Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 213/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości .


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem W. R. ( dalej: strona, skarżąca ) z dnia 4 listopada 2020r., adresowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. , o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną córkę A. R. ur. 29.08.2002r. ( dalej: córka strony , skarżącej) Do powyższego wniosku strona dołączyła:

- orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...].Nr [...] - wydane na skutek wniosku z dnia 05.06.2019r. - zaliczające córkę strony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do 30.09.2022r. i stwierdzające , że jej niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 29.08.2018r.;

- orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] Nr [...] zaliczające córkę strony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31.12.2020r. i stwierdzające, że jej niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 05.06.2019r.;

- wyrok Sądu Rejonowego [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...] sygn. akt I[...], zmieniający zaskarżone orzeczenie Nr [...] i zaliczający córkę strony do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 30.09.2022r. W wyroku tym orzeczono, że niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 29.08.2018r. , wskazano m.in., że córka strony wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia , rehabilitacji i edukacji.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] ,wydaną przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działającego z upoważnienia Burmistrza B., przyznano stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką :

- w kwocie 1583,00 zł miesięcznie na okres od 2019-06-01 do 2019-12-31,

- w kwocie 1830,00 zł na okres od 2020-01-01 do 2022-09-30.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził , że strona spełnia określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Strona odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej w części dotyczącej określenia daty od której przyznano świadczenie, podnosząc że data przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinna być ustalona od września 2018r. czyli od dnia ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do maja 2019r. . Odwołująca się zarzuciła, że organ pomocowy , wydając decyzję kierował się datą złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, czyli wskazano czerwiec 2019r. Tymczasem Sąd cofnął się do daty upływu ważności poprzedniego orzeczenia i wskazał ważność bieżącego orzeczenia od 29 sierpnia 2018r. Strona wywodziła, że złożenie wniosku do jednostki orzeczniczej nastąpiło dopiero w czerwcu , gdyż nie mogła tego uczynić wcześniej z powodu toczącego postępowania w sprawie poprzedniego orzeczenia ,które zakończyło z końcem maja 2019r. , po utracie ważności orzeczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] nr [...] , wydana z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ) w związku z art. 4, art. 17, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 111) dalej: u.ś.r. , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji poczynił następujące ustalenia:

- strona w dniu 24.11.2020r. złożyła do akt pisemne oświadczenie pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych informacji , że w okresie od 29.08.2018r. do maja 2019r. nie posiadała orzeczenia o stopniu niepełnosprawności swojej córki - z racji toczącego się postępowania odwoławczego dotyczącego orzeczenia o niepełnosprawności ważnego do 28.08.2018r.

- decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Działu Rodzinnego i Funduszu Alimentacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznał stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad jej niepełnosprawną córką w kwocie 1300,00 zł miesięcznie na okres od 2016-10-01 do 2016-12- 31, w kwocie 1406,00 zł miesięcznie na okres od 2017-01-01 do 2017-12-31, w kwocie 1477,00 zł miesięcznie na okres od 2018-01 -01 do 2018 08-31,

- strona mieszka wspólnie z mężem i z córką , sprawuje nad nią codzienną opiekę, wykonuje wszystkie czynności związane z zaspokajaniem potrzeb życiowych córki, która nie jest w stanie wykonywać czynności życia codziennego bez nadzoru i pomocy matki, wymaga całodobowej opieki osoby drugiej.

Kolegium przytoczyło brzmienie przepisów art.17 i art.17 b u.ś.r. i stwierdziło , że z końcowej części art. 17 ust. 1 u.ś..r. jednoznacznie wynika, iż "stwierdzenie* niepełnosprawności (w tym również daty jej powstania) powinno być zawarte w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, poprzedzającym postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenie takie, zawarte w stosownym orzeczeniu właściwego organu, jest niezbędne do ubiegania się o przyznanie wnioskowanego świadczenia. W konsekwencji zatem, organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę .

Dalej organ Ii instancji przytoczył treść przepisu art. 24 ust. 1, 2, 2a, 4 u.ś.r. , wedle którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 17. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. A zatem - według Kolegium - świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać stronie z uwzględnieniem treści art. 17 ust. 3 oraz art. 24 ust. 2a i ust. 4 u.ś.r., na okres od dnia 1 czerwca 2019r. do dnia 30.09.2022r.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku dotyczącego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 września 2018 r. do 31 maja 2019 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie wzięto j pod uwagę wyjątkowej sytuacji, w której znalazłam się ona i jej córka, a która powinna być uregulowana i uwzględniona w przepisach. W tym zakresie skarżąca wskazała ,że poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności jej córki było wydane do 28.08.2018 r. czyli do ukończenia przez nią 16 roku życia. Próbując złożyć stosownie dokumenty do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. pod koniec czerwca 2018 r. o wydanie orzeczenia już o stopniu niepełnosprawności dla córki, otrzymała informację, że nie może tego uczynić z racji toczącego się postępowania odwoławczego dotyczącego obecnego orzeczenia. Postępowanie odwoławcze przed Sądem Rejonowym zakończyło się wyrokiem z 30 kwietnia 2019 r., który uzyskał klauzulę prawomocności 22 maja 2019 r. i w pierwszych dniach czerwca otrzymała go drogą pocztową. Następnego dnia złożyła stosowne dokumenty do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K.. Komisja Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K w dnia 3 października 2019 r. wydała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, ale jako datę ważności orzeczenia, powstania niepełnosprawności wskazała 29.08.2018 r. Wojewódzki Zespól ds. Orzekania we W. wskazał umiarkowany stopień niepełnosprawności córki i wskazał datę powstania niepełnosprawności, jako datę złożenia wniosku do PZON, jednak Sąd Rejonowy w Ś., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 września 2020 r zaliczył córkę do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30.09.2022 r, uznał, że niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa i wskazał jako datę powstania stopnia niepełnosprawności od 29.08.2018 r.

Zdaniem skarżącej , ta wyjątkowa sytuacja powinna zostać wzięta pod uwagę, gdyż nie z jej winy nie mogła złożyć stosownej dokumentacji w odpowiednim terminie, lecz z racji toczącego się postępowania odwoławczego. Przy czym - według skarżącej wyjątkowość tej sytuacji polega również na tym, że poprzednie orzeczenie wydane było do 16 roku życia, a obecne po 16 roku życia, czyli już orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Gdyby była to kontynuacja takich samych orzeczeń, poinformowano ją, że Sąd Rejonowy w Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z kwietnia 2019 r. uwzględniłby przedłużony czas postępowania odwoławczego i wydłużyłby czas ważności orzeczenia, ale w tej sytuacji sąd nie mógł tego uczynić, gdyż córka ukończyła już 16 lat. Nie bez powodu organ I instancji, czyli Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. jak i Sąd Rejonowy w Ś., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uwzględniły tę wyjątkową sytuację, pomimo złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w czerwcu 2019 r. - cofnęły się wstecz i jako datę powstania niepełnosprawności wskazały 29.08.2018r.

Skarżąca podkreśliła, że w przepisach o świadczeniach rodzinnych uwzględnia się datę złożenia wniosku do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jako datę uprawniającą do pobierania świadczeń, czyli tak naprawdę datę, od której ww. zespół ustala datę powstania niepełnosprawności. Wobec tego , w ocenie skarżącej , w jej przypadku należałoby zinterpretować to tak, że data uprawniająca do pobierania świadczeń powinna być ustalona od dnia powstania niepełnosprawności czyli od 29.08.2018 r., gdyż złożenie wniosku nie mogło nastąpić w wymaganym ustawowo terminie z racji toczącego się postępowania przed sądem - nastąpiło natomiast niezwłocznie po otrzymaniu prawomocnego wyroku sądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc ,ze postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności córki skarżącej zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącej z dnia 5 czerwca 2019r. , złożonego do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. i zakończone wydaniem w trybie odwoławczym wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...] sygn. akt: [...], zmieniającego zaskarżone orzeczenie Nr [...] zaliczającego córkę skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do 30.09.2022r. Wyrok ten został zaopatrzony w dniu 23.10.2020r. w klauzulę prawomocności od dnia 14.10.2020r.

Kolegium wskazało, że ponieważ przesłanką z art. 17 u.ś.r. jest niepełnosprawność, która wymaga legitymowania się orzeczeniem w przedmiocie niepełnosprawności, to takie orzeczenie musi być dołączone do wniosku o świadczenie . Jego brak powoduje skutki określone w art. 24a u.ś.r.. W sytuacji zatem, gdy sprawa niepełnosprawności została przeniesiona na etap postępowania sądowego, to dopiero dołączony do wniosku odpis prawomocnego wyroku stanowi dokument o jakim mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wobec tego, skoro skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 4 listopada 2020r. to mając na względzie, że w tym dniu nie upłynął jeszcze okres trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, prawo do tego świadczenia należy ustalić w oparciu o cyt. art. 24 ust. 2a u.ś.r. od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, czyli od dnia 1 czerwca 2019r. Co prawda, skarżąca zarzuca, że nie z własnej winy uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności córki dopiero we wrześniu 2020r. Jednak za Naczelnym Sadem Administracyjnym ( por. wyrok NSA z 09.01.201 r., sygn. akt: I OSK 1197/12, LEX nr 1341427) Kolegium wskazało, że strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia, jaki związany jest z datą złożenia wniosku. Z woli ustawodawcy bowiem termin do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego został ograniczony czasowo do trzech miesięcy liczonych od dnia wydania orzeczenia w tym przedmiocie. Po upływie tego terminu strona zainteresowana traci uprawnienie do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Utrata tego uprawnienia następuje przez sam fakt bezskutecznego upływu terminu. A zatem świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać stronie z uwzględnieniem treści art. 17 ust. 3 oraz art. 24 ust. 2a i ust. 4u.ś.r., na okres od dnia 1 czerwca 2019r. do dnia 30.09.2022r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem skarżącej o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na córkę za okres od 1 września 2018 r. do 31 maja 2019 r. wyjaśnić na wstępie należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. 2021, poz. 137). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.2019, poz.2325 ze zm. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą ,wynikającą z naruszenia prawa materialnego , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych , która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Świadczeniami rodzinnymi w rozumieniu wymienionej ustawy (art. 2 pkt 2) są m.in. świadczenia opiekuńcze, w tym świadczenie pielęgnacyjne. Przesłanki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego określa przepis art. 17 tej ustawy, który w ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do ust. 1b cytowanego wyżej przepisu, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Pozostaje poza sporem w analizowanej sprawie, że skarżąca spełnia wskazane wyżej przesłanki warunkujące prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Spór jaki wiodą strony w badanej sprawie dotyczy tylko jednej kwestii , a mianowicie określenia początkowej daty, od której przysługuje stronie prawo do wnioskowanego przez nią świadczenia pielęgnacyjnego . W ocenie skarżącej skoro zarówno Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. jak i Sąd Rejonowy w Ś., uwzględniły jej wyjątkową sytuację i - pomimo złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w czerwcu 2019 r. - cofnęły się wstecz i jako datę powstania niepełnosprawności wskazały 29.08.2018r. to wnioskowane świadczenie powinno być przyznane z tą datą. Według organu orzekającego wniosek jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Natomiast przyznanie z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest możliwe. W tym zakresie przywołać należy postanowienia art. 24 ust. 2 u.ś.r., który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Trafnie oba organy orzekające w sprawie powołały się na przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r., w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548). Ustawa "zmieniająca" wprowadziła z dniem 1 stycznia 2013 r. następujące brzmienie omawianego przepisu art. 24 ust. 2a , a mianowicie : jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności , prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. A zatem przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. pozwala na określenie początkowej daty przysługiwania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego w sposób odmienny niż to wynika z art.24 ust.2u.ś.r., a mianowicie za okres wcześniejszy w stosunku do daty wpłynięcia wniosku do organu pomocowego. Spełnienie bowiem przesłanek , o których mowa w art. art. 24 ust. 2a u.ś.r., a mianowicie złożenie wniosku o przyznanie świadczenia opiekuńczego w terminie trzech miesięcy , począwszy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności , skutkuje ustaleniem prawa do tego świadczenia, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek do organu orzekającego o ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Innymi słowy , zaistnienie wskazanych wyżej przesłanek z art. 24 ust. 2a u.ś.r. wyłącza w stosunku do przewidzianych tą ustawą świadczeń opiekuńczych , określoną w art. 24 ust.2 u.ś.r. ogólną regułę co do określenia początkowej daty przyznawania prawa do świadczeń rodzinnych i automatycznie przesądza o uprawnieniu strony do przyznania tych świadczeń za okres wcześniejszy niż data wpłynięcia wniosku do organu pomocowego.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Z materiału aktowego sprawy , a mianowicie z wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] Nr [...] wynika , że wniosek skarżącej o ustalenie stopnia niepełnosprawności jej córkę został złożony w dniu 5 czerwca 2019 r . Natomiast przedmiotowy wniosek inicjujący postępowanie w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją ,wpłynął do organu pomocowego w dniu 4 listopada 2020 r. Skoro zatem wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu w dniu 4 listopada 2020 r. zaś datą wydania przez Sąd Rejonowy w Ś. wyroku zmieniającego zaskarżone orzeczenie Nr WZON.9531.3930.2019 jest data 28 września 2020r., to skarżąca niewątpliwie zachowała termin trzymiesięczny, o którym mowa w komentowanym wyżej przepisie art. 24 ust. 2a u.ś.r. . Stąd też, stosownie do brzmienia powołanego przepisu art. 24 ust. 2a tej ustawy , prawo do świadczenia pielęgnacyjnego winno być ustalone począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Skoro wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności córki skarżącej został złożony w dniu 5 czerwca 2019 r., to datą początkową przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia powinien być dzień 1 czerwca 2019 r. , a nie jak przyjmuje skarżąca, począwszy od 1 września 2018r. , czyli od dnia ustalenia stopnia niepełnosprawności.

W związku z powyższym pod adresem obu instancji nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie błędnie zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego przepisu art. 24 ust.2a u.ś.r.

Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem decyzje organów orzekających w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania świadczeń rodzinnych, w tym także zasiłków pielęgnacyjnych, nie mają charakteru uznaniowego, a organy przy podejmowaniu decyzji muszą ściśle przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, co w niniejszej sprawie oznacza związanie terminem z art. 24 ust. 2a u.ś.r.. Termin wskazany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. – podobnie jak termin określony w art. 24 ust. 2 u.ś.r. – jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. (vide: wyroki NSA : z 3 grudnia 2010 r., I OSK 1108/10; z 9 stycznia 2013 r., I OSK 1197/12, z dnia 15 maja 2019r. I OSK 3742/18). Termin ten ustanowiony został dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych. Wobec tego w razie jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony , nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia (vide: A.Kawecka [w:] K.Małysa-Sulińska (red.), A.Kawecka, J.Sapeta, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, Lex 2015, uwagi do art. 24). Tym samym bezzasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wskazany wyżej sposób rozumienia tego przepisu został w sposób prawidłowy przedstawiony przez oba organy orzekające w sprawie.

Stwierdzenie powyższego oznacza, że zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi w całości na podstawie art.151 p.p.s.a.