Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 600/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1a, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ust. 3 w zw. z lp. 1.1 załącznika do tej ustawy
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we W. nałożył na W. N. (dalej jako: skarżący) na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088, ze zm.; dalej jako: u.t.d.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we W. nałożył na skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 87 ust. 1a, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ust. 3 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] lutego 2007 r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez M. B. Pojazdem tym wykonywany był transport siedmiu osób z W. do S., Czechy. Organ wskazał, że kierowca nie okazał licencji ani wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu osób, przedstawił jedynie wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Organ stwierdził więc naruszenie w postaci wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Organ pierwszoinstancyjny - zgodnie z zaleceniem organu II instancji, zawartym w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. - wezwał pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Biuro J. Sp. z o.o. o przesłanie kopii umowy zawartej pomiędzy firmą W. N. P. a tymże biurem [...] na przewóz [...] osób z W. do S., Czechy. Organ wskazał, że Biuro [...] nie przesłało kopii umowy zawartej pomiędzy w/w firmami, podając, że nie archiwizuje tego typu zdarzeń i poinformowało, iż w dniu kontroli, tj. [...] lutego 2007 r. transport wykonywała firma skarżącego, na dowód czego przesłało kserokopię faktury VAT, wystawionej przez P. za wykonaną usługę transportu [...] osób.

W ocenie organu bezspornym jest, iż w trakcie kontroli drogowej autobusu, będącego w prawnej dyspozycji skarżącego doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Organ powołał się w tym zakresie na art. 5 ust 1 u.t.d. oraz na art. 31 pkt 3 Rozporządzenia Rady Europy nr 11/98 z 1997 r., zmieniające rozporządzenie (EWG) NR684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowych przewozów osób autokarem i autobusem, a także na art. 92 ust. 1 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika do tej ustawy.

W dniu [...] grudnia 2007 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., w którym wniósł o jej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącego kontrolowany pojazd, stanowiący jego własność, w dniu kontroli znajdował się we władztwie Biura J. Sp. z o.o., na rzecz którego świadczył on usługę przewozu i to J. był organizatorem [...], a obowiązkiem skarżącego wobec Biura było podstawienie pojazdu, co było istotą zlecenia. Skarżący powołał się na wystawioną fakturę VAT, umowę najmu pojazdu i pismo Biura z dnia [...] sierpnia 2007 r.

W ocenie skarżącego błędne jest ustalenie organu, iż przewoźnikiem zobowiązanym do posiadania licencji był skarżący, zaś kierowca powinien posiadać licencję Biura J. Skarżący podniósł też, że organ nie wyjaśnił dlaczego nie uznał licencji zleceniodawcy organizatora przewozu, gdyż kwestia ta była istotną w sprawie, na co zwrócił już uwagę organ II instancji po rozpoznaniu poprzedniego odwołania. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił tej kwestii, zaś decyzja wydana w takich okolicznościach narusza zasadę praworządności przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i zasadę pogłębiania zaufania obywateli. Nadto, według skarżącego nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 5, art. 92 ust. 1 u.t.d. i Ip. 1.1. załącznika do tej ustawy utrzymał w całości w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu podał, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący poinformował, że kurs do S. do Czech wykonywany był awaryjnie za firmę J., skarżący przesłał umowę najmu autokaru nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. zawartą pomiędzy firmą P.-wynajmującym a firmą B. J. Sp. z o.o .- najemcą, jak również kserokopię wypisu z licencji nr [...] na międzynarodowy zarobkowy przewóz osób wystawiona na firmę skarżącego; dostarczono również kserokopię faktury VAT z dnia [...] lutego 2007 r. Organ uznał, że przewoźnikiem była firma skarżącego, która nie posiadała licencji na międzynarodowy transport osób, a podpisana umowa najmu pomiędzy ww. firmami nie zwalniała skarżącego z obowiązku posiadania licencji na międzynarodowy przewóz osób. W ocenie organu jest to potwierdzone także treścią ww. umowy, w której wynajmujący zapewnia, że posiada odpowiednią licencję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego (praworządności i pogłębiania zaufania obywateli) oraz niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego, co spowodowało wydanie decyzji w oparciu o błędne ustalenia. Skarżący podał, że w świetle przywołanych dokumentów (faktury VAT; umowy najmu pojazdu i pisma Biura z dnia [...] sierpnia 2007 r.) faktycznym organizatorem międzynarodowego przewozu osób była spółka J. i licencję tej firmy winien okazać kierowca pojazdu. Nie miał jej przy sobie, ale w uzgodnieniu z kontrolującym brakujące dokumenty były przesłane do organu, zaś po okazaniu innych dokumentów między innymi przez [...] Biura J. pozwolono kontynuować dalszą jazdę. W ocenie skarżącego w trakcie postępowania wyjaśniającego wykazał on, że w sprawie występuje jako właściciel pojazdu wynajętego organizatorowi [...], posiadającemu licencję na międzynarodowy przewóz osób, co potwierdzone zostało przez Biuro. Skarżący uznał więc, że nie był przewoźnikiem zobowiązanym do posiadania licencji, a kierowca powinienem posiadać licencję Biura J., a ponieważ nie miał jej przy sobie, skarżący przyjął, że może odpowiadać jedynie za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Z tego tytułu można by mu przypisać - w jego ocenie - karę w wysokości 500 zł (Ip. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym), a nie karę w wysokości 8000 zł za brak licencji. W uzasadnieniu decyzji według skarżącego ani jednym zdaniem nie wyjaśniono dlaczego nie uznano licencji zleceniodawcy, organizatora przewozu i kwestia ta była i jest istotną w sprawie.

Zdaniem skarżącego wystarczająca jest licencja organizatora przewozu, czyli J., którego rola w przewozie jest wedle skarżącego jednoznaczna, co potwierdzają dokumenty oraz sam przewoźnik, jak również osoba [...]. Okoliczności zdarzenia, w tym zachowanie kontrolującego, który pozwolił kontynuować podróż, nakazując jedynie niezwłocznie dostarczyć licencję (co niezwłocznie uczyniono), również w ocenie skarżącego wskazuje na to, iż przekonany on był o tym, że licencja organizatora przewozu, czyli J., jest wystarczająca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż nie podzielił podniesionych zarzutów, uznając je za bezpodstawne i sprzeczne z okolicznościami faktycznymi, a zaskarżoną decyzję za wydaną zgodnie z przepisami o postępowaniu administracyjnym. Organ w całej rozciągłości podtrzymał swoje argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2008 r. skarżący złożył oświadczenie Biura [...] J. Sp. z o.o. w W., iż głównym wykonawcą przewozu klientów na trasie W. – S. – W. w dniu [...] lutego 2007 r. było Biuro J. Sp. z o.o., a transport odbywał się przy pomocy pojazdu użyczonego od skarżącego, zaś umowa na podstawie której wykonywano ten transport była zawarta w pośpiechu i zawierała, jak się okazało, pewne błędy formalne, dotyczące posiadania licencji przez wynajęty pojazd. W piśmie wskazano też, że pojazd był w dyspozycji Biura, wobec czego wydawało się, że może on korzystać z licencji tegoż właśnie Biura.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez W. N. skargi od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie stwierdził bowiem, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.t.d. przez międzynarodowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi,..., przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5 ust. 1 u.t.d.). Oznacza to, że podmiot, który podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, wykonuje transport drogowy osób, a tego typu działalność wymaga posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. W celu prowadzenia działalności międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem lub autobusem każdy przewoźnik ... musi posiadać licencję wspólnotową, wydaną przez właściwe władze Państw Członkowskich. Licencja wspólnotowa jest wystawiana na nazwisko przewoźnika i nie może być przez niego udostępniana osobom trzecim. Kopia licencji wspólnotowej poświadczona za zgodność musi się znajdować w pojeździe i musi być okazana na żądanie każdego urzędnika odpowiedzialnego za kontrolę (art. 1 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 684/92 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem). Także zgodnie z art. 13 ust. 1 u. t.d. licencji nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią.

W przedmiotowej sprawie niesporne było, że skarżący nie posiadał licencji wspólnotowej. Licencję taką posiadała natomiast spółka Biuro [...] "J." Sp. z o.o., której klientów w dniu kontroli przewoził skarżący na trasie W.- S. – W. Kwestią sporną pozostawało natomiast zagadnienie dotyczące tego, jaki podmiot wykonywał międzynarodowy transport drogowy osób, a w szczególności czy tym podmiotem był skarżący. Ww. spółkę ze skarżącym łączyła zawarta w dniu [...] lutego 2007 r. "umowa najmu autokaru nr [...]". Umowa ta, wbrew swej nazwie, de facto stanowiła umowę przewozu i tak też, na co wskazuje treść skargi, było traktowana przez skarżącego. Zgodnie z art. 774 k.c. przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. W. N. prowadzący P. pod nazwą D. "N." w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej ma wpisane m. in. usługi przewozowe i transport drogowy towarowo – osobowy. Mocą zawartej umowy zobowiązał się on do przewozu osób na wskazanej powyżej trasie, na co jednoznacznie wskazuje faktura VAT [...], wystawiona w dniu [...] lutego 2007 r. określająca wykonaną usługę jako przewóz osób. Charakter omawianej umowy potwierdzają również wyjaśnienia spółki "J.", złożone w toku postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z nimi spółka wynajęła od skarżącego autokar, który kierowany był przez kierowcę zatrudnionego przez skarżącego, celem przewozu turystów na określonej trasie. Transport był wykonywany przez firmę skarżącego, zaś spółka została obciążona fakturą za zrealizowaną usługę.

Zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody, w ocenie Sądu, jednoznacznie wskazują, że w dniu [...] lutego 2007 r. międzynarodowy transport drogowy osób był wykonywany przez skarżącego, który nie posiadał, co jest okolicznością niesporną, licencji wspólnotowej na wykonywanie tego rodzaju transportu. Wbrew zarzutom skargi organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Znamienne jest to, że skarżący, formułując powyższy zarzut, nie wskazał jakie dowody zostały pominięte przez organ.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący złożył oświadczenie spółki "J." Sp. z o.o., w którym spółka stwierdziła, iż była głównym wykonawcą przewozu w dniu [...] lutego 2007 r. Sąd nie dał wiary powyższemu dowodowi, albowiem jest całkowicie sprzeczny z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, a zwłaszcza ze wskazaną powyżej fakturą VAT i oświadczeniem spółki z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zwrócić należy przy tym uwagę, że skarżący nie kwestionował powyższych dowodów ani w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, ani też w skardze do Sądu.

Co w sprawie również istotne skarżący, zawierając umowę z ww. spółką w dniu [...] lutego 2007 r., zobowiązał się do dysponowania licencją uprawniającą do przekroczenia granicy. Zasadne jest zatem uznanie, iż miał on pełną świadomość obowiązku posiadania stosownej licencji.

Powołane na wstępie przepisy prawa jednoznacznie wskazują, że nie jest możliwe udostępnianie licencji osobom trzecim. Licencja wystawiana jest bowiem na konkretnego przewoźnika, który ubiegając się o jej uzyskanie składa wniosek, w którym określa rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych będących w jego dyspozycji, a także dołącza, w przypadku gdy nie jest właścicielem tych pojazdów – dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi (art. 8 u.t.d.). Licencja nie może być przedmiotem obrotu prawnego. Organ udzielający licencji wydaje jej wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określanych we wniosku o udzielenie licencji (art. 11 ust. 2 u.t.d.), a w przypadku zmiany pojazdu należy zgłosić ją organowi, który udzielił licencji (art. 14 ust. 1 u.t.d.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że skarżący nie mógł wykonywać przewozu w oparciu o licencję wystawioną dla "J." Sp. z o.o. Jego pojazd nie był bowiem zgłoszony do tej licencji. Realizowanie międzynarodowego transportu osób przez skarżącego w oparciu o tę licencję byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby pojazd znajdował się w pełnej dyspozycji "J." Sp. z o.o. na podstawie określonej umowy, a okoliczność ta zostałaby zgłoszona organowi udzielającemu licencję. Wobec niedopełnienia tych warunków przewóz osób wykonywany przez skarżącego był realizowany bez wymaganej licencji. Takie naruszenie przepisów prawa zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 8 000 zł (lp. 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym).

W ocenie Sądu organ na bazie wyczerpujących ustaleń faktycznych podjął rozstrzygnięcie, które prawa nie narusza. Wyjaśnił przy tym przesłanki swojego działania, zaś przytoczona na ten temat argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. Dlatego też Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.