Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2007/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16 art. 155
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 200 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 14 maja 2021 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz strony skarżącej Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] lipca 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odmówił zmiany decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2010 r. znak: [...], zmienionej decyzją z [...] września 2012 r. znak: [...] i decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], wydanej w sprawie odroczenia terminu płatności kary pieniężnej w związku z realizacją przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa kanalizacji sanitarnej w sołectwie [...] oraz modernizacja i zwiększenie przepustowości oczyszczalni ścieków dla gminy [...]" - polegającej na usunięciu z harmonogramu inwestycji etapów VII, VIII i IX.

Uzasadniając odmowę zmiany decyzji, organ I instancji wyjaśnił, że brak jest podstaw prawnych do usunięcia z harmonogramu trzech znaczących etapów, ponieważ wówczas inwestycja nie miałaby nic wspólnego ze zwiększeniem przepustowości oczyszczalni ścieków dla gminy [...].

Od decyzji tej odwołał się Zarząd Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] pismem z [...] maja 2015 r., wnosząc o zmianę przedmiotowej decyzji, polegającą na usunięciu z harmonogramu trzech etapów: VII, VIII, IX mających na celu wykonanie modernizacji oczyszczalni ścieków zgodnie z wnioskiem z 17 lutego 2015 r., złożonym przez stronę lub ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] lipca 2020 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2015 r., znak: [...].

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 545 ust. 3a ustawy Prawo wodne, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 493, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, odroczenia terminu płatności administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 493, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2010 r., znak: [...], zmienioną następnie decyzjami z [...] września 2012 r. oraz z [...]września 2013 r., odroczył termin płatności kary pieniężnej w wysokości 41 558 zł do 31 grudnia 2015 r. w związku z realizacją przedsięwzięcia pod nazwą Budowa kanalizacji sanitarnej w sołectwie [...] oraz modernizacja i zwiększenie przepustowości oczyszczalni ścieków dla gminy [...]. Strona złożyła w dniu 17 lutego 2015 r. wniosek o zmianę powyższej decyzji w zakresie wykreślenia z harmonogramu trzech etapów zadań: VII - Modernizacja punktu zlewnego oraz części mechanicznego oczyszczania ścieków (wykonanie zbiornika buforowego i wykonanie zbiornika stabilizacji osadu) - termin do 31 grudnia 2014 r.; VIII - Modernizacja, budowa nowych ciągów technologicznych oczyszczania biologicznego, wykonanie osadników wtórnych - termin do 30 czerwca 2015 r.; IX - Modernizacja stacji mechanicznego odwadniania osadów, prace wykończeniowe, zakończenie inwestycji - termin do 31 grudnia 2015 r.

W toku postępowania odwoławczego, pismem z 17 czerwca 2020 r. Strona poinformowała organ II instancji o wykonaniu brakujących etapów harmonogramu do dnia 12 września 2018 r., a więc już kilka lat po terminie wynikającym z harmonogramu.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w ww. trybie jest to, aby przepis szczególny nic sprzeciwiał się takiemu rozstrzygnięciu. Organ wywiódł, że w analizowanej sprawie zmianie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. sprzeciwia się treść art. 317 ust. 1 Poś, zgodnie z którym termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Wskazano, że zgodnie z powyższym przepisem termin zapłaty administracyjnej kary pieniężnej może zostać odroczony, jeżeli strona realizuje terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia kar. Proponowana zaś przez stronę zmiana zakresu prac, polegająca na wykreśleniu z harmonogramu przedsięwzięcia punktów VII, VIII i IX jest zbyt daleko idąca i może przyczynić się do tego, iż wykonanie przedsięwzięcia nie zapewni usunięcia przyczyn ponoszenia kary. Podzielono zdanie organ I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, po usunięciu z harmonogramu przedsięwzięcia punktów VII, VIII i IX inwestycja nie miałaby nic wspólnego ze zwiększeniem przepustowości oczyszczalni ścieków dla gminy [...], tak jak określono to w opisie realizowanego zadania. Zmiana zakresu prac związanych z remontem oczyszczalni ścieków jest kwestią nową, której rozpoznanie doprowadziłoby do ponownej merytorycznej oceny, co wykracza poza granice sprawy w trybie art. 155 k.p.a. (por. wyrok NSA z 14 maja 2019 r., sygn. II OSK 1671/17)

Podkreślono, że zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie (tak np. wyrok NSA z 14 maja 2019 r., II OSK 1671/17, B. Adamiak. J. Borkowski w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, C.H. Beck 2019, wydanie 16), zmianie w trybie art. 155 k.p.a. podlegają jedynie decyzje uznaniowe, a decyzja wydana w niniejszej sprawie o odroczeniu zapłaty administracyjnej kary pieniężnej jest decyzją związaną. Dlatego także decyzja w niniejszej sprawie nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a..

Ponadto organ wyjaśnił, że przytaczane przez stronę kłopoty finansowe także nie uzasadniają zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., pomimo istnienia słusznego interesu strony zmianie decyzji sprzeciwia się przepis szczególny oraz interes społeczny, polegający na dbałości o środowisko naturalne poprzez terminową realizację przedsięwzięć zmierzających do usunięcia przyczyn ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych. Także wykonanie brakujących etapów harmonogramu po terminie wynikającym z decyzji [...] z [...] listopada 2010 r., nie wpływa na możliwość wykreślenia z harmonogramu prac punktów VII, VIII i IX. Powyższa zmiana ma charakter faktyczny i nie wpływa na zmianę podstaw prawnych wydania niniejszej decyzji, uzasadnionej powyżej. W szczególności wykonanie brakujących punktów harmonogramu po terminie nie przemawia za usunięciem tych punktów z harmonogramu.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...], dalej "strona skarżąca" zaskarżając ją w całości.

Organowi administracji, który wydał zaskarżoną decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu prawa procesowego poprzez niewłaściwą interpretację art. 155 k.p.a., polegające na, przekonaniu, że nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania.

Strona skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz o zasądzenie od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a..

W uzasadnieniu strona odniosła się do podnoszonej przez organ okoliczności, że zmianie decyzji sprzeciwia się interes społeczny, polegający na dbałości o środowisko naturalne poprzez terminową realizację przedsięwzięć zmierzających do usunięcia przyczyn ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych. Strona skarżąca wskazała, że interes strony nie może stać w sprzeczności z interesem społecznym w przypadku rozpatrywania przesłanek z art. 155 k.p.a.

Zdaniem strony skarżącej, w zakresie zadań statutowych Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej znajdują się sprawy związane z gospodarką wodno - ściekową. Nadmieniono, że Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jest zakładem budżetowym gminy, a nie podmiotem prawa handlowego. Gmina i Miasto [...] oraz Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w miarę posiadanych środków realizowali zadania mające na celu poprawę stanu technicznego istniejącej infrastruktury wodno - ściekowej. Gmina i Miasto [...] zrealizowała sześć etapów z dziewięciu harmonogramu realizacji przedsięwzięć mających na celu modernizację i zwiększenie przepustowości oczyszczalni ścieków dla gminy.

Na wykonanie wyżej wymienionych prac, zawartych w etapach od I - VI, Gmina [...] wydatkowała już 1 970 502,31 zł, natomiast Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w latach 2010-2014 przeznaczył kwotę 416 000 zł na prowadzenie gospodarki wodno-ściekowej. Wydatkowane kwoty wielokrotnie przewyższały kwotę wymierzonej kary.

Jednak wykonanie trzech ostatnich etapów z harmonogramu okazało się niemożliwe z uwagi na brak środków finansowych w budżecie gminy na powyższy cel. Realizacja trzech ostatnich etapów wymagała wysokich nakładów pieniężnych. Każde uszczuplenie środków publicznych poprzez zapłatę kar przez Zakład powoduje, że Zakład ma ograniczone możliwości finansowe na realizację inwestycji związanych z ochroną środowiska. Zatem zasadnym społecznie jest, aby pieniądze publiczne zostały skierowane na inwestycje środowiskowe w gminie, a nie na płacenie kar, zwłaszcza, że inwestycje służące ochronie środowiska są oczekiwane przez społeczność. Zarówno Gmina i Miasto [...], jak i Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...], miały wolę podjęcia starań do usunięcia przyczyn ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych, realizując terminowo sześć etapów z dziewięciu harmonogramu. To były etapy, na których terminowość gmina miała wpływ. Natomiast na terminowość realizacji etapów VII, VIII i IX, jak się okazało, gmina wpływu nie miała.

Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w porozumieniu z Gminą i Miastem [...] wyznaczyli harmonogram, licząc na szybkie uruchomienie programu unijnego, ponieważ był on zapowiadany w perspektywie lat 2014 - 2020. Pod wpływem tych zapowiedzi, ustalone zostały terminy. Niewykonane etapy realizacji przedsięwzięć pozostawały jednak priorytetem we wszystkich krokach podejmowanych przez Gminę [...] i Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]. Dowodem tego jest napisany przez gminę projekt nr [...]. Jednak termin naboru został ogłoszony dopiero w 2016 r., czyli po upływie terminów zawartych w etapach VII, VIII i IX i aż dwa lata od rozpoczęcia perspektywy programowej 2014-2020. Gmina i Miasto [...]w 2016 r. w pierwszym ogłoszonym naborze do unijnego programu RPO perspektywa 2014 - 2020 złożyła wniosek na budowę i modernizację Oczyszczalni Ścieków. Ocena wniosków trwała bardzo długo. Marszałek Województwa [...] był gotowy podpisać umowę dopiero w 2017 r. Te opóźnienia przyczyniły się do nieterminowej realizacji końcowych zamierzeń. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że Zakład Gospodarki Komunalnej wspólnie z Gminą i Miastem [...]podejmowały w interesie społecznym wszelkie możliwe działania w kierunku zrealizowania wszystkich etapów, co w 2018 r. już zostało wykonane, a wnioskowanie o zmianę decyzji podyktowane było uniknięciem nałożonych kar. W ocenie skarżącego zostały spełnione przesłanki z art. 155 k.p.a.

Strona skarżąca podniosła także, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrywał w sposób przewlekły odwołanie z 6 maja 2015 r. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak DTWI.7060.9.2015.EKU, które zostało złożone przez skarżącego. Tak długotrwałe postępowanie, w ocenie strony skarżącej, może spowodować negatywne skutki dla strony.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymują swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie z przyczyn przedstawionych poniżej.

Zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. Przepis ten obejmuje przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi. Możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych w tym trybie, stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych, określone w art. 16 § 1 k.p.a. Z treści art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo; 2) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie tej decyzji; 3) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji; 4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. Istota tego postępowania sprowadza się natomiast do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy uchyliły się od zbadania i rzetelnej oceny, czy w realiach tej konkretnej sprawy zachodzą wszystkie przedstawione wyżej przesłanki, warunkujące uchylenie lub zmianę decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z[...] listopada 2010 r. znak: [...], zmienionej decyzją z [...] września 2012 r. znak: [...] i decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...]. Przy tym poza wątpliwościami pozostaje ostateczny charakter decyzji, o której zmianę wnioskował Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej oraz zgoda na jej zmianę. Przedmiotem zmiany w trybie art. 155 k.p.a jest bowiem istniejąca w obrocie prawnym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo. Nie ulega także wątpliwości, że strona wyraziła zgodę na jej zmianę, skoro sama wystąpiła z takim wnioskiem w piśmie z 16 lutego 2015 r.

Rację ma również organ wskazując, że zmiana decyzji jest dopuszczalna, wyłącznie o ile przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają i że w sytuacji stwierdzenia tej okoliczności, nie ma już potrzeby badania ostatniej przesłanki wymienionej w art. 155 k.p.a., tj. tego czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przypomnieć jednak należy, że w ocenie organu odwoławczego w rozpoznanej sprawie zmianie decyzji wnioskowanej przez stronę sprzeciwia się przepis art. 317 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.). Należy zatem przypomnieć, że przepis ten określa warunki dopuszczalności odroczenia terminów płatności opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej, stanowiąc że termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Istotne w tym przepisie jest, aby podmiot ubiegający się o odroczenie realizował terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia kar.

Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2010 r., przyczyną wymierzenia kary było odprowadzanie w 2009 r. ścieków nieodpowiadających wymaganym warunkom określonym w pozwoleniu wodno-prawnym z oczyszczalni ścieków w [...]. We wniosku o zmianę ww. decyzji z [...] lutego 2015 r. (pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej nr [...]), Zakład wyjaśnił, że osiągnął efekt ekologiczny, gdyż działania podjęte przez Zakład i Gminę [...] w latach 2010-2014 usunęły przyczyny wymierzenia kary za odprowadzenie ścieków nieodpowiadających warunkom określonym w pozwoleniu wodno-prawnym, na co wskazywać mają wyniki badań jakości ścieków oczyszczonych odprowadzanych do odbiornika za okres 2010-2014. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podał, że zmiana decyzji odraczającej płatność kary, polegająca na wykreśleniu z harmonogramu przedsięwzięcia punktów VII, VIII, IX, może przyczynić się do tego, że wykonanie przedsięwzięcia nie zapewni usunięcia przyczyn ponoszenia kary. Stwierdzenie to, zawarte na str. 3, akapit trzeci zaskarżonej decyzji, stoi w opozycji to uzasadnienia wniosku z 16 lutego 2015 r. Przy czym organ wyrażając wątpliwość co do usunięcia przyczyn, nie wskazał na czy te przypuszczenia opiera, ani nie odniósł się do twierdzeń wnioskodawcy zawartych w omówionym piśmie. Tym samym zdaniem Sądu, ocena że zmianie decyzji sprzeciwia się wskazany art. 317 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest co najmniej przedwczesna. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie obowiązany zbadać tę kwestię wnikliwie, wyjaśnić czy inwestycja zrealizowana do dnia złożenia wniosku, spełnia wymagania określone w art. 317 Poś i ustosunkować się do twierdzeń podniesionych przez wnioskodawcę w piśmie z 16 lutego 2015 r. Jedynie bowiem ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że przepis ten istotnie, w warunkach rozpatrywanej sprawy, sprzeciwia się zmianie decyzji we wnioskowanym przez stronę zakresie, będzie uzasadniało wydanie decyzji negatywnej. W przeciwnym zaś razie, organ będzie zobowiązany do przeanalizowania pozostałych przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a., a mianowicie istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za uchyleniem lub zmianą decyzji. Przy tym przypomnieć trzeba, że oba ww. pojęcia stanowią pojęcia niedookreślone. Ich wystąpienie powinno być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa proceduralnego, w szczególności zaś organ jest obowiązany wyjaśnić treść tego pojęcia w konkretnym przypadku i udowodnić, że taki interes przemawia przeciwko rozstrzygnięciu zgodnie z wnioskiem strony (M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, dot. art. 7; LEX/el. 2020). Przy rozstrzyganiu kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony nie określono żadnej hierarchii wartości, ani też zasad, według których należy postępować. W wyroku Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP z 1994 r. Nr 9, poz. 181) stwierdzono, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli." W wyroku NSA z 25 stycznia 2007 r. (sygn. akt I OSK 1800/0, dostępne w Internecie) wyrażony został pogląd, że przy rozstrzyganiu sprawy decyzją posiadającą cechy uznania administracyjnego, za udzieleniem ochrony interesowi społecznemu muszą przemawiać istotne przesłanki wykluczające przyznanie tej ochrony stronie postępowania. Stanowisko to zaprezentowano także w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 1800/06; z 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 815/14; z 23 czerwca 2014 r.: sygn. akt I OSK 1411/13 i sygn. akt I OSK 1013/13; z 21 lutego 2013 r.: sygn. akt I OSK 1245/12, sygn. akt I OSK 1138/12 oraz sygn. akt I OSK 1214/12, dostępne w Internecie). Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2005 r. (sygn. akt OSK 1746/04) wskazano, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony.

Końcowo Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na co powołuje się organ, dominuje pogląd, że zmiana w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie decyzji uznaniowych. Stanowisko to jednak nie jest jednolite. W komentarzu Kodeksu postępowania administracyjnego (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, Warszawa 2020, art. 154) wskazano bowiem, że "nie ma znaczenia, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej, czy uznaniowej. W postępowaniu w trybie komentowanego przepisu właściwy organ nie dokonuje bowiem kontroli decyzji ostatecznej pod kątem jej zgodności z prawem, a zatem nie orzeka, czy organ, który ją wydał, rozstrzygnął sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa albo nie przekroczył granic przyznanego mu ustawą uznania administracyjnego, a zatem nie bada, czy decyzja jest wadliwa. Ocenia jedynie, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, co w równym stopniu dotyczy decyzji związanych, jak i uznaniowych." Wprawdzie teza ta odnosi się do art. 154 k.p.a., ale analogiczne stanowisko autorzy Komentarza zajęli także w odniesieniu do art. 155 k.p.a. Również w wyroku z 19 października 2012 r. (sygn. akt II OSK 1153/11, dostępny w Internecie) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 155 k.p.a. może być stosowany także do decyzji o charakterze związanym, gdyż z treści tego przepisu takie ograniczenie nie wynika. Zatem w ocenie Sądu sam charakter decyzji zmienianej – uznaniowy bądź związany – nie przesądza o możliwości zastosowania trybu określonego w art. 155 k.p.a.

Sąd nie podziela także stanowiska organu, że niemożliwa jest zmiana w niniejszej sprawie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. ze względu na to, że decyzja wydana w tym trybie może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzję podlegającą zmianie (uchyleniu), zaś zmiana harmonogramu prac jest kwestią nową. Zdaniem Sądu organ nie ma racji twierdząc, że zmiana harmonogramu prac jest kwestią nową. Skoro harmonogram prac jest częścią rozstrzygnięcia decyzji wydanej w trybie art. 317 Poś, to zmiana tego harmonogramu wcale nie stanowi kwestii nowej, nierozstrzyganej decyzji, o której zmianę wystąpiła strona..

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną wynikającą z niniejszego wyroku. Przede wszystkim zaś rozpoznając wniosek skarżącego wypowie się jednoznacznie, czy w realiach tej sprawy spełnione zostały przesłanki do zastosowania trybu z art. 155 k.p.a., a następnie wyda w tym zakresie rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym, odpowiadające przepisom obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.