Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 239/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 1, art. 152 art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2011r. sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Spółka z o.o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Spółka z o.o. w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Akt organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania.

1.1. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia

[...]., nr [...] Minister Finansów stwierdził, że stanowisko Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. w K., przedstawione we wniosku z dnia 30 sierpnia 2010r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanego wynagrodzenia z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu jest nieprawidłowe.

1.2. W przedmiotowym wniosku wskazano, że wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Zawarł on z kontrahentem umowę najmu środków trwałych (autobusów). Wnioskodawca jest wynajmującym z tytułu zawartej umowy, a najemcą jest firma osoby fizycznej zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Umowa została zawarta dnia 13 października 2009r. na okres 48 m-cy (do dnia 29 października 2013r.) na wynajem 3 sztuk autobusów z określonym czynszem 5000 zł za 1 szt. autobusu za m-c. Zgodnie z treścią umowy faktury wystawiono ostatniego dnia danego miesiąca. Tytułem zabezpieczenia prawidłowości realizacji umowy najemca wniósł kaucję w kwocie 150 000 zł na rachunek wynajmującego. Umowa przewidywała zwrot kaucji najemcy po zakończeniu okresu jej obowiązywania. Umowa zawiera zapis: "Każdej ze stron niniejszej umowy przysługuje prawo jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia". Oprócz powyższego zapisu umowa nie zawiera innych warunków wcześniejszej umowy oraz nie przewiduje sankcji z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy. Najemca w trakcie trwania umowy nie wywiązał się terminowo z płatności w związku z tym kwota kaucji w trakcie trwania umowy została pomniejszona o kompensaty należności z najmu. Najemca zwrócił autobusy przed terminem zakończenia umowy. Strony zwarły ugodę, na podstawie której pozostałą wartość kaucji w kwocie 84 104,11 zł w związku z niewywiązaniem się z umowy przez najemcę MPK, zalicza jako odszkodowanie za utracone korzyści, karę umowną za przedwczesne rozwiązanie umowy i jako taka nie jest ona ani dostawą towarów ani świadczeniem usług. W umowie nie zawarto postanowień dotyczących przedpłat kaucji czy też zaliczenia jej jako odszkodowanie w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy najmu. Kwestia zaliczenia pozostałej kwoty kaucji wynikła wyłącznie z zawartej pomiędzy stronami ugody. Strony ustaliły także, iż ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia związane z realizacją i zakończeniem ww. umowy najmu pojazdów. W opisanym stanie faktycznym nie doszło do wypowiedzenia umowy najmu przez żadną ze stron. Umowa została zerwana przez najemcę i doszło do zwrotu przez niego najmowanych środków transportu. Sprawa odszkodowania nie została skierowana przez żadną ze stron na drogę postępowania sądowego.

1.3. W związku z przedstawionym stanem faktycznym zadano pytanie, czy otrzymane odszkodowanie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiąc świadczenie usług zgodnie z art. 8 ust. 1 lub dostawę towarów zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

1.4. Zdaniem wnioskodawcy odszkodowanie za utracone korzyści w związku z zawartą ugodą, dotyczącą zwrotu środków najmu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie jest dostawą towarów ani świadczeniem usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 i art. 8 ustawy o VAT. Zapłata odszkodowania nie stanowi świadczenia usług, nie ma charakteru ekwiwalentnego tzn. nie jest usługą wykonywaną w zamian za wynagrodzenie. Przepadek kaucji nie jest następstwem wykonania świadczenia, a jedynie rekompensatą za utracone korzyści. Dana czynność podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia a rozliczenie (otrzymana zapłata) powinna być konsekwencją wykonania świadczenia, co w zaistniałym opisywanym zdarzeniu nie ma miejsca. Naliczanie odszkodowań, kar umownych (dochodzenie zapłaty u wynajmującego) w związku z niedotrzymaniem przez wynajmującego terminu najmu ma charakter sankcyjny i odszkodowawczy wobec wynajmującego. Wobec tego odszkodowanie nie stanowi ekwiwalentu (wynagrodzenia) za dostawę towarów czy świadczenie usług. Obciążenie najemcy odszkodowaniem (karą pełniącą funkcję odszkodowawczą) za nie wywiązanie się w pełnym zakresie z warunków zawartej umowy nie stanowi zapłaty za usługę lecz rekompensatę za utracone korzyści przez spółkę i nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

1.5. Minister Finansów uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Na świadczenie mogą się jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Pojęcie usługi według ustawy o VAT jest szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU, o której mowa w art. 8 ust. 3 ustawy.

Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Kwestia ta ma szczególnie istotne znaczenie przy takich świadczeniach, których istotą jest zaniechanie, powstrzymywanie się od określonych czynności. W związku z tym, jeżeli zaniechanie pewnych czynności za odszkodowaniem przynosiłoby wymierną korzyść konkretnemu podmiotowi, to wówczas powinno być ono na gruncie ustawy o VAT uznane za usługę.

Ponadto czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

1.6. Zdaniem Ministra Finansów w przedmiotowej sprawie odszkodowanie otrzymane przez wnioskodawcę jest ściśle związane z uzyskaniem korzyści przez wypłacającego (najemcę) w postaci uzyskania zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu, co stanowi świadczenie wykonane na rzecz najemcy. Tak więc zgodę na zaniechanie określonej czynności (umowy najmu) należy traktować jako określone świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Spełniona zatem zostanie przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu VAT.

Wobec powyższego zdaniem organu w opisanym stanie faktycznym - w świetle regulacji zawartych w powołanym wyżej art. 8 ust. 1 ustawy - występuje świadczenie usług za wynagrodzeniem. Otrzymane "odszkodowanie" stanowi w rzeczywistości wynagrodzenie za świadczoną przez wnioskodawcę usługę, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podlega opodatkowaniu VAT.

1.7. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wnioskodawca podniósł, że otrzymał interpretację po terminie określonym w art. 14d Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym jego zdaniem w myśl art. 14o Ordynacji podatkowej do obrotu prawnego weszła milcząca interpretacja.

Dodatkowo podniesiono, że stanowisko organu, iż zawarcie ugody było wyrażeniem zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy jest nielogiczne i bezpodstawne. Wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy nie może powodować powstania roszczeń odszkodowawczych gdyż umowa jest należycie wykonana. Kontrahent wnioskodawcy nie podpisałby żadnej ugody godząc się na odszkodowanie gdyby nie był do niego zobowiązany, tym bardziej gdy przedmiot umowy został zwrócony, kontrahent nie mógł z niego skorzystać, nie otrzymał świadczenia wzajemnego.

1.8. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do uchylenia lub zmiany przedmiotowej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.

Dodatkowo wskazał, że przedmiotowa interpretacja została wydana w terminie wynikającym z przepisu art. 14d Ordynacji podatkowej. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej wpłynął do organu w dniu 6 września 2010r. W oparciu o art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej, do trzymiesięcznego terminu przypadającego na dzień 6 grudnia 2010r. dodano 14 dni, tj. okres jaki upłynął pomiędzy wezwaniem wnioskodawcy, a uzupełnieniem wniosku. Tym samym termin na załatwienie sprawy upływał w dniu 20 grudnia 2010r. Powołując uchwałę NSA z dnia 14 grudnia 2009r. (sygn. akt II FPS 7/09) Minister Finansów podniósł, że organ podatkowy nie uchybia terminowi do wydania interpretacji, jeżeli jej sporządzenie i podpisanie następuje przed upływem terminu, a jedynie doręczenie interpretacji następuje po upływie terminu. Przedmiotowa interpretacja została sporządzona, podpisana i zaopatrzona datą oraz wyekspediowana w dniu 20 grudnia 2010r. Doręczenie rozstrzygnięcia stronie w dniu 23 grudnia 2010r. nie oznacza zatem, iż do obrotu prawnego weszła milcząca interpretacja.

2. Skarga do Sądu.

2.1. Na powyższą indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji Sp. z o.o. w K. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciło naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez błędną wykładnię tych przepisów i błąd w subsumpcji poprzez przyjęcie, że odszkodowanie, do którego prawo i wysokość ustaliły strony ugodą, jest wynagrodzeniem z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy.

2.2. W uzasadnieniu skargi wskazano, że art. 8 ustawy o VAT zawiera definicję usługi, dodatkowo jej interpretację określają orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Usługą zatem jest świadczenie wzajemne i z reguły odpłatne, musi istnieć skonkretyzowany odbiorca świadczenia (konsument), który ma odnieść konkretne wymierne korzyści o charakterze majątkowym. Przesłanką uznania danego zdarzenia za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT jest istnienie bezpośredniego beneficjenta tego świadczenia, gdyż stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Powołując się na wyrok NSA wskazano, że usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy oraz art. 24 ust. 1 Dyrektywy Rady Unii Europejskiej 2006/112/WE jest transakcja gospodarcza. Oznacza to, że stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym.

Ugoda zawarta pomiędzy stronami nie poprzedzała zakończenia bytu prawnego umowy najmu, a była następstwem zerwania jej przez najemcę, który nie wypowiedział jej zgodnie z jej zapisami lecz zwrócił wynajmującemu środki transportu bez uprzedzenia, nie wykonał zatem zobowiązania. Ugoda nie była wyrażeniem zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy określała jedynie wysokość roszczenia odszkodowawczego opartego na podstawie art. 471 kodeksu cywilnego.

W ocenie skarżącej trudno wywnioskować z ugody, że przyniosła ona korzyści materialne najemcy, skoro zwrócił przedmiot najmu i dodatkowo nie otrzymał zwrotu kaucji wniesionej jako zabezpieczenie wykonania umowy najmu. Pozostała kwota kaucji została zaliczona na odszkodowanie za niewykonanie umowy najmu. Wbrew temu co twierdzi organ, najemca nie otrzymał świadczenia wzajemnego, uzyskał jedynie zapewnienie, że poprzez realizację ugody wygasa roszczenie wynajmującego z tytułu nienależnego wykonania umowy. Zapewnienie uczynione przez strony w zawartej ugodzie nie ma waloru korzyści materialnej. Odszkodowanie jest rekompensatą za wyrządzoną szkodę i mimo, że występuje tu płatność to nie jest ona następstwem wykonania świadczenia, nie jest wynagrodzeniem za wykonaną usługę, dlatego nie podlega podatkowi od towarów i usług.

2.3. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Dodatkowo wskazał, że samo powstanie szkody nie jest czynnością ani zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu, jednak w pewnych sytuacjach podmioty uprawnione do odszkodowania zgadzają się, czy też dopuszczają do powstania po swojej stronie szkody. Właśnie to zachowanie, na mocy którego powstaje szkoda, może stanowić czynność opodatkowaną VAT. Czynnością opodatkowaną jest wówczas świadome dopuszczenie do powstania szkody po swojej stronie, w wyniku czego podmiot zobowiązany do odszkodowania uzyskuje korzyści. W takiej sytuacji kwota odszkodowania uznawana jest za wynagrodzenie za to świadczenie.

W przedmiotowej sprawie odszkodowanie jest ściśle związane z uzyskaniem korzyści przez najemcę w postaci uzyskania zgody na przedterminowe rozwiązanie umowy. Wnioskodawca świadomie w zamian za kwotę 84 104,11 zł rezygnuje z dochodzenia roszczeń, powstałych na gruncie umowy najmu oraz w związku z jej zakończeniem.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Dlatego też organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie choć stanowiska i argumenty stron ewoluowały podkreślenia wymaga, iż orzeczenie w sprawie zostało oparte wyłącznie na zaprezentowanym w sprawie stanie faktycznym, w którym uwzględniono treść wniosku oraz odnosi się do stanowiska organu zaprezentowanego w zaskarżonej interpretacji.

3.2. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sporu dotyczy oceny skutków ugody zawartej przez strony, w tym otrzymanego przez wynajmującą odszkodowania za utracone korzyści w związku z zerwaniem umowy, w kontekście istnienia przedmiotu opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zdaniem organu wynajmująca udzieliła zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu co stanowi świadczenie na rzecz najemcy, a otrzymane odszkodowanie - wynagrodzenie za świadczoną usługę; w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W ocenie skarżącej otrzymane odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu, gdyż ma charakter sankcyjny i odszkodowawczy, wobec tego nie stanowi ekwiwalentu za dostawę towarów czy świadczenie usług.

Poza sporem natomiast jest, że opisane zdarzenie nie stanowi odpłatnej dostawy towarów.

3.3. Organ prawidłowo wskazał na przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług (pkt 1.5.), powołując stosowne przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej jako ustawa o VAT. Sąd zgadza się również z przedstawioną przez organ, funkcjonującą na gruncie ww. ustawy, definicją świadczenia usług. Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że koniecznym elementem, dla powstania obowiązku w VAT jest odpłatność, dlatego aby mówić o opodatkowaniu dostawy towaru czy też usługi muszą one być odpłatne.

Zarówno ustawa o VAT jak i Dyrektywy w sprawie VAT nie definiują wprost terminu odpłatności. Definicji takich można poszukiwać w przepisach Kodeksu cywilnego jak i orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W rozumieniu cywilistycznym odpłatność zawiera element wynagrodzenia pieniężnego, tym samym w takim ujęciu występuje wzajemna ekwiwalentność świadczeń. Zgodnie z linią orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE (np. w sprawach: C-16/93, C-213/99, C-404/99), odpłatność w rozumieniu VAT definiowana jest znacznie szerzej, a elementem wyróżniającym jest wynagrodzenie z tytułu dokonanej transakcji, zasadniczo z pominięciem formy tegoż wynagrodzenia. Tym samym należy podkreślić konieczny bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymaniem wynagrodzenia. A zatem opodatkowaniu podlegają dostawa towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem, które powinno mieć formę przysporzenia (zwiększenia aktywów po stronie beneficjenta z tytułu konkretnego świadczenia) – por. też wyroki WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 2166/07 i dnia 20 października 2010r. sygn. akt III SA/Wa 305/10 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

3.4. Wynagrodzeniem w znaczeniu, o którym mowa w pkt. 3.3. nie jest odszkodowanie. Odszkodowanie, co wynika z przepisów Kodeksu cywilnego, jest bowiem zapłatą za wyrządzone szkody, poniesione przez kogoś straty. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikała szkoda. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Inaczej mówiąc odszkodowanie to nic innego, jak rekompensata, zadośćuczynienie za utracone zyski, które mogłyby zostać uzyskane przez dalsze świadczenie usług na rzecz kontrahenta. Odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Istotą i celem odszkodowań jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Otrzymanie odszkodowania nie wiąże się bowiem z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Ponadto należy podkreślić, że obowiązująca w prawie cywilnym zasada pełnej kompensacji szkody nie pozwala na otrzymanie odszkodowania w wysokości przekraczającej wartość tej szkody. Wypłata odszkodowania nie może być źródłem dodatkowego, bezpodstawnego wzbogacenia.

3.5. Odnosząc definicję świadczenia usług oraz odszkodowania do stanu faktycznego, będącego przedmiotem interpretacji podatkowej, zdaniem Sądu w ramach realizacji ugody podpisanej przez strony nie nastąpiło świadczenie usługi przez wynajmującą, natomiast otrzymanego odszkodowania nie można uznać za wynagrodzenie za świadczoną usługę. Tym samym przedstawione przez stronę zdarzenie znajduje się poza przedmiotowym zakresem ustawy o VAT.

Ze strony skarżącej nie nastąpiło świadczenie żadnej usługi czy to w postaci działania czy powstrzymania się od dokonania czynności, tolerowania czynności albo sytuacji. Przy czym ugoda podpisana przez strony nie jest też zgodą na wcześniejsze rozwiązanie umowy. Nie można bowiem wyrazić zgody na coś co już nastąpiło (tu: zerwanie umowy). W przedmiotowej sprawie umowa została zerwana przez najemcę - rozwiązana niezgodnie z zapisami umowy najmu zawartej między skarżącą a najemcą. Zawarta ugoda nie spowodowała też automatycznie powstania innego, nowego stosunku zobowiązaniowego, którego przedmiotem jest świadczenie usługi, a którą to jak twierdzi organ, jest wyrażenie zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy.

Teza organu, iż zgoda wyrażona przez wynajmującą stanowi świadczenie usługi opiera się w zasadzie jedynie na twierdzeniu, że odszkodowanie otrzymane przez wnioskodawcę jest ściśle związane z uzyskaniem korzyści przez wypłacającego (najemcę) w postaci uzyskania zgody na wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu (pkt 1.6.). Organ nie wskazuje jednak na czym ta korzyść ma polegać, w szczególności nie wyjaśnia jej aspektu majątkowego, mimo iż sam wskazuje (pkt 1.5.), że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Za celny należy uznać wywód skargi (pkt. 2.2.), iż trudno wywnioskować że ugoda przyniosła korzyści materialne najemcy, skoro zwrócił on przedmiot najmu i dodatkowo nie otrzymał zwrotu kaucji wniesionej jako zabezpieczenie wykonania umowy najmu.

Z kolei też kwota pobrana przez wynajmującą z kaucji wpłaconej przez najemcę nie posiada cech wynagrodzenia za świadczoną usługę, nie pozostaje bowiem w żadnym przyczynowym związku z żadną czynnością będącą przedmiotem opodatkowania VAT. Tym samym brak tu cechy odpłatności (pkt 3.3.).

Przedmiotowa kwota, posiada natomiast klasyczne cechy odszkodowania (pkt 3.4.). Stanowi zadośćuczynienie, jest odszkodowaniem za utracone przyszłe korzyści, które skarżąca czerpałaby z umowy najmu pojazdów, a nie jest "wynagrodzeniem za wyrażenie zgody". Otrzymana przez wynajmującą kwota nie jest ekwiwalentem za usługę, lecz konsekwencją zdarzenia wcześniejszego, tj. naruszenia przez najemcę warunków umowy i jej zerwania (zob. orzeczenia z pkt 3.3. oraz wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2010r. sygn. akt I FSK 1023/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2010r. sygn. akt III SA/Wa 2774/10 i z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1115/10 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

3.6. Reasumując, stan faktyczny niniejszej sprawy nie uprawniał organu do podjęcia zaskarżonej interpretacji. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Finansów uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię.

3.7. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości. Z kolei orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na treści przepisu art. 200 ustawy p.p.s.a.