Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1081/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 28a
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 października 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1161/19 w sprawie ze skargi D.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [..] lipca 2019 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1161/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [..] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [..] lutego 2016 r. przyznał D.J. (dalej strona, skarżąca) prawo do świadczenia rodzicielskiego na dziecko P. J. (dalej dziecko) na okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. Następnie organ ten działając z urzędu i na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej zwana u.ś.r.) decyzją z dnia [..] marca 2017 r. uchylił wyżej opisaną decyzję od dnia 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., gdyż w tym okresie zachodziła koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Następnie Wojewoda P. decyzją z dnia [..] lipca 2018 r. odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko w okresie od dnia 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., gdyż w tym okresie na zasadzie pierwszeństwa miało zastosowanie ustawodawstwo francuskie. Po rozpatrzeniu odwołania strony od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów strony i decyzją z dnia [.] sierpnia 2018 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W świetle ustaleń organu I instancji ustawodawstwo francuskie w okresie od dnia urodzenia dziecka tj. 3 stycznia 2016 r. do 30 marca 2016 r. ma pierwszeństwo, gdyż od 1 marca 2015 r., do 13 czerwca 2016 r. ojciec dziecka prowadził działalność gospodarczą na terenie Republiki Francuskiej. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnień świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym, jako mające pierwszeństwo. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1251/18 uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody P. z dnia [.]. lipca 2018 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda P. decyzją z dnia [.]. maja 2019 r. orzekł o odmowie przyznania D. J. świadczenia rodzicielskiego na dziecko P. J. w okresie od 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej decyzją z dnia [.]. lipca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Wojewody P. Kolegium wyjaśniło, że w weryfikowanym przypadku ustawodawstwo francuskie ma zastosowanie według zasady pierwszeństwa wynikającego z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady numer 883/2004.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła strona.

Sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji rozpoznając ponownie kwestię dotyczącą przyznania świadczenia rodzicielskiego nie naruszyły prawa. Zagadnienie właściwych zasad pierwszeństwa stosowania przepisów krajowych i unijnych zostało w toku ponownie prowadzonego postępowania dostatecznie wyjaśnione. Wojewoda P. ustalił, że ojciec dziecka prowadził działalność gospodarczą na terenie Francji w okresie od 1 marca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. Strona w rozpatrywanym okresie czasu nie była zatrudniona, jak również nie prowadziła własnej działalności gospodarczej i nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wraz z dziećmi zamieszkiwała w Polsce. Zdaniem Wojewody i SKO w okresie od 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2019 r. ustawodawstwo francuskie ma zastosowanie według zasady pierwszeństwa. W niniejszej sprawie skarżąca uprawniona jest do świadczenia rodzicielskiego w Polsce z tytułu zamieszkania, natomiast ojciec dziecka uprawniony jest we Francji do otrzymania odpowiednika świadczenia rodzicielskiego z tytułu prowadzenia tam pracy na własny rachunek. Zatem w grę wchodzi zasada pierwszeństwa przewidziana dla świadczeń wypłacanych z różnych tytułów, tj. art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W Polsce podstawą przyznania świadczenia skarżącej nie jest zatrudnienie, czy wykonywanie pracy na własny rachunek, tylko urodzenie dziecka i miejsce zamieszkania. Zatem, zdaniem Sądu I instancji, Wojewoda właściwie zinterpretował i zastosował art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie znajdując jednocześnie podstaw do przyjęcia reguł pierwszeństwa płynących z art. 68 ust. 1 lit. b i) wyżej wymienionego aktu dla zbiegu świadczeń wypłacanych z tego samego tytułu.

Wobec kolejnych zarzutów skarżącej Sąd przypomniał, iż w dniu 20 lipca 2018 r., a także w dniu 29 maja 2019 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został przesłany do instytucji właściwej we Francji celem jego rozpatrzenia, zaś instytucja francuska w przewidzianym w prawie terminie nie zaprzeczyła swego pierwszeństwa. Jednocześnie nie sposób pominąć faktu, iż Wojewoda w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r. kierowanym do skarżącej wyraźnie wezwał stronę, aby wyjaśniła czy kwestionuje wysokość świadczenia rodzicielskiego we Francji przysługującego na dziecko w okresie od 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. W związku z brakiem wyjaśnień od skarżącej oraz przy braku zaprzeczenia pierwszeństwa do wypłaty świadczenia rodzicielskiego przez instytucję francuską, a tym samym zgodą na przyjęcie wypłaty tego świadczenia przez Francję przysługiwały ojcu dziecka kwoty francuskiego odpowiednika świadczenia rodzicielskiego w wysokości 392,09 EUR miesięcznie. Wysokość świadczeń przysługujących za granicą w przeliczeniu na złotówki była wyższa niż świadczenie możliwe do przyznania w Polsce, które wynosiło w miesiącu styczniu 2016 r. kwotę 935 zł 50 gr., zaś od lutego do czerwca 2016 r. kwotę 1000 zł. Nie można więc kwestionować pokrywania się świadczenia rodzicielskiego ze świadczeniami przewidzianymi w ustawodawstwie francuskim. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach wypełniła się też hipoteza art. 17c ust. 5 u.ś.r. Ponieważ wykazano, że ojciec dziecka był uprawniony we Francji do świadczenia podobnego do świadczenia rodzicielskiego, to w ustalonym w decyzji okresie czasu uprawnienie skarżącej nie mogło zostać zrealizowane. Organy w należyty w sposób odniosły się także do kwestii uzyskiwania dochodów przez męża skarżącej prawidłowo ustalając, że po pierwsze, prawo do świadczenia rodzicielskiego nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego i po drugie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego bowiem wystarczający jest sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej na terenie państwa obcego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła strona zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 68 ust.1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia rodzicielskiego na dziecko P. J. za okres od dnia 3 stycznia 2016 r., do dnia 30 czerwca 2016 r., podczas gdy mając na względzie zasadę pierwszeństwa należało przyznać skarżącej prawo do świadczenia rodzicielskiego, gdyż dziecko ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa polskiego, a mąż skarżącej co prawda miał zarejestrowaną działalność gospodarczą na terenie Republiki Francuskiej, jednakże nie uzyskiwał z tego tytułu żadnych dochodów, ponieważ działalność ta jest nierentowna, nie przynosiła zysków, wobec czego pozostawała jedynie formalnie zarejestrowana;

2) art. 23 a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca w okresie od dnia 3 stycznia 2016 r., do dnia 30 czerwca 2016 r., podlegała ustawodawstwu Republiki Francuskiej, podczas gdy mąż skarżącej nie uzyskał żadnego świadczenia i nie mógł ubiegać się o świadczenie we Francji, ponieważ skarżąca z córką od zawsze miały miejsce zamieszkania w Polsce. Ponadto brak jest podstaw do zastosowania zaskarżonego przepisu, z uwagi na fakt, iż to nie wojewoda ustalił, że została spełniona przesłanka koordynacji systemów ubezpieczenia społecznego, a są to wyłącznie twierdzenia samej skarżącej, która powiadomiła Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, że jej mąż od kwietnia 2015 r., przebywa na terenie Republiki Francuskiej;

3) art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r., w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego na córkę P. J., podczas gdy zaskarżona norma nie pozbawia członków rodzin pracownika do ubiegania się o uprawnienia przysługujące im w państwie, gdzie maja stałe zamieszkanie;

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia:

1) art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi oraz bezpodstawne jej pominięcie w części w jakiej zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu II instancji, podczas gdy doszło do szeregu naruszeń prawa procesowego;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostatecznym uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia, a w szczególności poprzez ogólnikowe odniesienie się do zarzutów skarżącej, lakoniczne ich uzasadnienie, które nie daje ogólnego obrazu ustalonego stanu faktycznego w sprawie. Sąd poprzestał jedynie na twierdzeniach Organu II instancji, przyjmując jego ustalenia za własne, uznając m.in. że to czy dana osoba z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na terenie państwa obcego osiąga dochody, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem dla powstania zbiegu prawa do świadczeń wystarczające jest jedynie wykazanie prowadzenia pracy na własny rachunek, nie zaś wykazanie uzyskiwania dochodu z pracy na własny rachunek. Skarżąca uważa, iż zarówno organ I jak i II instancji oraz Sąd w tym zakresie poczynili błędną wykładnię przepisu, gdyż art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 odnoszący się do zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia rodzinne uważa się za udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, a w szczególności z tytułu faktycznego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, a także w trakcie jakiegokolwiek okresu czasowego zawieszenia takiego zatrudnienia lub wykonywania pracy na własny rachunek, w wyniku choroby, macierzyństwa, wypadku przy pracy, choroby zawodowej lub bezrobocia, o ile w związku z tymi okolicznościami wypłacane są wynagrodzenia lub świadczenia z wyłączeniem emerytur i rent. Zatem skoro mąż skarżącej w kontrolowanym czasie nie prowadził działalności – bowiem nie miał żadnych zleceń i kontrahentów, a działalność pozostawała jedynie formalnie zarejestrowana, nie można mówić , że posiadał jakiekolwiek wynagrodzenie w rozumieniu w/w rozporządzenia;

3) art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważenie całości materiału zebranego w sprawie i dokonanie nieprawidłowych ustaleń polegających na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja została wydana bez należytego dokonania oceny prawidłowości czynności faktycznych.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w tej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że mimo uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1251/18 poprzednich decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [..] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzicielskiego i poprzedzającej ją decyzji Wojewody P., organu wydając zaskarżoną decyzję w dalszym ciągu nie zastosował się ściśle do wytycznych określonych przez Sąd I instancji. Organy obydwu instancji w dalszym ciągu nie wyjaśniły, czy mąż skarżącej w kontrolowanym okresie pobierał we Francji świadczenie rodzicielskie na dziecko, ani też nie wskazał jednoznacznie, które ze świadczeń obowiązujących na terytorium Francji jest odpowiednim świadczenia rodzicielskiego w Polsce. Ponadto skarżąca nie zgadza się, że kwestia braku uzyskiwania przez męża skarżącej dochodów z działalności gospodarczej nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organy oraz Sąd I instancji w ogóle nie rozważyły kwestii art. 68 ust. 1 lit. b rozporządzenia PE i Rady nr 883/2004 regulującego zbieg świadczeń z tego samego tytułu, który dopuszcza właściwość organu ze względu na miejsce zamieszkania dzieci. W tym zakresie organy, jak i Sąd I instancji dopuściły się naruszenia przepisów polegającego na przyjęciu, że w sprawie zachodzi sytuacja zbiegu praw do świadczeń z różnych tytułów i w konsekwencji zastosowały art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia PE i Rady nr 883/2004, podczas gdy w kontrolowanym okresie odwołująca się ubiegała się o świadczenie rodzinne jedynie z jednego tytułu, tj. urodzenia dziecka, w związku z czym w jej ocenie powinien mieć zastosowanie art. 68 ust. 1 lit. b w/w rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut naruszenia przepisów art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej ustawą w zw. z art. 68 ust.1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, zwanego dalej Rozporządzeniem, poprzez ich błędną wykładnię jest bezpodstawny.

Zarzut naruszenia art. 3 ustawy postawiony został niestarannie i nieskutecznie. Autor skargi kasacyjnej jako wzorzec kontroli powinien wskazać normy prawne wywiedzione z właściwego przepisu. W razie podziału artykułu (podstawowej jednostki redakcyjnej ustawy) na mniejsze jednostki redakcyjne, powinien wskazać przepis ujęty w konkretny ustęp, literę albo tiret. Art. 3 ustawy składa się z 24 punktów, a większość z tych ustępów dzieli się na jeszcze mniejsze jednostki redakcyjne. Stanowią one przepisy o zróżnicowanej treści normatywnej. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie artykułu o złożonej budowie. Skarga kasacyjna tak sporządzona nie spełnia wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutów. Pogląd, wedle którego obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty, jednolicie prezentowany jest w orzecznictwie i doktrynie (por. wyroki NSA z: 5 października 2010 r., I GSK125/09; 23 listopada 2010 r., II FSK 1165/09; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1507/09; 8 grudnia 2010 r., I GSK 619/09; 19 lipca 2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 689-690, nb 16). Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, skarżący kasacyjnie organ nie doprecyzował, naruszenia którego z przepisów art. 3 ustawy, się dopatruje. Mając na względzie art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 P.p.s.a.). Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 3 ustawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów art. 68 ust.1 lit. a i b Rozporządzenia. Zarzut ten został podniesiony już w skardze, a Sąd I instancji odniósł się do niego szczegółowo w swoim pisemnym uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wykładnię tych przepisów przyjętych przez organy oraz Sąd I instancji. Kluczowe dla ustalenia prawidłowego rozumienia przepisów art. 68 ust. 1 Rozporządzenia jest ustalenia znaczenia tytułu świadczenia wypłacanego przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie. Jego określenia przesądza o zasadzie pierwszeństwa, która winna znaleźć zastosowanie w konkretnej sprawie. Zgodnie z art. 68 ust.1 lit. a Rozporządzenia świadczenia rodzinne są wypłacane w następujących tytułów: z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, z tytułu otrzymywania emerytury lub renty oraz z tytułu (na podstawie) miejsca zamieszkiwania. Tytuł jest więc pewną okolicznością, z której wystąpieniem ustawodawca krajowy wiąże powstanie prawa do określonego świadczenia rodzinnego.

Celem przepisów unijnych, w tym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 166, 30 kwietnia 2004 r.), a także przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 284, 30 października 2009 r.), jest rozwiązanie występujących przypadków kolizji norm i wyeliminowanie kumulacji świadczeń, a nie zaś pozbawienie strony uprawnień do świadczeń. Akty te zawierają reguły pozwalające na unikanie negatywnych następstw podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw w sytuacji, gdy osoby uprawnione do świadczeń objętych przepisami o koordynacji podejmują pracę w jednym lub w kilku państwach członkowskich Unii. Pozwalają one ustalić, ustawodawstwu którego państwa podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą. Należy podkreślić, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają pierwszeństwo przed wewnętrznymi przepisami państw członkowskich Unii. Zgodnie bowiem ze sformułowaną w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/04 ogólną zasadą podlegania ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego oraz stosownie do art. 68 rozporządzenia nr 883/04, świadczenia udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 541/16, www.CBOSA). Zasady pierwszeństwa uregulowane zostały w art. 68 ust.1 lit. a i b Rozporządzenia. Skarżąca jest osobą bezrobotną, a tytuł do świadczenia rodzicielskiego wywodzi z zamieszkiwania w Polsce. Z kolei ojciec dziecka w spornym okresie był uprawniony do świadczenia z tytułu wykonywania pracy zarobkowej na własny rachunek na terenie Francji. Zachodzi tym samym w rozpoznawanej sprawie przypadek świadczeń wypłacanych z różnych tytułów. Z tych przyczyn winien znaleźć zastosowanie przepis art. 68 ust.1 lit. a Rozporządzenia, który dla takich okoliczność faktycznych przyjmuje następującą kolejność pierwszeństwa: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania. Przepisy te nie wiążą prawnych konsekwencji z uzyskiwaniem dochodów z określonych tytułów. Całość argumentacji autora skargi kasacyjnej w tym zakresie (tj. faktycznego uzyskiwania dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej) prowadzona jest w oderwaniu od obowiązującego stanu prawnego. Z tych przyczyn zarzut naruszenia wskazanych powyżej przepisów nie mógł osiągnąć zamierzonego skutku.

Zarzut naruszenia art. 23 a ust. 5 ustawy nie znajduje podstaw. Przepis ten ma charakter kompetencyjny i określa kompetencje organu właściwego do uchylenia decyzji w przypadku ustalenia przez wojewodę, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takim przypadku organ właściwy posiadał kompetencje do uchylenia decyzji merytorycznej i przekazania sprawy wojewodzie. W rozpoznawanej sprawie przepis ten znalazł zastosowanie wówczas, gdy Wójt Gminy R. decyzją z dnia [..] marca 2017 r. uchylił swoją wcześniejszą decyzję merytoryczna o przyznaniu spornego świadczenia rodzinnego. Nie był on natomiast stosowany przez organ II instancji, który wydawał zaskarżoną decyzję poddaną kontroli sądu administracyjnego, ani też przez Wojewodę P., który orzekł w I instancji decyzją z dnia [..].05.2019 r. Z tych przyczyn zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony.

Zarzut naruszenia art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego na córkę P. J., podczas gdy zaskarżona norma nie pozbawia członków rodzin pracownika do ubiegania się o uprawnienia przysługujące im w państwie, gdzie maja stałe zamieszkanie, jest bezpodstawny.

Zgodnie z art. 73 Rozporządzenia Rady nr 1408/71 pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI. Zakres regulacji tego przepisu odnosi się więc do innej sytuacji, niż ta wskazana w zarzucie. Z przepisu tego wynika bowiem to, że członkowie rodziny zamieszkali w innym państwie niż państwo, w którym świadczona jest praca najemna lub na własny rachunek mogą otrzymywać świadczenia przyznawane właśnie w tym państwie. Nie jest tym samym możliwe naruszenie tego przepisu w sposób wskazany w zarzucie, gdyż zawartość normatywna wiąże się z pozytywnym rozszerzeniem zakresu obowiązywania ustawodawstwa państwa miejsca pracy członka rodziny (w tym przypadku prawa francuskiego) na osoby zamieszkałe w innym państwie członkowskim (w tym przypadku na wnioskodawczynię i jej dziecko), a nie zaś pozbawiania uprawnień członków rodziny w takiej sytuacji.

Zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi oraz bezpodstawne jej pominięcie w części w jakiej zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu II instancji, podczas gdy doszło do szeregu naruszeń prawa procesowego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zauważyć należy, iż autor skargi kasacyjnej w żadnym jej miejscu nie określił w jaki sposób Sąd I instancji miał naruszyć ten przepis. W związku z brakiem sprecyzowania sposobu naruszenia tego przepisu, zarzut ten uznać należy za pozbawiony podstaw, gdyż rolą Sądu II instancji nie jest precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej.

Naruszenie przepisu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. powiązane zostało z naruszeniem art. 145 § 1 pkt. 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., a do ich naruszenia przez Sąd I instancji miało dojść w ten sposób, że nie uchylił on zaskarżonej decyzji, mimo że doszło do szeregu naruszeń prawa procesowego. Podkreślić należy, iż w skardze kasacyjnej nie doszło do wskazania naruszonych przepisów procesowych. Tak sformułowany zarzut nie może okazać się skuteczny, gdyż skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym wnoszonym w konkretnej sprawie, co obliguje kasatora do wskazania konkretnego przepisu i powiązania zarzutu naruszenia wskazanej normy generalno-abstrakcyjnej z konkretnym działaniem bądź zaniechaniem sądu I instancji w danej sprawie. W skardze zatem winny być sprecyzowane zarzuty kasacyjne w taki sposób, by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia oraz poszczególnych działań Sądu I instancji, które doprowadziły go do wydania tej treści orzeczenia. Oznacza to, iż nieskuteczne okazać się muszą zarzuty abstrakcyjne, z których nie sposób wywieść jakie konkretnie działanie sądu naruszyło dany przepis. Nieskuteczne okazać się musi również ograniczenie zarzutu do ogólnego stwierdzenia, że doszło do szeregu naruszeń prawa procesowego.

Mankamentem ten odnosi się do rozpoznawanego zarzutu, gdyż w petitum skargi kasacyjnej nie zostały wskazane konkretne przepisy prawa procesowego, które miały zostać naruszone, zaś przywołanie szeregu przepisów k.p.a. w uzasadnieniu (k. 9 uzasadnienia) nastąpiło w taki sposób, iż nie sposób ustalić jednoznacznie, z którym zarzutem są powiązane. Ponadto zarzut ich naruszenia ma charakter abstrakcyjny, gdyż nie został powiązany z jakimkolwiek działaniem organu w rozpoznawanej sprawie, a ograniczył się tylko do teoretycznego określenia jego obowiązków w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej.

Oznacza to także, że zarzut naruszenia przywołanych przepisów nie został należycie uzasadniony. W uzasadnieniu zarzutu winno dojść do logicznego wyjaśnienia związku naruszenia przepisu procesowego z istotnym wpływem tego naruszenia na wynika postępowania. Brak uzasadnienia każdego zarzutu oznacza, że podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 176 p.p.s.a (por. wyrok NSA z 16.3.2005, GSK 402/04). Sytuacja taka wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z tych względów zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważenie całości materiału zebranego w sprawie i dokonanie nieprawidłowych ustaleń polegających na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja została wydana bez należytego dokonania oceny prawidłowości czynności faktycznych dotknięty jest tymi samymi usterkami co zarzut rozpoznawany powyżej (tj. abstrakcyjnością zarzutu), jak również dodatkowymi uchybieniami. Po pierwsze, jednostka redakcyjna w postaci art. 134 p.p.s.a. złożona jest z dwóch paragrafów, a treść skargi kasacyjnej nie pozwala na rozstrzygnięcie, który z nich i w jaki sposób miałby zostać naruszony przez Sąd I instancji. W roli tej Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastąpić autora skargi kasacyjnej.

Po drugie, nie może odnieść zamierzonego skutku również podniesienie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego (za wyjątkiem spraw dotyczących bezczynności organu), lecz bada, czy organ ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla wydania konkretnej decyzji, czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zgodzie z normami procesowymi oraz czy ocena materiału dowodowego także odpowiada tym regułom. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym prowadzone na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy więc dokonaniu za organ ustaleń faktycznych, których zakres wynika z normy materialnej, lecz ma charakter uzupełniający i służy wyjaśnieniu istotnych wątpliwości, co oznacza, że jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności zaskarżonego działania z prawem. Nie może więc służyć wyjaśnieniu przez sąd istotnych wątpliwości związanych ze stanem faktycznym (wyrok NSA z 4.11.2005 r., I FSK 239/05).

Po trzecie, formułując ten zarzut strona kwestionuje ustalenia faktyczne. Podniesienie zarzutu naruszenia tych przepisów ze względu na ich zakres przedmiotowy jest nieskuteczne dla wzruszenia ustaleń faktycznych organu i dla wzruszenia oceny ich poprawności dokonanej przez Sąd I instancji. W świetle jednolitego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok NSA z 20 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 135/07). Nie może on stanowić generalnej podstawy zwalczania dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06, www.cbosa). Z tych względów zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny ustalił lub przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1479/09, publik. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Treść skargi kasacyjnej wskazuje zaś jednoznacznie, iż w drodze naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji oraz wykładnię przepisów prawa materialnego przyjętą za podstawę wyrokowania. Nie może okazać się to skuteczne, gdyż przepis ten ma charakter techniczny i określa elementy pisemnego uzasadnienia wyroku.

Podkreślić należy, iż wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika także jaki stan faktyczny ustalił i przyjął za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd I instancji. Odniósł się on także do zarzutów podniesionych w skardze. Z tych względów zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.