Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1171/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 2 i 3, art. 82 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a, art. 121 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego przeliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlopy wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 listopada 2018 r. J. M. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] (dalej: KMP) o ponowne ustalenie wymiaru i wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Zdaniem wnioskodawczyni wyliczenie ekwiwalentu winno nastąpić z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15.

Wniosek ten przekazany został do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (KWP), który pismem z 13 grudnia 2018 r. poinformował wnioskodawczynię o braku podstaw prawnych do ponownego przeliczenia ekwiwalentu.

Wnioskodawczyni złożyła ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA). Sąd ten wyrokiem z dnia 17 marca 2020 r., sygn. II SAB/Rz 5/20 zobowiązał organ do rozpatrzenia ww. wniosku.

Decyzją z dnia 29 lipca 2020 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za lata 2001-2003. W podstawie prawnej wskazał art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1, art. 32, art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.).

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że Skarżąca była funkcjonariuszem Policji i na podstawie rozkazu personalnego z dnia 30 września 2003 r. została zwolniona ze służby. W chwili zwolnienia wnioskodawczyni pozostało łącznie 101 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Wobec powyższego skarżącej wypłacono ekwiwalent pieniężny przyjmując, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zdaniem organu, wskazane przez wnioskodawczynię orzeczenie TK, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części art. 115a ustawy o Policji w zakresie wielkości "przelicznika" za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, nie skutkuje przyznaniem byłym policjantom prawa do ekwiwalentu w innej wysokości niż w dacie zwolnienia. W dacie wydania decyzji brak jest przepisu określającego wysokość "nowego przelicznika" części miesięcznego uposażenia, jak również przepisów określających zakres stosowania ewentualnych nowelizacji. Brak zatem podstaw do przyznania prawa do wyrównania i wypłaty ekwiwalentu w innej wysokości niż dotychczas.

J. M. złożyła odwołanie od tej decyzji, kwestionując stanowisko organu I instancji co do braku prawnej możliwości ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 115a ustawy o Policji, przez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że przepis ten traci moc prawną w całości i brak jest podstawy prawnej do wyliczenia ekwiwalentu. Nadto zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 i art. 190 Konstytucji RP poprzez brak właściwego zastosowania art. 115a ustawy o Policji oraz to, że została wydana w oparciu o niekonstytucyjne przepisy. Zawnioskowała o uchylnie decyzji i nakazanie ponownego obliczenia ekwiwalentu.

Decyzją z dnia 9 września 2020 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem KWP słusznie organ I instancji uznał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata w mocy części art. 115a ustawy o Policji, nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do ekwiwalentu w innej wysokości niż obliczonego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 115a ustawy o Policji w obecnie obowiązującym brzmieniu, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15. Wyrok ten spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji tj. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, która uniemożliwia organom ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. Brak w ustawie o Policji przepisu wprowadzającego mechanizm naliczania ekwiwalentu w wysokości odpowiadającej regulacjom konstytucyjnym powoduje, że aktualnie nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji w opisywanej sprawie.

W skardze do WSA w Rzeszowie J. M. zawnioskowała o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie wraz z poprzedzają ją decyzją organu I instancji oraz nakazanie wydania decyzji ponownie ustalającej ekwiwalent. Zawnioskowała o stwierdzenie celowej przewlekłości postepowania.

Podtrzymując dotychczas sformułowaną argumentację, Skarżąca kwestionowanej decyzji zarzuciła rażące naruszenie:

- art. 115a ustawy o Policji, przez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż przepis ten utracił moc prawną w całości i nie może stanowić podstawy prawnej do ponownego wyliczenia ekwiwalentu.

- art. 7 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP przez brak właściwego zastosowania art. 115a ustawy o Policji, co do którego Trybunał Konstytucyjny orzekł częściową niekonstytucyjność wyrokiem z dnia 30.10.2018r sygn. akt K 7/15 uznając, iż sposób wyliczenia ekwiwalentu jest niezgodny z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, co daje asumpt do ponownego przeliczenia ekwiwalentu i jego wypłatę w 100%;

- art. 168 ust. 4 Konstytucji RP przez oczekiwanie organu na nowelizację ustawy o Policji, w sytuacji gdy samo orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego orzekające o niezgodności z Konstytucją RP przepisu ustawy, który był podstawą prawną świadczenia, daje podstawę do ponownego orzekania w sprawie, w oparciu o właściwą procedurę wznowieniową;

- art. 6 k.p.a. przez błędne uznanie, iż w systemie prawnym RP wskutek orzeczenia TK powstała luka prawna uniemożliwiająca orzekanie o ekwiwalencie pieniężnym dla funkcjonariusza Policji w sytuacji, gdy TK nie stwierdził niekonstytucyjności całego przepisu art. 115a ustawy o Policji a jedynie jego części określającej sposób obliczania ekwiwalentu, zatem istnieje podstawa prawna do ponownego obliczenia ekwiwalentu;

- art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, a w szczególności celowej odmowy przyznania ekwiwalentu pomimo oczywistej podstawy prawnej i orzeczenia TK.

W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga została w całości uwzględniona, bowiem okazała się zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż sądowa kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem swej skargi skarżąca J. M. uczyniła decyzję Komendanta o odmowie ponownego przeliczenia ekwiwalentu, należnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w latach 2001 – 2003 r.

Realia prawne oraz faktyczne niniejszej sprawy są analogiczne jak w innych sprawach sądowoadministracyjnych dotyczących kontroli decyzji organów Policji o odmowie ponownego przeliczenia na rzecz funkcjonariusza zwolnionego ze służby ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, np.: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 września 2020 r., o sygn. II SA/Rz 585/20. Sąd podziela w całości wyrażone w tych orzeczeniach krytyczne stanowiska co do oceny prawnej odmowy ponownego przeliczenia należnego ekwiwalentu, a także służące tej krytyce uzasadnienie. Znajdują one wyraźne potwierdzenie w linii orzeczniczej NSA wytyczonej w szczególności wyrokami tego Sądu z dnia 26 stycznia 2021 r. o sygn. III OSK 2998/21, z dnia 26 stycznia 2021 r. o sygn. III OSK 3087/21, z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. I OSK 1187/20, z dnia 13 listopada 2020 r. o sygn. I OSK 173/20, z dnia 25 sierpnia 2020 r. o sygn. I OSK 22/20, CBOSA.

Sąd mając na uwadze utrwalone poglądy judykatury, doszedł do przekonania, że wydane w sprawie decyzje administracyjne zapadły z oczywistym naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 115a ustawy o Policji, poprzez wykładnię nieuwzględniającą powszechnie obowiązującego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. To doprowadziło w konsekwencji do ustalenia w decyzjach Organów obu instancji nieprawidłowego wyniku sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Otóż zgodnie z art. 115a ustawy o Policji, ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Każdy policjant ma prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych (art. 82 ust. 1 ustawy o Policji). Policjant nie ma jednak obowiązku wykorzystania urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze, dlatego też ustawodawca w art. 115a wprowadził reguły dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz za czas wolny w zamian za czas służby przekraczający normę (art. 33 ust. 2 ustawy o Policji)

Należało za wniesioną skargą zwrócić uwagę na fakt, iż TK wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., o sygn. K 7/15, orzekł, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podany wyrok TK należy do kategorii wyroków zakresowych, czyli wyroków kwestionujących zgodność z Konstytucją przepisu tylko w określonym zakresie (określonej części) lub wskazujących w sentencji swojego orzeczenia, które z jego znaczeń (interpretacji) są zgodne z Konstytucją. TK rozstrzyga więc o wykładni określonego przepisu (patrz. szerz. B.Banaszak, Wyroki interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego a orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, ZNSA 2013/6/9-20, LEX).

Trybunał wskazał w/w orzeczeniu, że regulacja zawarta w art. 115a ustawy o Policji dotyczy sposobu obliczania ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 tej ustawy (czas przyznany w zamian za czas służby przekraczający normę). Ekwiwalent pieniężny przyznawany jest w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Celem tej regulacji, w kwestionowanym zakresie, jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych corocznych płatnych urlopów. Wprowadzony na etapie prac komisji sejmowych do ustawy o Policji kwestionowany art. 115a nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, ponieważ przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Zgodnie bowiem z art. 82 ustawy o Policji przed zmianą wprowadzoną ustawą nowelizującą, policjantom przysługiwało prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 30 dni kalendarzowych. Zmiana regulacji wymiaru corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego na 26 dni roboczych nie została zatem odpowiednio skorelowana ze sposobem obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest natomiast wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta w ocenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. Wobec powyższego art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że stanowisko Komendanta wyrażone w zaskarżonej decyzji, nie zasługuje na aprobatę.

Po pierwsze, przytoczony wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter wyroku zakresowego. Po jego wydaniu obowiązkiem ustawodawcy była zmiana niekonstytucyjnej części tego przepisu ustawy. Nie można zgodzić się z poglądem orzekających w sprawie Organów, iż z uwagi na brak w porządku prawnym normy prawnej, która określałaby mechanizm naliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według wskazań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, brak jest podstawy prawnej do wydania przez organy decyzji w przedmiocie ponownego przeliczenia i ewentualnej wypłaty skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Należy wskazać, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Nie można się tym samym zaakceptować stanowiska, iż wyrok zakresowy nie ma zastosowania w sprawie i jest skierowany wyłącznie do ustawodawcy (obligując go do zmiany zakwestionowanego przepisu ustawy), gdyż przywołany przepis Konstytucji nie różnicuje mocy prawnej i skutków wywoływanych przez wszystkie rodzaje wyroków Trybunału. W tym nurcie wykładni przepisów Konstytucji pozostaje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w szeregu orzeczeń przyjął, że skoro ustawodawca nie podjął działań zmierzających do ustalenia stanu zgodnego z prawem, to sądy i organy administracji muszą interpretować normy prawne tak, aby były one zgodne z Konstytucją (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 3037/19). Oznacza to, że wykonywanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest obowiązkiem wszystkich organów władzy publicznej, a nie tylko ustawodawcy (por. wyrok NSA z 20 lutego 2019 r., II OSK 694/17).

Realizacja wyroku Trybunału z 30 października 2018 r., K 7/15, stała się obowiązkiem organów oraz sądów. Sytuacja prawna jednostki, która była adresatem niekonstytucyjnej regulacji, nie może być uzależniona od woli i sprawności parlamentu wykonującego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Brak reakcji parlamentu na taki wyrok nie oznacza, że stan niekonstytucyjności przestaje istnieć. Niekonstytucyjność stwierdził bowiem Trybunał Konstytucyjny jako organ wyłącznie właściwy w tym zakresie. Z mocy powszechnie obowiązującej wyroku Trybunału wynika zaś konieczność podjęcia przez organy administracyjne i sądy takich rozstrzygnięć, które zapewnią osiągnięcia w możliwie jak najwyższym stopniu stanu zgodności z obowiązującym prawem, w tym przede wszystkim z przepisami Konstytucji. Oznacza to także konieczność uwzględnienia przy rozstrzyganiu danej sprawy treści wyroku Trybunału. Bezczynność ustawodawcy na stwierdzoną niekonstytucyjność przepisu nie może prowadzić do pozbawienia jednostki jej prawa podmiotowego. Sytuacja taka obliguje wszystkie organy władzy publicznej do podjęcia działań, które zapewnią ochronę i realizację tych praw w zakresie możliwym ze względu na istniejące w konkretnej sprawie granice faktyczne i prawne (zob. wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r. I OSK 22/20; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Po drugie, brak nowych przepisów zastępujących niekonstytucyjny przelicznik 1/30 uposażenia innym przelicznikiem w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, nie stanowi przeszkody do wyliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W istniejącym stanie prawnym możliwe jest zadośćuczynienie uprawnieniu policjanta do uzyskania ekwiwalentu w wysokości odpowiadającej regulacjom konstytucyjnym. Zdaniem Sądu, pomimo braku ustawowego zastąpienia ułamka 1/30 innym ułamkiem można wyliczyć należną, a więc - po odjęciu kwoty wypłaconej - brakującą i niewypłaconą skarżącej kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, albowiem na sposób wyliczenia kwoty należnej wskazuje wprost uzasadnienie przytoczonego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, przy czym – co należy podkreślić - do dnia 1 lipca 2019 r. "okres rozliczeniowy", o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, w zw. z ust. 2 tego artykułu i w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego to 3-miesięczny okres rozliczeniowy (zmiana tego okresu rozliczeniowego nastąpiła z dniem 1 lipca 2019 r. – Dz.U. z 2019 r., poz. 1635) i taki też należy przyjąć do wymienionych wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 1 lipca 2019 r. (zob. wyroki WSA w Krakowie z 29 czerwca 2019 r. III SA/Kr 1368/19 i z 30 czerwca 2020 r. III SA/Kr 118/20, wyrok WSA w Białymstoku z 7 maja 2020 r. II SA/Bk 278/20; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy skarżąca została zwolniona ze służby w Policji rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dniem 30 września 2003 r. W chwili zwolnienia skarżącej pozostawały niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2001 r – 2003 r. w ilości 101 dni. Skoro skarżącej wypłacono ekwiwalent pieniężny w kwocie 11943,25 zł brutto za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów przyjmując, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, to skuteczne złożenie wniosku o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, winno skutkować wszczęciem postępowania i merytoryczną oceną zasadności wniosku w kontekście ocen TK poczynionych na kanwie art. 115a ustawy o Policji.

Przyjęcie stanowiska, że wobec wydania ww. wyroku Trybunału brak jest podstaw prawnych do wyliczenia spornego ekwiwalentu w oparciu o ułamek inny niż wskazany w art. 115a ustawy o Policji, stanowiło według Sądu naruszenie art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszenie to niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną - art. 153 p.p.s.a. Dokonają więc ponownego wyliczenia i wypłaty skarżącej części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 (OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), w myśl którego prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu.

Dodać też należy, iż ustawodawca usunął stan niepewności prawnej, stanowiący w ocenie Organów przyczynę dla wydania decyzji odmawiającej ponownego naliczenia ekwiwalentu dla strony. Otóż na mocy art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 1610; zwana dalej ustawą o szczegółowych rozwiązaniach), treści przepisu art. 115a ustawy o Policji, nadano nowe brzmienie, stanowiąc: Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Według art. 48 ustawy nowelizującej – ustawa ta weszła w życie z dniem 1 października 2020 r., czyli po dniu wydania decyzji przez Organ odwoławczy. Dlatego dokonane zmiany prawa nie mogły stanowić dla Organów Policji podstawy oceny samego wniosku skarżącej, jak również wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o szczegółowych rozwiązaniach, przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

Z uwagi na tak ukształtowany po wydaniu decyzji KWP stan prawny, WSA na potrzeby ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego informuje Strony procesu o tym, że WSA w Białymstoku postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r. o sygn. II SA/Bk 866/20, CBOSA, przedstawił TK następujące pytanie prawne: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania z uwagi na ich brak.