Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 259/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1,2,3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 22 lutego 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej R. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), § 2 ust. 1, § 14 ust. 1 i 2, § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, zwane dalej "rozporządzeniem z 2009 r."), art. 39 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem Nr 1698/2005") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") odmówił przyznania R. M. ("skarżąca", "beneficjentka") płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w dniu 14 maja 2009 r. wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 w ramach pakietu 2 wariant 2.1 rolnictwo ekologiczne - uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności (powierzchnia 97,32 ha), wariant 2.5 rolnictwo ekologiczne – uprawy warzywne z certyfikatem zgodności (powierzchnia 16,68 ha) oraz pakietu 6 zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie – wariant 6.1 produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych (powierzchnia 114 ha).

Skarżąca, jak wyjaśnił organ, rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006 od 1 marca 2005 r. Następnie po dodaniu nowych działek rolnych w 2007 r., tj. w trzecim roku realizacji programu, skarżąca złożyła w dniu 11 marca 2008 r. oświadczenie, z którego wynika, że została poinformowana o wydłużeniu jej zobowiązania o 5 lat w części dotyczącej zwiększenia obszaru we wniosku za 2007 r. i zobowiązuje się do jego realizacji. W dniu 12 marca 2008 r. złożyła drugie oświadczenie, w którym w związku z dodaniem nowych działek ewidencyjnych, wyraziła zgodę na przedłużenie zobowiązania rolnośrodowiskowego do końca lutego 2012 r.

Organ powołał się na przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), w myśl którego w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Jak podniósł organ, prawodawca dopuścił możliwość zwiększenia użytków rolnych i kontynuowania dotychczasowego programu jedynie w przypadku, gdy zwiększenie użytków rolnych nastąpiło w pierwszych dwóch latach. Natomiast dodanie nowych użytków rolnych od trzeciego roku realizacji dotychczasowego programu, jak to miało miejsce w odniesieniu do skarżącej, nakładało obowiązek opracowania nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, czego skarżąca nie uczyniła.

Nie zostały też, zdaniem organu, zachowane przez skarżącą zasady przejścia na program rolnośrodowiskowy określone w § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r. Nr 34, poz. 200, zwane "rozporządzeniem z 2008 r."). W świetle tego przepisu, rolnikowi który realizuje co najmniej 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem z 2004 r.") może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach PROW 2007-2013. W ocenie organu, w stanie faktycznym sprawy, skarżąca mogłaby przejść na tzw. nowy PROW i przekształcić swoje zobowiązanie najwcześniej 1 marca 2010 r., tj. w momencie zakończenia trzeciego roku realizacji programu w ramach PROW 2004-2006.

W następstwie odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że beneficjentka rozpoczęła realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2005 r. Powierzchnia zakwalifikowana do płatności w 2005 r. oraz w 2006 r. wynosiła w pakiecie "utrzymanie łąk ekstensywnych" dla wariantu półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie 35,29 ha, a w pakiecie "rolnictwo ekologiczne" dla wariantu uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności 131,69 ha, a dla wariantu trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności 35,29 ha. W 2007 r. beneficjentka zwiększyła powierzchnię realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i wynosiła ona w pakiecie "utrzymanie łąk ekstensywnych" dla wariantu półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie 35,29 ha, dla wariantu półnaturalne łąki dwukośne 129,22 ha, a w pakiecie "rolnictwo ekologiczne" dla wariantu uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności 131,69 ha, a dla wariantu trwale użytki zielone bez certyfikatu zgodności 164,51 ha. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że w świetle regulacji § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2004 r. w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej stosuje się przepis § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia wprowadzający zasadę, iż producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Tak więc beneficjent, który dokonał zwiększenia powierzchni gruntów rolnych, na których realizuje program rolnośrodowiskowy w trzecim bądź późniejszych latach realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego powinien sporządzić nowy plan działalności rolnośrodowiskowej na podstawie którego ma realizować nowe zobowiązanie przez okres kolejnych 5 lat, przy czym zwiększenia tego można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. (§ 5 ust. 5 rozporządzenia z 2004 r.).

W przypadku przedłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego przytoczona w § 13 ww. rozporządzenia decyzja o przyznaniu pierwszej płatności stanowi pierwszą decyzję wydaną dla nowego, powiększonego zobowiązania. Konieczność sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej następuje w przypadku dodawania nowych działek w trzecim i późniejszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, gdyż utworzenie nowego planu wiąże się z koniecznością realizowania programu rolnośrodowiskowego przez kolejne 5 lat, co związane jest z możliwościami osiągnięcia celów postawionych przez program rolnośrodowiskowy w założeniu jego pozytywnego oraz długotrwałego oddziaływania na środowisko.

Organ odwoławczy podniósł, że przedstawiony przez skarżącą plan działalności rolnośrodowiskowej z dnia 24 lutego 2009 r. stanowi jedynie zmianę do pierwotnego planu z dnia 7 czerwca 2005 r. i zawiera dodane w 2007 r. działki, nie mówi natomiast nic na temat wydłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego ponad rok 2009. Nie można zatem mówić o osiągnięciu celów ochrony przyrody bądź możliwości odtworzenia się cech siedlisk przyrodniczych przy ograniczonym ich użytkowaniu przez okres wynikający z planu, a więc tylko 2 lat. W ocenie organu, beneficjentka w trzecim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego nie sporządziła nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, a jedynie dokonała zmiany istniejącego planu. Tym samym, nie dochowała w tym zakresie przepisów rozporządzenia dotyczącego realizacji programu rolnośrodowiskowego. Beneficjentka jak stwierdził organ, była w posiadaniu informacji o przedłużeniu, ze względu na dodanie nowych działek – jej zobowiązania rolnośrodowiskowego do 2012 r. Przedstawiony zaś przez nią plan działalności rolnośrodowiskowej daje wytyczne do realizacji zobowiązania jedynie do 2010 r., nie jest zatem dokumentem właściwym do realizacji nowego zobowiązania. W 2008 r. beneficjentka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych według zasad obowiązujących dla producentów rolnych przystępujących do programu

w perspektywie finansowania PROW 2007-2013. W związku z dodaniem w 2007 r. nowych działek ewidencyjnych beneficjentka rozpoczęła nowy okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zatem już na wstępie nie zostały dochowane zasady przeniesienia jej zobowiązania do PROW 2007-2013, gdyż na podstawie § 30 rozporządzenia z 2008 r. przeniesienie zobowiązania rolnośrodowiskowego przysługuje rolnikowi, który przez co najmniej 3 lata realizował program rolnośrodowiskowy według zasad PROW 2004-2006. Beneficjentka co prawda realizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe od 2005 r., niemniej jednak w 2007 r. dokonała zwiększenia powierzchni realizacji programu oraz wyraziła zgodę na przedłużenie zobowiązania

o kolejne 5 lat. W związku z powyższym umożliwienie dołączenia nowych działek do już rozpoczętego zobowiązania skutkowało rozpoczęciem przez skarżącą nowego okresu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ponadto zaznaczenia wymaga, że sposób przeniesienia zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez skarżącą zgodnie

z zasadami jego realizacji według PROW na lata 2004-2006 na zobowiązanie realizowane według PROW na lata 2007-2013 stanowi uchybienie art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Zgodnie z tą regulacją przed zakończeniem okresu wykonywania zobowiązania podjętego na mocy rozdziału VI rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 państwa członkowskie mogą zezwolić na przekształcenie tego zobowiązania w nowe zobowiązanie podejmowane zasadniczo na okres od pięciu do siedmiu lat na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, pod warunkiem, że przekształcenie jest związane z niekwestionowaną korzyścią dla środowiska naturalnego lub dla dobrostanu zwierząt oraz istniejące zobowiązanie jest znacząco wzmocnione. Beneficjentka posiadała bowiem w zobowiązaniu dla roku 2007 w pakiecie "utrzymanie łąk ekstensywnych" wariant półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie 35,29 ha, wariant półnaturalne łąki dwukośne 129,22 ha, w pakiecie "rolnictwo ekologiczne" wariant uprawy rolnicze 131,69 ha, a wariant trwałe użytki zielone 164,51 ha, przy czym całkowita powierzchnia gospodarstwa była równa 336,62 ha. W zobowiązaniu na 2008 r. beneficjentka zadeklarowała we wniosku w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne wariant 2.1 uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności

o powierzchni 89,91 ha oraz wariant 2.5 uprawy warzywnicze z certyfikatem zgodności o powierzchni 24,19 ha oraz pakiet zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wariant 6.1 produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych

o powierzchni 114 ha, przy czym powierzchnia całkowita gospodarstwa wynosi 142,43 ha. Skarżąca nie dochowała warunku przeniesienia zobowiązania mówiącego

o wzmocnieniu podjętego zobowiązania. Część działek ewidencyjnych, o łącznej powierzchni wynoszącej 163,74 ha, beneficjentka przekazała bowiem na mocy porozumień innym podmiotom i w 2008 r. nie uczestniczą one w jej zobowiązaniu. Bezspornie nie zachowana została powierzchnia zobowiązania realizowanego w 2007 r., zobowiązanie nie zostało więc wzmocnione. Również przeniesienie realizacji programu do działania zgodnie z regułami PROW 2007-2013 nie daje dodatkowych korzyści dla środowiska, co utwierdza w przekonaniu, że właściwie odmówiono skarżącej korzystania z możliwości przeniesienia zobowiązania do PROW 2007-2013. Organ odwoławczy wskazał nadto, że decyzją z [...] września 2009 r., doręczoną skarżącej 22 września 2009 r. odmówiono beneficjentce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. w ramach PROW 2007 – 2013, z uwagi na niezachowanie ww. zasad realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego z PROW 2004 – 2006 na PROW 2007 – 2013. Wobec faktu, że przedmiotowy wniosek złożony na 2009 rok dotyczy przyznania płatności rolnośrodowiskowej, a wobec braku skutecznego przeniesienia w 2008 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2007 r. nie można uznać, że beneficjentka posiada zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2007 – 2013 i w konsekwencji przyznać wnioskowanej płatności. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła

o stwierdzenie nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, podnosząc, że organ dopuścił się kwalifikowanej wady decyzji. Nie można bowiem wydać dla tej samej strony decyzji za to samo świadczenie za ten sam rok bez naruszenia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Tymczasem w tej samej sprawie za rok 2008 r. organ wydał dla skarżącej decyzje w sprawie płatności za uczestnictwo w programie rolnośrodowiskowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, prezentując argumentację tożsamą ze wskazaną w decyzji. W piśmie procesowym z 20 czerwca 2012 r. (data wpływu na biuro podawcze) skarżąca za błędną uznała tezę organów, iż powierzchnię użytków rolnych na których był realizowany program rolnośrodowiskowy zwiększyła w 2007 r., tj. w trzecim roku realizacji, co mogłoby prowadzić do konsekwencji z § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2004 r. Zwiększenia powierzchni, na której był realizowany program rolnośrodowiskowy dokonała w rzeczywistości w 2006 r., tj. w drugim roku realizacji programu. Wskazała, iż zestawienie podanych przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wartości, z decyzją Nr [...]z dnia [...] września 2007 r. wydaną przez ten sam organ świadczy o fatalnej w skutkach dla skarżącej pomyłce organu. Z decyzji tej wynika bowiem wprost, iż zwiększenie powierzchni gruntów na których realizowany był program rolnośrodowiskowy nastąpiło już w 2006 r. W 2006 r. odmówiono jedynie przyznania płatności do zwiększonej powierzchni, na której był realizowany

w 2006 r. program rolnośrodowiskowy ze względu na zbyt późne zgłoszenie przez skarżącą stosownej zmiany we wniosku o płatność za 2006 r. Plan działalności rolnośrodowiskowej, który zakłada zwiększenie powierzchni realizacji zobowiązania

w 2006 r. kwestionowany przez organy, w świetle powyższego jest w pełni poprawny i zgodny z prawem i stanem faktycznym. Podniosła, że organy nieprawidłowo na podstawie złożonego przez nią oświadczenia przyjęły w podjętych decyzjach, iż wyraziła ona zgodę na liczenie terminu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na nowo od 1 marca 2007. W odpowiedzi na wezwanie organu wyraziła bowiem zgodę na wydłużenie okresu zobowiązania, a nie na liczenie od nowa biegu tegoż zobowiązania. W sprawie nie występują okoliczności uzasadniające, że skarżąca realizowała w 2008 r. drugi rok zobowiązania rolnośrodowiskowego, w związku czym nie mogła skorzystać z tego względu z przywileju przekształcenia swojego zobowiązania rolnośrodowiskowego na nowe zobowiązanie w ramach PROW 2007-2013. Przekształcenie to bowiem było możliwe jedynie w przypadku realizacji starego zobowiązania przez okres co najmniej trzech lat. Za nieuprawniony skarżąca uznała zarzut decyzji dotyczący naruszenia art. 11 rozporządzenia Komisji 1320/2006, które to stawiało warunek dla przekształcenia zobowiązania, aby nowe zobowiązanie było wzmocnione. Wskazała w tym zakresie, że przeniesienie posiadania części gospodarstwa na rzecz innych rolników nastąpiło w dniu 21 kwietnia 2008 r. Wywiodła, że w czasie składania w maju 2008 r. wniosku o płatność w nowym PROW (wniosku o przekształcenie zobowiązania w starym PROW na zobowiązanie w nowym programie), skarżącą obciążał jedynie obowiązek realizacji zobowiązania związanego z gruntami, które pozostały w jej posiadaniu. To istniejące na dzień złożenia wniosku zobowiązanie zostało wzmocnione, bowiem powierzchnia gruntów objętych ciążącym na skarżącej od 22 kwietnia 2008 r. zobowiązaniu nie została zmniejszona, bieg zobowiązania nowego z mocy prawa musiał być liczony od nowa, czyli wydłużał się okres realizacji istniejącego zobowiązania. Nadto strona rozpoczynała od 2008 r. realizację nowych pakietów (co wprost wynika z wniosku złożonego w ramach nowego PROW) także liczba realizowanych pakietów i wariantów od 2008 r., została zwiększona, strona przyjęła na siebie realizację nowych wymogów. Zwiększenie zobowiązania było więc zdaniem skarżącej niekwestionowane. Konstatacja organów o zmniejszeniu realizowanego zobowiązania mogłaby być słuszna jedynie gdyby skarżąca nie zgłosiła we wniosku na 2008 r. całej powierzchni, na której powinna od 22 kwietnia 2008 r. realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach programu rolnośrodowiskowego tj., wg takiego wymiaru zobowiązania jakie miałaby realizować w starym PROW od 22 kwietnia 2008 r. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnioskując o objęcie postępowaniem dowodowym wszystkich przedłożonych przez nią dokumentów. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 295/13 oddalono skargę. Według Sądu pierwszej instancji w sprawie bezsporna jest okoliczność rozpoczęcia przez skarżącą realizacji programu rolnośrodowiskowego w 2005 r., a następnie dokonanie w 2007 r. zwiększenia powierzchni gruntów, na której był realizowany wspomniany program rolnośrodowiskowy. Z tych względów podzielono stanowisko organu, że w następstwie wspomnianego zwiększenia powierzchni gruntów skarżąca w 2007 r. niejako na nowo podjęła się realizacji pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006. Powinna więc była, a czego nie uczyniła, sporządzić nowy plan rolnośrodowiskowy. W tej sytuacji, podzielając stanowisko organu, decyzja o przyznaniu pierwszej płatności stanowi pierwszą decyzję wydaną dla nowego, powiększonego zobowiązania. Dlatego w 2008 r. skarżąca nie mogła jeszcze skorzystać z możliwości przejścia z PROW 2004-2007 na PROW 2007-2013. Możliwe byłoby to najwcześniej w 2010 r., tj. po trzech latach realizacji nowego programu rolnośrodowiskowego. Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla wyniku sprawy może mieć istotne znaczenie okoliczność, w jakim okresie doszło do rozszerzenia przez skarżącą spornego programu rolnośrodowiskowego, a w szczególności, czy miało to miejsce w drugim okresie jego realizacji, jak to twierdziła skarżąca, czy też w trzecim roku, jak to za organami przyjął sąd pierwszej instancji. Zarówno w niniejszej sprawie, jak i w równolegle toczącym się postępowaniu w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego omawianą decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], skarżąca zarzucała organowi błędność stanowiska, jakoby rozszerzenie zakresu rzeczowego omawianego programu rolnośrodowiskowego nastąpiło w trzecim roku jego realizacji. Dlatego nieuprawniony jest pogląd sądu pierwszej instancji o bezspornej w sprawie okoliczności rozszerzenia przez skarżącą wspomnianego programu w trzecim roku jego realizacji, skoro w tej kwestii skarżąca twierdziła inaczej, zarówno w niniejszej sprawie, jak i we wspomnianej sprawie o wznowienie postępowania zakończonego sporną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], iż miało to miejsce w drugim roku realizacji tego programu. Tym samym, sąd pierwszej instancji nie skontrolował zasadności zarzutu skarżącej, dotyczącego rozszerzenia zakresu rzeczowego omawianego programu rolnośrodowiskowego w drugim roku realizacji omawianego programu rolnośrodowiskowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. spełniła warunki, które umożliwiają producentowi rolnemu przejście z programu rolnośrodowiskowego jaki dotychczas realizowała w ramach PROW 2004-2006, na nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane w ramach PROW 2007-2013. W związku z tym, sporne także pozostaje, które przepisy regulują ww. przejście z jednego programu na drugi, tj. czy przepisy rozporządzenia z 2004 r., czy też przepisy rozporządzenia z 2008 r.

Jak wskazał w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny sporne w niniejszej sprawie pozostaje również, w jakim okresie doszło do rozszerzenia przez skarżącą programu rolnośrodowiskowego, a w szczególności, czy miało to miejsce w drugim okresie jego realizacji, jak to twierdziła skarżąca, czy też w trzecim roku. Jest to zaś o tyle istotne, że zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2004 r. w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej.

Bezsporne jest zaś, że skarżąca nie sporządziła nowego planu rolnośrodowiskowego. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje również, że skarżąca rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego w 2005 r., a w 2008 r. przekazała innym podmiotom część gospodarstwa, na której dotychczas realizowała swoje zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Skarżąca kwestionuje istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustalenia organów z których wynika, że powierzchnię użytków rolnych na których był realizowany program rolnośrodowiskowy zwiększyła w 2007 r., tj. w trzecim roku realizacji, co mogłoby prowadzić do konsekwencji z § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2004 r., tj. konieczności opracowania nowego planu działalności rolnośrodowiskowej. Podnosi, że zwiększenia powierzchni na której był realizowany program rolnośrodowiskowy dokonała w rzeczywistości w 2006 r., tj. w drugim roku realizacji programu. Powołuje się przy tym na decyzję Dyrektora ARiMR Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. z której to wynika, że zwiększenie powierzchni gruntów na których był realizowany przez skarżącą program rolnośrodowiskowy nastąpiło już w 2006 r. W ww. roku odmówiono zaś jedynie przyznania płatności do zwiększonej powierzchni, na której był realizowany program rolnośrodowiskowy ze względu na zbyt późne zgłoszenie przez skarżącą stosownej zmiany we wniosku o płatność za 2006 r. W związku z tym, zdaniem skarżącej, przedstawiony przez nią, a zakwestionowany przez organy plan działalności rolnośrodowiskowej, który to zakłada zwiększenie powierzchni realizacji zobowiązania w 2006 r. jest w pełni poprawny, zgodny z prawem i stanem faktycznym.

Na potwierdzenie powyższego skarżąca w postępowaniu przed Sądem wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, które załączyła do swojego pisma procesowego z dnia 19 czerwca 2012 r. (powołując się na te dokumenty również przy kolejnym swoim piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2013 r.) na okoliczność faktycznego zwiększenia przez nią powierzchni realizacji programu rolnośrodowiskowego w drugim, a nie w trzecim roku jego realizacji. Dokumentami tymi są: ostateczna decyzja Dyrektora ARiMR Nr [...] z dnia [...] września 2009 r., zmiana do wniosku o przyznanie płatności na 2006 r. z dnia 3 sierpnia 2006 r. wraz z pismem przewodnim, protokół z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej w dniu 7 września 2006 r. w zakresie pakietu rolnośrodowiskowego rolnictwo ekologiczne, przeprowadzonego przez akredytowaną przez Ministra Rolnictwa Jednostkę Certyfikującą w zakresie produkcji ekologicznej (potwierdzający, że w 2006 r., już na powierzchni zwiększonej skarżąca realizowała program rolnośrodowiskowy) oraz ostateczna decyzja przyznająca płatność za 2007 r. z dnia [...] marca 2008 r. (w decyzji tej podano: "przyznając płatność stwierdza się, że terminem realizacji 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień 1 marca 2005 r." ).

Zdaniem skarżącej, skoro w ostatecznej decyzji za 2007 r. przyjęto i podano, że realizuje ona zobowiązanie od 1 marca 2005 r., to twierdzenia organów zawarte w ich decyzjach, że od 1 marca 2007 r. powinien być na nowo liczony okres realizacji zobowiązania są oczywiście sprzeczne z ustaleniem ostatecznej decyzji, naruszają zasadę zaufania do organów Państwa, a przede wszystkim są błędne wobec rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego w sprawie. W sprawie nie występują więc okoliczności uzasadniające, że skarżąca realizowała w 2008 r. drugi rok zobowiązania rolnośrodowiskowego, a tym samym nie mogła skorzystać z tego względu z przywileju przekształcenia swojego zobowiązania rolnośrodowiskowego na nowe zobowiązanie w ramach PROW 2007-2013. Dlatego też podstawę materialnoprawną dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania skarżącej płatności winien w niniejszej sprawie stanowić § 30 rozporządzenia z 2008 r. Przepis ten jest bowiem wykonaniem zapisu art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) 1320/2006, który upoważnił krajowego ustawodawcę do ustalenia zasad przechodzenia beneficjentów z jednego programu rolnośrodowiskowego na drugi. W ocenie skarżącej, to właśnie w tym przepisie ustawodawca wskazuje "niekwestionowaną korzyść dla środowiska oraz wzmocnienie dotychczasowego zobowiązania".

W świetle tej regulacji (§ 30 ust. 1 rozporządzenia z 2008 r.) rolnikowi, który realizuje co najmniej 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.), w zakresie pakietów:

1) rolnictwo zrównoważone - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa

w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 lub 2, 2) rolnictwo ekologiczne - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa

w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 3) utrzymywanie łąk ekstensywnych lub pakietu utrzymywanie pastwisk ekstensywnych - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, 4) ochrona gleb i wód - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 lub 8, 5) tworzenie stref buforowych - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa

w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9, 6) ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich - może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jeżeli spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował co najmniej taką samą liczbę pakietów. Stosownie zaś do ust. 2 ww. przepisu płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub 3 może być przyznana bez względu na liczbę dotychczas realizowanych pakietów. Mając na uwadze powyższe wnioski dowodowe skarżącej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, zgodnie z art. 106 p.p.s.a. dopuścił dowód z ww. załączników do pism procesowych skarżącej składnych w toku postępowania sądowoadminstracyjnego, na okoliczność ustalenia czasu, kiedy nastąpiło rozszerzenie przez skarżącą programu rolnośrodowiskowego.

Jak wynika z decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. na którą powołuje się skarżąca, zwiększenie powierzchni gruntów, na których realizowany był program rolnośrodowiskowy nastąpiło już w 2006 r. W dniu 23 sierpnia 2006 r. skarżąca złożyła bowiem zmianę do wniosku o przyznanie płatności dotyczącą zwiększenia deklaracji powierzchni do płatności.

W związku z powyższym, Sąd powziął istotne, uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego sprawy. W szczególności wątpliwości te dotyczą tego, w jakim okresie doszło do rozszerzenia przez skarżącą programu rolnośrodowiskowego, tj. czy miało to miejsce w drugim okresie jego realizacji (2006 r.) - jak to twierdziła skarżąca, czy też w trzecim roku, jak to twierdzą organy obu instancji (a więc w 2007 r.). Zgodzić się również należy ze skarżącą, że z jej oświadczenia z dnia 28 lutego 2008 r. na które powołują się organy, wynika jedynie, że wyraziła ona zgodę na wydłużenie okresu zobowiązania, a nie na liczenie od nowa biegu tegoż zobowiązania na nowo od dnia 1 marca 2007 r. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich".

Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ww. ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt. 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 art. 21 ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek ; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3). Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy obu instancji nie stały jednak na straży praworządności i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu. Naruszyły tym samym art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie ustaliły bowiem w sposób bezsporny i jednoznaczny kiedy w rzeczywistości doszło do rozszerzenia przez skarżącą programu rolnośrodowiskowego. Powyższe, kluczowe ustalenie będzie obowiązkiem organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. To z kolei ustalenie pozwoli dopiero na rozstrzygnięcie w prawidłowy sposób kwestii czy skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r., spełniła warunki, które umożliwiają jej jako producentowi rolnemu przejście z programu rolnośrodowiskowego, który dotychczas realizowała w ramach PROW 2004-2006, na nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane w ramach PROW 2007-2013. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U.

z 2013 r. Nr 461), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.