Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1371/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1371/13

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania wiaty na obiekt produkcyjno-magazynowy z częścią socjalno-biurowo-laboratoryjną i kotłownią gazową wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr 1634/11 i 1634/17 w P.

Postępowanie w tej sprawie wszczął Wójt Gminy [...] na wniosek A sp. z o.o. w P., do którego dołączony został raport o oddziaływaniu na środowisko, jako że planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, póz. 1397) tj. instalacje do wyrobu substancji przy zastosowaniu procesów chemicznych służące do wytwarzania: podstawowych produktów lub półproduktów chemii organicznej. Do raportu tego zgłoszone zostały uwagi i zastrzeżenia przez mieszkańców wsi P., a do tych uwag ustosunkował się wnioskodawca.

W dalszej kolejności organ uzgadniający – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wystąpił do A sp. z o.o. o uzupełnienie raportu.

Po jego uzupełnieniu były zgłaszane dalsze uwagi przez mieszkańców P., do których ustosunkował się wnioskodawca.

Wójt Gminy [...] powołał też biegłego do oceny przedstawionego raportu z przepisami prawa o ochronie środowiska.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], w oparciu o art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 i 7 stawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) uzgodnił warunki realizacji opisanego na wstępie przedsięwzięcia.

Po wyznaczeniu Burmistrza [...] jako organu właściwego do załatwienia sprawy (postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r.), organ ten decyzją z dnia [...] maja 2013 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wymienionego na wstępie przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania administracyjnego w tej sprawie, w szczególności uwagi i protesty mieszkańców P. dotyczące planowanej inwestycji, a także Stowarzyszenia pn. "[...]", które zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu.

Organ wskazał, że teren, na którym jest planowane przedsięwzięcie, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono wariant niepodejmowania realizacji przedsięwzięcia przez inwestora, wariant przez niego proponowany oraz wariant alternatywny. Ten ostatni przewidywał przebudowę istniejącej instalacji do produkcji żywic ftalowych na terenie działki nr 3626/12 w P., jednakże z uwagi na niewielką powierzchnię działki – 0,35 ha nie byłoby możliwe właściwe rozplanowanie poszczególnych elementów instalacji w związku z brakiem możliwości bezpiecznych odległości pomiędzy pomieszczeniami zagrożonymi pożarem czy wybuchem, braku bezpośredniego zjazdu na drogę publiczną.

Za wyborem wariantu proponowanego przez A zdecydowało dysponowanie terenem o odpowiedniej powierzchni z zapewnionym dojazdem do drogi publicznej, co umożliwia właściwe rozplanowanie instalacji, z wykorzystaniem istniejących obiektów budowlanych, w tym zaplecza biurowego firmy A, poprawę ich stanu technicznego.

Uzasadniając ten wariant jako najkorzystniejszy dla środowiska wskazano, że w obiekcie produkcyjno-magazynowym umieszczonych zostanie:

- 6 autonomicznych linii technologicznych do produkcji żywic ftalowych, żywic ftalowych styrenowanych, eteryfikowanej żywicy melaminowo-formaldehydowej oraz maleinianu di-2- etyloheksanolu, dwie linie technologiczne (RM1, RM2) będą składały się z zespołu reaktora i mieszalnika wraz z niezbędnym wyposażeniem technologicznym (skraplacz na każdym aparacie technologicznym), a cztery linie (R/M3, R/M4, R/M5, R/M6) będą posiadały uniwersalne aparaty łączące w sobie funkcję reaktora i mieszalnika wraz z niezbędnym wyposażeniem technologicznym (skraplacz na każdym aparacie technologicznym); dodatkowo do przygotowania mieszaniny styrenu z nadtlenkami będzie zamontowany mieszalnik (mst),

- 2 autonomiczne linie (T1 i T2) do prowadzenia prób technologicznych lub produkcji małotonażowej (skraplacz na każdym aparacie technologicznym),

- autonomiczne linie (R7, R8) do produkcji sulfobursztynianu 2-etyloheksanolu wyposażone w skraplacze,

- 2 mieszalniki (R01, R02) o pojemności ok. 10 m3 każdy do rafinacji oleju roślinnego wraz z prasą filtracyjną i wirówką.

Ponadto w tym obiekcie będzie wybudowany magazyn surowców, półproduktów i produktów końcowych:

- taca magazynowa (skrajna taca od strony południowej instalacji) wykonana w formie szczelnej żelbetowej wanny, w której będą usytuowane zbiorniki z surowcami o łącznej zdolności magazynowej ok. 300 m3,

- taca magazynowa produktów i rozpuszczalników wykonana w formie szczelnej żelbetowej wanny, w której będą usytuowane zbiorniki z surowcami o łącznej zdolności magazynowej ok. 320 m3

Linie technologiczne oraz magazyn surowców, półproduktów i produktów będą wyposażone w instalacje dostarczające energię cieplną z kotłowni gazowej oraz instalację chłodniczą, gdzie czynnikiem chłodniczym będzie woda. Instalacja będzie zasilana azotem z butli dostarczanych na teren zakładu samochodami ciężarowymi i usytuowanymi pod wiatą magazynowo-produkcyjną. W sąsiedztwie magazynu produktów i rozpuszczalników zaprojektowano stanowisko do napełniania kontenerów i beczek oraz tacę rozładunkowo-załadunkową dla cystern samochodowych. Oba stanowiska będą zadaszone wiatą dobudowaną do wiaty produkcyjno- magazynowej wraz z częścią socjalno-biurowo-laboratoryjną i kotłownią. Ponadto, w ramach przedsięwzięcia nastąpi m. in.:

- zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na magazyn surowców do produkcji (nadtlenków organicznych),

- wykorzystanie istniejącej powierzchni magazynowej pod istniejącą wiatą magazynową usytuowaną przy budynku do produkcji wyrobów rozpuszczalnikowych (na wydzielonej powierzchni wiaty planuje się urządzić magazyn surowców do produkcji oraz magazyn odpadów powstających w wyniku funkcjonowania instalacji,

- budowa zbiornika na ścieki sanitarne wraz z przyłączem kanalizacyjnym,

- budowa kanalizacji deszczowej z separatorem,

- budowa niezbędnej infrastruktury towarzyszącej - przebudowa i rozbudowa palców utwardzonych, niezbędnych przyłączy (energetyczny, gazowy, wodociągowy, teletechniczny).

Organ I instancji wskazał, że w trakcie realizacji przedsięwzięcia może wystąpić okresowe pogorszenie jakości powietrza i klimatu akustycznego w wyniku uruchomienia inwestycji (prace budowlane, transport materiałów budowlanych, montaż instalacji), a zatem uciążliwości będą miały charakter lokalny, krótkotrwały, odwracalny i ustaną wraz z zakończeniem prac.

W trakcie eksploatacji przedsięwzięcia będzie występowała zarówno emisja zorganizowana zanieczyszczeń z procesów produkcji - głównie wymienionych przez organ I instancji różnych rodzajów żywic, i niezorganizowana - z poruszających się po terenie przedsięwzięcia pojazdów.

Przeprowadzone obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu wykazały, że dla ksylenu i metanolu występuje przekroczenie dopuszczalnej częstości przekroczeń wartości odniesienia uśrednionej dla jednej godziny, odpowiednio 0,33 % i 0,3 %, jednakże obszary przekroczeń ograniczają się do terenu Inwestora. Prawidłowo prowadzona działalność, a także zastosowanie rozwiązań technologicznych i organizacyjnych ograniczających emisję zanieczyszczeń (m. in.: zastosowanie w procesie rozlewu żywic do beczek i kontenerów systemu odsysania oparów, którego skuteczność będzie na poziomie ok. 85 %; zastosowanie wahadła gazowego przy opróżnianiu i napełnianiu cystern surowcami lub produktami oraz w trakcie procesu produkcyjnego o skuteczności min. 95 %; zastosowanie w procesie technologicznym produkcji żywic i sulfobursztynianu 2-etyloheksylu ( prowadzenie reakcji chemicznej) układów zamkniętych i zawracanie substancji niebezpiecznych do reaktora; wyposażenie aparatów technologicznych w skraplacze; zastosowanie na stanowiskach załadunku reaktorów surowcami sypkimi filtra zapewniającego stężenie pyłu za filtrem do 2 mg/m3; wykorzystywanie na cele technologiczne, c.w.u. I c.o. kotłów gazowych) nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu.

Głównymi źródłami hałasu podczas funkcjonowania projektowanego przedsięwzięcia będzie: praca maszyn i urządzeń pod wiatą produkcyjno-magazynową, praca źródeł typu punktowego (wentylatorowe chłodnie ociekowe - szt. 2, dachowe wentylatory awaryjne - szt. 6) oraz ruch pojazdów samochodowych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 120, poz. 826 z późn, zm.) - najbliższe tereny chronione pod względem akustycznym to tereny zabudowy zagrodowej, które zlokalizowane są w odległości powyżej 350 m w kierunku wschodnim od granic terenu realizacji przedsięwzięcia oraz tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży zlokalizowane w odległości co najmniej 470 m w kierunku wschodnim.

Z przedstawionej analizy akustycznej dołączonej do Raportu oddziaływania przedmiotowego obiektu na środowisko oraz jego uzupełnienia, wynika iż emisja hałasu pochodząca od źródeł związanych z funkcjonowaniem rozpatrywanego przedsięwzięcia oraz emisji hałasu skumulowanej od źródeł hałasu funkcjonujących na terenie zakładu A, określona poprzez przebieg izolinii 55 dB i 45 dB, określających normatyw dla terenów zabudowy zagrodowej w porze dziennej i nocnej oraz izolinii 50 dB i 40 dB - określających normatyw dla terenów zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, nie wychodzą swoją wartością na najbliższe tereny chronione pod względem akustycznym. Odległość ww. izolinii, określających normatywy dla terenów chronionych pod względem akustycznym dla pory dnia i nocy, do najbliższych terenów chronionych pod względem akustycznym wynosi co najmniej 150 m. Wobec powyższego można stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń wartości dopuszczalnych hałasu dla pory dnia i nocy na terenach prawnie chronionych pod względem akustycznym, spełniając tym samym wymagania ww. rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Negatywne oddziaływanie na środowisko, planowanego do realizacji przedsięwzięcia, może być związane z emisją ścieków oraz możliwością zanieczyszczeniem wód podziemnych i powierzchniowych oraz gruntu magazynowanymi i produkowanymi substancjami. Jeśli chodzi o emisję ścieków organ wskazał, że technologia wykonania obiektu produkcyjno-magazynowego, magazynów surowców do produkcji i magazynu odpadów powstających w wyniku funkcjonowania instalacji oraz ich zabezpieczenie, dają gwarancję że nie dojdzie do zanieczyszczenia wód i gruntu magazynowanymi i wytwarzanymi substancjami. Obiekt produkcyjno-magazynowy oraz pozostałe magazyny, będą zadaszone i będą posiadały szczelne posadzki. Ponadto surowce, półprodukty i produkty końcowe na terenie obiektu produkcyjno-magazynowego będą magazynowane w szczelnych zbiornikach, posadowionych w tacach magazynowych, wykonanych w formie szczelnych żelbetowych wanien o pojemnościach uniemożliwiających ich przepełnienie. Ewentualne wycieki załadowywanych (rozładowywanych) substancji będą gromadzone w szczelnym zbiorniku bezodpływowym. Dodatkowo zobowiązano inwestora do wyposażenia wszystkich obiektów w środki do neutralizacji ewentualnych wycieków substancji mogących zanieczyścić środowisko. Ścieki bytowe w fazie realizacji przedsięwzięcia będą natomiast zabezpieczane w przenośnym urządzeniu sanitarnym, natomiast w fazie eksploatacji przedsięwzięcia będą gromadzone w szczelnym zbiorniku bezodpływowym, przekazywanym okresowo do oczyszczalni ścieków.

W fazie eksploatacji przedsięwzięcia nie będą powstawały ścieki przemysłowe. Woda chłodząca reaktory i aparaty technologiczne będzie używana w układzie zamkniętym.

Wody opadowo-roztopowe z terenu przedsięwzięcia (z dachów i powierzchni utwardzonych) będą odprowadzane za pomocą kanalizacji deszczowej. Przed wprowadzeniem do środowiska - ziemi (rowu) będą oczyszczane w separatorze zintegrowanym z osadnikiem. Inwestor posiada pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do rowu znajdującego się przy północnej granicy terenu przedsięwzięcia. Zgodnie z przedstawionymi w Raporcie informacjami wody opadowo-roztopowe z terenu przedsięwzięcia, dzięki zastosowaniu systemu oczyszczania w układzie osadnik zawiesiny i separator węglowodorów ropopochodnych, będą spełniały wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.)

Sposób magazynowania surowców i produktów, jak również prowadzenia procesów technologicznych uniemożliwia przedostanie się magazynowanych i produkowanych substancji do kanalizacji deszczowej. Jednak w celu pełnego zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego przed ewentualnym zanieczyszczeniem tymi substancjami, na odpływie odcinka kanalizacji deszczowej z terenu przedsięwzięcia do zakładowej sieci kanalizacji deszczowej zostanie zamontowana zasuwa, umożliwiająca zatrzymanie substancji w kanalizacji na terenie Zakładu.

Przy gospodarowaniu odpadami przestrzegane będą ogólne zasady wynikające z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz. 1243 ze zm.), odpady będą magazynowane w wyznaczonym, oznakowanym miejscu i przekazywane do odzysku bądź unieszkodliwiania. W zakładzie prowadzony będzie proces odzysku odpadów o kodzie 07 01 08* - inne pozostałości podestylacyjne i poreakcyjne. Prowadzony on będzie w liniach technologicznych zlokalizowanych pod wiatą produkcyjno - magazynową. Odzyskany w procesie metanol zawracany będzie ponownie do produkcji.

Planowana instalacja w zakresie produkcji żywicy ftalowej ogólnego stosowania w benzynie i ksylenie, żywicy styrenowanej w ksylenie, eteryfikowanej żywicy melaminowoformaldehydowej, maleinianu di-2-etyloheksanolu, sulfobursztynianu 2-etyloheksanolu na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. Nr 122, poz. 1055) jest kwalifikowana jako instalacja do wytwarzania, przy zastosowaniu procesów chemicznych, podstawowych produktów lub półproduktów chemii organicznej. W związku z tym, uzupełnienie Raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia zawiera, zgodnie z art. 66 ust. 5 przywołanej na wstępie ustawy, porównanie proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami. Po analizie dokumentacji uznano, że realizacja planowanego zadania, spełnia wymogi wynikające z najlepszych dostępnych technik określone w dokumencie referencyjnym, a przeanalizowanym w Raporcie.

Biorąc pod uwagę rozwiązania technologiczne, konstrukcyjne i organizacyjne, lokalizację, zakres i rodzaj oraz charakter i skalę generowanych oddziaływań na środowisko przyrodnicze (brak potrzeby wycinki drzew i krzewów), planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na zasoby, twory i składniki przyrody, o których mowa w art. 2 ust. 1 ww. ustawy o ochronie przyrody.

Na Inwestora zostało nałożone wykonanie analizy porealizacyjnej, która dokona porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Zadaniem analizy porealizacyjnej jest przede wszystkim stwierdzenie, czy w raporcie przyjęto słuszne założenia oraz czy w związku z tym zaproponowano wystarczająco skuteczne zabezpieczenia. Analiza porealizacyjna wykonywana jest tylko raz po oddaniu obiektu do eksploatacji.

Ze względu na konieczność zachowania wymogów ochrony środowiska uznano za niezbędne nałożenie dodatkowych warunków opisanych w punkcie I-III niniejszego postanowienia. Warunki te są rozstrzygnięciami indywidualnymi. Niezależnie od nich dla przedsięwzięcia konieczne jest przestrzeganie ogólnie obowiązujących przepisów na etapie jego realizacji, eksploatacji i likwidacji.

Jak wynika z przedłożonego materiału dowodowego, przedsięwzięcie dzięki zastosowanym rozwiązaniom organizacyjnym, technicznym i technologicznym nie będzie powodować zagrożeń wystąpienia poważnych awarii, nie wymaga również ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować oddziaływania o charakterze transgranicznym na środowisko z uwagi na lokalny zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Wobec powyższego nie określono uwarunkowań w tym zakresie.

W niniejszej decyzji nie nałożono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia budowę, gdyż posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływanie na środowisko.

Odwołanie od tej decyzji złożyło Stowarzyszenie pn. "[...]", zarzucając naruszenie art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. – zwanej dalej w skrócie k.p.a.), polegające na wydaniu decyzji na podstawie dowodów zgromadzonych przez organ, który podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy. Ponadto zarzucono nierzetelne zebranie dowodów i oparcie się na błędnych danych wskazywanych przez inwestora, m in. w zakresie faktycznej odległości planowanej inwestycji od terenów zabudowy zagrodowej (nie 350 tylko 305 m) oraz od terenów zabudowy związanej z pobytem dzieci i młodzieży (nie 470 m lecz 295 m). W odwołaniu zwrócono też uwagę, że na terenach spółki A, istniejących rolniczych stawach hodowlanych w miejscach po kopalniach kruszywa [...], [...], kopalni kruszywa [...] oraz na obszarze chronionym Natura 2000 wody podziemne występują na jednym poziomie wodonośnym, który jest łatwo przepuszczalny (żwiry, piaski). Warunki infiltracji wód pochodzących z opadów atmosferycznych są więc korzystne, a kierunek spływu wód przebiega w kierunku koryta rzeki [...]. Zagrażać to może jakości wody pitnej w zbiorniku wód podziemnych [...]-[...]-[...] zlokalizowanym w pradolinie W.

Odwołujące Stowarzyszenie zwróciło też uwagę na brak odniesienia się do zastrzeżeń do Raportu zawartych w opinii biegłego, a także na możliwe oddziaływanie inwestycji na obszar Natura 2000 "Dolna [...] z dopływami" w zakresie ochrony roślin i zwierząt.

W odwołaniu wskazano również na stężenia ksylenu i metanolu, kwestionując metodologię ich wyliczeń oraz zapewnienie, że obszary przekroczeń dopuszczalnych stężeń tych substancji ograniczają się do terenu inwestora, podczas gdy teren ten od szkoły i zbudowań mieszkalnych oddziela jedynie droga wojewódzka. Ponadto przy wyliczeniach nie wzięto pod uwagę, że inwestor prowadzi już produkcję w działających instalacjach, co może powodować kumulowanie się zanieczyszczeń. Podkreślono, że mieszkańcy w okolicy już uskarżają się na dolegliwości oddechowe (kaszel, duszności).

Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało na wyznaczenie w tej sprawie jako właściwego do jej załatwienia Burmistrza [...] w związku z zaistnieniem okoliczności uzasadniających wyłączenie Wójta Gminy [...] od załatwienia sprawy, który jednak do czasu wyłączenia podejmował czynności postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z wyraźnego związania normą ustawową.

Zebrane w sprawie materiały (tj. raport oraz uzupełniająca go dokumentacja) dały podstawę do sformułowania stanowisk przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], a finalnie także przez organ podejmujący w sprawie rozstrzygnęcie, tj. Burmistrza [...].

Przedłożony przez inwestora raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz dokumentacja go uzupełniająca - sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę fachową oraz kwalifikacje - zawierają niezbędną charakterystykę przedsięwzięcia, obejmującą elementy wymagane art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Dodatkowo należy zaznaczyć, że postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., sygn. [...] Wójt Gminy [...] postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego odnośnie zgodności raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z przepisami prawa o ochronie środowiska, a także rzetelności i zgodności ze stanem współczesnej wiedzy. W odniesieniu do treści przedmiotowej dokumentacji, po jej szczegółowej analizie, skład orzekający nie znalazł podstaw uzasadniających uznanie ją za nierzetelną lub błędną.

Stwierdzić również należy, iż decyzja Burmistrza [...] zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane art. 82 ustawy, w szczególności w wyczerpujący sposób opisuje przedmiot inwestycji, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji oraz określa wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ określa wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, a także nałożył obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W tym stanie rzeczy, odnosząc się do zarzutów ponoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności dane dotyczące rzeczywistych odległości od terenu inwestycji do terenu zabudowy zagrodowej terenu szkoły, czy obiektu sportowego Orlik, na które powołuje się strona, pozostają bez wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia z uwagi na nieprzekroczenie odległości określonych normatywnie dla terenów chronionych pod względem akustycznym. Nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych, bowiem decyzja ustala warunki realizacji inwestycji w zakresie ochrony wód podziemnych i powierzchniowych. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 24 § 1 k.p.a. poprzez podejmowanie przez organ podlegający wyłączeniu czynności postępowania dowodowego, Kolegium stwierdziło, że podejmowanie czynności postępowania przygotowawczego w zakresie zbierania materiału dowodowego przez organ podlegający wyłączeniu pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy jest zupełny, zgromadzony w sposób pozwalający na wyczerpujące ustalenie faktów mających znaczenie prawne w sprawie. Ponadto zauważyć należy, że w sprawie będącej przedmiotem postępowania mamy do czynienia z formalizmem dowodowym polegajacym na tym, że to ustawodawca określa jakie fakty, jakimi dowodami należy wykazać. W tym stanie rzeczy z uwagi na okoliczność, że organ podlegający wyłączeniu jednie zgromadził materiał dowodowy, zaś ocenę tego materiału i wnioski końcowe wyrażone w sentencji decyzji sformułował organ wyznaczony do załatwienia sprawy, należy stwierdzić, że decyzja jest w pełni słuszna i zgodna z prawem.

W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie pn. "[...]" wniosło o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

W pierwszej kolejności zarzucono naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 24 § 4 k.p.a, wskazując, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prze organ podlegający wyłączeniu, a także naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii. W tym zakresie strona skarżąca zarzuca, iż organ uznał opinię biegłego za rzetelną, a jednocześnie nie odniósł się do jej krytycznych stwierdzeń wobec raportu o oddziaływaniu na środowisko. Podobnie jak w odwołaniu zarzucono też nierzetelne zebranie dowodów i oparcie się na błędnych danych wskazywanych przez inwestora, m in. w zakresie faktycznej odległości planowanej inwestycji od terenów zabudowy i emisji hałasu.

W piśmie uzupełniającym skargę, z dnia 28 lutego 2013 r., skarżące Stowarzyszenie zwróciło uwagę na wydanie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla A sp. z o.o., która dotyczy tej samej inwestycji, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) – zwanej również w skrócie "ustawą", zamieszczone w Dziale V – "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000". Z art. 71 ust. 2 pkt 1 tej ustawy wynika, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie takiej decyzji poprzedza postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w trakcie którego sporządza się raport o oddziaływaniu na środowisko. Jego niezbędne elementy szczegółowo określa art. 66 ust. 1 i art. 67 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie planowanym przedsięwzięciem jest adaptacja istniejących obiektów na terenie działek nr 1634/11 i 1634/17 w [...] na potrzeby instalacji do produkcji różnego rodzaju żywic i innych produktów chemicznych. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 ppkt a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zm.) instalacje do wyrobu substancji przy zastosowaniu procesów chemicznych służące do wytwarzania podstawowych produktów lub półproduktów chemii organicznej zaliczane są do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a te z kolei przedsięwzięcia po myśli art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W rozpoznawanej sprawie, już na wstępnym etapie postępowania, do wówczas prowadzącego to postępowanie Wójta Gminy [...] wpływać zaczęły liczne zastrzeżenia mieszkańców wsi [...] do planowanej inwestycji. Były one składane w ciągu całego postępowania. W związku z tymi uwagami organ uzgadniający – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uznał za niezbędne zebranie dodatkowych dowodów w sprawie w postaci przeprowadzonych oględzin terenu przeznaczonego pod zainwestowanie (zawiadomienie z [...].08.2012 r., k. 15, t. VI akt administracyjnych, protokołu oględzin nie dołączono do akt sprawy).

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uznał również, że konieczne jest uzupełnienie złożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko. Po jego uzupełnieniu w dniu [...] listopada 2012 r. wydał postanowienie, w którym uzgodnił warunki realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. W tym czasie Wójt Gminy [...], postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. powołał biegłego w sprawach ochrony środowiska o przeprowadzenie opinii w zakresie zgodności Raportu o oddziaływaniu objętego postępowaniem przedsięwzięcia na środowisko z przepisami prawa o ochronie środowiska.

W swojej opinii, która została złożona organowi I instancji w dniu [...].11.2012 r., biegły zwrócił uwagę na niezwykle istotne w rozpoznawanej sprawie kwestie – a mianowicie fakt uprzedniego uzyskania w 2009 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Przebudowa i zmiana sposobu użytkowania wiaty na obiekt produkcyjno-magazynowy, rozbudowa i zmiana sposobu użytkowania byłej chlewni na budynek socjalno-biurowo-laboratoryjno-magazynowy, budowa kotłowni gazowej, budowa instalacji azotu wraz z magazynowym zbiornikiem, budowa zbiornika na ścieki sanitarne wraz z przyłączem kanalizacyjnym, budowa kanalizacji deszczowej wraz z separatorem, budowa niezbędnej infrastruktury towarzyszącej na działkach nr 1634/11 i 1634/17 położonych w P." Biegły wskazał na konieczność ustalenia istotnych zmian w stosunku do poprzednio planowanego przedsięwzięcia, wskazał również na fakt uzyskania przez inwestora pozwolenia wodno-prawnego na wprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenu przedsięwzięcia przez rów melioracyjny do ziemi, a także pozwolenia na budowę na tym terenie instalacji, które z racji jego wydania [...].02.2010 r., może nie uwzględniać odmiennego, planowanego obecnie zakresu przedsięwzięcia.

Wskazał ponadto na fakt poddania analizie w raporcie wyłącznie jednego wariantu technologicznego, nie wspominając o innych i uznał, iż celowym jest przeanalizowanie ponownie wariantu instalacji uzgodnionego decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] (poprzednią decyzją środowiskową).

W ocenie biegłego istotne znaczenie ma też inna kwestia – zlokalizowania w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia o podobnym profilu, najprawdopodobniej przez tego samego inwestora, co w świetle obowiązujących regulacji wymaga jednoznacznego wyjaśnienia czy są to odrębne instalacje czy instalacje zintegrowane.

W opinii biegły zauważył również, że w raporcie za główne przyczyny konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem w aspekcie ochrony środowiska uznano wyłącznie emisję hałasu, pomijając zupełnie prowadzone wcześniej w 2008 r. postępowanie zmierzające do wydania decyzji środowiskowej.

Należy zwrócić uwagę, że organ I instancji w żaden sposób nie ustosunkował się do zgłaszanych w opinii biegłego zastrzeżeń i uwag, podobnie zresztą jak organ II instancji.

Faktu tego nie zmienia w żaden sposób pisemne odniesienie się przez inwestora – A sp. z o.o. zarówno do zastrzeżeń mieszkańców wsi [...], jak i uwag biegłego. Opinia biegłego stanowi jeden z dowodów w sprawie, które ze swej istoty podlegają ocenie organu, a nie strony postępowania.

Brak odniesienia się do dowodu w postaci opinii biegłego stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dotyczą zasady prawdy obiektywnej i nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje natomiast w ścisłym związku z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a., która oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej jego analizie i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania. Oczywistym jest, iż ocena materiału dowodowego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, co wynika z art. 107 § 3 k.p.a., który wymienia niezbędne składniki uzasadnienia faktycznego decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których oparł swoją ocenę, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Tych standardów nie spełniają decyzje wydane w sprawie, należy przy tym podkreślić, że decyzja organu II instancji nie odnosi się również w należyty sposób do zarzutów odwołania. W orzecznictwie podkreśla się, że niewątpliwie organ odwoławczy nie jest związany treścią zarzutów zgłoszonych przez stronę, jednak do zarzutów tych winien ustosunkować się w pierwszej kolejności (por. wyrok NSA z dnia 6.08.1984 r., II SA742/84, ONSA 1984/2/67). Ocena tychże zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności winny stanowić niezbędny element uzasadnienia decyzji organu odwoławczego.

Wyrażone w odwołaniu skarżącego Stowarzyszenia zarzuty mają związek przede wszystkim z emisją szkodliwych substancji - takich jak metanol i ksylen oraz zagrożeniem przedostawania się wraz z wodami opadowymi groźnych dla zdrowia substancji z uwagi na dobrą przepuszczalność gleby w tym rejonie. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do zarzutów odwołania wyłącznie częściowo i to w sposób niezwykle lapidarny, zwłaszcza w przypadku zarzutu ryzyka zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych, konstatując, iż są one nieuzasadnione, bowiem w decyzji organu I instancji ustalono warunki realizacji inwestycji w tym zakresie, podczas gdy w odwołaniu wyrażono wątpliwość czy ustalenia te są właściwe i zabezpieczą przed ewentualnym skażeniem gleby i wody.

W ocenie Sądu fakt wydania uprzednio- w 2009 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji na tych samych działkach, obejmującej, tak jak w rozpoznawanej sprawie, adaptację istniejących obiektów na potrzeby instalacji do produkcji produktów chemicznych, ma w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga czy decyzja z 2009 r. znajduje się w obrocie prawnym, a następnie czy jej zakres pokrywa się z zakresem decyzji wydanej w niniejszej sprawie, w celu ustalenia czy nie zachodzi przesłanka res iudicata z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Istotne, z punktu widzenia wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, jest również ustalenie zmian w stosunku do poprzednio planowanego przedsięwzięcia (co zresztą podkreślał biegły), zarówno w zakresie samej lokalizacji, jak i technologii, ilości wytwarzanych produktów chemicznych, a także emisji szkodliwych substancji. Kwestia emisji winna być zresztą bardzo starannie wyjaśniona przez organ, z odniesieniem się do zastrzeżeń biegłego. Takie odniesienie wymagane jest zresztą w stosunku do całej opinii biegłego (zwłaszcza, że oceniał on Raport przed jego uzupełnieniem), zgodnie z powołanymi wcześniej zasadami oceny materiału dowodowego i sposobami jej wyrażenia w uzasadnieniu decyzji.

Analiza materiału dowodowego sprawy wskazuje również, że ze względu charakter inwestycji i intensywność protestów społecznych, rozważenia wymaga przeprowadzenie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami.

Przy okazji nadmienić należy, że protokół oględzin dokonanych przez organ uzgadniający – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wraz z materiałem poglądowym (płyta CD), nie został dołączony do akt sprawy , a zatem nie był brany pod uwagę przy ocenie materiału dowodowego dokonywanej przez Burmistrza [...].

Za niezasadne Sąd uznał natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 24 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że wyznaczenie Burmistrza [...] do prowadzenia sprawy nastąpiło na skutek wniosku Wójta Gminy [...], który występował jednocześnie jako reprezentujący stronę postępowania – Gminę [...]. Po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stosownego postanowienia w tej sprawie w dniu [...] stycznia 2013 r. Wójt Gminy [...] nie podjął już żadnej czynności w niniejszym postępowaniu. Ponadto Sąd podziela wyrażony w tym zakresie pogląd organu II instancji, że podejmowane przed wyznaczeniem nowego organu czynności polegały wyłącznie na gromadzeniu materiału dowodowego. Należy przy tym podkreślić, że dowodów tych organ nie przeprowadzał bezpośrednio, co ma miejsce np. w przypadku oględzin czy przesłuchania świadków. Oceny materiału dowodowego, która znalazła wyraz w wydanej decyzji dokonał już Burmistrz [...], nie doszło zatem do naruszenia art. 24 § 1 w zw. z § 4 k.p.a. .

Reasumując, Sąd uznał, że wymienione wyżej naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji , w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek strony skarżącej.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.