Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1202/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 109 ust.2
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 8 ust. 6 pkt 1, art.13 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art.102 ust.5 pkt.24 w zw. z art.109 ust.5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz U z 2008r. nr 164 poz.1027 ze zm., dalej określana jako "ustawa o świadczeniach"/ oraz art.138§1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz U z 2000 r. nr 98 poz.1071 ze zm., dalej określany jako ‘kpa"/, po rozpoznaniu odwołania skarżącego K.L., utrzymał decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2010 r. nr [...] ustalającej, że K.L. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] kwietnia 2004 r.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych /dalej "ZUS"/ Oddział w R. wystąpił do [...] Oddziału NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego, z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej.

ZUS w swoim wniosku poinformował, że na podstawie informacji Urzędu Miejskiego w R. i [...] Urzędu Skarbowego w R. ustalił okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez K. L. od [...] stycznia 1999 r. do [...] kwietnia 2004 r. Jednocześnie ZUS w swoim wniosku wskazał, że K.L. od [...] stycznia 1997 r. miał przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, natomiast obecnie ma ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do dn. [...] listopada 2011 r.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ zwrócił się z wnioskiem do Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu Miejskiego w R. o podanie w jakim okresie K. L. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wspomniany urząd nadesłał pismo z treści którego wynikało, że K. L. prowadził działalność gospodarczą od [...] lipca 1993 r. do dn. [...] kwietnia 2004 r.

W toku prowadzonego postępowania K.L. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z prośbą o uchylenie wniosku ZUS i stwierdzenie, że na skutek wyjątkowych okoliczności zdrowotnych nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z jego wyjaśnień wynikało, że posiadając zarejestrowaną działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem w formie karty podatkowej, działalności faktycznie nie prowadził z przyczyn ciągłej niedyspozycji wynikającej z choroby. Jednocześnie wymieniony wyjaśnił, że jego rodzice po kilku latach od wydania zezwolenia rozpoczęli prowadzenie działalności w formie magla elektrycznego, opłacali ustalony ryczałt z karty podatkowej oraz czynsz najmu do spółdzielni. Natomiast z uwagi na to, że koszty tej działalności przekraczały wpływy, zaniechali prowadzenia działalności. Do swoich pisemnych wyjaśnień K.L. dołączył dokumentację medyczną potwierdzającą przebyte przez niego leczenie.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ powołując się na przepisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ stosownie do których obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym tj. w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych – orzekł, że K.L. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą w ustalonym okresie [...].01.1999 r. – [...].04.2004 r.

Według Dyrektora Oddziału NFZ znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenia tegoż wpisu. Odnosząc się argumentów strony, organ Dyrektor Oddziału NFZ stwierdził, że fakt nie osiągania w określonym czasie dochodów z danej dziedziny działalności gospodarczej wcale nie świadczy o braku prowadzenia działalności gospodarczej, na poparcie swojej argumentacji w tym zakresie przywołał i wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego.

Od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ K. L. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie, podnosząc w uzasadnieniu odwołania, że pomimo formalnie zarejestrowanej działalności gospodarczej faktycznie, z powodu złego stanu zdrowia, jej nie prowadził. Nie miał świadomości, że powinien składać deklaracje ubezpieczeniowe i z powodu swojej trudnej sytuacji zdrowotnej oraz materialnej, wniósł o zwolnienie go z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i uchylenie wydanej decyzji.

Prezes NFZ wspomnianą decyzją z dnia [...].11.2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na przepisy art. 66 ust.1 pkt.1 lit."c", art. 69 ust.1 ustawy o świadczeniach, art.9 ust.1 pkt.1 lit."c", art.12 ust.1 ustawy z dn. 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ /Dz U nr 45 poz. 391 ze zm., dalej określanej jako" ustawa o ubezpieczeniu w NFZ" , obowiązującej do 30.09.2004 r./, art.8 pkt.1 lit."c", art.11 ust.1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dn.31.03.2003 r./ Prezes NFZ stwierdził, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym które prowadziły działalność gospodarczą lub z takimi osobami współpracowały. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w powołanych przepisach. Zgodnie z art.13 pkt.4 ustawy systemowej czas objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jest tożsamy z czasem wykonywania działalności gospodarczej, a jak wynika z ustaleń niekwestionowanych także przez skarżącego, działalność gospodarczą miał zarejestrowaną w czasookresie [...].07.1993 r. do [...].04.2004 r.

Wskazując na przepisy art.66 ust.1 i art.82 ust.1 ustawy o świadczeniach, art.24 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art.9 ust.1 i art.22 ust.1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - organ administracji stwierdził, że pobieranie przez skarżącego świadczeń rentowych nie wyłączyło go z podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K.L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Podniósł, że stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym są wyjątki od zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, mianowicie jeżeli rencista otrzymuje świadczenie w wysokości nie przekraczającej minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w kraju, a także gdy opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej, to nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i nie musi opłacać składki.

Na potwierdzenie swoich twierdzeń dołączył publikację prasową oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego stwierdzającego, że był podatnikiem opodatkowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a..

Kontrolowana z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli decyzji administracyjnych skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do niego przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Mając na uwadze przywołaną przez skarżącego argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe, czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.

Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek taki, stosownie do art. 69 ust. 1 ww. ustawy powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) – dalej usus., obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 usus. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne, czy uzyskuje się z działalności gospodarczej przychody.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy NFZ prawidłowo objęły skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności, a zaskarżona decyzja jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia jego osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia tej działalności.

Zgodnie z art.109 ust.2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym kwestia obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia tej działalności oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1656/06) wskazał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie, ani też do pobierania tych składek, gdyż należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest potwierdzeniem objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie i czasie w niej wskazanymi.

Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wydane decyzje ustalające dla skarżącego obowiązek podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w czasookresie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej /styczeń 1999r.- [...].04.2004 r./, ma charakter deklaratoryjny, czyli potwierdzający określony stan prawny i nie pociąga dla skarżącego żadnych obowiązków w zakresie zapłaty składek. Wydane decyzje jedynie porządkują sprawy skarżącego w związku z tym, że w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie realizował obowiązku składania stosownych deklaracji ubezpieczeniowych.

Natomiast podniesione przez skarżącego w treści skargi zarzuty odnoszą się do innego zakresu i mogą być aktualne w postępowaniu przed organami ubezpieczenia społecznego /ZUS/ w przedmiocie składek ubezpieczenia społecznego i jeżeli podnoszone przez niego okoliczności ustawowego zwolnienia z obowiązku odprowadzania składek znajdą potwierdzenie, to postępowanie takie powinno być umorzone, ale przez organy ZUS, a nie NFZ.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1