Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1411/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 284 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim, działając z upoważnienia Marszałka Województwa A (dalej jako: organ I instancji), rozpoznając sprawę po raz czwarty, na podstawie art. 276 ust. 1, art. 284 ust. 1 i 2, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 1 oraz art. 292 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 1232 ze zm.), dalej jako: p.o.ś., wymierzył M. H. opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza za II półrocze 2010r. w kwocie po 4.963,00 zł. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Podał, że M. H. (dalej jako: skarżący) jest rolnikiem indywidualnym prowadzącym gospodarstwo rolne w miejscowości A, gmina A. Na terenie fermy prowadzona jest hodowla trzody chlewnej. Zwierzęta przetrzymywane są w 5 budynkach inwentarskich w systemie bezściółkowym (na rusztach). W chlewniach zainstalowana jest wentylacja mechaniczna (wentylatory dachowe). Pismem z 22 grudnia 2011r. organ I instancji zwrócił się do strony, z prośbą o wypełnienie oświadczenia celem ustalenia, czy prowadzona działalność podlega obowiązkowi przedkładania zbiorczych zestawień informacji o zakresie korzystania ze środowiska. Podmiot w żaden sposób nie ustosunkował się do pisma i nie wypełnił załączonego oświadczenia. W związku z tym organ zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Oddział (dalej jako: WIOŚ) o udostępnienie protokołów kontroli oraz do Powiatowego Lekarza Weterynarii (dalej jako: PLW) o udostępnienie danych dotyczących maksymalnej liczby stanowisk dla trzody chlewnej oraz określenie rodzaju zainstalowanej wentylacji w budynkach inwentarskich. Na podstawie uzyskanych informacji organ I instancji przyjął, że skarżący prowadzi instalację, która podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, co zgodnie z art. 284 ust. 2 p.o.ś. kwalifikuje osoby fizyczne do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Organ I instancji powołał biegłego w celu ustalenia rodzajów substancji wprowadzanych do powietrza oraz wskaźników rocznej emisji. W tym zakresie została sporządzona opinia pt. "Analiza typowych emisji z procesów z chowu i hodowli trzody chlewnej wykonana na potrzeby weryfikacji opłat za korzystanie ze środowiska dla Urzędu Marszałkowskiego". W treści wskazanej opinii przedstawiono wskaźniki emisji do powietrza gazów i pyłów z procesu chowu i hodowli trzody chlewnej tj. amoniaku, siarkowodoru oraz pyłu jako typowe substancje emitowane do powietrza. Wskazano, iż wskaźniki emisyjne z procesów chowu i hodowli zwierząt uzależnione są od wielu czynników, związanych zarówno z typem produkcji, systemem utrzymania zwierząt i dietą. W opracowaniu uwzględniono wskaźniki emisji amoniaku dla czterech kategorii zwierząt w zależności od systemu utrzymania trzody chlewnej (ściółkowy lub na rusztach). Natomiast wskaźniki na siarkowodór i pył całkowity zostały przedstawione dla pięciu grup wiekowych zwierząt. Organ I instancji oparł się o wskaźniki emisyjne zawarte w w/w opracowaniu. Wysokość należnej opłaty ustalono również w oparciu o oświadczenie strony z dnia 23 grudnia 2013 r. dotyczące średniego stanu zwierząt w gospodarstwie za II połowę 2010 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucił naruszenie - § 2 ust. 1 pkt. 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. nr 257, poz. 2573 ze zm.) dalej jako: "rozporządzenie Rady Ministrów z 2004 r." oraz przepisu § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), dalej jako: "rozporządzenie Rady Ministrów z 2010 r.", poprzez błędne przyjęcie, iż średnioroczna liczba zwierząt

w gospodarstwie rolnym skarżącego przekroczyła w 2010r. 210 DJP. Wniósł

o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia - opinii Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" na okoliczność wykazania, iż protokół z kontroli nr "[...]" Powiatowego Inspektoratu Weterynarii nie może stanowić podstawy do ustalania dużych jednostek inwentarza (DJP) z uwagi na odmienność celów niniejszego postępowania i postępowania kontrolnego PIW. Wniósł też o przeprowadzenie dowodu z pisemnego wyjaśnienia skarżącego, jako strony postępowania, na okoliczność ustalenia średniorocznej ilości zwierząt w 2010 r. w jego gospodarstwie rolnym. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia średniorocznej ilości zwierząt w jego gospodarstwie rolnym w 2010 r., z podziałem na zwierzęta wyszczególnione w załączniku do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r. - od dnia 1 lipca 2010 r. do 14 listopada 2010 r.

W uzasadnieniu przytoczył przepisy prawa, a następnie wskazał, iż w zaskarżonej

decyzji stan faktyczny sprawy oparty jest na założeniu, iż na etapie kontroli odwołujący się

nie udzielił informacji o zakresie korzystania za środowiska. Organ I instancji odstąpił od ustalenia dużych jednostek inwentarza (DJP), przez co materiał dowodowy w niniejszej sprawie nie został wyczerpująco zebrany i rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości. Skarżący wyjaśnił, iż średnioroczny stan zwierząt w jego gospodarstwie rolnym w 2010 r. w oparciu o współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza przedstawiał się następująco: 320 macior, 178 tuczników, 96 warchlaków 2 – 4 miesięcznych, 2051 prosiąt do 2 miesięcy. Przeliczył wskazane wielkości na DJP według równania: (320 x 0,35) + (178 x 0,14) + (96 x 0,07) + (2051 x 0,02) = 112 + 24,92 + 6,72 + 41,02 = 184,66 DJP. W związku z tym, zdaniem skarżącego postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone, ponieważ średnioroczna liczba zwierząt nie spowodowała przekroczenia limitu 210 DJP.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy powołane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Wskazał, że okolicznością niekwestionowaną jest to, iż odwołujący się, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 284 ust. 1 p.o.ś., nie ustalił we własnym zakresie wysokości należnej opłaty za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów i nie wniósł opłaty na rachunek urzędu marszałkowskiego. Zatem wydanie decyzji w sprawie było w pełni uzasadnione zarówno okolicznościami faktycznymi, jak i przepisami prawa. Zauważył, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. z 2010 r., nr 130, poz. 881), dalej jako rozporządzenie ministra Środowiska z 2010r. oraz poprzedzającym go rozporządzeniem Ministra Środowiska z 22 grudnia 2004 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. z 2004 r. Nr 283, poz. 2840 ze zm.) dalej jako rozporządzenie ministra Środowiska z 2004 r. instalacje do chowu lub hodowli zwierząt nie podlegają takiemu pozwoleniu z wyłączeniem instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie natomiast do rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r. oraz poprzedzającego go rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r. do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się między innymi chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza. Współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP inwentarza stanowią załączniki do w/w rozporządzeń. Organ II instancji podkreślił, że ustawodawca doprecyzowując wskazane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z 2010 r., w obowiązującym stanie prawnym za liczbę DJP nakazuje przyjąć wprost maksymalną możliwą obsadę inwentarza. Zatem o tym, czy strona podlega obowiązkowi ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska decyduje to, czy maksymalna możliwa obsada inwentarza przekracza 210 DJP. W przypadku gdy liczba ta jest przekroczona, wymiaru opłaty dokonuje się biorąc za jej podstawę rzeczywistą liczbę zwierząt w hodowli w danym okresie. Organ II instancji przyjął, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli w gospodarstwie z dnia 2 czerwca 2010 r. oraz 12 maja 2011 r., przeprowadzonych przez Inspekcję Weterynaryjną oraz z dnia 5 maja 2011 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Olsztynie, że przedsięwzięcie odwołującego się należy do przedsięwzięć, które zawsze znacząco oddziałują na środowisko. Tym samym, z jednej strony jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na korzystanie ze środowiska (wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza), a z drugiej jako osoba fizyczna nie będąca przedsiębiorcą, zobowiązany jest do wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Wyjaśniono, że dane dotyczące sztuk z podziałem na grupy technologiczne świń wyszczególnione w protokołach kontroli podawane były przez osoby uczestniczące w kontrolach i wyłącznie w oparciu o właścicielską dokumentację hodowlaną (vide: zaświadczenie - opinia Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 21 października 2013 r.). W toku wszystkich kontroli wykazano liczbę zwierząt, która w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe przekraczała 210 DJP (odpowiednio 286,7 DJP, 298,05 DJP oraz 285 DJP). Niezależnie od powyższego zgodnie z pismem Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" w Gospodarstwie Rolnym M. H. w 2010r. oraz 2011 r. maksymalna liczba stanowisk dla macior (maksymalna możliwa obsada inwentarza dla tej kategorii zwierząt) wynosiła 750, co odpowiada 262,5 DJP (750 x 0,35). Organ II instancji skonstatował, że maksymalna możliwa obsada inwentarza (liczba DJP) nie jest tożsama z rzeczywistą liczbą zwierząt w danym okresie, będącą podstawą wymiaru opłaty. Organ odwoławczy potwierdził też prawidłowość ustalenia wysokości należnej opłaty w oparciu o wskaźniki emisyjne zawarte w opinii biegłego jako wartości uśrednione dla poszczególnych grup zwierząt hodowlanych, z uwagi na brak możliwości dokonania pomiarów emisji za okres objęty obowiązkiem wniesienia opłaty. Zaznaczono, że wysokość należnej opłaty ustalono przy tym także w oparciu o oświadczenie strony dotyczące średniego stanu zwierząt w gospodarstwie w 2010r. (oświadczenie strony z dnia 23 grudnia 2013 r. dotyczące średniorocznego stanu zwierząt w gospodarstwie rolnym w 2010 r.). Wskazano, że zastosowane stawki opłat zostały opublikowane w Obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2010 (M.P. z 2009r. Nr 57 poz. 780). Dokonane wyliczenia wartości opłat za wprowadzenie amoniaku, siarkowodoru oraz pyłu do powietrza skład orzekający Kolegium przyjął za własne. Organ potwierdził też, że wobec braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, należało wyliczoną opłatę podstawową powiększyć o opłatę podwyższoną stanowiącą pięciokrotność opłaty podstawowej, stosownie do art. 292 p.o.ś.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. H. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji

w związku z naruszeniem:

1. art. 284 ust. 2 p.o.ś. poprzez przyjęcie, że prowadzenie działalności rolniczej przez skarżącego – osobę fizyczną, niebędącego przedsiębiorcą, wymaga stosownego pozwolenia oraz zobowiązuje go do składania wykazów zawierających informacje i dane

z tytułu chowu lub hodowli zwierząt oraz o wysokości opłat i wnoszenia opłat z tego tytułu;

2. § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 2010r. poprzez przyjęcie, że skarżący posiada instalacje, z których wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza wymaga pozwolenia wbrew wcześniejszym ustaleniom organu I instancji zawartym w decyzji z dnia "[...]", umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte w celu wymierzenia opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z tytułu chowu lub hodowli zwierząt w I półroczu 2012r.;

3. § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko - w okresie od dnia 01.07.2010 r. do dnia 14.11.2010r. i przepisu § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - od dnia 15.11.2010 r. do dnia 31.12.2010 r. -poprzez błędne przyjęcie, iż średnioroczna liczba zwierząt w gospodarstwie rolnym skarżącego przekroczyła 210 DJP i wymierzenie opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza za II półrocze 2010 r. w kwocie 4.963,00 zł;

4. art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a., jak i art.107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób dowolny, z naruszeniem zasady zaufania i prawdy obiektywnej. Uzasadnienie prawne decyzji w zasadzie ograniczono do zacytowania przez organ odwoławczy treści danego przepisu prawa, bez przedstawienia umotywowanej oceny obowiązku zastosowania danego przepisu. Nie odniesiono się merytorycznie do wniosków dowodowych skarżącego do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie. Pominięto w uzasadnieniu decyzji wniosek skarżącego zawarty w odwołaniu od decyzji

o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i przesłuchanie skarżącego w charakterze strony postępowania. W następstwie tak prowadzonego postępowania powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że przedmiotem sporu jest, czy skarżący posiada instalacje, z których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wymaga pozwolenia, a w drugiej kolejności (jedynie w przypadku prowadzenia działalności wymagającej stosownego pozwolenia bądź decyzji) czy zobowiązany jest do składania wykazów zawierających informacje i dane z tytułu chowu lub hodowli zwierząt oraz

o wysokości opłat i wnoszenia opłat z tego tytułu. Podleganie bowiem temu obowiązkowi rodzi obowiązek składania wykazów zawierających informacje i dane z tytułu chowu lub hodowli zwierząt oraz o wysokości opłat i wnoszenia opłat z tego tytułu. Skarżący zgodził się, że zgodnie z art. 284 ust. 2 p.o.ś. osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami, prowadzące działalność rolniczą, ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga uzyskania stosownego pozwolenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 2010r. instalacjami, z których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie wymaga pozwolenia są: instalacje, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku, gdy gazy lub pyły są wprowadzane do powietrza w sposób niezorganizowany za pośrednictwem wentylacji grawitacyjnej oraz instalacje do chowu i hodowli zwierząt - z wyłączeniem instalacji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. m 199, poz. 1227 ze zm.), tj. instalacji do chowu i hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) - § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r. Podał, że w okresie objętym niniejszą sprawą w gospodarstwie było 184,66 DJP. Dlatego wnosił jak w petitum skargi, ponieważ średnioroczna liczba zwierząt nie spowodowała przekroczenia limitu 210 DJP.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że M. H. składał Marszałkowi Województwa zbiorcze zestawienia informacyjne o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za rok 2009 i 2010, w których naliczył opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wytwarzanych przez kotły o nominalnej mocy cieplnej do 5MW i silniki spalinowe. Ostatni wykaz skarżący złożył

w dniu 2 lutego 2011r. W grudniu 2011r. organ I instancji wezwał skarżącego do wypełnienia oświadczenia zawierającego informacje i dane dotyczące korzystania ze środowiska, które pozostało bez odpowiedzi. Następnie organ I instancji zapowiedział kontrolę w gospodarstwie rolnym w A, którą przeprowadził w dniu 21 września 2012r. przy udziale pełnomocnika skarżącego, który odmówił udzielenia jakichkolwiek informacji. W związku z tym pismem z dnia 24 października 2012r. organ I instancji zwrócił się do WIOŚ o przesłanie protokołu z przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie, o czym WIOŚ informował uprzednio organ pismem z dnia 20 sierpnia 2012r. Z przesłanych przez WIOŚ dokumentów wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 maja 2011r., przy udziale Pani G. H., żony skarżącego, w gospodarstwie rolnym

w A (według oświadczenia Pani H.) było 700 sztuk macior i 2000 sztuk prosiąt

(w sumie 285 DJP). Pani H. podała, że w okresie od 2006r. do czerwca 2010 r. budynki inwentarskie były puste – nie prowadzono hodowli trzody chlewnej. Na przełomie czerwca i lipca 2010 r. dokonano wsadu pierwszych loszek w ilości 600 sztuk. Ustalono, że użytkowanych było pięć budynków inwentarskich zaopatrzonych w mechaniczne wentylatory dachowe. W celu zweryfikowania podanej obsady, WIOŚ zwrócił się do PLW

o udostępnienie danych dotyczących maksymalnej liczby stanowisk dla macior oraz aktualnej obsady budynków inwentarskich na fermie trzody chlewnej w A.

W odpowiedzi PLW poinformował WIOŚ (k. 84 akt administracyjnych), że maksymalna liczba stanowisk dla macior wynosiła 750 sztuk, a aktualna obsada świń wynosiło łączne 2 732 sztuki, w tym prosiąt do 25 kg – 2 000 sztuk, knurów – 2 sztuki oraz macior – 695 sztuki. Mając powyższe na uwadze organ I instancji wszczął w listopadzie 2012r. z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty za wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza z tytułu chowu i hodowli zwierząt w II półroczu 2010r., I i II półroczu 2011r. oraz w I półroczu 2012r.

Pismem z dnia 26 lutego 2013r. Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował organ I instancji, w oparciu o kontrolę z dnia 22 lutego 2013r., że w siedzibie stada w A znajdują się trzy budynki (reprodukcja oraz odchów prosiąt) z wentylacją mechaniczną z systemem alarmowym sygnalizującym awarię wentylacji. PLW podał, że aktualna obsada w dniu kontroli wynosiła 351 loch i 770 prosiąt, w sumie 138,25 DJP. Natomiast maksymalna obsada uwzględniała 435 loch i 1000 prosiąt ( 172 DJP). W aktach sprawy znajduje się też protokół kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie przez PLW

w dniu 11 lipca 2012r., podczas której ustalono obsadę trzech budynków hodowlanych przez 350 loch i 680 prosiąt przy maksymalnej obsadzie macior 435 sztuk. W piśmie z dnia 21 października 2013r. (zaświadczenie-opinia wydane na wniosek skarżącego, k. 190 akt administracyjnych) PLW wyjaśnił, że dane na temat ilości sztuk z podziałem na grupy technologiczne świń wyszczególnione we wszystkich protokołach podawane były przez osoby uczestniczące w kontrolach i wyłącznie w oparciu o właścicielską dokumentację hodowlaną, a nie możliwe do przeprowadzenia w trakcie kontroli zliczanie z natury. Bezsprzecznym jest, że grupa technologiczna "lochy" w protokołach kontroli musi zawierać samice w różnych fazach odchowu przygotowującego do rozrodu. PLW oświadczył, że pod pojęciem lochy w przedmiotowych listach kontrolnych występują jednocześnie wszystkie kategorie samic wyszczególnione w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010r. w sprawie sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344 ze zm.), jednakże aktualnie nie jest możliwe podanie odpowiedzialnie przez organ jakim jest Powiatowy Lekarz Weterynarii precyzyjnej ilości samic w fermie A w latach 2010 i 2011 z podziałem na różne kategorie, mające wpływ na wyliczenie wielkości DJP.

Rozpoznawana sprawa dotyczy naliczonej skarżącemu opłaty za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów w związku z prowadzonym chowem i hodowlą trzody chlewnej w A za II półrocze 2010 r. Przy czym strony są zgodne co do rozumienia art. 284 ust. 2 p.o.ś., w myśl którego osoby fizyczne są zobowiązane do ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji do środowiska. Stosownie do art. 220 ust. 1 p.o.ś. wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji wymaga pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia. Strony zgodnie powołują w tym zakresie cytowane rozporządzenie Ministra Środowiska z 2010r. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w przypadku instalacji określonych

w załączniku do rozporządzenia. Stosownie do ust. 2 § 1 pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w ust. 1 instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy spełniony jest przynajmniej jeden z podanych trzech warunków. Z porównania tych przepisów wynika, że ust. 2 ma zastosowanie tylko w przypadku instalacji, które nie zostały określone w załączniku do rozporządzenia. Zgodnie zaś z pkt 7 tego załącznika pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie wymaga instalacja do chowu lub hodowli zwierząt - z wyłączeniem instalacji zaliczonych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze.zm.). Tożsame rozwiązania prawne zawarto w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 2004 r w § 1 i pkt 9 załącznika do rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że jeżeli instalacja związana z chowem lub hodowlą zwierząt spełnia kryteria przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to wymaga zawsze pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłu do powietrza, bez względu na to w jakiego rodzaju wentylację zaopatrzone są budynki inwentarskie. Tym samym, rozstrzygającym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie, czy prowadzone przez skarżącego chów i hodowla trzody chlewnej w Norach stanowiły przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Przy czym niekwestionowanym jest również w sprawie, że taki charakter ma chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Stanowi o tym wprost wskazywany przez strony § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r. i § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r. Przepis ten odsyła do współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na DJP, określonych w załączniku do rozporządzenia. W załączniku tym jest podany rodzaj zwierząt: knury, maciory, warchlaki, prosięta i tuczniki, a przy warchlakach i prosiętach dodatkowo przedział wiekowy.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy zasadniczo rozumienia tego ostatniego unormowania. Organy orzekające stanęły bowiem na stanowisku, że podaną przez prawodawcę graniczną liczbę 210 DJP należy odnosić do maksymalnej możliwej obsady inwentarza, co zdaniem organów potwierdza aktualne brzmienie tego przepisu, obowiązujące od 1 sierpnia 2013 r. Natomiast zdaniem skarżącego przy kwalifikowaniu przedsięwzięcia, jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, znaczenie powinna mieć średnioroczna obsada inwentarza. W toku postępowania administracyjnego skarżący oświadczył, że średnioroczny remont stada w jego obiekcie dotyczy 50% wymiany samic. Skarżący kwestionował też prawidłowość przeliczenia posiadanej trzody chlewnej w badanym okresie na DJP, przekonując, że PLW w sporządzonych protokołach kontroli z tego okresu nie uwzględnił normatywów obowiązujących przy ustalaniu DJP. Podkreślał, że kontrole dotyczyły pojedynczych dni w roku.

Stanowisko skarżącego nie ma uzasadnionych podstaw prawnych.

Przede wszystkim zgodzić należy się z organami administracyjnymi, że

przy ustalaniu DJP uwzględniać należy maksymalną możliwą obsadę inwentarza. Niewątpliwym jest, że opłatę ustala się według przepisów obowiązujących w okresie,

w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce, co wynika wprost z treści art., 285 ust. 1 p.o.ś. W 2010 r. (od 15 listopada 2010 r.) obowiązywał § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 2010r., który mówił ogólnie o chowie lub hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza. Tożsamy przepis zawierało wcześniej obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z 2004 r. (§ 2 ust. 1 pkt 43). Przepisy te nie precyzowały jeszcze wówczas, że za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza. Objaśnienie to wprowadzone zostało dopiero na mocy noweli z dnia 25 czerwca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 817), zmieniającej niniejsze rozporządzenie z dniem 1 sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu zmiana ta ma jedynie charakter porządkujący, aby nie budziło wątpliwości dotychczasowe rozumienie tego przepisu. Należy mieć tutaj na uwadze, że § 2 rozporządzenia wyszczególnia przedsięwzięcia "mogące" zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Sformułowanie to uwzględnia możliwości danego przedsięwzięcia. W omawianym przypadku jest to chów i hodowla trzody chlewnej (reprodukcja oraz odchów prosiąt). Pojęcia "przedsięwzięcia" nie można tutaj odnosić tylko do wielkości posiadanego stada, ale przede wszystkim do warunków lokalowych, umożliwiających utrzymanie 210 DJP.

W świetle powyższych rozważań nie mogły mieć znaczenia zapewnienia skarżącego o średniorocznej obsadzie stada, albo treść przedłożonego zaświadczenia-opinii PLW, który wyjaśnił, że nie dokonywał przeliczenia stada z natury, ale opierał się na oświadczeniu właściciela i właścicielskiej dokumentacji hodowlanej. Nie miały też znaczenia zastrzeżenia PLW, że nie wiedział do jakiego celu potrzebne są wyliczenia i brak różnicowania loszek do różnych grup technologicznych. W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r. mowa jest jedynie o maciorach, przez co należy rozumieć każdą samicę świni. W rozporządzeniu Rady Ministrów z 2010r. w sposób jasny określono współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP. Skoro w rozporządzeniu tym wyróżniono maciory, czyli samice świni i warchlaki, czyli młode świnie od 2 miesięcy do 4 miesięcy, to każda samica powyżej tego wieku będzie miała współczynnik przeliczeniowy 0,35. Takie rozwiązanie prawne zawierało także rozporządzenie Rady Ministrów z 2004 r. Niezależnie od tego w protokołach PLW i WIOŚ z 2011r. wyraźnie jest mowa o maciorach. Żona skarżącego jednoznacznie mówiła o maciorach. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości wyliczenie DJP. Wbrew przekonaniu skarżącego organy nie pominęły zgłaszanych przez skarżącego dowodów, skoro stały się one powodem decyzji kasacyjnej organu II instancji z dnia 6 marca 2014., który nakazał zweryfikowanie sygnalizowanych twierdzeń. Jednak wytyczne te nie były wiążące dla organu I instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Stosownie bowiem do art. 6 k.p.a. organ administracji publicznej musi przestrzegać przepisów prawa i nie może rozstrzygać wbrew nim. Organ I instancji miał obowiązek rozpatrzyć sprawę na nowo na ogólnych zasadach.

W ocenie Sądu organy orzekające wyczerpały możliwości dowodowe i zasadnie oparły się na oświadczeniu skarżącego co do faktycznej ilości utrzymywanej trzody chlewnej w analizowanym okresie, w celu wyliczenia należnej z tego tytułu opłaty. Potwierdza to także, że wzięto pod uwagę stanowisko skarżącego. W stanie faktycznym sprawy nie było w ogóle potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego o zeznania strony, gdyż zgromadzone dokumenty dawały jasny obraz sytuacji. Organy miały podstawy do przyjęcia, że w II półroczu 2010 r. przedsięwzięcie skarżącego mogło znacząco oddziaływać na środowisko. Wyrywkowe kontrole przeprowadzone w maju i lipcu 2011r. potwierdziły, że na farmie w Norach, użytkowanych było pięć budynków gospodarczych z obsadą przekraczającą 210 DJP, w odróżnieniu od roku 2012, w którym jak wnioskować należy skarżący wykorzystywał już tylko trzy budynki gospodarcze z niższą możliwością obsady. Umorzenie postępowania w sprawie opłaty za I półrocze 2012r. pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności naliczonej opłaty za II półrocze 2010 r. Decyzje te dotyczą odmiennych stanów faktycznych, a Sąd będąc związany granicami sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) nie może badać zgodności z prawem decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu. Sąd nie jest też związany decyzją wydaną w innej sprawie, gdyż ocenia zgodność zaskarżonego aktu tylko z przepisami prawa, co zostało zasygnalizowane na wstępie rozważań.

Sąd nie stwierdził naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji w sposób adekwatny do podnoszonych w odwołaniu zarzutów omówił zajęte stanowisko. Uzasadnienie w sposób zrozumiały przedstawia tok myślowy organu, który wykazał, jakie okoliczności w jego ocenie przemawiały za nałożeniem opłaty. Marginalne odniesienie się do twierdzeń skarżącego było usprawiedliwione tym, że organ już po raz czwarty orzekał w sprawie i na wcześniejszym etapie odnosił się do argumentacji strony.

Wysokość i metodyka ustalonych opłat nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.