetapowe.

W pierwszym etapie postępowaniu, które jest obecnie przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, rolą organu jest ustalenie wysokości odpłatności za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej i wskazanie osób zobowiązanych do ponoszenia tych opłat. W ramach tego postępowania organ ustala solidarnie wobec rodziców miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy). W ramach tego postępowania organ zobowiązany jest wskazać, jakie są średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w tej placówce opiekuńczo-wychowawczej, w której przebywa dziecko, a które to ustalenia wydatków zostało ogłoszone w wydanym przez starostę - na podstawie art. 196 ust. 4 ustawy - komunikacie, w tym przypadku zarządzeniu nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo- wychowawczych na terenie Powiatu L. w 2021 r. (Dz.Urzęd. Woj. Śląskiego z 2021 r., poz. [...]).

Jak wynika z akt administracyjnych, postanowieniem Sądu Rejonowego w L. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. akt [...] syn skarżących - P. został w trybie nagłym umieszczony w placówce opiekuńczo-wychowawczej w L.. Pismem Starosty z dnia 2 lipca 2021 r. syn skarżących został skierowany do Placówki Opiekuńczo- Wychowawczej nr [...] w L., gdzie został przyjęty w dniu 24 sierpnia 2021 r.

Miesięczny koszt utrzymania dziecka wynosi w wymienionej placówce, zgodnie z przywołanym powyżej zarządzeniem, 4.949,10zł, a syn skarżących od 24 sierpnia 2021 r. przebywał w instytucjonalnej pieczy zastępczej tej placówki. Rodzice dziecka powinni wiedzieć, że dopóki ich dziecko przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej są z mocy przepisów prawa obowiązani do ponoszenia opłaty do wysokości tzw. średniego miesięcznego kosztu utrzymania wskazanego w art. 196 ustawy. Z kolei miesięczny koszt utrzymania dziecka wynosi w wymienionej placówce, zgodnie z przywołanym powyżej zarządzeniem - 4.949,10zł.

W świetle powyższego orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły odpłatność skarżących za pobyt syna w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej za okres od 24 sierpnia 2021 r. do 12 marca 2022 r., kiedy to prawomocny stał się wyrok Sądu Rejonowego w L. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...] z dnia [...] r. rozwiązujący stosunek przysposobienia małoletniego P. ze skarżącymi orzeczony postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Wprawdzie decyzja organu pierwszej instancji wskazywała, iż powyższa odpłatność dotyczyła okresu od dnia 24 sierpnia 2021 r. do dnia [...] września 2023 r. (tj. do czasu osiągniecia pełnoletniości przez małoletniego) i taką decyzję utrzymano w mocy zaskarżoną decyzją Kolegium, ale wobec powyższego wyroku i w związku z tym zmianą stanu faktycznego i prawnego sprawy, decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. organ pierwszej instancji z dniem 12 marca 2022 r. (tj. z dniem prawomocności wymienionego wyroku) uchylił własną decyzję z dnia 28 grudnia 2021 r. W tych okolicznościach, Sąd dokonując kontroli zaskarżonych decyzji z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego na datę ich wydania, nie stwierdził naruszenie prawa, gdyż w dniu [...] r. wskazany wyrok Sądu Rejonowego w L. nie był jeszcze prawomocny. Stąd należy uznać wydane w sprawie rozstrzygnięcia za prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu skargi kwestionującego wysokość naliczonej odpłatności - tj. 4.949,10zł miesięcznie poddając w wątpliwość realny koszt pobytu małoletniego w tej placówce, a także polemizując, iż pobyt małoletniego trwał nieprzerwalnie od dnia 24 sierpnia 2021 r. należy podkreślić, iż małoletni od dnia 24 sierpnia 2021 r. przebywał faktycznie i formalnie w pieczy zastępczej instytucjonalnej placówki, która sprawuje nad małoletnim pieczę, odpowiada za pobieranie przez niego nauki, pokrywa koszty internatu. Jak zasadnie podniosło Kolegium w czasie urlopowania z placówki (tj. w czasie pobytu w szkole i w internacie czy u rodziców biologicznych) nie dochodzi do zawieszenia pieczy zastępczej sprawowanej przez placówkę. Na fakt pozostawania małoletniego w pieczy zastępczej nie wpływa ani fakt zamieszkiwania przez niego w określone dni w internacie w związku z pobieraną przez niego nauką (finansowane przez placówkę), ani fakt urlopowania z placówki do domu rodziców.

Nie sposób więc przyjąć, że rodzice nie są zobowiązani do ponoszenia kosztów pozostawania przez ich dziecko w pieczy za dni, w które przebywa w internacie i pobiera naukę.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu zaniechania ustalenia i przedstawienia faktycznych kosztów utrzymania małoletniego w tej Placówce, należy podkreślić, że zgodnie z art. 196 § 3 ustawy średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej są ustalane i ogłaszane przez starostę, wojewódzkich dziennikach urzędowych. Ustawodawca nie przewidział każdorazowego indywidualnego wyliczania kosztów pobytu dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej przez uwzględnienie konkretnie zestawionych kosztów związanych z jego pobytem w danym okresie w określonej placówce. Wskazana w decyzji miesięczna kwota wynika, jak wskazano już powyżej, z ogłoszonego, w wojewódzkim publikatorze aktów prawnych, zarządzenia Starosty L..

Odnosząc się do zarzutów skargi związanych naruszeniem przez orzekające organy przepisów postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, a następnie zbyt pobieżną jego oceną należy uznać je za bezzasadne. Nie mają racji skarżący, że organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia z inicjatywy dowodowej strony postępowania, co jest o tyle w tym postępowaniu istotne, iż skarżący uchylili się od ustaleń dotyczących ich sytuacji dochodowej.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w ocenie Sądu organy należycie rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny ustalając należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

Dodać należy, że po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie wysokości opłaty może zostać wszczęte na wniosek rodziców (lub jednego z nich) lub z urzędu postępowanie w sprawie ewentualnego umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty albo odstąpieniu od ustalenia opłaty z tytułu pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Należy wskazać, że postępowanie to jest niezależne od postępowania o ustalenie opłaty. W ramach tego postępowania starosta ocenia, czy rodzice spełniają warunki określone w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy, do umorzenia opłaty, rozłożenia jej na raty, odroczenia terminu jej płatności, bądź do odstąpienia od ustalenia opłaty, przy czym pamiętać należy, że stosownie do przepisu art. 194 ust. 3 ustawy może, lecz nie musi - nawet przy spełnieniu warunków określonych w uchwale, umorzyć tę odpłatność, rozłożyć ją na raty, odroczyć termin płatności lub odstąpić od jej ustalenia. Zależy to od jego uznania.

Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane zostały bez naruszenia przepisów prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę