Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 12/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 8 ust. 2a, art. 28,
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 106 § 4,§ 3,  art. 133, art. 134,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13, art. 361 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie NSA Zofia Borowicz del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatowego Inspektora Weterynarii w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 699/10 w sprawie ze skargi Powiatowego Inspektora Weterynarii w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 699/10, oddalił skargę Powiatowego Inspektora Weterynarii w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] lutego 2010 r., w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:

Powiatowy Lekarz Weterynarii w K., w dniu 14 maja 2009 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu składek Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w K. za okres od marca 2005 do lutego 2009 r. We wniosku podał, że wnioskująca jednostka jest państwową jednostką budżetową sektora finansów publicznych i dysponentem środków budżetowych trzeciego stopnia, z zakresu zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. W 2005 r. utworzono rachunek dochodów własnych, na którym gromadzone są dochody pochodzące z opłat za wykonywanie zadań ustawowych. Powiatowy Lekarz Weterynarii w drodze decyzji może wyznaczyć lekarza niebędącego pracownikiem Inspektoratu do wykonywania określonych zadań. Warunkiem jest zawarcie stosownej umowy zlecenia oraz posiadanie przez lekarza odrębnego tytułu ubezpieczenia – taka klauzula jest zawarta w każdej umowie.

Źródłem wnioskowanych o umorzenie zaległości było nieporozumienie z lekarzem weterynarii M. W., jedną z lekarzy wyznaczonych, na czas określony, do wykonywania zadań Inspekcji. W marcu 2005 r. ZUS przyznał jej wcześniejszą emeryturę, zawieszając jednak to świadczenie z powodu osiągania przychodu przekraczającego 130% przeciętnego wynagrodzenia. M. W. nie zmieniła dotychczasowego kodu ubezpieczeń. Była przekonana, że jeśli płaci składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Pracy po złożeniu wniosku o przyznanie emerytury, a emerytury tej nie pobiera, to nie musi dokonywać żadnych zmian w zakresie ubezpieczeń, zarówno z tytułu własnej działalności jak i zawartej z Inspekcją umowy zlecenia.

Następnie w lutym 2009 r. lekarka zwróciła się do ZUS o interpretację w tym przedmiocie – decyzje ZUS nr [...] i [...]. Niezwłocznie po otrzymaniu w/w interpretacji dokonała korekty dokumentów ubezpieczeniowych, zgłaszając ustalone prawo do emerytury od marca 2005 r., złożyła wniosek o rozliczenie jej konta i przeksięgowanie opłaconych składek na FUS i FP na konto Inspekcji. Inspektorat zgodził się na taką korektę, jednakże po rozliczeniu konta wstecz od marca 2005 r. ZUS poinformował pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. o niedopłacie. Wynika ona w całości z korekty dokumentacji rozliczeniowej lek. wet. M. W.

W uzasadnieniu wniosku Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazał, iż gdyby wiedział, że M. W. nie posiada odrębnego tytułu ubezpieczenia, to nie zawarłby umowy. Podniesiono, że zwłoka w płatnościach składek powstała na skutek błędnej oceny zleceniobiorcy i w żadnym razie nie można tutaj przypisać winy Powiatowemu Inspektoratowi Weterynarii w K.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K. odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracowników w części finansowanej przez płatnika w łącznej kwocie 82.745,52 zł, w tym 61.083,54 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, 7.865,98 zł na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 13.796 zł; oraz z odsetkami w wysokości 770 zł. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. ZUS umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 14.609,32 zł argumentując, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wykluczona została możliwość zastosowania art. 28 i 29 tej ustawy w stosunku do składek na ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Skoro wykluczone jest badanie przesłanek umorzenia z art. 28 przywołanej ustawy, to brak jest przedmiotu postępowania, co uzasadnia konieczność jego umorzenia.

Organ ZUS nie wdrożył jeszcze postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika, a ma możliwość zabezpieczania i przymusowego dochodzenia należności na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dłużnik posiada majątek (samochody osobowe o łącznej wartości 123.783,99 zł, środki pieniężne w kwocie 61 000 zł oraz środki trwałe o łącznej wartości 137.759,80 zł), nie można więc wykluczyć, iż należności zostaną uregulowane w całości.

Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2009 r. W decyzji wskazano te same okoliczności faktyczne i prawne, podkreślając brak ziszczenia się przesłanki całkowitej nieściągalności. Płatnik dokonał korekty deklaracji rozliczeniowej i zmianie uległa wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych tym samym aktualnie wynosi 8.953,37 zł.

Organ II instancji podniósł, że każdy płatnik powinien regulować swoje zobowiązania, a w razie naruszenia obowiązku ponosić konsekwencje w postaci spłaty wygenerowanych zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w K. na decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. wskazał, że przedmiotem postępowania nie jest zasadność, czy wysokość dochodzonych należności, ale kwestia istnienia, bądź nieistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji umorzenia należności składkowych. Obowiązkiem organu rentowego było przeprowadzenie postępowania w kierunku zbadania ustawowych przesłanek określonych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Okoliczność eksponowana przez stronę skarżącą, iż nie ma znaczenia, że Powiatowy Inspektorat Weterynarii w K. nie ponosi winy za powstałą zaległość oraz, że został wprowadzony w błąd przez lekarza weterynarii M. W. co do podlegania przez nią ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. W sytuacji, w której zleceniobiorca nie jest ubezpieczony istniał obiektywny, prawny obowiązek odprowadzania stosownych składek przez zleceniobiorcę. Obowiązek opłacania składek ubezpieczeniowych za zleceniodawcę wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym obowiązkowemu ubezpieczeniu rentowemu i emerytalnemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia a z art. 8 ust. 2a tej ustawy wynika również, że za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, co czyni bezpodstawnym zarzuty strony skarżącej, iż organ rentowy niezasadnie potraktował M. W. jak pracownika, mimo że pracownikiem nie jest.

Sąd I instancji podniósł, iż kwestia wprowadzenia strony skarżącej w błąd i niewykonania przez M. W. ustaleń umowy zlecenia może być co najwyżej przedmiotem regresowego postępowania przed sądem powszechnym.

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w K. wystąpił ze skarga kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej poprzez przyjęcie, że Powiatowy Inspektorat Weterynarii w K. jest zobowiązany do zapłaty należności na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należnych od umowy zlecenia zawartej w trybie art. 16 ust. 3 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjne kasator wskazał, że wyrok WSA z dnia 7 września 2010 r. narusza interes prawny skarżącego poprzez błędne ustalenie, iż zobowiązany jest on do zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenia oraz fundusze od umowy zlecenia zawartej w trybie art. 16 ust. 3 ustawy o Inspekcji Weterynarii. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w K. jako państwowa jednostka budżetowa nie może być płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne od zleceniobiorców wykonywujących czynności wymienione w art. 16 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, gdyż ustawodawca w ustawie szczególnej jaką jest ta ustawa nie przewidział takiej możliwości i nie zezwolił na wydatkowanie dochodów własnych na opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Przepisy art. 17 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej mają charakter przepisów szczególnych w odniesieniu do regulacji zawartej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest więc weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).

W skardze kasacyjnej, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jej autor, zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej przez przyjęcie, że Powiatowy Inspektorat Weterynarii w K. jest zobowiązany do zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należnych od umowy zlecenia zawartej w trybie art. 16 ust. 3 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej.

Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania i dokonując kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku w zakresie zdeterminowanym podstawą, na której oparta została skarga kasacyjna, tj. z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w sprawie stwierdzić należy, że formułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego oparty być może, na jego błędnej wykładni lub (i) jego niewłaściwym zastosowaniu.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09).

Jakkolwiek strona skarżąca zarzuciła naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego przez błędna ich wykładnię, to jednak analiza sposobu skonstruowania i uzasadnienia tego zarzutu uzasadnia twierdzenie, że ich naruszenia upatruje ona jednak w niewłaściwym ich zastosowaniu polegającym na tym, że Sąd I instancji przepisów tych w rozpoznawanej sprawie nie zastosował.

Powyższe, pozostaje jednak bez wpływu na ocenę, że formułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.

Uzasadniając tezę o niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., autor skargi kasacyjnej odwoływał się do argumentu z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, która w swojej argumentacji nie uwzględnia pełnej normatywnej treści regulacji zawartej w art. 134 § 1 p.p.s.a., to właśnie przywołany przepis oraz wyrażona na jego gruncie zasada – w konfrontacji z treścią i uzasadnieniem, formułowanego w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt p.p.s.a., zarzutu naruszenia prawa materialnego – sprzeciwia się temu, aby zarzut skargi kasacyjnej uznać za usprawiedliwiony i skuteczny.

Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek z przywołanego przepisu wynika, że sąd administracyjny I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak związany jest granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie determinuje więc zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje bowiem w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, co powoduje, że przy ustalaniu tożsamości sprawy należy uwzględniać te elementy, których tożsamość, w odniesieniu do elementów podmiotowych wyraża się w tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, w odniesieniu zaś do tożsamości przedmiotowej, do tożsamości treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Zakres sądowej kontroli wyznacza więc przedmiot danej sprawy administracyjnej zdeterminowany prawnymi podstawami wydanego w niej rozstrzygnięcia, poza którymi sąd orzekający w sprawie nie jest uprawniony do podejmowania żadnej interwencji, tj. innymi słowy nie może uczynić przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Granice orzekania sądu administracyjnego I instancji wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I GSK 1158/09; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 618/09; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1739/09; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1904/09). Innymi słowy, granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąc przedmiotem zaskarżenia. Treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07).

W kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi podkreślić również należy, że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się do zarzutów i argumentacji nie mających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie zaś w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli ponadto, wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10).

W kontekście treści analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej oraz sposobu jego uzasadnienia wyjaśnić również należy, że operując w granicach sprawy, sąd administracyjny I instancji, jak wynika z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy (z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a.). Uzasadnia to twierdzenie, iż sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając również, jak stanowi art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w tym przepisie.

Konsekwencją obowiązywania przywołanej regulacji jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu z perspektywy uwzględniającej faktyczne podstawy jego wydania, tj. ustaleń faktycznych, które przyjęte zostały przez organ administracji publicznej, jako podstawa wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia. Proces kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu uwzględnia więc kontrolę realizacji i przestrzegania przez organ orzekający w sprawie wiążących go - w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń stanu faktycznego sprawy, przeprowadzania dowodów oraz ich oceny - reguł proceduralnych.

Dokonując kontroli zaskarżonego wyroku Sądu I instancji z perspektywy normatywnej treści przywołanych przepisów p.p.s.a. oraz konsekwencji ich obowiązywania, brak jest podstaw aby uznać, że zarzut skargi kasacyjnej stawiany w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest uzasadniony.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej, Sąd I instancji zobowiązany był do: 1) orzekania w granicach sprawy, zdeterminowanych granicami sprawy administracyjnej rozstrzygniętej tą decyzją i wyznaczającą przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy; 2) orzekania na podstawie akt sprawy; 3) rozpatrzenia sprawy na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji

Uwzględniając materiał dowodowy znajdujących się w aktach administracyjnych, na podstawie którego, w granicach rozpoznawanej sprawy, operował Sąd I instancji, nie ma podstaw, aby uznać, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej przeprowadzona została w sposób wadliwy, tj. z naruszeniem wskazanych wyżej warunków, w szczególności z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a.

Poza sporem jest, iż sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu I instancji, w przywołanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, była kontrola zgodności z prawem decyzji ostatecznej wydanej, w postępowaniu wszczętym z wniosku Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w K., w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jej wydania, w tym również w zakresie odnoszącym się do kontroli przeprowadzonej przez organy oceny dowodów stanowiących źródło tychże ustaleń, Sąd I instancji zobowiązany był także do kontroli stosowania oraz kontroli, przeprowadzonej przez organ administracji, wykładni przepisów prawa materialnego regulujących, w okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, przesłanki podejmowania rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4.

Z przywołanej regulacji wynika, że mogą być one umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a mianowicie, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 2 – 3 przywołanej ustawy).

Ponadto, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a przywołanej ustawy).

Z kolei z przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W związku z powyższym, kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do materialnoprawnych podstaw jej wydania, Sąd I instancji argumentował, że w okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zastosowanie może mieć jedynie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu w pkt od 1 do 6. Zasady umarzania należności, o których mowa w ust. 3a art. 28 przywołanej ustawy oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. mają bowiem zastosowanie wyłącznie do ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, a takim podmiotem nie jest Powiatowy Inspektorat Weterynarii w K.

W konsekwencji, Sąd I instancji trafnie i słusznie wywiódł, że rozstrzygając w sprawie z wniosku strony skarżącej o umorzenie należności, Zakład zastosował prawidłową podstawę prawną rozpoznając ten wniosek, a to w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również w kontekście regulacji zawartej w art. 30 wymienionej ustawy, zgodnie z którą instytucji umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

W związku z powyższym, brak jest jakichkolwiek podstaw, aby zasadnie wywodzić, że orzekając w granicach sprawy w wyżej wskazanym jej rozumieniu, Sąd I instancji zobowiązany był w procesie kontroli zgodności z prawem ostatecznej decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objąć również jej zakresem prawidłowość wykładni i zastosowania przepisów art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Przepisy te nie wyznaczały bowiem treści i zakresu sprawy administracyjnej załatwionej decyzją ostateczną zaskarżoną do sądu administracyjnego, ani też nie determinowały zawartego w niej rozstrzygnięcia. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie obejmowała bowiem oceny zasadności, ani wysokości dochodzonych należności, ale ten jej aspekt, który w okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, której przedmiot oraz rozstrzygnięcie zdeterminowane zostały treścią żądania zawartego we wniosku o umorzenie należności, dotyczył kwestii istnienia/nieistnienia przesłanek zastosowanie instytucji umorzenia należności składkowych oraz kwestii granic uznania administracyjnego, w ramach którego operował organ administracji.

Formułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej poprzez błędna ich wykładnię (oraz niewłaściwe zastosowanie) nie daje więc podstaw, aby podważyć prawidłowość stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji orz formułować ocenę o jego niezgodności z prawem.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.