Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1193/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 lit. a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1193/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011r., sprawy ze skargi A.K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 1 czerwca 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 216 i art. 165a Ordynacji podatkowej, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok (wniosek z dnia 10.11.2009r.) z uwagi na fakt, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu podatkowego z dnia 6.12.2007r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania, a postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A.K. zarzucając negowanie przez organ podatkowy praw strony do przedawnienia jako instytucji prawa podatkowego oraz błędne traktowanie instytucji przedawnienia jako prekluzji (terminu zawitego). W obszernym uzasadnieniu przedstawiono wykładnię przepisów k.p.c. w zakresie prekluzji dowodowej jako instytucji postępowania cywilnego, gospodarczego i podatkowego, przedawnienia jako jednego ze sposobów wygaśnięcia zobowiązań (instytucji materialnego prawa podatkowego), oraz powołano orzeczenia sądów. Przedstawiono przebieg postępowania podatkowego przeprowadzonego przez organ I instancji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 oraz postępowania odwoławczego. W oparciu o powyższe wniesiono o zwrot "różnicy wynikającej z pomniejszenia kwoty 149.354,00 nienależnego podatku o kwotę podatku należnego tj. o kwotę 73.411,00 jako kwotę podatku dochodowego wynikającą ze złożonego przez A.K. zeznania podatkowego w podatku dochodowym PIT-36 za 2001 rok, wraz z odsetkami na dzień zwrotu".

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, w tym postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. W ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 na podstawie art. 165 a §1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie nie może zostać wszczęte, gdyż w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wynika z akt sprawy od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 05.09.2008r. Nr [...] A.K. w dniu 09.10.2008r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 04.02.2009r. sygn. akt I SA/Kr 1375/08 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W dniu 01.04.2009r. od w/w wyroku A.K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powyższe oznacza, że skarga na przedmiotową decyzję została wniesiona przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. W ocenie organu odwoławczego w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie postępowanie sądowo-administracyjne nie uległo zakończeniu i trwa nadal do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w tej sprawie. Do tego momentu "gospodarzem" jest Sąd. Jedną z konsekwencji prawnych wszczęcia postępowania sądowo - administracyjnego jest wyłączenie możliwości uruchomienia przez organ administracji publicznej procedur wewnątrz - administracyjnego nadzwyczajnego postępowania kontrolnego w stosunku do zaskarżonego aktu lub czynności. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 oznaczałoby wkroczenie przez organ administracji w sferę, która poprzez złożenie skargi kasacyjnej i nieprawomocność wyroku sądu I instancji, oddana jest wyłącznej dyspozycji sądu - w tym przypadku sądu II instancji. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził zatem, że od momentu złożeniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia przez organy podatkowe postępowania w celu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A.K., przywołując zarzuty zawarte w zażaleniu składanym od postanowienia organu I instancji. Ponadto zarzucił naruszenie:

1. zasady nakazującej organom podatkowym (ze względu na tworzenie racjonalnie nieuzasadnionych ciężarów dla strony jako obywatela), wydawanie aktów prawnych zgodnych z żądaniem podatnika w sytuacji oczywistej bezzasadności stanowiska fiskusa lub przedawnienia jego praw, wynikających z zaskarżonych decyzji podatkowych (art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 125 Ordynacji podatkowej) ;

2. postulatu orzekania w razie wątpliwości na dobro podatnika (in dubio pro tributario), jeśli procesowe prawo podatkowe milczy w sprawach zakazu lub nakazu wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu istnienia nadpłaty wynikającej z upływu terminu przedawnienia do wydania decyzji (art. 8 w zw. z art. 42 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP);

3. zasady praworządności (legalności), nakazującą organom podatkowym orzekanie z duchem i literą prawa (art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej).

4. zasady zaufania obywatela do organów państwa, nakazującą organom podatkowym orzekanie zgodnie z prawem bez oglądania się na doraźne korzyści dla fiskusa (art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej);

5. zasady prawdy obiektywnej (przewagi formy aktu administracyjnego nad treścią sprawy będącej przedmiotem decyzji administracyjnej lub wniosku strony postępowania administracji zakładającą, iż dla strony jako obywatela liczy się tylko wyjaśnienie prawdy w jego sprawie (art. 8 w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 122 Ordynacji podatkowej).

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz z poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. , natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie jest obarczone naruszeniami prawa, które mogłyby skutkować jego uchyleniem. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że w realiach okoliczności sprawy zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. W pierwszej kolejności, należy wskazać, że istotą rzeczy w niniejszej sprawie, wszczętej wszak z wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, była ocena , czy zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia tego postępowania w kontekście będącego w toku postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za tenże 2001 rok. Okresem poddanym analizie tj. jakim objęto postępowanie zarówno w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, był rok 2001. Ponadto we wniosku z dnia 9.11.2009r. o stwierdzenie nadpłaty, skarżący A.K .wskazuje wprost na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 149.354,00 zł, podając przy tym że wniosek o stwierdzenie nadpłaty dotyczy w/w decyzji w tej części, w jakiej ustala ona zobowiązanie podatkowe w kwocie przekraczającej 73.411,00 zł. Istotny z tej perspektywy jest również fakt, iż w/w postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. jest w toku i nie zakończyło się ostateczną decyzją administracyjną, ponieważ decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została uchylona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 4.02.2009r. sygn. akt I SA/Kr 1375/08, ale następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 listopada 2010r. uchylił wyrok sądu I instancji, przekazując sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Powyższe oznacza zatem , iż nadal w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...] określająca względem A.K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 149.354,00 zł. Ocenę implikować musi także okoliczność , iż przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty skarżący A.K. złożył w dniu 9.11.2009r., a więc w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6.12.2007r. Nr [...] określająca względem A. K,. zobowiązanie podatkowe, ponieważ pomimo jej uchylenia wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 4.02.2009r. sygn. akt I SA/Kr 1375/08, wyrok ten nie był prawomocny w konsekwencji jego zaskarżenia do sądu wyższej instancji przez samego skarżącego.

Zatem wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opisanych powyżej okolicznościach uniemożliwia wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty, dopóki ta decyzja nie zostanie usunięta z obrotu prawnego. Dopóki więc wyeliminowanie wadliwej w ocenie skarżącego decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest prawnie dopuszczalne w trybie już uruchomionych procedur, w tym przypadku - procedury sądowej kontroli decyzji administracyjnych, to z punktu widzenia ekonomii procesowej nie ma możliwości wszczynania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. W tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące braku podstaw do orzekania o odmowie wszczęcia postępowania.

Nie zasługują na uwzględnienie również artykułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego. Zarzuty te w istocie zmierzają do wykazania , że w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zarzut ten nie może zostać rozpoznany w niniejszym postępowaniu sądowym, które dotyczy oceny podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. Może on zostać zbadany w odrębnym postępowaniu w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego, które obecnie się toczy. Ponadto organy w kontrolowanej sprawie przeprowadziły postępowanie, w sposób prawidłowy, czyniąc zadość wymogom art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim organy podatkowe podejmowały działania zmierzające do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Również uzasadnienia zaskarżonych postanowień spełniają wymogi zawarte w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Brak również podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady praworządności (legalności), nakazującej organom podatkowym orzekanie z duchem i literą prawa (art. 8 Konstytucji RP w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej), zasady zaufania obywatela do organów państwa, obligującej organy podatkowe do orzekanie zgodnie z prawem bez oglądania się na doraźne korzyści dla fiskusa (art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej) , czy zasady prawdy obiektywnej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.