Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 379/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 17, art. 124 ust. 1, 4, art. 128 ust. 4, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 3a, art. 233
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. P. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości i poniesionych szkód w związku z budową linii energetycznej oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P., na podstawie art. 70 ust. 1, art. 73 i art. 74 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) zezwolił na wejście na teren nieruchomości położonej w P. przy ul. J. 75, oznaczonej nr [...], w celu budowy linii energetycznej napowietrznej SN 15 kV

Wnioskiem z dnia 9 lipca 1999 r. J. i M. P. wystąpili do Wojewody [...] o wypłatę odszkodowania za szkody powstałe przy budowie przedmiotowej linii energetycznej na nieruchomości stanowiącej ich własność lub wykup nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta P. orzekł o ustaleniu dla J. i M. P odszkodowania w wysokości 4 010 zł z tytułu obniżenia wartości rynkowej nieruchomości w związku z wybudowaną nad działką nr [...] linią energetyczną średniego napięcia 15 kV. Od ww. decyzji J. i M. małż. P. złożyli odwołanie, w wyniku którego Wojewoda [...], decyzją z dnia [...]., uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta P. ponownie orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 4 010 zł. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta P. orzekł o ustaleniu dla J. i M. P. odszkodowania w wysokości 4 493 zł z tytułu obniżenia wartości rynkowej nieruchomości w związku z wybudowaną nad działką nr [...] linią energetyczną oraz 1470 zł z tytułu szkód powstałych na gruncie i w uprawach, a także umorzył postępowanie w zakresie odszkodowania w zakresie nieobjętym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...]

Po złożeniu przez J. i M. P. odwołania, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. Jednakże po złożeniu przez strony skargi na decyzję ostateczną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2004 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie ustalenia odszkodowania oraz oddalił skargę w pozostałej części. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że rozpoznawana sprawa dotyczyła interesu prawnego miasta P. i było ono stroną tego postępowania. Zatem Prezydent Miasta P. nie mógł jednocześnie występować w imieniu Miasta, jako strony w sprawie i jako organ rozpoznający sprawę. Zaszła więc określona w art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. przyczyna wyłączenia prezydenta miasta od udziału w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] wyznaczył do rozpatrzenia sprawy Starostę [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o ustaleniu na rzecz J. i M. P odszkodowania w wysokości 6 710 zł, w tym 5 113 zł z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości oraz 1 597 zł z tytułu poniesienia szkód w związku z budową linii energetycznej.

Po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez J. i M. P. oraz Prezydenta Miasta P., Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano na potrzebę wyjaśnienia, jakie było przeznaczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (stanowiącej własność M. i J. P., sąsiadującej od strony zachodniej z działką nr[...]) w planie zagospodarowania przestrzennego w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...].

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o ustaleniu na rzecz J. i M. P odszkodowania w wysokości 7 109 (5 113 zł z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości i 1 996 zł z tytułu poniesionych szkód). Jednocześnie organ odliczył od ustalonego odszkodowania kwotę wcześniej już wypłaconego w dniu 14 czerwca 2002 r. odszkodowania z tego samego tytułu, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...], w wysokości 6 070 zł, po zwaloryzowaniu na dzień wydania decyzji.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] ponownie uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Starosta [...] , rozpatrując sprawę po raz kolejny, decyzją z dnia [...] ustalił M. i J. P. odszkodowanie w wysokości 20 596 zł, w tym 18 216 zł z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości, a 2 380 zł z tytułu poniesionych na nieruchomości szkód, wskutek jej zajęcia na potrzeby budowy linii energetycznej napowietrznej SN 15 KV. Organ odliczył jednocześnie od ustalonego odszkodowania kwotę wcześniej już wypłaconego w dniu 14 czerwca 2002 r. odszkodowania z tego samego tytułu, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...], w wysokości 6 070 zł, które po waloryzowaniu na dzień wydania decyzji wyniosło 6 780,19 zł, w związku z czym do wypłaty została kwota 13 815,81 zł. Starosta [...] zobowiązał także gminę Miasto P. do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji złożyli M. i J. P., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wysokości ustalonego odszkodowania oraz wykonanie decyzji w punkcie dotyczącym wypłaty ustalonej kwoty odszkodowania. W uzasadnieniu odwołania wskazali, że wyliczona przez biegłego kwota odszkodowania powinna być zwaloryzowana na dzień wydania decyzji.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w przypadku gdy starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw według jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.

Powołany postanowieniem z dnia [...] przez organ I instancji rzeczoznawca majątkowy Z. K. w operacie szacunkowym z dnia 21 maja 2008 r. określił kwestionowaną przez strony wysokość odszkodowania. Do jej określenia przyjęto stan nieruchomości z dnia wydania decyzji zezwalającej na wejście w teren, tj. [...] Zgodnie z obowiązującym na ten dzień planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka nr [...] położona była w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (jedn. urb. 7.14.T2.M). Z kolei zgodnie z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla J. II, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...], działka nr [...] obecnie położona jest na terenie podjednostki urbanistycznej MN: mieszkalnictwo jednorodzinne w formie zabudowy wolnostojącej, jako podstawowe przeznaczenie terenu. Dla potrzeb wyceny rzeczoznawca majątkowy przyjął przeznaczenie działki gruntu nr [...] pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, wolnostojącą, jako obowiązujące na dzień [...]

Z kolei stosownie do szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...]Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia [...], obowiązującego na dzień [...], działka nr [...] położona była w terenie projektowanej ulicy zbiorczej obszarowej, jedn. plan. O2Zo 1/2. Linie zabudowy określono w odległości minimum 15,0 m od krawędzi jezdni. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa jednorodzinnego "J. II", zatwierdzonym uchwałą Nr [...] z dnia [...], wschodni fragment działki nr [...] znajduje się obecnie na terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego w formie zabudowy wolnostojącej z dopuszczeniem usług nieuciążliwych, jedn. plan. MN, a zachodni fragment działki nr [...] znajduje się zaś na terenie ulicy zbiorczej, jedn. plan. Z.

Wyceniając nieruchomość rzeczoznawca majątkowy wziął pod uwagę, że w dniu [...] cała działka nr[...] przeznaczona była pod projektowaną ulicę zbiorczą obszarową.

Rzeczoznawca podniósł, że wynagrodzenie lub odszkodowanie za szkody majątkowe na nieruchomości obejmuje rekompensatę za straty, jakie poniósł władający nieruchomością, w tym za zmniejszenie wartości nieruchomości spowodowane wybudowaniem infrastruktury oraz rekompensatę za utracone korzyści, które władający mógłby uzyskać, gdyby nie budowano infrastruktury (zniszczenia, utrata lub uszkodzenia pożytków i części składowych gruntu).

Organ odwoławczy podkreślił, że rzeczoznawca majątkowy wielkość szkód majątkowych określił według stanu na dzień [...] i aktualnej wartości nieruchomości na dzień 8 maja 2008 r. Stwierdził, że w przypadku działki nr [...], stanowiącej grunt przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, wystąpiły szkody w pożytkach z tytułu zniszczenia drzew i krzewów owocowych oraz upraw, a także reglamentacji w sadzeniu drzew. Ponadto wystąpiła szkoda w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości, wynikająca z istnienia obcego elementu nad nieruchomością oraz możliwości wejścia właściciela infrastruktury na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń lub usunięcia awarii. Istnienie linii SN 15 kV nad nieruchomością spowodowało zmniejszenie jej wartości wynikające z utraty funkcji budowlanej w pasie budowy infrastruktury i w pasie ochronnym. Z przedmiotowej nieruchomości wydzielono pas ochronny gruntu wyłączony z zabudowy na skutek wybudowania linii i w stosunku do tej powierzchni wyliczono wielkość zmniejszenia się wartości przyjmując, że utrata wartości wynosi 80 % wartości gruntu budowlanego przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową. Szerokość pasa ochronnego, na którym wystąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości, wynosi 9,25 m (pas od osi linii w kierunku wschodnim wynosi 7,50 m, natomiast w kierunku zachodnim wynosi 1,75 m do zachodniej granicy działki). Z tego względu cała szerokość pasa ochronnego, w którym nastąpiło zmniejszenie wartości działki nr[...] wynosi 9,25 m, co przy szerokości działki 19,50 m daje powierzchnię 180 m2. Wartość prawa własności działki nr [...], w części dotyczącej samego gruntu, rzeczoznawca majątkowy oszacował w podejściu porównawczym metodą porównywania parami. Cechy oraz ich wagi mające wpływ na wartość określono na podstawie analizy rynku oraz badania preferencji nabywców.

W odniesieniu do działki nr [...], stanowiącej grunt przeznaczony pod drogę zbiorczą obszarową, wystąpiły szkody w pożytkach z tytułu zniszczenia drzew i krzewów owocowych oraz upraw. Z uwagi na przeznaczenie przedmiotowej działki w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu [...] pod ulicę Ż., a także na usytuowanie linii energetycznej poza granicami działki, nie wystąpiła szkoda w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości. Istnienie linii SN 15 kV w odległości 1,75 m od wschodniej granicy działki nr [...] nie powoduje zmniejszenia jej wartości, wynikającego z utraty funkcji, jaka jest określona dla tej działki w planie zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w dn. [...] Usytuowanie linii energetycznej poza działką nr [...] nie stanowi przeszkód w jej zagospodarowaniu jako drogi oraz nie powoduje zmiany warunków korzystania z nieruchomości i jej przydatności użytkowej, a co za tym idzie, nie obniża jej wartości.

Organ II instancji wskazał także, że wartość drzew i krzewów zniszczonych na działkach nr [...] i [...] określono metodą kosztowo-dochodową szacowania wartości roślin w ogrodach działkowych i przydomowych przy wywłaszczaniu nieruchomości, opracowaną przez K. Z.

Organ dodał również, że zmniejszenie wartości nieruchomości oraz wartość poniesionych szkód określone zostały według aktualnej wartości oraz według stanu nieruchomości w dniu ograniczenia prawa własności. Przy wycenie nieruchomości uwzględniono jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania przeznaczenia, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Przyjęty w wycenie sposób określenia wartości, tj. podejście porównawcze, metodą porównywania parami oraz kosztowo-dochodowe, jest zgodny z przepisem art. 152 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na to, że stosuje się go do określenia wartości rynkowej nieruchomości. Opinia rzeczoznawcy majątkowego z dnia 21 maja 2008 r. sporządzona zatem została zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Ponadto powołując się na art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami organ zwaloryzował wypłacone stronom wcześniej odszkodowanie w wysokości 6070 zł. Waloryzacji dokonał stosując wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych od czerwca 2002 r. do września 2008 r. wynosił 1.1170, a zatem zwaloryzowane odszkodowanie wyniosło 6780,19 zł.

M. i J. P. złożyli skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosząc o jej uchylenie, jak również decyzji ją poprzedzającej, zarzucili organom obrazę przepisów art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, § 55 Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. Nr 47, poz. 401), a także art. 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U Nr 80, poz. 721 ze zm.) oraz art. 32, 83 i 87 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez zaniżenie ustalonego odszkodowania w wyniku przyjęcia mniejszej powierzchni zajęcia nieruchomości jak i nieuwzględnienia napięcia roboczego linii energetycznej.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że linia energetyczna przebiegająca przez ich nieruchomość pracuje obecnie pod napięciem 16 kV, a nie jak pierwotnie pod napięciem 15 kV, co powoduje, że szerokość pasa działki nr [...], wyłączonego z użytkowania, jest obecnie większa, niż przyjęta w operacie szacunkowym.

Skarżący podnieśli ponadto, że organy błędnie przyjęły, że działka nr [...] znajdowała się w planie zagospodarowania przestrzennego dla osiedla J. II, choć w rzeczywistości objęta była planem dla osiedla J. I. Ponadto ulica Ż., która pierwotnie miała mieć szerokość 25 m, ostatecznie zaplanowana jest jako ulica szeroka na 20 m, co powoduje, że nie cała działka nr [...] jest przewidziana pod jej budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).

Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić legalność działania organu orzekającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], ustalającą na rzecz J. i M. P odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości i szkód poniesionych na nieruchomości położonej przy ul. J. 75 w P.

Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie, mimo iż decyzja zezwalająca na wejście na teren nieruchomości skarżących w celu budowy linii energetycznej wydana została pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), prowadzone było stosownie do przepisów obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej u.g.n. Tryb taki uznać należy za właściwy, a to ze względu na zapisy art. 233 tego drugiego aktu, stanowiącego, iż sprawy wszczęte, a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

W myśl art. 128 ust. 4 u.g.n. w związku z art. 124 ust. 1 i 4 za szkody powstałe wskutek ograniczenia, w drodze decyzji właściwego organu, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, przysługuje odszkodowanie. Powinno ono odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Stosownie zaś do art. 130 zdanie drugie u.g.n. w przypadku gdy starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.

Skoro zatem decyzja o ograniczeniu praw skarżących ( poprzez udzielenie zezwolenia na wejście na teren ich nieruchomości w celu budowy linii energetycznej) wydana została przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. w dniu [...] i nadany jej został rygor natychmiastowej wykonalności, to do ustalenia wartości odszkodowania należy przyjąć stan nieruchomości skarżących z tego właśnie dnia. W myśl zaś art. 4 pkt 17 u.g.n. ilekroć w ustawie jest mowa o stanie nieruchomości, należy przez to rozumieć m. in. stan zagospodarowania, stan prawny, a także stan techniczno-użytkowy. Przez stan prawny należy rozumieć między innymi przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym ówcześnie, a więc w dniu w [...]. Bez znaczenia zaś są podnoszone w skardze argumenty, iż w [...] trwały już prace nad zmianą zapisów planu i wyniki tych prac były już znane, skoro zmiany te nie zostały uchwalone i wobec tego nie obowiązywały w dniu wydania decyzji ograniczającej prawo własności skarżących.

Z kolei wartość ustalonego odszkodowania ustala się na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu, mimo, iż przyjęty do jej określenia stan nieruchomości, tak jak w tym przypadku, może być określony na dzień sprzed kilku, a nawet kilkunastu lat.

W niniejszej sprawie organy uczyniły zadość przedstawionym powyżej wymaganiom.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że wskutek zajęcia nieruchomości skarżących wystąpiły na niej szkody, polegające na zniszczeniu istniejących w dniu wydania decyzji naniesień roślinnych, jak również uległa zmniejszeniu wartość nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], po zbudowaniu napowietrznej linii energetycznej, z uwagi na ograniczone możliwości jej wykorzystania zgodnie z funkcją budowlaną, jaką ta nieruchomość posiadała.

Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 u.g.n.).

W przedmiotowej sprawie ustalenie odszkodowania nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego Z. K. Organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż operat ten sporządzony został zgodnie z wymaganiami stawianymi takim opracowaniom, określonymi w Dziale IV Rozdziale 1 u.g.n., zatytułowanym "Określanie wartości nieruchomości", jak również w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego Z. K., w której określono wartość przedmiotowej nieruchomości oraz wartość nasadzeń roślinnych, znajdujących się na niej w dniu [...] (dzień wydania decyzji zezwalającej na wejście na nieruchomość), stwierdzić należy, że w operacie dokonano właściwego wyboru podejścia i metody szacowania, zależnego przede wszystkim od celu wyceny. Trafnie uznano, że obliczenie rzeczoznawcy majątkowego, dotyczące wielkości pasa działki nr [...] wyłączonego z użytkowania, było prawidłowe. Jeśli w obowiązującym w dniu [...] planie zagospodarowania przestrzennego ustalono szerokość strefy ochronnej na 7,5 m od osi linii energetycznej, to w kierunku wschodnim należało przyjąć tę wartość w całości, natomiast w kierunku zachodnim uwzględnić należało jedynie 1,75 m, bowiem tyle dzieliło oś linii energetycznej od granicy działki nr [...]. Łącznie zatem pas ochrony wynosić powinien 9,25 m, tak jak przyjął rzeczoznawca majątkowy. Strefa ochronna rozciągała się wprawdzie również w kierunku wschodnim poza granice działki nr [...], na teren działki nr [...]. Jednakże z pisma pracowni planowania przestrzennego z dnia 23 sierpnia 2006 r., skierowanego do Starosty Powiatu [...] , jasno wynika, że w dniu [...], a więc w dniu wydania decyzji zezwalającej na wejście na nieruchomość skarżących, działka ta była w całości przeznaczona pod ulicę. Nie nastąpiło zatem w jej przypadku zmniejszenie wartości wywołane wybudowaniem linii energetycznej, nie uniemożliwiało to bowiem wykorzystywania działki jako drogi. Twierdzenia skarżących, że wówczas plan był inny, są nieuzasadnione. Bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż zmieniona została z czasem szerokość planowanej ulicy Ż., skoro brany może być pod uwagę jedynie stan nieruchomości z daty decyzji o zezwoleniu na wejście na teren nieruchomości skarżących.

Sąd nie ma również zastrzeżeń do metody i sposobu obliczenia wartości całej nieruchomości, która stanowi punkt wyjścia do obliczenia spadku wartości pasa działki o powierzchni 180 m², wyłączonego z użytkowania. Wyliczenia dokonane są prawidłowo, zgodnie ze wskazanymi wcześniej przepisami u.g.n. oraz rozporządzenia wykonawczego. Wartość ta oszacowana została metodą porównywania parami. Podejście porównawcze stosuje się do określenia wartości rynkowej nieruchomości wyłącznie wówczas, gdy nieruchomości podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny były w obrocie na określonym rynku w okresie ostatnich dwóch lat poprzedzających wycenę, a także gdy ich ceny i cechy wpływające na te ceny oraz warunki dokonania transakcji są znane. Wartość gruntu oszacowano opierając się o przeciętne ceny sprzedaży nieruchomości podobnych, przeliczone na datę wyceny. W przedmiotowej sprawie do porównania przyjęto trzy spośród kilkunastu transakcji z terenu P. Uwzględniono cel wyceny, rodzaj nieruchomości, jej aktualny stan prawny, funkcję wyznaczoną dla niej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz dostępność danych o jej otoczeniu. Podejście porównawcze przy dostatecznie aktywnym rynku nieruchomości danego rodzaju, pozwala na określenie wartości rynkowej ze znaczną dokładnością i jest z tego powodu najwłaściwszą metodą z uwagi na cel wyceny. Warto zwrócić również uwagę, że przyjęta do wyliczenia odszkodowania wartość metra kwadratowego nieruchomości nie budzi obecnie sprzeciwu strony skarżącej. Nie kwestionuje ona również przyjętego w operacie szacunkowym założenia, iż pas wyłączony z użytkowania utracił 80% wartości sprzed budowy linii energetycznej.

Skarżący podnieśli natomiast w skardze dwie okoliczności, z których wyciągają odmienne od organów wnioski, a mianowicie:

1/ że obecnie linia energetyczna pracuje pod napięciem 16 kV, a nie jak pierwotnie 15 kV, co powoduje, że obszar działki nr [...] wyłączony z użytkowania jest większy niż przyjęty w operacie szacunkowym i wynosi ponad 180 m²;

2/ że działka nr [...] również została ograniczona w możliwości użytkowania w związku z wybudowaniem linii, a więc jej wartości również zmalała.

Jednakże w aktach sprawy nie ma żadnych dowodów na to, że linia pracuje obecnie pod napięciem 16 kV. Skarżący zresztą nie powoływał tej okoliczności wcześniej. Także na rozprawie przed Sądem w dniu 17 września 2009 r. przyznał, że nie otrzymał żadnej decyzji z informacją o zwiększeniu napięcia z 15 kV do 16 kV. Nie była też wydana decyzja o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowej linii energetycznej. Tak więc ten argument strony skarżącej nie został poparty jakimikolwiek dowodami.

Niezależnie od tego jednak przypomnieć należy, że odszkodowanie ustala się, stosownie do art. 130 u.g.n., według stanu na dzień ograniczenia prawa oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. W dacie ograniczenia prawa własności linia pracowała pod napięciem 15 kV, czego skarżący nie kwestionuje, dlatego też tę wartość należało przyjąć, obliczając w operacie szacunkowym szerokość pasa wyłączonego z użytkowania Ten argument skarżących jest zatem niezasadny. Innych obiekcji skarżący do wyliczenia zmniejszenia się wartości działki nr [...] nie mieli.

Jeśli natomiast chodzi o zarzut nieuwzględnienia przez organy, w ślad za operatem szacunkowym, zmniejszenia wartości działki nr [...], Sąd we wcześniejszych rozważaniach podniósł już, że działka ta w dniu [...] była w całości przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego pod ulicę. Nie nastąpiło zatem w jej przypadku zmniejszenie wartości wywołane wybudowaniem linii energetycznej, bowiem inwestycja taka nie uniemożliwiała ani nie ograniczała korzystania z nieruchomości jako ulicy.

Jednakże nie ta okoliczność, w przypadku działki nr [...], jest najważniejsza. Wskazane w niniejszych rozważaniach przepisy regulujące kwestię odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości, jak też za zmniejszenie jej wartości, spowodowane wejściem na teren nieruchomości w celu przeprowadzenia określonych prac, dotyczą wyłącznie nieruchomości, w stosunku do której wydano decyzję powodującą ograniczenie prawa własności. W rozpoznawanej sprawie decyzję taką wydano w dniu [...] jedynie w stosunku do działki nr [...]. Zwrócił na to uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 sierpnia 2004 r., II SA/Łd 938/02. Ustalenie odszkodowania w trybie administracyjnym jest możliwe jedynie w sytuacji wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na poprowadzenie tej linii energetycznej (ograniczającej korzystanie z nieruchomości). Skoro decyzja taka w stosunku do działki nr [...] nie została wydana, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie należy do organu administracji.

Zatem choć organy administracji brak ustalenia odszkodowania za zmniejszenie się wartości działki nr [...] uzasadniły faktem, że jej wartość nie zmalała, okoliczność ta nie miała w ocenie Sądu wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Tym bardziej, że w zaskarżonej decyzji organ dokonał jedynie potrącenia części ustalonej kwoty z uwagi na wcześniejsze wypłacenie odszkodowania, ustalonego uchyloną następnie decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. Wobec powyższego Sąd potraktował wyliczenia dotyczące wartości naniesień roślinnych na działce nr [...] jako konieczne do rachunkowego wyliczenia potrącenia wcześniej ustalonego odszkodowania.

Nie sposób mieć również zastrzeżeń do waloryzacji odszkodowania w kwocie 6070 zł, ustalonego decyzją z dnia [...] i wypłaconego skarżącym w dniu 14 czerwca 2002 r. Obowiązek waloryzacji wynikał bowiem z art. 132 ust. 3a u.g.n., który choć stanowi o obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego stronie na skutek uchylonej następnie decyzji, to w niniejszej sprawie stanowił prawidłową podstawę potrącenia z ustalonego aktualnie odszkodowania wartości wcześniej wypłaconego, po jego waloryzacji.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było prawidłowo. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2004 r. wyznaczony został nowy organ, który przeprowadził postępowanie w celu ustalenia odszkodowania. Strona informowana była o przebiegu postępowania, miała możliwość zapoznania się z zebranymi dokumentami, przeprowadzono również rozprawy administracyjne. Organ dokonał oceny dowodów, której nie można zarzucić dowolności. Wypełniane też były zalecenia organu odwoławczego po wcześniejszych uchyleniach przez Wojewodę [...] decyzji organu I instancji. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. elementy. Organ wskazał fakty i dowody, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, ustosunkował się do argumentów stron oraz wskazał i wyjaśnił podstawę prawną podjętej decyzji.

Na koniec niniejszych rozważań Sąd chciałby ustosunkować się do jednej jeszcze kwestii. Otóż z uzasadnienia skargi, sformułowanej wprawdzie w sposób dość chaotyczny, zdaje się wynikać, że skarżący z decyzji z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę linii 15 kV wyciągają wniosek, że decyzja ta kreowała zagadnienia ówcześnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. To oczywiście błędne założenie. Przedmiotem kontroli Sądu nie jest poza tym decyzja z dnia [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę tej linii, ani też decyzja z dnia [...] o zezwoleniu na wejście na teren nieruchomości skarżących w celu jej budowy. Zakres przedmiotowy niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej wyznacza wyłącznie zaskarżona decyzja, a więc kwestia prawidłowości ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości skarżących spowodowanych wybudowaniem linii 15 kV, jak również szkód wynikłych w trakcie tej budowy. Wprawdzie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd ma obowiązek rozpoznać sprawę w granicach szerszych do zakresu zaskarżenia, a w każdym razie granicami tymi nie jest związany, jednakże rozpoznaje sprawę tylko w ramach sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżonym aktem. Sąd nie może przekroczyć granic sprawy administracyjnej oraz stosunku prawnego tejże sprawy, ponieważ wówczas miałby do czynienia z inną sprawą, wymagającą najpierw rozstrzygnięcia w drodze nowego aktu lub czynności konkretyzującej inny stosunek prawny.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

A.D.