Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 765/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 1, art. 77 ust. 6 oraz art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 oraz art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T.D. kwotę 2817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 10.2 lit. a i b, lp. 10.4 lit. a i b, lp. 11.2 ust. 4, lp. 11.4 ust. 2, lp. 11.4 ust. 3 załącznika do ww. ustawy, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 4, art. 6, art. 8, art. 9 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102/1 z dnia 11.04.2006 r. ), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na T. D. kary pieniężnej w wysokości 11550 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny:

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na T. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A kary pieniężnej w wysokości 11550 zł.

Organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę przedsiębiorcy T. D. Przeprowadzona kontrola obejmowała okres od 21 kwietnia 2009 r. do 20 kwietnia 2010 r. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło: 1) przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, 2) skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, 3) nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych, 4) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera żadnych danych o okresach aktywności kierowcy, 5) okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Pismem z dnia 18 października 2010 r. strona odwołała sie od powyższej decyzji. Wniosła o jej uchylenie oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Odwołujący się podał, iż w zakresie naruszenia lp. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym kierowcom nie zdarza się na co dzień jeździć w podwójnej obsadzie. Z tego też względu kierowcy nieświadomie nie przełączyli selektora. Nadto strona podkreśliła, iż był to przypadek losowy, kiedy jedno z aut uległo awarii i aby towar przewożony nie dotarł z opóźnieniem została podjęta decyzja o podwójnej obsadzie. W odniesieniu do naruszenia lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym strona podniosła, iż jego zdaniem organ mylnie zinterpretował powroty kierowcy po skończonym czasie pracy. Powroty pracownika w charakterze pasażera pojazdem marki Daf o nr rej. [...] wynikały z prośby samego zainteresowanego, gdyż łatwiej i szybciej mógł dostać się do domu.

Natomiast odnośnie naruszenia lp. 11.4 ust. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym strona podała, iż faktem jest, że okazana tarcza nie zawierała żadnych danych o okresach aktywności kierowcy, ponieważ omyłkowo została włożona odwrotnie do tachografu. Nie przeszkadza to jednak w odczytaniu tarczki, gdyż zapis jest czytelny. Ponadto wykresówka ta została opisana przez kierowcę. Pismem z dnia 12 listopada 2010 r. strona uzupełniła odwołanie. Podniosła, iż organ I instancji błędnie interpretuje art. 9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i dowolnie ustala 24 godzinne okresy rozliczeniowe obowiązujące kierowcę. Zdaniem strony dzienny czas pracy kierowcy rozpoczyna się w momencie, gdy kierowca uruchomi tachograf (włoży tarczkę) po zakończeniu tygodniowej lub dobowej przerwy nocnej.

Organ II instancji powołał się na przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz treść załącznika do ustawy, przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wskazał, że analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy W. B. datowanych na 3 oraz 3/4.07.2009 r. wykazała, iż w dniu 3.07.2009 r. o godzinie 04:35 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym najdłuższy dzienny czas odpoczynku odebrany przez kierowcę wyniósł 7 godzin i 9 minut i zawierał się w okresie od godziny 07:04 do godziny 14:13 dnia 3.07.2009 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 51 minut. Z zeznań W. B. wynika, iż aktywność kierowcy nie zakończyła się o godzinie 17:05 w dniu 3.07.2009 r. jak to sugeruje strona, lecz kierowca prowadził pojazd o nr rej. [...] do godziny 23:05 i dopiero po rozładunku wrócił do N. Analiza okazanej wykresówki ww. kierowcy datowanej na 13.07.2009 r. oraz kopii wykresówki T. D. datowanej na 12/13.07.2009 r. jak również treści zeznań W. B. wykazała, iż w dniu 12.07.2009 r. o godzinie 22:00 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym najdłuższy dzienny czas odpoczynku odebrany przez kierowcę wyniósł 6 godzin i 20 minut i zawierał się w okresie od godziny 15:40 do godziny 22:00 dnia 13.07.2009 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny czas dziennego odpoczynku o 2 godziny i 40 minut. W. B. w toku przesłuchania w charakterze świadka potwierdził, iż od godziny 22:00 dnia 12.07.2009 r. do godziny 02:20 dnia 13.07.2009 r. przebywał w pojeździe razem z przedsiębiorcą, kiedy ten prowadził pojazd o nr rej. [...], a okres ten powinien zostać zaznaczony na wykresówce jako "gotowość". Z tego też względu słusznie przyjęto, iż W. B. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy o godzinie 22:00 w dniu 12.07.2009 r., którą to aktywność kierowca powinien nanieść na odwrocie tarczy tachografu. Analiza okazanych wykresówek kierowcy W. B. datowanych na 17 oraz 18.07.2009 r. wykazała, iż w dniu 17.07.2009 r. o godzinie 07:58 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 10 godzin i 18 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 17:58 dnia 17.07.2009 r. do godziny 04:16 dnia 18.07.2009 r. W niniejszym przypadku zaś kierowca zobowiązany był do odbioru regularnego, 11 godzinnego dziennego czasu odpoczynku, gdyż w tygodniowym okresie rozliczeniowym rozpoczętym w dniu 12.07.2009 r. wykorzystał już trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku w dniach 12/13.07.2009 r., 15/16.07.2009 r., 16/17.07.2009 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 11 godzinny dzienny czas odpoczynku o 42 minuty. Analiza wykresówki kierowcy W. B. datowanej na 1.08.2009 r. oraz kopii tarczy T. D. z dnia 1/2.08.2009 r. wykazała, iż w dniu 1.08.2009 r. o godzinie 02:14 W. B. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym odebrał 7 godzin i 48 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 06:12 do godziny 14:00 dnia 1.08.2009 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 11 godzinny dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 12 minut, gdyż trzy wcześniejsze skrócone odpoczynki zostały odebrane w dniach 28/29, 29/30, 30/31.07.2009 r. W. B. w toku przesłuchania w charakterze świadka potwierdził, iż od godziny 14:00 do godziny 22:15 dnia 1.08.2009 r. przebywał w pojeździe razem z przedsiębiorcą, który prowadził pojazd, a okres ten powinien zostać zarejestrowany jako "gotowość". Analiza wykresówki W. B. datowanej na 10.11.2009 r. wykazała, iż w dniu 10.11.2009 r. o godzinie 03:38 rozpoczęto 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 13 minut nieprzerwanego odpoczynku od godziny 19:25 dnia 10.11.2009 r. do godziny 03:38 dnia 11.11.2009 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 47 minut. Nadto kierowca zeznał, iż od godziny 12:45 do godziny 19:25 dnia 10.11.2009 r. na trasie K.-K. pojazd prowadził T. D., a on przebywał obok w pojeździe. Analiza wykresówki W. B. datowanej na 11.11.2009 r. oraz protokołu przesłuchania ww. kierowcy w charakterze świadka wykazała, iż w dniu 11.11.2009 r. o godzinie 22:00 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym najdłuższy dzienny czas odpoczynku odebrany przez kierowcę wyniósł 3 godziny i 31 minut i zawierał się w okresie od godziny 02:10 do godziny 05:41 dnia 12.11.2009 r. Z treści zeznań kierowcy wynika, iż w okresie od godziny 22:00 dnia 11.11.2009 r. do godziny 02:10 dnia 12.11.2009 r. pojazd o nr rej. [...] prowadził T. D., a kierowca przebywał obok w pojeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił o 7 godzin i 29 minut wymagany 11 godzinny dzienny czas odpoczynku, gdyż trzy skrócone wcześniejsze dzienne odpoczynki zostały odebrane w dniach 9/10, 10/11, 11/11.11.2009 r. Organ wskazał, iż słusznie przyjęto za początek 24 godzinnego okresu rozliczeniowego godzinę 22:00 dnia 11.11.2009 r., kiedy to kierowca przebywał w kabinie obok drugiego kierowcy, a więc powinien tą aktywność zaznaczyć na odwrocie tarczy tachografu. Analiza wykresówki W. B. oraz treści zeznań tegoż kierowcy wykazała, iż w dniu 11.12.2009 r. o godzinie 05:37 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 2 godziny i 57 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 02:40 do godziny 05:37 dnia 12.12.2009 r. Jak wynika z protokołu przesłuchania świadka od 19:00 dnia 11.12.2009 r. do godziny 02:40 dnia 12.12.2009 r. przebywał w pojeździe obok T. D., który prowadził pojazd na trasie K. – N. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 11 godzinny dzienny czas odpoczynku o 8 godzin i 3 minuty względem wymaganych 11 godzin, gdyż trzy wcześniejsze skrócone odpoczynki kierowca odebrał w dniach 6/7, 8/9, 9/10.12.2009 roku. Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci wykresówek oraz zeznań W. B. potwierdził, iż opisane powyżej naruszenia w postaci skracania dziennych okresów odpoczynku miały miejsce. Z tego też względu zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4900 złotych z tytułu naruszenia lp. 10.2 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto organ II instancji wskazał, że analiza wykresówek kierowcy W. B. oraz protokołu przesłuchania kierowcy wykazała, iż w dniu 12.11.2009 r. kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu, który zakończył się w dniu 13.11.2009 r. o godzinie 12:52. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 11 godzin i 41 minut. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył dopuszczalny 10 godzinny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 40 minut. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyliczenie przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu uzależnione jest od czasu odpoczynku dobowego. Jeżeli w danym okresie, który zaczyna się po odebraniu przez kierowcę przepisowej długości odpoczynku z chwilą rozpoczęcia prowadzenia pojazdu, kierowca nie wykorzysta wymaganego odpoczynku, to należy liczyć czas prowadzenia dziennego do momentu wykorzystania wymaganego odpoczynku dziennego. W sytuacji, kiedy kierowca nie odbiera minimum 9 godzinnego nieprzerwanego odpoczynku w ciągu 24 godzin (a w przypadku kilkuosobowej załogi - w ciągu 30 godzin) od momentu rozpoczęcia dziennego okresu (czyli od momentu zakończenia ostatniego odpoczynku dziennego lub tygodniowego) należy liczyć czas prowadzenia do momentu wymaganego minimum 9 godzinnego odpoczynku. W takim jednak przypadku skrócenie odpoczynku zamyka się w ramach 24 godzin od ostatniego odpoczynku i chwili rozpoczęcia prowadzenia pojazdu. Organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż opisane powyżej naruszenie miało miejsce. Z tego też względu zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 350 złotych z tytułu naruszenia lp. 10.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie naruszenia lp. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ powołał się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i wskazał, że kierowcy: - zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, -obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację poszczególnych, następujących okresów oznaczonych odpowiednim symbolem. Analiza tarcz tachografu kierowcy W. B. z dni 10, 11, 12, 13.08.2009 r. wykazała, iż kierowca nieprawidłowo operował przełącznikiem grup czasowych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w postaci wykresówki datowanej na 10/11.08.2009 r. oraz protokołu przesłuchania świadka wynika, iż w dniu 10.08.2009 r. od godziny 18:00 W. B. poruszał się pojazdem marki Daf o nr rej. [...] wraz z innym kierowcą – J. G. W okresie kiedy pojazdem kierował J. G., tj. do godziny 22:25, na wykresówce W. B. zapisywana była aktywność w postaci "odpoczynku", podczas gdy selektor powinien być ustawiony w pozycji "gotowość". Z kolei w dniu 11.08.2009 r. W. B. również prowadził pojazd o nr rej. [...] wraz z J. G. W godzinach 10:00-14:55 dnia 11.08.2009 r. oraz 20:52 dnia 11.08.2009 r. do godziny 02:21 dnia 12.08.2009 r. selektor ustawiony był w pozycji "odpoczynku", podczas gdy powinien być ustawiony w pozycji "gotowość". Powyższe potwierdza wykresówka W. B. datowana na 11/12.08.2009 r. oraz protokół przesłuchania go w charakterze świadka. W dniu 13.08.2009 r. ww. kierowcy również wspólnie prowadzili pojazd o nr rej. [...]. W okresie od godziny 14:50 dnia 13.08.2009 r. do godziny 01:05 dnia 14.08.2009 r., kiedy pojazdem kierował J. G., na tarczy W. B. zarejestrowano "odpoczynek", podczas gdy w rzeczywistości powinien ustawić selektor w pozycji "gotowość". Powyższe odzwierciedla zapis na tarczy W. B. datowanej na 13/14.08.2009 r. oraz protokół przesłuchania kierowcy w charakterze świadka. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zważył, iż fakt naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych jest bezsporny oraz potwierdzony materiałem dowodowym. Z tego też względu zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 300 złotych z tytułu naruszenia lp. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie naruszenia lp. 11.4 ust. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, powołując się na treść rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 organ wskazał, że analiza okazanej do kontroli tarczy kierowcy W. B. datowanej na 8.11.2009 r. wykazała, iż na przedmiotowej tarczy nie zarejestrowano żadnych danych odnośnie okresów aktywności kierowcy. Z kolei różnica pomiędzy początkowym a końcowym stanem licznika kilometrów na przedmiotowej tarczy wynosi 353 km. Z wpisu dokonanego przez kierowcę na awersie ww. tarczy wynika, iż w dniu 8.11.2009 r. kierowca prowadził pojazd na trasie N. - C. Na rewersie ww. wykresówki zawarto adnotację o treści: "brak wykresu, art. 12/561/2006/WE, tarcza założona odwrotnie". Nadto na rewersie wykresówki kierowca zaznaczył ręcznie swoją aktywność jako "gotowość" w okresie od godziny 12:00 do godziny 16:00 oraz od godziny 17:00 do godziny 19:00, a w okresie od godziny 19:00 do godziny 24:00 jako "odpoczynek". W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie przyjął, iż ww. tarcza nie zawiera danych o okresach aktywności kierowcy. Na awersie tarczy z dnia 8.11.2009 r. urządzenie rejestrujące nie zarejestrowało okresów aktywności kierowcy, a ponadto naniesione odręcznie aktywności kierowcy na odwrocie wykresówki w żaden sposób nie odzwierciedlają wykonanych w tym dniu czynności przez kierowcę. Zgodnie bowiem ze stanem licznika kilometrów pojazdem przejechano w tym dniu 353 km, podczas gdy z wpisu dokonanego przez kierowcę na odwrocie tarczy wynika, iż w ogóle nie prowadził on pojazdu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zważył, iż zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tytułu naruszenia lp. 11.4 ust. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie naruszenia lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ stwierdził, że w oparciu o okazane do kontroli wykresówki kierowcy W. B. z dni 26.06.2009 r., 3.07.2009 r., 10.07.2009 r., 13.07.2009 r., 1.08.2009 r., 9.09.2009 r., 18.09.2009 r., 16.10.2009 r., 10.11.2009 r., 11.11.2009 r., 11.12.2009 r. organ I instancji ustalił, iż nie zawierają one wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Na tarczy datowanej na 26.06.2009 r. o godzinie 19:30 W. B. zakończył prowadzenie pojazdu w D. i odbierał odpoczynek do godziny 06:00 dnia 27.06.2009 r., której to aktywności jednakże nie zarejestrowano na tarczy z dnia 26.06.2009 r. Ponadto jak wynika z treści protokołu przesłuchania W. B., z D. do N. kierowca wrócił wraz z T. D., który kierował pojazdem. Na wykresówce nie odnotowano przejazdu na trasie D. – N., która to aktywność powinna zostać zarejestrowana przez kierowcę jako "gotowość". Na tarczy datowanej na 3.07.2009 r. w okresie od godziny 17:35 do godziny 18:35 W. B. nie zaznaczył okresu aktywności w postaci "dyspozycji", kiedy to D. D. zawiózł W. B. do Ł. samochodem osobowym. W Ł. W. B. przejął pojazd o nr rej. [...]. W tym przypadku kierowca powinien był na tarczy z dnia 3.07.2009 r. nanieść okres dyspozycyjności w godzinach 17:05-18:35, który to czas przeznaczony został na dojazd do miejsca przejęcia pojazdu. Analiza tarczy kierowcy W. B. datowanej na 10.07.2009 r. wykazała, iż o godzinie 18:30 w miejscowości K. kierowca zakończył prowadzenie pojazdu. O tej godzinie pojazd o nr rej. [...] został przekazany T. D., który wrócił nim do N. Ponadto na tarczy W. B. nie odnotowano aktywności w postaci "dyspozycji" z powrotu z K. do N. Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 13.07.2009 r. wykazała, iż kierowca rozpoczął prowadzenie pojazdu o godzinie 04:05 w miejscowości O. Z kolei z treści zeznań ww. kierowcy wynika, iż do O. W. B. dojechał wraz z przedsiębiorcą T. D. pojazdem o nr rej. [...] w okresie od godziny 22:00 dnia 12.07.2009 r. do godziny 02:20 dnia 13.07.2009 r. Powyższe oznacza, iż W. B. powinien na odwrocie tarczy zaznaczyć okres swojej aktywności w postaci "gotowość" od godziny 22:00 dnia 12.07.2009 r. do godziny 02:20 dnia 13.07.2009 r.

Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 1.08.2009 r. wykazała, iż kierowca zakończył prowadzenie pojazdu o godzinie 06:10 w miejscowości K. Z kolei kierowca zeznał, iż z K. do N. wrócił z T. D. pojazdem o nr rej. [...] w godzinach 14:00-22:15. Powyższe oznacza, iż powrót do N. powinien zostać zarejestrowany na tarczy pod postacią "gotowość". Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 9.09.2009 r. wykazała, iż o godzinie 17:25 w miejscowości W. kierowca zakończył wykonywanie przewozu drogowego. Następnie do N. kierowca wrócił autem osobowym. W niniejszym przypadku zaś kierowca powinien był zaznaczyć czas powrotu do N. na tarczy jako okres "innej pracy". Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 18.09.2009 r. wykazała, iż kierowca zakończył prowadzenie pojazdu o godzinie 00:00 w miejscowości M. Z kolei w okresie od godziny 00:00 do godziny 02:00 dnia 19.09.2009 r. pojazdem o nr rej. [...] na trasie M. – N. kierował inny kierowca. W niniejszym przypadku zaś W. B. nie zaznaczył na wykresówce aktywności w postaci "gotowość" w okresie od godziny 00:00 do godziny 02:00. Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 16.10.2009 r. wykazała, iż kierowca zakończył przewóz drogowy w C. o godzinie 13:55. Z kolei na trasie C. – N. w godzinach 13:55-19:45 pojazdem kierował Pan J. B. W tym przypadku W. B. nie zaznaczył na odwrocie wykresówki aktywności w postaci "gotowość" z przejazdu na trasie C. - N. Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 10.11.2009 r. wykazała, iż kierowca zakończył przewóz drogowy w miejscowości K. Następnie od godziny 12:45 do godziny 19:25 dnia 10.11.2009 r. W. B. przebywał w pojeździe obok T. D. na trasie K. – K. Powyższe oznacza więc, iż ww. okres kierowca powinien był zaznaczyć na wykresówce jako "gotowość", czego nie uczynił. Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 11.11.2009 r. wykazała, iż kierowca zakończył przewóz drogowy w miejscowości K. o godzinie 12:00. Następnie, w okresie od godziny 22:00 dnia 11.11.2009 r. do godziny 02:10 dnia 12.11.2009 r. na trasie K. – W. pojazd prowadził T. D., a W. B. przebywał w kabinie obok kierowcy. Okres ten powinien być naniesiony na wykresówkę jako "gotowość". Analiza tarczy ww. kierowcy datowanej na 11.12.2009 r. wykazała, iż kierowca zakończył przewóz drogowy w miejscowości K. o godzinie 18:30. Następnie, w okresie od godziny 19:00 dnia 11.12.2009 r. do godziny 02:40 12.12.2009 r. na trasie K. – N. pojazdem kierował T. D., a W. B. przebywał w kabinie obok kierowcy. Okres ten powinien być naniesiony na wykresówkę jako "gotowość".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: przepisów prawa materialnego, to jest art. 8 ust. 2 i art. 15 ust. 1-2 i 6 rozporządzenia nr 561/2006, poprzez błędną ich wykładnię prowadzącą do ich niewłaściwego zastosowania; przepisów postępowania to jest art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu oraz art. 77 ust. 6 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, tj. przeprowadzenie kontroli z naruszeniem tych przepisów ustalających limity czasowe trwania kontroli.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł między innymi, że kontrola przeprowadzona przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego trwała 22 dni robocze - rozpoczęła się bowiem w dniu 23 kwietnia 2010 r., a zakończyła w dniu 24 maja 2010 r. Potwierdzeniem powyższego są zapisy w książce kontroli wskazujące jako datę końcową datę 24 maja 2010 r., która jest jednocześnie datą sporządzenia protokołu. Data ta bezsprzecznie wykracza poza przyjęte ustawą o swobodzie działalności gospodarczej ramy, które w przypadku kontroli mikroprzedsiębiorcy wynoszą 12 dni roboczych, a skarżący jest właśnie mikroprzedsiębiorcą. Oznacza to, iż wskutek owych naruszeń zebrane przez organ kontrolujący dowody z mocy art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mogły stanowić podstawy orzekania. Każda kontrola ma swój początek i koniec. Istotne przy tym jest to, że ustalenie stanu faktycznego następuje w protokole kontroli i jego wydanie zakreśla termin końcowy kontroli. Innymi słowy skoro organ kontroli jest pewny swoich ustaleń kontrolnych, to przelewa owe ustalenia do protokołu kontroli. Jeśli natomiast pewności w tym

zakresie nie ma prowadzi dalej czynności wyjaśniające w ramach kontroli i dopiero wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość, stwierdza, iż ustalony stan faktyczny jest taki, a nie inny, opisuje go w protokole kontroli. Oznacza to, że do czasu kiedy nie został sporządzony protokół kontroli, kontrola trwa, choćby organ nie podejmował żadnych konkretnych działań. Ramy czasowe kontroli ustawodawca oznaczył w sposób ścisły w art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ustawodawca zakreślił zamknięty termin, którego przekroczenie opatrzone jest sankcją zawartą w 77 ust. 6 ustawy, sankcja ta ma charakter procesowy o cechach nieważności, czy też bezskuteczności czynności polegających na gromadzeniu materiału dowodowego. W sprawie niniejszej pomiędzy 23 kwietnia 2010 r. a 24 maja 2010 - czasu realnej kontroli, upłynęło więcej niż 12 dni.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz.U. z 2010 Nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawarte w rozdziale V "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy" mają zastosowanie do kontroli prowadzonych m.in. przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:

1) w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych;

2) w odniesieniu do małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych;

3) w odniesieniu do średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych;

4) w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.

Wobec powyższego czas trwania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy został uzależniony od wielkości kontrolowanego przedsiębiorcy. Owa wielkość jest ustalana w oparciu o wyznaczniki składające się na kategorię mikroprzedsiębiorcy, małego przedsiębiorcy oraz średniego przedsiębiorcy. Tym samym w zależności od tego, do jakiej kategorii normatywnej przedsiębiorca zostanie zakwalifikowany - mikroprzedsiębiorcy, małego przedsiębiorcy, czy też średniego przedsiębiorcy - inny będzie czas trwania kontroli. Ograniczeń czasu kontroli nie stosuje się w sytuacjach wyspecyfikowanych w ust. 2 art. 83 ustawy.

W niniejszej sprawie powyższe w ogóle nie było przedmiotem rozważań organu.

Stosownie do treści art. 77 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców przeprowadzana jest na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy (art. 77 ust. 6 ustawy).

Należy tym samym przyjąć pogląd, zgodnie z którym samo stwierdzenie, że w toku kontroli zebrano dowody z naruszeniem przepisów prawa, powinno już je dyskwalifikować i wyłączać ich wykorzystanie w jakichkolwiek innych postępowaniach, toczących się przeciwko przedsiębiorcy. Przyjęcie innej interpretacji tego przepisu nie znajduje żadnego uzasadnienia (patrz: Sieradzka Małgorzata komentarz, LEX/el. 2010, Komentarz do art. 77 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Stan prawny: 2010.01.05).

W komentarzach do art. 77 ww. ustawy podkreśla się, że intencją ustawodawcy, wyrażoną w komentowanym tu artykule, było stworzenie takiej regulacji prawnej, która "wiązałaby" te liczne i zróżnicowane - "zatomizowane" - regulacje prawne, z których dla organów administracji publicznej wynikają kompetencje do kontrolowania przedsiębiorców. Wskazać tu m.in. należy ustawę z dnia 6 stycznia 2001 r. o transporcie drogowym.

W niniejszej sprawie, jak wynika z protokołu kontroli, kontrola rozpoczęła się 23 kwietnia 2010 r., a zakończyła 24 maja 2010 r., co sugeruje, że protokół został sporządzony w dacie końcowej. Przy czym w protokole podano, że czas trwania kontroli wynosił dwa dni. Stwierdzenie, że kontrola trwała dwa dni budzi wątpliwości w porównaniu ze wskazaną przez kontrolującego datą początkową i końcową jej przeprowadzenia. Kontrolujący w końcowej części protokołu nie podał daty jego podpisania. Z załącznika do powyższego protokołu wynika, że został sporządzony 24 maja 2010 r. Powyższe potwierdza, że kontrola nie mogła trwać dwa dni.

Ponadto organ nie wyjaśnił, mając na uwadze treść art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, do jakiej kategorii przedsiębiorców należy skarżący. A zatem jaki winien być czas trwania kontroli działalności gospodarczej konkretnego przedsiębiorcy. Organ nie wyjaśnił powyższej kwestii w zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił jej również w odpowiedzi na skargę, mimo że kwestia czasu trwania kontroli była jednym z zarzutów skargi.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, sąd odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 77 ust. 6 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie mógł dokonać oceny prawidłowości przeprowadzonej kontroli i stwierdzić, czy przy jej przeprowadzaniu doszło do naruszenia art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a w związku z tym również art. 77 ust. 6 tej ustawy, tj. czy dowody uzyskane ewentualnie z naruszeniem czasu trwania kontroli mogły być wykorzystane we wszczętym postępowaniu administracyjnym.

W tym miejscu wskazać należy, iż to, że ustawodawca nie określił w art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jaki podmiot ma dokonywać oceny istotności wpływu dowodów przeprowadzonych z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy na jego wynik, nie oznacza, iż organ administracji publicznej wydając decyzję o nałożeniu kary na przedsiębiorcę nie powinien dokonać oceny prawidłowości zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy dowody przeprowadzone przez organ kontroli uzyskane zostały w sposób zgodny z prawem. Natomiast w sytuacji, gdy dowody zostały przeprowadzone w toku kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy w sposób niezgodny z przepisami prawa, obowiązkiem organów było wykazanie, mając na uwadze treść art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, że nie miało to istotnego wpływu na wynik kontroli.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić wszystkie powyższej wskazane przez Sąd uwagi oraz ponownie ocenić materiał dowodowy i wydać stosowną decyzję w tym zakresie.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.