Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 286/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 27, art. 44b
journal: Dz.U. 2017 poz 783
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak,, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 28 lipca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. nr [...] wydał wobec W. O. decyzję zakazującą wprowadzania do obrotu i nakazująca wycofanie z obrotu środków zastępczych tj. substancji w postaci proszku barwy białej zawierającej α-propylaminopentiofenon (NiPP) oraz substancji w postaci proszku barwy beżowej zawierającej MPHP, a także orzekającą o ich przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu. Wydając przedmiotową decyzję organ oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym przez funkcjonariuszy Policji w sprawie o sygn. akt [...],

[...] oraz materiale dowodowym zgromadzonym bezpośrednio w toczącym się w sprawie przed organem postępowaniu w tym. m.in. na sprawozdaniu znak [...] z dnia 6 lipca 2017 r. z badań ww. substancji sporządzonym przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w R. (dalej jako PSSE w R.) tj. podmiot uprawniony na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie wykazu podmiotów uprawnionych do przeprowadzania badań mających na celu ustalenie, czy dany produkt jest środkiem zastępczym czy nową substancją psychoaktywną (Dz.U. 2015, poz. 2018 r.). W zabezpieczonych próbkach substancji, znalezionych przez Policję w należącym do W. O. lokalu stwierdzono obecność α-propylaminopentiofenonu (NiPP) (próbka nr[...]) i MPHP (próbka nr [...]). W sprawozdaniu wskazano, że zarówno NiPP jak i MPHP w myśl art. 4 ust. 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2017, poz. 783 ze zm.) spełniają definicję "środka zastępczego". Strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia, na skutek czego ww. decyzja stała się ostateczna.

Następnie wobec W. O. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych.

Decyzją z dnia 5 grudnia 2017 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. za naruszenie art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez wprowadzenie do obrotu w G. w okresie od dnia 27 kwietnia 2016 r. środków zastępczych tj. substancji w postaci proszku barwy białej zawierającej α-propylaminopentiofenon (NiPP) oraz substancji w postaci proszku barwy beżowej zawierającej MPHP wymierzył W. O. karę pieniężną w kwocie 227 390 zł i nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b, art. 52a 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Opisując ustalony w sprawie stan faktyczny, organ podniósł, że funkcjonariusze Policji z Wydziału do Walki z Przestępczością Narkotykową Komendy Wojewódzkiej Policji w G. w dniu 27 kwietnia 2016 r. w związku z posiadaną informacją, że W. O. w piwnicy przy u. [...] 8C w G. przechowuje znaczne ilości środków psychotropowych oraz dokonuje w obrębie budynku transakcji narkotykowych, udali się pod wskazany adres i podczas przeszukania pomieszczenia piwnicy należącej do W. O. zabezpieczyli m.in. 43, 74 g substancji w postaci proszku barwy białej oraz 183,65 g substancji w postaci proszku barwy beżowej. Nadto zabezpieczono 12 sztuk worków foliowych z zamknięciem i elektroniczną wagę kuchenną. Produkty zabezpieczone w dniu 27 kwietnia 2017 r. przez Policję stanowią zaś środki zastępcze, co potwierdziły badania przeprowadzone przez PSSE w R.. Zgodnie z art. 44 b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zakazane jest wytwarzanie, przywóz i wprowadzanie do obrotu środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, które to działania są zagrożone karą w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. (art. 52a ust. 1 cyt. ustawy). Za wprowadzenie do obrotu zgodnie z art. 4 pkt 34 cyt. ustawy uważa się zaś udostępnianie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że pojęcie udostępniania osobom trzecim, jest pojęciem znacznie szerszym niż dawanie, wręczanie, czy przekazywanie. Udostępnianie to również pozostawienie do dyspozycji i nie musi się nawet wiązać z żadną aktywnością, ale może polegać na przyzwoleniu, na biernej postawie. Analiza systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii prowadzi zatem do wniosku, że przez udostępnianie należy więc rozumieć także samo "stwarzanie możliwości" nabycia środków w danym miejscu. Zdaniem organu przesłankami wskazującymi na wprowadzenie zabezpieczonych u W. O. substancji do obrotu są w tej sprawie dowody pośrednie, a w szczególności ilość zabezpieczonych produktów. Najczęściej spotykanymi na rynku "dopalaczowym" w Polsce handlowymi porcjami dilerskimi są ilości od 0,3 g do 1 g proszku. Zatem ilość ww. substancji wynosząca łącznie 227,39 g, mogła posłużyć do przygotowania od około 227 do 758 porcji handlowych tzw. "działek" substancji. Zeznania W. O. odnośnie pochodzenia i przeznaczenia zabezpieczonych substancji organ uznał za niewiarygodne i nie mające racjonalnego wytłumaczenia oraz kłócące się z zasadami ekonomii. Nie uwzględniono tym samym wyjaśnień W. O. złożonych w dniu 29 kwietnia 2016r., że zabezpieczona substancja barwy beżowej była używana jako proszek do wyciągania brzydkiego zapachu z butów, ani też, że druga substancja barwy, to lidokainę, która po zmieszaniu z wazeliną była wykorzystywana do miejscowego znieczulania podczas robienia tatuaży przez byłą partnerkę. W wyjaśnieniach złożonych w dniu 18 maja 2017r. strona podtrzymała wyjaśnienia odnośnie substancji barwy białej twierdząc, że jest to lidokaina oraz, że nie wie skąd się wzięła w piwnicy substancja barwy beżowej, prawdopodobnie pozostała w piwnicy po dawnym najemcy, którego danych składający wyjaśnienia nie pamiętał.

Stosownie do zasad wynikających z art. 52a ust. 3 cyt. ustawy organ miarkując wysokość wymierzanej kary wziął w szczególności pod uwagę ilość wprowadzonej do obrotu substancji. W ocenie organu ilość ta była znaczna ponieważ mogła posłużyć do przygotowania od około 227 do 758 porcji handlowych substancji. Jednocześnie organ wziął również pod uwagę ile szacunkowych dawek aktywnych tj. minimalnej ilości substancji psychoaktywnej, która może wywołać stan odurzenia stanowiła ilość zabezpieczonej substancji. Organ wskazał, że średnia dawka jednorazowa przyjmowana przez biorców "okazjonalnych" waha się w granicach od 20 do 100 mg substancji. Przy czym organ dodał, że na wielkość dawki, która może wywołać efekt odurzenia lub dalej idąc zatrucie, w tym śmiertelne, jest uzależniona od wielu czynników takich jak płeć, wiek, stan zdrowia, przyjmowane leki, uwarunkowania osobiste. Mając na uwadze powyższe, organ przyjął szacunkowo, że ilość zabezpieczonej substancji (łącznie 227, 39 g tj. 227390 mg) mogła stanowić od 2274 do 11369 dawek aktywnych. Szacunkowa wartość rynkowa zabezpieczonych środków zastępczych wynosi 11 369, 50 zł. Wartość tę obliczono mnożąc 227, 39 g przez 50 zł. Do obliczeń przyjęto cenę 50 zł za 1 g substancji tj. stawkę która obowiązuje za porcję "dopalacza" w sprzedaży dilerskiej, ustalona na podstawie monitoringu nowych substancji psychoaktywnych i środków zastępczych na ternie G., w oparciu o prowadzone przez organ sprawy administracyjne. Ponadto przy ustalaniu wysokości kary wzięto pod uwagę, że W. O. nie był dotychczas karany administracyjną karą pieniężną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Organ podkreślił, że wysokość wymierzonej kary jest prewencją szczególną w stosunku do strony i jest adekwatna do wielkości stwarzanego przez stronę, świadomego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

W. O. wniósł odwołanie od decyzji nakładającej karę, podnosząc zarzuty naruszenia:

- art. 4 pkt 34 oraz art. 44 b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez bezzasadne przyjęcie, że wprowadził do obrotu na ternie G. w okresie od dnia 27 kwietnia 2016r. środki zastępcze, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy nie dał żadnych postaw do uzasadnienia takiego przekonania;

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpoznanie materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów;

- art. 52a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez wymierzenie nadmiernej grzywny z pominięciem podstawy wskazanej w ustępie trzecim przepisu.

Odwołujący się podkreślił, że w toku postępowania nie ustalono żadnych przesłanek mogących świadczyć, że odwołujący się wypełnił swoim zachowaniem przesłanki pozwalające przypisać mu wprowadzenie środków zastępczych do obrotu. W. O. zarzucił, że organ nie odniósł się jednak do kluczowej kwestii przedmiotowej sprawy tj. ustalenia ile substancji psychoaktywnych (środków zastępczych) było w zabezpieczonej substancji. To zaś jest w ocenie strony niezbędne do określania czy jakiekolwiek zażycie części tej substancji wpłynie na układ nerwowy i wywoła efekt jaki przypisuje się czystemu środkowi zastępczemu. Miarkując karę organ nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych dla tej kwestii okoliczności, w tym tego jaka jest szkodliwość danego środka na organizm, ani też tego jaka jest sytuacja majątkowa i rodzinna (4 dzieci na utrzymaniu) i możliwości zarobkowe W. O..

Decyzją z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G., nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu W. O. kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych.

Organ wyjaśnił na wstępie, że z punktu widzenia treści art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w odniesieniu do środków zastępczych procentowe, wagowe, objętościowe czy inne ustalenie zawartości substancji psychoaktywnej w produkcie pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie czy produkt jest środkiem zastępczym. Odnosząc się zaś do argumentacji strony dotyczącej niewyjaśnienia w postępowaniu jaki byłby efekt użycia substancji na układ nerwowy osoby ( do czego w ocenie strony konieczne było właśnie ustalenie faktycznej ilości NiPP czy MPHP w zabezpieczonej substancji, organ odwoławczy wskazał, że na efekt jaki użycie substancji psychoaktywnych wywoła dla zdrowia , oprócz przyjętej dawki, wpływ ma bardzo wiele czynników osobniczych, stan fizyczny i psychiczny, płeć i wiek, wcześniejsze doświadczenia z substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy i inne. Zauważyć można jednak niepokojąca tendencję, że wprowadzane na rynek nowe syntetyczne pochodne katynonu mają coraz niższe dawki aktywne. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony co do wad przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego. Podkreślił przy tym, że kwestia tego czy strona wprowadziła czy też nie środki zastępcze do obrotu była przedmiotem innego postępowania zakończonego już decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. nr [...] z 28 lipca 2017 r., której strona nie zakwestionowała. Niezależnie od tego organ wskazał, że analiza i ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na wnioskowanie, że W. O. wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Wskazują na to uzasadnione podejrzenie Policji wobec W. O., miejsce i sposób przechowywania substancji w kolejnych szufladach biurka (w stosunku do których potwierdzono następnie, że są środkami zastępczymi), ujawnienie w dniu 27 kwietnia 2017 r. przy W. O. i towarzyszącym mu F. S. substancji będącej analogiem etylonu – przy F. S. 1, 35 g netto w worku z folii typu śniadaniowego po wizycie w lokalu W. O., u którego stwierdzono 43, 47 g proszku, a ponadto wagę i 12 woreczków foliowych z zapięciem strunowym. Mając ponadto na względzie, że "udostępnianie" środków zastępczych to także "pozostawienie do dyspozycji" znaczna ilość środków zastępczych zatrzymanych w piwnicy W. O. jest dodatkowym dowodem obciążającym stronę.

Organ odwoławczy nie podzielił również zastrzeżeń strony dotyczących miarkowania kary. W tym zakresie wskazał, że nałożona kara jest 20 krotnością wartości handlowej zabezpieczonych i wycofanych z obrotu środków, co stanowi 22, 74 % kary maksymalnej. Kara administracyjna za złamanie zakazu z art 44b cyt. ustawy ma jednocześnie nie tylko spełniać funkcję prewencji ogólnej i szczególnej, ale powinna też pełnić funkcję represyjną, stanowiąc poważną dolegliwość finansową. Ponieważ art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest przepisem szczególnym, ma on pierwszeństwo przed art. 189 a § 1 k.p.a., wobec czego miarkując karę organ nie miał obowiązku badania sytuacji osobistej strony. Dla ustalenia wysokości kary nie było również konieczne bardziej szczegółowe badanie wpływu środków zastępczych na organizm człowieka. Jak już wskazano wyżej działanie substancji psychoaktywnej na daną osobę jest bowiem zależne od bardzo wielu czynników. Pomimo to organ wskazał, że w karcie oceny substancji opisano mechanizm oddziaływania m.in. NiPP, który wykazuje tak jak inne katynony działanie psychostymulujące, przejawiające się euforią, przypływem energii, wzrostem empatii, gadatliwością, pobudzeniem psychoruchowym, zmniejszeniem apetytu i zapotrzebowania na sen. W przypadku przedawkowania NiPP obserwuje się zaś objawy zespołu sympatykomimetycznego tj. tachykardię, podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi i temperatury ciała, ataki paniki i agresji, silne pobudzenie psychomotoryczne i halucynacyjne.

Ustalając wysokość kary organ pierwszej instancji nie przekroczył przedziału określonego w art. 52a ust. 1 ustawy, uwzględnił również treść art. 52a ust. 3 ustawy.

W. O. zaskarżył decyzję z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.. W złożonej skargę wniósł o uchylenie ww. decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi powielona została argumentacja przedstawiona uprzednio w odwołaniu. Skarżący podtrzymał stanowisko, że w sprawie nie ujawniono żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na przyjęcie że wprowadził do obrotu środki zastępcze. Precyzując zarzuty skargi skarżący wskazał na naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 52, art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b, art. 44c ust. 1 oraz art. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez błędne przyjęcie, że ustalony w sprawie stan faktyczny uprawnia do wymierzenia kary za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, co jest następstwem błędnej interpretacji pojęcia " wprowadzania do obrotu" użytego w ww. przepisach;

- art. 7, 8, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie na jakiej podstawie organ przyjął, że wszystkie dowody stanowiące podstawę uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazują, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów nie daje podstaw do takiego twierdzenia, a organy prowadzące postępowanie karne i administracyjne nie ujawniły ani nawet nie uprawdopodobniły ani jednej osoby czy okoliczności, które uzasadniałaby "wprowadzenie do obrotu" zabezpieczonych substancji oraz że substancje te stanowiły własność skarżącego;

- art. 6, 7, 8, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przyprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy ora nieuzasadnionego przyjęcia, że zebrany materiał dowodowy w sprawie pozwala na ustalenie, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów nie daje podstaw to takiego twierdzenia, ponieważ sprawa karna prowadzona przeciwko skarżącemu została umorzona, badania przeprowadzone przez laboratoria policyjne nie dały pewności, że w zabezpieczonych substancjach znajdują się jakiekolwiek substancje działające na układ nerwowy, co świadczy o ich ewentualnej śladowej ilości, a najdalej idące wnioski jakie organ był uprawniony przyjąć to posiadanie tych substancji, a nie wprowadzanie do obrotu, co nie daje podstaw do wymierzenia kary finansowej;

- art. 52a ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez wymierzenie kary pomimo braku ustaleń, że skarżący wytworzył jakikolwiek nowy środek zastępczy lub nowa substancję psychoaktywną oraz w oderwaniu od określania ilości "wprowadzanej do obrotu", również pomimo braku ustaleń ile pierwotnie skarżący nabył substancji i przy zastosowaniu dyrektyw nie wskazanych w ww. przepisie;

- art. 189d k.p.a. poprzez wymierzenie kary w oderwaniu od warunków osobistych strony, poprzez nieuwzględnienie, że skarżący pracuje fizycznie w stoczni, ma na utrzymaniu 4 dzieci z narzeczoną i jest jedynym żywicielem rodziny, a wysokość wymierzonej kary stanowi o niemożliwości jej wykonania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu wydana w dniu 5 grudnia 2017 r., a zaakceptowana w dniu 1 lutego 2018 r. decyzja spełnia wszelkie wymogi formalne i jest zgodna z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Istota zarzutów skargi w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do dwóch kwestii: błędnego przyjęcia, że ustalony w sprawie stan faktyczny uprawniał do wymierzenia kary za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, co jest następstwem błędnej interpretacji pojęcia "wprowadzania do obrotu" użytego w przepisach ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2017, poz. 783 ze zm.), dalej zwanej " ustawą", a po drugie do prawidłowości określania wysokości kary.

Punkt wyjścia do rozważań stanowić musi przepis art. 44b ustawy, który zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Środkiem zastępczym jest w myśl art. 4 pkt 27 ustawy produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie Z kolei pod pojęciem wprowadzania do obrotu - jak to wynika z art. 4 pkt 34 ustawy - rozumie się udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Następnie, na mocy art. 44c ust. 4 ustawy ten sam organ, po ustaleniu, że ww. produkt jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną, zakazuje, w drodze decyzji, jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu, nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka o jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu.

W myśl art. 52a ustawy, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł (ust. 1). Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (ust. 3).

Treść powołanych przepisów art. 44b ust.1 i 44c ust. 1 i 4 ustawy, jak również ich usytuowanie w systematyce ustawy wskazują jednoznacznie, że właściwy państwowy inspektor sanitarny, w przypadku stwierdzenia istnienia okoliczności wymienionych w tych przepisach prawa, zobligowany jest do podjęcia szeregu czynności, w tym wydania konkretnych decyzji, przy czym kolejność tych czynności została przez ustawodawcę określona.

Państwowy inspektor sanitarny zobowiązany jest więc - w razie stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stanowią one środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, podjąć czynności zmierzające do przeprowadzenia przez specjalistyczny podmiot badań mających na celu ustalenie czy rzeczywiście te produkty takimi środkami lub substancjami. Organ ten w pierwszej kolejności w drodze decyzji nakazuje więc wstrzymanie wytwarzania takich produktów albo jeśli są one już w obrocie - wycofanie ich z obrotu - na czas niezbędny do przeprowadzenia badań. Potem na podstawie art. 44c ust. 3 ustawy, organ dokonuje zabezpieczenia podejrzanych produktów oraz nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu produktu do obrotu - również na czas niezbędny do przeprowadzenia badań produktu ( w niniejszej sprawie nie występowała potrzeba wydania takiego orzeczenia). Następnie zaś, w przypadku potwierdzenia w wyniku badań, że produkt jest środkiem zastępczym lub substancją psychotropową, organ kolejną decyzją zakazuje (całkowicie) jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu oraz nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa i zniszczenie (art. 44c ust. 1, 3, 4 u.p.n.).

Sankcją za wprowadzenie środka zastępczego do obrotu jest administracyjna kara pieniężna, o czym stanowi art. 52a ustawy.

Jak wynika z akt sprawy, wobec podejrzenia, że W. O. w piwnicy przy u. [...] 8C w G. przechowuje znaczne ilości środków psychotropowych oraz dokonuje w obrębie budynku transakcji narkotykowych, funkcjonariusze Policji w dniu 27 kwietnia 2016 r. udali się pod wskazany adres i podczas przeszukania pomieszczenia piwnicy należącej do W. O. zabezpieczyli m.in. 43, 74 g substancji w postaci proszku barwy białej oraz 183,65 g substancji w postaci proszku barwy beżowej. Organ pierwszej instancji, po zakończeniu dochodzenia, otrzymał z Prokuratury Rejonowej [...] akta sprawy wraz z zabezpieczonymi substancjami. W tej sytuacji organ wydał w dniu 15 marca 2017 r., na podstawie art. 44b ust. 1, art. 44c ust. 1 ustawy, decyzję w stosunku do W. O. m.in. nakazującą wycofanie tych produktów z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy są one środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. Po uzyskaniu wyników badań stwierdzających, że zabezpieczone produkty są zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy, środkami zastępczymi, organ wydał w stosunku do W. O. w dniu 28 lipca 2017 r. kolejną decyzję. Działając na mocy art. 44c ust. 4 ustawy zakazano wprowadzania do obrotu ww. produktów będących środkami zastępczymi ( pkt I), w pkt II nakazano wycofanie z obrotu tych produktów, nadto orzeczono o przepadku tych produktów na rzecz Skarbu Państwa i ich zniszczeniu ( pkt III I IV decyzji). W uzasadnieniu tej decyzji organ - po dokonaniu analizy materiału dowodowego – stwierdził, że W. O. wbrew zakazowi określonemu w art. 44b ust. 1 ustawy wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Podkreślić należy, że przesłanką wydania takiej decyzji jest ustalenie, że miało miejsce wprowadzenie do obrotu środka zastępczego, co wynika z przepisu art. 44c ust. 4 ustawy. W ocenie Sądu wydając taką decyzję organ przesądził tym samym, że doszło do naruszenia ustawowego zakazu, o którym mowa w art. 44b ust. 1.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że kwestia tego czy strona wprowadziła czy też nie środki zastępcze do obrotu była przedmiotem innego postępowania zakończonego już decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. nr [...] z 28 lipca 2017 r.. W. O. nie złożył odwołania od tej decyzji i stała się ona ostateczna.

W takiej sytuacji w postępowaniu w sprawie nałożenia kary za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych organy nie rozstrzygały na nowo czy skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze, lecz orzekały o nałożeniu na skarżącego kary, w związku ze stwierdzonym już wcześniej ostateczną decyzją naruszeniem art. 44b ustawy.

W świetle powyższego zarzuty skargi, w których skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co - zdaniem skarżącego - doprowadziło do błędnego przyjęcia, że ustalony w sprawie stan faktyczny uprawniał do wymierzenia kary za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, nie zasługiwały na uwzględnienie. Ww. zarzuty odnosiły się bowiem do kwestii wprowadzenia przez skarżącego środków zastępczych do obrotu, a ta została już przesądzona w innej ostatecznej decyzji dnia z 28 lipca 2017 r.. Należy przy tym dodać, że Sąd w ramach niniejszego postępowania, z uwagi na treść art. 135 p.p.s.a., nie mógł dokonać kontroli tej decyzji.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego co do prawidłowości określania wysokości kary.

W ocenie Sądu – wbrew stanowisku skarżącego – stan faktyczny ustalony przez organy inspekcji sanitarnej w rozpatrywanej sprawie był wystarczający do zastosowania wskazanych powyżej przepisów i wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia; tak w zakresie ustalenia:

1) przesłanek warunkujących nałożenie na skarżącego sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, o której mowa w art. 52a ustawy, jak też

2) rozmiaru (wysokości) orzeczonej kary.

Przesłanką warunkującą nałożenie kary było naruszenie przez skarżącego zakazu wprowadza do obrotu środków zastępczych, co jak wskazano wyżej, zostało już wcześniej przesądzone w ostatecznej decyzji.

W ocenie Sądu wymiar orzeczonej kary pieniężnej w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości. Organy wskazały, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej – zgodnie z art. 52a ust. 3 u.p.n. – kierowały się ilością wprowadzonego do obrotu środka zastępczego ale także miały na uwadze funkcje i cele sankcji administracyjnej jaką jest kara pieniężna uregulowana w art. 52a ustawy. Wskazano również, że wzięto pod uwagę, iż skarżący nie był wcześniej karany. Miarkując wymiar kary pieniężnej w dopuszczalnym zakresie od 20.000 do 1.000.000 zł organy przyjęły, że w świetle ustalonego stanu faktycznego adekwatną dolegliwością będzie określenie wysokości tej kary na kwotę 227.390 zł. (tj. w wysokości 20 krotności oszacowanej wartości rynkowej wprowadzonego przez skarżącego do obrotu środka zastępczego - szacunkowa wartość rynkowa zabezpieczonych środków zastępczych wynosiła 11 369, 50 zł). Miarkując wysokość wymierzanej kary organ wziął w szczególności pod uwagę ilość wprowadzonej do obrotu substancji, która była znaczna ponieważ mogła posłużyć do przygotowania od około 227 do 758 porcji handlowych substancji, albo od 2274 do 11369 dawek aktywnych tj. minimalnej ilości substancji psychoaktywnej, która może wywołać stan odurzenia stanowiła ilość zabezpieczonej substancji.

Wskazując na zastosowaną przez organy argumentację Sąd uznał, że przedstawione uzasadnienie dotyczące miarkowania kary mieści się w granicach dozwolonego uznania organu.

Należy przy tym podkreślić, że celem każdej sankcji (kary) ma być jej aspekt wychowawczo-zapobiegawczy realizujący się zarówno w odniesieniu do samego sprawcy czynu (tak by nałożona kara była na tyle dolegliwa, aby zniechęcała sprawcę do ewentualnej recydywy), jak też ogółu społeczeństwa (poprzez z jednej strony odstraszanie potencjalnych "naśladowców" od popełnienia czynu zakazanego, a z drugiej poprzez kształtowanie poczucia sprawiedliwości, obowiązywania i skutecznego egzekwowania norm prawa). W ocenie Sądu określona przez organy inspekcji sanitarnej na poziomie 22,74% dopuszczalnego wymiaru sankcji administracyjnej kara pieniężna za wprowadzanie przez skarżącego do obiegu środków zastępczych – w opisanych realiach sprawy - realizuje ww. założenia, tj. stanowi odczuwalną dolegliwość finansową wobec skarżącego za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych i stwarzanie tym samym potencjalnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi, jak również stanowi czytelny komunikat, że tego typu działalność polegająca na wprowadzaniu do obrotu nowych, syntetycznych substancji chemicznych oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy ("dopalaczy") – z uwagi na oczywiście negatywne skutki społeczne takich działań – podlega zdecydowanej represji Państwa.

Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącego, że organ orzekł o karze, pomimo braku ustaleń, że skarżący wytworzył jakikolwiek nowy środek zastępczy lub nowa substancję psychoaktywną oraz w oderwaniu od określania ilości "wprowadzanej do obrotu", również pomimo braku ustaleń ile pierwotnie skarżący nabył substancji i przy zastosowaniu dyrektyw nie wskazanych w ww. przepisie. Odnosząc się do powyższego należy jeszcze raz podkreślić, że kwestia "wprowadzenia" ( nie zaś "wytworzenia" , jak omyłkowo podano w skardze) została wcześniej rozstrzygnięta inną decyzją, z której wynika, że skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze o łącznej wadze 227,39 g. Należy przy tym ponownie odwołać się do ustawowej definicji środka zastępczego, z której wynika, że nie jest każdorazowo wymagane badanie jak dany środek jest faktycznie wykorzystywany przez konsumenta, lecz ustalenia z jakim przeznaczeniem został wytworzony lub wprowadzony do obrotu. Dla określenia czy dany produkt jest środkiem zastępczym konieczne jest by zawierał on co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2095/16: " (...) środek zastępczy, to produkt, który może być użyty zamiast środka odurzającego nie zaś środek, który został użyty w taki sposób przez nabywcę. Istotna jest sama potencjalna możliwość użycia danego środka zamiast środka odurzającego." ( publ. CBOSA). Dla ustalenia wysokości kary nie było zatem konieczne bardziej szczegółowe badanie wpływu środków zastępczych na organizm człowieka.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy sprawozdania z dokonanych przez PSSE w R. badań ww. substancji stwierdzono, że w zabezpieczonych u skarżącego substancjach znajdowały się NiPP jak i MPHP, które są środkami zastępczymi. Prawidło zatem ustalając wymiar kary przyjęto, że skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze o łącznej wadze 227,39 g.

Z uwagi na powyższe bez znaczenie pozostają kwestie związane ze sposobem korzystania z tych środków, jak również woli władania lub korzystania z tych środków (zob. jw.).

W ocenie Sadu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 189d k.p.a. poprzez wymierzenie kary w oderwaniu od warunków osobistych strony, poprzez nieuwzględnienie, że skarżący pracuje fizycznie w stoczni, ma na utrzymaniu 4 dzieci z narzeczoną i jest jedynym żywicielem rodziny, a wysokość wymierzonej kary stanowi o niemożliwości jej wykonania.

Zgodnie z art. 198a § 1 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy Działu IVA Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak w myśl art. 198a § 2 pkt 1 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przepisów ww. działu w tym zakresie nie stosuje się. Ponieważ art. 52a ustawy wymienia przesłanki wymiaru kary tym samym przepisy Działu IVA, w tym art. 198d k.p.a., nie miały zastosowania w sprawie. Organ miarkując karę nie miał więc obowiązku badania i uwzględniania sytuacji osobistej strony, niemniej jednak ustalając wymiar kary wzięto pod uwagę dotychczasową niekaralność skarżącego.

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w skardze, jak i na skutek kontroli decyzji w ramach kognicji określanej w art. 134 p.p.s.a.. Powyższe oznacza konieczność oddalenia wniesionej w niniejszej sprawie skargi (art. 151 p.p.s.a.).