Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 243/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 9a
journal: Dz.U. 1997 nr 56 poz 357
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t.jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt IV SA/ Wr 243 / 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Marzena Korokowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję utrzymaną nią w mocy; II. nie orzeka w przedmiocie wykonana zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Dyrektor Gimnazjum nr [...] we W. działając na podstawie art. 9b ust. 1, ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. Nr 56, poz. 357 ze zm. ), dalej; Karta Nauczyciela decyzją z dnia [...]r., Nr [...] odmówił nadania J. B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, ponieważ nie spełnia on wymagań, o których mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że J. B. pismem z dnia [...]r. wystąpił z nowym wnioskiem o nadanie stopnia awansu nauczyciela kontraktowego, w którym podał, iż dnia [...]r. uzyskał przygotowanie pedagogiczne tj. ukończył kurs pedagogiczny dla czynnych zawodowo nauczycieli w wymiarze [...] godzin. J. B. we wniosku tym wskazał, że przepisy dotyczące awansu zawodowego nauczycieli wyraźnie mówią o tym, że nauczyciel może ubiegać się o kolejne stopnie awansu zawodowego, jeśli posiada pełne kwalifikacje, odbędzie staż i otrzyma pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu (art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela). J. B. był zatrudniony w Gimnazjum nr [...] od dnia: [...]r. do [...]r. i od [...]r. do dnia [...]r. na stanowisku nauczyciela informatyki ([...] godzin ) i techniki ([...] godzin). Umowa została zawarta na czas określony ze względu na wątpliwości dotyczące kwalifikacji J. B. do nauczania przedmiotu. W trakcie trwania umowy wizytator Kuratorium Oświaty dodatkowo zakwestionował akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia [...]r. Nr [...] wydany przez dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych nr [...] we W., stwierdzający, że J. B. posiada kwalifikacje: magister inżynier bez przygotowania pedagogicznego. Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...]r., Nr [...] stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych nr [...] we W. z tego powodu, że J. B. w dniu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nie spełniał wymogów, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z ze zm.), w myśl którego kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela posiada osoba, która legitymuje się dyplomem do ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. J. B. legitymował się ukończeniem wyższych studiów magisterskich, lecz nie posiadał ukończonego kursu pedagogicznego dla czynnych zawodowo nauczycieli. D. Kurator Oświaty we W. decyzją z dnia [...]r., po rozpoznaniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. stwierdzającej nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W odwołaniu od decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...]we W. z

dnia [...]r. J. B. powołał się na art. 9a ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela wskazujący, że nauczyciel akademicki legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego oraz podniósł, że Dyrektor pominął istotny dowód, czyli świadectwo pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego w szkole wyższej w okresie od [...]r. do [...]r. Nauczyciel akademicki legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej, zatrudniony przez szkołę, nie może zatem uzyskać stopnia zawodowego niższego niż nauczyciel kontraktowy. Taki poziom (szczebel) awansu wynika wprost z Karty Nauczyciela i rozporządzenie powołane w decyzji Dyrektora pozbawione jest w jego kwestii znaczenia. J. B. podniósł, że w jego sytuacji nie może mieć zastosowania art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela (stanowiący o odmowie nadania stopnia awansu nauczyciela zawodowego), gdyż jest on zatrudniony na podstawie przytoczonego art. 9a ust. 3 tej ustawy. Art. 9b ust. 4 tej ustawy, który określa organ właściwy do nadania stopnia awansu zawodowego rozgranicza dwie sytuacje tj. nauczycieli spełniających warunki, o których mowa w ust. 1 tego przepisu oraz zatrudnionych na podstawie art. 9a ust. 3 Pozostałe wątpliwości dotyczące kwalifikacji pedagogicznych są bez znaczenia dla nadania stopnia awansu nauczyciela kontraktowego. Tabela zaszeregowania oraz stawki wynagrodzenia zasadniczego przewiduje stopień nauczyciela kontraktowego zarówno dla nauczyciela posiadającego kwalifikacje określone jako "tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym" jak i kwalifikacje określone "tytuł zawodowy magistra bez przygotowania pedagogicznego". Z tabeli tej wynika, że brak przygotowania pedagogicznego nie wyklucza posiadania stopni wyższych – nauczyciela mianowanego ani dyplomowanego, a wręcz wprost przewiduje ich istnienie w powiązaniu z tak określonymi kwalifikacjami.

Po rozpoznaniu odwołania Prezydent W., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art.9b ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9a ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000rt. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U Nr 19, poz. 239 ze zm.), decyzją z dnia [...]r., NR [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że J. B. w okresie zatrudnienia w Gimnazjum Nr [...] we W. nie spełnił wymogów, o których mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, ponieważ nie zrealizował stażu wymaganego do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego, nie otrzymał pozytywnej oceny dorobku zawodowego oraz nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Podnoszona przez J. B. możliwość uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego w trybie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela nie ma w jego przypadku zastosowania, ponieważ zgodnie z art. 9a ust. 2 tej ustawy przepis ten dotyczy wyłącznie osób nie posiadających stopnia awansu zawodowego. Natomiast J. B. w dniu [...]r., czyli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, był zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] we W. i nabył z mocy art. 7 ust. 6 tej ustawy stopień nauczyciela stażysty, ponieważ w dniu tym nie posiadał jeszcze przygotowania pedagogicznego. Natomiast uzyskany w drodze decyzji Dyrektora Gimnazjum nr [...] z dnia [...]r. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego J. B. utracił na mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. stwierdzającej nieważność tej decyzji, która to decyzja Prezydenta W. została utrzymana w mocy decyzją D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. i tym samym posiada stopień nauczyciela stażysty. Stopień awansu nauczyciela kontraktowego może uzyskać tylko w trybie art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, a więc po odbyciu stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Mimo podnoszonego faktu nabycia kwalifikacji pedagogicznych J. B. nie mógł więc uzyskać stopnia awansu nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, ponieważ naruszałoby to art. 9a ust. 2 tej ustawy jak i przepis art. 7 ust. 6 wskazanej wyżej ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie m. in. Karty Nauczyciela. Nie można również przyjąć argumentu J. B. o braku znaczenia przygotowania pedagogicznego. Tabela zaszeregowania oraz minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, na którą powołał się J. B. w odwołaniu jest załącznikiem do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 lutego 2003r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości stawek minimalnych wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, sposobu obliczania wysokości stawki wynagrodzenia zasadniczego (Dz. U Nr 34, poz. 286) nie może być uznana za dowód w sprawie, ponieważ rozporządzenie to nie dotyczy warunków uzyskania stopni awansu zawodowego nauczycieli. Z tych względów decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję organu II instancji wniosła organizacja społeczna – Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W. Organizacja ta wniosła o uchylenie obu decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego: art. 9a ust. 3 i art. 9b ust. 4 Karty Nauczyciela przez ich niezastosowanie oraz błędną wykładnię art. 9a ust. 2 i ust. 3 tej ustawy poprzez przyjęcie, że przepis ten dotyczy wyłącznie osób nie posiadających stopnia awansu zawodowego i że nie dotyczy on tych nauczycieli akademickich, którzy pozostawali w stosunku pracy ze szkołą w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2002r. o zmianie m. in. Karty Nauczyciela. Skarżąca organizacja zarzuciła bezpodstawne i błędne przyjęcie, że J. B. posiada stopień zawodowy nauczyciela stażysty, gdy tymczasem brak jest takiego indywidualnego aktu nadania J. B. stopnia stażysty oraz naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji przez nierówne traktowanie nauczycieli akademickich posiadających co najmniej trzyletni staż pracy w szkole wyższej i zatrudnionych także w szkole. W uzasadnieniu tych zarzutów strona skarżąca podniosła, że niedorzeczne jest stanowisko organów oświatowych, które sprowadza nauczyciela akademickiego z wieloletnim stażem pracy w szkole wyższej do pozycji nauczyciela stażysty w szkole (oświacie). Pogląd organów orzekających w sprawie, że art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela dotyczy podmiotowo wyłącznie osób nie posiadających stopnia awansu zawodowego jest błędny, ponieważ przepis ten dotyczy podmiotowo wyłącznie nauczycieli akademickich. Rozumowanie organów oświatowych narusza konstytucyjną zasadę równości, ponieważ nie może być dyswersyfikacji nauczycieli akademickich ze względu na kryterium, że jedni w dniu 6 kwietnia 2000r. byli zatrudnieni w szkole oraz na takich którzy nie byli zatrudnieni. Istotnym kryterium jest to czy zatrudniony przez szkołę nauczyciel akademicki legitymował się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej. Skoro J. B. legitymował się takim stażem pracy to nie mógł uzyskać stopnia niższego niż nauczyciel kontraktowy. Ustalenie organu, że J. B. nie zrealizował stażu na stopień nauczyciela kontraktowego jest nieadekwatne i bezprzedmiotowe do jego sytuacji, bowiem nauczyciel akademicki z trzyletnim stażem pracy w szkole wyższej uzyskuje a priori stopień nauczyciela kontraktowego i w jego przypadku może być mowa jedynie o stażu na nauczyciela mianowanego, a taki staż właśnie rozpoczął J. B. i jego czynności nie zostały unieważnione. Bezpodstawne i błędne jest przyjęcie przez organy, że J. B. posiada stopień zawodowy nauczyciela stażysty, ponieważ brak jest indywidualnego aktu nadania takiego stopnia. Dowodem nie jest w żadnym razie decyzja D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. stwierdzająca nieważność nadania stopnia nauczyciela kontraktowego (zaskarżona do sądu administracyjnego). Przepisy Karty Nauczyciela przewidują zresztą pewną odrębność dla nauczycieli akademickich, czemu daje wyraz art. 9b ust. 4 tej ustawy. Jedynie respektowanie tej odrębności pozwala na zachowanie konstytucyjnej zasady równości.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie na podstawie argumentów wskazanych w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Z treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy ).

Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania J. B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 9a ust. 2 i ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela. Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, warunkiem nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust.1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 i 3, odbycie stażu z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, oraz w przypadku nauczyciela stażysty – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie; w przypadku nauczyciela kontraktowego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Z treści art. 9a ust. 2 tej ustawy wynika, iż osoba nie posiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty, z zastrzeżeniem ust. 3. Natomiast z treści art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela wynika, że nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej, uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Podstawę materialnoprawną stanowi również przepis art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie m. in. Karty Nauczyciela, z którego wynika że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie tej ustawy (czyli 6 kwietnia 2000r.) na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę.

W ocenie Sądu decyzje organu I i II instancji podlegają uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, ( art. 9b ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 9a ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie m. in. Karty Nauczyciela), co miało wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie błędnie zastosowały przytoczone wyżej przepisy art. 9b ust. 1 pkt 1i pkt 2 Karty Nauczyciela i art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 marca 2000r. o zmianie m. in. Karty Nauczyciela.

W niniejszej sprawie istotne jest, iż J. B. w dniu nawiązania stosunku pracy w Gimnazjum nr [...] we W. tj. w dniu [...]r. (pierwsza umowa ) jak i w dniu [...]r. (druga umowa ) był nauczycielem akademickim legitymującym się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej, co udokumentował świadectwem pracy, z którego wynika, że w okresie od [...]r. do [...]r. był zatrudniony w Politechnice W. na stanowisku asystenta w wymiarze pełnego etatu.

Powyższe wskazuje, że organy administracji, błędnie ustaliły że J. B. nie może uzyskać stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, na mocy art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, ponieważ posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela stażysty, który uzyskał w dniu [...]r. z dniem wejścia w życie ustawy o zmianie m. in. ustawy Karty Nauczyciela (na mocy art. 7 ust. 6 tej ustawy), z powodu braku przygotowania pedagogicznego, które zostało uzupełnione dopiero dnia [...]r. (co dokumentuje świadectwo ukończenia odpowiedniego kursu). Tym samym błędny jest również pogląd organów orzekających w sprawie, iż J. B. może uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wyłącznie w trybie art. 9b ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.

Natomiast przepis art. 9b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Karty Nauczyciela - określający warunki uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego - w ogóle nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Rację ma strona skarżąca, że w sytuacji J. B. znajdzie zastosowanie jedynie art. 9b ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela odnoszący się do stażu w celu uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego .

Z treści art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela wynika, że nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego.

Naruszenie przepisu art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela polega na tym, że organy orzekające w sprawie błędnie go nie zastosowały. Było to wynikiem jego niewłaściwej interpretacji. Przyjęto bowiem, że w świetle art. 9a ust. 2 tej ustawy, przepis ten dotyczy wyłącznie osób nie posiadających w ogóle stopnia awansu zawodowego i z tego powodu nie znajduje on zastosowania w sytuacji J. B., który uzyskał stopień nauczyciela stażysty dnia [...]r. na mocy art. 7 ust. 6 wskazanej wyżej ustawy zmieniającej m. in. Kartę Nauczyciela. W tym dniu był zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych nr [...] we W.

Wobec tego na organach orzekających w sprawie ciążył jedynie obowiązek ustalenia czy J. B. w dniu nawiązania stosunku pracy w Gimnazjum nr [...] we W. był nauczycielem akademickim oraz czy legitymował się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej i rozstrzygnięcie zgodnie z tymi faktami. Tego jednakże nie uczyniono.

Mając powyższe na uwadze należało, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy.

Odnośnie zaś orzeczenia o kosztach stwierdzić należy, że zgodnie z art. 200 cytowanej ustawy, w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Tymczasem skarżąca organizacja ani nie złożyła takiego wniosku, ani też nie wykazała i nie udokumentowała jakie niezbędnie koszty postępowania zostały przez nią poniesione. W świetle powyższego jednocześnie należy przyjąć, iż zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz innego uczestnika postępowania nie ma podstawy prawnej.

Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ), gdyż jako orzeczenie negatywne nie ma ona przymiotu wykonalności .