Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 267/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 39a ust. 1, pkt 3, pkt 4, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 92a ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 § 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr BP.501.1687.2019.0949.LB3.2080 z dnia [...] 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. J., utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora [...] Drogowego z dnia [...] 2019 r. nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o [...] drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 8 czerwca 2019 r. w L. przy ul. [...] funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w L. przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...] Kontrolowanym pojazdem kierował M. J., który wykonywał we własnym imieniu zarobkowy przewóz dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji B.. Opłata za przejazd wyniosła [...] zł i została pobrana z konta pasażera. Kierowca okazał do kontroli niewypełnioną umowę współpracy i świadczenia usług z T. l Ltd. Natomiast nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...].

Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i jednocześnie wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień i wszelkich będących w posiadaniu strony dokumentów dotyczących sprawy. W toku postępowania strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie.

W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z dnia [...] 2019 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 i ust. 4-5 w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "u.t.d.") nałożył na M. J. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenia określone w:

- l.p. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);

- lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł).

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 8 czerwca 2019 r. kierowca M. J. wykonujący okazjonalny transport drogowy osób z ul. [...] na ul. [...] w L. nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca przesłuchany w charakterze strony stwierdził, że posiada badania lekarskie i psychologiczne, ale nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym odpowiedzialność za wykonywanie przewozu przez kierowcę, który nie posiada badań lekarskich uprawniających go do wykonywania zawodu kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ponosi zarządzający transportem w przedsiębiorstwie lub inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. Zatem obok podmiotu wykonującego przewóz drogowy drugim podmiotem, który powinien tak zorganizować pracę kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń, również swoją, jeżeli osobiście wykonuje przewozy drogowe, jest osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, bowiem to na niej spoczywa obowiązek takiej organizacji przewozów, by kierujący pojazdem nie wykonywał przewozów bez ważnych badań lekarskich lub psychologicznych. W niniejszym przypadku kierujący pojazdem, którego równocześnie uznano za podmiot wykonujący przewóz drogowy, jest również osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym jest zobowiązana do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru kierowców posiadających stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów. Jeżeli podmiot wykonujący przewóz robi to osobiście, to nie jest w żaden sposób wyłączony z obowiązku posiadania stosownych uprawnień. Przepis art. 92a ust. 2 u.t.d. stwarza domniemanie odpowiedzialności osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu przesłanek z art. 92c ust. 1 w związku z ust. 1a ustawy o transporcie drogowym, które jednak nie zostały w niniejszej sprawie wykazane.

M. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że w dniu 8 czerwca 2019 r. M. J. wykonywał we własnym imieniu odpłatny przewóz osób, przewożąc pojazdem marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...] dwóch pasażerów na trasie z ul. [...] na ul. [...] w L.. Pasażer M. K. zamówił przejazd za pomocą aplikacji B.. Pasażer nie zawierał z kierowcą ani żadnym innym podmiotem umowy dotyczącej przewozu. Po wykonaniu usługi przy pomocy aplikacji B. została pobrana opłata w wysokości 14,24 zł. Z zeznań strony wynika, że usługa została zlecona za pośrednictwem aplikacji B.. Także przy pomocy tej aplikacji została pobrana opłata za wykonanie tej usługi, a strona otrzyma 43 % kwoty, którą zapłacił klient. Skarżący nie zawarł umowy o świadczenie usług transportowych z żadnym przedsiębiorcą.

Organ odwoławczy nie uwzględnił przedłożonego przez skarżącego projektu umowy z firmą [...] i uznał, że usługa wykonywana przez skarżącego w dniu kontroli była odpłatną usługą transportową wykonywaną w imieniu własnym. W konsekwencji organ stwierdził, że skoro skarżący wykonywał skontrolowany przewóz drogowy we własnym imieniu i on wykonywał pracę kierowcy, to na skarżącym spoczywał obowiązek uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezspornie skarżący nie posiadał w dniu kontroli wyżej wymienionych orzeczeń.

W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy uznał, że skarżący ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.2. i l.p. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, co w świetle art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby skontrolowany przewóz był wykonywany w imieniu innego podmiotu niż skarżący, ponieważ skarżący ani nie okazał do kontroli, ani nie przedłożył w toku postępowania żadnej umowy mogącej świadczyć, że usługa była wykonywana na rzecz innego podmiotu. Okazany do kontroli projekt umowy współpracy i świadczenia usług oraz wyjaśnienia skarżącego w zakresie dotyczącym współpracy z przedsiębiorcą [...] Ltd. nie mogą być uznane za dowód wykonywania skontrolowanego przewozu drogowego na rzecz wymienionego przedsiębiorcy, ponieważ gdyby usługa przewozu była świadczona na rzecz tego przedsiębiorcy, to skarżący dysponowałby umową regulującą warunki jego zatrudnienia czy współpracy z tym podmiotem i znałby warunki zawartej umowy, a także nazwisko swojego przełożonego.

Organ odwoławczy podniósł, że działalność wykonywana przez stronę w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez skarżącego z aplikacji B.. Przedsiębiorstwo B. nie zajmuje się świadczeniem usług transportowych, a jedynie udostępnia użytkownikom aplikację umożliwiającą zamawianie usług transportowych lub logistycznych u niezależnych usługodawców zewnętrznych świadczących tego rodzaju usługi i rozliczanie wykonanych usług. Zamieszczenie w aplikacji danych kierowcy i jego pojazdu jest równoznaczne z zamiarem wykonywania usług przewozu osób w sposób ciągły i zorganizowany. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 649 z późn. zm.).

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut nałożenia łącznej kary pieniężnej z przekroczeniem ograniczenia przewidzianego dla jednej przeprowadzonej kontroli. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie przepisów tej ustawy odpowiedzialność ponoszą niezależnie zarówno przedsiębiorca (podmiot wykonujący przewóz drogowy), jak i zarządzający transportem bądź osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przez podmioty, o których mowa w ust. 1 art. 92a ust. u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Natomiast wykaz naruszeń popełnionych przez zarządzającego transportem bądź osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują stosowania ograniczenia wysokości kary łącznej za wszystkie naruszenia popełnione z obydwu załączników. Jedyne ograniczenie, jakie ta ustawa przewiduje w stosunku do naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4, zostało określone w przepisie art. 92a ust. 10. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi jednak możliwość zastosowania powołanego przepisu w stosunku do stwierdzonych podczas kontroli naruszeń popełnionych przez skarżącego, ponieważ czyny będące naruszeniami z załącznika nr 3 ustawy nie stanowią jednocześnie naruszeń, o których mowa w załączniku nr 4.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie zeznań złożonych przez stronę w zakresie współpracy z firmą [...] Ltd., co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

3) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

4) naruszenie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wyżej wymienionym orzeczeniem;

5) naruszenie art 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wyżej wymienionym orzeczeniem;

6) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.). Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.).

W sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu 8 czerwca 2019 r. przewoził pojazdem marki "[...]" dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w Lublinie. W tym dniu dokonano kontroli przedmiotowego pojazdu, w wyniku której stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada ważnych na dzień kontroli orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wprawdzie w toku przesłuchania w charakterze strony M. J. podał, że posiada badania lekarskie i psychologiczne uprawniające do wykonywania przewozu drogowego osób, a jedynie nie ma ich przy sobie, jednakże bezsprzecznie skarżący ani w czasie kontroli, ani w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.

W odwołaniu oraz w skardze skarżący nie kwestionował ustalenia przez organy braku wymienionych orzeczeń. Spór sprowadza się do oceny, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie były dokonywane we własnym imieniu skarżącego i nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zdaniem skarżącego, nawet jeśli uznać, że wykonywał przewóz drogowy, to podmiotem na rzecz którego transport był wykonywany, była firma [...] Ltd., która jest odpowiedzialna za ewentualne naruszenia.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący w dniu 8 czerwca 2019 r. wykonywał we własnym imieniu przewóz okazjonalny osób, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 Lex nr 384423).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu 8 czerwca 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Z protokołu kontroli z dnia 8 czerwca 2019 r. jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz dwóch pasażerów, których przewoził z ulicy [...] na ulicę [...] w L.. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji B.. Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Opłata za przewóz została pobrana z konta pasażera. Nie przy tym ma znaczenia okoliczność, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia bezpośrednio. Skarżący bowiem, korzystając z aplikacji B., miał uzyskać wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Dla przyjęcia odpłatności przewozu nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty kredytowej pasażera, w szczególności jaki podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności wykonawcy przewozu. Korzystanie z aplikacji B. wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz, co skarżący przyznał. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości, gdyż wynikają wprost ze zgromadzonych przez organ dowodów: protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka, a także protokołu przesłuchania strony. Odpłatności wykonanej usługi nie zmienia fakt, że płatność odbywała się nie bezpośrednio pomiędzy pasażerem, a skarżącym, ale za pomocą podmiotu trzeciego.

Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, odwołującym się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji B.. Mianowicie odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (tak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, LEX nr 2431422 oraz np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19 i w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 716/19 oraz z dnia 25 czerwca 2020 r., II SA/Bk 151/20).

Zatem korzystając z aplikacji B. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, skarżący realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji B. skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz.

W okolicznościach sprawy nie ma podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że przewóz osób wykonywał w imieniu podmiotu trzeciego – firmy [...] Ltd. Przedłożona przez skarżącego umowa o współpracy i świadczenia usług z firmą T. Ltd. nie zawiera daty jej zawarcia, wskazania imienia i nazwiska zleceniodawcy, nie jest podpisana przez skarżącego. Nie wynika z niej zatem, że to skarżący miał być stroną umowy, ani tym bardziej, by miał wykonywać przewóz na rzecz podmiotu wymienionego w umowie jako zleceniobiorca. Skarżący nie przedłożył innego dowodu, z którego wynikałoby, że wykonywał przewóz na rzecz firmy T. Ltd., albo na rzecz jeszcze innego podmiotu. Skarżący w toku przesłuchania nie podał też pełnych danych osobowych mężczyzny o imieniu "B. ", od którego miał uzyskać aparat telefoniczny z zainstalowaną aplikacją B.. To rzeczą skarżącego było zaś przedstawienie dowodów na okoliczność, że nie wykonywał przewozu we własnym imieniu. W konsekwencji materiał dowodowy sprawy uprawniał do stwierdzenia, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym.

Skoro w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu, tym samym ponosi odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – zarówno od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, jak również od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną, przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, bowiem skarżący był podmiotem wykonującym czynności związane z przewozem w rozumieniu tej ustawy, bez ważnych badań lekarskiego oraz psychologicznego. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, art. 92 ust. 6 w zw. lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy. Podstawę nałożenia kary w niniejszej sprawie stanowiły bowiem przepisy art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy o transporcie drogowym.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób), był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest okoliczność, że nie prowadził on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest bowiem działaniem faktycznym, polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym definiowanemu transportowi drogowemu, przy czym nie musi ono stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych w lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy.

Jednocześnie zasadnie stwierdził organ brak w sprawie podstaw do zastosowania regulacji przewidzianej w art. 92a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym nie są bowiem tożsame ze stwierdzonymi w toku tej samej kontroli naruszeniami z lp. 1.1. oraz 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, które stały się podstawą nałożenia na M. J., decyzją nr [...] L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją nr [...] Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się do załącznika nr 3 oraz załącznika nr 4 zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji, a nałożenie kar następuje w związku z różnymi naruszeniami, co wyklucza stosowanie ograniczenia z art. 92a ust. 10 u.t.d. Wymierzenie kary w wysokości 2.000 zł w okolicznościach niniejszej sprawy było zatem uzasadnione i zgodne z prawem.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam – osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, które odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.

W sytuacji zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 2.000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, zachodziły podstawy do zastosowania przez organ drugiej instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.