Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2217/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Roman Hauser sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 351/17 w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia linii brzegu potoku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 2217/17

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi M. Ł., uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy ustalenia linii brzegu potoku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., Starosta Nowotarski odmówił ustalenia na wniosek M. Ł. linii brzegu potoku [...] w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] na odcinku działki ewid. nr [...] (powstałej z podziału działki ewid. nr [...], w związku z ustaleniem - w drodze decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., linii brzegowej potoku [...] w miejscowości [...]) w sposób przedstawiony w "Projekcie rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych ", sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. P., wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w N. w dniu [...] września 2015 r. za numerem [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II Instancji stwierdził, że przedstawiony projekt rozgraniczenia jest niewłaściwy, albowiem nie rozgranicza gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przez co narusza art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odcinek zaznaczonej linii brzegu znajduje się w środku działki i nie jest pociągnięty do granic tej działki. Tym samym nie jest zachowana ciągłość cieku. Linia "urywa się" i następuje tzw. domknięcie działki, co jest nieprawidłowe, gdyż odcinki "domknięcia" nie stanowią linii brzegu. Zatem nie oddzielono gruntu pod wodami (nie wydzielono działki pokrytej wodami) od gruntu przyległego (nie wydzielono działki obejmującej grunt sąsiedni). Przepis § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034), zgodnie z którym grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu, niezależnie od tego, czy wody w tym cieku płyną korytem naturalnym czy korytem uregulowanym odkrytym lub zakrytym, jest dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, iż ustalenie linii brzegu powinno dokonać podziału działki, poprzez rozgraniczenie gruntu pokrytego wodą od gruntu przyległego.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne, co do zasady, grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, a ponadto zgodnie z art. 14a ust. 1 w/w ustawy grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W kontekście tych przepisów niezbędne jest oddzielenie działki wodnej od działki lądowej, aby określić zakres własności gruntu niepodlegającego obrotowi cywilnoprawnemu. Natomiast zaproponowany przebieg linii brzegu nie pozwoli na wyznaczenie zakresu własności gruntu niepodlegającego obrotowi cywilnoprawnemu. Projektowana działka ([...]), obejmująca obszar pozostający poza projektowaną działką nr [...], stanowi zarówno grunt wodny, jak i lądowy - co jest niewłaściwe.

Organ zauważył, że braki w projekcie rozgraniczenia mogły zostać sanowane w toku postępowania, ale wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie uzupełni projektu rozgraniczenia, aby zapewnić ciągłość cieku. Zatem organ nie mógł ustalić linii brzegu w sposób przedstawiony przez wnioskodawczynię. Argumentacja wnioskodawczyni o braku interesu prawnego i faktycznego w ustaleniu linii brzegu na obszarze wykraczającym poza projektowaną działkę nr [...] nie znajduje uzasadnienia. Kwestia interesu prawnego lub faktycznego, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy Prawo wodne, odnosi się do ustalenia linii brzegu, a więc rozgraniczenia gruntów pokrytych wodą od gruntów sąsiednich. Aby to nastąpiło musi mieć miejsce podział działki (za wyjątkiem sytuacji, kiedy linia brzegu biegnie granicą działki ewidencyjnej) na działkę lądową i wodną. Jeżeli wnioskodawczyni nie jest zainteresowana zasiedzeniem całej działki lądowej, to na dalszym etapie sprawy może nastąpić podział tej działki w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Jednakże kwestia ta nie ma znaczenia dla ustalenia linii brzegu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. Ł., zarzucając jej naruszenie m.in.:

1) art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stawia wymóg, aby projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych został sporządzony w taki sposób, aby oprócz gruntu, względem którego skarżąca wykazała interes faktyczny (tj. projektowanej działki [...] stanowiącej część działki [...]), projektowana linia brzegowa miała swój początek i koniec na istniejących już granicach działki ewidencyjnej - w przedmiotowej sprawie w granicach działki o numerze [...] leżących poza gruntem wykorzystywanym przez skarżącą, podczas gdy przepis ten takiego wymogu nie stawia;

2) art. 15 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca ma obowiązek, a tym samym interes prawny lub faktyczny w regulowaniu linii brzegowej do istniejących już granic ewidencyjnych - granic działki [...], tj. także poza wykorzystywanym przez siebie gruntem (poza projektowaną działką [...]) - którego to gruntu skarżąca nie jest ani właścicielem, ani samoistnym posiadaczem i względem którego nie rości sobie żadnych praw;

3) § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - niedający się zastosować w przedmiotowej sprawie nawet przez analogię.

W odpowiedzi na skargę Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że ustalenie linii brzegowej w drodze decyzji następuje na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny. W rozpoznawanej sprawie podstawę ustalenia linii brzegu stanowić miał dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych.

W aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynika, że działka ewid. nr [...] w obrębie [...] została podzielona na działki ewid. nr [...] i nr [...] w związku z ustaleniem - w drodze decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2015r., znak: [...] - linii brzegowej potoku [...] w miejscowości [...], na wniosek Gminy Czarny Dunajec. Organ wskazuje, że wobec powyższego ustalono, że wniosek M. Ł. - po uwzględnieniu wyżej powołanej decyzji - obejmuje żądanie ustalenia linii brzegowej na części działki ewid. nr [...]. Dokumentacja geodezyjna złożona przez wnioskodawczynię, pochodząca z 22 września 2015 r. decyzji tej w oczywisty również nie uwzględnia, co narusza art. 7 k.p.a. Sąd oparł zatem swoje rozważania i ustalenia o taki stan ewidencyjny, jaki wynika z akt sprawy, w szczególności z dokumentacji geodezyjnej dołączonej do wniosku.

Niemniej jednak Sąd zwrócił uwagę, że treść złożonego w sprawie wniosku nakazywała jego rozpoznanie na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 -7 ustawy. M. Ł. wnioskiem z dnia 5 listopada 2015 r. domagała się ustalenia w drodze decyzji linii brzegu potoku [...] w miejscowości [...] dla działki [...] na odcinku oznaczonym na mapie z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych do działki [...] – [...].

Do wniosku zostały dołączone wypisy z rejestru gruntów, protokół badania ksiąg wieczystych, protokół graniczny z dnia 30 kwietnia 2015 r., szkic graniczny, projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami wykonany przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. P. na mapie w skali 1:1000 wraz z częścią opisową i sprawozdaniem technicznym, a także projekt podziału działek ewidencyjnych "dla celów sądowych - zasiedzenie". Z projektu tego wynika, że docelowym zamiarem skarżącej jest wydzielenie z działki ewidencyjnej [...], stanowiącej wody płynące potoku [...] działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0, 0573 ha – na wysokości działek lądowych [...], [...] i częściowo [...].

Wnioskodawczyni wskazała na posiadany interes w złożeniu wniosku wynikający z zamiaru wystąpienia z wnioskiem o zasiedzenie własności nieruchomości. Organ przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia interesu faktycznego skarżącej w tym zakresie i w efekcie interes ten pozytywnie zweryfikował. Jednakże skarżąca konsekwentnie podnosiła, że jej interes faktyczny w ustaleniu linii brzegu potoku zamyka się wyłącznie w granicach projektowanej działki [...], interesu tego nie posiada natomiast co do innych fragmentów linii brzegowej potoku [...].

Przyczyną odmowy wydania decyzji przez organy obu instancji było wskazanie, że "przedstawiony projekt rozgraniczenia jest niewłaściwy, albowiem nie rozgranicza gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przez co narusza art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odcinek zaznaczonej linii brzegu znajduje się w środku działki i nie jest pociągnięty do granic tej działki. Tym samym nie jest zachowana ciągłość cieku. Linia "urywa się" i następuje tzw. domknięcie działki, co jest nieprawidłowe, gdyż odcinki "domknięcia" nie stanowią linii brzegu. Zatem nie oddzielono gruntu pod wodami (nie wydzielono działki pokrytej wodami) od gruntu przyległego (nie wydzielono działki obejmującej grunt sąsiedni)."

W ocenie Sądu I instancji problem prawny sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy obowiązkiem wnioskodawczyni zainteresowanej ustaleniem linii brzegu potoku tylko na jego ograniczonym odcinku, jest ustalenie tej linii w większym zakresie, niż wynika to z jej interesu faktycznego.

W aktach sprawy (k. 90) znajduje się zdjęcie lotnicze spornego obszaru z wrysowanymi granicami działek ewidencyjnych, z którego wynika, że działka ewidencyjna [...] obejmująca wody płynące, wyznaczona jest w znacznie szerszym rozmiarze niż rzeczywiści występująca w naturze woda płynącą. W ramach tej działki zrealizowana jest np. droga. Z tego zdjęcia oraz mapy projektu rozgraniczenia wynika nadto, że na przeciwnej stronie brzegu potoku wydzielona została działka ewidencyjna nr [...], która fizycznie w całości jest działką lądową, choć jej boki (domknięcia – jak nazywa to organ) znajdują się "ewidencyjnie" wewnątrz działki obejmującej potok [...]. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie najistotniejsze znaczenie dla organów miał nie tyle projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych do działki [...], ile dołączony do wniosku projekt podziału działek ewidencyjnych "dla celów sądowych – zasiedzenie", o czym świadczy zawarte w zaskarżonej decyzji sformułowanie "projektowana działka ([...]) obejmująca obszar pozostający poza projektowaną działką nr [...] (..) ".

Organy bowiem nie zarzucają wnioskodawczyni, czy pośrednio autorowi opracowania, że linia potoku w przedstawionym zakresie została wyznaczona niezgodnie z prawem czy stanem faktycznym. Tak przedstawiony projekt ustalenia linii brzegu potoku, gdyby zatwierdzony został decyzją wskazywałby jedynie, że na tym konkretnym, ustalonym w decyzji odcinku, linia potoku przebiega granicą wskazaną przez geodetę: od pkt. 01 do pkt. 027. Decyzja ta natomiast nie ustala w żadnym wypadku linii "bocznych" czy też "domknięć" jak chce tego organ. Zupełnie odrębną natomiast kwestią jest przydatność takich ustaleń dla potrzeb zasiedzenia, jednak nie jest to rzeczą ani organów administracyjnych, ani sądu administracyjnego, gdyż kwestie te rozważał będzie sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie własności nieruchomości. Z punktu widzenia ustawy Prawo wodne i uregulowanej tam instytucji ustalania linii brzegu nie wynika, że w ramach tego postępowania linia brzegu winna być ustalona na całej jego długości, co więcej, art. 15 ust. 8 przewiduje wprost sytuację, w której decyzja ustalająca linię brzegu obejmuje swym zakresem odcinek i brzegi cieku naturalnego objęte projektem regulacji. Dotyczy to głównie regulacji koryt cieków naturalnych w rozumieniu art. 67 ustawy, oznacza jednak, że ustawodawca dopuszcza taką możliwość.

Skoro zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 3 ustawy, właściwy organ ustala linię brzegu, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny, a ustalenie to następuje w oparciu o przedłożoną przez wnioskodawcę dokumentację geodezyjną, to zdaniem Sądu, granice sprawy wyznacza wniosek uprawnionego. Nie jest możliwe zobowiązywanie wnioskodawcy do przedkładania dokumentacji geodezyjnej, w zakresie przekraczającym jego interes faktyczny lub prawny. Obowiązek ustalenia linii brzegu potoku na całej jego długości nie wynika z obowiązujących przepisów, a niejednokrotnie prowadzić może do nieuzasadnionego obciążenia wnioskodawcy kosztami ustalenia linii brzegu potoku (czyli przedłożenia sporządzonej na własny koszt dokumentacji geodezyjnej) dla całej jego długości lub znacznej jego części. Tymczasem to właściciel wody (Skarb Państwa w imieniu którego uprawnienia właścicielskie wykonują organy wskazane w art. 11 ustawy) winien zadbać o to, aby "grunt zajęty przez ciek naturalny stanowił odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu", zgodnie z przywołanym przez organ w zaskarżonej decyzji § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Rozporządzenie to określa m.in. sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i nie może być przesłanką dla ustalania linii brzegu potoku, gdyż postępowanie to nie ma na celu wydzielania nowych działek ewidencyjnych, ale wiążące potwierdzenie określonego stanu faktycznego, który może wszak podlegać zmianom niezależnym od ingerencji człowieka. Zdaniem Sądu nie ma przeszkód dla ustalenia linii brzegu potoku zgodnie z wnioskiem, o ile oczywiście spełnia on pozostałe wymogi przepisów ustawy, dotychczas niepodlegające ocenie przez organ w zaskarżonej decyzji.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniósł zarzuty naruszenia:

1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 134 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuzupełnienie akt postępowania o decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia linii brzegowej potoku [...] w obr. [...], jedn. ewid. [...] wydzielającą działki ewidencyjne [...] i [...] oraz działkę wodną, w sytuacji, gdy przedmiotowy dowód pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, jak i znany był w dacie orzekania organom orzekającym, wskutek czego zaskarżonym wyrokiem Sąd nie wyszedł poza granice zarzutów skargi, mimo iż w przedmiotowej sprawie powinien to uczynić w zakresie dotyczącym w szczególności przeprowadzenia w/w dowodu uzupełniającego, jak i w aspekcie instytucji zasiedzenia nieruchomości (art. 172 k.c.), uchylając się od dokonania szczegółowej oceny zaskarżonej do Sądu decyzji;

- art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez pominięcie i nieuwzględnienie przez Sąd, iż w sprawie objętej skargą, znajdują zastosowanie art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. h) oraz art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co skutkowało dokonaniem przez Sąd nieprawidłowej oceny legalności i prawidłowości decyzji organu II instancji;

- art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnych ocen i wskazań co do dalszego postępowania prowadzących do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy skutkującego zasadnością przyjęcia, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu, jako niespełniający wymogów dostatecznego oraz wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia;

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1-3 i ust. 8 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2, art. 14a ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 23 ust. 3 pkt. 1 lit. h), jak i art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wyjaśnił, że istota problemu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych powinien oddzielić działkę pokrytą wodami nr [...] od gruntów przyległych, czy też możliwym jest, iż działka wodna nr [...] nie jest oddzielona od działki lądowej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie ocena prawna przepisu art. 15 ustawy Prawo wodne dokonana przez Sąd Wojewódzki jest wadliwa. Ustalenie linii brzegu powinno mieć miejsce na odcinku niezbędnym do zachowania ciągłości cieku, tak aby określić zakres własności Skarbu Państwa, stanowiącej zasób nieruchomości Skarbu Państwa. Ocena prawna Sądu dotycząca art. 15 ustawy Prawo wodne pozostaje w sprzeczności przede wszystkim z art. 14a ust. 1 ustawy Prawo wodne, jak i z § 9 ust. 3a rozporządzenia. Organ podkreślił, że niezachowanie ciągłości cieku poprzez "domknięcie działki wodnej", uniemożliwia utworzenie nowej działki spełniającej wymogi określone w § 9 ust. 3a rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i tym samym wprowadzenie decyzją o ustaleniu linii brzegu, do ewidencji gruntów i budynków, poważnych błędów (niezgodności). Błędy w ewidencji gruntów i budynków prowadzą do powstania kolejnych rozbieżności i niezgodności m. in. w: księgach wieczystych, wymiarze podatków i świadczeń. Nieustalenie linii brzegu na odpowiednim odcinku, odpowiednio długim odcinku umożliwiającym zachowanie ciągłości cieku, powoduje brak możliwości wydzielenia z działki "rzecznej" nowej działki, podlegającej obrotowi cywilnoprawnemu po wcześniejszym wykreśleniu z zasobu, o którym mowa w art. 14a ustawy Prawo wodne. W myśl art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne linia brzegu rozgranicza grunty pokryte wodami od gruntów przyległych, a więc w projekcie rozgraniczenia należy wydzielić grunt pokryty wodą i rozgraniczyć go od gruntu przyległego. Przedstawiony w sprawie projekt nie wydziela działki wodnej i nie rozgranicza działki wodnej od działki lądowej. Ustalona projektem rozgraniczenia linia brzegowa jest błędna.

Powołując takie argumenty w ramach podstaw kasacyjnych organ wniósł o dopuszczenie dowodu uzupełniającego w postaci dowodu z dokumentu - decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia linii brzegowej potoku [...] w obr. [...], jedn. ewid. [...] wydzielającą działki ewidencyjne [...] i [...] oraz działkę wodną, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie w razie nieuwzględnienia zarzutów prawa procesowego - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zgodnie z właściwymi normami.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, złożonej z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 179 p.p.s.a., Maria Łosiniecka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczona została do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostała zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.

Przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie była decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie odmowy ustalenia linii brzegu potoku [...] na odcinku działki nr ewid. [...].

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne jest uwzględnienie wniosku o ustalenie linii brzegowej jedynie dla fragmentu linii potoku na odcinku objętym projektowana działką.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi art. 15 ust. 2 ustawy Prawo wodne, stosownie do którego linię brzegu ustala się, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, a decyzja ustalająca linię brzegu obejmuje swym zakresem odcinek i brzegi cieku naturalnego objęte projektem regulacji (art. 15 ust. 3 i ust. 8 ustawy Prawo wodne).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołanie się przez ustawodawcę do interesu prawnego lub faktycznego wnioskującego o ustalenie linii brzegowej powoduje, że interes ten wyznaczać będzie zakres linii brzegowej podlegającej regulacji, a w konsekwencji – zakres projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami i gruntów przyległych. Słusznie bowiem wnioskodawczyni w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że jej interes faktyczny w ustaleniu linii brzegu potoku zamyka się – z uwagi na zamiar wystąpienia z wnioskiem o zasiedzenie - wyłącznie w granicach projektowanej działki [...], a interesu tego nie posiada co do innych fragmentów linii brzegowej potoku [...].

Trafnie zatem przyjął Sąd I instancji, że z art. 15 ustawy Prawo wodne nie wynika, że przedłożony w postępowaniu w sprawie ustalenia linii brzegowej potoku projekt powinien ustalać linię brzegu na całej długości istniejącej działki geodezyjnej z której wydzielona zostanie działka, o której nabycie przez zasiedzenie wystąpi wnioskodawczymi. Przepis art. 15 ust. 8 ustawy uprawnia zaś do ustalenia linii brzegu w decyzji obejmującej swym zakresem odcinek i brzegi cieku naturalnego tak, jak to wynika ze złożonego przez wnioskodawcę projektu. Na szczególną akceptację zasługuje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zobowiązywanie wnioskodawczyni do przedkładania dokumentacji geodezyjnej w zakresie przekraczającym jej interes faktyczny lub prawny mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego obciążenia jej kosztami ustalenia linii brzegu potoku (przedłożenia sporządzonej na własny koszt dokumentacji geodezyjnej) dla całej jego długości lub znacznej jego części. To właściciel wody (Skarb Państwa, w imieniu którego uprawnienia właścicielskie wykonują organy wskazane w art. 11 ustawy) winien zadbać o to, aby grunt zajęty przez ciek naturalny stanowił odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu zgodnie z § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1-3 i ust. 8 ustawy Prawo wodne oraz § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 23 ust. 3 pkt. 1 lit. h), jak i art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne sformułowany w powiązaniu z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. oraz jako samodzielny zarzut naruszenia prawa materialnego to również nie mógł on okazać się trafny. Przepisy te mają charakter techniczny, dotyczą bowiem nałożonych na właściwe organy obowiązków przesyłania dokumentów, w tym decyzji o ustaleniu linii brzegu oraz kwestii dostępu do danych zawartych w operacie ewidencyjnym i ich aktualizacji, które to przepisy nie mogły stać się podstawą wydania zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuzupełnienie akt postępowania o decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia linii brzegowej potoku [...] w obr. [...], jedn. ewid. [...] wydzielającą działki ewidencyjne [...] i [...] oraz działkę wodną, to przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że instytucja uzupełniającego postępowania dowodowego nie służy uzupełnianiu brakujących akt administracyjnych, na które powołał się organ w zaskarżonej decyzji, a które nie znalazły się w aktach przekazywanych sądowi administracyjnemu. Niezależnie od tego, treść decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. nie mogłaby mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zasadniczego problemu prawnego występującego w sprawie, jakim było udzielenie odpowiedzi na postawione na wstępie pytanie, czy dopuszczalne jest uwzględnienie wniosku o ustalenie linii brzegowej jedynie dla fragmentu linii potoku na odcinku objętym projektowana działką. Zarzut nie mógł zatem zostać uznany za zasadny. Z tych samych względów nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z opisanego wyżej dokumentu.

Z uwagi na to, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.