Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 521/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 4, art. 35 ust. 1, 2 i 3, art. 61, art. 5 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Tomasz Stawecki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 643/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 września 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 643/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] (dalej: "skarżąca") na decyzję Wojewody [...] z 5 marca 2018 r., znak:

WI-I.7840.5.226.2017.DZ, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta [...] decyzją nr 2080/6740.1/2017 z 2 listopada 2017 r., znak: AU-01-5.6740.1.1232.2017.JKU, zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] PHU [...] w [...] (dalej: "inwestor") pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującą budowę budynku usługowego z garażem podziemnym, wraz z instalacjami wewnętrznymi (...) oraz zagospodarowaniem terenu, w tym: zjazdami z ul. [...], miejscami postojowymi na terenie, ciągami komunikacji pieszej i kołowej, murami oporowymi; wraz z infrastrukturą techniczną tj. budową przyłączy (...); wraz z likwidacją istniejącej infrastruktury – przyłączy (...); wraz z likwidacją zjazdów z ul. [...] i ul. [...] oraz rozbiórką: murków od strony pasa drogowego i pylonu reklamowego; na działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obr. 30 [...], przy ul. [...],[...] i [...] w [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane").

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...], właścicielka działki nr ewid. [...] sąsiadującej z terenem inwestycji i zabudowanej budynkiem usługowym, w którym mieści się lokal gastronomiczny. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a w szczególności art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa" poprzez generowanie zagrożeń i ograniczeń dla działek sąsiednich, jak i naruszenie art. 7 oraz art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Wojewoda [...] wspomnianą na wstępie decyzją z 5 marca 2018 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz wyjaśnił treść zasady dobrego sąsiedztwa, pojęcie "uzasadnionego interesu osób trzecich" oraz przytoczył art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.").

W ocenie organu II instancji analiza akt sprawy wykazała, że projekt budowlany posiada wymagane uzgodnienia i opinie, w tym rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Projekt budowlany wraz załącznikami obejmuje również informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Organ odwoławczy przedstawił też wnioski wynikające z dokumentacji przedstawiającej analizę naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku projektowanym oraz budynkach sąsiednich, a także dokumentu pt. "Ekspertyza techniczna wpływu wzniesienia nowego budynku na stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania istniejącego obiektu" (dalej: "Ekspertyza techniczna"). Ten ostatni dokument był kwestionowany przez skarżącą. Organ odniósł się także do usytuowania wjazdów do planowanego budynku, skutków zwiększonego ruchu drogowego oraz projektowanej zieleni i przebudowy chodnika.

Pismem z 5 kwietnia 2018 r. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi. Naruszono też § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.; dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Niezgodność z ww. przepisami miała polegać na wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, pomimo istnienia zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników budynku znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego obiektu budowlanego, jak i obniżenia przydatności budynku sąsiedniego do użytkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym wyrokiem z 19 września 2018 r. oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej w sposób prawidłowy dokonały kontroli projektu budowlanego w zakresie jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania (dalej "m.p.z.p.") oraz przepisami prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlanymi. Sąd potwierdził też prawidłowość decyzji w sprawie, a także kompletność projektu budowlanego, posiadanie przez inwestora wymaganych opinii i uzgodnień oraz wykonanie projektu budowlanego przez uprawnione osoby.

Przedstawioną pozytywną ocenę zaskarżonej decyzji organu odwoławczego Sąd I instancji wsparł szczegółową analizą zarzutów podnoszonych przez skarżącą. W szczególności Sąd I instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania administracyjnego w zakresie zgromadzenia i oceny dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organy architektoniczno-budowlane właściwe w sprawie dokonały własnej merytorycznej oceny przedłożonych dokumentów i nie ograniczyły się do sprawdzenia, czy odpowiednie ekspertyzy i analizy zostały sporządzone przez osoby uprawnione.

Sąd I instancji odniósł się również do zarzutów opartych na przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Zdaniem Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, gdyż powołane przez skarżącą przepisy (m.in. § 13 i § 60 rozporządzenia) dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń nie zostały naruszone. Wskazuje na to zarówno charakter budynku należącego do skarżącej, jak i szczegółowe parametry planowanego obiektu (wysokość, położenie okien itp.). Zdaniem Sądu I instancji niezasadne są zarzuty dotyczące obowiązku zabezpieczenia stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania istniejącego obiektu. Z projektu budowlanego, a także z "Ekspertyzy technicznej", wynika, że przyjęte rozwiązania stanowią konsekwencję cech gruntu, na którym posadowiony ma być planowany budynek i które należało wziąć pod uwagę. Również rozwiązania techniczne przyjęte przez inwestora, w szczególności technologia wykonywania tzw. ścian szczelinowych, są prawidłowe i zgodne z § 203-§206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutów skarżącej odnoszących się do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do ponownego rozpoznania. Dodatkowo skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

W skardze kasacyjnej skarżąca podniosła zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 §1 pkt 1 lit a) i c) oraz art. 134 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności decyzji administracyjnej oraz na skutek dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym nie zastosował środka wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., pomimo że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Sąd I instancji uznał bowiem, że organ II instancji wypełnił nałożone nań obowiązki i dokonał ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz jej rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji błędnie przyjął jednak, że nie występują podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego;

2) naruszenia art. 35 ust. 4 w zw. z art 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy - zdaniem skarżącej kasacyjnie - ustalenia organu odwoławczego są sprzeczne z przepisami prawa materialnego, a to z: § 7 pkt 6 m.p.z.p., z treścią § 12 ust 2, § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, oraz § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że:

miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wadowicka-Tischnera" przewiduje w § 7 pkt 6, zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, że dopuszcza się lokalizację budynków w granicach działek w celu umożliwienia realizacji zwartej zabudowy. Tymczasem budynek będący przedmiotem pozwolenia na budowę planowany jest w granicy z działką skarżącej nr ewid. 65/1, mimo że nie został spełniony warunek realizacji zwartej zabudowy, rozumianej jako sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, tak żeby przylegał on swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce. Tymczasem planowana "ściana szczelinowa" usytuowana jest w granicy działki skarżącej i nie będzie ona przylegać do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce, ponieważ budynek skarżącej odsunięty jest od granicy działki o ok. 50 cm, a zatem istnieje niezgodność pomiędzy zatwierdzonym projektem a warunkami techniczno-budowlanymi;

niezbędnym elementem projektu podlegającego zatwierdzeniu w sprawie było sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, a także uwzględniającej oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku zgodnie z § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zaś przedłożona przez inwestora "Ekspertyza techniczna" nie spełnia przesłanek do uznania za dokument, o którym mowa w § 206 ust. 1 rozporządzenia. W tej sytuacji złożonego projektu budowlanego nie można uznać za kompletny;

zgodnie z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, powinien określać układ konstrukcyjny obiektu budowlanego i inne parametry i obliczenia, podczas gdy przedłożony przez inwestora projekt budowlany w części dotyczącej konstrukcji nie zawiera obliczeń statycznych dotyczących nośności i zbrojenia ściany szczelinowej z uwzględnieniem parcia gruntu oraz istniejącego budynku przy granicy działki, a zatem projekt nie może być uznany za kompletny;

3) naruszenia § 206 ust 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji gdy organy nie dochowały obowiązku zapewnienia stanu bezpieczeństwa i przydatności istniejącego już budynku skarżącej kasacyjnie do użytkowania przyjmując, że przedłożona dokumentacja jest wystarczająca do uznania jej za ekspertyzę w rozumieniu § 206 ust. 1 ww. rozporządzenia;

4) naruszenia § 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 61 oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku, którego realizacja uniemożliwi właścicielowi nieruchomości sąsiedniej utrzymanie właściwego stanu technicznego jego budynku;

5) naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie wynikające z błędnego uznania przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie nie zaistniało naruszenie prawa materialnego powodującego niezgodne z prawem oddziaływanie nowoprojektowanego budynku na istniejący budynek skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2021 r., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095). Przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy – wobec intensyfikacji rozwoju epidemii - mogłoby bowiem wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając zatem sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Formalnie bowiem ww. wymogi wskazania naruszonych przepisów prawa i uzasadnienia zarzutów zostały spełnione. Analiza treści zarzutów skargi kasacyjnej nie uzasadnia wszak wniosku, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły jakiekolwiek podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie miały zarzuty dotyczące naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, a dopiero w konsekwencji naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, których zdaniem skarżącej kasacyjnie Sąd nie dostrzegł lub nie wziął pod uwagę.

Odnosząc się do szczegółowych zarzutów skarżącej kasacyjnie należało przede wszystkim stwierdzić, że niezasadny jest zarzut niezgodności decyzji o pozwoleniu na budowę z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi regulującymi minimalne odległości między budynkami. Wbrew skarżącej kasacyjnie § 7 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przesądza w sposób arbitralny o odległościach między budynkami, a jedynie "dopuszcza lokalizację budynków w granicach działek w celu umożliwienia realizacji zwartej zabudowy".

Powołanego postanowienia planu nie należy zatem interpretować jako źródła obowiązku prawnego spoczywającego na inwestorze, a jedynie jako upoważnienie dla inwestorów do sytuowania budynków w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. W tym stanie rzeczy zaprojektowanie przedmiotowego budynku w odległości 50 cm od granicy działki należącej do skarżącej kasacyjnie powinno być uznane za zgodne zarówno z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, jak i z § 7 pkt 6 miejscowego planu. Wskazany przepis rozporządzenia nie mówi bowiem o lokalizacji budynku w ostrej granicy działek, lecz o sytuowaniu "bezpośrednio przy tej granicy". Organy architektoniczno-budowlane obu instancji zasadnie przyjęły więc wyjaśnienia projektanta, że wskazana odległość 50 cm między budynkami wynika z hydrogeologicznej charakterystyki gruntu, a nie arbitralnego zamiaru inwestora. Nie ma zatem podstaw, aby stwierdzić, że w przedstawionym zakresie doszło do naruszenia przez inwestora przepisów technicznych prawa budowlanego.

Należy przy tym podkreślić, że skarżąca kasacyjnie błędnie interpretuje pojęcie "zwartej zabudowy" twierdząc, że oznacza ono obowiązek lokalizowania budynku w ostrej granicy działki. Takie rozumienie wskazanego wyrażenia nie znajduje żadnej podstawy w prawie budowlanym. Przepisy uchwały Rady Miasta [...] Nr CVIII/1457/10 z dnia 8 września 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" nie zawierają definicji legalnej wyrażenia "zwarta zabudowa" ani w § 7, ani w § 4 (Definicje), ani wreszcie w § 10 (Kształtowanie przestrzeni publicznej). Omawiane pojęcie nie jest również definiowane ani używane w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst autentyczny: Dz. U. Nr 89, poz. 414), ani kolejnych rozporządzeniach ustanawiających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. I tak w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.) wyrażenie "zwarta zabudowa" użyte jest tylko raz w § 19 ust. 3 w odniesieniu do odległości miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego od okien budynku mieszkalnego lub podobnego. Z kolei w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) o zwartej zabudowie mówi się wyłącznie w odniesieniu do instalowanie kurka głównego sieci gazowej przed budynkiem (§ 159 ust. 7). Nowelizacja rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dokonana w 2017 r. usunęła to określenie z treści aktu. Natomiast pojęciem zwartej zabudowy posługuje się art. 4 pkt 29 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.), który rozumie ją jako zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 m (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 392/20).

Należy zatem przyjąć, że "realizacja zwartej zabudowy" wskazana w § 7 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" jest tylko generalnym i nieostrym wskazaniem celu zabudowy na terenie objętym planem. W tym kontekście dopatrywanie się przez skarżącą naruszenia prawa materialnego z uwagi na lokalizację ściany planowanego budynku w ostrej granicy działek i jednocześnie w odległości wynoszącej ok. 50 cm od istniejącego budynku skarżącej kasacyjnie, nie zasługuje na uwzględnienie.

Również zarzuty odnoszące się do §§ 203-206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych okazują się niezasadne w świetle szczegółowej analizy projektu budowlanego, a także akt sprawy i stanowiska skarżącej kasacyjnie. Skarżąca sugeruje, że projekt budowlany został zatwierdzony z naruszeniem przede wszystkim § 204 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepisy te przewidują, że konstrukcja budynku powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji, a jednocześnie wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania.

Odnosząc się do zarzutów uzasadnianych naruszeniem § 204 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych należy podkreślić, że stanowiska skarżącej kasacyjnie nie podzielił jednak ani Sąd I instancji, ani również Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd I instancji uznał opinię skarżącej za polemikę ze stanowiskiem organów administracji niepopartą odpowiednio uzasadnionymi ustaleniami technicznymi. W dacie wydania wyroku Sądu I instancji w aktach sprawy nie znajdowała się bowiem żadna ekspertyza techniczna wspierająca twierdzenia o niespełnieniu przez projektantów planowanego budynku warunków bezpieczeństwa użytkowników zabudowy sąsiedniej. Stanowisko takie jest w pełni zasadne. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sporządzenie ekspertyzy technicznej przewidzianej w § 206 ust. 1 rozporządzenia nie stanowi bezwzględnego obowiązku w przypadku każdorazowego wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Ekspertyza, o której mowa, powinna zostać sporządzona w sytuacji, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego faktycznie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa jego użytkowników lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Istnienie takiego zagrożenia trzeba jednak wykazać. Sądy administracyjne potwierdzają opinię, że ekspertyza techniczna jest wymagana tylko wtedy, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca wszak stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 906/12, LEX nr 1559941 oraz z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2356/14, LEX nr 2083490).

Tymczasem reakcją skarżącej kasacyjne na stanowisko Sądu I instancji było złożenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego dokumentu zatytułowanego "Ocena techniczna dotyczącego projektowanego zabezpieczenia istniejącego budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obr. 30 [...] w [...] ul. [...] w związku z budową na działkach sąsiednich budynku biurowego w bezpośrednim sąsiedztwie przy granicy działki". Dokument został oznaczony datą 3 grudnia 2018 r. i stanowił załącznik do skargi kasacyjnej (patrz: k. 113 i 132 akt sądowych). W wyżej wymienionej "Ocenie technicznej" sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej wskazane zostały obowiązki projektantów w zakresie obciążenia gruntu i poziomu wód gruntowych oraz wynikająca z tego konieczność przeprowadzenia szczegółowych obliczeń, tak aby zapewnić całkowite zabezpieczenie budynku skarżącej kasacyjnie. Nie ma jednak podstaw, aby konkluzje ww. oceny technicznej uznać za stwierdzenie istnienia zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku należącego do skarżącej kasacyjnie lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Przekonanie skarżącej kasacyjnie, że omawiane zagrożenia występują okazuje się być tylko jej subiektywną oceną i nieuzasadnioną obawą.

Przedstawienie ww. "Oceny technicznej" nie może więc mieć wpływu na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który kontroluje orzeczenie Sądu I instancji. Wydając wyrok w dniu 19 września 2018 r., Sąd I instancji nie mógł bowiem znać sugestii zawartych w "Ocenie technicznej". Analizy merytorycznej tego dokumentu nie mógł również przeprowadzić NSA, który ocenia zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji jedynie na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy do dnia wydania zaskarżonego wyroku. NSA jako sąd kasacyjny nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisów techniczno-budowlanych poprzez dołączenie do projektu budowlanego "Ekspertyzy technicznej sporządzonej we wrześniu 2017 r. przez inż. Krzysztofa Wójcika posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej (str. 343-348 projektu budowlanego, tom I). Ekspertyza techniczna nie jest dokumentem, o którym mowa w § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. W rozpatrywanej sprawie nie wykazano jednak, że spełniły się przesłanki zastosowania § 206 ust. 1 rozporządzenia. Nie ma zatem podstaw, aby twierdzić, że w tym zakresie doszło do naruszenia przepisów wskazanych przez skarżącą kasacyjnie.

W odniesieniu do rozpatrywanej kwestii potencjalnych wad projektu budowlanego zatwierdzonego przez Prezydenta Miasta [...] i kontrolowanego przez Wojewodę [...] oraz Sąd I instancji, należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego ani organ administracji, ani tym bardziej sąd administracyjny nie bada zgodności złożonego projektu budowlanego z wymogami technicznymi i standardami sztuki budowlanej. Obowiązek takiego badania spoczywa na projektancie oraz osobie posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, która została zobowiązana do sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego. Odpowiedzialność za ewentualne wady projektu, błędne obliczenia lub brak obliczeń, a także nieuwzględnienie określonych okoliczności faktycznych typu cechy gruntu lub wód gruntowych, ponosi projektant, a nie organ administracji. Przepis art. 35 Prawa budowlanego bowiem przewiduje ograniczony zakres badania projektu budowlanego przez organy nadzoru budowlanego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2089/18, LEX nr 3022072, a także z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2993/18, LEX nr 3197802).

Z powyższych powodów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące §§ 203-206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności w odniesieniu do zapewnienia stanu bezpieczeństwa i przydatności istniejącego budynku do użytkowania nie zasługują na uwzględnienie. Należy przy tym zwrócić uwagę na dwie istotne okoliczności. Po pierwsze, jeszcze w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, ale przed zatwierdzeniem projektu budowlanego, organ I instancji (Urząd Miasta [...] Wydział Architektury i Urbanistyki) wystosował do inwestora w dniu 27 czerwca 2017 r. pismo zawierające wezwanie do usunięcia braków w dokumentacji dołączonej do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Wezwanie to szczegółowo wskazywało informacje, które należy przedłożyć lub skorygować w związku ze złożonym projektem budowlanym (k. 30 akt admin. I instancji). W następstwie wymienionej czynności organu I instancji inwestor przedłożył w dniu 21 lipca 2017 r. pismo wraz z dodatkowymi załącznikami, w którym szczegółowo odnosi się do żądania organu (k. 34-44 akt j.w.). Przytoczenie wymienionych pism stanowi potwierdzenia, że postępowanie wszczęte przez organ I instancji było prowadzone rzetelnie i zgodnie z obowiązkami przewidzianymi w art. 35 w zw. z art. 34 i art. 32 Prawa budowlanego. Również analiza decyzji organu odwoławczego odnosząca się nie tylko do zarzutów wskazanych w odwołaniu skarżącej, ale i szczegółowych elementów projektu budowlanego i wniosku o pozwolenie na budowę wskazuje, że zarzut skarżącej kasacyjnie odnoszący się do zaniechań organu odwoławczego oraz zaniechań Sądu I instancji jest całkowicie nieuzasadniony.

Po drugie, określony przez art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego zakres obowiązków organu architektoniczno-budowlanego powoduje, że nie znajduje usprawiedliwionej podstawy zarzut skarżącej kasacyjnie naruszenia przepisów ustawy poprzez niedostatecznie szczegółowe określenie parametrów technicznych układu konstrukcyjnego projektowanego obiektu budowlanego oraz stosownych obliczeń. Tak jak wyżej wskazano, sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z przepisami technicznymi, w tym z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego nie należy do organu architektoniczno-budowalnego. Zarzucane przez skarżącą kasacyjnie braki i wady projektu budowlanego mogłyby być ewentualnie przedmiotem postępowania sądowego, ale w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym.

W świetle przedstawionej oceny wcześniejszych zarzutów, zwłaszcza rzekomej sprzeczności z § 7 ust. 6 m.p.z.p. jasną się staje bezpodstawność zarzutu naruszenia § 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków w zw. z art. 61 oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej kasacyjnie utrzymanie w mocy decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę z 2 listopada 2017 r., uniemożliwi skarżącej kasacyjnie utrzymanie właściwego stanu technicznego należącego do niej budynku. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała wszakże w wiarygodny i udokumentowany sposób na czym miałyby polegać zagrożenia dla stanu technicznego jej obiektu. Mamy więc do czynienia z kolejnym zarzutem nieugruntowanym w okolicznościach sprawy. Jeśli natomiast naruszenie interesów skarżącej kasacyjnie polegało na tym, że po realizacji projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z 2 listopada 2017 r. nie będzie ona mogła w sposób nieskrępowany (nieograniczony) rozbudowywać lub inny sposób powiększać obecnej zabudowy na własnej działce, to i ten argument nie zasługuje na uznanie za trafny. Sąd I instancji wyjaśnił, że w przypadku badania projektu budowlanego dotyczącego działki sąsiadującej z zabudowaną działką sąsiednią, organy architektoniczno-budowlane mają obowiązek brać pod uwagę istniejącą zabudowę na działkach sąsiednich, a nie zabudowę, która nie stała się jeszcze przedmiotem sformalizowanych zamierzeń budowlanych. Występowanie ograniczeń w możliwości zagospodarowania własnej nieruchomości jest natomiast nieuchronną konsekwencją intensywnej zabudowy na terenach miejskich. Projektowanie nowej zabudowy, jeśli jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami planistycznymi, nie może samo przez się być uważane za działanie niezgodne z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nakazującego poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

24.01.2022, 14:28 II SA/Kr 643/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-09-19

https://cbois.nsa.gov.pl/doc/175F9111C6 10/16

24.01.2022, 14:28 II SA/Kr 643/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-09-19

https;//cbois,nsa.gov.pl/doc/175F9111C6 9/16