Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1613/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant Ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. C. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lutego 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

M. C. pismem z 11 sierpnia 2010 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r., mocą której organ ten stwierdził w części dotyczącej projektowanych przewodów kominowych nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] września 1994 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej Zarządowi Budynków Mieszkalnych w K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego nr [...] na osiedlu W. w K. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wywiódł, iż organ wojewódzki kwestionowaną decyzją winien unieważnić w całości, a nie tylko w części pozwolenie na budowę. Wyjaśnił, że kwestionuje to pozwolenie na budowę jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej i właściciel lokalu wyodrębnionego w budynku zrealizowanym na podstawie tego pozwolenia. Podniósł także, że stronami poprzedniego oraz obecnego postępowania nieważnościowego powinni być wszyscy właściciele lokali z przewodami spalinowymi, które zostały zakwestionowane przez organ wojewódzki, a także właściciele lokali sąsiadujących bezpośrednio z niedostatecznymi ogniowo omurowaniami i przedzieleniami przewodów kominowych oraz sąsiadujący bezpośrednio z niedostatecznymi akustycznie stropami i ścianami, gdyż te wady decyzji o pozwoleniu na budowę ograniczają każdemu z właścicieli możliwość zagospodarowania ich nieruchomości. Wnioskodawca wskazał wyraźnie też na to, że przymiot strony ww. właścicielom winien przysługiwać niezależnie od interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej w tej sprawie.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2011 r. znak: [...] na podstawie 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej zw. k.p.a., po zapoznaniu się z ww. wnioskiem, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z [...] lutego 2004 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że jak wynika z akt administracyjnych, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. wystąpił M. C., który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym rozstrzygnięciem Wojewody. Wnioskodawca powołał się na indywidualny interes prawny wskazując, że stronami m.in. niniejszego postępowania nieważnościowego powinni być także wszyscy właściciele lokali z zabronionymi wspólnymi przewodami spalinowymi, a także właściciele lokali sąsiadujących bezpośrednio z niedostatecznymi ogniowo omurowaniami i przedzieleniami przewodów kominowych, a także sąsiadujący bezpośrednio z niedostatecznymi akustycznie stropami i ścianami, a więc w praktyce wszyscy właściciele lokali w budynku, gdyż powyższe wady decyzji ograniczają każdemu z poszczególnych właścicieli możliwość zagospodarowania ich własnych lokali mieszkalnych. Organ wskazał dalej, że M. C. jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. W. w K. oraz posiada udział we współwłasności do pozostałych wspólnych części budynku (co potwierdza księga wieczysta nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w K. VI Wydział Ksiąg Wieczystych). We wniosku o stwierdzenie nieważności M. C. wskazał, iż zarząd budynkiem został powierzony Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej. Z pisma B. Sp. z o.o. w K. z 16 grudnia 2010 r. wynika, że w budynku przy ul. W. A-D wyodrębnione jest 27 lokali, a sposób zarządu budynkiem oparty jest na uchwale z [...] stycznia 2006 r. nr [...], która potwierdzona została aktem notarialnym z [...] marca 2006 r., Repertorium A nr [...]. Z treści przywołanego powyżej aktu notarialnego wynika, iż w dniu 20 stycznia 2006 r. odbyło się zebranie wspólnoty mieszkaniowej "W. A,B,C,D" -właścicieli wchodzących w skład nieruchomości położonej w K. przy ul. W. A,B,C,D. Właściciele lokali w budynku położonym przy ul. W. A,B,C,D podjęli uchwałę nr [...] na podstawie art. 18 i 23 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 80, poz. 903, ze zm.), którą dokonali zmiany sposobu zarządzania nieruchomością wspólną, poprzez odwołanie dotychczasowego zarządu sprawowanego przez Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. przy ul. P. i powierzenie zarządzania Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej. Następnie, organ wskazał, że zgodnie z przywołanym powyżej przepisem art. 18 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (art. 18 ust. 1). Natomiast stosownie do art. 18 ust. 2a ww. ustawy, zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa wyżej lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w rozdziale 4 ustawy o własności lokali. W przypadku sukcesywnego wyodrębniania lokali, przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (art. 18 ust. 2 ustawy o własności lokali). Dostrzegając powyższe organ w konsekwencji stwierdził, że zarząd budynkiem przy ul. W. A-D, sprawuje w chwili obecnej Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w K. Powołując się na przepis art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazał, że w sprawach dotyczących budynku to obecny zarządca (tj. firma B.) posiada umocowanie do występowania z wnioskami dotyczącymi budynku, w tym z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, dotyczącej pozwolenia na budowę budynku przy ul. W. A-D. Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. organ stwierdził w szczególności, że przedmiotowa decyzja organu wojewódzkiego, stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę w części zaprojektowanych przewodów kominowych nie dotyczyła pozostałych części budynku, w związku z czym nie jest możliwe kwestionowanie zgodności z prawem pozostałych zaprojektowanych elementów budynku - stropów i ścian działowych pomiędzy lokalami mieszkalnymi.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył M. C. żądając uznania go za stronę postępowania. Wnioskodawca powołał się na ekspertyzy doręczone organowi, potwierdzające wadliwe zaprojektowanie, a następnie wadliwe wykonanie spornego zamierzenia budowlanego. Wskazał też, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dowolnej przyczyny dotyczy również izolacji akustycznych wokół przestrzeni stanowiącej jego lokal mieszkalny i z tego powodu winien mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu, których przedmiotem są m.in. te wadliwe izolacje.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2011 r. -działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.- po rozpatrzeniu wniosku M. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte w decyzji z [...] lutego 2011 r. Dodatkowo organ wskazał, iż wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał oraz nie udokumentował naruszenia własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego ograniczającego lub utrudniającego prawo korzystania z jego nieruchomości jakie nastąpiłoby w wyniku wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję z [...] maja 2011 r. skarżący – M. C. wniósł o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone obie decyzje GINB zostały skierowane do spółki B., tj. osoby nie będącej stroną w sprawie, co powoduje ich nieważność mocą art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzje te powinny być skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej reprezentowanej przez jej zarząd, a nie przez rzekomego zarządcę gdyż spółka B. w K. przy ul. Ł. jest jedynie wynajętym przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej administratorem, a nie zarządcą nieruchomości wspólnej w rozumieniu ustawy o własności lokali.

Ponadto skarżący wskazał, że zaskarżone decyzje GINB rażąco naruszają art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z trzech powodów. Po pierwsze skarżący wskazał na to, że decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. nigdy nie była decyzją o pozwoleniu na budowę, a tym samym jest oczywistym, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego -wbrew twierdzeniom GINB- nie może stanowić kryterium ustalania stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Po drugie skarżący zauważył, iż Prezydent Miasta K. decyzję o pozwoleniu na budowę wydał [...] września 1994 r. a więc wiele lat wcześniej niż dzień wejścia w życie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (11 lipca 2003 r.). Po trzecie, skarżący podniósł, że wg dominującej linii orzeczniczej w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących pozwolenia na budowę nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż jako lex specialis nie może być interpretowany rozszerzająco i być stosowany do innych postępowań niż wynikające z jego oczywistej wykładni gramatycznej, tj. postępowań w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Stosowanie zamiast art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego do postępowań nadzwyczajnych jest także sprzeczne z ratio legis tego ostatniego przepisu, który miał na celu ułatwić i przyśpieszyć proces inwestycyjny, a nie służyć do ograniczania liczby stron i ochrony partactwa budowlanego w decyzjach administracyjnych w sytuacji, gdy wadliwy proces inwestycyjny jest już dawno zakończony, jak w przedmiotowej sprawie.

Dalej, skarżący zarzucił, iż decyzje GINB rażąco naruszają także art. 157 § 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie. Wskazał, że zastosowanie tego przepisu jest dopuszczalne tylko w przypadkach oczywistych, tj. gdy strona nie wywodziła swego interesu prawnego.

Ponadto, zdaniem skarżącego, skarżone decyzje GINB rażąco naruszają art. 5 Prawa budowlanego poprzez zignorowanie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 ust. 2, obecnie art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego), którą to ochronę GINB powinien wziąć pod uwagę z urzędu.

Zaskarżone decyzje GINB naruszają także art. 28 k.p.a. poprzez zignorowanie przez GINB sprzeczności interesów pomiędzy skarżącym a Wspólnotą Mieszkaniową reprezentowaną przez jej zarząd. Sprzeczność ta wyraża się w pismach kierowanych przez Zarząd Wspólnoty do PINB w K., w których członkowie tego zarządu uporczywie i bezpodstawnie kwestionują dwie ekspertyzy sporządzone przez dwu niezależnych rzeczoznawców budowlanych i wbrew tym opracowaniom lekceważą wady i wnioskują umorzenie postępowań w sprawie wskazanych tam wad budowlanych.

GINB, zdaniem skarżącego, naruszył w sprawie również art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zignorowanie jego żądań o przeprowadzenie dowodu z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku i dowodu z oględzin budynku.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uznania zarzutów w niej podniesionych. Nie znalazł też żadnych innych powodów do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.

-Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu o odmowie wszczęcia postępowania -na wniosek- w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Z żądaniem przeprowadzenia postępowania w tym trybie wystąpił skarżący domagając się unieważnienia decyzji ostatecznej Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. znak: [...]. Decyzją kwestionowaną przez skarżącego organ stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] września 1994 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę budynku nr [...] na Osiedlu W. przy ul. P. w K., w części dotyczącej projektowanych przewodów kominowych. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym spornym orzeczeniem z [...] lutego 2004 r. W postępowaniu tym nie został uwzględniony jako strona, chociaż dostrzec trzeba, że pismem z 27 sierpnia 2003 r. (wraz z kilkoma innymi osobami) zwrócił się o unieważnienie ww. pozwolenia na budowę z [...] września 1994 r. Wojewoda [...] postępowanie nieważnościowe dotyczące wskazanego pozwolenia na budowę wszczął i prowadził jednak z urzędu, a w postępowaniu tym skarżącego nie uwzględnił. Dodać też należy, iż skarżący nie był stroną postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] września 1994 r. Tym samym, GINB po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. obowiązany był przede wszystkim ustalić, czy wnioskodawca jest stroną w sprawie i czy wobec tego można uruchomić postępowanie na jego wniosek. Żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje bowiem tylko stronie, co wynika z treści art. 157 § 2 k.p.a. W przypadku więc, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony postępowania, organ zobligowany jest (w stanie prawnym, który znajdował zastosowanie w sprawie, i obowiązującym do 11 kwietnia 2011 r.) zareagować decyzją o odmowie wszczęcia postepowania, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.

-Skoro kwestionowana przez skarżącego decyzja dotyczy w istocie pozwolenia na budowę (bo została wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę w części), to dla ustalenia przymiotu strony wnioskodawcy w sprawie decydujące znaczenie miał przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiący unormowanie szczególne do art. 28 k.p.a.

Wskazany przepis Prawa budowlanego zawęża krąg osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nie zmieniają swojego zasadniczego przedmiotu. Nadal dotyczą pozwolenia na budowę, tyle że prowadzone są w trybie nadzwyczajnym. To zaś oznacza, że zarówno w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybie nadzwyczajnym krąg stron postępowania ustalany jest identycznie, tj. w oparciu o ww. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Taki pogląd dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08), i taki też pogląd wyraził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w okolicznościach niniejszej sprawy, a Sąd kontrolując orzeczenie Głównego Inspektora pogląd ten w całości podziela.

Dodatkowo (w kontekście zarzutów skargi) Sąd wyjaśnia, iż wprawdzie pozwolenie na budowę, do którego odnosi się kwestionowane przez skarżącego orzeczenie z [...] lutego 2004 r., zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., a więc bezspornie w dacie, kiedy ww. przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie obowiązywał, to jednak wskazaną normę prawną należało zastosować w stosunku do skarżącego. W dacie wydania pozwolenia na budowę przez Prezydenta Miasta K. skarżący nie był stroną tego postępowania, nie nabył więc w tej dacie przymiotu strony w sprawie zamierzenia inwestycyjnego objętego tą decyzją z [...] września 1994 r. Wyjaśnić zaś należy, iż przyjęcie koncepcji zaprezentowanej wyżej (wskazującej na konieczność pominięcia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego na rzecz art. 28 k.p.a.) wynika z potrzeby ochrony praw nabytych. Koncepcja ta odnosi się więc wyłącznie do podmiotów będących stronami postępowania w dacie wydania pozwolenia na budowę (na podstawie art. 28 k.p.a.). Tymczasem, skarżący wnosząc o unieważnienie aktu administracyjnego powołał się na sytuację obecną, tj. aktualną sytuację prawną, powstałą po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (i z tego też wywodząc swój interes prawny), a jednocześnie nie wskazał, aby w dacie wydania decyzji z [...] września 1994 r. legitymował się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym tym rozstrzygnięciem. Jednocześnie, trzeba też dostrzec, że skarżący nie kwestionuje pozwolenia na budowę, a decyzję stwierdzającą nieważność tego pozwolenia na budowę w części. Decyzja ta została zaś wydana w dacie obowiązywania ww. art. 28 ust. 2. W konsekwencji, stwierdzić należy, że GINB prawidłowo przyjął, iż dla oceny legitymacji procesowej skarżącego znaczenie miał aktualny stan faktyczny i prawny, tj. z daty wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania nieważnościowego (a nie z daty wydania rozstrzygnięcia z 1994 r.), a to oznacza, że w sprawie należało uwzględnić ww. art. 28 ust. 2.

Przypomnieć więc trzeba, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o unieważnienie decyzji i w dacie wydania kwestionowanego przez niego orzeczenia z [...] lutego 2004 r.) za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uznaje się jedynie inwestorów oraz właścicieli i użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt. 20 ww. ustawy przez obszar oddziaływania obiektu (planowanej inwestycji) należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

-GINB orzekając w niniejszej sprawie uwzględnił przywołane powyżej przepisy stosując przy tym prawidłową ich wykładnię.

Organ ten słusznie przyjął, że właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z inwestycją, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać konkretny przepis prawa przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Wskazał wyraźnie, że warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenie go do udziału w nim jest wykazanie w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości.

-W ocenie Sądu, GINB orzekając w sprawie przeprowadził również właściwą analizę celem ustalenia, czy skarżący ma interes prawny w kwestionowaniu orzeczenia z [...] lutego 2004 r. Organ odwoławczy uwzględnił przy tym wszystkie te okoliczności i przepisy prawa, które dla tej oceny mogłyby mieć jakiekolwiek znaczenie.

Wziął pod uwagę w szczególności to, że skarżący jest współwłaścicielem wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. W. w K. i udziału w nieruchomości wspólnej części budynku (tj. budynku, którego dotyczy kwestionowane przez niego orzeczenie z [...] lutego 2004 r.), bo z tego też skarżący wywodzi swój interes prawny w sprawie. Główny Inspektor wziął też pod uwagę, iż zarząd budynkiem został powierzony Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej. We wskazanym budynku przy ul. W. A-D wyodrębnionych jest 27 lokali, a wskazany powyżej sposób zarządu oparty jest na uchwale z [...] stycznia 2006 r. nr [...], potwierdzonej aktem notarialnym z [...] marca 2006 r. W tej sytuacji Główny Inspektor prawidłowo przyjął, że interes prawny skarżącego - właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).

Ustawa ta określa, obok sposobu ustanawiania odrębnej własności lokali, prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną. Z art. 6, art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i ust. 2 wskazanej ustawy wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest więc na podstawie ww. regulacji chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Z art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wynika ponadto, iż rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Dotyczy to także spraw prowadzonych w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Zatem, w sytuacjach, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty działa wyłącznie wspólnota. Przy czym, z przepisów ustawy o własności lokali, a w szczególności z art. 21 i 22 tejże ustawy wynika, że nie we wszystkich sytuacjach za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a w szczególności jej zarząd. W wyroku z dnia 7 grudnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1648/06, lex nr 425329), Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota. W wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. akt II OSK 729/09, lex nr 597816) NSA również przyjął, iż każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. Nie można, więc wywodzić generalnego wniosku, iż we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych.

Reasumując, w sprawie niewątpliwie należało wyjaśnić, czy wniosek o wszczęcie postępowania pochodzi od strony i należało uczynić to w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o własności lokali. W ocenie Sądu, takie też ustalenia zostały w sprawie poczynione i nie dały one podstawy do uruchomienia postępowania nieważnościowego na wniosek skarżącego. Okoliczności, jakie zadecydowały o odmowie przyznania skarżącemu interesu prawnego w sprawie były na tyle jasne, wyraźne i nie wymagające dokonania złożonego procesu wykładni, że nie wymuszały na organie wszczęcia postępowania, a następnie w jego toku dokonania rozważań w tym zakresie.

Wskazać w tym miejscu raz jeszcze trzeba, że skarżący zwrócił się o unieważnienie decyzji organu wojewódzkiego stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę w części. Decyzja zakwestionowana przez skarżącego unieważniła pozwolenie na budowę, ale tylko w zakresie przewodów kominowych. Decyzja ta nie wypowiedziała się w zakresie ważności pozwolenia na budowę z [...] września 1994 r. w pozostałej części (w tym co do kwestii podnoszonych przez skarżącego a dotyczących np. zaprojektowania niedostatecznych akustycznie stropów i ścian). Ustalając interes prawny skarżącego w sprawie organ musiał więc mieć na względzie także zakres ww. decyzji. Wniosek skarżącego dotyczył unieważnienia decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę w części dotyczącej przewodów kominowych i należało ustalić, czy skarżący ma interes prawny w kwestionowaniu tego dokładnie rozstrzygnięcia. Skoro zaś kwestionowana przez skarżącego decyzja z [...] lutego 2004 r. odnosi się do przewodów kominowych, a więc części budynku stanowiącej nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, to nie można było w sprawie pominąć funkcjonowania w tym budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. W konsekwencji, w świetle przytoczonych powyżej przepisów ustawy o własności lokali należało przyjąć, iż interes prawny w sprawie ma Wspólnota, a nie ma go członek tej Wspólnoty – w tym skarżący. Kwestia objęta sporną decyzją z [...] lutego 2004 r. dotyczy bowiem w sposób wyraźny i niewątpliwy nieruchomości wspólnej, a w takim zakresie właścicieli i członków wspólnoty reprezentuje wspólnota.

Zatem, GINB prawidłowo przyjął, iż skarżący nie wykazał i nie udokumentował w sprawie naruszenia własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego ograniczającego lub utrudniającego prawo korzystania z jego nieruchomości (tj. wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w budynku przy ul W. w K.), jakie nastąpiło (czy mogłoby nastąpić) w wyniku wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego. Okoliczności zaś, które podnosił mogą świadczyć co najwyżej o interesie prawnym Wspólnoty Mieszkaniowej funkcjonującej w ww. budynku przy ul. W. w K., a nie jego.

Z tych też względów, rozstrzygnięcie GINB wydane w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. (w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie) Sąd uznał za zgodne z prawem.

Tak dokonanej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze.

W kontekście treści skargi wyjaśnić przede wszystkim należy, iż błędny jest zarzut dotyczący skierowania obu decyzji wydanych w sprawie do Spółki B. zamiast do Wspólnoty Mieszkaniowej. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w związku z wnioskiem skarżącego działającego, jak wynika z jego treści, we własnym imieniu. Obie te decyzje mają charakter formalny, dotyczą tylko interesu prawnego skarżącego i do niego zostały skierowane (co bezspornie wynika z ich sentencji). Sam fakt doręczenia tych decyzji przez organ firmie B. nie przesądza o uznaniu tego podmiotu za stronę i z pewnością nie świadczy o wydaniu orzeczenia z wadą uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Analizując zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się także, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w tym z przyczyn przedstawionych w skardze. W swoich rozważaniach Sąd powyżej wyjaśnił już na jakiej podstawie przyjął, iż wskazany przepis znajdował zastosowanie w sprawie, pomimo że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dacie, kiedy przepis ten jeszcze nie obowiązywał oraz, pomimo że postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności, nie zaś wprost pozwolenia na budowę, jak i kwestionowana decyzja organu wojewódzkiego nie została wydana w tym przedmiocie.

Sąd nie stwierdził również, aby w sprawie w sposób nieuzasadniony zastosowano przepis art. 157 § 3 k.p.a. W oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne m.in. z przyczyn podmiotowych, tj. z uwagi na to, że z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego wystąpił podmiot nie mający interesu prawnego. W wyroku z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05 (Lex 209119) Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował pogląd, że art. 157 § 3 k.p.a. ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Sąd dostrzega więc i zgadza się ze skarżącym co do tego, że odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. można w zasadzie tylko w takim przypadku, kiedy oczywistym jest, że osoba wnioskująca o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w tym przypadku, na co Sąd wskazał powyżej i co wynika także z uzasadnień obu decyzji wydanych w sprawie. Dodatkowo Sąd w tym miejscu podnosi, iż kwestionowana przez skarżącego decyzja odnosi się do pozwolenia na budowę w części dotyczącej przewodów kominowych, tylko w tym zakresie stwierdza jej nieważność. Kominy należą do części wspólnych budynku, a to oznacza, że interes prawny w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę w tej części ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Z uwagi na zakres kwestionowanej decyzji (odnoszącej się tylko do przewodów kominowych), przy ustalaniu przymiotu strony skarżącego w tej sprawie, nie mogły odnieść żadnego skutku podnoszone przez niego zarzuty dotyczące innych wad w zatwierdzonym projekcie budowlanym. W tej sytuacji nie było też podstaw do rozważania w sprawie interesu prawnego skarżącego z uwzględnieniem § 323 i 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), na które to przepisy skarżący wskazał we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co ewentualnie czyniłoby koniecznym wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie (i rozważenie ww. kwestii w postępowaniu).

Pozostałe zarzuty podniesione w skardze -wobec formalnego charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia- pozostają -w ocenie Sądu- bez wpływu na końcowy wynik sprawy. Dotyczy to także art. 7 i art. 77 k.p.a. Sprawa zakończona zaskarżoną do Sądu decyzją dotyczyła bowiem jedynie interesu prawnego skarżącego, a tym samym jego legitymacji do uruchomienia postępowania nieważnościowego. Oceny w tym zakresie organ mógł dokonać po zapoznaniu się z treścią wniosku i zakresem decyzji, która w tym wniosku została zakwestionowana. Nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego do wyjaśnienia powyższej kwestii.

Na koniec Sąd zaznacza, iż nie podzielił w sprawie także zarzutu skargi wskazującego na wydanie skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z rażącym naruszeniem art. 5 Prawa budowlanego poprzez zignorowanie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Skarżący powołując się na ww. przepis, nie uzasadnił na czym naruszenie GINB w tym zakresie miałoby polegać, a Sąd nieprawidłowości organu w tym zakresie nie stwierdził.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia w sprawie art. 28 k.p.a. poprzez zignorowanie występujących sprzecznych interesów pomiędzy skarżącym a Wspólnotą Mieszkaniową reprezentowaną przez Zarząd Sąd stwierdza, że w takich sytuacjach, jeśli one faktycznie mają miejsce, każdy właściciel może korzystać z instrumentów jakie daje mu ustawa o własności lokali, m.in. w art. 25 i w art. 26 ust 1.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.