Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1513/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 12
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

N. S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej – SKO) z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie wymierzenia N. sp. z oo. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 27 120.00 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej [...] w okresie od 19 listopada 2008 r. do 11 marca 2009 r. i umieszczenie w nim fundamentu reklamy o łącznej powierzchni rzutu poziomego 8 m2.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., Prezydent W. zezwolił N. sp. z oo. z siedzibą w W. – dalej zwaną skarżącą, stroną, - na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej [...] w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 23 maja 2007 r. i umieszczenie w nim reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2 - do dnia 23 maja 2007 r..

Strona złożyła kolejny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 24 maja 2007 r. do 23 listopada 2008 r. i decyzją nr [...] z 2 sierpnia 2007 r. Prezydent W. odmówił wydania zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego.

Rozpoznając odwołanie strony, SKO w W. decyzją [...] z [...] listopada 2007 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o wydaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 24 maja 2007 r. do 30 listopada 2007 r. i odmówiło wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od dnia 1 grudnia 2007 r.

Powyższa decyzja z [...] listopada 2007 r. została wysłana pełnomocnikowi strony na błędny adres, a w konsekwencji jej skuteczne doręczenie nastąpiło 19 grudnia 2008 r.

W dniu 18 listopada 2008 r. pracownik zarządcy drogi przeprowadził oględziny pasa drogowego [...], w wyniku czego stwierdził funkcjonowanie należącej do strony jednostronnej tablicy reklamowej o łącznej powierzchni reklamowej 36,00 m2. W dniu następnym, 19 listopada 2008 r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego pod przedmiotową reklamę bez zezwolenia.

Strona w piśmie z 1 grudnia 2008 r. wnosiła o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego podnosząc, że nie zna rozstrzygnięcia organu II instancji w sprawie jej odwołania od odmowy wydania zezwolenia na dalsze zajmowanie przedmiotowego pasa, bo decyzja nie została jej doręczona. Decyzja SKO z [...] listopada 2007 r. orzekająca o wydaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogi do 30 listopada 2007 r. i odmowie wydania na dalszy okres została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 19 grudnia 2008 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Prezydent W. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 27 120.00 zł za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) [...] z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu i umieszczenie w nim fundamentu reklamy o łącznej powierzchni rzutu poziomego 8 m2 od dnia 19.11.2008r. do dnia 11.03.2009r., obliczonej jako iloczyn powierzchni rzutu poziomego fundamentu reklamy 8 m2 i ustalonej stawki opłaty w wysokości 3,00 zł/m2 dziennie, powiększonej dziesięciokrotnie za 113 dni zajęcia terenu.

Organ ustalił, że SKO orzeczeniem z dnia [...]11.2007r. zezwoliło na zajęcie przedmiotowego pasa drogi w okresie od dnia 24.05.2007r. do dnia 30.11.2007r., a rutynowa kontrola tego pasa w dniu 18.11.2008 r. potwierdziła funkcjonowanie reklamy ponad okres objęty zezwoleniem. Organ wskazał, że umożliwił stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Świadczą o tym pisma informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, a następnie pisma wzywające stronę do stawienia się w miejscu usytuowania przedmiotowej reklamy. Ustalił zatem, że w okresie od 24.05.2007r. do dnia 30.11.2007r strona zajmowała wskazany odcinek pasa drogowego bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Fakt ten potwierdza również wniosek o umorzenie postępowania złożony 2.12.2008 r.

Organ I instancji uznał, że znajduje zastosowanie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych stanowiący m.in., że za przekroczenie terminów określonych w decyzji nakłada się kary pieniężne w wysokości dziesięciokrotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 6. Opłata za jeden dzień umieszczenia reklamy na drodze powiatowej naliczana jest na podstawie uchwały Nr XXXI/666/2004 Rady m. st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. woj. Mazowieckiego z 2004 r., Nr 148, poz. 3717 z późn. zm.), z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych wynosi 3.00 zł/m2 powierzchni reklamy. Powierzchnia fundamentu reklamy wynosi 8 m2. pas drogowy przez 113 dni, dlatego dziesięciokrotność tej opłaty stanowiła podstawę do wyliczenia kary w wysokości 27120. 00 zł od pierwszego dnia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia (19.11.2008r.) do dnia ostatniej kontroli pasa drogowego (11.03.2009r.).

W odwołaniu, strona reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego wnosiła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ew. o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła wydanie decyzji w sprawie, w której postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe - decyzja SKO sygn. [...] z dnia [...] listopada 2007r.nie została doręczona pełnomocnikowi strony.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie, powołał się na zasadę odpowiedzialności wskazaną w art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z póżn. zm.), która wprowadza generalną zasadę zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności niezwiązanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń niezwiązanych z ruchem drogowym. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 40, który przewiduje zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

Kolegium uznało, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, które nie stało się bezprzedmiotowe: istniał zarówno przedmiot postępowania, jego podmiot, jak i związana sankcja do której nałożenia organ był zobowiązany. Nie uwzględniając zarzutów odwołania SKO wskazało, że ostatnia decyzja organu I instancji zezwalająca na zajęcie pasa drogowego ekspirowała w dniu 23 maja 2007 r. Po tym dniu strona miała świadomość, że uprzednio wydana decyzja zobowiązywała ją do usunięcia reklamy. Złożenie odwołania do Kolegium od decyzji odmownej nie dawało stronie podstaw do uznawania za legalne funkcjonowania nośnika. SKO przyznało, że wprawdzie za pierwszym razem 26 listopada 2007 r. decyzja Kolegium została wysłana na nieprawidłowy adres pełnomocnika, to jednak po dostrzeżeniu omyłki, prawidłowe doręczenie nastąpiło w dniu 19 grudnia 2008 r. i obowiązuje ona w obrocie prawnym. Z faktu ponad rocznego opóźnienia w doręczeniu decyzji strona nie może stanowić zalegalizowania obecności jej reklamy w pasie drogowym. Przywołany wyrok WSA dotyczył sytuacji, gdy decyzja nie została doręczona, a zatem nie weszła do obrotu prawnego. W niniejszej sprawie, decyzja Kolegium z opóźnieniem weszła do obrotu prawnego.

Odpierając zarzuty naruszenia art. 6, 7, i 8 kpa SKO wskazało, że ogólne zasady postępowania administracyjnego nie mogą zniweczyć norm prawa materialnego, nakazujących organowi nałożenie kary pieniężnej w wypadku stwierdzenia zaistnienia określonego stanu faktycznego. W realiach sprawy dołączenie do akt dokumentu geodezyjnego określającego granice pasa drogowego nie było potrzebne skoro poprzednio skarżąca i jej poprzednik prawny dwukrotnie uzyskali zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego i wnosili za to opłaty, to oczywistym jest, że reklama nie była poza pasem drogowym.

Za nietrafny uznało zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodów potwierdzających funkcjonowanie obiektu (fundamentu) w każdym dniu, za który nałożono karę. W aktach znajdują się dowody istnienia fundamentu reklamy, stanowiącego własność spółki w postaci wyniku czynności kontrolnych z dnia 18 listopada 2008 r. oraz wyników czterech wizji lokalnych, w okresie, za który została nałożona kara. O każdej z wizji lokalnej strona była prawidłowo powiadomiona. Na zdjęciach dokumentujących kolejne czynności kontrolne znajduje się ten sam obiekt reklamowy (początkowo sam obiekt, później konstrukcja reklamy, a w końcu fundament). W każdym przypadku obiekt znajduje się przed płotem z logo firmy [...] oraz na tle zdewastowanego budynku usytuowanego po zachodniej stronie [...] oraz [...].

Nietrafny jest też, zdaniem Kolegium zarzut oparcia decyzji na domniemaniach faktycznych, albowiem rozstrzygnięcie oparte zostało na decyzji, istniejącej w obrocie prawnym oraz ustaleniach poczynionych zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wnosiła o uchylenie obu decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie ich wykonalności przez organ odwoławczy zgodnie z art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ewentualnie, wstrzymanie wykonalności zaskarżonych decyzji w całości przez Sąd i zasądzenia od SKO w W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez działanie niezgodnie z prawem, a przede wszystkim wbrew zasadom określonym w tych przepisach, co powoduje powstanie po stronie skarżącego ujemnych skutków w postaci nałożenia kary i poniesienia tym samym szkody;

- naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez sprzeczne informowanie prawach strony i obowiązkach oraz brak czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody w postępowaniu;

- naruszenie art. 12 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a. w zw. z art. 36 k.p.a. poprzez znaczącą zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy wszczętej na skutek wniosku o zajęcie przedmiotowego pasa drogowego, co było bezpośrednią przyczyną wszczęcia postępowania o nałożeniu kary pieniężnej;

- naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak doręczania pism w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej pełnomocnikowi strony w tym postępowaniu;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego i wystarczającego przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, tj. w taki sposób, aby okoliczności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej były prawidłowo udowodnione i udokumentowane, co z kolei spowodowało oparcie decyzji ma domniemaniach organów,

- naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania pomimo istnienia przesłanek powodujących jego bezskuteczność;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, co w szczególności dotyczy braku ustosunkowania się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do wszystkich zarzutów, twierdzeń i wniosków zawartych w odwołaniu z dnia 18 maja 2009 r.;

- naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym w celu uzupełnienia materiału dowodowego w niniejszej sprawie;

- naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez brak zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. zgodnie ze słusznym interesem strony tak, aby nie ponosił ujemnych skutków powstałych wskutek działań organów;

- naruszenie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. pomimo zaistnienia możliwych ku temu przesłanek ;

- naruszenie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez wydanie w I instancji decyzji nakładającej karę pieniężną i utrzymanie w mocy tej decyzji w II instancji przy braku wystarczającego materiału dowodowego do nałożenia kary, przyjęcie samowolności oraz zawinienia strony.

Skarżąca podnosiła, że decyzje opierają się w głównej mierze na decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2007 r. [...], która nie została prawidłowo doręczona, a w chwili jej doręczenia pełnomocnikowi w dniu 19 grudnia 2008 r., nie była możliwa do wykonania. Ponadto, z powodu doręczenia tej decyzji po takim długim czasie należy przyjąć, że okres ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku z 23 maja 2007 r. rażąco przekroczył terminy załatwiania spraw administracyjnych określonych w k.p.a. Zwłoka organów w rozstrzygnięciu sprawy nie mogła z kolei spowodować ujemnych skutków dla strony w postaci naliczenia kary pieniężnej, co stwierdziło to samo Kolegium w decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. przedłużając okres zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego do dnia 30 listopada 2007 r., czyli de facto legalizując pozostawanie przez nośnik reklamowy w pasie drogowym w okresie oczekiwania na rozstrzygnięcie jego wniosku. Skarżąca podniosła, że organy pozostawały w zwłoce w rozstrzygnięciu sprawy, skarżący nie powinien ponosić ujemnych skutków tej zwłoki w postaci nałożenia kary pieniężnej. Materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący dokonał jakiegokolwiek naruszenia prawa skutkującego nałożeniem na niego kary pieniężnej, a ciężar dowodu spoczywał na organach, wywodzących określone skutki prawne. Rozstrzygnięcie organu nie może opierać się na domniemaniach. Z kolei niektóre dowody (np. dowód z oględzin pasa drogowego) wobec złamania norm proceduralnych, zostały przeprowadzone z naruszeniem prawa i nie mogą posiadać charakteru dowodu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że decyzja jest prawidłowa, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów.

Odnosząc się do narzutów procesowych wskazało m.in., że: ogólne zasady postępowania administracyjnego nie mogą tworzyć dla strony uprawnienia do zajmowania pasa drogowego, gdy przepis prawa materialnego nie daje podstaw do przyznania tegoż uprawnienia; nawet błędna informacja o uprawnieniach strony nie może tworzyć dla strony uprawnienia, na które brak podstawy materialnej; obowiązek informowania o terminie czynności dotyczy jedynie czynności oględzin prowadzonych po wszczęciu postępowania administracyjnego (o takich strona była powiadomiona), nie dotyczy zaś czynności kontrolnych w dniu 18 listopada 2008 r., przeprowadzonych przed jego wszczęciem; naruszenie art. 12 i 35 w zw. z 36 k.p.a. może być zwalczane jedynie skargą na bezczynność, nie może zaś stanowić przyznania uprawnienia, tylko z powodu przewlekłości postępowania.

Zdaniem organu, ewentualne naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, bo nie stanowi kwalifikowanej wady decyzji administracyjnej, o której mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uznało za adekwatny do sprawy niniejszej pogląd NSA stanowiący, że "fakt doręczenia decyzji organu I instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając - mimo to - wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej, aczkolwiek jest naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., to nie stanowi kwalifikowanej wady decyzji administracyjnej, o której mowa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie można go uznać za uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (wyrok z 6 stycznia 2009 r. II GSK 600/08).

Nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., gdy skarga nie wskazuje, jakie to czynności, które mogły faktycznie przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności sprawy, nie zostały przeprowadzone.

Uznało, że istnienie przedmiotu rozpoznania czyni bezzasadnym wniosek o jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Ponadto, skoro strona wniosła odwołanie jako zwyczajny środek zaskarżenia, to jednoczesne domaganie zastosowania w sprawie trybów nadzwyczajnych kontroli innej decyzji administracyjnej ([...] z dnia [...] listopada 2007 r.) bez złożenia stosownego wniosku przez stronę - nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego organ wskazał, że nie doszło do naruszenia art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, bowiem skarżąca zajmowała pas drogowy, a w okresie objętym decyzją nie posiadała zezwolenia na jego zajmowanie.

W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2009 r., odnosząc się do odpowiedzi na skargę, skarżąca podtrzymała swoje stanowisko .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Zajęcie pasa drogowego, które może być skutecznie sankcjonowane karami pieniężnymi, odnosi się wyłącznie do sytuacji wskazanych w przepisie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, a więc do następujących okoliczności: zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi (pkt 1); przekroczenie terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 2); zajęcie pasa drogowego o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 3).

Powołany wyżej przepis pozostaje w związku z art. 40 ust. 2 cytowanej ustawy, określającym w sposób wyczerpujący sytuacje, w których w ogóle dopuszczalne jest wydanie decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego. W myśl tego przepisu zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymagające zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej, dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym (pkt 1); umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (pkt 2); umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (pkt 3); zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (pkt 4). Zarówno powołany wyżej przepis, jak i przepis art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, jako normujące kwestie stanowiące wyjątek od zasady wykorzystywania drogi i pasa drogowego na inne cele niż potrzeby zarządzania drogami lub potrzeby ruchu drogowego (por. art. 39 ust. 3 ustawy), powinny być interpretowane ścieśniająco.

Zajęcie pasa drogowego, które może być skutecznie sankcjonowane karami pieniężnymi, ograniczone jest jedynie do sytuacji wyczerpująco wymienionych w art. 40 ust. 2 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, przy czym zasadniczo może być dokonane na potrzeby gospodarcze podmiotu składającego w tej mierze odpowiedni wniosek.

Przez zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia rozumie się więc samowolne zajęcie pasa, przekroczenie terminu zajęcia lub zajęcie większej powierzchni niż określona w zezwoleniu.

Stosownie do art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy, za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.

W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, ze strona skarżąca zajmowała pas drogowy, w okresie objętym decyzją, nie posiadając zezwolenia na zajmowanie tegoż pasa. Ta okoliczność została w sposób niebudzacy wątpliwości wykazana przez organ. Potwierdza ją zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W dniu 18 grudnia 2008 r., w czasie rutynowej kontroli pasa drogowego, w ramach postępowania kontrolnego, stwierdzono funkcjonowanie reklamy N. Sp. z o.o. w pasie drogowym [...] o łącznej powierzchni reklamowej 36.00 m. Na tę okoliczność został sporządzony protokół i dokumentacja fotograficzna.

Postępowanie kontrolne nie jest regulowane przepisami kpa, który reguluje postępowanie przed organami administracji publicznej. Domaganie się przez stronę zawiadomienia o terminie kontroli (z odpowiednim wyprzedzeniem) przeczyłoby idei kontroli.

W dniu 19 listopada 2008 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

Kolejne kontrole, przeprowadzone w trybie art. 79 kpa potwierdziły dalsze funkcjonowanie fundamentu reklamy o powierzchni rzutu poziomego 8 m2

W świetle powyższego zasadnym było nałożenie kary z tytułu zajmowania omawianego pasa drogowego. Okoliczność zajmowania pasa drogowego przez określony czas bez zezwolenia (na skutek wygaśnięcia i niewydania jeszcze nowego zezwolenia) uzasadniała wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych.

Prawidłowe naliczenie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego wymaga jednoznacznego jego określenia, co organ bezspornie uczynił. Strona dwukrotnie otrzymywała zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego i pas ten zajmowała. Dołączenie dokumentu geodezyjnego określającego granice pasa nie było potrzebne, skoro zostało udowodnione, w sposób niebudzacy wątpliwości, że tenże sam pas zajmowała w kresie objętym zezwoleniem, jak i bez zezwolenia.

Strona otrzymywała zezwolenie na funkcjonowanie nośnika reklamowego na określony czas i była uprzedzana każdorazowo o obowiązku demontażu nośnika po wygaśnięciu terminu obowiązywania zezwolenia. Postępowanie w sprawie naliczenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego jest postępowaniem niezależnym od postępowania w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ogólne zasady postępowania administracyjnego nie mogą tworzyć dla strony uprawnienia, gdy określony przepis prawa materialnego nie przyznaje jej takowego uprawnienia.

Strona nie może też powoływać się na fakt doręczenia decyzji organu I instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji, gdy nie pociągnęło to negatywnych dla niej skutków. Strona była świadoma terminu zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego i konsekwencji braku zezwolenia na jego zajmowanie. Wygaśnięcie terminu zezwolenia zobowiązywało stronę do demontażu nośnika i nie uprawniało do dalszego jego zajmowania tylko z tego powodu, że strona odwołała się od decyzji oddalającej jej wniosek o dalsze zajmowanie pasa. Uprawnienie strony nie tworzy dla niej nowego uprawnienia, nieprzewidzianego przepisami prawa materialnego.

Wbrew twierdzeniom skarżącego sprawa VI SA/Wa 1260/09 dotyczy innego stanu faktycznego (inny okres zajęcia i związane z tym okoliczności).

Reasumując, organ należycie wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Nie uchybił też, wbrew twierdzeniom strony, żadnej z zasad postępowania administracyjnego, nie naruszył prawa materialnego. Wobec istnienia przedmiotu rozpoznania, wniosek o jego umorzenia, podstawie art. 105 § 1 kpa jest bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p. p.s.a sąd orzekł jak w wyroku.