Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1161/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1730/14 w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 kwietnia 2014 r. nr ... w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 1730/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 kwietnia 2014r., nr ... w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

W dniu 2 kwietnia 2013r., w wyniku zgłoszenia celnego pojazdu marki NISSAN MURANO o numerze identyfikacyjnym nadwozia ..., sprowadzonego z terenu USA na terytorium Polski przez S. W., funkcjonariusze Urzędu Celnego w G., Oddziału Celnego Baza Kontenerowa, ujawnili nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu w postaci ww. pojazdu. W wyniku działań kontrolnych ustalono m.in. rodzaj odpadu: zużyty lub nienadający się do użytkowania pojazd, kod odpadu: 16 01 04* oraz zgromadzono następujące dokumenty: kopię dokumentu Salvage Certificate; kopię umowy sprzedaży, kopię wniosku o przeprowadzenie oceny towaru z dnia 5 kwietnia 2013r., kopię pisma P. WIOŚ z dnia 16 kwietnia 2013r., kopię oceny technicznej z dnia 5 kwietnia 2013r., kopię zgłoszenia celnego z dnia 28 marca 2013r., kopię wydruku z aukcji internetowej, kopię notatki urzędowej z dnia 16 maja 2013r., kopię pisma B. Sp. z o.o. z dnia 5 kwietnia 2013r., kopię karty kontenera z dnia 25 marca 2013r. oraz dokumentację fotograficzną.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2013r. Naczelnik Urzędu Celnego w G., na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadu oraz przekazał zebraną dokumentację. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 9 maja 2013r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania przedmiotowym odpadem.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji podtrzymał stanowisko w kwestii uznania przedmiotu postępowania za odpad i postanowieniem z dnia 16 października 2013r. wezwał S. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "E." w R. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie przedmiotowego odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, określając termin realizacji powyższych działań na 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.

S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "E." w R., działając przez pełnomocnika, złożył zażalenie na ww. postanowienie. Pełnomocnik strony podniósł, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, iż podmiot B. C. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej pozbył się przedmiotowego pojazdu na rzecz strony postępowania. Strona nabyła pojazd na podstawie umowy sprzedaży zawartej z firmą B. C.., a sprzedający dysponował dokumentem Salvage Certificate, który umożliwiał ponowną rejestrację pojazdu mechanicznego i nie wskazywał na żadne obowiązki związane ze zmianą przeznaczenia pojazdu. Pełnomocnik powołał się na ocenę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego w dniu 5 kwietnia 2013r., z której wynika, iż pojazd nadaje się do naprawy i po badaniach diagnostycznych może być dopuszczony do dalszej eksploatacji. W konsekwencji wniósł o uchylenie postanowienia w całości.

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a. oraz art. 3a ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013r., poz. 686 ze zm.), art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz.UE L 190 z dnia 12 lipca 2006r. ze zm.), art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2013r., poz. 1162), po rozpatrzeniu zażalenia S. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "E." w R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 października 2013r. wzywające do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki NISSAN MURANO o numerze identyfikacyjnym nadwozia ..., sprowadzonego z terenu USA na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia – uchylił postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 października 2013r. w zakresie terminu jego wykonania; utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie; określił termin wykonania postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że jak wynika z formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru sporządzonego w związku z dokonaniem zgłoszenia celnego z dnia 28 marca 2013r., w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 2 kwietnia 2013r. stwierdzono pojazd marki NISSAN z widocznymi wewnątrz pojazdu śladami po zalaniu (woda w schowkach, widoczne ślady pleśni na tapicerce oraz rdzy na podłodze, w pojeździe unosił się zapach stęchlizny i wilgoci). Powyższe ustalenia dotyczące rodzaju uszkodzeń przedmiotowego pojazdu potwierdzają załączone do materiału dowodowego dokumenty. Dodatkowo z załączonej dokumentacji fotograficznej oraz oceny technicznej z dnia 5 kwietnia 2013r. sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego wynika, iż ujawniony podczas kontroli pojazd, to pojazd nieużywany, uszkodzony na skutek działania sił natury (huragan), a jego uszkodzenia dotyczą: zarysowanego poszycia zewnętrznego zderzaka przedniego, wgiętego i zarysowanego poszycia zewnętrznego zderzaka tylnego, skorodowanej wewnętrznej powierzchni rur wydechowych oraz zawilgocenia wnętrza świateł zespolonych tylnych (prawego i lewego). Według powyższej opinii, wnętrze pojazdu zostało zanieczyszczone i zawilgocone po zalaniu, z zapachem pleśni. Skórzana tapicerka foteli przedniej i tylnej kanapy - zawilgocona, z nalotem pleśni. Wykładzina podłogowa wilgotna, z rdzawymi naciekami. Część elementów metalowych foteli - skorodowana. Aluminiowe elementy osprzętu silnika z nadmiernym nalotem korozyjnym. Z uwagi na możliwość pozostawania wody wewnątrz instalacji wlotu powietrza do silnika nie podejmowano próby jego uruchomienia. Komora bagażnika z zanieczyszczeniami poopadowymi. Tarcze hamulcowe kół - skorodowane.

W ocenie organu, powyższe jednoznacznie wskazuje, iż rodzaj uszkodzeń badanego pojazdu, stwierdzony w toku czynności celnych, jest zbieżny z rodzajem uszkodzeń tego pojazdu, wskazanym w ofercie jego sprzedaży przedstawionej na stronach internetowych, na której to przedmiotowy pojazd był oferowany do sprzedaży tylko na części ("parts only"). Dla ww. pojazdu strona przedstawiła również dokument Salvage Certificate, który według uwierzytelnionego tłumaczenia jest Świadectwem Własności Pojazdu z Odzysku. Jak wynika z treści ww. dokumentu, nie został on wypełniony w kluczowych sekcjach, dotyczących rodzaju uszkodzenia pojazdu oraz jego przeznaczenia. Sekcja 2. ww. dokumentu zawiera treść: "Stan pojazdu", wśród opcji do wyboru znajduje się pole: "Zniszczenie przez powódź". Pomimo, iż główne uszkodzenia przedmiotowego pojazdu ewidentnie były skutkiem działania wody/powodzi, które to uszkodzenia jednoznacznie zostały stwierdzone przez funkcjonariuszy celnych oraz inspektora P. Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a także jednoznacznie wskazane w ofercie sprzedaży przedmiotowego pojazdu - winno ono zostać wskazane w sekcji 2. W sekcji tej zaznaczono jedynie pole: "Inne, podać jaka", które zostało opatrzone wpisem "mechanical" wskazującym jedynie na mechaniczne uszkodzenia przedmiotowego pojazdu. Dodatkowo analizowany dokument nie został wypełniony w sekcji 5: "Wymagania dotyczące dysponowania pojazdem / ujawnienia stanu licznika MIL".

Organ wskazał, że rodzaj dokumentu, jakim jest dokument Salvage Certificate, wydawany jest tylko dla pojazdów uszkodzonych lub uznanych za zagubione albo utracone. Szczególnie ważne jest, aby taki dokument wskazywał rodzaj uszkodzeń pojazdu, dla którego został wydany, a także przeznaczenie tego pojazdu, warunkujące dalsze wymagania co do możliwości jego użytkowania. Ponieważ w przypadku załączonego dokumentu ww. pola nie zostały wypełnione, organ stwierdził, iż dokument Salvage Certifcate przedmiotowego pojazdu jest niewiarygodny. Powyższe w konfrontacji z rzeczywistymi uszkodzeniami pojazdu, a także z informacjami z internetowej oferty sprzedaży tego pojazdu, wskazuje na niezgodność informacji zawartych w Świadectwie Własności Pojazdu z Odzysku, a jego stanem faktycznym oraz rzeczywistym przeznaczeniem przedmiotowego pojazdu na terenie USA. W treści dokumentu Salvage Certificate znajduje się ponadto adnotacja: "Wprowadzanie zmian lub skreśleń w dokumencie powoduje utratę jego ważności". Zatem brak wypełnienia dokumentu w polach szczególnie wymaganych czyni ten dokument niewiarygodnym, a ewentualne usunięcie wpisów zgodnych z informacjami przedstawionymi w ofercie sprzedaży PARTS ONLY (tylko na części), wskazuje, że dokument ten jest nieważny.

Według art. 72 ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137), w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Mając na uwadze wyżej przytoczone wymagania przy rejestracji pojazdu oraz przedstawioną wyżej analizę dokumentu Salvage Certificat, Głównego Inspektora Ochrony Środowiska uznał, że dokument ten, jako niewiarygodny i nieważny, nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powyższe skutkuje brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium RP, a tym samym brakiem możliwości użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2013r., poz. 21 ze zm.) w art. 3 ust. 1 pkt 6 stanowi, że przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia jest obowiązany. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, przedmiotowy pojazd należało uznać za odpad nielegalnie sprowadzony do Polski. W pierwszej kolejności jako istotną okoliczność w tym zakresie organ wskazał, że poprzedni właściciel ww. pojazdu, tj. amerykański podmiot B. C.., zbywając pojazd na rzecz S. W. przekazał stronie wadliwie sporządzony dokument Salvage Certificate. Jak wynika z treści tego dokumentu, pierwotnie przedmiotowy pojazd był własnością firmy A., która przekazała tytuł własności pojazdu podmiotowi V.., a ten z kolei przekazał własność pojazdu na rzecz podmiotu B. C.. Według ww. dokumentu, przeniesienie własności pojazdu na rzecz podmiotu V.. nastąpiło w dniu 23 lutego 2013r. Jak wskazują wydruki internetowych ofert sprzedaży pojazdu, przedstawiają one kopie z pamięci podręcznej wskazanego adresu z informacją, iż zdjęcie przedstawia stan strony z dnia 29 marca 2013r., które dotyczą omawianego pojazdu, zgodnie z typem tytułu własności przeznaczonego wyłącznie na części ze wskazaniem symbolu formularza MV-907A-PARTS ONLY (tj. Salvage Certificate).

Z powyższego wynika, iż przedmiotowy pojazd już na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki był zbywany przez sprzedającego jako pojazd przeznaczony na części i posiadający szkody główne określone jako "woda/powódź". Pojazd nie został poddany naprawie na terenie Stanów Zjednoczonych, lecz jako posiadający identyczne szkody, a więc w takim samym stanie technicznym, został zbyty na rzecz strony. Podstawą takiego twierdzenia organu jest fakt, iż S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "E." nabył przedmiotowy pojazd od firmy B. C.. w dniu 28 lutego 2013 r., tj. 5 dni od daty przeniesienia własności pojazdu na rzecz podmiotu V.. przez firmę A., a pojazd sprowadzony do Polski w dalszym ciągu posiadał uszkodzenia spowodowane wodą/powodzią, co potwierdzają zarówno ustalenia z rewizji, jak również załączona do materiału dowodowego opinia techniczna. Organ podkreślił, iż S. W. na żadnym etapie postępowania nie podważał stanowiska co do stanu pojazdu, tj. że został uszkodzony w wyniku działania wody lub zalania w wyniku powodzi.

Mając na uwadze okoliczności powodujące, że dokument Salvage Certificate winien być uznany za niewiarygodny i nieważny, a także fakt, iż pojazd ten był zbywany na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej z typem tytułu własności "wyłącznie na części", w ocenie organu prawidłowo pojazd uznany został za przedmiot, którego przeznaczenie zostało określone jako odmienne od tego, do jakiego został wytworzony, a zmiana jego przeznaczenia miała miejsce jeszcze na terytorium USA.

Organ wyjaśnił, że zagadnienia związane z gospodarką odpadami reguluje dyrektywa z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy. Dyrektywa ta została przyjęta z uwzględnieniem Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a w szczególności jego art. 175 ust. 1 stanowiącym, że Rada decyduje o działaniu służącym osiągnięciu celów określonych w art. 174, które ma być podjęte przez Wspólnotę. Głównym celem dyrektywy z 2008r. w sprawie odpadów jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska, jednak mając na uwadze treść art. 175 ust. 1 WE pojęcie "usuwać" także należy interpretować w świetle zapisu art. 174 ust. 2 WE. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, w rozpatrywanej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowy pojazd bezsprzecznie stanowi odpad w rozumieniu przepisów o odpadach.

Organ podkreślił, że zgodnie z dyspozycją z art. 72 ust 1 pkt 1 i 5 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu własności oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. W przedmiotowej sprawie dowód własności pojazdu zgodnie z ww. art. 72 ust 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi umowa kupna-sprzedaży pojazdu zawarta w dniu 28 lutego 2013r. pomiędzy firmą B. C. a stroną postępowania, tj. S. W. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "E.", nie zaś dokument Salvage Certificate, który w przypadku pojazdów sprowadzonych ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej stanowi odpowiednik dowodu rejestracyjnego pojazdu. Stosownie do art. 72 ust. 2a ww. ustawy, w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim, zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Podstawowym dokumentem uprawniającym jego właściciela do zarejestrowania pojazdu na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej jest Świadectwo Tytułu Własności (w oryginale Certificate of Title of Vehicle) i taki dokument stanowi inny dokument stwierdzający rejestrację pojazdu, wydany przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Dokument Świadectwo Własności Pojazdu z Odzysku może również stanowić dokument, o którym mowa w ww. art. 72 ust. 2a Prawo o ruchu drogowym, niemniej jednak w przypadku przedmiotowego pojazdu dokument ten nie został wypełniony w kluczowych sekcjach, dotyczących rodzaju uszkodzenia pojazdu oraz jego przeznaczenia. Tym samym, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wystawiony dla przedmiotowego pojazdu dokument Salvage Certificate jako niewiarygodny i nieważny nie może stanowić odpowiednika dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powyższe skutkuje brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium RP, a tym samym brakiem możliwości użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ dodał, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale też przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. Zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, w rozpatrywanej sprawie została wypełniona przesłanka "pozbycia się", a tym samym przedmiotowy pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Techniczna i ekonomiczna możliwość jego naprawy wykazana w ocenie technicznej pozostaje bez wpływu na zmianę tej kwalifikacji. Decydujące znaczenie dla uznania przedmiotu postępowania za odpad ma nie tylko jego stan techniczny w dacie przemieszczenia, ale przede wszystkim wola pozbycia się ww. pojazdu przez jego poprzedniego właściciela.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), pojazd stanowiący odpad klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" (odpady niebezpieczne) lub pod kodem 16 01 06 – "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów" (odpady inne niż niebezpieczne). Dokumentacja fotograficzna, jak również ww. ocena techniczna wskazuje, iż przedmiotowy pojazd posiada takie elementy, jak silnik, zbiornik paliwa, skrzynię biegów, amortyzatory, w których znajdują się płyny eksploatacyjne, wykazujące właściwości niebezpieczne (substancje ropopochodne). Z tego względu, ww. pojazd jako odpad należy klasyfikować pod kodem 16 01 04*, tj. odpad niebezpieczny.

Zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów określa rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które w art. 3 ust. 1 lit. b pkt iii mówi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku HI, DIB, IV lub IVA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu z terenu USA na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem ww. procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. W związku z faktem, iż odpad w postaci przedmiotowego pojazdu został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania ww. procedury, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Według art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Jak wynika z umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu zawartej w dniu 28 lutego 2013 r. pomiędzy firmą B. C.. kupującym pojazd (odpad) na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej jest S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "E.". Biorąc pod uwagę, iż przedmiotowy odpad został sprowadzony z terenu USA na terytorium Polski bez dokonania zgłoszenia i zgody właściwych organów, strona postępowania jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu. Wobec powyższego organ oparł postanowienie na przepisach art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Wobec treści ww. przepisu prawa, organ zobowiązał stronę do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony ww. przepisem.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że kwestionowane postanowienie należało utrzymać w mocy w zakresie dotyczącym wezwania strony do oddania odpadu o kodzie 16 01 04* do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Jednocześnie organ wskazał, iż w związku ze złożonym przez zażaleniem strona nie mogła wykonać nałożonego na nią obowiązku zagospodarowania przedmiotowego odpadu w wyznaczonym terminie i dlatego postanowienie należało uchylić w tym zakresie i orzec, jak w pkt 3 sentencji postanowienia.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. W., reprezentowany przez pełnomocnika.

Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, że podmiot B. C.. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej pozbył się przedmiotowego pojazdu na rzecz strony. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 kwietnia 2014 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 października 2013 r.

W uzasadnieniu skargi podał, że sprowadzony pojazd samochodowy był przedmiotem kliku umów sprzedaży. Wyjaśnił, iż nie nabył go w wyniku aukcji, w której wskazany został sposób jego wykorzystania. Ustalenia faktyczne Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oparte są na dowolnym założeniu, że stan pojazdu samochodowego w okresie pomiędzy i rozpoczęciem aukcji, a jego nabyciem przez stronę nie uległ zmianie. Skarżący nie zgodził się również z poglądem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie braku wiarygodności lub wręcz nieważności dokumentu Salvage Certificate. Zarzucił, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do samodzielnej oceny sposobu wypełnienia ww. dokumentu w kontekście zgodności z przepisami stanowymi lub federalnymi Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie wskazał na rozstrzygnięcie uprawnionego organu lub instytucji w przedmiocie prawidłowości lub ważności tego dokumentu. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odwołuje się również do przepisu, który przewidywałby utratę ważności dokumentu Salvage Certificate z mocy prawa.

Zdaniem skarżącego, wadliwe jest ustalenie, że w realiach rozpatrywanej sprawy dokument Salvage Certificate uniemożliwia zarejestrowanie pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z dyspozycją art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wprowadzają przy tym żadnych ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu właściciela pojazdu. Treść dokumentu Salvage Certificate nie wpływa na możliwość rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Strona postępowania w sprawie rejestracji pojazdu może przedstawić dowolny dowód własności pojazdu. Dokument Salvage Certificate zawiera klauzulę, że nie należy traktować tego świadectwa jako dowodu własności pojazdu dla celów rejestracji lub wystawienia tytułu własności pojazdu, chyba że pojazd i jego najważniejsze części spełniają wymagania dotyczące prawa okaziciela do ich posiadania, lecz wbrew ustaleniom Głównego Inspektora Ochrony Środowiska treść powyższej klauzuli nie zawiera odniesienia do wymagań "danego stanu/państwa", lecz danego stanu.

Dokument Salvage Certificate w zakresie prawa okaziciela do posiadania pojazdu (jego najważniejszych części) może stanowić dowód własności. Prawo sprzedającego, tj. B. C.. do własności przedmiotowego pojazdu mechanicznego nie jest kwestionowane. Na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem Członkowskim Unii Europejskiej zamiast dowodu rejestracyjnego dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie (art. 72 ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Skarżący wskazał, że nabył przedmiotowy pojazd na podstawie umowy sprzedaży zawartej z B. C.. Sprzedający dysponował dokumentem Salvage Certificate, który umożliwiał ponowną rejestrację pojazdu mechanicznego oraz nie wskazywał na żadne obowiązki związane ze zmianą przeznaczenia pojazdu. Wadliwe jest zatem ustalenie, że w realiach rozpatrywanej sprawy B. C.. pozbył się go na rzecz skarżącego. Przyczyną wadliwego ustalenia faktycznego było utożsamienie woli poprzedniego właściciela przedmiotowego pojazdu samochodowego z wolą podmiotów występujących we wcześniejszych transakcjach. Nie występują żadne okoliczności wskazujące na zamiar B. C.. pozbycia się przedmiotowego pojazdu samochodowego. Zdaniem skarżącego, wniosek taki jest uprawniony również w kontekście oceny technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę w dniu 5 kwietnia 2013 r., która wskazuje, że pojazd nadaje się do naprawy i po badaniach diagnostycznych może być dopuszczony do dalszej eksploatacji.

Skarżący podniósł, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wypracowane zostały następujące kryteria oceny, czy dana substancja lub przedmiot jest odpadem: kryterium bazujące na charakterze substancji jako pozostałości z produkcji; kryterium stopnia prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania substancji (przedmiotu). Jeżeli poza zwykłą możliwością ponownego wykorzystania substancji lub przedmiotu istnieje jeszcze korzyść gospodarcza, którą jej posiadacz może wskutek tego odnieść, prawdopodobieństwo takiego ponownego wykorzystania jest wysokie. W takim przypadku przedmiotowa substancja nie może być uznawana za ciężar, który posiadacz usiłowałby usunąć, ale za rzeczywisty towar.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.

Sąd I instancji badając legalność zaskarżonego postanowienia wskazał, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę skarżącą, analiza całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazuje, iż pojazd objęty postępowaniem stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Postępowanie prowadzone przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczyło przedmiotu w postaci uszkodzonego pojazdu marki NISSAN MURANO o numerze identyfikacyjnym nadwozia ..., sprowadzonego z terenu USA na terytorium Polski. Analiza załączonych dokumentów wykazała, iż ww. pojazd został uszkodzony w znacznym zakresie.

W ocenie Sądu I instancji, podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż jest zainteresowany reperacją pojazdu, pozostaje bez znaczenia w sprawie. Decydująca jest wola zbywcy, która w świetle zgromadzonego materiału nie budzi wątpliwości, iż doszło do "pozbycia się" nie nadającego się już do użytku pojazdu. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: ETS) wynika, że ważnym elementem, który przesądza o tym, że przedmiot staje się odpadem, jest zachowanie się posiadacza. W połączonych sprawach C- 418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r.). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 (ECR 2004/1 B/1-1005) Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C 304)94,C-330/94,C- 342/94,C-224/95 - publ. ERC 1997/6/1-03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 (publ. ERC 1990/3/1-01509) ETS orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11). Jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania.

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.) pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę. Co więcej, zgodnie z art. 75 ust. 3 ww. ustawy, zabrania się rejestracji pojazdu złożonego poza wytwórnią, z wyjątkiem pojazdu marki "SAN" oraz pojazdu zabytkowego. Sposób naprawy pojazdu mógłby spowodować zmiany w jego konstrukcji, które zagrażałyby bezpieczeństwu, w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1. ww. ustawy, bądź uniemożliwiałyby jego rejestrację, zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W związku z powyższym, organ słusznie wykazał w zaskarżonym postanowieniu, że uszkodzony pojazd nie może spełniać swojej dotychczasowej funkcji, co stanowi przesłankę do uznania uszkodzonego pojazdu za odpad, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 2132/11).

W świetle powyższego za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie oraz błędną jego ocenę, polegającą na zignorowaniu dowodów strony na okoliczność, iż przedmiotowy pojazd można przywrócić do stanu poprzedniego.

Sąd wskazał również, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), po otrzymaniu powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006r. ze zm.) lub w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa w drodze postanowienia wysyłającego lub odbiorcę odpadów (podmiot, który ponosi odpowiedzialność na nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów) do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji tych działań nie dłuższy niż 30 dni. Według zaś art. 26 pkt 3 tej ustawy, po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ww. ustawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji, określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie na teren kraju. Z powyższego wynika, iż w przypadku niezastosowania się przez stronę do postanowienia wydanego w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przedmiotowe postanowienie nie kończy postępowania w danej sprawie, bowiem po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w ww. postanowieniu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję o zagospodarowaniu odpadu, zgodnie z art. 26 ww. ustawy. Dopiero wydanie ww. decyzji kończy postępowanie w sprawie.

Sąd argumentował, że wobec uznania pojazdu za odpad, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), organ sklasyfikował pojazd jako odpad pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" (odpady niebezpieczne). Zasady międzynarodowego przemieszczania odpadów określa rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, które w art. 3 ust. 1 lit. b pkt III stanowi, iż procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem, jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpady z zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu z terenu USA na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne.

W ocenie Sądu I instancji, w związku z faktem, iż odpad w postaci przedmiotowego pojazdu został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania ww. procedury, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego. Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Według art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady.

Biorąc pod uwagę, iż przedmiotowy pojazd samochodowy został sprowadzony na terytorium Polski bez dokonania zgłoszenia i zgody właściwych organów, skarżący zasadnie został uznany za podmiot odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu.

W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ponieważ zgodnie z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, organ słusznie wezwał skarżącego do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony wyżej przytoczonym przepisem, a który w świetle prawnych regulacji daje gwarancję poddania tego odpadu odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie.

Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procedury administracyjnej, nie dopatrzył się także z urzędu naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.,s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak ..., z dnia 24 kwietnia 2014 roku narusza art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie, że:

- podmiot B. C. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej dokonując sprzedaży na rzecz strony skarżącej pozbył się pojazdu mechanicznego marki NISSAN MURANO o numerze identyfikacyjnym nadwozia ...,

- strona skarżąca nabyła pojazd przeznaczony na części, wycofany z eksploatacji,

- wymieniony powyżej pojazd nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje brakiem możliwości użytkowania przedmiotowego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem,

- strona skarżąca była odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadu, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

2) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, to jest art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 z późniejszymi zmianami), poprzez jego niewłaściwą wykładnię, która polega na przyjęciu, że skierowanie do określonej osoby wezwania do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 uzależnione jest jedynie od stwierdzenia, że dana osoba fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia wymienionego powyżej przepisów wymaga, aby wezwanie do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 skierowane było do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy pod warunkiem, że za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że przedmiotowy pojazd był przedmiotem kliku umów sprzedaży. Skarżący nie nabył przedmiotowego pojazdu samochodowego w wyniku aukcji internetowej, w której wskazany został stan pojazdu oraz sposób jego wykorzystania, to jest na części. Skarżący kasacyjnie zawarł umowę sprzedaży przedmiotowego pojazdu z firmą B. C. Sprzedający dysponował przy tym dokumentem Salvage Certificate, który umożliwiał ponowną rejestrację przedmiotowego pojazdu i nie wskazywał na wycofanie przedmiotowego pojazdu z eksploatacji, ani na żadne obowiązki związane ze zmianą przeznaczenia przedmiotowego pojazdu.

W ocenie skarżącego kasacyjnie, dowolne jest również założenie, że stan fizyczny przedmiotowego pojazdu w okresie pomiędzy rozpoczęciem aukcji, a jego nabyciem przez stronę postępowania nie uległ zmianie. Wskazał, że treść internetowych ofert sprzedaży przedmiotowego pojazdu nie przedstawia szczegółowego zakresu uszkodzeń pojazdu, wskazując jedynie, że powodem uszkodzeń jest woda/powódź. Pierwotnie stwierdzony stan przedmiotowego pojazdu mógł uzasadniać wskazanie w treści ofert internetowych, że pojazd przeznaczony jest na części. Poddanie przedmiotowego pojazdu czynnościom naprawczym spowodowało natomiast dezaktualizację tak określonego sposobu jego przeznaczenia. W ocenie skarżącego, wniosek taki jest uprawniony w kontekście treści opinii technicznej, która wskazuje głównie na zawilgocenia, które skutkują przyjęciem, że przedmiotowy pojazd nie stanowi zagrożenia dla środowiska i pod wykonaniu dalszych czynności może zostać dopuszczony do ruchu, oraz oświadczenia sprzedawcy przedmiotowego pojazdu. Nadto, treść dokumentu Salvage Certificate również nie wskazuje na przeznaczenie przedmiotowego pojazdu wyłącznie na części.

Zdaniem strony skarżącej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do samodzielnej oceny sposobu wypełnienia dokumentu Salvage Certificate, w kontekście zgodności z przepisami stanowymi lub federalnymi Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej oraz jego ważności. Ponadto, nie wskazano przy tym regulacji czy zasad, które stanowić mogłyby punkt odniesienia w zakresie prawidłowości dokumentu Salvage Certificate. W związku z powyższym arbitralne jest twierdzenie, że w sekcji 2 dokumentu Salvage Certificate winny znaleźć się zapisy o określonej treści. Skarżący podkreślił, że oceny w zakresie nieważności dokumentu Salvage Certificate oparte zostały nie na ustaleniach faktycznych, lecz hipotezach wskazujących na ewentualne usunięcie nieokreślonych zapisów z treści tego dokumentu. Natomiast twierdzenia w zakresie braku wiarygodności dokumentu Salvage Certificate oparto na wskazaniu, że dokument ten został sporządzony niezgodnie, względnie nieodpowiednio. Wadliwe jest również ustalenie, że w realiach rozpatrywanej sprawy dokument Salvage Certificate uniemożliwia zarejestrowanie pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje brakiem możliwości użytkowania przedmiotowego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa rejestracji pojazdu stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego. W realiach rozpatrywanej sprawy treść dokumentu Salvage Certificate pozostaje bez wpływu na możliwość rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie skarżącego kasacyjnie, pogląd, że sposób naprawy pojazdu mógłby spowodować zmiany w jego konstrukcji, które zagrażałyby bezpieczeństwu w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ma charakter dowolny.

Niie występują żadne okoliczności wskazujące na zamiar B. C.. pozbycia się przedmiotowego pojazdu samochodowego. Przeciwnie, dla B. C. przedmiotowy pojazd samochodowy był normalnym towarem (produktem), którego nie chciała "usuwać", ale który zbyła na korzystnych dla siebie warunkach gospodarczych. Wniosek taki jest uprawniony również w kontekście oceny technicznej oraz pisemnego oświadczenia B. C. złożonego w toku postępowania przed Sądem I instancji.

Skarżący zauważył, że uznany został za osobę odpowiedzialną za nielegalne międzynarodowe przemieszczenia odpadu, nie wyjaśniono jednak kryteriów takiej odpowiedzialności oraz okoliczności faktycznych uzasadniających przyjęcie istnienia odpowiedzialności. Odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu utożsamiono przy tym wyłącznie z kwestią bycia odbiorcą odpadu. Podmiotem wezwania, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie jest osoba spełniająca przesłankę "odbiorcy odpadów" (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy), lecz taki odbiorca odpadów, który ponosi odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach ustawowych, określonych w art. 174 powołanej ustawy. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegającego na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 kwietnia 2014r. narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego – art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 z późniejszymi zmianami) poprzez jego niewłaściwą wykładnię.

Punktem wyjścia do rozważań jest przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który jest podstawę wydania zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia z dnia 24 kwietnia 2014r. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów – jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit.a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów nielegalne przemieszczanie odpadów oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z rozporządzeniem. Odpadem zaś, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach jest każda substancja lub przedmiot, który posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia jest obowiązany.

Skarżący kasacyjnie naruszenie przez organ wskazanych przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. upatruje w przyjęciu, że B. C.. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej dokonując sprzedaży na rzecz strony skarżącej pozbył się pojazdu mechanicznego marki NISSAN MURANO o numerze identyfikacyjnym nadwozia ..., że strona skarżąca nabyła pojazd przeznaczony na części, wycofany z eksploatacji, że wymieniony powyżej pojazd nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje brakiem możliwości użytkowania przedmiotowego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem oraz że strona skarżąca była odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadu.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać trzeba na wstępie, że przedmiotowy pojazdu marki NISSAN MURANO o numerze identyfikacyjnym nadwozia ... słusznie został zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, ani Sąd I instancji, ani organ nie stwierdzał, że skarżący nabył pojazd przeznaczony na części, gdyż ta okoliczność nie miała znaczenia dla uznania go za odpad. Jak słusznie Sąd wskazał, powołując się na orzeczenia ETS przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem, pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń. Jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji i organu orzekającego, że przedmiotowy pojazd, którego stan techniczny został ustalony podczas oględzin w dniu 2 kwietnia 2013r., nie nadawał się do użytku zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, z uwagi właśnie na znaczne zniszczenie, co potwierdza także dokumentacja fotograficzna oraz opinia techniczna oraz fakt pozbycia się.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż wadliwe było przyjęcie przez organ woli zbycia pojazdu przez B. C. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Zamiar pozbycia się został dokładnie omówiony i oceniony w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak również przez Sąd I instancji i należy tę ocenę uznać za prawidłową. W sprawie zostało wykazane, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, dlaczego pojazd uznany został za odpad i dlaczego przypisano mu odpowiedni kod. W tym kontekście oceniono także zamiar pozbycia się go. Trafnie w ocenie NSA uznano w sprawie, że omówione w uzasadnieniu dokumenty (w tym Salvage Certificate, wydruki z kilku aukcji, w których pojazd przedstawiony był jako przeznaczony tylko na części, akt kupna sprzedaży zawarty pomiędzy C. a kupującym A. R. I. z oświadczeniem sprzedającego "uległ poważnemu uszkodzeniu w wyniku zalania), stwierdzone podczas oględzin uszkodzenia pojazdu wskazują na fakt, że stanowił on odpad, a sprzedający B. C.. nie naprawił go po nabyciu, lecz pozbył się go. Skarżący kasacyjnie, wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawił dowodu na okoliczność, że pojazd po wystawieniu go na aukcję był naprawiany i w dacie kupna go nie znajdował się już w takim stanie technicznym, jaki przedstawiono na aukcjach. Zresztą stan techniczny pojazdu, stwierdzony podczas oględzin temu całkowicie przeczy. Pojazd sprowadzony do Polski w dalszym ciągu posiadał uszkodzenia spowodowane wodą/powodzią.

Odbiorca tego odpadu (skarżący kasacyjnie) powinien był dokonać zgłoszenia przemieszczenia odpadu wszystkim zainteresowanym właściwym organom (art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006), czego nie uczynił, dokonując jedynie zgłoszenia celnego. Jako odbiorca odpadu sprowadzonego nielegalnie jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie pozostawiają wątpliwości ani co do charakteru sprowadzonego na terytorium kraju pojazdu, ani co do zamiaru pozbycia się, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Dokonanie przez organy i Sąd I instancji odmiennej od oczekiwań strony skarżącej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia prawa materialnego jest także nieusprawiedliwiony, gdyż Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, i wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie uznał, że zgodnie z tym przepisem wezwanie do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 kieruje się do odbiorcy odpadów, odpowiedzialnego za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie. Treść przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy nie budziła wątpliwości w sprawie. Skarżący kasacyjnie kwestionował jedynie, że to on ponosi tę odpowiedzialność, czego nie można rozpatrywać w ramach naruszenia prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.