Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 605/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1286/16 w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1286/16, oddalił skargę Z. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] grudnia 1958 r. nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 1957 r. nr [...] o przejęciu nieruchomości S. na cele reformy rolnej, do czasu ustalenia przez właściwy sąd powszechny spadkobierców M. z K. C.

Następnie, po rozpoznaniu wniosku Z. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przed rozpoznaniem wniosku o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć potwierdzających przejęcie na własność Skarbu Państwa nieruchomości S. należy ustalić właściciela tej nieruchomości sprzed dnia jej przejęcia, ewentualnie jego spadkobierców. Trzeba zatem ustalić właściciela nieruchomości na dzień 12 września 1944 r., bowiem w dniu 13 września 1944 r. wszedł w życie dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 - dalej jako "dekret o reformie rolnej"), który z mocy prawa objął swym działaniem nieruchomość S. Jedynym natomiast dokumentem znajdującym się w aktach sprawy sporządzonym przed dniem 13 września 1944 r. jest kopia odpisu księgi wieczystej dóbr ziemskich S., powiatu p., datowanego na dzień 2 maja 1938 r., z której wynika, że tytuł własności do nieruchomości przysługiwał M. z K. C. W aktach zgromadzono ponadto dokumenty odnoszące się do spadkobrania po M. z K. C. Z dokumentów tych wynika, że po zmarłej w 1937 r. lub 1938 r. M. C. spadkobiercami pozostały jej dzieci: Z. W., H. M. oraz K. C. Dodatkowo w odwołaniu od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 1957 r. H. M. podniosła, że po śmierci matki gospodarstwo przeszło w drodze dziedziczenia na nią oraz siostrę. Siostra ze względów rodzinnych darowała jej swoje prawa do nieruchomości. W ocenie organu powyższe dowody uprawdopodabniają jedynie spadkobranie. Interes prawny wywodzony ze spadkobrania nie może być oparty na prawdopodobieństwie dziedziczenia, ale musi znajdować potwierdzenie w dokumencie spadkowym wydanym przez organ do tego uprawniony. Nie jest też dopuszczalne ustalanie prawa do spadku na podstawie "innych dowodów", w sytuacji gdy istnieją instrumenty prawne do potwierdzenia spadkobrania. Tym bardziej, że w sprawie "inne dowody" nie wskazują na tożsamy krąg spadkobierców po M. z K. C. Tym samym rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń z dnia [...] grudnia 1958 r. oraz z dnia [...] grudnia 1957 r. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd sprawy spadkobrania po M. z K. C., co stanowi wypełnienie przesłanki zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Z. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że H. vel H. M. była właścicielką nieruchomości w dniu 13 września 1944 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę Z. M. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma miejsce w sytuacji, gdy w toku sprawy administracyjnej pojawia się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, przy czym właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego jest inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne to kwestia materialnoprawna, zazwyczaj obejmująca ustalenie stanu prawnego w określonym zakresie sprawy rozpoznawanej przez organ administracji, kiedy w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. Nie ulega wątpliwości, że pojęcie strony jest kategorią materialnoprawną. Posiadanie przymiotu strony oceniane jest bowiem w oparciu o treść normy prawa materialnego, z której dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki prawne. Z kolei z art. 10 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej "zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania". Przepis ten zapewnia stronie dwa podstawowe prawa procesowe: prawo do czynnego udziału w postępowaniu oraz prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Te podstawowe prawa procesowe strony organ administracji ma obowiązek zapewnić w toku prowadzonego postępowania.

W sprawie konsekwencją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2015 r., stwierdzającej nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1992 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] grudnia 1958 r., jest konieczność ponownego rozpoznania wniosku Z. M. z 1990 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] grudnia 1958 r. orzekającej o podleganiu nieruchomości S. o pow. 19,5236 ha pod działanie dekretu o reformie rolnej. Jak wynika z odpisu księgi wieczystej Wydziału Hipotecznego przy Sądzie Okręgowym w P. z dnia 2 maja 1938 r., nieruchomość S. była własnością M. z K. C. Niewątpliwie interes prawny w postępowaniu nadzorczym mają byli właściciele znacjonalizowanej nieruchomości – a w przypadku ich śmierci – ich następcy prawni. Z akt sprawy wynika natomiast, że postępowanie spadkowe po M. z K. C. nie zostało przeprowadzone. W przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia następstwa prawnego jest postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Z tych względów ustalenie kręgu spadkobierców właścicielki nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie pozwoli na prawidłowe przeprowadzenie postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nietrafne jest stanowisko skarżącego, że przeprowadzenie postępowania spadkowego po M. z K. C. nie jest zagadnieniem wstępnym. Organ administracji zebrał bowiem kluczowe dla sprawy dowody, tj. wypis z księgi wieczystej odnoszący się do posiadłości S.. Księga ta na mocy art. LIV § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 321) stała się z chwilą wejścia w życie prawa o księgach wieczystych księgą wieczystą w rozumieniu tego prawa, a zatem posiadała moc prawną w dacie wejścia w życie dekretu o reformie rolnej i w braku dowodów przeciwnych wynikających z niej wskazywała właściciela nieruchomości. W ocenie Sądu oczywiste jest, że najbardziej pożądanymi dowodami w tym zakresie byłyby dowody sporządzone w dacie możliwie najbliższej wejściu w życie dekretu o reformie rolnej, niemniej nie wyklucza to czynienia ustaleń w oparciu o dowody sporządzone wcześniej, o ile w sposób wiarygodny odnoszą się one do stanu z dnia 13 września 1944 r. Skoro z dokumentów zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego w sposób niewątpliwy wynika, że M. C. zmarła w 1937 r. lub 1938 r., natomiast nie wynika, że H. vel H. M. w dacie wejścia w życie dekretu o reformie rolnej była wyłączną właścicielką majątku S., prawidłowym było przyjęcie przez organ, że w dacie wejścia w życie dekretu o reformie rolnej majątek ten stanowił współwłasność spadkobierców M. C.

Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zróżnicowania uprawnień stron postępowania. Nie można odmówić stronie udziału w określonych czynnościach postępowania stwierdzając, że czynności te lub ich skutki nie oddziaływują na interes prawny lub obowiązki strony. Kodeks nie przewiduje również możliwości pozbawienia strony w toku postępowania statusu strony postępowania. Rozstrzygnięcie sprawy powinno być zatem skierowane do wszystkich stron w sprawie. Nieustalenie spadkobierców niektórych stron postępowania stanowi przeszkodę dla prowadzenia postępowania i wydania decyzji w postępowaniu nieważnościowym.

W skardze kasacyjnej Z. M., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] maja 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (w zw. z art. 127 § 3 oraz w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a.) poprzez uznanie, że wykazanie tytułu własności nieruchomości (dla celów rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego i ustalenia kręgu stron postępowania):

• jest możliwe wyłącznie w oparciu o kwalifikowane dowody, wykazujące wprost nabycie danej nieruchomości lub tytuł właścicielski do niej w określonej dacie, z pominięciem wszelkich dowodów pośrednio wykazujących te okoliczności, w tym także tych dowodów, które wykazują na późniejszy (a zarazem odmienny) stan prawny nieruchomości niż wynikający z dowodów kwalifikowanych, co doprowadziło Sąd I instancji do akceptacji rozstrzygnięcia zawartego w kontrolowanym postanowieniu, które uchyla się od oceny mocy dowodowej dowodów pośrednio wskazujących, że ostatnią właścicielką nieruchomości dobra S. była H. (H.) M., a nie M. C.,

• może być dokonane przez spadkobierców właściciela nieruchomości, co do którego istnieją kwalifikowane dowody jego własności, wyłącznie w wyniku wykazania praw do spadku i to nawet wtedy, gdy dowody pośrednie wskazują na stan prawny nieruchomości, ukształtowany po dacie otwarcia spadku, co stoi w sprzeczności z regułami postępowania dowodowego, które nakazują dopuścić wszelkie środki dowodowe, będące w zgodzie z prawem, mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym także dowody wykazujące własność nieruchomości w sposób pośredni;

2. art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (w zw. z art. 127 § 3 oraz w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a.) poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i uznanie, że kontrolowane postanowienie słusznie stwierdza, iż M. C. była ostatnią znaną właścicielką nieruchomości dobra S., a dowody zgromadzone w sprawie nie wykazują by to H. (H.) M. była w dniu 13 września 1944 r. właścicielką nieruchomości, co doprowadziło Sąd I instancji do przeświadczenia, że zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie jest konieczne do czasu wykazania następców prawnych zmarłej przed wojną M. C., których - zdaniem Sądu I instancji - trzeba traktować jak właścicieli nieruchomości w ww. dacie, podczas gdy prawidłowa analiza dowodów sprawy oraz ocena ich mocy dowodowej prowadzi do wniosku, iż tytuł właścicielski do nieruchomości dobra S. przysługiwał w dniu 13 września 1944 r. H. (H.) M., a w takiej sytuacji nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania, gdyż ustalenie następców prawnych M. C. nie stanowi zagadnienia wstępnego, a ponadto, takie ustalenie (względem nieruchomości dobra S.) nie jest możliwe z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, wynikającą z hipotecznego postępowania spadkowego, które zostało przeprowadzone w zniszczonej księdze hipotecznej dobra S.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że w jego ocenie przyczyną odmowy uwzględnia skargi było błędne uznanie, że ustalenie własności nieruchomości S. nie mogło być dokonane przez organy administracji przy zastosowaniu dowodów pośrednich oraz w wyniku niewłaściwej oceny mocy dowodowej dowodów z akt sprawy. Ze złożonych do akt administracyjnych oświadczeń K. M. C. i S. M., działającego w imieniu L. z C. W. wynika, że jeszcze przed wojną doszło do przeprowadzenia postępowania spadkowego po M. z K. C. i działu spadku. Stosowne oświadczenia zostały złożone w 1938 r. i od tego momentu właścicielką nieruchomości dobra S. była H. (H.) M. Nie bez znaczenia jest również fakt, że decyzja o podleganiu nieruchomości pod działanie dekretu o reformie rolnej uznawała H. (H.) M. za właścicielkę znacjonalizowanej nieruchomości. Ponadto z treści zaświadczenia zarządu gminy Wójty - Zamoście wynika, że H. (H.) M. już przed wojną była wskazana jako właścicielka dóbr S. Natomiast po wojnie otrzymała rejestr pomiarowy z dnia 27 sierpnia 1948 r. dóbr ziemskich S., w którym figurowała jako wyłączna właścicielka, co należy traktować jako dowód, że H. (H.) M. była uważana za właścicielkę. To pokazuje, że nie tylko oświadczenia notarialne krewnych H. (H.) M. świadczą o przysługującym jej tytule własności do nieruchomości, ale także dokumenty, które miałyby istotne znaczenie w postępowaniu o założenie księgi wieczystej w miejsce zniszczonej księgi hipotecznej. W takiej sytuacji, w ocenie skarżącego kasacyjnie, konieczność przeprowadzenia postępowania spadkowego odpada z chwilą ustalenia, że dowody pośrednie pozwalają na ustalenie stanu prawnego nieruchomości, który zaistniał po spadkobraniu. Dopiero w sytuacji gdyby nie istniały dowody pośrednio wykazujące stan prawny nieruchomości w dniu 13 września 1944 r., to należałoby ustalić jej właściciela (właścicieli) w oparciu o dowody kwalifikowane, obrazujące stan wcześniejszy (sprzed 13 września 1944 r.). Póki dowody pośrednie wykazują późniejszy w stosunku do spadkobrania stan prawny nieruchomości, to nie ma potrzeby wyprowadzania praw do nieruchomości ze spadkobrania, nawet jeżeli ostatnie kwalifikowane dowody własności dotyczą spadkodawcy.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie rzeczywista analiza dowodów sprowadzała się jedynie do oceny tego, czy mogą one wykazać krąg następców prawnych M. C., co doprowadziło do zawieszenia postępowania. Zaniechanie - przez organy orzekające - przeprowadzenia oceny wartości dowodowej złożonych środków dowodowych z dowodów pośrednich dla wykazania prawa własności H. (H.) M. do nieruchomości S., było błędne, gdyż godziło w art. 75 § 1 k.p.a.

W ocenie skarżącego kasacyjnie rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego będzie nieprzydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych dotyczących osoby właściciela dóbr S. według stanu na dzień 13 września 1944 r., gdyż stwierdzenie spadku po M. z K. C. ustali jedynie, kto był jej spadkobiercą w dacie otwarcia spadku. Podkreślił przy tym, że nawet jeżeli doszłoby do stwierdzenia praw do spadku po M. C. - organ prowadzący postępowanie nie będzie mógł uchylić się od oceny materiału dowodowego w zakresie tego, czy dział spadku miał miejsce przed wojną i czy H. (H.) M. stała się - w konsekwencji - wyłączną właścicielką dóbr S., gdyż te czynności prawne były późniejsze wobec spadkobrania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował zgodność zaskarżonego wyroku w granicach złożonej skargi kasacyjnej.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie w sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w zakresie ustalenia następców prawnych po M. z K. C. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wniosku Z. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] grudnia 1958 r. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 1957 r. o przejęciu nieruchomości S. na cele reformy rolnej, jest bowiem uprawniony, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, do ustalenia następców prawnych M. C., a tym samym do ustalenia właściciela nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu o reformie rolnej. Z powyższym twierdzeniem nie można się zgodzić.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W niniejszej sprawie postępowanie główne, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej. W postępowaniu takim jednym z obowiązków organu jest bezsporne ustalenie właściciela nieruchomości sprzed dnia przejęcia nieruchomości, a w przypadku jego śmierci - jego spadkobierców. Tym samym organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że tytuł własności do majątku S. przysługiwał M. z K. C. W aktach znajdują się ponadto dokumenty wskazujące, że H. (H.) M. nabyła sporną nieruchomość w drodze spadkobrania. Przy czym w aktach brak jest dokumentów potwierdzających przeprowadzenie postępowania spadkowego. Oprócz H. M. spadkobiercami po zmarłej M. C. byli L. W. oraz K. C. Następstwo prawne w wyniku spadkobrania wymaga zaś potwierdzenia postanowieniem sądu powszechnego, wskazującego na domniemanego spadkobiercę (art. 1025 § 2 k.c.), ewentualnie zarejestrowanym notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia. Skoro źródłem prawa własności nieruchomości jest spadkobranie a w sprawie brak jest dokumentów, bądź orzeczeń sądowych potwierdzających krąg spadkobierców po zmarłej M. C. uzasadnionym było zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zagadnieniem wstępnym wymagającym wydania prejudycjalnego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd jest bowiem ustalenie następców prawnych po M. z K. C. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej. Skuteczne ustalenie następcy prawnego po osobie zmarłej może mieć miejsce jedynie w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia spadku albo w postaci notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Dopiero prawomocne stwierdzenie przez sąd powszechny nabycia spadku ewentualnie złożenie aktu poświadczenia dziedziczenia będzie stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej stwierdzającej, bądź nie - nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 1957 r. o przejęciu nieruchomości S. na cele reformy rolnej.

Sąd I instancji, jak i organ prawidłowo zatem wskazał, że dowodem na istnienie następstwa prawnego jest postanowienie właściwego sądu spadku o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony w formie aktu notarialnego przez notariusza. Brak tych dokumentów nie pozwala na prawidłowe ustalenie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Z tych też względów ustalenie spadkobierców byłego właściciela nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest prawidłowe prowadzenie postępowania. Zasadnie Sąd I instancji podniósł, że nieustalenie spadkobierców stron postępowania stanowi przeszkodę dla prowadzenia postępowania i wydania decyzji w postępowaniu nieważnościowym.

Reasumując w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił i przeanalizował wszystkie okoliczności, które miały w niej istotne znaczenie i podjął swoje rozstrzygnięcie w oparciu o fakty znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Także ocena tych ustaleń dokonana przez WSA w Warszawie nie może być uznana za niezgodną z prawem.

Tym samym sformułowane pod adresem Sądu I instancji zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. uznać należy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

W świetle powołanych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.