Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1759/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Lenart, WSA Jolanta Rudnicka, , Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi D. S. i Z. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w tej tylko części w jakiej decyzja ta utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 roku, numer [...] Wojewody [...] oraz stwierdza nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku, numer [...] w punkcie 3 tej decyzji, 2. uchyla zaskarżoną decyzję w tej tylko części w jakiej decyzja ta utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 roku, numer [...] Wojewody [...] oraz uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku, numer [...] w punkcie 2 tej decyzji, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w częściach opisanych w punktach 1 i 2 wyroku nie podlega wykonaniu, 5. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1759/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2004 roku numer [...] Wojewody [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że dla nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² była urządzona w P.B.N. w T. księga wieczysta Kw. [...], w której jako współwłaściciele na prawach wspólności ustawowej wpisani byli Z. S. i D. S. Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1976 roku repertorium A numer [...], sporządzonym w trybie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), Z. i D. małżonkowie S. sprzedali Skarbowi Państwa z nieruchomości objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...], działki gruntu oznaczone numerami [...] i [...]. Przy akcie notarialnym została okazana decyzja z [...] czerwca 1976 roku numer [...] Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w T., która to decyzja zatwierdzała plan realizacyjny zajezdni samochodowej WPK w T., której lokalizacja obejmowała także działki gruntu objęte treścią aktu notarialnego z [...] czerwca 1976 roku repertorium A numer [...].

Po sporządzeniu aktu notarialnego z [...] czerwca 1976 roku repertorium A numer [...], działka gruntu oznaczona numerem [...] została scalona do działki oznaczonej numerem [...] obręb [...], która to działka uległa podziałowi na działki oznaczone numerami [...] i [...]. W związku ze zmianą powierzchni działek, działki o numerach [...] i [...] otrzymały nowe numery [...] i [...], a następnie w wyniku podziału tych działek powstały działki oznaczone numerami [...], w skład których wchodzi dawna działka oznaczona numerem [...].

Na dzień 8 marca 2004 roku działki gruntu oznaczone numerami [...] o łącznej powierzchni [...] m² stanowiły własność "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., a działka oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m² stanowiła własność Gminy Miasta T..

Pismem z dnia 14 lutego 2002 roku Z. i D. małżonkowie S. wystąpili o zwrot nieruchomości sprzedanej aktem notarialnym z [...]czerwca 1976 roku repertorium A numer [...] składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o łącznej powierzchni [...] m².

W okresie od 2 marca 2000 roku do 22 marca 2000 roku w budynku Urzędu Miasta T. zostało wywieszone ogłoszenie podające do publicznej wiadomości uchwałę numer [...] z [...] lutego 2000 roku Zarządu Miasta T. o przeznaczeniu do sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste szeregu nieruchomości będących własnością Gminy Miasta T., w tym także działek gruntu oznaczonych numerami [...]. Ponadto w lokalnym dodatku do " Gazety Wyborczej" z dnia 7 marca 2000 roku ukazała się informacja o tym, że w budynku Urzędu Miasta T. został wywieszony wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste.

Po rozpatrzeniu wniosku Z. i D. małżonków S. z [...] marca 2002 roku, decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Prezydent Miasta T., działając w oparciu o przepisy art.136 i art.137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46, poz.543 ze zmianami), orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonych poprzednio jako działki o numerach [...] (obecnie część działek oznaczonych numerami [...]) oraz o umorzeniu postępowania w zakresie wypłaty odszkodowania z tytułu użycia w/w działek gruntu niezgodnie z celem określonym w akcie notarialnym.

Decyzją z dnia [...] września 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję z [...]lipca 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta T. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Prezydent Miasta T. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] ( obecnie stanowiąca część działki numer [...]). Jednocześnie decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Prezydent Miasta T. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania z tytułu użycia nieruchomości oznaczonej jako działki o numerach [...] ( stanowiące obecnie część działek oznaczonych numerami [...]) niezgodnie z celem określonym w treści aktu notarialnego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję z [...] października 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta T. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Prezydent Miasta T. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości uprzednio oznaczonej jako działka numer [...]a obecnie stanowiącej część działek oznaczonych numerami [...] objętych treścią ksiąg wieczystych Kw. [...], Kw. [...] i Kw. [...] oraz orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...] objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję z [...] maja 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta T. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezydent Miasta T. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w T., a uprzednio oznaczonej jako działka numer [...], stanowiącej obecnie część działek gruntu oznaczonych numerami [...] oraz orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka numer [...], objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę T. do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości położonej w T., stanowiącej obecnie część działek oznaczonych numerami [...], odpowiadających dawnej działce o numerze [...] oraz w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w T. oznaczonej jako działka numer [...], prowadzonej z wniosku Z. i D. małżonków S..

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 roku wydanym w sprawie sygnatura akt II SA/Kr 1135/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, po rozpoznaniu skargi D. S. i Z. S., uchylił decyzję z [...] lipca 2003 roku numer [...] Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] maja 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta T..

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art.145 § 1 pkt.3 k.p.a., art.147 k.p.a., art.149 § 1 k.p.a. i art.150 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2003 roku numer [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku numer [...] Wojewoda [...]uchylił decyzję z [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewody [...] i orzekł o uchyleniu w całości decyzji z [...] września 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta T. oraz orzekł o odmowie zwrotu na rzecz D. i Z. małżonków S. nieruchomości położonej w T. obejmującej części działek gruntu o numerach [...], odpowiadające dawnej działce oznaczonej numerem [...] oraz orzekł o przekazaniu do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji sprawy z wniosku D. i Z. małżonków S. w zakresie odnoszącym się do żądania zwrotu nieruchomości położonej w T. i oznaczonej numerem [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2004 roku numer [...] Wojewody [...].

Na decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. i Z. małżonkowie S.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art.136 ust.2 w związku z art.137 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U. 261/04, poz.2603 ze zmianami) poprzez nie zawiadomienie skarżących, jako poprzednich właścicieli nieruchomości, o zamiarze zbycia "wywłaszczonej" nieruchomości, a także zarzut naruszenia przepisu art.34 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] w częściach opisanych w punkcie pierwszym wyroku oraz skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] w częściach opisanych w punkcie drugim wyroku. Natomiast w pozostałej części skarga podlega oddaleniu.

W tym miejscu należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.

Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tegoż organu z [...] grudnia 2003 roku numer [...], a następnie decyzją z [...] kwietnia 2004 roku numer [...], wydaną na podstawie art.151 k.p.a. Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] września 2003 roku numer [...] oraz odmówił zwrotu na rzecz D. i Z. małżonków S. nieruchomości położonej w T., obejmującej części działek o numerach [...] obręb [...], odpowiadające dawnej działce o numerze [...] i orzekł o przekazaniu do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji sprawy wniosku D. i Z .S. o zwrot nieruchomości położonej w T., oznaczonej numerem [...].

Stosownie do treści art.149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że przedmiotem postępowania prowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania jest ustalenie, czy w postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej było dotknięte jedną z wad wymienionych w art.145 § 1 k.p.a. i art.145a k.p.a. oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego kończy się wydaniem decyzji ( chyba że przedmiotem wznowienia było postanowienie, wówczas kończy się wydaniem postanowienia). Przepis art.151 § 1 k.p.a. przewiduje dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. Jeżeli w toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej stwierdzi brak przesłanek, o których mowa w art.145 § 1 k.p.a. lub art.145a k.p.a., wówczas wydaje decyzję o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy w toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej ustali istnienie którejkolwiek z przesłanek pozytywnych, o których mowa w art.145 § 1 k.p.a. lub art.145a k.p.a., wówczas uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy. Oczywiście decyzja wydana w trybie opisanym w art.151 § 1 pkt.1 i 2 k.p.a. jest decyzją wydaną w I instancji. Należy także podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania przepis art.138 k.p.a. zawierający katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. W tym miejscu stwierdzić należy, że mając na uwadze treść art.149 § 2 k.p.a. oraz art.151 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne aby w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zapadała decyzja, która orzeka o przekazaniu sprawy organowi niższej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja wydana po wznowieniu postępowania administracyjnego, która zawiera takie rozstrzygnięcie jest dotknięta wadą, określoną w art.156 § 1 pkt.2 k.p.a. i skutkuje stwierdzeniem nieważności. Należało więc stwierdzić nieważność decyzji Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2004 roku w części w jakiej utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie zawarte w punkcie trzecim decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2004 roku, a także należało stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy w zakresie zwrotu działki numer [...] do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Natomiast należało uchylić zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2004 roku w części w jakiej zaskarżona decyzja utrzymała w mocy rozstrzygnięcie opisane w punkcie drugim decyzji z [...] kwietnia 2004 roku Wojewody [...] oraz uchylić decyzję Wojewody [...] w zakresie opisanym punkcie drugim tej decyzji. W szczególności stwierdzić należy, że w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania administracyjnego organ administracji publicznej prowadzi to postępowanie w granicach wyznaczonych ostateczną decyzją wydaną w konkretnej sprawie administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie granice te wyznacza ostateczna decyzja z [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. Skoro istniały przesłanki do wznowienia postępowania zadaniem organu administracji publicznej rozpatrującego sprawę po wznowieniu postępowania (jako organ I instancji) będzie rozpatrzenie całej sprawy administracyjnej określonej przez wniosek o zwrot nieruchomości położonej w T. i oznaczonej jako działka numer [...]. Uwzględniając treść art.136 i art.137 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, należy ocenić czy istnieją przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku w całości bądź w części.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.c i §2, art.151, art.200 i art.206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.