Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2522/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2018r. po rozpoznaniu wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: odmówić S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.


UZASADNIENIE

W dniu 8 lutego 2018r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy [...]

w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi, gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Nie posiada renty ani emerytury i nie posiada jakichkolwiek dochodów. Małżonka uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę

w wysokości 1530 złotych. Syn jest studentem na studiach dziennych. Od 15 lat leczy się. Wnioskodawca podał, że pracuje u córki w gospodarstwie rolnym o pow.

8 hektarów. Wszystkie jego zobowiązania pokrywa córka tj. koszty mieszkania, zakup lekarstw w wysokości 500 złotych miesięcznie, wydatki na zakup żywności. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności pieniężnych, nieruchomości powyżej 5000 złotych. Nie posiada rachunku bankowego, kredytów, leasingów.

Pismem z dnia 16 lutego 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 lutego 2018r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez podanie:

- czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak wskazać od kiedy,

- czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. zasiłki, rentę itp.) jeśli tak należało podać w jakiej wysokości,

- gdzie wnioskodawca z rodziną zamieszkuje, czy u córki, u której pracuje i pomaga mu w utrzymaniu, czy też w innym miejscu, należało wyjaśnić powyższe i wskazać czy to jest dom/mieszkanie/lokal oraz podać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą,

-wyszczególnić miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu/mieszkania/lokalu (gaz, opłaty za energię, wodę, kanalizacja telefon, internet, podatek od nieruchomości itp.) i podać ich wysokość oraz wskazać jakie pokrywa córka a jakie samodzielnie,

- orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.,

- czy otrzymuje od córki środki finansowe, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie,

- majątku i wysokości miesięcznych bądź rocznych dochodów/przychodów uzyskiwanych przez córkę u której pracuje w gospodarstwie rolnym,

- czy posiada zadłużenie z tytułu należnych alimentów, jeśli tak należało wskazać ile ono wynosi oraz podać w jakiej wysokości miesięcznie posiada zobowiązania alimentacyjne,

- orientacyjnie wysokości kosztów związanych z edukacją syna (zakup książek, przyborów szkolnych, koszty dojazdów itp.),

- czy syn podejmuje prace, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,

oraz do nadesłania:

- wyciągów konta lub kont bankowych wnioskodawcy i małżonki z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają.

Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane informacje.

W dniu 5 marca 2018r. do Sądu wpłynęło pismo wnioskodawcy stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie. Wnioskodawca podał, że nie jest osobą bezrobotną, nie pobiera stałych ani okresowych świadczeń jak zasiłki, renta itp. Wyjaśnił, że zamieszkuje sam w gospodarstwie rolnym córki w [...]. Jest to domek mieszkalny z lat 30 XX wieku. Córka jest właścicielem notarialnym lokalu. Dom nie posiada gazu, kanalizacji, telefonu, internetu. Wszystkie opłaty ponosi córka m.in. opłatę za prąd w wysokości 50,00 złotych i wodę w wysokości 4,00 złotych miesięcznie. Wskazał, iż domek ogrzewa drewnem z własnego lasu córki. Oświadczył, że na bieżące utrzymanie wydaje ok. 500 złotych, które uzyskuje z prac dorywczych. Dalej wyjaśnił, że nie otrzymuje od córki żadnego wynagrodzenia, pomaga jej w gospodarstwie. Córka posiada gospodarstwo agroturystyczne na które składa się 9 ha ziemi, uzyskuje z tego tytułu ok. 30 000 złotych dochodu rocznie. Ma ona na wychowaniu dwójkę dzieci 2 i 7 lat. Posiada zaległości z tytułu alimentów, należnych wobec córki [...] w wysokości 200 000 złotych i wobec syna [...] 182 000 złotych. Miesięcznie powinien płacić córce 2500 złotych a synowi 3000 złotych. Oświadczył, że od lat nie płaci złotówki, bo nie ma. Nie wie również czy syn zamieszkujący z matką podejmuje prace dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło, mało ma z nim kontaktu. Oświadczył również, że z żoną nie posiadają rachunków bankowych, gdyż od 15 lat mają toczące się dziesiątki egzekucji komorniczych z tytułu 3 niespłaconych kredytów bankowych, które zaciągnęli we franku szwajcarskim i doprowadziły ich do dramatycznej sytuacji finansowej.

W 2016r. złożyli z żoną wnioski o upadłość konsumencką ale Sąd je odrzucił.

W tym stanie faktycznym, zważono co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony.

W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu pismem z dnia 16 lutego 2018r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia.

Wprawdzie udzielił odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 5 marca 2018r. (data wpływu do Sądu) wystosowane w trybie art. 255 p.p.s.a, jednakże w oparciu

o udzielone informacje nie można jednoznacznie stwierdzić, że jest osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Informacje zawarte w złożonym przez niego w formularzu oraz w nadesłanych wyjaśnieniach choć zawierają niemało danych odnośnie jego sytuacji finansowej i rodzinnej to jednak nie są wystarczające do obiektywnej oceny niniejszego wniosku. Wnioskodawca bowiem nie przedstawił swojej sytuacji o stanie materialnym, życiowym i rodzinnym całościowo i wnikliwie.

Z podanych danych w formularzu wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, żadnych nieruchomości, oszczędności pieniężnych, nie pobiera żadnych świadczeń stałych ani okresowych, pomaga córce w gospodarstwie rolnym, która ponosi koszty mieszkania, lekarstw i jego utrzymania. W piśmie z dnia 5 marca 2018r. wnioskodawca wyjaśnił, że na bieżące utrzymanie wydaje miesięcznie około 500 złotych, które uzyskuje z prac dorywczych. Oświadczył, że od córki nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, pomaga jej w prowadzeniu gospodarstwa. Wskazał, że córka posiada gospodarstwo agroturystyczne na które składa się 9 hektarów ziemi. Uzyskuje z tego tytułu dochód w wysokości 30 000 złotych rocznie.

Analizując powyższe dane wskazać należy, iż wnioskodawca w formularzu wniosku bardzo ogólnikowo podał, że "pomaga córce w gospodarstwie rolnym", natomiast w piśmie z dnia 5 marca 2018r. (data wpływu do Sądu) wyjaśniając wskazał, że córka prowadzi gospodarstwo agroturystyczne. Oprócz pomocy u córki wnioskodawca podał, że uzyskuje kwotę około 500 złotych miesięcznie z prac dorywczych, nie wskazał jednak jakiego rodzaju prace podejmuje i z jaką częstotliwością.

Rozpatrując niniejszy wniosek wskazać należy, iż z ogólnodostępnych stron

z internetu wynika, że [...]zrealizował aktywny ośrodek wypoczynku zwany Centrum Rozrywki i Rekreacji w [...] w miejscowości, gdzie obecnie córka wnioskodawcy [...] "[...]" prowadzi działalność gospodarczą. Zakres prowadzonej przez nią działalności jest szeroki m.in. wypożyczanie

i dzierżawa sprzętu rekreacyjnego i sportowego, zapewnienie krótkotrwałego zakwaterowania w ośrodkach kolonijnych i pozostałych obiektach wypoczynku wakacyjnego, organizowanie imprez turystycznych, zakwaterowanie, wyżywienie zwiedzanie muzeów itp. Z danych w internecie wynika, że firma w szczególności prowadzi ośrodki rekreacyjne nastawione na młodzież szkolną i oferujące szereg niezwykłych atrakcji takich jak pobyt w wiosce [...].

Warto również wskazać, iż na terenie Centrum Rozrywki i Rekreacji [...] mieści się prywatne Muzeum [...] w [...]. Powstało ono na bazie prywatnej kolekcji [...]. Mieści ono ekspozycję pamiątek z [...],w skład której wchodzą rzeźby, maski, stroje, przedmioty codziennego użytku, rękodzieło oraz inne przedmioty pochodzące z [...]. Obok budynku muzeum znajduje się Centrum [...], na które składają się dwie zrekonstruowane wioski [...]: jedna z [...], druga z [...]. Właścicielem muzeum jest [...],

a kustoszem [...]. Wnioskodawca informacji w powyższym zakresie we wniosku nie podał. Brak jest informacji czy przekazał majątek córce. Pomimo wezwania nie podał również majątku córki.

Niezależnie jednak od powyższego, mając na względzie przedstawione przez wnioskodawcę dane stwierdzono, że skoro córka prowadzi działalność gospodarczą

i uzyskuje z niej dochody, a wnioskodawca jej w tym pomaga to przy jej pomocy jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 87 k.r.o. rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Do obowiązków tych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009r. II FZ 6/09 LEX nr 551925). Trudno przecież wymagać, że to Skarb Państwa jest zobowiązany wspierać osoby znajdujące się w danym momencie w trudnej sytuacji materialnej, skoro mają one członków rodziny, którzy mogliby im pomóc. Tym bardziej, że ze wskazanych wyżej informacji oraz podanych przez wnioskodawcę nie wynika, aby pomoc ta leżała poza zasięgiem możliwości finansowych córki.

Zwrócić należy także uwagę na podane przez wnioskodawcę miesięczne zobowiązania alimentacyjne na dzieci podał, że córce winien płacić 2500 złotych miesięcznie natomiast synowi 3000 złotych, przy czym od lat nie ich płaci, bo nie ma. Wysokość powyższych zobowiązań wskazuje, że posiadał on możliwości płatnicze. Z podanych informacji nie wynika, aby wnioskował o obniżenie alimentów, co wydaje się oczywiste w sytuacji pogorszenia sytuacji finansowej i braku środków na ich ponoszenie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jak również w zakresie częściowym.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.