Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3171/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.116 par 1, art.123, art.118
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kwaśniewska-Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1262/14 w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 2 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1262/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z dnia 19 grudnia 2013 r. orzekł o odpowiedzialności skarżącego jako Prezesa Zarządu H. J., Sp. z o. o. (Spółka), za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 11 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że nie można mieć wątpliwości, że zaległości podatkowe Spółki powstały, gdy H. K. pełnił funkcję prezesa zarządu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 26 września 2006 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym skarżący został wpisany jako osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu Spółki i taki wpis widnieje jako aktualny do chwili obecnej. Odnosząc się do przedłożonej w toku postępowania przed organem I instancji kserokopii pisma strony z dnia 12 grudnia 2006 r. z prośbą o odwołanie z funkcji prezesa zarządu organ odwoławczy wskazał, że z okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie wynika, że de facto nie doszło do odwołania H.K.z pełnienia funkcji członka zarządu.

Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do majątku H. J., Sp. z o. o. W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono m. in., że w toku egzekucji nie zostanie uzyskana kwota przewyższająca wydatki egzekucyjne. Odnosząc się do kwestii posiadania przez Spółkę licznych ruchomości w postaci sprzętu biurowego oraz maszyn, których sprzedaż pozwoliłaby na uregulowanie zaległości spółki organ odwoławczy stwierdził, że strona powinna wskazać ten majątek.

Odnośnie nie złożenia przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki organ stwierdził, że nie można mieć wątpliwości, że Spółka od dłuższego czasu nie płaciła swoich zobowiązań wobec różnych podmiotów. Z akt sprawy bezspornie wynika, że Spółka zaprzestała regulowania swych należności wobec Skarbu Państwa w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych od sierpnia 2008 r. oraz w zakresie podatku VAT od lipca 2008 r. W zakresie podatku VAT Spółka nie regulowała swych należności także w roku 2009. Mając na uwadze fakt, że przerwa w regulowaniu należności nie miała charakteru przejściowego, o czym świadczy nie regulowanie zobowiązań podatkowych w zakresie podatku VAT także w roku 2009, już po trzecim kwartale 2008 r. zachodziły przesłanki do złożenia przez Stronę wniosku o ogłoszenie upadłości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że jako prezes zarządu H. J. Sp. z o. o. z siedzibą w R. nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w tej części przez organ l instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, a to: art. 108 § 2 ust. 1 lit. b) O.p.; art. 108 § 2 ust. 1 lit. b) w zw. z art. 208 § 1 O.p.; art. 188 O.p.; art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 108 § 2 ust. 1 lit. b) O.p.; art. 116 ust. 1 O.p. oraz art. 116 ust. 1 O.p.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.

W ocenie Sądu I instancji w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako: "O.p.". Egzekucja z majątku Spółki (podatnika) okazała się bezskuteczna. Organy podatkowe załączyły do zebranego materiału dowodowego akta postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to prowadzone w stosunku do Spółki zakończyło się umorzeniem egzekucji po stwierdzeniu, że w jego dalszym toku nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Sąd I instancji wyjaśnił, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu spełnia wymogi z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. - uwalniając tego członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki - tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące, a nadto umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części", co oznacza, że musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę "znaczności" w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki. Skoro zaś oświadczenia strony skarżącej dotyczące mienia ruchomego były pozbawione owej konkretności i możliwości jego identyfikacji nie mogły stanowić spełnienia omawianego warunku uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności za długi Spółki.

W ocenie Sądu I instancji nie ma podstaw do przyjęcia, że złożenie przez skarżącego prośby o odwołanie z funkcji prezesa zarządu uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej Spółki. Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organów i uzasadnił, że pismo to nie doprowadziło do odwołania skarżącego z funkcji członka zarządu.

Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organów podatkowych, że niezłożenie przez skarżącego wniosku o upadłość Spółki nie nastąpiło bez jego winy. Bezsprzecznie zaś przesłanki do wystąpienia z takim wnioskiem zostały spełnione, gdy Spółka zaprzestała płacenia swoich zobowiązań, co jak wykazały ograny nastąpiło już w trakcie roku 2008.

Sąd I instancji uznał także, że brak jest uzasadnionych podstaw do uznania słuszności zarzutu naruszenia art. 200 § 1 O.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że stosowne postanowienie w trybie art. 200 § 1 O.p. było kierowane do strony skarżącej trzykrotnie w dniach 11 października 2013 r., 25 listopada 2013 r. oraz 6 grudnia 2013 r.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł H.K. zaskarżając ten wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji istnienia przesłanek do jej uwzględniania i uchylenia zaskarżonej decyzji;

- art. 118 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie odwołania w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej;

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez oparcie orzeczenia wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zebranego przez organy z pominięciem dowodu z przesłuchania H. K. przeprowadzonego przez Sądem;

- art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie za udowodnione, że skarżący, który podpisywał deklaracje podatkowe, ze swojej winy nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w sytuacji, gdy przygotowanie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki wymaga znacznie większego zaangażowania i wiedzy;

- art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi na decyzję Urzędu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi;

- 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. poprzez bezzasadne uznanie, że organy podatkowe w sposób prawidłowy umożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

2. naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 116 ust. 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 O.p. polegające na ich nieprawidłowym zastosowaniu i pominięciu okoliczności, że wskutek wygaśnięcia zobowiązania podatnika, wygasło także akcesoryjne zobowiązanie osoby trzeciej;

- art. 116 ust 1 O.p. polegającą na jego zastosowaniu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członka jej zarządu, w szczególności:

- egzekucja z majątku spółki nie okazała się w całości ani części bezskuteczna;

- skarżący wskazał, że spółka posiada majątek, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. oraz styczeń, luty i marzec 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę od powstałych zaległości podatkowych oraz kosztami postępowania egzekucyjnego za grudzień 2008 r. oraz luty i marzec 2009 r.;

- niezłożenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez winy skarżącego;

- art. 116 ust 1 O.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i bezzasadne przyjęcie, iż przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, niezbędna do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na członka jej zarządu jest spełniona gdy bezskuteczna będzie egzekucja prowadzona z jakiegokolwiek elementu majątku spółki, a nie z całej jego masy;

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi;

ewentualnie w przypadku stwierdzenia podstaw:

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 2 września 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. i umorzenie postępowania w tej części;

ewentualnie:

3. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 2 września 2014 r. i orzeczenie, iż H.K. jako prezes zarządu H. J., Sp. z o. o. z siedzibą w R. nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę od powstałych zaległości podatkowych oraz kosztami postępowania egzekucyjnego;

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010, nr 1 (34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie.

Zgodnie z art. 118 § 1 O.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat, a w przypadku, o którym mowa w art. 117b § 1 - jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce dostawa towarów, upłynęły 3 lata.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z zobowiązaniem w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy uznać, że termin przedawnienia upłynął w dniu 31 grudnia 2014 r. Z kolei decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi wydana została w dniu 2 września 2014 r., a zatem w terminie, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. Podniesiony w uzasadnieniu analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej argument, że doszło do przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej jest błędny. Po pierwsze art. 118 § 1 O.p. nie reguluje kwestii przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, ale okres, w jakim możliwe jest wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Okres przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej uregulowany został w art. 118 § 2 O.p., który stanowi, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Niemniej jednak zarzut naruszenia art. 118 § 2 O.p. w skardze kasacyjnej nie został podniesiony, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się merytorycznie do kwestii ewentualnego przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w art. 118 § 1 O.p.

Odnosząc się do argumentu, wedle którego postępowanie powinno podlegać umorzeniu ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania Spółki w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. należy stwierdzić, że kwestia przedawnienia zobowiązania ustalonego w decyzji orzekającej odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki aktualizuje się dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, czyli w sytuacji, gdy dochodzi do wykonania zobowiązania wynikającego z ostatecznego rozstrzygnięcia w tym zakresie (art. 33 § 1 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zapatrywanie to spotkało się z akceptacją nie tylko Sądu Najwyższego i wojewódzkich sądów administracyjnych, ale też Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podkreślił, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, o którym mowa w art. 118 § 2 O.p., nie stanowi elementu stosunku prawnego będącego przedmiotem decyzji ustalającej taką odpowiedzialność. Sąd rozpoznający skargę od decyzji ustalającej odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki nie tylko nie ma obowiązku, ale i uprawnienia do badania kwestii przedawnienia zobowiązania wynikającego z tej decyzji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1150/12, z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 1234/15. powyższe wyroki tak jak i pozostałe powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem przepisy te nie były stosowane przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt administracyjny. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako: "K.p.a." przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII.

Zarzut naruszenia art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) – dalej jako: "P.u.s.a" poprzez nierozpoznanie przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów skargi jest niezasadny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut ten został dookreślony przez stwierdzenie, że Sąd I instancji nie rozpoznał zarzutu zaniechania wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Wbrew jednak temu należy zauważyć, że Sąd I instancji poddał ocenie zarzut naruszenie art. 200 § 1 O.p. (s. 9 uzasadnienia wyroku). Ewentualna wadliwość tej oceny nie może być jednak przedmiotem oceny w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Z kolei regulacja zawarta w art. 135 P.p.s.a. oraz w art. 1 § 1 P.u.s.a. nie jest adekwatna do tak uzasadnionego zarzutu. Przepis art. 135 P.p.s.a. kształtuje kompetencje sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi i w ramach tego zarzutu nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z kolei art. 1 § 1 P.u.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, gdy sąd orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p., które miało polegać na tym, że Sąd I instancji bezzasadnie uznał, że organy podatkowe w sposób prawidłowy umożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań należy wskazać, że skarżący ma rację, iż wezwania celem zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym sporządzone zostały w ramach postępowania przed organem podatkowym I instancji nie zaś w ramach postępowania odwoławczego. Niemniej jednak należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 stwierdził, że: Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy (teza 1); Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (teza 2). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika aby zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. to obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego. Co do zarzutu naruszenia art. 116 ust. 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 O.p. Sąd wypowiedział się w ramach oceny zarzutu naruszenia art. 118 § 1 O.p. i nie ma potrzeba powielania przedstawionej wyżej argumentacji w tym miejscu.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 116 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w tym zakresie argumentacja Sądu I instancji jest prawidłowa i adekwatna do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że funkcjonowanie w obrocie prawnym postanowienia o umorzeniu egzekucji ze względu na stwierdzenie, że w jego dalszym toku nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne nie stanowi niepodważalnego dowodu, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Jeżeli istnieje majątek, co do którego nie prowadzono egzekucji, nie można mówić o bezskuteczności egzekucji. Należy jednak podkreślić, że ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki, w tym przypadku mienia, z którego możliwe jest zaspokojenie dochodzonych należności, spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Skarżący w tym zakresie powołał się na okoliczność, że Spółka wciąż posiada liczne ruchomości tj. sprzęt biurowy i maszyny, z których egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Sąd I instancji przyjął, że były to stwierdzenia ogólnikowe i lakoniczne. W skardze kasacyjnej tej oceny Sądu I instancji nie podważono, dlatego też ten element stanu faktycznego jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Mienie spółki wykazywane przez członka zarządu zwalnia go od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne rzeczywiście istniejące, nadające się do efektywnej egzekucji. Takie mienie musi charakteryzować się odpowiednimi właściwościami, aby egzekucja z niego była realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2600/15.).

Skoro więc mienie, na które powołuje się skarżący nie wykazuje określonych wyżej cech, to prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że skarżący nie wskazał mienia, z którego, możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje także ocenę Sądu I instancji w zakresie, w jakim Sąd ten przyjął, że niezłożenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nie nastąpiło bez winy skarżącego. Winę członka zarządu spółki prawa handlowego należy oceniać według kryteriów podwyższonej staranności uwzględniającej podwyższone ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem tej działalności. Oznacza to, że od członka zarządu spółki prawa handlowego należy oczekiwać podjęcia aktów należytej staranności dla zapewnienia prawidłowego prowadzenia spraw spółki jeśli choroba uniemożliwiłaby ich nadzorowanie. Jeśli zaś skarżący sam prowadził sprawy spółki, w czym choroba mu nie przeszkadzała, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Podnoszone w tym kontekście argumenty różnicujące stopień trudności pomiędzy poszczególnymi czynnościami podejmowanymi w ramach zarządu nie mogą przedstawionej wyżej oceny podważać.

Nietrafny jest, formułowany w ramach zarzutu naruszenia art. 116 § 1 O.p. wywód, że Sąd I instancji wadliwie ocenił okoliczności związane z rezygnacją przez skarżącego z funkcji prezesa zarządu Spółki. Przede wszystkim Sąd I instancji nie oparł tego twierdzenia o tylko formalne warunki rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu. Wypowiedź Sądu I instancji uwzględnia wszelkie ustalone w tym zakresie okoliczności faktyczne, a więc: brak jednoznaczności złożonego pisma, brak wymaganej formy, fakt, że przedłożone w toku postępowania podatkowego pismo jest kserokopią i brak informacji o sposobie w jaki zareagowali udziałowcy Spółki na złożone pismo, w końcu ustalenie, że po złożeniu oświadczenia skarżący nadal wykonywał czynności przypisane członkowi zarządu spółki prawa handlowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedziony na tej podstawie wniosek, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie, w którym powstały zaległości podatkowe Spółki jest w pełni uzasadniony.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 116 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i bezzasadne przyjęcie, że przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku spółki jest spełniona, gdy bezskuteczna będzie egzekucja prowadzona z jakiegokolwiek elementu majątku a nie z całej jego masy, z tego względu, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji dokonał takiej wykładni art. 116 § 1 O.p.

W końcu należy odnieść się do zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenia, że Sąd I instancji nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego, opierając orzeczenie wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe z pominięciem dowodu z przesłuchania H.K. przeprowadzonego przed sądem. Pomijając brak powiązania z adekwatnym przepisem postępowania należy stwierdzić, że sądy administracyjne nie przeprowadzają postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. To uprawnienie i zarazem obowiązek zastrzeżone są co do wyłącznej kompetencji organu administracji publicznej. Tylko wyjątkowo, w sytuacjach wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie może więc przeprowadzić dowodu z przesłuchania strony.

Przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Do samoistnego naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. może dojść, jeżeli z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie uchylił zaskarżonej decyzji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II OSK 192/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie jest obarczony żadną ze wskazanych wyżej możliwych form naruszenia art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.