Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1905/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Tarno Sędziowie NSA Anna Lech NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2004 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania C. Z., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu sprawowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], Gmina N., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że cyt. ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Starosta Powiatu [...] orzekł o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do opisanej wyżej zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją wystąpiła w dniu [...] lutego 2002 r. C. Z. jako pełnomocnik I. R. spadkobierczyni poprzedniego właściciela nieruchomości – Z. R. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Starosta Powiatu [...] odmówił wznowienia postępowania. Od tej decyzji odwołała się C. Z.

Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Przedmiotowa nieruchomość jako grunt wchodzący przed rokiem 1945 w skład majątku ziemskiego pn. "[...]" o obszarze [...] ha, będącego własnością Z. R., przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.), co zostało stwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. nr [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1997 r. Tytuł własności Skarbu Państwa został ujawniony w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.

W zakresie objętym przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) o wygaśnięcie trwałego zarządu sprawowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym dla następców prawnych jej poprzedniego właściciela. Stroną zaś postępowania, stosownie do art. 28 kpa jest każdy, czyjego prawa lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał, że I. R. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o wygaśnięciu trwałego zarządu.

Na decyzję Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła C. Z., zarzucając naruszenie przepisu art. 28, 7, 8, 9, 10, 16, 107 § 3 i 154 § 1 kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także wszystkich decyzji wydanych w sprawie działki nr [...], jak również działki będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W uzasadnieniu skargi C. Z. zakwestionowała fakt ustanowienia zarządu nieruchomością, w świetle okoliczności, iż nacjonalizacja gruntów majątku [...] nie jest jeszcze prawomocna. Ponadto wskazała na braki w ustaleniach faktycznych co do obszaru gruntów, z których pochodzi działka nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał w całości ocenę stanu faktycznego i prawnego wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...], w której organ ten negatywnie ocenił uprawnienie I. R. - spadkobierczyni b. właściciela majątku [...] do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] pochodzącą z tego majątku. Wniosek o wznowienie postępowania złożyła C. Z. działająca na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jej przez I. R. w dniu [...] marca (oznaczenie roku nieczytelne), której własnoręczność podpisu została potwierdzona przez Konsula Generalnego RP w L. w dniu [...] marca 1996 r.

Stwierdzić należy, że Wojewoda [...] prawidłowo ocenił brak legitymacji I. R. do żądania wznowienia postępowania, zgodnie z prawem przyjmując, iż nie posiada ona interesu prawnego w sprawie o wygaśnięcie prawa trwałego zarządu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że interes prawny jest kategorią normatywną, w ramach której należy wykazać, że istnieje norma prawna, z której wynikają dla określonej osoby prawa lub obowiązki mające związek z postępowaniem administracyjnym. Decyzja o wygaśnięciu zarządu nieruchomością została wydana na podstawie art. 47 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi podstawę do wydania przez właściwy organ decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu nieruchomością, na wniosek jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd, jeżeli nieruchomość stała się dla tej jednostki zbędna. W świetle tego przepisu nie można się dopatrzyć interesu prawnego spadkobierczyni majątku, w skład którego wchodziła nieruchomość będąca przedmiotem decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu i stąd nie przysługiwała jej legitymacja strony w rozumieniu art. 28 kpa uprawniająca do żądania wznowienia postępowania.

Wnosząc skargę na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania C. Z. powołała się na art. 988 kc oraz załączyła kserokopię oświadczenia I. R. złożonego przed notariuszem w L. w dniu [...] lutego 1992 r., z którego treści wynika iż "swoje uprawnienia wynikające z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1989 r. Nr 14, poz. 74 z pozn. zm.) a dotyczące pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży lub oddania, z własnej i wolnej woli przekazuje w użytkowanie wieczyste na: 1. Pana S. Z. (...) oraz 2. Pana Z. Z. (...)". Skarżąca dołączyła ponadto kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 1999 r. [...] stwierdzające, iż spadek po zmarłym w dniu [...].06.1997 r. S. Z. nabyły dzieci A. Z. i A. Z., a także kserokopię zaświadczenia Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...].04.2000 r. stwierdzającego, iż została powołana na wykonawcę testamentu notarialnego z dnia [...] maja 1995 r. S. Z., po którym dziedziczą nieletnie dzieci A. Z. i A. Z.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2004 r. C. Z. wywodziła, że w myśl art. 28 kpa jest stroną w niniejszej sprawie na podstawie dowodu "darowizny na użytkowanie nieruchomości [...] sporządzonej przez współwłaścicielkę gruntów [...] i następcę prawnego Z. R. jako współwłaściciela w dniu [...].9.1939r. tego gruntu", a także na podstawie orzeczenia sądu o nabyciu praw spadkowych po obdarowanym mężu Z. Z.

W toku postępowania sądowego skarżąca C. Z. przedstawiła ponadto akt notarialny z dnia [...] listopada 1992 r. o udzieleniu przez I. R. pełnomocnictwa Z. Z. do reprezentowania jej we wszystkich sprawach dotyczących działek gruntu nr [...] oraz [...] położonych we wsi C., Gmina N., do nabycia tych działek, a po nabyciu do zarządzania i rozporządzania nimi, w tym do zbycia tych działek w drodze darowizny lub sprzedaży na warunkach według uznania upoważnionego, na rzecz kuzynów stawającej: 1) S. Z., 2) A. Z. i 3) Z. Z. Skarżąca C. Z. oświadczyła, że jej interes prawny wynika z faktu, iż I. R. ma prawo dysponowania swoją własnością według jej uznania, zaś z chwilą śmierci męża skarżącej Z. Z. jako obdarowanego skarżąca stała się stroną we wszystkich sprawach dotyczących przedmiotowych nieruchomości na podstawie orzeczenia sądu o nabyciu praw spadkowych po mężu. Ponadto na zasadzie wykonawcy testamentu syna S. Z. skarżąca jest zobowiązana we wszystkich sprawach dotyczących praw po synu, w danej sprawie jako obdarowanego przez I. R.

Dokonując oceny wniesionej skargi w świetle przedstawionych wyżej dowodów Sąd stwierdził, że C. Z. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, którego dotyczy sprawa rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją, w związku z czym nie była uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie.

Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a ponadto prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jeśli chodzi o skarżącą, która występuje nie w cudzej, lecz - jak twierdzi - we własnej sprawie, to musiałaby wykazać, iż posiada interes prawny znajdujący oparcie w konkretnej normie prawa materialnego, która odnosi się do jej uprawnień lub obowiązków.

Skarżąca wywiodła swój przymiot strony z faktu nabycia spadku po mężu Z. Z. oraz powołania na wykonawcę testamentu syna S. Z., którzy - w jej przekonaniu - nabyli prawa do przedmiotowej nieruchomości na podstawie darowizny dokonanej przez I. R. Przekonanie to nie znajduje oparcia w treści przedstawionych przez skarżącą kserokopii dokumentów, z których jeden (oświadczenie I. R. złożone przed notariuszem w L. w dniu [...] lutego 1992 r.) dotyczy "przekazania w użytkowanie wieczyste" prawa pierwszeństwa w nabyciu przeznaczonego do sprzedaży lub oddania majątku przejętego na rzecz Skarbu Państwa, drugi zaś stanowi wyłącznie pełnomocnictwo dla Z. Z. do działania w imieniu mocodawczyni w sprawach dotyczących przejętych nieruchomości. Na mocy tych dokumentów w skład spadku po Z. Z. jak również spadku po S. Z. nie weszły żadne prawa majątkowe do nieruchomości objętej trwałym zarządem sprawowanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jak i utrwalonym orzecznictwem o statusie strony nie może decydować jedynie sama wola osoby zainteresowanej wynikiem postępowania. Należało więc przyjąć, że skarżąca C. Z. nie była uprawniona do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...].

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.