Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 703/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 i 13
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku J. K. (Skarżący) m.in. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego w dniu [...] marca 2018 r. przez Burmistrza Z. S. , obejmującego zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości, za IV ratę 2016 r. oraz I, II, III i IV ratę 2017 r.

Postępowanie prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało wszczęte przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., który w związku ze zmianą właściwości miejscowej przekazał przedmiotową sprawę w dniu [...] maja 2018 r. Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w B..

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w banku [...] S.A. w W..

Po zmianie właściwości miejscowej Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. dokonał zajęcia renty wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. oraz zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego w banku [...] S.A. w W. – na poczet zaległości objętych tytułem wykonawczym nr [...].

Bank [...] S.A. przekazał Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. na poczet zajęcia z dnia [...] marca 2018 r. kwotę [...]zł, którą wskazany organ przekazał w dniu [...] marca 2020 r. Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w B., w związku ze zmianą właściwości miejscowej.

W dniu [...] marca 2020 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo Skarżącego zatytułowane "Wniosek o zwolnienie spod zajęcia", w którym wniósł on o zwolnienie z zajęcia środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym w banku [...] S.A. z tytułu spłaty zaległej renty inwalidzkiej. Wskazał, iż w dniu [...] marca 2020 r. na ww. rachunek bankowy wpłynęła od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. kwota [...]zł, stanowiąca zaległą rentę inwalidzką, a bank realizując zajęcie i nie kontrolując źródła wpływu, pozostawił na rachunku tylko kwotę wolną od zajęcia w wysokości [...] zł. Skarżący zarzucił przekazanie przez bank jego renty organowi egzekucyjnemu, podczas gdy stosownych potrąceń dokonał już Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizując zajęcie świadczenia rentowego. Zaznaczył, iż renta stanowi jego jedyne źródło dochodu służące do zapewnienia środków koniecznych do rehabilitacji oraz utrzymania siebie i rodziny.

Biorąc pod uwagę treść podania organ egzekucyjny uznał, że stanowi ono wniosek o zwolnienie z egzekucji kwoty [...]zł przekazanej przez Bank organowi egzekucyjnemu. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku przekazał uzyskaną kwotę do depozytu.

W związku z powyższym, pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. organ egzekucyjny wezwał Skarżącego do uzupełnienia podania przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz wskazanie okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu zobowiązanego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Skarżący stwierdził, iż nie przedłoży wymaganych dokumentów, gdyż przedmiotowy wniosek nie powinien być rozpatrzony w trybie art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zażądał zwolnienia wskazanych środków pieniężnych ze względu na bezprawność zajęcia w związku z przekroczeniem granic potrącenia określonego w art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stwierdził, iż potrącenia zostały już dokonane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy realizacji zajęcia renty, w związku z tym nie powinny być dokonywane przez Bank.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. odmówił zwolnienia z egzekucji środków pieniężnych przekazanych z zajętego w banku [...] S.A. rachunku bankowego na poczet zaległości objętych tytułem wykonawczym. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, iż z chwilą wpływu środków z tytułu renty na rachunek bankowy, stały się one wierzytelnością pieniężną, która nie podlega ochronie wynikającej z przepisów określonych ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z punktu widzenia procedury postępowania egzekucyjnego nie ma znaczenia, z jakiego tytułu wpływają środki zgromadzone na zajętym rachunku bankowym. Organ wskazał również, że nie ma możliwości stwierdzenia, czy została spełniona przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, gdyż pomimo otrzymanego wezwania do przesłania stosownych dokumentów Skarżący nie uzupełnił podania. Organ egzekucyjny stwierdził, że biorąc pod uwagę fakt, iż Skarżący posiada znaczne zaległości ([...] zł), a nie poczynił żadnych kroków mających na celu współpracę w zakresie dobrowolnego ich uregulowania, jak również nie wskazał żadnego innego prawa majątkowego, z którego można by skutecznie prowadzić egzekucję, nie ma podstaw do zwolnienia z egzekucji zajętych środków pieniężnych.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ wskazał, że podanie, które wpłynęło do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] marca 2020 r. zostało zakwalifikowane jako wniosek o zwolnienie z egzekucji kwoty [...]zł, przekazanej przez bank [...] S.A. w W. z zajętego rachunku bankowego organowi egzekucyjnemu. Rozpatrzenie wniosku możliwe jest wyłącznie w trybie art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427), gdyż powołana ustawa nie przewiduje innego trybu postępowania w przedmiocie zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego.

Organ wskazał, że kwota [...]zł stanowi wierzytelność z rachunku bankowego, nie jest zatem świadczeniem rentowym. Renta Skarżącego została zajęta zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. uznał zajęcie i rozpoczął jego realizację od kwietnia do października 2019 r. przekazując co miesiąc organowi egzekucyjnemu kwotę [...]zł. Świadczenie rentowe Skarżący miał przyznane do dnia [...] października 2019 r. W związku z tym od listopada 2019 r. dłużnik zajętej wierzytelności zaprzestał realizacji zajęcia. W dniu [...] marca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. wydał decyzję o przyznaniu Skarżącemu renty na dalszy okres od listopada 2019 r. do [...] października 2022 r. Zgodnie z art. 143 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dłużnik zajętej wierzytelności nie dokonywał potrąceń za okres od listopada 2019 r. do kwietnia 2020 r. Realizacja zajęcia nastąpiła w marcu 2020 r. przez przekazanie organowi egzekucyjnemu kwoty [...]zł. Dalej organ podał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. decyzją z dnia [...] marca 2020 r. przyznał Skarżącemu kwotę [...]zł, na którą składało się świadczenie rentowe z wyrównaniem od listopada 2019 r. do marca 2020 r., pomniejszone o kwotę [...]zł (za marzec) na poczet zajęcia z dnia [...] marca 2019 r. Powyższą kwotę Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. przekazał na rachunek bankowy Skarżącego w [...] S.A. w W., który również został zajęty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Bank realizując zajęcie przekazał organowi egzekucyjnemu środki pieniężne znajdujące się na rachunku, pomniejszone o kwotę wolną od zajęcia zgodnie z art. 54 ustawy Prawo bankowe w wysokości [...] zł. W świetle powyższego, w ocenie organu, kwota [...]zł, której zwolnienia Skarżący żąda, nie stanowi jego świadczenia rentowego, lecz jest wierzytelnością z rachunku bankowego. Zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej stanowi odrębny środek egzekucyjny, który również został zastosowany w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem dnia [...] marca 2019 r.

Dyrektor podkreślił, iż organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie ma wiedzy na temat ilości środków pieniężnych zgromadzonych na danym rachunku, jak również nie bada źródeł ich pochodzenia. Z punktu widzenia egzekucji prowadzonej z rachunków bankowych, nie ma znaczenia charakter wierzytelności znajdującej się na tym rachunku. Podmiotem realizującym zajęcie jest bowiem bank, który jest odpowiedzialny za prawidłowe wykonywanie zajęcia.

W związku z powyższym, świadczenie rentowe z chwilą przekazania go na rachunek bankowy traci status renty i staje się jedynie kwotą zgromadzoną na rachunku bankowym. Zatem w przypadku zajęcia rachunku bankowego ma zastosowanie art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 2357 ze zm.) określający kwotę wolną od zajęcia. W związku z tym zarzut bezprawnego przekroczenia przez organ egzekucyjny granicy potrącenia określonego w art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest bezzasadny, a zatem nie może stanowić przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji zajętej kwoty. Poza tym podkreślić trzeba, że organem zobowiązanym do uwzględnienia treści powołanego art. 140 jest organ rentowy, a nie organ egzekucyjny, który wyłącznie otrzymuje środki pieniężne na skutek dokonanego zajęcia.

Odnosząc się do argumentu, że renta stanowi jedyne źródło dochodu Skarżącego organ wyjaśnił, że kwestia ta nie może być przedmiotem sprawy, gdyż Skarżący żąda zwolnienia kwoty [...]zł, która jest wierzytelnością z rachunku bankowego, nie stanowi natomiast świadczenia rentowego. Argument ten zostałby wzięty pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z egzekucji zajętego świadczenia rentowego, lecz takie żądanie nie zostało przez Skarżącego wniesione.

Organ zaznaczył również, że pomimo wezwania Skarżący nie uzupełnił wniosku o stosowne dokumenty niezbędne do zweryfikowania i przeanalizowania jego sytuacji finansowej, twierdząc, iż nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Organ podkreślił, iż według dołączonego do akt sprawy stanu zaległości na dzień [...] sierpnia 2020 r., kwota egzekwowanej należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] wynosiła [...] zł. Natomiast na skutek podjętych czynności egzekucyjnych od dnia [...] lipca 2018 r. do dnia [...] lipca 2020 r. wyegzekwowano kwotę [...]zł. Oceniając zatem skuteczność dotychczas podjętych działań egzekucyjnych w odniesieniu do wysokości egzekwowanej należności, zwolnienie z egzekucji kwoty [...]zł przekazanej organowi egzekucyjnemu przez [...] S.A. z tytułu realizacji zajęcia rachunku bankowego, doprowadzić by mogło do bezskuteczności egzekucji. Celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest bowiem przymusowe zaspokojenie zobowiązań publicznoprawnych.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. i wypłatę kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi. Zarzucił:

- naruszenie art. 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: upea) w związku z art. 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (dalej ustawy EmRenFUS) przez przyjęcie przez organ, że z chwilą wpływu środków z tytułu renty na rachunek bankowy stały się one wierzytelnością pieniężną, która nie podlega ochronie wynikającej z przepisów ww. ustawy (art. 140 granice potrąceń),

- zastosowanie błędnie art. 13 upea, gdyż wniosek i odwołania nie powinny być rozpatrywane w trybie ww. art. 13 upea z uwagi na to, że nie zwracał się z podaniem o zwolnienie świadczenia z egzekucji z uwagi na ważny interes, a żądał jego zwolnienia z uwagi na przekroczenie przez organ granic potrąceń, o których stanowi ww. art. 140 ustawy EmRenFUS w związku z art. 10 upea.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie (...).

Skarżący pismem z [...] marca 2020 r. zwrócił się do organu o "zwolnienie spod zajęcia" środków pieniężnych, które zostały wyegzekwowane z jego rachunku bankowego. Wskazał, że środki te pochodziły z renty inwalidzkiej wypłacanej mu przez ZUS. Dodał, że ZUS przed przekazaniem renty do banku dokonał już stosownych potrąceń realizując zajęcie egzekucyjne.

Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko organu, który powyższe pismo rozpoznał jako wniosek o zwolnienie z egzekucji. Nie można było uznać go za zarzuty – ponieważ Skarżący nie podważał w nim prawidłowości dokonania żadnej czynności egzekucyjnej. "Czynności egzekucyjne" to działania podejmowane przez organ egzekucyjny, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Skarżący nie kwestionuje czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, które to zajęcie zostało przez organ dokonane w styczniu 2020 r. Pismo wniesione [...] marca 2020 r. nie podważa zasadności zajęcia rachunku bankowego, nie mówiąc już o tym, że zostało wniesione po upływie dłuższego czasu od dokonania zajęcia, zaś zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Co najistotniejsze, nie ma w piśmie z [...] marca 2020 r. tego rodzaju twierdzeń, które art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazuje jako potencjalne podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

Pisma tego nie można też było potraktować jako skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (art. 54 § 1 u.p.e.a.), gdyż Skarżący nie kwestionował w nim prawidłowości czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego (lecz kwestionował postępowanie banku); nadto – jeśli nawet założyć, że Skarżący kwestionuje czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego, to pismo zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 54 § 4 u.p.e.a.

Treść wniosku złożonego przez Skarżącego zdaniem Sądu uprawniała Organ do tego, aby rozpoznać go jako wniosek zobowiązanego podlegający rozpoznaniu na podstawie art. 13 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Reasumując, Sąd jest zdania, że organ słusznie uznał pismo za wniosek o zwolnienie z egzekucji (art. 13 u.p.e.a.) i rozpoznał je w trybie właściwym dla takiego wniosku. Dzięki takiemu potraktowaniu pisma możliwe było merytoryczne rozpoznanie argumentów i stanowiska Skarżącego. Zarzut naruszenia art. 13 u.p.e.a. – poprzez rozpoznanie pisma w niewłaściwym trybie, zdaniem Sądu jest bezzasadny.

Nawet zresztą, jeśli uznać, że inny tryb (Skarżący nie wskazuje jaki) byłby bardziej właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] marca 2020 r., to kwestia trybu pozbawiona jest merytorycznego znaczenia i nie miała żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ bowiem odniósł się merytorycznie do stawianego przez Skarżącego zarzutu odnoszącego się do przekroczenia granic potrąceń, o których stanowi art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przechodząc do meritum, Skarżący uważa, że bank nie powinien egzekwować z jego rachunku środków, które pochodziły z renty inwalidzkiej, i domaga się od organu zwrotu tych środków. Uznaje, że poprzez ich ściągnięcie doszło do bezprawnego przekroczenia granic potrąceń, o których stanowi art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 10 u.p.e.a.

Sąd nie uznaje takiego stanowiska za zasadne.

Rację ma organ egzekucyjny, że z chwilą wpływu środków z renty na rachunek bankowy, stały się one wierzytelnością pieniężną, która nie podlega ochronie wynikającej z przepisów określonych ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego nie ma znaczenia, z jakiego tytułu wpływają środki zgromadzone na zajętym rachunku bankowym. Bank realizując zajęcie przekazał organowi egzekucyjnemu środki pieniężne znajdujące się na rachunku, pomniejszone o kwotę wolną od zajęcia zgodnie z art. 54 ustawy Prawo bankowe, w wysokości [...] zł. Kwota [...]zł, której zwolnienia Skarżący żądał, nie stanowi świadczenia rentowego, lecz jest wierzytelnością z rachunku bankowego. Zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej stanowi odrębny środek egzekucyjny, który również został zastosowany w toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem dnia [...] marca 2019 r. ZUS dokonywał stosownych potrąceń. Po wpłynięciu środków na rachunek bankowy Skarżącego, środki pochodzące z renty przestały jednak być "rentą" i prowadzenie egzekucji z rachunku bankowego mogło je objąć bez ograniczeń wynikających z art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem Sądu bank naruszyłby prawo, gdyby nie zrealizował zajęcia rachunku bankowego powołując się na ograniczenia wynikające z zacytowanego przepisu. Bank musiał zatem (!) przekazać organowi egzekucyjnemu środki.

Należy też zgodzić się z organem, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie ma wiedzy na temat ilości środków pieniężnych zgromadzonych na danym rachunku, jak również nie bada źródeł ich pochodzenia. Samo zajęcie rachunku bankowego zatem nie może być podważone twierdzeniem o naruszeniu art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Reasumując, zdaniem Sądu świadczenie rentowe z chwilą przekazania go na rachunek bankowy traci status renty i staje się jedynie kwotą pieniężną zgromadzoną na rachunku bankowym. Zatem w przypadku zajęcia rachunku bankowego nie ma zastosowania przepis art. 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53), lecz art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 2357 ze zm.) określający kwotę wolną od zajęcia. W związku z tym zarzut bezprawnego przekroczenia przez organ egzekucyjny granicy potrącenia określonego w art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest bezzasadny. Tym samym organ prawidłowo uznał, że wskazywane przez Skarżącego naruszenie nie może stanowić przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji zajętej kwoty na podstawie art. 13 u.p.e.a.

Zdaniem sądu w samej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym są mocne argumenty przemawiające za tym, że ustawodawca jest w pełni przekonany o tym, że środki zgromadzone na rachunku bankowym są już w sensie prawnym oderwane od źródła, z którego pochodzą (jak np. renta czy alimenty). Należy tak wnioskować na podstawie niedawnej nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. I tak, na mocy art. 1 pkt 49 lit. c ustawy z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. 2019. 2070) zmieniającej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z dniem 30 października 2020 r. dodano do niej art. 80 § 2a. Stanowi on, co następuje:

"Art. 80 § 2a. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze:

1) świadczeń alimentacyjnych, świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczeń rodzinnych, dodatków rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, dla sierot zupełnych, zasiłków dla opiekunów, świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń integracyjnych, świadczeń wychowawczych, jednorazowych świadczeń, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem", oraz świadczeń dobry start;

2) świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 tej ustawy, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej."

Zatem, ustawodawca dostrzegł potrzebę, aby w pewnych sytuacjach środki zgromadzone na rachunku bankowym zobowiązanego były traktowane w szczególny sposób, tj. aby były chronione – ze względu na źródło, z jakiego środki te pochodzą. Przepis stanowi bowiem, że "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze (...)". Wśród tych środków traktowanych w sposób szczególny nie ma jednak renty tego rodzaju, jaką otrzymywał Skarżący. Zdaniem Sądu oznacza to, że ustawodawca uznał, że pewne środki – nawet gdy już wpłynęły na rachunek bankowy - nie powinny być traktowane jak każda inna wierzytelność z rachunku bankowego, lecz powinny podlegać szczególnej ochronie. Ochroną taką ustawodawca nie objął jednak renty inwalidzkiej. Sąd dostrzega, że te zmiany zostały wprowadzone dopiero w październiku 2020 r. Stanowią jednak argument w procesie wykładni przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro bowiem co do – przykładowo – środków pochodzących z alimentów, trzeba było zdaniem ustawodawcy wprowadzić szczególną regulację, aby po ich wpłynięciu na rachunek bankowy bank nie realizował w stosunku do nich obowiązków wynikających z zajęcia rachunku bankowego, to oznacza to, że w braku przepisu szczególnego takiego jak nowowprowadzony art. 80 § 2a u.p.e.a. środki te musiałyby być traktowane tak jak każde inne środki zgromadzone na rachunku bankowym, bez względu na źródło.

Przykład jakim Sąd się tu posłużył (alimenty) jest adekwatny do porównania z sytuacją Skarżącego, ponieważ zgodnie z art. 10 § 4 u.p.e.a. nie podlegają egzekucji m.in. świadczenia alimentacyjne. Ustawodawca najwyraźniej jednak dostrzega to, że czym innym są świadczenia alimentacyjne, a czym innym – środki pochodzące z alimentów, lecz już zgromadzone na rachunku bankowym. Tak samo, zdaniem Sądu, czym innym jest renta, a czym innym – środki zgromadzone na rachunku bankowym, których źródłem była renta inwalidzka. Dlatego prawidłowe jest stanowisko organu, że ochrona wynikająca z art. 140 ustawy o emeryturach i rentach (...) nie obejmuje środków pochodzących z renty, ale zgromadzonych na rachunku bankowym, tak samo jak przewidziane w art. 10 § 4 u.p.e.a. zwolnienie alimentów nie obejmowałoby środków już zgromadzonych na rachunku bankowym, nawet jeśli pochodziły one z alimentów.

Jeśli zaś chodzi o innego rodzaju przesłanki, dotyczące sytuacji finansowej Skarżącego, które ewentualnie mogłyby zostać uznane za "ważny interes zobowiązanego" w rozumieniu art. 13 u.p.e.a., to pomimo otrzymanego wezwania z dnia [...] kwietnia 2020 r. Skarżący nie uzupełnił swojego wniosku o stosowne dokumenty niezbędne do zweryfikowania i przeanalizowania jego sytuacji finansowej, twierdząc, iż nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji nie można dopatrzyć się uchybienia w stanowisku organu, który w osobistej sytuacji Skarżącego nie dostrzegł przesłanek przemawiających za zwolnieniem z egzekucji na podstawie art. 13 u.p.e.a. ze względu na "ważny interes zobowiązanego".

Końcowo należy też przywołać wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2019 r., II FSK 291/18, w którym stwierdzono, że instytucja zwolnienia z egzekucji przewidziana w art. 13 u.p.e.a. służy ograniczaniu zakresu egzekucji na przyszłość - na przykład przez pozostawienie na zajętej wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego kwot umożliwiających mu poniesienie kosztów bieżącego utrzymania - ale nie może być wykorzystywana do następczego korygowania zakresu egzekucji, zwłaszcza przez formułowanie roszczeń o zwrot sum już wyegzekwowanych. Jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2018 r. (II FSK 447/18), przewidziane w art. 13 § 1 u.p.e.a. zwolnienie z egzekucji nie może służyć niwelowaniu skutków dokonanych już czynności egzekucyjnych i odnosić się do środków finansowych, które zostały już wyegzekwowane; zwolnienie z egzekucji oznacza bowiem niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego, natomiast nie można zwolnić tego, co nie jest już przedmiotem egzekucji, bo przeszło na wierzyciela. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgadza się z tymi poglądami.

Z podanych wyżej powodów skargę należało uznać za nieuzasadnioną i oddalić ją na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.