Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 722/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], J. Z., M. G., J. U. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. odrzuca skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących J. Z., M. G. i J. U. solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zwraca Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi; 5. zwraca solidarnie skarżącym J. Z., M. G. i J. U. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez J. Z., M. G., J. U. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla T.. Ł. i W.. D. "[...]" sp.j. obejmującej budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] działka nr ewid. [...], ark. [...], obręb [...]

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla T.. Ł. i W.. D. "[...]" sp.j. obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] działka nr ewid. [...], ark. [...], obręb [...].

Odwołanie od tej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...] oraz J. Z., M. G. i J. U..

Wspólnota Mieszkaniowa [...] uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, a Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia tego odwołania (k. 111 akt adm.).

J. Z., M. G. i J. U. w złożonym przez siebie odwołaniu podnieśli, że są właścicielami lokali nr [...] przy ul. [...] w [...] i z uwagi na szczególną lokalizację tych lokali względem planowanej inwestycji, a w szczególności spodziewanego zacienienia i przesłaniania światła słonecznego przez planowaną inwestycję przysługuje im indywidualny interes prawny w niniejszej sprawie. Do odwołania załączono wydruki zatytułowane "Analiza nasłonecznienia" (k. 6-9 akt adm., II instancji) oraz "analizę przesłaniania inwestora i odwołujących" (k. 11 akt adm., II instancji) na poparcie stanowiska, że wskutek realizacji planowanej inwestycji dojdzie do przesłaniania lokali nr [...], co skutkować będzie tym, że nie będą spełnione wymagane prawem normy w zakresie naturalnego oświetlenia pomieszczeń.

Sprawę odwołania J. Z., M. G. i J. U. rozpoznał Wojewoda, który decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez J. Z., M. G. i J. U. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla T.. Ł. i W.. D. "[...]" sp.j. (dalej również jako: "Inwestor") obejmującą budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] działka nr ewid. [...], ark. [...], obręb [...]

Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda wskazał, że w związku z prowadzonym postępowaniem Inwestor przedłożył analizę nasłonecznienia sporządzoną przez mgr inż. P. i analiza tej dokumentacji prowadzi do wniosku, że budynek odwołujących z uwagi na jego niekorzystne położenie usytuowanie względem stron świata rzuca cień własny, powodując znaczne ograniczenie nasłonecznienia lokali odwołujących. Wskazano, że okna pomieszczeń w lokalach mieszkalnych odwołujących skierowane są na północ i wschód, co przy tak usytuowanym budynku uniemożliwia nasłonecznienie lokali odwołujących w godzinach od ok. 9.15 do ok. 15.40 w dniu [...] marca, zaś w dniu [...] września od godziny ok. 9.12 do ok. 15.00. Wyjaśniono, że w tej sytuacji lokalizacja projektowanego budynku od strony północnej budynku istniejącego nie wpłynie znacząco na nasłonecznienie lokali odwołujących. Podkreślono, że z projektu budowlanego i analizy nasłonecznienia jednoznacznie wynika, że w lokalach [...] czas nasłonecznienia przekracza wymagane prawem 3 godziny. Na tej podstawie stwierdzono, że w sprawie spełnione są warunki określone w § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Poza tym, jak wskazano, w materiale dowodowym znajduje się oświadczenie, że w sprawie spełniony jest również § 13 tego rozporządzenia.

Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie odwołanie złożyli właściciele lokali należących do wspólnoty mieszkaniowej, która, co do zasady jest reprezentowana przez zarząd. Zasadniczo zatem stroną postępowania jest zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Właściciele poszczególnych lokali, aby uzyskać status strony postępowania muszą wykazać, że projektowany obiekt budowlany negatywnie oddziałuje na ich nieruchomość. Podkreślono, przy tym, że status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 w. zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewoda stwierdził, że J. Z., M. G. i J. U. będący właścicielami lokali należących do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] nie wykazali swojego indywidualnego interesu w sprawie, co spowodowało umorzenie postępowania odwoławczego wywołanego ich odwołaniem.

W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego wywiedli Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...] oraz J. Z., M. G. i J. U.. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 105 w zw. z art. 32 ust. 4a i w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pomimo wiedzy, że inwestor rozpoczął prace budowlane zanim uzyskał pozwolenie na budowę. Podniesiono też zarzut naruszenia § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie oraz art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez uznanie, ze planowana inwestycja spełnia warunki i to wyłącznie na podstawie prywatnej opinii inwestora oraz przy braku opinii biegłego w sytuacji rozbieżnych analiz stron. Podniesiono też zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez odmowę uznania J. Z., M. G. i J. U. za stronę postępowania.

Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego: pełnomocnik Inwestora pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (k. 150 akt sąd.) oraz sam Inwestor pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (k. 182 akt sąd.) wnieśli o oddalenie skargi wyjaśniając, że w sprawie nie ziściły się szczególne okoliczności, które uzasadniałyby uznanie za stronę postępowania właścicieli lokali [...] przy ul. [...] w [...]. Podkreślono, że w sprawie sporządzono analizę nasłonecznienia, na którą trafnie powołał się Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Pisma te doręczono pełnomocnikowi Skarżących w dniach [...] listopada oraz [...] grudnia 2019 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik Skarżących wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pod sygn. IV SA/Po 931/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Pełnomocnik Skarżących wskazał, że Skarżący w tej sprawie podnieśli, że inwestor rozpoczął roboty budowlane zanim pozwolenie na budowę stało się ostateczne, a nawet zanim w ogóle je wydano. Podniesiono, że w przypadku uwzględnienia skargi w sprawie o sygn. IV SA/Po 931/19 zostanie przesądzone kiedy Inwestor rozpoczął prace budowlane, a w konsekwencji jaki organ jest właściwy w sprawie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik Skarżących zaakcentował, że mając na uwadze treść "Analizy nasłonecznienia" nie może budzić żadnych wątpliwości interes prawny właścicieli lokali nr [...] przy ulicy [...] w [...], i wskazał, że z uwagi na fakt, że ustalenia poczynione przez organ dotyczące nasłonecznienia były kwestionowane przez odwołujących się, organ II instancji zobowiązany był powołać w tej sprawie biegłego. Pełnomocnik Skarżących zakwestionował legalność decyzji pierwszoinstancyjnej i kompetencje tego organu do prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Pełnomocnik Inwestora podkreślił, że organ II instancji dokonał wnikliwej oceny interesu prawnego Skarżących opierając się na całej załączonej do akt sprawy dokumentacji tj. "Analizie Nasłonecznienia" oraz przedłożonej przez pełnomocnika Skarżących wraz z odwołaniem analizie przysłaniania i analizie nasłonecznienia. Pełnomocnik Inwestora podkreślił też, że przedmiotowa skarga dotyczy umorzenia postępowania odwoławczego, a nie udzielenia pozwolenia na budowę i nie jest mu wiadomym o istnieniu jakichkolwiek innych dokumentów dotyczących nasłonecznienia czy przesłaniania lokali nr [...] przy ulicy [...] w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga J. Z., M. G. i J. U. jest zasadna, albowiem zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu Wojewoda naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."), gdyż nienależycie wyjaśnił sprawę.

Skarga Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] podległa odrzuceniu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: "k.p.a.") oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 – dalej jako: "P.b.").

W pierwszej kolejności należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy kontroli decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze ma charakter czysto procesowy. Wydając decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze organ nie bada sprawy merytorycznie, a jedynie rozstrzyga o braku legitymacji konkretnych podmiotów do złożenia odwołania od konkretnej decyzji. To oznacza, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądwoadministracyjnej nie jest legalność decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, a jedynie legalność stanowiska Wojewody, co do tego, że J. Z., M. G. i J. U. nie przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowie, zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r., a w konsekwencji nie przysługiwało im prawo do złożenia odwołania od tej decyzji. W konsekwencji, w badanej sprawie - kontroli poddawana jest wyłącznie - legalność stwierdzenia, że J. Z., M. G. i J. U. nie przysługiwało prawo do żądania rozpoznania na nowo sprawy wniosku T.. Ł. i W.. D. "[...]" sp.j. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] działka nr ewid. [...], ark. [...], obręb [...]. Z tej też przyczyny przedmiotem niniejszej sprawy - nie jest - legalność pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2019 r. i w kwestii tej, Sąd rozpoznając niniejszą skargę, nie może zajmować stanowiska. Z powyżej opisanych względów nie mógł zostać uwzględniony w niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 105 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4a P.b.

Z tych też przyczyn bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostają losy postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego z powołaniem na które pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a. ) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowo administracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazywane we wniosku Skarżących z dnia [...] grudnia 2019 r. okoliczności pozostają, w ocenie Sądu, bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę legitymacji J. Z., M. G. i J. U. w żądaniu rozpoznania przez organ II instancji sprawy wniosku T.. Ł. i W.. D. "[...]" sp.j. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] działka nr ewid. [...], ark. [...], obręb [...]. Wyłącznie tej sprawy dotyczyła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r. Dlatego też Sąd postanowił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej również jako: P.p.s.a.) odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

W następnej kolejności należy wskazać, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd działał na podstawie art. 133 P.p.s.a., w myśl którego Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Ponieważ, jak się zasadnie wskazuje w orzecznictwie, sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 01.02.2008 r., I OSK 1548/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"), to w kontrolowanej sprawie należało przyjąć, że Wojewoda nie dysponował żadnymi więcej dokumentami, ponad te które zostały Sądowi przekazane wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Na tej też podstawie dokonano oceny zasadności złożonej skargi.

Mając na uwadze powyższe Sąd zauważa również, że pełnomocnikowi Skarżących - zgodnie z jego oświadczeniem złożonym na rozprawie - pismo pełnomocnika Inwestora z dnia [...] listopada 2019 r. zostało doręczone w dniu [...] listopada 2019 r., a pismo samego Inwestora, jak wynika z akt sprawy doręczono [...] grudnia 2019 r. (k. 272 akt sąd.) a więc tydzień przed rozprawą. Dlatego też Sąd uznał, że sprawa niniejsza dojrzała do rozstrzygnięcia na rozprawie w dniu [...] grudnia 2019 r.

Przystępując do rozpatrzenia niniejszej sprawy należało w pierwszej kolejności ustosunkować się do statusu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania odwoławczego zainicjowanego przez J. Z., M. G. i J. U..

1. Sąd postanowił odrzucić skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...].

Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z tej regulacji wynika zatem, że złożenie skargi zostało oparte na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą co do zasady może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 32 P.p.s.a. stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy zauważenia wymaga, że skarga została wniesiona przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...], której w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nie przysługiwał status strony.

W drodze decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. Wojewoda orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego przez J. Z., M. G. i J. U.. Zaskarżoną decyzją nastąpiło zatem ustalenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie (tj. J. Z., M. G. i J. U.) nie są stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2019 r. W ocenie Sądu decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wszczętego przez J. Z., M. G. i J. U. nie kształtuje sytuacji prawnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Decyzja ta kształtuje sytuację prawną tych podmiotów, które wniosły odwołanie pomimo stwierdzonego przez organ braku legitymacji do dokonania tej czynności. Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją jest wyłącznie to, że J. Z., M. G. i J. U. którzy wnieśli odwołanie nie mają przymiotu strony w sprawie o pozwolenie na budowę zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. Jest to rozstrzygnięcie, które dotyczy wyłącznie J. Z., M. G. i J. U. oraz Inwestora ponieważ nie rozstrzyga ono sprawy jako takiej, ale odnosi się tylko do tego, czy podmioty te są uprawnione do wniesienia odwołania. Wydana decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego z tego powodu, że rozstrzyga tylko o tym, że odwołanie wniosły osoby, które nie są stroną, ma charakter indywidualny związany ściśle z osobami, które wniosły odwołanie. Z tego względu rozstrzygnięcie to nie może być zaskarżone przez inne osoby, które nie wnosiły odwołania (por. wyrok NSA z 5 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1406/16, postanowienia NSA z 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 738/16 oraz z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt II OZ 802/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tej też przyczyny, zdaniem Sądu Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] nie posiada indywidualnego, istniejącego obiektywnie i mającego swe źródło w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, interesu prawnego do kwestionowania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym uprawnienia J. Z., M. G. i J. U. do złożenia odwołania, bowiem zaskarżona decyzja nie odnosi się do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...].

Podkreślić należy, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] sama była stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. i sama złożyła od tej decyzji własne odwołanie.

Postępowanie sądowoadministracyjne wszczyna się na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot (art. 50 § 1 P.p.s.a.), a struktura tego postępowania ukształtowana jest jako spór prowadzony przed niezawisłym sądem przez dwa podmioty: skarżącego - czyli podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszonego żądania udzielenia ochrony prawnej.

W badanej sprawie skargę wniosła m.in. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] której nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r. umarzającej postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniami: J. Z., M. G. i J. U.. Jednoznaczne stanowisko w sprawie interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego zajął Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. II OZ 1038/19).

Podkreślić trzeba, że z woli ustawodawcy uprawionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, przy czym interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego wyraża się w tym, że podmiot ten działa we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego nań obowiązku (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2017, s.322). Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z 12 maja 2011 r. sygn. I OSK 1043/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że podmiot wnoszący skargę musi wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r. sygn. II OSK 355/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe należało zauważyć, że przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane przez inne podmioty. Ponieważ zatem z akt sprawy nie wynika jakoby Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] przysługiwał status strony postępowania zainicjowanego odwołaniami J. Z., M. G. i J. U. zakończonego wydaniem przez Wojewodę decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. to nie była ona również legitymowana do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego Sąd uznał za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1pkt 6 P.p.s.a. odrzucił wniesioną przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] skargę, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

Nie ulega wątpliwości, że interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji w sprawie pozwolenia na budowę nie posiadają "podmioty bierne", których status strony postępowania uzależniony jest wyłącznie od inicjatywy inwestora wnioskującego o udzielenie pozwolenia na budowę.

Sąd uznał jednak za uzasadniony względami prawa udział w tym postępowaniu samego inwestora. Podkreślenia wymaga, że zapewnienie płynności i szybkości postępowania, nie może być utożsamiane z wykluczeniem z postępowania zakończonego wydaniem decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę inwestora, jako podmiotu inicjującego postępowanie administracyjne i najbardziej zainteresowanego załatwieniem sprawy. Losy decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze mają konkretne przełożenie na prawa i obowiązki inwestora, bowiem rozstrzygnięcie w tej sprawie zadecyduje o ostateczności, bądź braku ostateczności decyzji udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę. Inwestor ma interes prawny w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. W tym bowiem postępowaniu ważą się dalsze losy (losy ostateczności) uzyskanego przez Inwestora pozwolenia na budowę.

2. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga J. Z., M. G. i J. U. okazała się zasadna, choć nie w pełni można zgodzić się z przedstawioną w skardze argumentacją.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do dopuszczalności złożenia skargi przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], podkreślić, trzeba, że Sąd zna i – co do zasady – podziela argumentację Inwestora, iż w sprawach z zakresu prawa budowlanego właściciel lokalu mieszkalnego nie ma legitymacji procesowej, chyba że posiada własny interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa cywilnego lub prawa administracyjnego. Zgodzić należy się z Inwestorem, że jako zasadę traktuje się działanie wspólnoty, która reprezentuje interes właścicieli poszczególnych lokali w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej. Nie ulega również wątpliwości, że dla wykazania własnego interesu prawnego przez poszczególnych członków wspólnoty nie jest wystarczające powołanie się przez właściciela lokalu na fakt, że budynek objęty wspólnotą położony jest w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Taki bowiem argument mógłby podnieść każdy członek wspólnoty, co prowadziłoby do tego, że w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym w sprawie pozwolenia na budowę występowaliby obok wspólnoty także właściciele poszczególnych lokali. Natomiast nie może budzić uzasadnionych wątpliwości również fakt, że każdą sprawę należy badać z uwzględnieniem jej konkretnych uwarunkowań i nie można wykluczyć sytuacji, że oddziaływanie projektowanego obiektu może dotyczyć tylko części budynku wielomieszkaniowego (np. w zakresie zacienienia), co uzasadniałoby samodzielne występowanie właścicieli poszczególnych lokali dla ochrony własnego interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r. sygn. II OSK 2266/16). Na taką też sytuację powołują się J. Z., M. G. i J. U..

Co do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy wskazać, że w ocenie Sądu, zasadnie Wojewoda stwierdził na podstawie przedłożonej dokumentacji, że wiarygodna jest przedłożona przez Inwestora Analiza nasłoneczniania dotycząca lokali numer [...] przy ul. [...] w [...] autorstwa mgr inż. D. P. (dalej również jako: "Analiza"). Dokument ten został sporządzony przez inż. D. P., którego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej zostały udokumentowane w aktach sprawy decyzją [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] (k. 10 Projektu budowlanego). Analiza ta przedstawia bardzo precyzyjne dane geograficzne lokalizacji budynków, dat i godzin dla których przedstawiane są dane, długości dnia oraz godziny wschodu słońca w dniach [...] marca i [...] września. Na podstawie tej Analizy, w ocenie Sądu, nie sposób wywieść wniosku o interesie prawnym Skarżących w niniejszym postępowaniu. Należy zwrócić bowiem uwagę, że jak prawidłowo wskazał Wojewoda przepis art. 28 ust 2 P.b. stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Prawidłowo, też Wojewoda wyjaśnił, że mając na uwadze brzmienie art. 28 ust. 2 P.b. należało ustalić, czy nieruchomości, co do których Skarżącym przysługuje prawo własności, znajdują się w "obszarze oddziaływania obiektu", na budowę którego wydano pozwolenie, przy czym zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b. obszar oddziaływania stanowi teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W okolicznościach badanej sprawy ustalenie interesu prawnego J. Z., M. G. i J. U. zależało więc m.in. od stwierdzenia ograniczenia sposobu zagospodarowania ich lokali na podstawie § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r., poz. 1065 – dalej jako: "rozporządzenie z 2002 r.") w myśl, którego pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. Przedstawiona Analiza nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń w użytkowaniu lokali nr [...] i to nawet przy założeniu, zmiany ich przeznaczenia na odpowiadające bardziej rygorystycznym wymogom w przedmiocie nasłonecznienia, tj. np. do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, o których mowa w § 60 rozporządzenia z 2002 r. W tym zakresie prawidłowość stanowiska Wojewody nie może w ocenie Sądu budzić żadnych wątpliwości, i oceny tej w żaden sposób nie podważają załączone do odwołania wydruki zatytułowane "Analiza nasłonecznienia". Należy, bowiem zauważyć, że przedstawiona przez Inwestora Analiza została sporządzona przez osobę legitymującą się udokumentowanymi w aktach sprawy uprawnieniami budowlanymi i obejmuje ponad 50 stron (Opracowanie autorstwa mgr inż. D. P.). Tymczasem, do odwołania załączono wydruki, obejmujące 4 strony, które zatytułowano "Analiza nasłonecznienia" pozbawione danych na temat ich autora oraz nie zawierające tak wnikliwej analizy nasłonecznienia, jak przedstawiona przez Inwestora. Dlatego też nie sposób w ocenie Sądu zgodzić się z zarzutami skargi, że w tej sytuacji Wojewoda był zobligowany powołać biegłego. Ocenie Wojewody nie sposób też zarzucić – w tym zakresie – dowolności. Na podstawie art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów pozwala jedynie na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 75 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. W okolicznościach badanej sprawy jakkolwiek Wojewoda nie wskazał jasno dlaczego wiarę dał opracowaniu Inwestora, a odmówił jej załącznikowi do odwołania, to podkreślić trzeba, że przez wzgląd na treść dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy uchybienie to, w tym zakresie uznać należało za pozostające bez wpływu na wynik sprawy.

Odrębnie jednak kwestia przedstawia się w sprawie naturalnego oświetlenia mieszkań [...] w budynku nr [...] przy ul. [...]. Ta kwestia nie została, bowiem w ocenie Sądu należycie udokumentowana w aktach sprawy. Należy zwrócić uwagę, że sam Wojewoda wg jego deklaracji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji swoje ustalenia w tym zakresie opiera wyłącznie na oświadczeniu projektanta. Z Projektu budowlanego, jakkolwiek wynika, że na s. 44 znajduje się Analiza nasłonecznienia "i przesłaniania", to dokument ten dotyczy wyłącznie kwestii nasłoneczniania. W żadnym zakresie akta sprawy nie zawierają dokumentacji pozwalającej na weryfikację interesu Skarżących w kontekście § 13 rozporządzenia z 2002 r. na podstawie którego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, m.in. jeżeli: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m (lit. a), 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m (lit. b) oraz zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Zauważyć należy, że wykazanie zgodności inwestycji w omawianym zakresie powinno być dokonane poprzez przedłożenie analizy przesłaniania, zawierającej stosowne rysunki i opis, co powinno pozwolić na dokładne zobrazowanie, że zamierzenie spełnienia wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Analiza ta powinna również, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. przedstawiać stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 rozporządzenia z 2002 r.) (por. M. Sługocka, Przesłanianie i nasłonecznienie - różnice w analizach wykonanych na podstawie par. 60 warunków technicznych, Wyd/El). W okolicznościach badanej sprawy pomimo wskazania na s. 3 Projektu budowlanego, że na jego s. 44 znajduje się "Analiza nasłoneczniania i przesłaniania" przedstawiono wyłącznie "Analizę nasłonecznienia". Brak w aktach sprawy dokumentu Inwestora, który faktycznie zawierałby analizę przesłaniania, zawierającą stosowne rysunki i opis, pozwalający na dokładne zobrazowanie, że zamierzenie spełnienia wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Brak analizy stosunku powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 rozporządzenia z 2002 r.). Tymczasem, Skarżący do odwołania przedłożyli wydruk "Analiza przesłaniania" (k. 11 akt adm., II instancji). Do tego dokumentu w żaden sposób nie ustosunkował się Wojewoda, swoje ustalenia w sprawie przesłaniania opierając wyłącznie na "oświadczeniu, że w sprawie spełniony jest również § 13" rozporządzenia z 2002 r. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek Sąd nie ma wątpliwości, że istnienia interesu prawnego J. Z., M. G. i J. U. nie potwierdza Analiza nasłonecznienia, to brak odpowiadającej prawu Analizy przesłaniania i jej oceny przez Wojewodę powoduje, że umorzenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie było co najmniej przedwczesne.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 k.p.a. zgodnie z którym organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.

W okolicznościach badanej sprawy pomimo konkretnych zarzutów w kwestii przesłaniania lokali Skarżących Wojewoda nie odniósł się - w tym zakresie - do zarzutów odwołania, a w szczególności załącznika do odwołania Pt. "Analiza przesłaniania". W konsekwencji przyjęte przez niego w tej kwestii ustalenia nie poddają się kontroli sądowoadministracyjnej.

Stwierdzając zatem, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 2 sentencji wyroku.

W pkt 3 wyroku Sąd zasądził od Wojewody na rzecz J. Z., M. G. i J. U. solidarnie kwotę [...]zł. Na kwotę tę składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi J. Z., M. G. i J. U. będących członkami jednej wspólnoty mieszkaniowej, którzy dotąd nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego, kwota [...]zł uiszczona tytułem opłaty od każdego stosunku pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ustalona na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018, poz. 1667 ze zm.).

W pkt 4 na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwoty [...]zł, uiszczonej tytułem wpisu od odrzuconej skargi.

W pkt 5 na podstawie art. 225 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie solidarnie na rzecz J. Z., M. G. i J. U. kwoty nadpłaconego wpisu od skargi w wysokości [...] zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody będzie uzupełnienie materiału dowodowego o analizę przesłaniania, która pozwoli na weryfikację wymagań, o których mowa w § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Organ ustosunkuje się w tym zakresie również do argumentacji odwołania. Na tej podstawie organ dokona weryfikacji legitymacji J. Z., M. G. i J. U. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2019 r. z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.