Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 787/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit c, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. W., J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących I. W. i J. W. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] czerwca 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako "Kpa") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej jako "ustawa Prawo budowlane") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...][...] oraz I. i J. W. (dalej też jako "skarżący") usunięcie stwierdzonych w ekspertyzie technicznej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w G. przy ul. O. [...], złożonej do PINB w dniu [...] października 2018 r., nieprawidłowości przez :

zdemontowanie posadzki i warstw spodnich na tarasie przynależnym do lokalu nr [...];

odtworzenie izolacji, wykonanie prawidłowych spadków i ułożenie nowej posadzki; jeżeli podczas prowadzenia prac rozbiórkowych wyjdzie na jaw, że w płycie balkonowej stanowiącej również strop garażu istnieją uszkodzenia, należy je usunąć, w terminie do 31 grudnia 2021 r.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

W dniu 13 listopada 2017 r. do PINB wpłynął wniosek skarżących

o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] w G. Podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest czterokondygnacyjnym z garażami podziemnymi. Budynek składa się z trzech dwuklatkowych części. W budynku znajdują się [...] mieszkania, trzy lokale użytkowe oraz 17 garaży pojedynczych i 5 podwójnych. W wyniku oględzin lokalu nr [...] zajmowanego przez skarżących stwierdzono, że w pokoju od strony wschodniej

(pomieszczenie z balkonem) na ścianie zewnętrznej istnieje pęknięcie tynku pod oknem oraz wybrzuszony parkiet pod oknem. Balkon obłożony jest gresem technicznym. Przeprowadzono również oględziny lokali nr [...] i nr [...] oraz garaży zlokalizowanych pod mieszkaniem skarżących.

W związku z tym, że stwierdzono wątpliwość co do stanu technicznego części budynku mieszkalnego wielorodzinnego w pionie mieszkań o nr [...],[...],[...] i [...], nałożono na zarządcę obiektu obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego tej części obiektu.

W dniu [...] października 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G. złożyła ekspertyzę stanu technicznego części budynku wielorodzinnego sporządzoną przez rzeczoznawców. Z przedmiotowej opinii wynikało, że budynek jest w dobrym stanie i może być bezpiecznie użytkowany. Powstałe rysy nie wpływają negatywnie na bezpieczeństwo użytkowania, a obniżają jedynie komfort użytkowania. Z przedmiotowej opinii wynika, że należy:

- zdemontować posadzkę i warstwy spodnie na tarasie przynależnym do lokalu nr [...],

- odtworzyć izolację, wykonać prawidłowo spadki i ułożyć na nowo posadzkę,

- uszczelnić szczeliny pomiędzy zadaszeniem nad garażem nr [...], a ścianą osłonową masą trwale plastyczną.

W sprawie ustalono, że balkon jest częścią przynależną do lokalu nr [...] i dlatego PINB decyzją z [...] czerwca 2019 r. nałożył na właścicieli tego lokalu obowiązek zdemontowania posadzki i warstw spodnich na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] oraz odtworzenie izolacji, wykonanie prawidłowych spadków i ułożenie nowej posadzki w terminie do 31 grudnia 2019 r.

Organ odwoławczy decyzją z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W wyniku zaś wniesionej przez skarżących skargi na decyzję organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 854/19 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu wyroku, tutejszy Sąd zauważył, że w dniu [...] czerwca 2017 r. została zawarta umowa pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową [...][...] a firmą Remontowo - Budowlaną "[...]" której przedmiotem było wykonanie prac remontowych polegających na remoncie 72 balkonów w zakresie malowania balkonów, zlikwidowanie gniazd korozji, usunięcie spękanego betonu i usunięcia płytek czołowych, uzupełnienie powstałych braków masą wyrównującą, zabezpieczenie całego balkonu masą wyrównującą, naprawa elewacji przy balkonach. Zlecenie tego rodzaju prac wobec balkonów przez Wspólnotę Mieszkaniową może świadczyć, że to ten podmiot uznawał, iż prace w tym zakresie należą do obowiązków wspólnoty, a nie obowiązków właścicieli poszczególnych lokali. Sąd zauważył również, że skarżący przedłożyli opinię sporządzoną przez biegłego z której wynika, iż brak odpływu wody

z balkonu wynika z wadliwego położenia płytek na balkonie, które były demontowane

i układane przy remoncie elewacji w 2017 r. Istota art. 66 ustawy Prawo budowlane wskazuje na wykonanie naprawy w związku ze złym stanem technicznym bez względu na to kto jest sprawcą doprowadzenia do złego stanu technicznego. Za stan techniczny przedmiotowego budynku odpowiadają właściciele poszczególnych lokali oraz wspólnota mieszkaniowa za części wspólne. W sytuacji gdyby potwierdziło się stanowisko, że zły stan techniczny balkonu wynika z remontu przeprowadzonego przez zarządcę to należałoby uznać, że w tej sytuacji to zarządca nieruchomości winien dokonać poprawek przy balkonie skarżących. Nadto zachowanie zarządcy i zlecenie przeprowadzenia remontu balkonów wskazuje, że wspólnota uznawała obowiązek utrzymania ich w dobrym stanie technicznym. Kwestia ta w ocenie Sądu wymagałaby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. W zależności od dokonanych ustaleń organ wtedy przeprowadzenie tych prac zleci albo skarżącym albo zarządcy nieruchomości przy ul. [...] [...] w G.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazanego na wstępie zaskarżonego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, wezwał Wspólnotę Mieszkaniową [...] [...] w G. do dostarczenia uchwały, z której wynika, że członkowie wspólnoty wyrazili chęć remontu balkonów w 2017 r., o którym mowa w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 854/19, a tym samym inwestorem robót była Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G., a nie poszczególni właściciele lokali. Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G. pismem z 25 stycznia 2021 r. poinformowała, że nie zleciła wykonania prac na balkonach w zakresie demontowania posadzek i warstw spodnich, odtworzenia izolacji i wykonania spadków. Wspólnota była inwestorem malowania balkonów, zlikwidowania gniazd korozji, usunięcia spękanego betonu i płytek czołowych, uzupełnienia powstałych ubytków masą wyrównującą, zabezpieczenia czoła balkonu żywicą, naprawy elewacji przy balkonach. Następnie PINB pismem z 2 lutego 2021 r. wezwał skarżących do podania informacji kto wykonał posadzkę (terrakotę) na balkonie przynależnym do lokalu nr [...]. W związku z powyższym skarżąca I. W. telefonicznie poinformowała, że w 2010 r. wykonano płytki na balkonie przynależnym do mieszkania nr [...] na zlecenie S. W. - inwestora, który ich nie wykonał pomimo tego, że było to zaznaczone w projekcie.

W ocenie organu odwoławczego nałożenie obowiązków określonych w decyzji PINB z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] było właściwe, zaś adresatami rozstrzygnięcia uczyniono prawidłowe podmioty. Nieprawidłowy stan techniczny balkonu o którym mowa w decyzji PINB oraz jego negatywny wpływ na lokal nr [...] potwierdzony został już w 2018 r. Powyższe znalazło potwierdzenie w ekspertyzie stanu technicznego części budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. [...][...] autorstwa inż. K. S. Jak wskazano w ww. opracowaniu w trakcie oględzin tarasu stwierdzono nieprawidłowe wykonanie spadku posadzki, niepełne fugi pomiędzy płytkami, niestabilne, odklejone płytki na posadzce. Według zaleceń autora opracowania należy zdemontować posadzkę i warstwy spodnie na tarasie przynależnym do lokalu nr [...], odtworzyć izolacje, wykonać prawidłowe spadki i ułożyć nową posadzkę. Ponadto, przed wydaniem decyzji nr [...] skarżący przedłożyli "Ekspertyzę techniczną konstrukcji i posadzki w budynku mieszkalnym przy ul. [...][...] w G." z [...] sierpnia 2019 r. sporządzoną przez mgr inż. Z. C. W odniesieniu do posadzki na balkonie autor opracowania również zalecił demontaż płytek na balkonie, wykonanie izolacji na styku ze ścianą i ułożenie ponownie płytek ze spadkiem w kierunku krawędzi balkonu.

W świetle powyższego [...]WINB stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w aktach organu I instancji jednoznacznie wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...][...]. Kwestią sporną pozostaje zaś kto powinien być adresatem nałożonych obowiązków. W sytuacji gdy w omawianej sprawie stwierdzono zły stan techniczny tarasu, rozważenia wymaga kto powinien być adresatem obowiązków określonych w art. 66 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r. sygn. akt III CZP 10/08, wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementami konstrukcji balkonu trwale połączonymi z budynkiem, obciążają właściciela budynku. Natomiast za utrzymanie

w należytym stanie technicznym części budynku, które służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu (a za taką należy uznać posadzkę balkonu) odpowiedzialny powinien być właściciel lokalu mieszkalnego do którego przynależy balkon.

Organ odwoławczy wskazał, że demontaż i ponowny montaż wierzchniej posadzki balkonowej nie należy do obowiązków związanych z częściami wspólnymi obiektu, za które jest odpowiedzialna wspólnota mieszkaniowa, tym bardziej że balkon przynależy do lokalu skarżących. Z przedłożonego aktu notarialnego wynika bowiem, że przedmiotowy taras jest częścią lokalu nr [...]. Natomiast sama płyta balkonowa stanowi element wspólny i jeśli okazałoby się, że po zdjęciu warstw występują rysy, to podmiotem właściwym do usunięcia nieprawidłowości będzie Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G. Zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że roboty remontowe wykonane w 2017 r. nie ingerowały

w warstwę wierzchnią tarasu. W piśmie z 25 stycznia 2021 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] wskazała bowiem, że wykonała prace w zakresie "malowania balkonów

z rusztowania, zlikwidowania gniazd korozji, usunięcia spękanego betonu i płytek czołowych, uzupełnienia powstałych ubytków masą wyrównującą, zabezpieczenia czoła balkonu żywicą, naprawy elewacji przy balkonach". Natomiast sama skarżąca I. W. oświadczyła, że roboty budowlane w obrębie posadzki tarasu przeprowadzono w 2010 r. na jej zlecenie. Podobne stwierdzenie znajduje się

w "Ekspertyzie stanu technicznego części budynku mieszkalnego wielorodzinnego

w G. przy ul. [...][...]" z września 2018 r. sporządzonej przez inż. K. S. Nie ulega zatem wątpliwości, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] [...] w G. nie była zleceniodawcą prac odnoszących się do samej posadzki tarasu i występujących w tym zakresie nieprawidłowości. Sposób wykonania robót budowlanych w 2010 r. świadczy, że wody opadowe są odprowadzane z powierzchni tarasu w nieprawidłowy sposób. Natomiast wykonane w 2017 r. roboty budowlane, na skutek których usunięto inne nieprawidłowości (istniejące w częściach wspólnych), mogły przyczynić się jedynie do tego, że nasiliły się skutki wykonanych nieprawidłowo w 2010 r. robót budowlanych.

W ocenie [...]WINB zakres zaleconych do wykonania prac naprawczych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego tarasu wskazuje, że dotyczą one zarówno prac naprawczych, do których wykonania zobowiązany jest właściciel lokalu przynależnego do tarasu (posadzka, izolacja, właściwe spadki), jak też elementów konstrukcji (ewentualnych rys po zdjęciu warstw wierzchnich tarasu), stąd nałożenie obowiązków zarówno na skarżących, jak też Wspólnotę Mieszkaniową [...][...] w G. było właściwe.

Odnosząc się do przedstawionych przez Wspólnotę Mieszkaniową [...][...] oraz skarżących w odwołaniach zarzutów, [...]WINB wskazał, że organ administracji, wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany lub jego część znalazła się

w nieodpowiednim stanie technicznym. Ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu lub jego część narusza wymagania wynikające

z obowiązujących przepisów jest wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości. Nakładane w trybie przepisów art. 66 ustawy Prawo budowlane obowiązki mają charakter naprawczy, przy czym zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Jeśli taras jako część lokalu mieszkalnego będącego własnością skarżących był remontowany w 2010 r., a roboty remontowe w 2017 r. nie ingerowały w warstwę wierzchnią (posadzkę, izolację), to za to odpowiada właściciel lokalu do którego przynależy taras. Natomiast sama płyta balkonowa stanowi element wspólny i jeśli okazałoby się, że po zdjęciu warstw powstały rysy, to podmiotem właściwym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie jest Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G.. Jednocześnie [...]WINB wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie stanu technicznego części obiektu budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w G. przy ul. [...][...] - tarasu przynależnego do lokalu nr [...], a nie stanu technicznego innych części obiektu czy też robót budowlanych wykonanych w innych lokalach.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie PINB wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Kpa.

Na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie [...]WINB z [...] czerwca 2021 r., skarżący pismem z 6 sierpnia 2021 r. wnieśli skargę do tutejszego Sądu. Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zarówno zaskarżonej, jak

i poprzedzającej ją decyzji PINB oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, zarzucili organom obu instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 i art. 61 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię oraz przepisów postępowania procesowego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. Skarżący wskazali nadto na naruszenie art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że to właścicieli lokalu nr [...] z przynależnym tarasem, obciążają roboty budowlane, podczas gdy adresatem decyzji powinna być wspólnota mieszkaniowa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że taras przynależny do ich lokalu stanowi stropodach dla garaży znajdujących się poniżej stanowi część nieruchomości wspólnej gdzie koszty napraw ponosi wspólnota mieszkaniowa. Przywołali przy tym uchwałę Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r. sygn. akt CZP 10/08 z której wynika, że dachy wraz z konstrukcją nośną oraz stropy zaliczają się do nieruchomości wspólnej.

W ocenie skarżących organy budowlane obu instancji naruszyły przepisy postępowania bowiem w wybiórczy sposób dokonały oceny materiału dowodowego

w sprawie, pomijając przy tym ważne jego elementy w celu ustalenia stanu faktycznego. Przede wszystkim wybiórczo zacytowały ekspertyzę mgr inż. Z. C. wydaną [...] sierpnia 2019 r., która to wskazuje przyczyny nieprawidłowych spadków na brzegach tarasu na skutek naruszania i demontowania płytek podczas remontów

w 2017 r. wykonywanych na zlecenie wspólnoty mieszkaniowej. Zatrzymany odpływ wody przez wadliwe remonty wspólnoty spowodował wysadzenie płytek na brzegach tarasu co spowodowało brak spadku na zewnątrz. Zaprzeczenia wspólnoty mieszkaniowej jakoby nie wyrządziła żadnej szkody na balkonie skarżących są zatem gołosłowne. Zaistniałe zaś fakty i ujawnione dowody w postaci licznych zdjęć płytek tarasu z 2017 r. przed remontem i w kolejnych latach mówią same za siebie o szkodzie jaką wywołała wspólnota mieszkaniowa powierzając w 2017 r. nieodpowiedzialne remonty firmie "[...]".

Skarżący wskazali nadto, że w pismach z 12 marca 2021 r. i 24 maja 2021 r. kierowanych do organu nadzoru budowlanego załączyli bardzo obszerny materiał zdjęciowy, który pokazuje stan płytek tarasu w 2017 r., przed zerwaniem płytek

i ingerencją w warstwy tarasu, jak również postępującą degradację płytek w czasie 4 lat po przeprowadzonym przez wspólnotę remoncie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]WINB z [...] czerwca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] kwietnia 2021 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...][...] oraz skarżącym usunięcie stwierdzonych w ekspertyzie technicznej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w G. przy ul. [...][...], złożonej do PINB w dniu [...] października 2018 r., nieprawidłowości przez :

zdemontowanie posadzki i warstw spodnich na tarasie przynależnym do lokalu nr [...];

odtworzenie izolacji, wykonanie prawidłowych spadków i ułożenie nowej posadzki; jeżeli podczas prowadzenia prac rozbiórkowych wyjdzie na jaw, że w płycie balkonowej stanowiącej również strop garażu istnieją uszkodzenia, należy je usunąć, w terminie do 31 grudnia 2021 r.

Podstawę materialnoprawną do wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.

Z kolei zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami,

o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach

i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Powyższe stanowi, że obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym są obowiązkami spoczywającymi na właścicielu lub zarządcy. Nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego lub jego części obowiązków, o jakich stanowi art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1 powołanej ustawy. Z przepisu tego wynika, że ma on zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do stanu technicznego obiektu, i ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym.

W ocenie Sądu istotnym jest, że niniejsza sprawa jest już po raz kolejny rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przedmiotem kontroli Sądu są bowiem kolejne decyzje organów nadzoru budowalnego wydane

w niniejszej sprawie. Poprzednie bowiem decyzje - PINB z [...] czerwca 2019 r. i [...]WINB z [...] września 2019 r., które nakazywały jedynie skarżącym usunięcie stwierdzonych w ekspertyzie technicznej z [...] października 2018 r. nieprawidłowości, zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 854/19.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko

w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1434/2005, opubl. Lex Polonica nr 400400).

Związanie wskazaniami sądu administracyjnego oznacza powinność ścisłego, przy zachowaniu wszelkich zasad postępowania wyjaśniającego, wypełnienia zaleceń sądu, przy wyeliminowaniu jakichkolwiek niejasności czy choćby dwuznaczności odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego. Inny sposób procedowania czyniłby kontrolę sądową iluzoryczną i pozbawioną sankcji w postaci możności powtórnej weryfikacji stanowiska właściwego w sprawie organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 119/2004, opubl. Lex Polonica nr 420541).

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Stanowi to bowiem gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Musi być więc konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zresztą zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej

w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.).

Mając na uwadze spoczywający na organie administracji obowiązek zastosowania się do zaleceń sądu administracyjnego, zważyć należy, że badając prawidłowość decyzji zapadłej w następstwie uchylonego wcześniej rozstrzygnięcia sąd ma przede wszystkim obowiązek zbadania w jakim zakresie organ administracji zastosował się do jego wskazań.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że tutejszy Sąd uchylając poprzednio wydane w niniejszej sprawie decyzje organów stwierdził, że kryterium wyboru adresata decyzji nakładającej obowiązki z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane powinno być związane z posiadaniem prawa do dysponowania obiektem na cele budowlane. Ustalenie wyboru adresata winno być zaś poprzedzone okolicznością analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w danej sprawie. Sąd zauważył, że w dniu [...] czerwca 2017 r. została zawarta umowa pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową [...][...] a firmą Remontowo - Budowlaną "[...]" której przedmiotem było wykonanie prac remontowych polegających na remoncie 72 balkonów w zakresie malowania balkonów, zlikwidowanie gniazd korozji, usunięcie spękanego betonu i usunięcia płytek czołowych, uzupełnienie powstałych braków masą wyrównującą, zabezpieczenie całego balkonu masą wyrównującą, naprawa elewacji przy balkonach. Zlecenie tego rodzaju prac wobec balkonów przez Wspólnotę Mieszkaniową może zaś świadczyć, że to ten podmiot uznawał, iż prace w tym zakresie należą do obowiązków wspólnoty, a nie obowiązków właścicieli poszczególnych lokali.

Co istotne, Sąd wskazał również, że skarżący przedłożyli opinię sporządzoną przez biegłego z której wynika, iż brak odpływu wody z balkonu wynika z wadliwego położenia płytek na balkonie, które były demontowane i układane przy remoncie elewacji w 2017 r. Istota art. 66 ustawy Prawo budowlane wskazuje na wykonanie naprawy w związku ze złym stanem technicznym bez względu na to kto jest sprawcą doprowadzenia do złego stanu technicznego. Za stan techniczny przedmiotowego budynku odpowiadają właściciele poszczególnych lokali oraz wspólnota mieszkaniowa za części wspólne. W sytuacji gdyby potwierdziło się stanowisko, że zły stan techniczny balkonu wynika z remontu przeprowadzonego przez zarządcę to należałoby uznać, że w tej sytuacji to zarządca nieruchomości winien dokonać poprawek przy balkonie skarżących. Nadto zachowanie zarządcy i zlecenie przeprowadzenia remontu balkonów wskazuje, że wspólnota uznawała obowiązek utrzymania ich w dobrym stanie technicznym. Kwestia ta w ocenie Sądu wymagałaby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. W zależności od dokonanych ustaleń organ wtedy przeprowadzenie tych prac zleci albo skarżącym albo zarządcy nieruchomości przy ul. [...][...] w G.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdza, że organy obu instancji wydając obecnie zaskarżone przez skarżących oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji, nie zastosowały się w pełni do oceny prawnej

i wskazań zawartych w poprzednio wydanym wyroku tutejszego Sądu z 28 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 854/19. Nie przeprowadziły bowiem w wyczerpujący sposób uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji powyższego naruszyły art. 153 P.p.s.a.

Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę wezwał Wspólnotę Mieszkaniową [...][...] w G. do dostarczenia uchwały, z której wynika, że członkowie wspólnoty wyrazili chęć remontu balkonów w 2017 r., o którym mowa

w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 854/19, a tym samym inwestorem robót była Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G., a nie poszczególni właściciele lokali. PINB ograniczył przy tym prowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zasadzie jedynie do uzyskania od ww. wspólnoty mieszkaniowej w piśmie z 25 stycznia 2021 r. informacji, że nie zleciła ona wykonania prac na balkonach w zakresie demontowania posadzek i warstw spodnich, odtworzenia izolacji i wykonania spadków. Na podstawie zaś powyższego pisma, organy obu instancji ustaliły, że wspólnota mieszkaniowa była inwestorem malowania balkonów, zlikwidowania gniazd korozji, usunięcia spękanego betonu i płytek czołowych, uzupełnienia powstałych ubytków masą wyrównującą, zabezpieczenia czoła balkonu żywicą, naprawy elewacji przy balkonach.

W konsekwencji powyższego, organy nadzoru budowlanego ustaliły, że Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] w G. nie była zleceniodawcą prac odnoszących się do samej posadzki tarasu i występujących w tym zakresie nieprawidłowości. Wykonanie zaś przez skarżących robót budowlanych w 2010 r. świadczy, że wody opadowe są odprowadzane z powierzchni tarasu w nieprawidłowy sposób. Natomiast wykonane przez wspólnotę mieszkaniową w 2017 r. roboty budowlane, na skutek których usunięto inne nieprawidłowości (istniejące w częściach wspólnych), mogły przyczynić się jedynie do tego, że nasiliły się skutki nieprawidłowo wykonanych przez skarżących w 2010 r. robót budowlanych.

W ocenie Sądu takie ustalenia organów obu instancji nie zostały dokonane na podstawie oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W związku zaś

z powyższym, zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim, organy nadzoru budowlanego nie dokonały w wystarczający sposób oceny przedstawionej przez skarżących i znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy ekspertyzy mgr inż. Z. C. z [...] sierpnia 2019 r. dotyczącej posadzki na balkonie w lokalu mieszkalnym nr [...] w G. przy ul. [...][...]. Jest to o tyle istotne, że z przedmiotowej ekspertyzy wynika, iż: "Od ściany do połowy balkonu posadzka ma prawidłowy spadek 2% w kierunku odpływu wody opadowej. Od połowy balkonu do krawędzi brak spadku. Przyczyną braku spadku są wadliwie położone płytki na krawędzi balkonu które były demontowane i ponownie układane z rusztowania przy remoncie elewacji. Ponowne ułożenie płytek wyżej w stosunku do stanu poprzedniego spowodowało brak spadku. Powoduje to gromadzenie wody w czasie opadów i zalewanie pokoju przy balkonie".

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika również, że w czasie remontu dokonywanego przez wspólnotę mieszkaniową w 2017 r. likwidowane były płytki czołowe na balkonach poszczególnych lokali, w tym również na balkonie należącym do skarżących. Przyczyną braku spadku na balkonie skarżących mogą więc być, jak to wskazano w powyższej ekspertyzie, wadliwie położone podczas tego remontu nowe płytki czołowe. Ponowne ułożenie - dokonane na zlecenie wspólnoty - płytek wyżej w stosunku do stanu poprzedniego, mogło więc spowodować brak przedmiotowego spadku na balkonie skarżących. Jak zaś wskazał tutejszy Sąd

w wyroku z 28 lipca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 854/19, w sytuacji gdyby potwierdziło się stanowisko, że zły stan techniczny balkonu wynika z remontu przeprowadzonego przez zarządcę to należałoby uznać, że w tej sytuacji to zarządca nieruchomości winien dokonać poprawek przy balkonie skarżących.

Organy obu instancji w wydanych rozstrzygnięciach nie odniosły się również

w żaden sposób do przedstawionych przez skarżących w toku postępowania dowodów w postaci zdjęć płytek tarasu z 2017 r. przed remontem i w kolejnych latach. Skarżący przy pismach z 12 marca 2021 r. i 24 maja 2021 r. kierowanych do organu nadzoru budowlanego załączyli zaś bardzo obszerny materiał zdjęciowy, który pokazuje stan płytek tarasu w 2017 r., przed zerwaniem płytek i ingerencją w warstwy tarasu, jak również postępującą degradację płytek w czasie 4 lat po przeprowadzonym przez wspólnotę remoncie.

Art. 7 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa, będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością,

a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2001 r., sygn. akt I SA 1110/01, LEX 75 516).

Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 1 Kpa. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej - do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji

w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.

Prawidłowe uzasadnienie umożliwia przeprowadzenie kontroli, czy decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wiąże się z realizacją zasady przekonywania sformułowanej w art. 11 Kpa.

Przepis art. 77 § 1 Kpa nakłada na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 80 Kpa stanowi z kolei, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona tym przepisem zasada swobodnej oceny dowodów nakłada na organ obowiązek dokonania oceny dowodów zgodnie

z przepisami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Regułami tymi są :

a) oparcie się na materiale dowodowym zebranym przez organ ;

b) ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego;

c) organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy.

W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia ww. przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd nie dokonywał oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego. Ocena w tym zakresie, wobec stanu sprawy, byłaby bowiem przedwczesna.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie

o kosztach o których mowa w punkcie 2 wyroku oparte zostało na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 powołanej ustawy. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis od skargi w kwocie 500 zł.