Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1047/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 145 par 1, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. i W. D. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących M. D. i W. D. kwotę 774 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w związku z zawiadomieniem Straży Miejskiej Miasta K. wszczął z urzędu w 2002 r. postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. S. ul. J. w K.

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] umorzono postępowanie administracyjne, prowadzone w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. S. ul. J. [...] i [...] w K., bowiem stało się ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z ustaleniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. usunięty został awaryjny stan techniczny obiektu i w związku z podjętymi i kontynuowanymi w dalszym ciągu robotami budowlanymi brak było podstaw do podjęcia działań nadzorczych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. D. i W. D.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] [...] i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., umorzył postępowanie odwoławcze, albowiem uznał, że brak jest podstaw do uznania odwołujących się za strony postępowania, co stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Kr 1204/13 uchylił opisaną wyżej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, między innymi, że istota sporu sprowadza się do oceny, czy zgodnym z prawem było uznanie skarżących za osoby nie mające statusu strony w postępowaniu odwoławczym, prowadzonym przez organy obu instancji na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Sąd wskazał, że skarżący są współwłaścicielami budynku bezpośrednio graniczącego z budynkiem, którego stan techniczny był przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie powołanego art. 66 Prawa budowlanego.

Przepisy art. 5, art. 61-66 Prawa budowlanego nie zawierają, wzorem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, odrębnej regulacji dotyczącej kręgu stron w postępowaniach w sprawie utrzymania obiektów w należytym stanie. Jedynie w zakresie takiego jak to postępowania administracyjnego (dotyczącego utrzymywania obiektu w należytym stanie) Prawo budowlane określa adresatów obowiązków w zakresie utrzymywania obiektu w należytym stanie: właściciel i zarządca obiektu. Nie zawsze jednak będą to jedyne strony postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na gruncie prawa administracyjnego treścią interesu prawnego - co do zasady – jest możliwość uzyskania przez określony podmiot merytorycznego rozstrzygnięcia istoty danej sprawy. Stosownie do art. 61 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, co nie oznacza, że na właścicielu budynku lub zarządcy nie ciąży obowiązek zapewnienia poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu interesów osób trzecich. Naruszenie tej zasady winno prowadzić do nałożenia obowiązku wynikającego z art. 66 Prawa budowlanego. Skoro ani art. 61, ani art. 66 Prawa budowlanego nie ogranicza kręgu stron postępowania w sprawie utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym tylko do osoby właściciela lub zarządcy takiego obiektu, to do ustalenia pozostałych stron winien mieć zastosowanie art. 28 K.p.a. Tym samym stroną może być również inny podmiot, mający interes prawny.

Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarżący są współwłaścicielami nieruchomości zlokalizowanej bezpośrednio przy nieruchomości objętej tą sprawą. Z akt sprawy wynika, że stan techniczny budynku zlokalizowanego na nieruchomości w K. przy ul. S ul. J. był nieodpowiedni i zagrażał zdrowiu lub nawet życiu osób przebywających z tym budynku. Jak wynika to z licznych dokumentów przedkładanych przed organem II instancji, w ocenie skarżących nadal stan budynku przy zbiegu ulic S. i J. i [...] jest niewłaściwy i stan ten zagraża substancji budynku skarżących (położonego w K. przy ul. S.). To zaś może oznaczać, że dalsze użytkowanie budynku przy ul. S. i J. i J. bezpośrednio ingeruje w prawo własności nieruchomości zlokalizowanej na działce sąsiedniej. Tym samym trafnie skarżący wywodzą swój interes prawny do udziału w tej sprawie z naruszenia prawa własności. Nie można dokonywać takiej wykładni art. 61 i następne Prawa budowlanego, zgodnie z którą nawet w przypadku stwierdzenia niewłaściwego stanu technicznego budynku i bezpośredniego oddziaływania takiego budynku na obiekt sąsiedni – właściciel tego sąsiedniego obiektu nie mógł być stroną w postępowaniu.

Taki stan organ odwoławczy utożsamił z istnieniem po stronie skarżących jedynie ich interesu faktycznego. Tak rzeczywiście byłoby, gdyby skarżący nie mogli powołać się na żaden przepis prawa materialnego, który byłby naruszony działaniem lub brakiem działania właścicieli (zarządców) nieruchomości zlokalizowanej w K. przy ul. S. ul. J. i [...]. Właścicieli nieruchomości przy ul. S. chroni jednak art. 140 K.c. i 144 K.c.

Rekapitulując należy stwierdzić, że w tej sprawie decyzja organu II instancji zapadła przedwcześnie, bez merytorycznej oceny, czy rzeczywiście po stronie skarżących nie występuje interes prawny w tej sprawie. Błędnie bowiem organ odwoławczy uznał, że nie ma żadnej możliwości, aby właściciele sąsiedniego nieruchomości mogli być stroną w tak prowadzonym postępowaniu. Właściciele sąsiedniej nieruchomości mogą być uznani za stronę, jeżeli stan techniczny budynku lub sposób jego użytkowania bezpośrednio zagraża prawnie chronionym prawom właścicieli sąsiedniej nieruchomości.

Stosownie do art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponownie prowadząc postępowanie odwoławczy organ II instancji winien zbadać, czy skarżący są stronami tego postępowania, a w szczególności, czy zasadnym jest powoływanie się przez nich na ingerencję w przysługujące im prawo własności. W razie uznania, że wykonywanie prawa własności skarżących jest utrudnione lub stan techniczny budynku przy ul. S. ul. J. znajduje się w stanie zagrożenia substancji budynku będącego własnością skarżących – należy im w tej sprawie przyznać status stron.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], znak [...] ponownie umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 28 k.p.a. oraz wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał na występowanie następujących nieprawidłowości w budynku przy ul. S. ul. J., [...] w K.: nieprawidłowości dotyczące gzymsu i dachówek na nim ułożonych, które stanowiły zagrożenie dla mieszkańców oraz przechodniów ulicy J. w K.; zły stan techniczny rynien i kominów; nieszczelność przewodów kominowych nr [...],[...],[...],[...] oraz konieczność wyremontowania przewodów kominowych ponad dachem; liczne i poważne pęknięcia murów nośnych od ul. J.; zły stan balkonów komunikacyjnych I, II i III piętra od podwórza oraz zły stan galerii komunikacyjnych w poziomie I, II i III piętra, stropów drewnianych i więźby dachowej, oraz schodów w budynku nr [...].

Nieprawidłowości które stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla osób postronnych poruszających się ul. J. w K. w zakresie stanu elewacji zostały usunięte na co wskazuje treść kopii protokołu z czynności kontrolnych z dnia [...].06.2011 r. dotyczących prowadzonych robót budowlanych w budynku przy ul. J., [...] S. w K. (vide: karty [...] -[...], [...] -[...] akt PINB), w której wskazano m.in. cyt.: "Odspojone fragmenty tynku z elewacji od strony ul. J.i [...] zostały odbite. Chodnik u podnóża tej elewacji został zabezpieczony na całej długości elewacji siatką stalową na stalowych wspornikach mocowanych do elewacji powyżej okien parteru (...)".

Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w budynku przy ul. J. , [...] S. w K. były wykonywane roboty budowlane, w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K. z . [...].2007r. nr [...], znak: [...] (vide: karty [...],[...],[...] -akt PINB) pod nadzorem inż. L. S., zgodnie z opracowanym przez niego projektem zabezpieczeń konstrukcji obiektu. Została wówczas podbita także ściana frontowa budynku przy ul. J., której fundament okazał się podmyty w wyniku awarii przyłącza kanalizacyjnego, co stwierdzono w trakcie wykonywania robót przy podbijaniu ścian podwórca i zrealizowano w trybie likwidacji awarii, a do czego obligowały współwłaścicieli obowiązki wynikające z art. 61 i art. 70 ustawy Prawo budowlane.

O zakresie w/w robót zawiadomił organ I instancji inż. L. S., wezwany w celu złożenia wyjaśnień w dniu [...].07.201 Ir. (vide: karty [...] akt PINB) cyt.: pan inż. L. S. przedkłada pozwolenie na wykonanie zabezpieczeń dec. nr [...] z dn. [...].06.2007 znak: [...]. Podbicie fundamentów wokół podwórka oficyny bocznej i żelbetowej klatki schodowej, tymczasowe zabezpieczenie konstrukcyjne ścian i ganków wewnętrznych. Pozwolenie konserwatorskie nr [...] na wyburzenie żelbetowej klatki schodowej. Oświadcza, że ww. roboty były realizowane pod jego kierunkiem (...)". Po wykonaniu w/w wzmocnień konstrukcji została wykonana przez inż. S. ekspertyza uzupełniająca, odnosząca się do aktualnego stanu obiektu (vide: karty [...] akt PINB) w której m.in. wskazano cyt.: "Galerie obecnie są zabezpieczone podporami stalowymi z kształtowników w formie zastrzałów i belek".

Pozostałe nieprawidłowości wskazane w powyższej ekspertyzie były podstawą do sporządzenia przez zarządcę obiektu (inwestora) dokumentacji projektowej, obejmującej remont kapitalny zabudowy na posesji na działkach nr [...] i nr [...], obr. K. wraz z jej przebudową i rozbudową. Zarządca uzyskał pozwolenie konserwatorskie nr [...] z dn. [...].10.2008 r. (vide: karty [...] akt PINB) oraz ostateczną decyzję nr [...] Prezydenta Miasta [...] znak: [...] z dnia [...].03.2009r. (vide: karty [...] akt PINB) o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych związanych z "Przebudową, częściową nadbudową, rozbudową (obejmującą zadaszenie dziedzińca) wraz ze zmianą sposobu użytkowania piwnic na lokal gastronomiczny, części lokalów usługowych parteru na restaurację oraz strychu na cele mieszkalne w budynku na działkach nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...],[...] w K., wraz z rozbiórką ganków, ścian działowych i istniejącej więźby dachowej, ociepleniem ścian zewnętrznych (wraz z ingerencją w działkę nr [...]), ociepleniem więźby dachowej, budową instalacji wewnętrznych (wodnej, kanalizacyjnej, gazowej, energii elektrycznej, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji) ".

Kontrole przeprowadzone w budynku przy ul. S. ul. J., [...], objętym przeprowadzonymi robotami budowlanymi (vide: karty [...],[...],[...] akt PINB) wykazały, że są one zgodne z w/w opracowaniami, nadzorami autorskimi branży architektonicznej i konstrukcyjnej oraz ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, a roboty prowadzone były i są pod nadzorem osób legitymujących się właściwymi uprawnieniami. Zgodnie z ustaleniami PINB w K. - Powiat G. usunięty został awaryjny stan techniczny obiektu i w związku z podjętymi i kontynuowanymi w dalszym ciągu robotami budowlanymi brak było podstaw do podjęcia działań nadzorczych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Analizując powyższy stan faktyczny sprawy brak jest podstaw aby uznać, że niewłaściwy stan techniczny obiektu w sprawie którego prowadzone było postępowanie przed organem I instancji znak: [...] dotyczył praw i obowiązków współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości w tym M. i W. D. Skarżący nie mają bowiem interesu prawnego w sprawie złego stanu technicznego elewacji budynku, ganków komunikacyjnych, rynien, kominów i schodów budynku przy ul. S. ul. J. , [...] w K.

Skarżący powołują się natomiast na negatywne oddziaływanie robót budowlanych, prowadzonych w budynku położonym na działce sąsiedniej, na stan techniczny obiektu położonego przy ul. S., którego są współwłaścicielami. Z kopii ekspertyzy konstrukcyjnej z września 2005 r. autorstwa mgr inż. L. S. (vide: karty [...] akt PINB) wynika cyt.: "W trakcie oględzin i badań stwierdzono, iż w obiekcie prowadzone były w sposób nieprawidłowy prace budowlane polegające na pogłębianiu poziomu piwnic. Doszło do odsłonięcia fundamentów (jedna ze ścian działowych podkopana przy pogłębianiu piwnic stanowiła bezpośrednie zagrożenie dla życia osób odwiedzających piwnice została wyburzona w trakcie prowadzenia prac odkrywkowych). Użytkowany obecnie budynek w poprzednim okresie poddany został przeróbkom i pracom remontowym prowadzonym niefachowo i w sposób zagrażający bezpieczeństwu obiektu. Do takich robót zaliczyć należy pogłębienie posadzek piwnic niejednokrotnie poniżej poziomu posadowienia ścian nośnych oraz wykucia elementów konstrukcyjnych dla przeprowadzenia instalacji (...)".

Kwestia ta nie może jednak być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane odnośnie budynku położonego przy ul. S. ul. J., [...], gdyż nie jest to zagadnienie należące do sfery stanu technicznego tego konkretnego obiektu.

Należy nadmienić, że w związku ze zgłoszeniem M. i W. D. z dnia [...].07.2012r. przed PINB w K. Powiat G. prowadzone było odrębne postępowanie znak: [...] dotyczące robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. S. J. [...] w K. W postępowaniu powyższym P. M. i W. D. przysługiwał status strony. Decyzją z dnia [...].12.2013r. nr [...] znak: [...], PINB w K. Powiat G. działając na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 Pr. bud. orzekł "o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych w budynku przy ul. S. ul. J., [...] robót budowlanych — do stanu zgodnego z prawem, ze względu na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem".

W związku z odwołaniem wniesionym przez M. i W. D. sprawa wykonywanych robót budowlanych w w/w budynku będzie podlegać ocenie [...] WINB w K. w postępowaniu odwoławczym zarejestrowanym pod znakiem: [...].

Biorąc pod uwagę powyższe tutejszy organ uznał, że skoro postępowanie PINB znak: [...] dotyczyło stanu technicznego elewacji budynku, ganków komunikacyjnych, rynien, kominów i schodów budynku przy ul. S. ul. J., [...] nie zachodzi podstawa do uznania M. D. i W. D. za strony niniejszego postępowania, gdyż stan ten nie oddziaływał na substancję budynku przy ul. S. będącego własnością skarżących. Zatem nie zasadne jest powoływanie się przez skarżących na ingerencję w przysługujące im prawo własności. W konsekwencji M. D. i W. D. jako osoby, które nie mają statusu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną w pierwszej instancji, nie mogą wnieść skutecznie odwołania od tej decyzji. Osoby te mogą mieć interes we wzruszeniu takiej decyzji, lecz niewątpliwie nie jest to interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa.

Z powyższych względów organ odwoławczy po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 7. 12.20 1 3r. sygn. akt II SA/Kr 1204/13 orzekł jak na wstępie.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. D. oraz W. D., zarzucając jej naruszenie prawa administracyjnego materialnego oraz procesowego polegające na naruszeniu:

- art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż właścicielowi nieruchomości sąsiedniej, zabudowanej budynkiem posiadającym wspólną ścianę z nieruchomością, której dotyczy postępowanie w przedmiocie nieprawidłowego stanu technicznego, wszczęte w związku z opiniami biegłych wskazujących na zagrożenie katastrofą budowlaną, nie przysługuje przymiot strony,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z pominięciem strony, oraz poprzez wydanie decyzji administracyjnej po zmianie przedmiotu postępowania, bez umożliwienia wypowiedzenia się co do całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego po zmianie zakresu przedmiotowego postępowania administracyjnego,

- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez ustalenia stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia odpowiadającego prawdzie materialnej,

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i poprzedzającej ją decyzji organu nadzoru budowlanego l instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w budynku położonym w K. przy ul. S., J., [...], będącym przedmiotem pierwotnego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego wykonywano następujące roboty budowlane:

1. w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] NR [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany dla zamierzenia "Awaryjne podbicie fundamentów wokół podwórka oficyny bocznej i żelbetowej klatki schodowej, tymczasowe zabezpieczenia konstrukcyjne ścian i ganków wewnętrznych" .

2. w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] NR [...] z dnia [...] 03.2009 r. znak: [...] o pozwoleniu na wykonywanie robót budowlanych związanych z "Przebudową, częściową nadbudową, rozbudową (obejmującą zadaszenie dziedzińca) wraz ze zmianą sposobu użytkowania piwnic na lokal gastronomiczny, części lokalów usługowych na restaurację oraz strychy na cele mieszkalne w budynku na działkach nr [...] i [...] obr - [...] przy ul. [...] J. , [...] w K., wraz z rozbiórką ganków, ścian działowych i istniejącej więźby dachowej, ociepleniem ścian zewnętrznych (wraz z ingerencją w działkę nr [...]), ociepleniem więźby dachowej, budową instalacji wewnętrznych (wodnej, kanalizacyjnej, gazowej, energii elektrycznej, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji)".

Skarżący informowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nieprawidłowym wykonywaniu wymienionych wyżej robót budowlanych i ich negatywnym wpływie na stan techniczny budynku przy ul. S., przedkładając w siedzibie organu nadzoru budowlanego "Opinię nr [...] rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej z dnia [...] maja 2012" autorstwa mgr inż. arch K. S. B. oraz "Ekspertyzę stanu technicznego ściany szczytowej oraz muru granicznego pomiędzy kamienicami przy ul. S .i S. wraz ze wskazaniem przyczyn powstających spękań oraz sposobu zabezpieczenia" z dnia [...] marca 2012 r. autorstwa dr inż. S. K. oraz mgr inż. W. B. W powyższych opracowaniach wskazano, iż roboty budowlane prowadzone w budynku przy ul. S. J. , [...] powodują degradację stanu technicznego budynku przy ul. S. w K.. W opinii technicznej wykonanej przez mgr inż. arch K. S. B. z dnia [...] maja 2012 r. czytamy: "Widoczne uszkodzenia konstrukcji nastąpiły na wewnętrznych ścianach poprzecznych, prostopadłych do ściany wspólnej (magistralnej, ścianie elewacyjnej od podwórka oraz na kamiennej posadzce piwnicy i parteru (uwaga rzeczoznawcy: nowe pęknięcie posadzki parteru - maj 2012 r.) (...) W okresie od sierpnia 2011 r. postępuje degradacja konstrukcji budynku przy ul. S. spowodowana przekroczeniem stanów granicznych nośności oraz stanów przydatności do użytkowania w elementach konstrukcji przyległych do ściany wspólnej (magistralnej), stanowiące lokalne uszkodzenia i rysy wpływające ujemnie na przydatność użytkowa, trwałość i wygląd konstrukcji i posadzki, spowodowane wykonywanymi robotami budowlanymi na terenie sąsiedniego budynku przy ul. S. nr [...]. (...) Powyższą postępująca degradację budynku potwierdza "Ekspertyza stanu technicznego ściany szczytowej oraz muru granicznego pomiędzy kamienicami przy ul. S i S. wraz ze wskazaniem przyczyn powstających spękań oraz sposobu zabezpieczenia" opracowana przez dr inż. S. K. i mgr inż. W. B. (...) Biorąc pod uwagę powyższe fakty, skutkujące postępującą degradacją budynku przy ul. S., spowodowaną prowadzeniem robót budowlanych w budynku przy ul. S. J. nr [...],[...] z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz niezgodny z zasadami sztuki budowlanej zalecam natychmiastowe wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych."

Organ odwoławczy bezpodstawnie stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. S. ul. J.i [...] w K. dotyczyły wyłącznie złego stanu technicznego elewacji budynku, ganków komunikacyjnych, rynien, kominów i schodów budynku przy ul. S. ul. J., [...] w K., a co za tym idzie skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu odwoławczym.

Stan techniczny budynku przy ul. S. ulega ciągłej degradacji z uwagi na roboty budowlane prowadzone w obiekcie sąsiednim przy ul. S. J., [...] oraz zły stan techniczny tego budynku. Z uwagi na powyższe skarżącym przysługuje w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego przymiot strony, ponieważ postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat G. wpływa na ich udział w prawie własności budynku przy ul. S. w K.

Ponadto organ orzekający w l instancji naruszył zasadę postępowania administracyjnego określoną w art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie. Pomimo, iż skarżący przedłożyli organowi "Opinie nr [...] rzeczoznawcy budowlanego w specjalności architektonicznej z dnia [...] maja 2012" autorstwa mgr inż. arch. K. S. B. oraz "Ekspertyzę stanu technicznego ściany szczytowej oraz muru granicznego pomiędzy kamienicami przy ul. S. i S. wraz ze wskazaniem przyczyn powstających spękań oraz sposobu zabezpieczenia" z dnia [...] marca 2012. autorstwa dr inż. S. K. oraz mgr inż. W. B., materiały te nie zostały uwzględnione w treści uzasadnienia skarżonej decyzji.

Organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić fakty znane temu organowi z urzędu. Nieuwzględnienie dowodów wskazujących na nieprawidłowy stan techniczny przedmiotowego budynku w sposób istotny wpłynęło na treść skarżonego rozstrzygnięcia.

Podkreślono, że organ I Instancji prowadził wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie: wykonania robót budowlanych w sposób mogący stanowić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego podczas realizacji zamierzenia budowlanego pod nazwą "Podbicie fundamentów wokół podwórka oficyny bocznej i żelbetowej klatki schodowej, tymczasowe zabezpieczenie konstrukcyjne ścian i ganków wewnętrznych" w budynku przy ul. S. ul. J., [...] w K., mających wpływ na bezpieczeństwo konstrukcji sąsiedniego budynku przy ul. S. w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Powyższe postępowanie toczy się obecnie przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., na skutek odwołania złożonego przez skarżących. Mimo to organ odwoławczy nie odniósł się do wskazanych w odwołaniu materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy tego postpowania. Zachowanie to stanowi rażące naruszenie art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. posiada wskazane wyżej opinie mgr inż. arch. K. S. B. oraz dr inż. S. K., mgr inż. W. B. (opinia z dnia [...] marca 2012) oraz inż. A. L. i B. L. (opinia datowana na styczeń -marzec 2013 roku), które znajdują się w aktach postępowania znak: [...] . W treści powyższych opinii technicznych autorzy wskazują sprzeczne i wzajemnie wykluczające się oceny dotyczące przyczyn uszkodzeń budynku przy ul. S. w K.

W treści opinii autorstwa mgr inż. arch. K. S. B., dr inż. S. K., gdzie wskazano jednoznacznie, iż uszkodzenia powstałe w budynku przy ul. S. spowodowane są sposobem wykonania robót budowlanych w budynku przy ul. S. w K.

W opinii technicznej wykonanej przez mgr inż. Arch K. S. B. wskazano, że "Przebudowa, częściowa nadbudowa, rozbudowa (obejmująca zadaszenie dziedzińca) i pełne podpiwniczenie (...)" z czerwca 2008 r. wykonane zostały niezgodnie z projektem budowlanym, posiadanymi uzgodnieniami i pozwoleniami. Wskazany projekt budowlany nie przewidywał podbijania ściany magistralnej (wspólnej) pomiędzy posesjami przy ul. S. i S. w K. za wyjątkiem obszaru filarka przy otworze drzwiowym w połowie rozpiętości ściany. (...) Inwestor (...) nie dysponował pozwoleniem na podbijanie wspólnej ściany. W trakcie prac budowlanych inwestor podbił tą ścianę na całej długości traktu frontowego. (...) Prace budowlane związane z podbiciem ściany magistralnej wykonano bez należytego rozpoznania. Na podstawie przeprowadzonych badań wykonanych przez autorów ekspertyzy stwierdzono, iż ściana nie została podbita na pełnej szerokości. (...)".

Powyższą postępująca degradację budynku potwierdza "Ekspertyza stanu technicznego ściany szczytowej oraz muru granicznego pomiędzy kamienicami przy ul. S .i S. wraz ze wskazaniem przyczyn powstających spękań oraz sposobu zabezpieczenia" opracowana przez dr inż. S. K. i mgr inż. W. B. (...) Biorąc pod uwagę powyższe fakty, skutkujące postępującą degradacją budynku przy ul. S., spowodowaną prowadzeniem robót budowlanych w budynku przy ul. S. J. nr [...],[...] z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz niezgodny z zasadami sztuki budowlanej zalecam natychmiastowe wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych."

W opinii technicznej wykonanej przez mgr inż. arch. K. S. B. z dnia [...] maja 2012 r. czytamy: "Po dokonanej analizie projektu budowlanego i dokumentów stwierdzam, że autorzy projektu budowlanego awaryjnego podbicia fundamentów wokół podwórka ( w tym muru granicznego) szczegółowo określili zakres i sposób wykonania robót budowlanych. Wykonanie podbicia fundamentu muru granicznego (stanowiącego faktycznie ścianę konstrukcyjną części podziemnej podwórka ) nie zostało wykonane zgodnie projektem. Nie wykonano podbicia na całej szerokości fundamentu muru granicznego."

Wykonana w ramach "Ekspertyzy stanu technicznego ściany szczytowej oraz muru granicznego pomiędzy kamienicami (...)" - odkrywka wskazuje, że podbicie zostało wykonane jedynie w formie cienkiej warstwy od strony nieruchomości przy ul. S. nr [...] i nie wykonano przewidzianej projektem izolacji i iniekcji doprężającej nad ostatnią warstwą podbicia. Tłumaczy to rozwarstwienie ściany granicznej i powstanie ok. 16 cm. pustki w ścianie. Mur, który już przed rozpoczęciem robót budowlanych znajdował się w złym stanie technicznym, wskutek prowadzonych robót (...) uległ dalszej daleko posuniętej degradacji i obecnie stanowi realne zagrożenie katastrofa budowlaną."

Natomiast inż. A. L. i inż. B. L. - autorzy opinii datowanej na styczeń - marzec 2013 roku stwierdzają jednoznacznie, iż cyt.: "stwierdza się, że wykonane w latach 2009 do 2012 roboty budowlane w kamienicy S. nie mają negatywnego oddziaływania na przyległą kamienicę S.."

Wystąpienie tak poważnych rozbieżności w treści materiału dowodowego obliguje organ administracji publicznej prowadzący postępowanie do wyjaśnienia ich przyczyn i ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy. Wystąpienie rozbieżności pomiędzy opiniami technicznymi stanowiącymi kluczowy dowód w sprawie obliguje organ administracji publicznej do oceny tych rozbieżności, ustalenia ich zakresu i w dalszej kolejności do ewentualnego stwierdzenia przydatności czy też braku przydatności opinii znajdujących się w posiadaniu organu.

Wobec powyższego w celu poczynienia jednoznacznych ustaleń faktycznych przez organ nadzoru budowlanego skarżący zdecydowali się dokonać odkrywki fundamentu ściany magistralnej w budynku przy ul. S. w K. Powyższa odkrywka wykonana została w dniach [...] do [...] lipca 2013 roku. Odkrywka ta została wykonana pod nadzorem rzeczoznawcy budowlanego i przez niego udokumentowana, a podczas jej wykonywania obecni byli przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., którzy udokumentowali powyższą czynność dowodową protokołem z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] stwierdzając cyt. : "W dniu [...].07.2013 r. inspektorzy PINB na wniosek Pana W. D. przeprowadzili czynności kontrolne związane z wykonaną przez niego odkrywką fundamentową przy ścianie magistralnej w tylnym trakcie piwnic budynku przy ul. S.. Odkrywka została wykonana w miejscu występowania zarysowania posadzki z płytek łamanych marmurowych. Stwierdzono brak podbicia na pełną grubość ściany magistralnej, której grubość w zakresie piwnic ustalono jako zmienną i wynoszącą od 1.0 m do 1,2. Pomiary w odkrywce fundamentowej na długości ok. 1,2 m, na styku działek roboczych wskazały na brak podbicia od 55 do 80 cm liczonych od rozszerzenia stopy fundamentu wynoszącego 10 cm - zatem brak podbicia w stosunku do grubości ściany wynosi w tym konkretnym miejscu 45 do 70 cm."

Wobec faktu, ze ten materiał dowodowy znany jest organowi z urzędu a nadto został wskazany w odwołaniu, nie odniesienie się do niego w treści zaskarżonej decyzji świadczy o nieustaleniu stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, ze zarzuty skargi odnoszą się do oddziaływania robót budowlanych wykonywanych w budynku przy ul. S. .J., [...] na budynek przy ul. S. tj. budynek będący współwłasnością skarżących. W tym zakresie toczy się odrębne postepowanie a ekspertyzy przywołane w skardze są przedmiotem rozpatrzenia przez organ w tym właśnie postepowaniu, którego państwo D. są stronami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art.153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2014r. sygn. IIGKS 1762/12, pojęcie oceny prawnej dotyczy szeroko pojętej wykładni prawa, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu uznania że skarżący nie mają przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu, została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Kr 1204/13.

W wyroku tym Sąd zawarł zarówno ocenę prawną jak i wskazania co do dalszego postępowania. Sąd wskazał wówczas w szczególności, że badanie interesu prawnego skarżących ma zostać przeprowadzone przez organ z uwzględnieniem i w kontekście przysługującego im prawa własności nieruchomości sąsiedniej, z uwzględnieniem treści przepisu art. 140 K.c. i art. 144 K.c.

We wskazanym wyroku Sąd nakazał zbadać, czy zasadnym jest powoływanie się przez skarżących na ingerencję w przysługujące im prawo własności. Stwierdził też, że w razie uznania, że wykonywanie prawa własności skarżących jest utrudnione lub stan techniczny budynku przy ul. S. J .i [...] znajduje się w stanie zagrożenia substancji budynku będącego własnością skarżących – należy im w tej sprawie przyznać status stron.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest zatem w pierwszej kolejności zobligowany do skontrolowania, czy przywołane wyżej wskazania co do dalszego postępowania, zostały przez organ wykonane.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, organ z zaleceń tych się nie wywiązał, co w znacznej mierze wynika z dwóch okoliczności i założeń przyjętych nieprawidłowo przez organ. Po pierwsze z błędnego przyjęcia, że zakresem prowadzonego postępowania objęte były wyłącznie pewne części budynku tj. nieprawidłowości dotyczące gzymsu, dachówek, rynien i kominów, przewodów kominowych, pęknięcia murów nośnych od ul. J.; zły stan balkonów komunikacyjnych I, II i III piętra od podwórza oraz zły stan galerii komunikacyjnych w poziomie I, II i III piętra, stropów drewnianych i więźby dachowej, oraz schodów w budynku nr 7a - a nie budynek jako całość. Po wtóre zaś – co jest konsekwencją pierwszego założenia – niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego odnośnie tego elementu budynku tj. muru granicznego pomiędzy budynkiem przy ul. S. i S. oraz wspólnej tym budynkom ściany magistralnej, który jest rzeczywistym źródłem interesu prawnego skarżących i na który się powołują. Nie jest bowiem tak, że skarżący wywodzą swój interes prawny dotyczący naruszania prawa własności, ze złego stanu technicznego balkonów, galerii komunikacyjnych, klatki schodowej, rynien czy dachówek budynku przy ul. S. J. Skarżący konkretnie wskazują, że ich prawo własności jest naruszane na skutek niewłaściwego stanu technicznego muru granicznego i wspólnej ściany.

Podkreślić należy, że w dniu [...] maja 2003r. organ i instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie "nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. S J. [...]" , a zatem nie jego konkretnej części.

Zatem obowiązkiem organu będzie zbadać i udokumentować usytuowanie muru granicznego względem obu nieruchomości, a także wspólnej ściany szczytowej. Jeżeli okaże się w wyniku dokonanych ustaleń, że rzeczywiście elementy te są wspólne dla obu nieruchomości lub ze sobą bezpośrednio sąsiadują, to będzie to oznaczać, że skarżący mają interes prawny w prowadzonym postępowaniu.

Jeżeli powyższe ustalenia doprowadzą organ do wniosku jak wyżej, tj. że skarżący mają interes prawny w prowadzonym postępowaniu, to wówczas organ będzie obowiązany przeprowadzić szczegółowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia wskazywanych przez skarżących, daleko idących rozbieżnych stwierdzeń i ocen zawartych w opiniach: inż. A. L. i inż. B. L. oraz opinii z dnia [...] maja 2012 K. S. B. i "Ekspertyzie stanu technicznego ściany szczytowej oraz muru granicznego pomiędzy kamienicami przy ul. S. i S. wraz ze wskazaniem przyczyn powstających spękań oraz sposobu zabezpieczenia" z dnia [...] marca 2012 r. S. K. oraz mgr inż. W. B. Innymi słowy organ będzie obowiązany przeprowadzić dowody ze wskazanych wyżej opinii.

Wskazać też należy, że postępowanie w tej sprawie toczy się od 2002r. a zatem przez lat 12. Tym samym w oczywisty sposób stan techniczny budynku przez 12 lat musiał ulegać zmianie. Decyzja administracyjna musi korzystać z waloru aktualności, zatem niezależnie od innych prowadzonych równolegle postepowań, stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, ewentualnie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym albo swym wyglądem powoduje oszpecenie otoczenia, stanowi w istocie zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiedni nakaz.

Nie jest wszak w rzeczywistości wykluczona sytuacja, gdy pewne roboty budowlane wykonywane są zgodnie z zatwierdzonym pozwoleniem na budowę a mimo to stan techniczny budynku lub jego poszczególnych elementów pozostaje w nieodpowiednim stanie technicznym.

Z wszystkich wyżej wymienionych względów należało uchylić zaskarżona decyzje na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., jako naruszającą przepisy postępowania tj. art. 7 i 77 Kpa oraz art. 153 p.p.s.a O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.