Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 847/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "I" Sp. z o.o. w N., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 27.03.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2008r., postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "I" Sp. z o.o. w N. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 27.03.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2008r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów "I" Sp. z o.o. w N. zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych budynków i budowli. Kapitał zakładowy spółki wynosi 300 000 zł., a wartość jej środków trwałych obejmujących m.in. grunty, urządzenia techniczne , maszyny środki transportu: 870 209,66 zł. W bilansie spółki ujęte są również środki trwałe w budowie o wartości 1 085 363,05 zł. W roku 2012 "I" Sp. z o.o. w N. poniosła stratę w wysokości 330 922,34 zł. przy przychodzie ze sprzedaży na poziomie 3 109 015,18 zł. W roku tym spółka otrzymała ponadto dotacje w wysokości 366 000 zł. W roku 2011 przy porównywalnym przychodzie w wysokości 3 106 074,31 zł. osiągnęła natomiast dochód w wysokości 10 116,99 zł.

Strona skarżąca podaje, iż na rachunku bankowym w Banku PKO Bank Polski S.A. posiada sumę 549,65 zł. Kwota ta stanowi saldo konta na dzień 31.05.2013r. Dnia 13.06.2013r. możliwy był jednak przelew z tego rachunku w wysokości 9 290,64 zł. z tytułu zajęcia egzekucyjnego.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010). Jeżeli skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Nie sposób też nie zgodzić się z tezą, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Sytuacja strony skarżącej, w świetle przedstawionych danych, nie daje zdaniem orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, o czym świadczy wielkość przychodów. Wartość jej kapitału zakładowego jest wysoka i dysponuje ona środkami trwałymi wycenianymi w sumie na kwotę 1 955 572,71 zł. (870 209,66 zł. + 1 085 363,05 zł. = 1 955 572,71 zł). Składają się na nie grunty, urządzenia techniczne , maszyny, środki transportu oraz środki trwałe w budowie. Podkreślić natomiast należy, iż posiadanie majątku , szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy jego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). W sprawach o sygn. akt I SA/Kr 813 - 823/13 i I SA/Kr 841 - 850/13 prowadzonych ze skarg INSBUD Sp. z o.o. w Nowym Sączu łączna suma wpisów od skarg wynosi natomiast 10 033 zł.

Spółka wykazała wprawdzie , iż rok 2010 zamknęła stratą, trzeba jednak zauważyć, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11).

W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie, który w rozpatrywanym przypadku wynosi 3 109 015,18 zł. (por. postanowienie NSA z dnia 18.04.2012r., sygn. akt II FZ 280/12).

Ponadto zwrócić należy uwagę , że spółka w niedługim okresie od 29.05.2013r. do 13.06.2013r. była w stanie wygospodarować znaczne środki pieniężne na zobowiązania wynikające z wszczętych postępowań egzekucyjnych w łącznej kwocie 208 171,7 zł. (transakcje z dnia 29.05.2013. na kwotę 42 040 zł. i 106 742 zł. transakcja z dnia 04.06.2013r. na kwotę 40 295,64 zł., transakcja z dnia 06.06.2013r. na kwotę 9 803,42 zł., transakcja z dnia 13.06.2013r. na kwotę 9 290,64 zł.) Okoliczność ta przeczy brakowi zdolności płatniczych strony skarżącej. Podobnie zresztą jak fakt , że we wszystkich sprawach o sygn. akt I SA/Kr 813 - 823/13 i I SA/Kr 841 - 850/13 "I" Sp. z o.o. w N. jest reprezentowana przez radcę prawnego, co niewątpliwie stanowi dla niej dodatkowe obciążenie finansowe. Zgodnie natomiast z art. 50 § 1 w/w ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Ustawa zatem nie nakłada na wnoszącego skargę do sądu obowiązku spełnienia przesłanki sporządzenia i wniesienia jej przez profesjonalnego pełnomocnika, jak to się dzieje w przypadku skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika więc, że skoro spółka ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika na etapach postępowań, na których może występować sama, to jest także w stanie ponieść koszty wpisów sądowych, w tych sprawach (por. postanowienie NSA z dnia 21.06.2010r., sygn. akt I FZ 73/2010).

Należy bowiem pamiętać, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania " danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak, w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w/w okoliczności, z całą pewnością nie zachodzi. Stąd też , przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby niezasadne.

Biorąc pod uwagę powyższe, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm.).