Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2025/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 108 par. 2 pkt 3 par. 3 art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. oraz uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności R. W. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za październik 2008 r., 2) stwierdza, że decyzja wskazana w pkt 1) nie może być wykonana w części, w jakiej została uchylona, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz R. W. kwotę 740 zł (słownie: siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.

postanowieniem z [...], sierpnia 2012r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w

sprawie orzeczenia odpowiedzialności R. W. (dalej zwana: Skarżącą) za

zaległości podatkowe M. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za

październik 2008r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oraz w

podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zaliczek pobranych, a

niewpłaconych przez Spółkę jako płatnika, od wypłaconych wynagrodzeń za marzec

2008r. i okres od maja do października 2008r. wraz z należnymi odsetkami.

Decyzją z [...], września 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. orzekł

o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności Skarżącej jako prezesa jednoosobowego

zarządu M. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od

towarów i usług za październik 2008r. oraz w podatku dochodowym od osób

fizycznych za marzec 2008r. i okres od maja do października 2008r.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:

art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r.

poz. 749 zez m. dalej zwana: O.p.) w związku z art. 30 O.p., w związku z art. 38

ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przyjęcie, iż Skarżąca

odpowiada za zobowiązania podatkowe pracowników, od których Spółka jako płatnik

nie odprowadzała podatku dochodowego; art. 116 O.p. oraz art. 7 i 107 § 3 Kodeksu

postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że z winy Skarżącej powstały

zaległości podatkowe, na które nie miała wpływu, a nadto, że organ podatkowy

wykazał, że nie zgłoszono wniosku o upadłość we właściwym czasie; art. 24 § 1 pkt 5

Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dopuszczenie pracownika

podlegającego wyłączeniu z uwagi na branie udziału w procesie wydawania

skarżonej decyzji; art. 116 O.p. oraz art. 7 i 107 § 3 Kodeksu postępowania

administracyjnego poprzez uznanie, że organ podatkowy wykazał, że egzekucja

okazała się bezskuteczna.

W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, iż 19 grudnia 2008r. złożyła rezygnację

z pełnionej funkcji i nie zajmowała się sprawami Spółki w czasie, gdy zaistniały

podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.

Decyzją z [...], maja 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił

decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej

ze Spółką odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki w podatku

dochodowym od osób fizycznych i w tej części umorzył postępowanie w sprawie, zaś

w pozostałej części utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w mocy.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zaległość podatkowa

M. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za październik 2008r. w kwocie

7.006.00zł, za którą orzeczono odpowiedzialność Skarżącej, wynika z

nieuregulowania przez Spółkę zobowiązania podatkowego za ten okres wykazanego

w deklaracji VAT-7. Zgodnie z dyspozycją art. 108 § 2 pkt 3 w związku z § 3 O.p.,

przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej

wymagane jest, wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tych

deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił [...], grudnia 2008r. tytuł

wykonawczy Nr [...], na zaległość Spółki w podatku od towarów i usług za

październik 2008r. W toku postępowania egzekucyjnego skierowano zawiadomienie

nr [...], z [...], stycznia 2009r. do [...], Banku [...], SA O/P.

obejmujące tytuł wykonawczy Nr [...],. Zajęcie zostało doręczone do Banku

w dniu 20 stycznia 2009r., co stwierdzono na podstawie znajdującej się w aktach

sprawy kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Z akt sprawy

wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. tytułu wykonawczego i zawiadomienie o

zajęciu prawa majątkowego do M. SA O/P., nadana przez Naczelnika Urzędu

Skarbowego w P., skierowana do Spółki została jej doręczona w dniu [...],

stycznia 2009r. Postanowienie z dnia 27 [...], sierpnia 2012r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie

orzeczenia odpowiedzialności Skarżącej m.in. za zaległości podatkowe M.

Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za październik 2008r. wraz z odsetkami za

zwłokę i kosztami egzekucyjnymi doręczone zostało Spółce 29 sierpnia 2012r.,

zatem wymóg wynikający z art. 108 O.p. został spełniony.

Dyrektor wyjaśnił, też że z jego ustaleń wynika, że Skarżąca pełniła funkcję

prezesa Zarządu Spółki od 8 sierpnia 2007r. do 19 grudnia 2008r. wobec czego

spełniona została pierwsza pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka

zarządu za zaległości spółki, o której mowa w art. 116 § 2 O.p. Odnośnie drugiej

przesłanki Dyrektor wyjaśnił, iż w oparciu o ustalenia dokonane w toku postępowania

egzekucyjnego, na podstawie czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny

uznać należy, że zostały wyczerpane środki umożliwiające wyegzekwowanie

zaległości podatkowych Spółki M. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i

usług za październik 2008r. Spółka w rzeczywistości nie dysponuje żadnym

majątkiem mogącym być przedmiotem skutecznej egzekucji, w wyniku której możliwe

byłoby zaspokojenie budżetu państwa w całości lub w znacznej części.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przeniesienia

odpowiedzialności na Skarżącą za zaległości podatkowe Spółki w podatku od

towarów i usług za październik 2008r. w kwocie 7.006zł wraz z odsetkami za zwłokę

w kwocie 3.236zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 428,60zł oraz o zasądzenie

kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 i art. 154 O.p.

poprzez niewłaściwe doręczenie pism w toku postępowania podatkowego i

egzekucyjnego (brak doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych - art. 15 i art. 59

§ 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm, dalej zwana: u.p.e.a.);

naruszenie art. 108 § 4 O.p. poprzez uznanie, że egzekucja okazała się w części lub

w całości nieskuteczna podczas gdy nie wszczęto egzekucji w stosunku do

wierzytelności Spółki jaką posiadała w postaci kaucji w kwocie 30.000zł mogącej

zaspokoić należności podatkowe Spółki; prawa procesowego poprzez niedopełnienie

obowiązków spoczywających na organie podatkowym z mocy art. 122 i art. 187 § 1

O.p.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, iż skoro organy podatkowe uznały, że

nieskuteczne było doręczenie tytułów wykonawczych dotyczących podatku

dochodowego od osób fizycznych to niezrozumiałym jest uznanie, że tytuły

dotyczące podatku od towarów i usług doręczone mogły być skutecznie. Skarżąca

podniosła, iż w czasie próby doręczenia tytułów wykonawczych Spółka nie

prowadziła już działalności gospodarczej i nie posiadała siedziby ani organów ją

reprezentujących. Skarżąca podniosła, że skoro art. 26 u.p.e.a. wymaga aby tytuły

wykonawcze doręczyć zobowiązanemu, to skoro nie było ani pełnomocnika ani

organów to tym samym tytuł wykonawczy dotyczący zaległości w podatku VAT został

niewłaściwie doręczony.

Skarżąca podniosła, też że organy bezpodstawnie przyjęły bezskuteczność

egzekucji, bowiem Spółka miała wierzytelność w wysokości 30.000zł za świadczone

usługi na rzecz Szpitala Wojewódzkiego w P.. A ponadto organy mogły

skierować egzekucję w stosunku do udziałów Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej

oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Spór w tej sprawie sprowadza się odpowiedzi na pytanie, czy zostały

spełnione określone w rozdziale 15 O.p. przesłanki do orzeczenia o

odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu za zaległości spółki M.

sp. z o.o.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił

decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej ze

Spółką odpowiedzialności R. W. za zaległości w podatku dochodowym od

osób fizycznych za miesiące marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień,

październik 2008r. i w tej części umorzył postępowanie, natomiast utrzymał w mocy

decyzję dotyczącą orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości w podatku VAT za

październik 2008r.

Skarżąca zaskarżyła decyzję DIS w części dotyczącej orzeczenia o

odpowiedzialności za zaległości w podatku VAT za październik 2008r, dlatego też

Sąd skupi się na tej kwestii, zaznaczając, że w pozostałym zakresie zaskarżona

decyzja ( w jakim uchyla decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i umarza

postępowanie ) odpowiada prawu.

Zaległość w podatku VAT, za którą orzeczono odpowiedzialność Skarżącej

wynika z nieuregulowania przez Spółkę zobowiązania podatkowego wykazanego w

deklaracji VAT 7. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, że zastosowanie w

sprawie znajdzie przepis art. 108 par.2 pkt 3 w zw. z par. 3 O.p., zgodnie z którym

przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej

wymagane jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tych

deklaracji.

Rozstrzygającego znaczenia nabiera zatem kwestia, czy doszło do

skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, obejmującego

zaległości w podatku VAT za 10.2008r.

Zdaniem Sądu analiza akt sprawy nie daje podstaw do uznania legalności

prezentowanego przez organy stanowiska co do prawidłowości doręczenia Spółce

zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz odpisu tytułu

wykonawczego nr [...],

Zgodnie z art. 151 O.p., "osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym

niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w

miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru

korespondencji". Regulacja ta ma zatem charakter stanowczy. Zezwala bowiem na

dokonanie doręczenia wyłącznie osobie mającej upoważnienie do odbioru

korespondencji adresowanej do osoby prawnej bądź innej jednostki organizacyjnej

niemającej osobowości prawnej. W konsekwencji brzmienie przedmiotowej regulacji

wyklucza np. możliwość dokonania doręczenia do rąk osoby trzeciej, która

zobowiązuje się do oddania korespondencji adresatowi, jak ma to miejsce w

odniesieniu do osób fizycznych (por.: art. 149 O.p.). Wniosek taki potwierdza

orzecznictwo NSA ( por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2001 r., sygn. III SA 3393/99,

zgodnie z którym "w przeciwieństwie do osoby fizycznej, dla której pismo można

pozostawić u sąsiada (art. 149 O.p.), możliwości takiej nie ma w odniesieniu do

osoby prawnej. Dlatego też pokwitowanie odbioru decyzji przez inny podmiot prawny,

mający siedzibę w tym samym budynku, nie stanowi skutecznego doręczenia" (por.

także wyroki NSA : II FSK 380/11 z dnia 26 października 2012r., II FSK 237/09 z

dnia 27 maja 2010 r.)

Ze znajdującej się w aktach sprawy potwierdzonej za zgodność z oryginałem

kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu oraz odpisu

tytułu wykonawczego wynika, że odbiór został pokwitowany przez R.M.

(obecnie W.) pod pieczątką ZAKŁAD [...], " M." sp. z o. o, a nie Spółki - "M." sp. z o.o. Okoliczność ta nie jest przez

organy kwestionowana. Podzielić należy pogląd, ze w sytuacji , gdy w tym samym

budynku mieszczą się dwie firmy, doręczenie musi być dokonane do rąk osoby

reprezentującej firmę adresata, chyba, ze firma ta wyraźnie upoważni kancelarię

firmy sąsiedniej od odbioru korespondencji( por. wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa

692/08, III SA/Wa 2569/05). W badanej sprawie organy podatkowe nie wykazały, aby

spełniona została którakolwiek z tych przesłanek. Wzmianki o takim upoważnieniu

Sąd nie doszukał się w aktach sprawy. Podkreślić należy, że przesyłka została

odebrana przez R. M., Dyrektora Zakładu [...], M.

Sp. z o.o., a jak wynika z akt sprawy Skarżąca w dniu 19 grudnia 2008r. złożyła na

ręce członka rady nadzorczej M. sp. z o.o. rezygnację z funkcji Prezesa

Zarządu (ostatnio wskazanej) spółki.

W tej sytuacji brak jest zdaniem Sadu podstaw do uznania, że doszło do

skutecznego wszczęcia egzekucji w stosunku do spółki " M." sp. z o.o.

Wobec niespełnienia przesłanki z art. 108 par.2 pkt 3 w zw. z par. 3 O.p. Sąd

za bezprzedmiotowe uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, 152

oraz 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.