Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 4621/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Maria Rzążewska (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Grażyna Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. K., K. S., na decyzję Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w K. w powołaniu na art.24 ust.3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U z 1999r. nr 15 poz. 139/ i art. 18 ust.2pkt15. ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r Nr 142, poz. 1591 ze zm/ odrzuciła zarzut skarżących do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części miasta K. dotyczący działki nr ewid [...] obr. [...] w zakresie przeznaczenia części tej działki po budowę drogi publicznej klasy zbiorczej oraz drogi publicznej klasy dojazdowej.

W uzasadnieniu swego stanowiska Rada akcentuje, że Gmina zgodnie z uregulowaniami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy o samorządzie gminnym posiada władztwo planistyczne zgodnie z którym do niej należy przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów położonych w jej granicach. Projektowana droga zbiorcza jest "wynikiem kontynuacji planistycznej oraz polityki przestrzennej gminy K. Ustalony przebieg drogi z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. został nieco skorygowany zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania". W uzasadnieniu został wyrażony pogląd, że "Lokalizacja inwestycji celu publicznego jakim są drogi zawsze budzą dużo wątpliwości i protestów, ale nigdy nie można zapewnić i przewidzieć optymalnego ich przebiegu. Zgodnie z ....ustawą o gospodarce nieruchomościami w przypadku realizacji celu publicznego prawo własności w imię dobra ogólnospołecznego traci swoje niepodważalne znaczenie. Art. 112 ust.1, 2, 3 przedmiotowej ustawy zawiesza prawo własności w przypadku braku akceptacji przez właściciela ustaleń przyjętych w planie, które dotyczą projektowanej inwestycji celu publicznego."

W skardze na wymienioną uchwałę K. M. i M. K. zarzucają naruszenie: art.7, 21ust1 i 64 konstytucji, art.140kc, art.6, 7,i 8kpa, art.1, 3 ,6, 10, 17 oraz 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarga podnosi, że uchwała nieuwzględniając zarzutu bezprawnie narusza własność skarżących, gdyż promowane w projekcie planu rozwiązania całkowicie niweczą możliwość zagospodarowania działki należącej do skarżących, w tym budowę na niej budynku mieszkalnego. Przyjęte w projekcie planu zapisy, przewidujące realizację przez środek działki drogi zbiorczej a nadto zaplanowanie przez działkę skarżących przebiegu drogi dojazdowej, czynią teren działki skarżących całkowicie nieprzydatnym do użytku bowiem pozostały teren nie będzie nadawał się pod budowę Obecnie działka skarżących posiada dobry dojazd. Natomiast przedstawione w projekcie planu koncepcje nie tylko czynią działkę skarżących nieprzydatną pod zabudowę lecz nadto są całkowicie nieracjonalne. W ocenie skarżących Gmina w projekcie planu zepchnęła na dalszy plan dobro prawne skarżących ograniczając swobodę rozporządzania ziemią.

Nadto skarżące zarzuciły, że projekt planu był wyłożony w okresie od dnia [...] czerwca 2003r do dnia [...] lipca 2003r. lecz w tym okresie urząd był czynny tylko przez 15 dni i wobec tego w ocenie skarżących naruszony został wymóg przewidziany w art.18ust.2pkt6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Odpowiadając na skargę Rada Miejska w K. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko

Sąd administracyjny zważył co następuje:

Z przedstawionych akt wynika, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego jak i uchwała o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu zostały podjęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717/ i wobec tego dopuszczalnym było w związku treścią art.85ust.2 tej ustawy prowadzenie przez Gminę procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących tj ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że legalność zaskarżonej uchwały podlega ocenie przez sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów ostatniej z wymienionych ustaw.

Uregulowanie objęte z art.4ust. ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym przyznawało gminie prawo przeznaczenia i ustalenia zasad gospodarowania terenem. Z uprawnienia tego jednak nie wypływała dowolność działania, w tym podejmowanie arbitralnych rozwiązań planistycznych niezgodnych z zasadami wyrażonymi w art.1ust.2 tej ustawy. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej uchwały wręcz eksponuje uprawnienie wynikające z tego przepisu jako działanie całkowicie swobodne niczym nieograniczone "władztwo planistyczne"

Sąd administracyjny w ramach przysługujących mu kompetencji bada zgodność z prawem zaskarżonych aktów, nie oceniając ich pod względem celowości i słuszności. W szczególności sąd administracyjny nie przesądza o tym jakie winno być przeznaczenie danego terenu w planie miejscowym. Natomiast dokonując kontroli legalności uchwał odrzucających zarzuty do projektu planu miejscowego sąd administracyjny ocenia nie tylko czy zachowana została procedura planistyczna przewidziana w art. 18 ust.2 omawianej ustawy lecz bada czy uchwala spełnia wymagania określone w art. 24ust.3 ustawy, jak też czy Gmina nie przekroczyła granic zakreślonych w art.4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym to znaczy czy nie nadużyła przysługującego jej prawa.

Zgodnie z cytowanym art.24ust.3 rada gminy rozpoznając zarzut ma obowiązek uzasadnienia swego stanowiska podając zarówno ustalenia faktyczne jak i prawne. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały ewidentnie nie spełnia wymagań tego przepisu, bowiem Rada Gminy podkreślając i eksponując swe władztwo planistyczne ograniczyła się jedynie do podania, że kwestionowane przez skarżące zamierzenia co do przeznaczenia części ich działki na cele realizacji dróg jest kontynuacją dotychczasowej polityki planistycznej miasta, a bliżej nieokreślona korekta przebiegu drogi wynika z uchwalonego studium. Uzasadnienie uchwały nie wymienia jakimi przesłankami zostały podyktowane proponowane rozwiązania przebiegu dróg przez działkę skarżących. Nie zostało też wyjaśnione czym kierowała się Rada dając pierwszeństwo interesowi publicznemu przed indywidualnym interesem skarżących. Podkreślenia przy tym wymaga, że przepisy omawianej ustawy aczkolwiek przewidywały przeznaczenie w planie miejscowym terenów na realizację celów publicznych, w tym pod drogi/ art. 10 ust.1 pktii 2/ jednak nie dawały bezwzględnej supremacji interesu publicznego przed indywidualnym. Rada Gminy mając na względzie interes ogółu społeczności nie może tracić z pola widzenia interesów prawnych poszczególnych obywateli jednostek organizacyjnych, bowiem żaden z przepisów w obowiązującym systemie prawnym nie stawia interesu ogółu ponad interesem poszczególnych podmiotów. Dokonując wyboru określonych rozwiązań planistycznych i dając pierwszeństwo interesowi ogółu gmina ma obowiązek dokładnego wyjaśniania przyczyn swego wyboru. W zaskarżonej uchwale Rada nie tylko nie wskazała przesłanek jakimi zostały podyktowane kwestionowane przez skarżące rozwiązania planistyczne co do realizacji dróg ale nie podała dlaczego dała pierwszeństwo interesowi ogólnospołecznemu przed indywidualnym Zgodnie z art.10ust.1pkt1i2 ustawy Rada Gminy ma prawo wyznaczać tereny pod realizację celu publicznego ma jednak równocześnie obowiązek wykazania czym się kieruje przeznaczając tereny należące po osób fizycznych czy prawnych pod realizację celu publicznego. Wyjaśnienie tej okoliczności było niezbędne skoro art.1ust.2pkt5ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wymagał uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym walorów ekonomicznych i prawa własności. Podkreślić należy, że zbieżne, w tej mierze są obecnie obowiązujące uregulowania. Ujawnione wady zaskarżonej uchwały nie pozwalają w istocie na ocenę czy Gmina nie przekroczyła swych uprawnień planistycznych wynikających z art.4ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i nie nadużyła przysługującego jej prawa.

Błędnie Rada w motywach uchwały wyprowadza swe uprawnienie do nieograniczonego przeznaczania terenów w planie miejscowym pod realizację celu publicznego z treści art.112ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000r Nr 46, poz.543 ze zm/, bowiem uregulowanie to nie stanowi kryterium przeznaczenia danych terenów w planie miejscowym pod realizację celu publicznego, a przepis ten określa skutki przeznaczenia w planie miejscowym terenu na taki cel, przewidując dopuszczalność wywłaszczenia nieruchomości przeznaczonej w planie miejscowym pod realizację celu publicznego, jeśli właściciel nieruchomości nie wyrazi zgody na przeniesienie tytułu własności w drodze czynności cywilnoprawnej.

Naruszenie wymagań wynikających z art.24ust3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązujących do uzasadnienia faktycznego uchwały powoduje stwierdzenie jej nieważności. Natomiast nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art.18ust.2pkt6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem z przepisu tego nie wynika, obowiązek odliczania z wymienionego w nim okresu dni wolnych od pracy, a ponadto nawet gdyby przyjąć stanowisko skarżących, to skoro wniosły one w terminie zarzut, to wyłożenie projektu planu tylko na przeciąg 15 dni roboczych nie miało wpływu na skorzystanie przez skarżące z przysługującego im prawa.

. Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 147§.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr153 poz. 1270 / w związku z art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sadów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku