Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 326/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 87
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 roku sprawy ze skargi E. A.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia A oraz E. A.–P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...], nr [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest następujący:

Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestora – J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A", określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej wolno stojącej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na działce nr ewid. 87, 80 oraz 131 i 136 (zjazd z drogi) w obrębie geodezyjnym [...], w gminie K., w powiecie [...], woj. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku poz. 1235 ze zm., dalej jako: "ustawa").

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie A (dalej jako: "Stowarzyszenie") oraz E. A.–P..

Stowarzyszenie w treści swojego odwołania wniosło o uchylenie kwestionowanej decyzji jako niezgodnej z treścią art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 28, art. 145 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 89 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") oraz art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 87 ust. 1 i 3 ustawy. Uzasadniając powyższe autor odwołania wyjaśnił, iż na stronie 68 i 69 raportu oddziaływania na środowisko przedstawiono zasięg oddziaływania zacienienia powodowanego przez siłownię wiatrową, z którego wynika, że w zasięgu oddziaływania znajdują się ponadto miejscowości J., N. i N. – gmina wiejska K. oraz W., M., Ś., M., S., W. i W. – gmina K.. Z kolei organ pierwszej instancji obwieszczenia wywiesił na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy K., sołectw: K., W. i S.. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby obwieszczenia wywieszano na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy K. oraz aby umieszczano je w BIP gminy. W BIP nie umieszczono także innych obwieszczeń m.in. o zawieszaniu i podejmowaniu postępowania. W decyzji nie wskazano, dla którego z wariantów przedstawionych w raporcie ustalono środowiskowe uwarunkowania. Zarówno w raporcie, jak i w decyzji nie zawarto informacji o wpływie inwestycji na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Nie wyjaśniono także stanu faktycznego związanego z akustycznym oddziaływaniem inwestycji na tereny przyległe. Organ pominął kwestię emitowania przez siłownie wiatrowe hałasu infradźwiękowego, jak też nie poruszono problemu tzw. stepowania terenów w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych.

E. A.–P. w uzasadnieniu odwołania wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazała, że w toku postępowania strony nie były informowane w sposób wystarczający o jego przebiegu. Informacje na tablicach sołectw pojawiały się z opóźnieniem, a w BIP ukazały się dopiero po dniu 3 listopada 2014 roku. Opracowana na zlecenie inwestora prognoza oddziaływania na środowisko zawiera szereg nieścisłości mających na celu zatarcie faktów mających wpływ na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. W szczególności dotyczy to odległości od najbliższych zabudowań, ponieważ są różnice w poszczególnych pismach. Ponadto nie wykazano transgraniczności skraju L., usytuowanego mniej niż 500 m od planowanej inwestycji. Odwołująca zarzuciła pominięcie w raporcie występowania na obszarze gminy gniazdujących: bociana białego, błotniaka łąkowego, ortolana i gąsiorka. Po realizacji inwestycji nastąpi utrata wartości ziemi związanej z budową elektrowni wiatrowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołań, utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, następnie przytoczywszy treść regulacji ustawowych wskazał, iż ocena, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie została pozostawiona organom wydającym decyzje środowiskowe, lecz wynika z przepisów prawa tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Rozporządzenie to wskazuje przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a przy określaniu wskazanych przedsięwzięć uwzględniono uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Z przepisu § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia wynika, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena oddziaływania na środowisko jest szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy).

Jak podkreśliło Kolegium, w sprawie organ pierwszej instancji wnioskiem z dnia 7 października 2011 roku wystąpił do RDOŚ w Ł. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o wydanie opinii, czy przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi organy uznały za zasadne przeprowadzenie takiej oceny, zatem organ postanowieniem z dnia [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Raport, w pierwotnej wersji wpłynął do organu w dniu 7 marca 2012 roku, a w wersji zaktualizowanej – w sierpniu 2014 roku. W tym miejscu organ wyjaśnił, że raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Zakres raportu został szczegółowo uregulowany w art. 66 ustawy.

W sprawie – zdaniem organu odwoławczego – raport przedłożony przez inwestora jest dokumentem sporządzonym zgodnie z wymogami określonymi w art. 66 ustawy. Wyspecjalizowane organy, jakimi są PPIS i RDOŚ nie kwestionowały wyników badań ani ocen w nim zawartych. W przekonaniu Kolegium, raport jest rzetelny, jasny, szczegółowy, logiczny i spójny, nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości oraz pozwala zweryfikować tok rozumowania autorów raportu, zawiera precyzyjny i obszerny opis przedsięwzięcia. Raport zawiera wszystkie niezbędne elementy. Z raportu wynika w szczególności, że w trakcie eksploatacji przedsięwzięcie będzie oddziaływało na środowisko w sposób ciągły w zakresie emisji hałasu, oddziaływania pól elektromagnetycznych, oddziaływania w postaci efektu migotania cienia, oddziaływania na krajobraz, oddziaływania na środowisko przyrodnicze. Ponadto w raporcie przeanalizowano kwestie związane z wpływem przedsięwzięcia na klimat akustyczny w otoczeniu inwestycji. W obliczeniach oddziaływania akustycznego turbiny uzyskano wyniki nie przekraczające dopuszczalnych wyników hałasu. Jak wynika z uzupełnienia raportu odległość zasięgu izolinii 40 dB od wieży turbiny wiatrowej w wariancie inwestorskim wynosi 427 m. Zatem, aby dotrzymane zostały standardy jakości środowiska odległość wieży turbiny od najbliżej jej położonego budynku nie może być mniejsza niż 427 m. W raporcie rozpatrując zjawisko pól elektrycznych i elektromagnetycznych nie stwierdzono negatywnego wpływu elektrowni oraz towarzyszącej jej infrastruktury technicznej. Z raportu wynika także, że planowana inwestycja sąsiaduje z obszarami NATURA 2000, jednakże pomimo bliskości inwestycji z obszarem specjalnej ochrony ptaków z analizy ornitologicznej wynika, że nie powinna ona wywrzeć negatywnego wpływu. Z regularnych obserwacji w ramach monitoringu przedrealizacyjnego wynika, że odległość między miejscami koncentracji przelotnych ptaków wodno-błotnych na obszarze specjalnej ochrony ptaków, a ewentualnymi żerowiskami na ternach rolniczych zlokalizowanych wokół inwestycji mieści się w możliwościach lotu ptaków. Jak stwierdził RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] października 2014 roku badania ornitologiczne i chiropterologiczne wykonane dla planowanej inwestycji, a także załączona do raportu analiza wyników badań terenowych wykazały brak przeciwwskazań do budowy elektrowni wiatrowej.

W dalszej kolejności organ podkreślił, iż uczestnicy postępowania mogą składać wnioski dowodowe zmierzające do podważenia miarodajności raportu np. w postaci opinii czy opracowania sporządzonych przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę, w których dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób wskazywałyby na wadliwość raportu. Jednakże zarówno odwołujący, jak i inne strony postępowania takich wniosków nie złożyły. Zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem, tj. art. 66 ustawy, a także przepisem prawa materialnego, w oparciu o który został ustalony zakres, treść raportu.

Stosownie do treści art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, który jest organem właściwym w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na tereny chronione. W sprawie organ pierwszej instancji takie uzgodnienie uzyskał. Postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiązały organ pierwszej instancji i praktycznie jego decyzję kształtowały.

Kwestionowana w odwołaniu decyzja – zdaniem Kolegium – zawiera wszystkie elementy określone w art. 82 ust. 1 ustawy oraz prawidłowo określa m.in warunki ogólne i szczegółowe wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i określa działania, które należy podjąć celem zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W punkcie VII decyzji organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w przedmiocie oddziaływania elektrowni wiatrowych w zakresie klimatu akustycznego. Obowiązek sporządzenia analiz służyć będzie weryfikacji przyjętych w decyzji założeń i umożliwi ocenę czy przewidywana intensywność oddziaływania odpowiada intensywności faktycznej. Analizy te będą weryfikowane przez RDOŚ. Załącznikiem do rozważanej decyzji zgodnie z przepisem art. 84 ust. 2 ustawy jest Karta informacyjna przedsięwzięcia.

Kolegium wyjaśniło również, iż Stowarzyszenie pismem z dnia 23 października 2014 roku wniosło o zawieszenie postępowania. Jednakże, aby wniosek taki mógł odnieść zamierzony skutek, musi pochodzić od strony, a nie od podmiotu uczestniczącego w postępowaniu na prawach strony, którym jest Stowarzyszenie. Pomimo tego organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 17 listopada 2014 roku odniósł się do wniosku Stowarzyszenia uważając go za bezpodstawny.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium zauważyło, że kwestia udziału społeczeństwa w postępowaniu szczegółowo określona jest w ustawie. W toku postępowania art. 33 ustawy zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podania do publicznej wiadomości informacji o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji wymagających udziału społeczeństwa. Obowiązek ten ma charakter bezwzględny i oznacza konieczność powiadomienia społeczeństwa o każdej czynności w nim wymienionej. Przy czym podanie informacji do publicznej wiadomości to udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie, ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa – w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu (art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy). Naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu podlega ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie, jak wynika z analizy akt sprawy, jak i strony internetowej Urzędu Gminy K., zasadny jest zarzut stron, że nie wszystkie informacje były umieszczane w BIP. Na stronie internetowej znajduje się obwieszczenie z dnia [...] marca 2012 roku, wydane na postawie art. 79 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy, mocą którego poinformowano społeczeństwo w szczególności o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, przedmiocie postępowania jak i możliwości składania, w terminie 21 dni, uwag i wniosków dotyczących planowanej inwestycji. Z kolei następna informacja ukazała się w BIP po dniu 3 listopada 2014 roku i był to wniosek inwestora o wydanie decyzji, zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania, postanowienie w sprawie potrzeby oceny oddziaływania na środowisko i zakresu raportu, postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, opinie PPIS w K. z dnia 8 września 2014 roku, postanowienie RDOŚ z dnia [...] października 2014 roku. W BIP zamieszczono także decyzję pierwszej instancji. Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji na swojej stronie BIP nie umieścił wszystkich danych, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy, zatem nie informował, za pośrednictwem swojej strony internetowej, o czynnościach podejmowanych w toku postępowania. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, powyższe uchybienie nie może być uznane za naruszenie dyskwalifikujące całe prowadzone postępowanie. Z akt sprawy, jak i wyjaśnień organu pierwszej instancji wynika, że informacje o czynnościach podejmowanych w sprawie wywieszane były na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy K. oraz sołectw W. K., S. wymienione dokumenty. Mimo to – zdaniem Kolegium – w toku postępowania zapewniono społeczeństwu możliwość udziału w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy ponadto wskazał, iż raport o oddziaływaniu na środowisko wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 7 marca 2011 roku, a obwieszczenie m.in. o możliwości składania uwag przez społeczeństwo nosi datę 9 marca 2011 roku. Na tej podstawie organ ocenił, iż społeczeństwo mogło zapoznać się z dokumentem mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jakim jest raport. Ponadto Kolegium zauważyło, że w sierpniu 2014 roku wpłynął raport zaktualizowany, o czym Wójt nie poinformował stron postępowania. Jednakże treść raportu została udostępniona na wniosek Stowarzyszeniu, jak też przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się stron ze zgromadzoną dokumentacją. Strony postępowania mogły więc zapoznać się z raportem zaktualizowanym. Uchybienie to nie było podnoszone w odwołaniach, jak też, zdaniem składu orzekającego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w czasie podania do publicznej wiadomości obwieszczenia z dnia 9 marca 2012 roku nie wpłynęły uwagi i wnioski dotyczące inwestycji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Stowarzyszenie Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji przyjął, iż liczba stron postępowania przekracza 20 osób, a zatem w sprawie znalazł zastosowanie art. 74 ust. 3 ustawy i 49 K.p.a., zatem organ mógł o czynnościach postępowania informować strony w drodze obwieszczeń. W ocenie Stowarzyszenia, w zasięgu oddziaływania zacienienia powodowanego przez inwestycję znajdują się także miejscowości J., N. i N. - gmina wiejska K. oraz W., M., Ś., M., S., W. i W. - gmina K. Tymczasem, organ pierwszej instancji obwieszczenia wywiesił na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy K., sołectw K., W. i S.. Jednak Kolegium powołując pogląd RDOŚ podkreślił, iż brak jest dopuszczalnych norm administracyjno-prawnych (standardów jakości środowiska) oddziaływania w postaci tzw. efektu migotania cienia. Jednakże brak takich norm nie wyklucza możliwości wystąpienia z odpowiednim roszczeniem legitymowanych podmiotów w trybie cywilno-prawnym. Kolegium podziela w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji, że nie można określać zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia w oparciu o rozkład cienia jaki generować będzie elektrownia, gdyż prawo nie konkretyzuje jaki obszar należałoby brać pod uwagę. Nadanie statusu strony osobie, która znajdzie się w zasięgu migotania cienia byłoby więc błędne z uwagi na brak przepisu prawa, który potwierdziłby taki przymiot. Wobec tego Kolegium omawiany zarzut uznało za niesłuszny.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnia, że krąg stron postępowania w sprawie musi być wyznaczany w oparciu o art. 28 K.p.a. Przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych mają podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w rejonie oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ ma obowiązek ustalić w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w tym przede wszystkim o raport oddziaływania inwestycji na środowisko, kto jest stroną postępowania. Kolegium dokonując analizy akt sprawy, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uznało, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy określił krąg stron postępowania.

Kolejny zarzut odwołania to twierdzenie, że organ nie wskazał dla którego z wariantów przedstawionych w raporcie określił środowiskowe uwarunkowania. Wyjaśniając powyższe Kolegium wskazało, iż w uzasadnieniu decyzji brak jest wyraźnego wskazania, który wariant przyjęto, jednakże poprzez porównanie wariantów decyzji z wariantami określonymi w raporcie przyjąć należy, że jest to wariant inwestorski. Na powyższe organ pierwszej instancji wskazał także w piśmie z dnia 13 stycznia 2015 roku. Naruszenie w tym zakresie Kolegium uznało jako nie mające wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Następny zarzut to twierdzenie, że w raporcie, jak i w decyzji nie zawarto informacji o wpływie inwestycji na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, jak też nie wyjaśniono stanu faktycznego związanego z akustycznym oddziaływaniem inwestycji na tereny przyległe. Sięgając do treści art. 81 ust. 3 ustawy Kolegium wskazało, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, bowiem elektrownia nie znajduje się na obszarze dorzecza.

Wbrew twierdzeniom odwołującego, w raporcie, jak i jego aneksach znajdują się wyliczenia dotyczące oddziaływania akustycznego.

Zdaniem Stowarzyszenia, organ nie zbadał emitowanego przez siłownie wiatrowe hałasu infradźwiękowego, ani nie poruszył problemu tzw. stepowania terenów w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych. W ocenie Kolegium, strona nie przedstawiła żadnej ekspertyzy ani innego dowodu dotyczącego stepowania. Z kolei odnośnie hałasu infradźwiękowego, Kolegium wyjaśniło, że obowiązujące przepisy dotyczące ochrony akustycznej nie określają dopuszczalnych poziomów emisji infradźwięków do środowiska, co oznacza, że nie ma normatywnego punktu odniesienia do tego, w jakim zakresie oddziaływanie tego rodzaju jest akceptowalne z punktu widzenia standardów środowiskowych, a w jakim jego poziom wymaga podjęcia działań ograniczających oddziaływanie, bądź też wręcz przesądza o niemożności realizacji inwestycji. Brak jest również metod badawczych pozwalających na określenie przewidywanego oddziaływania hałasu infradźwiękowego. Kolegium powołując się na specjalistyczne badania wskazało, że infradźwięki emitowane na poziomie od 40 do 120 dB nie wywołują negatywnych skutków zdrowotnych. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że sporządzany przez inwestora raport jest weryfikowany przez organy opiniująco-uzgadniające. Postanowienie RDOŚ uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia wiąże organ. W sprawie RDOŚ nie nałożył na inwestora obowiązku szczegółowej analizy tego zjawiska.

Odnoście braku rozprawy administracyjnej organ wyjaśnił, iż jej przeprowadzenie, zgodnie z art. 36 ustawy, nie jest obligatoryjne, zatem to od uznania organu zależy, czy przeprowadzi takową rozprawę.

Z akt sprawy wynika także, wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia, że zawieszone postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 roku postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 8 marca 2012 roku.

E. A.-P. w swoim odwołaniu zarzuciła, że w prognozie oddziaływania na środowisko są nieścisłości w odległościach od najbliższych zabudowań - tj. w prognozie jest mowa o ok. 500 m, z kolei w decyzji środowiskowej 427 m. Odnosząc się do tej kwestii Kolegium wskazało, że w raporcie podaje się odległości orientacyjne (zwrot "około"). Ponadto inwestor nie wskazuje, że najbliższa zabudowa znajduje się w odległości min. 500 m. Na str. 4 raportu napisano, że z racji tego, że w bliskiej odległości, na północ od terenu inwestycji przebiega granica gminy K. i gminy K. wystąpiono o klasyfikację akustyczną do Wójta Gminy K. z prośbą o określenie klasyfikacji akustycznej terenów położonych w odległości ok. 500 m (dane z map - ok. 432 m) od masztu elektrowni wiatrowej. Z kolei na str. 6 wartość ok. 500 metrów jest kopią informacji uzyskanej z urzędu gminy Krzyżanów, do czego inwestor się wyraźnie odniósł podkreślając, iż zgodnie z informacją od Wójta najbliżej położony teren chroniony akustycznie to teren zabudowy mieszkaniowej, usytuowany w odległości ok. 500 m od planowanej inwestycji. Obowiązkiem inwestora jest zachowanie odległości mierzonej w db, zapewniającej zachowanie dopuszczalnych norm hałasu. Z uzupełnienia raportu wynika, że odległość zasięgu izolinii 40 dB od wieży turbiny wiatrowej w wariancie inwestorskim wynosi 427 m. Odległość turbiny od granicy najbliższych terenów chronionych (teren zabudowy zagrodowej) wynosi w linii prostej 435 i 436 m (raport str. 37).

Odnośnie lasu, Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowa lokalizacja była poddana analizie chiropterologicznej, której wyniki wskazały na dopuszczalność inwestycji. Z kolei z raportów sporządzonych przez specjalistów wynika, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na świat zwierząt. Raporty te badane także były przez RDOŚ, a odwołująca nie przedstawiła żadnego kontrdowodu w tym zakresie.

Natomiast odnosząc się do kwestii spadku wartości sąsiednich gruntów wskutek realizacji inwestycji Kolegium wyjaśniło, że organy rozstrzygając w kwestii decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięć nie są uprawnione do rozważania kwestii ewentualnej utraty wartości działek sąsiednich.

W ocenie organu drugiej instancji także pozostałe zarzuty odwołujących nie znalazły oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Planowana inwestycja musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku Rada Gminy dokonała zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zakresie m.in. wyznaczenia terenu pod lokalizację elektrowni wiatrowej na działce nr ewid. 87. W tej sytuacji nie ma przeszkód do realizacji inwestycji.

Reasumując Kolegium zaakcentowało, iż kwestionowana w odwołaniu decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedynie etapem wstępnym dla postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji i nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa jedynie warunki wykorzystania terenu pod inwestycję z uwagi na konieczność ochrony przyrody, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Decyzja sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Ewentualny brak przekonania członków społeczności lokalnej co do celowości realizacji przedsięwzięcia nie może stanowić przesłanki uniemożliwiającej wydanie decyzji pozytywnej dla inwestora. Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. O ile zatem żadna z ustawowych okoliczności nie zachodzi, organ właściwy jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Sprzeciw społeczności lokalnej nie stanowi podstawy odmowy środowiskowej zgody na realizację inwestycji.

W skardze na powyższą decyzję E. A.-P. wskazała na naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 28 w zw. z art. 145 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 89, art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 81 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1235, dalej jako: "P.o.ś.").

W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała, iż organ pierwszej instancji, ze względu na liczbę stron postępowania, zastosował w postępowaniu art. 49 K.p.a. uprawniający go do zawiadamiania stron o czynnościach organu przez obwieszczenie, przy czym obwieszczenia wywieszano na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy K., sołectw K., W. i S.. Tymczasem na str. 68 i 69 raportu oddziaływania na środowisko przedstawiono zasięg oddziaływania zacienienia powodowanego przez siłownię wiatrową, z którego wynika, że w zasięgu oddziaływania znajdują się ponadto miejscowości J., N. i N. - gmina wiejska K. oraz W., M., Ś., M., S., W. i W. - gmina K.

Kolegium nie ustaliło daty uzyskania przez skarżącą statusu strony, jednocześnie zarzucając brak wcześniejszych reakcji na raport środowiskowy. Tymczasem skarżąca posiadła wiedzę, że może wystąpić o bycie stroną po wglądzie w dokumentację uzyskaną od Stowarzyszenia, które zgłosiło udział w postępowaniu od dnia 29 sierpnia 2014 roku. Nawet po tym terminie występowały problemy z udostępnianiem dokumentacji (częste nieobecności w biurze odpowiedniego pracownika). Skarżąca wystąpiła o uzyskanie statusu strony w dniu 28 października 2014 roku, który to status uzyskała z dniem 12 listopada 2014 roku.

Ze względu na opóźnienia udzielania odpowiedzi na kolejne pisma i liczne utrudnienia, przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek informacji na temat etapu postępowania w BIP gminy K., skarżąca nie miała czasowych możliwości sporządzenia kontrraportu. Obecnie taki raport jest przeprowadzany przez specjalistyczną firmę.

Jak podkreśliła skarżąca, na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej gminy nie umieszczono obwieszczeń o postanowieniu z dnia 24 listopada 2011 roku w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, postanowieniu z dnia 23 listopada 2011 roku zawieszającym postępowanie do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, postanowieniu z dnia 17 lipca 2012 roku zawieszającym postępowanie na wniosek strony, postanowieniu z dnia 6 sierpnia 2014 roku podejmującym zawieszone postępowanie, zawiadomieniu o aktualizacji raportu środowiskowego, jak i zawiadomieniu z dnia 12 listopada 2014 roku o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Opracowana na zlecenie inwestora prognoza oddziaływania na środowisko zawiera – w ocenie strony – szereg nieścisłości mających na celu zatarcie faktów mających niewątpliwie wpływ na postanowienie RDOŚ. I tak przede wszystkim występują nieścisłości w odległościach od najbliższych zabudowań, co zbagatelizowało Kolegium, podczas gdy w postępowaniu nie wyjaśniono stanu faktycznego związanego z akustycznym oddziaływaniem inwestycji na tereny przyległe. Przedstawione w raporcie mapy z naniesionymi izofonami w ogóle nie uwzględniają czynnika atmosferycznego jakim jest wiatr, którego wpływ na rozprzestrzenianie się dźwięku w powietrzu jest decydujący. Sam autor raportu na str. 79 wskazuje, że na terenie inwestycji przeważają wiatry z sektora zachodniego, przy czym zimą większa frekwencja dotyczy kierunku południowo-zachodniego, latem wiatry północne i południowe są najrzadsze. Z kolei z mapy jednoznacznie wynika, że obszary chronione akustycznie znajdują się na wschód i północ od inwestycji, a więc po uwzględnieniu działania wiatru w rozprzestrzenianiu się dźwięku może okazać się, że eksploatacja siłowni wiatrowej będzie naruszała standardy ochrony akustycznej.

Zgodnie z art. 81 ust. 3 P.o.ś. ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinna zawierać informacje o wpływie inwestycji na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Zarówno w raporcie, jak i decyzji brak jakiejkolwiek wzmianki świadczącej by inwestor i organ w ogóle pochylili się nad powyższą kwestią. A jest ona jedną z kluczowych, bowiem wpływ realizacji przedsięwzięcia na nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami skutkuje odmową zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy Prawo wodne.

Przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 P.o.ś. wskazuje jeden z obligatoryjnych elementów jaki powinien zawierać zgodny z prawem raport, a zatem opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Z kolei art. 81 ust. 1 P.o.ś. wskazuje, że organ właściwy do wydania decyzji powinien dokonać analizy przedstawionych przez wnioskodawcę wariantów realizacji przedsięwzięcia. W decyzji nie wskazano jednoznacznie, dla którego z wariantów przedstawionych w raporcie ustalono środowiskowe uwarunkowania, również w uzasadnieniu organ nie odniósł się do kwestii realizacji przedsięwzięcia w dopuszczonym wariancie. W raporcie wskazano dwa warianty (wariant inwestora i wariant alternatywny), natomiast jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska wskazano obydwa wcześniej wymienione, przy czym uzasadnienie wyboru przedstawiono tylko dla tego ostatniego. Prawo wymaga uzasadnienia wyboru także dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego.

Zaproponowany przez wnioskodawcę racjonalny wariant alternatywny jest wariantem iluzorycznym, sprowadzającym się jedynie do zmiany wysokości wieży turbiny wiatrowej, przy czym wysokość wieży w wariancie inwestora waha się między 80 a 138 m n.p.t. i w wariancie alternatywnym również wysokość wieży turbiny wiatrowej wynosi między 80 a 138 m n.p.t. Ponadto w pierwotnej wersji raportu na str. 35 podstawą wariantowania była możliwość obniżenia zmniejszenia mocy akustycznej turbiny (do 102,5 dB(A) – wariant inwestora, do 101dB(A) – wariant alternatywny), natomiast ostatecznie w aneksie nr 2 przedstawiono wariant inwestorski z poziomem mocy akustycznej do 103,2 dB i wariant alternatywny z poziomem mocy akustycznej do 103,8 dB. Takie działania – zdaniem skarżącej – można nazwać pozornymi.

Jednym z kluczowych zagadnień, którego w ogóle nie poruszono w postępowaniu jest emitowanie przez siłownie wiatrowe hałasu infradźwiękowego. Infradźwięki wytwarzane przez wiatraki prądotwórcze są niesłyszalne dla ludzkiego ucha i mogą rozchodzić się w promieniu nawet kilku kilometrów. Ujemne skutki oddziaływania na organizm ludzki fal infradźwiękowych wytwarzanych przez wiatraki prądotwórcze potwierdzają międzynarodowe zespoły naukowców. Fale mogą powodować: mikropęknięcia w oskrzelach, zgrubienia serca, niszczenie obszarów mózgu, napady padaczkowe, które mogą prowadzić do ślepoty, zaburzenia równowagi, brak snu, bóle głowy, spadek wydajności pracy. Infradźwięki mogą wywoływać drgania rezonansowe ludzkich organów takich jak: klatka piersiowa, przepona brzuszna, organy trawienne. Chwilowe oddziaływanie fal powoduje trudności w oddychaniu, a dłuższe zaburzenia układu trawiennego. Infradźwięki powodują zachwiania równowagi, trudności w skupieniu się, zmniejszenie ostrości widzenia oraz zmniejszenie refleksu. Infradźwięki przy odpowiednim poziomie ciśnienia akustycznego mogą oddziaływać powodując zaniepokojenie, nudności itp. Ochrona przed infradźwiękami jest niemożliwa ze względu na znaczne długości fal infradźwiękowych, dla których betonowe ściany, przegrody, ekrany i pochłaniacze akustyczne są nieskuteczne. Fale infradźwiękowe są wzmacniane na skutek rezonansu pomieszczeń, elementów konstrukcyjnych budynków lub całych obiektów. Infradźwięk działa niebezpiecznie nawet powyżej 10 km (poprzez bardzo długie fale).

Zdaniem skarżącej, jedyną skuteczną ochroną okolicznych mieszkańców przed szkodliwym oddziaływaniem siłowni wiatrowej byłoby ograniczenie jej pracy do 8 godzin dziennie w dni robocze, pod warunkiem, że emitowany przez nią hałas infradźwiękowy nie przekracza wartości określonych w normie PN-N-01338 – hałas infradźwiękowy na stanowiskach pracy. Jednakże w decyzji nie zawarto warunku ograniczającego pracę siłowni wiatrowej. Nie przedstawiono też wyników skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z istniejącymi już siłowniami – 10 szt. na terenie wsi R. (błędnie określone w raporcie na str. 50 i 108 jako planowane) w odległości do 5 km od inwestycji i 5 szt. na terenie wsi S. w odległości do 8 km.

W ocenie organów raport jest rzetelny, jasny, szczegółowy, logiczny i spójny, nie zawiera nieścisłości, czy nieprawidłowości oraz pozwala zweryfikować tok rozumowania autorów raportu. Jednakże zdaniem skarżącej, pewne elementy raportu wskazują, że tok rozumowania autorów zmierzał do naginania rzeczywistości na korzyść inwestora. W celu pomniejszenia znaczenia faktu transgraniczności skraju lasu S., usytuowanego mniej niż 500 m od inwestycji unika się w raporcie słowa "las", zastępując je słowem "gaj". Tymczasem las [...] stanowi jeden z większych kompleksów leśnych, jedną z niewielu enklaw bytowania zwierzyny i awifauny, która nawiedza te tereny ze znajdującego się nieopodal – ok. 2 km terenów objętych ochroną, jako Obszar Natura 2000: Pradolina A oraz Pradolina B. Nadto autor raportu bagatelizuje fakt występowania na obszarze gminy gniazdujących i powszechnie obserwowanych 4 gatunków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej: bocian biały, błotniak łąkowy, ortolan i gąsiorek. W raporcie są uogólnienia i sprzeczności (np. w jednym miejscu stwierdza się brak potrzeby badań oddziaływania skumulowanego (str. 49), z powodu nieprzewidywania innych obiektów tego typu, a tymczasem na str. 13 jest mowa o mnogiej liczbie wież, a na stronie 25 - o 12 wieżach, podczas gdy zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego takie obiekty przewiduje. Autor raportu dezawuuje wartości krajobrazowe otoczenia stwierdzając, że elektrownia stanie wśród pól uprawnych, w nieatrakcyjnym niezabudowanym terenie. Tymczasem ma stanąć na jednokilometrowym odcinku równiny [...], między lasem a wsią na zachód zacieniając wszystkie zabudowania W. Często autor raportu odwołuje się do braku przepisów lekceważąc tym samym istniejące dyrektywy, np. pisma Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia (znak MZ-ZP-Ś-078-21233-13/EM/12 z dnia 27 lutego 2012 roku) zalecającego lokalizowanie elektrowni wiatrowych w odległości nie mniejszej niż 2 km od domów ludzi i P.o.ś.

W związku ze wskazanymi uchybieniami Stowarzyszenie dwukrotnie zwracało się z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Jednakże Wójt Gminy odmówił przeprowadzenia tejże, jako argument podając złożenie wniosku o przeprowadzenie rozprawy po dokonaniu uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez RDOŚ, co pozostaje bez wpływu na przeprowadzenie bądź nie rozprawy administracyjnej. Negatywne odpowiedzi Wójta na prośby stron o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w związku z brakiem wiedzy tychże co do wpływu inwestycji na ich gospodarstwa, a w efekcie jakość życia: inwestycja jako ruchomy element mocno ingerujący w krajobraz (ok. 200 m) i oddziałująca na środowisko, usytuowana została ok. 500 m na zachód od miejscowości W., co będzie miało wpływ na pogorszenie się jakości codziennego życia, poprzez efekt ruchomego cienia, infradźwięki, migotanie świateł nocą, odbić świetlnych w dni słoneczne i (przy zmiennym nachyleniu śmigieł, kąta natarcia wiatru) świst. W efekcie powodując utratę wartości ziemi.

Wszelkie działania gminy mające na celu umożliwienie lokalizowania elektrowni wiatrowych, w świetle braku przepisów zapewniających bezpieczeństwo ludziom, skarżąca uznaje za bezprawne ze względu na naruszenie określonej w art. 6 pkt 2 P.o.ś. zasady przezorności.

Podsumowując skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem wyeliminowania uchybień proceduralnych i uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.

Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie prowadzące do wydania decyzji środowiskowej regulują przepisy powołanej już wcześniej ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ustala się i ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalni oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b. uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszym postępowaniu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej wolno stojącej elektrowni wiatrowej.

W sprawie nie ulega wątpliwości, iż planowana inwestycja w postaci budowy jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej o określonych parametrach została – na mocy § 3 ust. 1 pkt 6 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku – zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie została pozostawiona organom wydającym decyzje środowiskowe, lecz wynika z przepisów prawa tj. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie to jednoznacznie wskazuje, które przedsięwzięcia mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a przy określaniu wskazanych przedsięwzięć uwzględniono uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. "b" rozporządzenia wynika, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Oczywiście powyższa okoliczność nie oznacza, że w sposób automatyczny powstaje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzje środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy. Podkreślenia jednak wymaga, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy nie oznacza, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją. Nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie występowało ryzyko jego awarii. Dlatego oczywistym jest, że pomimo sformułowania, że należy "uwzględnić łącznie" wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 roku, sygn. akt IV SA/Po1065/12; w Warszawie z dnia 28 września 2010 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1404/10, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, iż organ pierwszej instancji – po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 roku nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. We wspomnianym postanowieniu organ ustalił zakres raportu, który winien złożyć inwestor. Wydając w sprawie postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, organ przedstawił jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Po złożeniu przez inwestora tegoż raportu, został on poddany kontroli oraz procedurze uzgadniania i opiniowania. Pozytywne uzgodnienie w sprawie wydał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a opinię – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Raport ostatecznie pozytywnie uzgodniony przez organ uzgadniający i pozytywnie zaopiniowany przez organ opiniujący, stał się podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Podkreślić w tym miejscu wypada, iż raport został oceniony przez organ uzgadniający i opiniujący, a następnie przez organy orzekające w sprawie za rzetelny, jasny, szczegółowy, logiczny i spójny, zatem za taki, który może stanowić podstawę decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.

W tym miejscu wskazać wypada, iż zasadnicza część skargi E. A.–P. zmierza do kontestacji złożonego przez inwestora raportu, jako dokumentu, który może stanowić podstawę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca w pierwszym rzędzie zarzuciła, iż tenże raport zawiera nieścisłości w zakresie odległości od najbliższych zabudowań, co związane jest z akustycznym oddziaływaniem inwestycji na tereny przyległe.

Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, iż żaden z dokumentów załączonych do akt administracyjnych nie pozwala na zakwestionowanie w tym zakresie treści raportu. Stanowiska w tym przedmiocie nie zmienia także złożony przez skarżącą w toku postępowania sądowego kontrraport, czyli analiza przewidywanej emisji hałasu i migotania cienia powodowana przez planowane przedsięwzięcie. Ze złożonego przez inwestora raportu wynika, że najbliższa zabudowa na terenie gminy znajduje się w odległości ok 500 m, a w gminie sąsiedniej (K. i K.) – ok 432 m. We wnioskach autor raportu wskazał, iż obydwa warianty (wariant inwestora i wariant alternatywny) z technicznego punktu widzenia zapewniają dotrzymanie normatywnego poziomu oddziaływania akustycznego na środowisko w rejonie istniejącej zabudowy zagrodowej. Eksploatacja elektrowni wiatrowej nie wywoła znacznych zmian stanu akustycznego otoczenia. Autor raportu nie stwierdził występowania przekroczeń standardów środowiska akustycznego w porze dziennej i nocnej dla najbliższej zabudowy zagrodowej, zasięg oddziaływania akustycznego obejmie tereny, dla których nie są ustalone standardy akustyczne. Natomiast w kontrraporcie złożonym przez skarżącą napisano, że analiza wykonana metodą obliczeniową zgodną ze wskazaną Polską Normą nie wykazała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w porze nocnej. W porze nocnej – należy podkreślić – kryteria dopuszczalnych poziomów hałasu są bardziej restrykcyjne niż w ciągu dnia.

Strona zarzuciła brak uwzględnienia w raporcie wpływu inwestycji na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Również i ten zarzut nie znalazł poparcia, bowiem planowana inwestycja nie znajduje się w obszarze dorzecza, dlatego trudno ocenić taki wpływ. Natomiast autor raportu odnosząc się do kwestii wpływu inwestycji na wody powierzchniowe wskazał, że funkcjonowanie elektrowni w żaden sposób nie oddziałuje na wody powierzchniowe. Możliwość ograniczenia infiltracji wody opadowej i roztopowej do gruntu autor raportu dostrzegł jedynie w odniesieniu do utworzonych ław fundamentowych i drogi dojazdowej. Jednakże uwzględniając rozmiar ław fundamentowych i drogi dojazdowej należy podzielić pogląd autora raportu, iż inwestycja nie oddziałuje na wody powierzchniowe.

W dalszej kolejności skarżąca zarzuciła, iż organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu nie wskazał, dla którego z wariantów (inwestora, czy alternatywnego) ustalił środowiskowe uwarunkowania. Niewątpliwie organ w treści swojej decyzji nie wskazał tego wyraźnie. Jednakże organ w decyzji określił parametry inwestycji dla której ustala środowiskowe uwarunkowania i po porównaniu ich ze zdefiniowanymi w operacie poszczególnymi wariantami, bez wątpliwości można ocenić, iż inwestycja będzie zrealizowana w wariancie inwestora. Uchybienie w tym zakresie – zdaniem składu orzekającego – nie przybrało postaci, która miałaby istotny wpływ na rozstrzygnięcie, zatem takiej, która mogłaby podważyć wydaną w sprawie decyzję.

Kolejnym kluczowym zarzutem skarżącej jest wskazanie, iż w raporcie nie poruszono kwestii emitowanego przez siłownie wiatrowe hałasu infradźwiękowego, który jest niesłyszalny dla ludzkiego ucha, a może wywoływać ujemne skutki dla zdrowia ludzi mu poddawanych. Także i ten argument jest całkowicie bezpodstawny, gdyż jak trafnie zauważyło Kolegium, obowiązujące w Polsce przepisy prawa nie określają dopuszczalnych poziomów emisji infradźwięków do środowiska, ani metod badawczych pozwalających na określenie przewidywanego oddziaływania hałasu infradźwiękowego. W takiej więc sytuacji, nie sposób jednoznacznie stwierdzić, w jakim zakresie oddziaływanie tego rodzaju dźwięków nie narusza wymagań i standardów ochrony środowiska, a kiedy już jego poziom wymaga podjęcia działań ograniczających oddziaływanie lub też przesądza o niemożności realizacji inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora. W konsekwencji – skoro przepisy prawa nie regulują zagadnienia infradźwięków – nie ma podstaw prawnych by oczekiwać od inwestora ograniczenia czasu pracy wiatraka do 8 godzin na dobę w dni robocze w celu ograniczenia zjawiska infradźwięków.

Wbrew argumentom skarżącej, autor raportu uwzględnił fakt lokalizacji – w odległości 500 m od planowanego umiejscowienia wiatraka – lasu, a załącznik do raportu pt. "Raport z rocznego monitoringu chiropterologicznego prowadzonego w okolicy projektowanej turbiny wiatrowej w miejscowości W." nie potwierdza szkodliwego wpływu inwestycji na zwierzęta żyjące w okolicy.

Konkludując dotychczasowe uwagi należy podkreślić, że żaden z zarzutów skargi, który odnosił się do treści raportu, nie uzyskał potwierdzenia. Z tego powodu – w ocenie składu orzekającego – słusznie organy obu instancji oceniły, iż raport jako że jest kompletny, rzetelny i spójny, może stanowić podstawę wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport został także oceniony przez organy jako kompleksowy w kontekście przepisu art. 66 ustawy. Skład orzekający nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego stanowiska.

W tym miejscu zasygnalizować wypada utrwalony w judykaturze pogląd, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, chociaż jest dokumentem prywatnym, ale jest opracowany przez osoby posiadające wiadomości specjalne, to musi być kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 ustawy, ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. np. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2015 roku, II OSK 2313/13; z dnia 28 czerwca 2014 roku, II OSK 495/13 i inne).

Odnosząc się do ostatniej grupy zarzutów wskazujących na wadliwie przeprowadzone postępowanie z uwagi na naruszenie praw strony w postępowaniu wskazać wypada, iż również i te argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W pierwszej kolejności należy dostrzec, iż przepis art. 36 ustawy stanowi, iż organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. W zacytowanym przepisie określono zatem, że jednym ze środków gwarantujących społeczeństwu czynny udział w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska jest rozprawa administracyjna, jeżeli organ administracji prowadzący postępowanie uzna jej przeprowadzenie za uzasadnione. Organ administracji nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy. W sprawie skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w trybie art. 36 ustawy. Organ w odpowiedzi na ten wniosek wskazał, że tenże wniosek wpłynął do organu po zgromadzeniu materiału dowodowego stanowiącego podstawę do zakończenia postępowania wraz z uzgodnieniem warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Wynika z tego, że odmowę przeprowadzenia rozprawy administracyjnej organ uzasadnił zebraniem w sprawie zasadniczych dowodów niezbędnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Jak wskazano wcześniej – skoro przeprowadzenie rozprawy jest fakultatywne, nie można poczynić organowi zarzutu, iż takiej rozprawy nie zorganizował. Niewątpliwie, jak wskazał organ podstawowym dowodem w postępowaniu jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jego uzgodnienie przez właściwy organ, a sprzeciw społeczny, który nie uzyska poparcia w żadnym formalnym dowodzie, nie może blokować wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Autorka skargi w swojej argumentacji wskazała na to, iż jej wniosek w sprawie uzyskania statusu strony oraz analogiczny wniosek Stowarzyszenia zostały rozpatrzone przez organ ze znacznym opóźnieniem. Wniosek w tym przedmiocie strona złożyła w dniu 28 października 2014 roku, a status strony uzyskała z dniem 12 listopada 2014 roku. Natomiast będące uczestnikiem postępowania administracyjnego Stowarzyszenie wniosek w tym przedmiocie złożyło wcześniej, bo w dniu 29 sierpnia 2014 roku. Zarówno skarżąca, jak i Stowarzyszenie mieli utrudniony dostęp do akt administracyjnych. Okoliczność ta nie jest możliwa do zweryfikowania przez sąd. Dostrzec jednak należy, iż w przywołanym piśmie organu pierwszej instancji skierowanym do skarżącej z dnia 12 listopada 2014 roku, skarżąca została pouczona o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi oraz prawie składania uwag w tym przedmiocie (art. 10 § 1 K.p.a.). W konkluzji pisma napisano gdzie strona może zapoznać się z dokumentacją, w jakich godzinach oraz wskazano pracownika organu prowadzącego sprawę wraz z podaniem numeru telefonu do niego.

Opisane uchybienia, których dopuścił się organ – w ocenie skarżącej – poskutkowały także tym, że nie miała ona możliwości złożyć w toku postępowania administracyjnego kontrraportu. Takowy dokument strona złożyła dopiero w trakcie postępowania sądowego i został on uwzględniony przez skład orzekający w toku kontroli legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wskazano wcześniej, wspomniany kontrraport nie pozwolił na podważenie treści raportu o oddziaływaniu na środowisko złożonego w toku postępowania przez inwestora. Z tego powodu sąd ocenił, że opisane wcześniej uchybienia przepisom proceduralnym, których dopuścił się organ pierwszej instancji pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Należy jednak zwrócić uwagę, że ustawa (a także K.p.a.) nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, iż naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu (nieprzeprowadzenie rozprawy, opóźnienia w załatwieniu wniosku o przyznanie statusu strony, brak możliwości złożenia kontrraportu) winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, iż ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2014 roku, II OSK 144/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2013 roku, II SA/Po 823/12 i inne). W ocenie sądu, w sprawie niniejszej wskazane uchybienia nie mogą być uznane za naruszenie dyskwalifikujące całe postępowanie w sprawie. Nie ulega wątpliwości, iż w toku tegoż postępowania społeczeństwu zapewniono czynny udział w postępowaniu, na co wskazują załączone do akt administracyjnych obwieszczenia i będące ich konsekwencją wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, czy odwołania złożone od decyzji organu pierwszej instancji.

Konkludując powyższe rozważania, sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

LS