Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1217/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za listopad 2005r., marzec - listopad 2006 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1217/10

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności M. U. za zaległości Sp. z o.o. "A" w podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. oraz miesiące od marca do listopada 2006 r. w łącznej wysokości 3.783,- zł wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości w wysokości 1.086,- zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 231,40 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy:

Organy podatkowe ustaliły, iż w dniu [...] r. Zgromadzenie Wspólników Spółki z o.o. "A" podjęło uchwałę o powołaniu M. U. na stanowisko Prezesa Zarządu. Zatem strona pełniła funkcję członka zarządu w/w Spółki w okresie powstania zobowiązań podatkowych, które przerodziły się w zaległości podatkowe będące przedmiotem postępowania. Wskazano też, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki było bezskuteczne. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wystawił tytuły wykonawcze, odrębnie dla każdej zaległości objętej decyzją, a w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunku bankowego w Banku A. W odpowiedzi na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego uzyskano odpowiedź o blokadzie konta bankowego i braku środków finansowych. W ramach dokonanych zajęć rachunku bankowego Spółki uzyskano jedynie kwotę 4,08 zł, którą zarachowano na poczet kosztów postępowania egzekucyjnego. Ustalono również, że Spółka, w miejscu wskazanym jako adres prowadzenia działalności gospodarczej, tej działalności nie prowadzi od lipca 2005 r.

W następstwie powyższych ustaleń, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki "A".

Organy podatkowe uznały zatem, że spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki z o.o., tj. pełnienie funkcji członka zarządu Spółki w okresie powstania zaległości podatkowych oraz bezskuteczność egzekucji względem Spółki.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podnoszonych w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego – przebywania w areszcie śledczym w czasie powstania zaległości podatkowych Spółki - Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki nie uwalnia strony pobyt w areszcie śledczym, bowiem na skutek aresztowania strona nie utraciła zdolności do czynności prawnych. Powołując wyrok WSA w K. z dnia [...] r., [...], organ wywiódł, iż pojęcie "pełnienia obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu w konkretnym okresie, niezależne od faktycznego prowadzenia interesów Spółki i posiadanych możliwości w tym zakresie. Za taką wykładnią przemawia wykładnia językowa art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, przepis ten nie odwołuje się do wykonywania obowiązków, a jedynie do ich pełnienia, co w przypadku funkcji zarządzających stanowi odpowiednik określenia "zajmować stanowisko". Niezależnie od tego, jak podniósł organ, celem tej normy jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Przesłanka ta na gruncie wykładni systemowej winna być ustalona w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria – spełnienie formalnych warunków pełnienia funkcji członka zarządu. Pełnienie funkcji członka zarządu jest bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (art. 19a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz.U. Nr 10, poz. 22 ze zm.), a członek zarządu może zrezygnować z tej funkcji w każdym czasie (art. 202 § 5 i art. 369 § 6 Kodeksu spółek handlowych). Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej Spółki, a więc i skutki działań osób w tej Spółce zatrudnionych. Jest to zakres odpowiedzialności wykraczający poza stosunek pracy, gdzie pracownik odpowiada jedynie za skutki swoich działań i to w ograniczonym zakresie, a nie skutki działań podmiotu, w którym jest zatrudniony. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie można wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, z biernej postawy członka zarządu, bowiem osoby powołane do kierowania Spółką uniknęłyby, jak wywodził WSA w K. w wyroku z dnia [...] r., [...], odpowiedzialności za zobowiązania Spółki tylko dlatego, że aktywnie nie uczestniczyły w zarządzaniu Spółką. Przepis art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenie zakresu podmiotowego do tych, którzy faktycznie pełnili funkcje członka zarządu. Bierna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez zarządcę od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, ale wręcz przeciwnie uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności.

M. U., będąc prezesem Spółki i jej udziałowcem, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie podjął żadnych działań dotyczących organów Spółki. Wskazuje to, zdaniem organu odwoławczego, na wyjątkową bierność strony w zakresie prowadzenia spraw Spółki. Nawiązując do powyższych ocen, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że rzekome podrobienie deklaracji podatkowych Spółki za miesiące od września 2005 r. do lipca 2006 r., co do którego Prokuratura Rejonowa umorzyła postępowanie z powodu niewykrycia sprawcy, świadczy na niekorzyść strony. Skoro udziałowiec i Prezes Zarządu Spółki wykazuje całkowity brak zainteresowania działalnością Spółki, to nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania tej Spółki.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności M. U. za zaległości Sp. z o.o. "A" w podatku od towarów i usług. To rozstrzygnięcie, po rozpoznaniu odwołania strony, utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. [...].

Jednakże w/w decyzję organu odwoławczego uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia [...] r. o sygn. akt [...]. W wyroku tym Sąd wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - art. 122 i art. 187 § 1 w związku z art. 15 § 1 i art. 17a. Organy podatkowe nie wykazały swojej właściwości miejscowej w stosunku do Spółki "A", poprzez podanie konkretnych danych wskazujących na właściwość miejscową organu dla podatnika, tj. Spółki z o.o. "A", które pozwoliłyby Sądowi, kontrolującemu zaskarżoną decyzję, na ocenę jej legalności z punktu widzenia przesłanki właściwości miejscowej. Zgodnie bowiem z art. 17a Ordynacji podatkowej, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Sąd zalecił aby w toku ponownego rozpoznawania sprawy organ odwoławczy wyjaśnił kwestię podstawy zmiany właściwości w świetle treści art. 5 ust. 9a ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267), w tym ewentualnej wartości przychodu netto Spółki, która skutkuje zmianą właściwości miejscowej organów podatkowych dla Spółki na gruncie pkt 7 lit. a) tegoż przepisu, a także zbadał moment, z którym następuje ewentualna zmiana właściwości miejscowej w świetle art. 5a tej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności M. U. za zaległości Sp. z o.o. "A" w podatku VAT.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia w zakresie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Sp. z o.o. "A".

Odnosząc się do zaleceń WSA w Ł., zawartych w wyroku z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż z rachunku zysku i strat Spółki "[...]" za 2003 r., w którym wykazano wysokość przychodów za okres [...] r. – [...] r. oraz [...] r. – [...] r., wynika, że w 2003 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 31.729.920,35 zł. Średni kurs EURO na dzień 31.12.2003 r. wynosił 4,717 zł. Przychody za 2003 r. przekroczyły kwotę 5 mln EURO, zatem od 1 stycznia 2005 r. właściwym urzędem skarbowym dla Spółki stał się Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł.. W ostatniej złożonej deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu, poniesionej straty przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-2 za okres [...]r. – [...] r. wykazano przychody w wysokości 7.015.412,96 zł. Przychody te są w kwocie dużo niższej niż 5 mln EURO. W latach 2005 – 2006 Spółka w składanych deklaracjach CIT-2 również nie zadeklarowała przychodów powyżej wysokości 5 mln EURO.

Dokumentacja Spółki "A" została przekazana z Ł. Urzędu Skarbowego do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. z dniem [...]r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. był właściwy dla Spółki od dnia [...] r., bowiem przesłanki warunkujące właściwość naczelnika specjalnego urzędu skarbowego ustały w 2004 r. i przez dwa kolejne lata podatkowe (2004 i 2005) Spółka nie należała do kategorii podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. był właściwym do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności M. U. – jako członka zarządu Sp. z o.o. "A" - za zaległości tej Spółki w podatku od towarów usług. Wynika to z unormowań art. 17a, art. 18 i art. 18b Ordynacji podatkowej. Podstawą do zmiany właściwości był art. 5a ust. 5 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, a zdarzeniem powodującym zmianę właściwości był fakt, że Spółka przez dwa kolejne lata podatkowe nie należała do kategorii podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b w/w ustawy, konkretnie nie osiągała przychodów netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln EURO według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej M.U. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi orzekającemu do ponownego rozpatrzenia. Decyzji tej zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, w oparciu o które zaskarżona decyzja została wydana i rażące naruszenie prawa.

W uzasadnieniu tej skargi strona podniosła te same argumenty co w pierwotnie złożonej do Sądu skardze, a mianowicie, że w okresie objętym zdarzeniem gospodarczym przebywał w areszcie śledczym i okoliczność ta nie została przez organ w żaden sposób podważona.

Skarżący podniósł, że jako osoba pozbawiona wolności nie był w stanie złożyć wniosku o upadłość Spółki, ponieważ przepisy art. 22, art. 23 i nast. ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) obligują wnioskodawcę do zachowania szeregu wymogów formalnych, których nie mógł spełnić nawet przy dołożeniu przez niego należytej staranności.

Według skarżącego, organ podatkowy nie uwiarygodnił, że zdarzenie gospodarcze objęte zaskarżoną decyzją, w oparciu o które ustalono odpowiedzialność skarżącego, miało faktycznie miejsce. Skarżący stwierdził, że faktura została podpisana przez osobę podającą się za skarżącego, co zostało ustalone w toku postępowania. Mimo to organ zaniechał rozważenia wątpliwości, czy w związku z takim stanem faktycznym powstał po stronie skarżącego obowiązek podatkowy. Skarżący podniósł, że w analogicznej sprawie Sąd Najwyższy ocenił, że wystawienie faktury która nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży nie rodzi zatem obowiązku podatkowego (wyrok z dnia 1 marca 2004 r. sygn. akt V KK 248/03). W ocenie skarżącego wyjaśnienie tej kwestii jest bardzo istotne, albowiem odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny. Jeżeli zatem w stosunku do Spółki skarżącego nie powstał obowiązek podatkowy, to tym samym nie zaistniały podstawy odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zobowiązania Spółki. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy nie ustalił, czy wystawcą faktury był skarżący lub ktokolwiek kto działał w imieniu i na rzecz Spółki skarżącego. Skarżący oświadczył, że faktura została wystawiona przez osobę trzecią – przestępcę. Podniósł również, że organ podatkowy nie ustalił bezspornie, że miało miejsce wydanie towaru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Na wstępie należy stwierdzić, iż sprawa w przedmiocie obciążenia M. U. odpowiedzialnością za zaległości Sp. z o.o. "A" w podatku do towarów i usług, była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., który wyrokiem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...].

W w/w orzeczeniu Sąd nakazał jedynie wyjaśnić kwestię podstawy zmiany właściwości miejscowej urzędu skarbowego, w świetle przepisów ustawy z dnia [...] r. o urzędach i izbach skarbowych, z uwzględnieniem wartości przychodu netto Spółki w poszczególnych latach podatkowych. Skład orzekający nie wypowiedział się merytorycznie w zakresie prawidłowości obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości Sp. z o.o. "A".

Zgodnie zatem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z tym Sąd w tym składzie orzekającym, jak i Dyrektor Izby Skarbowej, są związani oceną prawną i wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł..

W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zastosował się w pełni do wskazań WSA w Ł.. Dyrektor Izby Skarbowej przeanalizował wysokość sprzedaży netto Spółki w latach 2002 – 2004, wskazując, że od [...] r. właściwym urzędem skarbowym dla Spółki stał się Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł.; następnie ze względu na nieprzekroczenie przychodu w wysokości 5 mln EURO od dnia 1 stycznia 2006 r. właściwym dla Spółki "A" był Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G., którego właściwość rozciągała się też do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności M. U. – jako członka zarządu Sp. z o.o. "A" - za zaległości tej Spółki w podatku od towarów usług. Zgodnie z art. 17a Ordynacji podatkowej organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Z kolei art. 18a tej ustawy stanowi, że jeżeli po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych lub innych okresów rozliczeniowych jest organ właściwy po zaistnieniu tych zdarzeń, z zastrzeżeniem art. 18b. Zastrzeżenie z art. 18b stanowi, jedynie, że organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej pozostają właściwe w sprawie, której to postępowanie lub kontrola dotyczy, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (§ 1). Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

Pierwszym i podstawowym warunkiem odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wykazanie przez organ podatkowy, że egzekucja do całego majątku spółki okazała się bezskuteczna. Kolejnym warunkiem jest stwierdzenie, że zaległości podatkowe powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez daną osobę, wskazaną jako tę, która winna odpowiadać za powstałe zaległości. Trzecim warunkiem jest ustalenie, że nie zaistniały żadne okoliczności zwalniające ją od tej odpowiedzialności.

W zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł-G., wykazano, że egzekucja z majątku "A" Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna oraz, że M. U. pełnił w 2005 i 2006 roku funkcję Prezesa Zarządu tej Spółki. Sam skarżący nie zakwestionował tych okoliczności.

Odpowiedzialność członka zarządu, jako tzw. osoby trzeciej, ma charakter posiłkowy. Wynika to wyraźnie z przepisu art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej, który zezwala na egzekucję zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w decyzji. Ma ona charakter konstytutywny - tworzy nowe stosunki prawne, zarówno gdy chodzi o ich podmioty, jak i przedmiot. Podmiotami tych stosunków są osoby trzecie; przedmiotem - odpowiedzialność odnosząca się do obowiązku pokrycia długu. Przypadki, w których decyzja taka nie może być przez organ podatkowy wydana wyliczone są enumeratywnie w art. 108 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Tak więc decyzja taka nie może być wydana między innymi przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie był jednak zobowiązany do wydania takiej decyzji, gdyż zgodnie z art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zatem ewentualne zarzuty w zakresie istnienia zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) mogły być podnoszone przez podatnika (Spółkę) w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. To czy doszło do wydania towaru przez Spółkę nie może być przedmiotem rozważań w postępowaniu o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika.

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może się skutecznie uwolnić od odpowiedzialności podatkowej, jeżeli zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej wykaże, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe); albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; wskazuje mienie półki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał, aby złożył wniosek do Sądu inicjujący postępowanie układowe z wierzycielami, czy też wniosek o ogłoszenie upadłości. To właśnie na osobie członka zarządu spółki z o.o. ciąży obowiązek wykazania, że we właściwym czasie zgłosił upadłość lub złożył wniosek o wszczęcie postępowania układowego albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy. Ciężar udowodnienia terminu zgłoszenia takiego wniosku obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt I SA/Łd 1006/01, OSP 2004/5/69).

Skarżący nie wskazał także mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wszystkie informacje w tym zakresie zostały sprawdzone przez organy podatkowe.

Skarżący uważa, iż okolicznością uwalniająca go od odpowiedzialności za zaległości Spółki z ograniczona odpowiedzialnością, której był członkiem zarządu, jest fakt osadzenia go w areszcie śledczym. Sąd w tym składzie orzekającym uważa jednak, że sam fakt przebywania w areszcie nie mógł stanowić przesłanki do uwzględnienia w tym zakresie zarzutu skargi. Obowiązkiem bowiem zarządu jest prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. Nr 94, poz. 1370 ze zm.). Każdy członek zarządu ma obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2). Z kolei pobyt w zakładzie karnym ogranicza, lecz nie uniemożliwia osobie osadzonej utrzymywanie kontaktów osobistych i zawodowych z osobami przebywającymi na wolności. Prawo do korespondencji jest praktycznie nieograniczone (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2007 r., I SA/Łd 651/07, LEX nr 467290).

Art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Należy zgodzić się poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Krakowie z dnia 12 października 2007 r. o sygn. akt I SA/Kr 139/06, że w tym przypadku "pełnić obowiązki" oznacza otrzymać legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu przez określony czas. Nie można bowiem z biernej postawy członka zarządu wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Przyjmując taką wykładnię tego przepisu osoby powołane do kierowania spółką uniknęłyby odpowiedzialności za zobowiązania spółki tylko dlatego, że aktywnie nie uczestniczyły w zarządzaniu spółką, czyli de facto unikały sprawowania funkcji, do której zostały powołane.

Jeżeli jakaś inna osoba, pod nieobecność skarżącego, składała deklaracje podatkowe w imieniu Spółki, posługiwała się jej dokumentacją, to znaczy, że skarżący nie dołożył należytej staranności w zabezpieczeniu funkcjonowania przedsiębiorstwa, którym zarządzał. Takie działanie strony nie może w żaden sposób wpłynąć na uwolnienie się od odpowiedzialności za działanie Spółki w sferze podatkowej.

Mając na względzie przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

P. Z-C