Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 83/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 7a, 7b, 9, 10, 11, 68, 77 § 1, 80, 107
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 32 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 32 ust. 1a, ust. 5 i ust. 5a
journal: Dz.U. 2018 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

SENTENCJA

Warszawa, 13 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Monika Barszcz Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2021 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., z siedzibą w [...] od decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] wstrzymującej działalność w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na terenie nieruchomości w [...] przy ul. [...] [...], uchylił decyzję w pkt 1 tiret trzeci oraz pkt 3, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W dniach od 26 października 2018 r. do 28 lutego 2019 r., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną, na terenie użytkowanym przez spółkę, w trakcie której poczyniono następujące ustalenia:

1. Przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy zgodnie z PKD jest sprzedaż odzysk surowców z materiałów segregowanych (38.32.Z).

2. Działka nr [...] w [...] przy ul. [...] [...]. na której znajduje się instalacja do odzysku odpadów opon, gumy i tworzyw sztucznych, dzierżawiona jest na podstawie umowy od [...] Sp. z o.o.

3. Kontrolowany działa w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].12.2014 r., zezwalającą na zbieranie odpadów, ważną do [...].12.2024 r. oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].08.2015 r., zezwalającą na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów, ważną do dnia 31.08.2025 r.

4. W wyniku przeprowadzonych w dniu 26 października 2018 r. oględzin działki, stwierdzono dwie pryzmy odpadów zmagazynowanych luzem w sposób niezabezpieczony przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych, na podłożu częściowo szczelnym. Na pryzmach leżały: odpady gumy (węże gumowe, całe i rozdrobnione opony), odpady z tworzyw sztucznych różnego pochodzenia, (opakowania, elementy elektroniki, tonery, okablowanie, elementy pojazdów, gąbka), odpady z gospodarstw domowych, (filtry powietrza, czarne worki foliowe, sznury, firany, dywany, wykładziny, ubrania, ręczniki, obuwie, wełna mineralna, koce, tkaniny w postaci dużych zwojów, opakowania wielomateriałowe, papierowe, gazety, opakowania z metali). Odpady w przeważającej większości nie były rozdrobnione (tj. nie podlegały mechanicznej obróbce), natomiast posiadały cechy odpadów; pochodzących ze wstępnego sortowania odpadów komunalnych, tzw. frakcja nadsitowa klasyfikowane jako odpad o kodzie 19 12 12 - inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11*. Na terenie działki stwierdzono ponadto porozrzucane odpady gruzu i szkła. Wokół pryzmy był wyczuwalny charakterystyczny dla odpadów komunalnych zapach.

5. Pryzmy odpadów zwymiarowano. Wymiary pierwszej pryzmy: 31x28x7 m, drugiej pryzmy: 31x27x7,2 m.

6. W dniu [...] listopada 2018 r.. (środa, ok. godz. 1:30) wybuchł pożar, który zasięgiem objął odpady oraz budynek z instalacją. W akcji gaśniczej udział brało 15 zastępów strażackich. Podczas pożaru, trwającego do [...] grudnia 2018 r., do atmosfery wydzieliły się duże ilości gęstego ciemnego dymu.

7. Podczas oględzin terenu po pożarze, w dniu [...] grudnia 2018 r.. stwierdzono, że w wyniku przeprowadzonej akcji gaśniczej, pryzmy odpadów zostały przerzucone na sąsiednie tereny niezabezpieczone przed odpływem i wsiąkaniem odcieków. Wokół miejsca magazynowania widoczne były zastoje wód opadowych oraz wód gaśniczych w kolorze brunatno-czarnym. Odpadom towarzyszył charakterystyczny dla odpadów komunalnych zapach oraz zapach spalenizny.

8. Efektem pożaru było stwierdzone negatywne oddziaływanie na środowisko, spowodowane przedostaniem się znacznej ilości wód z prowadzonej akcji pożarowej, które poprzez rów przedostały się do rzeki [...]. Po zakończonej akcji gaśniczej pobrano próbki wód gaśniczych w rejonie zapożarowanym. Wyniki badań wykazały przekroczenie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń w ściekach, określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U.2019, poz.1311), w zakresie wskaźników: ChZT. Ogólnego Węgla Organicznego (OWO), siarczanów, chromu ogólnego, miedzi, fenoli lotnych oraz lotnych węglowodorów aromatycznych (BTX).

9. Przesłuchano Prezesa Zarządu oraz Dyrektora Generalnego kontrolowanego podmiotu. Z przekazanych informacji wynika, że odpady przyjęte w kodzie 19 12 10, były przyjmowane w okresie 2015-2017 r., celem poprawy sytuacji finansowej spółki oraz przetworzenia na paliwo alternatywne. Jednak posiadane urządzenia nie nadawały się do przetwarzania odpadów tekstylnych, znajdujących się w masie przyjętych odpadów. W 2018 r. firma zaprzestała przyjmowania odpadów innych, niż zużyte opony. Pozostałe na terenie spółki odpady, miały być przetworzone na paliwo alternatywne w wynajętej mobilnej instalacji lub przekazane innym uprawnionym posiadaczom odpadów.

10. [...] Sp. z o. o., będąca odbiorcą odpadów pochodzących z zagranicy, zgłoszonych w procedurze ogólnych obowiązków w zakresie informowania, pod kodem 19 12 04. jako tworzywa sztuczne i guma, przekazała odpady posiadaczowi pod adresem ul. [...] [...], [...], o czym świadczą dwa dokumenty "WZ" z 20 czerwca 2018 r., wystawione i podpisane przez J.H., Prezesa Zarządu kontrolowanego podmiotu. Wg dalszych wyjaśnień Prezesa, odpady te miały trafić do firmy [...]. który jako pośrednik w obrocie odpadami, nie był upoważniony na podstawie zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów do gospodarowania nimi.

Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...]. sygn. protokołu: [...], którego strona nie podpisała.

W związku z ustaleniami kontroli, [...] i Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r., zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania działalności w zakresie gospodarowania odpadami. Organ poinformował stronę również o możliwości zgłoszenia uwag do toczącego się postępowania.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...]. wydaną na podstawie przepisów art. 32 ust. 1. pkt 4 i 5, art. 32 ust. 1a, ust. 5 i ust. 5a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach wstrzymał działalność spółki w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na terenie nieruchomości przy ul. [...] [...] w [...], określił termin wstrzymania działalności w zakresie, o którym mowa powyżej na dzień [...] października 2019 r., jak również nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Spółka złożyła odwołanie od decyzji. Odwołująca poinformowała, że przyjęła program naprawczy i harmonogram działań, polegający na usuwaniu i zagospodarowaniu odpadów znajdujących się na terenie nieruchomości. Spółka została również zobowiązana zaleceniami Państwowej Straży Pożarnej do wybudowania zbiornika, zapewniającego bezpieczeństwo pożarowe zakładu. Równocześnie strona zamierza przeprowadzić remont hali i instalacji do przetwarzania odpadów. Działania strony będą koncentrowały się wokół dostosowania zakładu do obowiązujących przepisów prawa. Przedsiębiorca podjął rozmowy z ośrodkiem naukowym w zakresie zastosowania innowacyjnej technologii wykorzystania odpadów, jak również z dotychczasowymi odbiorcami, mającymi zagospodarować odpady będące na terenie zakładu. Przedstawiając powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wstrzymania przetwarzania odpadów.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, pismem z dnia [...] października 2021 r. znak: [...]. zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w postępowaniu odwoławczym oraz o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Strona w wyznaczonym terminie nie wniosła uwag do sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wystąpiły przesłanki, uzasadniające wydanie decyzji merytoryczno-reformatoryjnej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 32 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach, zgodnie z którymi wojewódzki inspektor ochrony środowiska może, w drodze decyzji, kierując się stopniem zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi, wstrzymać działalność posiadacza odpadów w przypadku naruszenia obowiązku przekazywania odpadów wyłącznie uprawnionym w zakresie gospodarki odpadami podmiotom (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach) oraz naruszenia wymagań dotyczących eksploatacji instalacji do przetwarzania odpadów, o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o odpadach. Natomiast stosownie do treści art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzymuje w drodze decyzji działalność posiadacza odpadów, w przypadku gdy posiadacz ten zbiera lub przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Czynność ta ma charakter obligatoryjny, organ I instancji zobowiązany jest do wstrzymania działalności w przypadku, gdy posiadacz zbiera lub przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

W toku postępowania odwoławczego organ uznał, iż zebrany materiał dowodowy w sprawie, nie jest wystarczający by obronić tezę o zbieraniu odpadów nie wymienionych w posiadanym zezwoleniu i tym samym nie uzasadnia to wstrzymania instalacji z uwagi na brak pozwolenia na zbieranie odpadów, będących na terenie kontrolowanej działalności. Wskazana w zaskarżonej decyzji okoliczność przyjmowania odpadów od spółki prowadzącej zbiórkę odpadów komunalnych, (bez podania nazwy posiadacza przekazującego odpady) nie jest możliwa do udowodnienia, jak również nie przesądza o przyjmowaniu odpadów nie wymienionych w posiadanym zezwoleniu. Strona była uprawniona na mocy posiadanego zezwolenia, do zbierania odpadów o kodzie 19 12 12, z wyjątkiem odpadów pochodzących z mechaniczno-biologicznej obróbki zmieszanych odpadów komunalnych. Takiego pochodzenia zebranych przez spółkę odpadów organ nie zdołał skutecznie udowodnić.

Prawną podstawą rozstrzygnięcia podjętego przez organ nadzorczy, był w niniejszej sprawie art. 32 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o odpadach, przewidujący możliwość wstrzymania działalności posiadacza odpadów w przypadku przekazywania ich nieuprawnionym odbiorcom (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach). W wyniku czynności kontrolnych organu I instancji ustalono, iż odwołujący, będąc odbiorcą odpadów z zagranicy, zamiast przetworzyć je w procesie R3, jak wskazano w dokumentach stosowanych w międzynarodowym obrocie odpadami, przekazał je [...], wystawiając w dniu [...] czerwca 2018 r., dokument "WZ" z poleceniem rozładunku w G., przy ul. [...]. Posiadacz odpadów, który miał je odebrać, [...] zarejestrowany w BDO jako pośrednik w obrocie odpadami, nie był uprawniony na mocy odpowiednich zezwoleń, do gospodarowania odpadami. W realiach niniejszej sprawy zatem doszło do przekazania odpadów podmiotowi nieuprawnionemu. Zaszły przesłanki wymienione w art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach.

Drugą przesłanką podjętego rozstrzygnięcia było naruszenie wymagań dotyczących eksploatacji instalacji lub urządzeń do przetwarzania odpadów, o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem, instalacje oraz urządzenia do przetwarzania odpadów eksploatuje się tylko wówczas, gdy spełniają wymagania ochrony środowiska, w tym nie powodują przekroczenia standardów emisyjnych (pkt 1), oraz pozostałości powstające w wyniku działalności związanej z przetwarzaniem odpadów będą przetwarzane z zachowaniem wymagań określonych w ustawie (pkt 2). Przetwarzanie, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach, stanowią procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Tak więc miejsce magazynowania odpadów, stanowi instalację do przetwarzania, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach. Magazyny odpadów (tutaj: magazyn zewnętrzny na placu), są integralnym elementem instalacji związanych z gospodarowaniem odpadami, bez których prawidłowe funkcjonowanie instalacji nie byłoby możliwe. W przedmiotowej sprawie odwołujący, aby przetworzyć odpady w instalacji musiał zapewnić warunki do przechowywania tych odpadów po ich przywiezieniu do zakładu, jakie określono w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] tj. odpady miały być zbierane selektywnie, z oznaczeniem kodu odpadu, na szczelnym utwardzony m placu magazynowym, w ilościach nie przekraczających możliwości magazynowych. Tak więc niewątpliwie miejsca magazynowania odpadów stanowiły integralną część instalacji podmiotu, bez której funkcjonowanie instalacji nie byłoby możliwe. Tymczasem w czasie oględzin stwierdzono, że odpady zbierane i magazynowane były nieselektywnie, plac magazynowy był jedynie częściowo utwardzony, odpady nie były oznaczone kodami, zgodnie z katalogiem odpadów, a całość odpadów nie była zabezpieczona przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych (wiatru i deszczu). To powodowało ich rozwiewanie, moknięcie i wymywanie z nich różnych substancji oraz wsiąkanie odcieków do gruntu. Dodatkowo na terenie zakładu zgromadzono tak duże ilości odpadów, że spółka nie miała technicznej możliwości ich przetworzenia, co w powiązaniu z faktem przyjmowania kolejnych odpadów, stanowiło duże zagrożenie pożarowe. Ostatecznie do takiego pożaru doszło i poszczególne elementy środowiska zostały zanieczyszczone szkodliwą emisją związków pochodzących z termicznego rozkładu odpadów, jak również przenikanie wód z prowadzonej akcji pożarowej do rzeki [...]. Tak więc zbieranie odpadów i sposób ich czasowego przechowywania odbywały się z naruszeniem wymagań dotyczących eksploatacji instalacji do przetwarzania, objętych przepisem art. 29 ust. 2 ustawy o odpadach, do którego odsyła art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach.

Celem regulacji zawartej w art. 32 ust. 1 ustawy o odpadach, jest przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska w związku z działalnością posiadacza odpadów. Instalacja przetwarzała jedynie odpady gumowe. Pozostałe, będące na terenie zmieszane substancje i przedmioty z mechanicznej obróbki odpadów o kodzie 19 12 12 nie nadawały się do rozdrabniania w instalacji spółki, gdyż część odpadów owijała się wokół noży i wałów, co blokowało maszynę i powodowało przestój i konieczność czyszczenia elementów urządzenia. Dodatkowo podczas pożaru instalacja ta uległa dodatkowym uszkodzeniom.

Biorąc pod uwagę wyjaśnienia strony, złożone do protokołu kontroli w dniu [...] listopada 2018 r., o konieczności uporządkowania przez stronę terenu przechowywania odpadów, organ odwoławczy uznał, że zasadne było wstrzymanie działalności podmiotu. Z tego powodu organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w części wstrzymującej działalność kontrolowanego w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów.

Równocześnie dostrzegając, że organ I instancji określił termin wstrzymania działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na dzień [...] października 2019 r., organ odwoławczy stwierdził, że decyzja była wykonalna w dniu doręczenia jej stronie. Jednocześnie uznał, że wyznaczenie nowego terminu przez organ odwoławczy, skutkowałoby określeniem jego długości niezgodnie z art. 32 ust. 5 ustawy o odpadach, tj. na okres dłuższy niż 2 lata od doręczenia decyzji o wstrzymaniu działalności.

Spółka złożyła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie w/w decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

A) Naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 7a , art. 7b, art. 9, art. 10, art. 11, art. 68, art. 77 § i art. 80, art. 107 k.p.a., a także art. 15zzzzzn ustawy z 2.03.2020 r o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, m.in. poprzez:

1. Nie przeprowadzenie i pominięcie dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, a w szczególności:

a) błędne wskazanie, że odpady w postaci tonerów, gumy, węży gumowych znajdowały się w dwóch pryzmach odpadów, podczas gdy odpady te znajdowały się w innych miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów, w tym należących do innego podmiotu,

b) błędne ustalenie, że w wyniku działań Spółki nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych norm zanieczyszczeń wody rzeki [...], podczas gdy:

- ewentualne zanieczyszczenie wody mogły nastąpić w wyniku akcji gaśniczej, niezwiązanej z działalnością Spółki,

- ewentualne zanieczyszczenie wody mogło wynikać z działalności prowadzonej przez poprzedniego właściciela działki o nr [...] (dawna kopalnia [...] ). W dniu [...].07. 2019 roku na podstawie wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.2018 roku. RDOŚ decyzją nr [...] wpisał przedmiotową nieruchomość do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi,

- nie ujawniono wyników badań zanieczyszczeń wody, potwierdzających twierdzenia o przekroczeniu dopuszczalnych norm,

- nie uwzględniono ustaleń kontroli WIOŚ zawartych w protokole z dnia [...].02.2019 roku (pkt 5.4), z których wynika, że do dnia pożaru, tj. [...].11.2018 r., w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w gospodarce odpadami nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia środowiska, zdrowia i życia ludzi,

- nie wskazano miejsc przeprowadzenia badań oraz pobrania próbek wody, a także nie podano, czy badania obejmowały część nieruchomości zajmowanej przez Spółkę, czy też nieruchomości zajmowanej przez inny podmiot,

- nie uwzględniono oficjalnych wypowiedzi przedstawicieli WIOŚ, którzy wskazywali, że w punkcie monitoringowym rzeki [...], prowadzonym w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska pomiary jakości wody nie wykazały istotnych zmian jej chemizmu w odniesieniu do lat poprzedzających pożar.

c) nie przeprowadzenie dowodu na okoliczność twierdzeń o przekroczeniu standardów emisyjnych w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością,

d) błędne ustalenie, iż dokumenty WZ z dnia [...].06.2018 zostały wystawione i podpisane przez J.H. oraz że odpady miały trafić do firmy [...], podczas gdy:

- dokumenty WZ podpisała inna osoba, ponieważ J.H. w tym czasie przebywał na wyjeździe służbowym, a sam dokument WZ nie wskazał, że odpad miał trafić do firmy [...],

- zgodnie z kartami przekazania odpadów, wspomniany odpad miał zostać przekazany do firmy [...] sp. z o.o. w siedzibą w [...]

- zgodnie z umową konsorcjum z dnia 04.06.2016 roku, [...] nie była zobowiązana oraz uprawniona do przyjmowania odpadów pochodzących od Spółki,

e) błędne ustalenia, iż z wyjaśnień Prezesa ( J.H.) wynika, iż odpad miał trafić do firmy [...], podczas gdy:

- z protokołu przesłuchania z dnia 26.10.2018 r, pisemnych wyjaśnień z dnia 20.11.2018 r oraz ustaleń zawartych w protokole WIOŚ z dnia [...]. 02.2019 roku wynika, że odpad miał zostać przekazany spółce [...] sp. z o.o. w siedzibą w [...], która posiadała stosowne decyzje na zbieranie odpadów,

f) błędne ustalenie, że Spółka nie posiadała odpowiedniego sprzętu do przetworzenia odpadów, podczas gdy zgodnie z posiadaną przez Spółkę dokumentacją finansową (m.in. wykaz środków trwałych), techniczną (katalogi oraz dane techniczne maszyn z podaniem rodzajów odpadów możliwych do przetworzenia oraz wydajności), a także stanem faktycznym, Spółka posiadała linię do przetwarzania odpadów w ilościach wskazanych w decyzji na wytwarzanie i przetwarzanie odpadów.

g) pominięcie w decyzji dowodów ujawnionych w postępowaniach kontrolnych WIOŚ, w szczególności twierdzeń o braku wycieków substancji niebezpiecznych z miejsc magazynowania odpadów oraz braku występowania zagrożenia dla życia, zdrowia oraz środowiska. Ponadto nie przedstawiono dowodów przeciwnych wobec twierdzeń i dowodów ujawnionych podczas wspomnianej kontroli.

h) nie uwzględnieniu dowodu posiadania przez Spółkę innych miejsc magazynowania odpadów oraz pominięcie faktu, że na trzech z pięciu miejsc przeznaczonych do magazynowania odpadów (nie uwzględnionych przez organ) znajdowały się odpady o innych kodach niż 19 12 12,

i) braku wskazania wzajemnych powiązań dowodów oraz uzasadnienia okoliczności ujawnionych w postępowaniu - szczególnie dotyczących rozbieżności w ustaleniach dokonanych przez WIOŚ i GIOŚ.

j) brak współpracy GIOŚ z Urzędem Miejskim w [...] oraz RDOŚ w zakresie niezbędnym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego, poprzez m.in pominięcie przez GIOŚ wyników badań powietrza oraz wody, w posiadaniu których jest również Prezydent Miasta [...] oraz nieuwzględnieniu okoliczności zawartych w decyzji RDOŚ o nr [...] o wpisaniu działki nr [...] do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi.

k) błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż w dwóch pryzmach odpadów znajdowały się m.in odpady o kodach 15 01 02, 19 12 04, 16 01 03, 07 02 99, podczas gdy odpady te znajdowały się w innych miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów.

4. Dowolną a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności poprzez:

a) uznanie na podstawie dok. WZ, że odbierającym odpad była firma [...], podczas gdy ujawnione dowody temu przeczą.

b) uznanie, że skutki pożaru w postaci zagrożenia życia, zdrowia i środowiska są wynikiem działalności Spółki, podczas gdy pożar był zdarzeniem niezależnym od strony, a Spółka posiada status pokrzywdzonego,

c) uznanie na podstawie stwierdzonego odciągu mechanicznego, że w związku z działalnością Spółki zostały przekroczone standardy emisyjne, podczas gdy twierdzenia takie powinny zostać poparte dowodami choćby w postaci badań powietrza.

5. Nie dopełnienie obowiązku odczytania ustaleń protokołu z kontroli wszystkim uczestnikom biorących udział w czynnościach kontrolnych oraz nie odnotowanie faktu oraz powodu odmówienia podpisania protokołu, w tym protokołu z oględzin z dnia 15.11.2018 roku

6. Nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Strony m.in, poprzez:

a) nieuwzględnienie ustaleń WIOS dotyczących miejsc oraz rodzaju magazynowanych przez Spółkę odpadów,

b) nieuwzględnienie okoliczności wynikających z wpisania przez RDOŚ działki o nr [...] do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. _

7. Nie poinformowanie strony o uchybieniu terminu i uniemożliwieniu jej - przed wydaniem decyzji - złożenia wniosku o przywrócenie terminu zapoznania się z aktami sprawy i w związku z tym wyłączenie strony z czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie złożenia wniosku o przeprowadzenie dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie ( np. wniosku o przeprowadzenie ponownych oględzin w związku z wyeliminowaniem przez Spółkę przesłanek wydania decyzji wstrzymującej decyzji na przetwarzanie).

8. Niewyjaśnienie okoliczności dot. twierdzenia rzekomego przekroczenia standardów emisyjnych i zastosowania w związku z tym art 29 ust 2 ustawy o odpadach.,

9. Naruszenie prawa materialnego w szczególności art 32 ust 1, pkt 4 i 5, ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 roku, poprzez:

1. Niewłaściwe zastosowanie art 32 ust 1 pkt 4, w związku z art 27 ust 2 ustawy o odpadach, które polegało na błędnym przyjęciu stanu faktycznego przez organ, iż odpad został przekazany firmie [...] (podmiotowi nieuprawnionemu), podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie tylko nie potwierdza tej tezy (dok. WZ, zeznania J.H., pisemne wyjaśnienia strony oraz ustalenia z kontroli WIOS), ale także jej przeczy (m.in. wystawione i przekazane dok. KPO).

2. Niewłaściwe zastosowanie art 32 ust 1 pkt 5, w związku z art 29 ust 2, poprzez błędne uznanie, iż:

a) magazynowane na działce o nr [...] odpady związane są z decyzją na przetwarzanie, podczas gdy:

- GIOŚ w decyzji z dnia [...].11.2021 r ([...]) uznał, że stwierdzone nieprawidłowości związane są naruszeniem warunków decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].12.2014 roku, znak [...], w zakresie zbierania odpadów,

- stwierdzone nieprawidłowości w protokole kontroli WIOŚ z dnia 28.02.2018 roku, (będące podstawy orzeczenia) związane z gospodarowaniem odpadów przez Spółkę dotyczyły decyzji na zbieranie, a nie decyzji na przetwarzanie odpadów. Bezpośrednią przyczyną kontroli WIOŚ była bowiem kontrola UM w [...], w wyniku której wszczęto postępowanie o cofnięcie zezwolenia wyłącznie w zakresie decyzji na zbieranie odpadów ([...])

b) zostały przekroczone standardy emisji, podczas gdy organ nie przytoczył żadnych dowodów, np. z badań powietrza potwierdzających, że zostały przekroczone standardy oraz nie wskazał w jakim zakresie przekroczenie nastąpiło

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie podlegała uwzględnieniu, ponieważ decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2021 r. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Naruszenie dotyczy przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jednak nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie.

W ocenie sądu organ odwoławczy nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie do stwierdzenia, że podstawą materialnoprawną decyzji o wstrzymaniu działalności spółki w zakresie gospodarowania odpadami mógł być art. 32 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o odpadach.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, że właściwą podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, a jednocześnie wystarczającą do jej wydania był art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może, w drodze decyzji, kierując się stopniem zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi, wstrzymać działalność posiadacza odpadów w przypadku naruszenia:

1) hierarchii sposobów postępowania z odpadami, polegającego na niewysegregowaniu odpadów nadających się do odzysku spośród odpadów przeznaczonych do unieszkodliwiania, wbrew art. 18 ust. 7;

2) zakazu dotyczącego postępowania z odpadami niebezpiecznymi, o którym mowa w art. 21;

3) zakazów określonych w art. 23 ust. 2;

4) obowiązku określonego w art. 27 ust. 2;

5) wymagań dotyczących eksploatacji instalacji lub urządzeń do przetwarzania odpadów, o których mowa w art. 29 ust. 2;

6) zakazu przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami, o którym mowa w art. 30 ust. 1.

Organ odwoławczy uznał, że przewidziana przez ustawodawcę dotkliwa sankcja polegająca na czasowym wstrzymaniu działalności związanej z gospodarowaniem odpadami powinna być zastosowana wobec skarżącej spółki w związku z naruszeniami polegającymi na przekazaniu odpadów do przetworzenia podmiotowi nieposiadającemu zezwolenia (obowiązek z art. 27 ust. 2) oraz przetwarzaniu odpadów w instalacji niespełniającej wymagań ochrony środowiska (obowiązek z art. 29 ust. 2).

Zdaniem sądu organ odwoławczy dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego uznając, że skarżąca spółka przekazała odpady o kodzie 19 02 12 podmiotowi [...], który nie posiadał zezwolenia dotyczącego gospodarowania odpadami. Podmiot ten współpracował ze skarżącą spółką, jednak nie był odbiorcą odpadów skierowanych przez spółkę do [...]. Z dokumentu WZ wynika, że odbiór odpadów potwierdził pan B., a więc prezes spółki [...] sp. z o.o . Organy nie wyjaśniły tej okoliczności i nie zbadały czy podmiot, który był faktycznym odbiorcą odpadów posiadał stosowne zezwolenie. Nie dokonały więc wystarczających ustaleń do oceny, że skarżąca spółka dokonuje działań niezgodnych z art. 27 ust. 2 ustawy, co mogłoby stanowić samodzielną podstawę do czasowego wstrzymania jej działalności.

Organ odwoławczy zasadnie uznał, że choć materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie spółce naruszenia polegającego na zbieraniu odpadów bez zezwolenia, to jednak należy stwierdzić, że spółka gospodaruje odpadami nie spełniając wymagań ochrony środowiska.

Według art. 29 ust. 2 ustawy instalacje oraz urządzenia do przetwarzania odpadów eksploatuje się tylko wówczas, gdy:

1) spełniają wymagania ochrony środowiska, w tym nie powodują przekroczenia standardów emisyjnych, o których mowa w przepisach o ochronie środowiska, oraz

2) pozostałości powstające w wyniku działalności związanej z przetwarzaniem odpadów będą przetwarzane z zachowaniem wymagań określonych w ustawie.

Organ odwoławczy słusznie zauważył, że miejsca magazynowania odpadów stanowią integralną część instalacji podmiotu, bez której funkcjonowanie instalacji nie byłoby możliwe. Jeżeli więc nie są spełnione wymagania dotyczące magazynowania odpadów, to jednocześnie można uznać, że nie są spełnione wymagania ochrony środowiska dla instalacji. Organ odwoławczy wbrew zarzutom skargi nie uznał, że naruszenie spółki polega na powodowaniu przekroczeń standardów emisyjnych czy nieprawidłowym przetwarzaniu pozostałości z przetwarzania odpadów. Dlatego niezasadne są zarzuty dokonania niedostatecznych ustaleń w tym zakresie.

W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności protokoły oględzin z 26.10.2018 r., 15.11.2018 r., protokół kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w okresie 26.10.2018 r.-28.02.2019 r., protokół kontroli przeprowadzonej przez Prezydenta Miasta [...] w okresie [...] 07.2018 r.- [...] 09.2018 r. potwierdza, że skarżąca spółka gospodarowała odpadami z naruszeniem warunków wynikających z obowiązujących decyzji związanych z gospodarowaniem odpadami (tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].12.2014 r. zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].08.2015 r. zezwalającej na wytwarzanie odpadów i ich przetwarzanie). W obu tych decyzjach określono sposoby i miejsca magazynowania odpadów przez spółkę. Z protokołu kontroli sporządzonego przez pracowników Urzędu Miasta wynika, że stwierdzono nieprawidłowości w zakresie magazynowania odpadów poza miejscami wyznaczonymi, nieoznakowania miejsc magazynowania, magazynowania odpadów na nieuszczelnionych i nieutwardzonych powierzchniach, magazynowania w sposób zmieszany i niezabezpieczony przed rozproszeniem i oddziaływaniem czynników atmosferycznych, magazynowania w ilościach przekraczających możliwości miejsc wyznaczonych do magazynowania, magazynowania przez okres dłuższy niż 3 lata. Z protokołu kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ wynika, że odpady o kodach: 15 01 02, 15 01 06, 19 12 04, 19 12 10 magazynowane wraz z odpadami o kodzie 19 12 12 na dwóch pryzmach były magazynowane w ilościach przekraczających możliwości placu magazynowego, w sposób niezabezpieczony przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych, nieselektywnie w sposób wymieszany, zaś inne odpady o kodach: 07 02 99, 19 12 04, 16 01 03 były magazynowane w sposób niezabezpieczony przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych, nieselektywnie w sposób wymieszany oraz w miejscach na ten cel niewskazany.

Wbrew twierdzeniom spółki brak jest podstaw do uznania, że zaniechała ona naruszenia w ww. zakresie, zanim wybuchł pożar, ponieważ uporządkowała magazynowane odpady i zabezpieczyła przed działaniem czynników atmosferycznych, co tylko nie zostało odnotowane w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 15.11.2018 r. Protokół oględzin sporządzony w tym dniu dotyczył opomiarowania dwóch pryzm odpadów magazynowanych luzem i został podpisany przez pracownika spółki. Obecny w czasie przeprowadzanych oględzin pracownik spółki nie zasygnalizował żadnych zmian w zakresie sposobu magazynowania odpadów. Z pisemnego oświadczenia prezesa spółki z 23.11.2018 r., a więc sporządzonego po dacie oględzin wynika zaś, że spółka do tego dnia nie zdołała usunąć nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta, choć podjęła jakieś działania. Spółka wówczas nie wykazała w żaden sposób zakresu wykonanych działań naprawczych, a przecież oględziny przeprowadzone miesiąc wcześniej i dwa tygodnie wcześniej wskazywały na istnienie tożsamych naruszeń. Oczywiście zrozumiałe jest, że w wyniku akcji gaszenia pożaru, który miał miejsce [...].11.2018 r. doszło do przemieszczenia magazynowanych odpadów, jednak sugerowanie, że nieprawidłowe magazynowanie odpadów było wyłącznie rezultatem okoliczności niezależnych od strony nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Choć organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń faktycznych w zakresie magazynowania odpadów stwierdzone naruszenia odnosząc wyłącznie do dwóch pryzm zmieszanych odpadów i nie dołożył starań, aby przekonująco wyjaśnić potrzebę wstrzymania działalności skarżącej spółki, to uchybienia te nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca spółka lekceważyła sobie kwestię magazynowania odpadów i nie przestrzegała wymagań ochrony środowiska w tym zakresie, a także nie podejmowała skutecznych działań, by wyeliminować stwierdzone naruszenia. Przecież już z kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta w lipcu-wrześniu 2018 r. wynikało, że stwierdzono nieprawidłowości w zakresie magazynowania odpadów poza miejscami wyznaczonymi, nieoznakowania miejsc magazynowania, magazynowania odpadów na nieuszczelnionych i nieutwardzonych powierzchniach, magazynowania w sposób zmieszany i niezabezpieczony przed rozproszeniem i oddziaływaniem czynników atmosferycznych, magazynowania w ilościach przekraczających możliwości miejsc wyznaczonych do magazynowania, magazynowania odpadów przez okres dłuższy niż 3 lata. Nic nie uległo zmianie do czasu kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ, a następnie sytuacja uległa tylko pogorszeniu w związku ze skutkami akcji pożarowej. Spółka zgromadziła bardzo dużą ilość odpadów, które nie nadawały się do przetwarzania w jej instalacji, a nie podejmowała działań by uprzątnąć odpady. Choć podczas kontroli WIOŚ nie stwierdzono bezpośrednich negatywnych skutków naruszeń dla środowiska to nie jest to jednoznaczne z brakiem potencjalnych zagrożeń dla środowiska w związku z przetrzymywaniem niezabezpieczonych przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych odpadów i możliwością przenikania substancji do gleby i powietrza.

Ten przedłużający się stan naruszeń, pogorszenie sytuacji faktycznej po pożarze i zagrożenia dla środowiska powodowały zasadność wydania decyzji o wstrzymaniu działalności spółki w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów. To rozwiązanie czasowe, trwające nie dłużej niż rok, będące dotkliwym sposobem na przymuszenie podmiotu dopuszczającego się naruszeń do dobrowolnego ich zaniechania i doprowadzenia instalacji do stanu zgodnego z prawem. Taki cel instytucji i możliwy okres stosowania tego środka powoduje, że organ odwoławczy powinien rozpoznać odwołanie zanim wyekspiruje określony w decyzji termin wstrzymania działalności podmiotu. W ocenie sądu organ wstrzymując działalność podmiotu w zakresie gospodarowania odpadami powinien biorąc pod uwagę zagrożenia dla środowiska i sytuację podmiotu wnikliwie ustalić na jaki okres konieczne jest wstrzymanie działalności w zakresie zbierania odpadów, a na jaki okres w zakresie przetwarzania odpadów, ponieważ roczny okres wstrzymania działalności przewidziany przez ustawodawcę nie musi dotyczyć całego zakresu działalności. Organ tego nie uczynił w przedmiotowej sprawie, jednak ze względu na wynikający z art. 32 ust. 5 ustawy termin trwania wstrzymania działalności, te braki w zakresie rozstrzygnięcia nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Skarżąca spółka w toku postępowania mogła poinformować o ustaniu przyczyn wstrzymania jej działalności i uzyskać zgodę na jej podjęcie, o ile usnęłaby naruszenia.

Zdaniem sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 kpa, ponieważ organ zapewnił stronie możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym w uzgadnianym terminie, a brak możliwości osobistego zapoznania się z materiałem nie świadczy o pozbawieniu prawa do czynnego udziału w sytuacji gdy rzekoma przeszkoda ujawniana jest po wyznaczeniu terminu, a nawet terminu dodatkowego, a strona reprezentowana przez pełnomocnika miała możliwość uzyskać informacje o materiale dowodowym i złożyć wyjaśnienia. Skarżąca spółka podnosząc ten zarzut nie wykazała, że została pozbawiona możliwości wykazania swoich racji.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.