Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 207/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk /spr./ Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi MB na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić doradcy podatkowemu Z.K. Ł. ul. G. 112A m.4 z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł plus należny podatek od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

I SA/Łd 207/09

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...]roku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] roku o odmowie umorzenia M. B. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 10.1995 – 01.1997 r., 04.1997 r. – 06.1998 r. w łącznej kwocie 25.950,15 zł oraz z tytułu ubezpieczenia społecznego za zatrudnionych pracowników za okres 11.1996 – 10.1997 r. w łącznej kwocie 18.564,72 zł.

W toku postępowania organ ustalił, iż skarżąca prowadziła działalność gospodarczą i w związku z tym zobowiązana była do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne własne i za zatrudnianych pracowników. W związku z niedopełnieniem tych obowiązków powstały zobowiązania, które zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

W piśmie z dnia 16 września 2008 roku skarżąca zwróciła się do ZUS z prośbą o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Swoją prośbę motywowała trudną sytuacją materialną i zdrowotną, do pisma dołączając stosowne dokumenty mające potwierdzić ten stan rzeczy w postaci kserokopii postanowień Komornika Sądowego przy SR w Z. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą oraz kserokopię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania skierowanego do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. Biura Terenowego w Ł.

Pismem z dnia 25 września 2008 roku organ administracji powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek. Nadto M. B. została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów potrzebnych do rozpatrzenia wniosku. Skarżąca wyjaśniła, iż w związku z kradzieżą dokumentów nie przedłożyła PIT za 2007 rok, a zatem organ ustalił we własnym zakresie, że z tytułu zatrudnienia w A S.J. w okresie od maja do września 2008 roku uzyskała dochody w kwocie 570,00 zł miesięcznie oraz pobiera świadczenie rentowe w kwocie 867,64 brutto (na skutek orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności z dnia 1 lutego 2002 r.), a po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy w kwocie 49,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 78,09 zł oraz należności wynikających z tytułu egzekucji roszczeń niealimentacyjnych w kwocie 216,91 zł, do wypłaty otrzymuje 523,64 zł. Potrącenia dokonywane są na podstawie zajęć Komornika Sądowego przy SR w Z., sygn. [...], [...] oraz [...].

Po przeanalizowaniu sprawy, pismem z dnia 16 października 2008 roku poinformowano skarżącą o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie, jednocześnie powiadomiono o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni od otrzymania powyższego pisma, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.

W wyznaczonym terminie żadne uwagi do sprawy nie zostały wniesione. W dniu [...] roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 10.1995 – 01.1997 r., 04.1997r.-06.1998 oraz za okres 11.1996-10.1997 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że argumenty, które powołała skarżąca we wniosku o umorzenie należności z tytułu zaległych składek nie stanowią w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podstaw do umorzenia zaległości w związku z faktem, iż skarżąca osiągnęła dochód w postaci wynagrodzenia z tytułu pracy na ½ etatu w kwocie 570,00 zł brutto oraz pobierania świadczenia rentowego w wysokości 867,64 zł. W związku z tym uznano, że skarżąca posiada środki, z których może spłacać powstałe zadłużenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie znalazł też podstaw do umorzenia zadłużenia w trybie art. 28 ust. 3a powołanej ustawy oraz art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.).

Zdaniem organu z zebranego materiału nie wynika, żeby uregulowanie należności mogło pozbawić skarżącą możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, gdyż osiąga ona dochody z dwóch źródeł, a fakt, że nie są one wysokie nie jest wystarczającym powodem do umorzenia zadłużenia. Dodano także, że nawet, gdyby zaległe należności zostały umorzone, to i tak nie poprawiłoby sytuacji materialnej skarżącej, gdyż z jej poborów dokonywane są potrącenia w kwocie 216,19 zł na rzecz innych wierzycieli. Wskazano też, że koszty związane z opłatami przeznaczonymi na utrzymanie domu i ponoszeniem innych wydatków również nie mogą być podstawą do umorzenia zaległości wobec ZUS. Organ zauważył też, że w załączonych oświadczeniach skarżąca nie wykazała innych zaległych zobowiązań, co zdaniem organu może świadczyć o tym, ze inne należności reguluje terminowo. W decyzji z dnia [...] roku wskazano również, że z dokumentacji sprawy nie wynika, aby skarżąca miała całkowite przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy zarobkowej, albo musiała sprawować stałą opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W związku z tym organ uznał, ze M. B. nadal może pracować i z uzyskanych dochodów spłacać zadłużenie. Organ zauważył też, że z akt sprawy nie wynika, aby powstałe za lata 1995-1998 zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. ZUS stwierdził nadto, że jeśli skarżąca nie ma możliwości uregulowania zadłużenia jednorazowo, to może zwrócić się z prośbą o rozłożenie należności na raty.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. B. we wniosku z dnia 27 listopada 2008 roku zwróciła się do Prezesa ZUS z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. We wniosku wskazała, że w 1998 roku została nakazem sądowym eksmitowana z lokalu, w którym prowadziła działalność, ponadto została okradziona, co spowodowało straty materialne w towarze i utratę dochodów. Do wniosku załączyła dokumenty dotyczące dochodów (PIT 36, PIT 11, PIT 40A za 2006 rok) oraz stanu zdrowia.

Po przeanalizowaniu sprawy w dniu [...] roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na koncie na ubezpieczenie społeczne oraz na koncie na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że kompetencje organu odwoławczego nie sprowadzają się jedynie do kontroli zarzutów podniesionych stosunku do decyzji pierwszej instancji. Organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę nie tylko stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji, ale rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przy wydaniu tej decyzji i rozszerzyć granice postępowania dowodowego o te okoliczności, które ewentualnie uległy zmianie po wydaniu rozstrzygnięcia przez ten organ.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając, jako organ odwoławczy, po analizie przeprowadzonego przez skarżącą wniosku, kierując się słusznym interesem społeczny, mając na uwadze zabezpieczenie wypłat dokonywanych przez siebie świadczeń stwierdził, że nie było podstaw do umorzenia należności z tytułu składek.

W przedmiotowej sprawie organ powołał przepisy - art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z powołanymi przepisami należności z tytułu tych składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w wyjątkowych przypadkach, gdy zobowiązany wykaże, że nie ma żadnej możliwości wywiązania się ze swych zobowiązań wobec ZUS.

Ponadto na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 zez m.) należności z tytułu składek mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności osobom fizycznym, niepodlegajacycm przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U Nr 155, poz. 1278 ze zm.), jeśli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że uwzględniając stałe dochody uzyskiwane przez skarżącą, tj.; świadczenie rentowe w wysokości 867,64 brutto, z którego dokonywane są potrącenia w wysokości 216,91 zł z tytułu egzekucji roszczeń niealimentacyjnych, dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości 570,00 zł brutto nie zachodzą przesłanki umorzenia należnych zaległości w świetle powołanych wyżej przepisów.

Organ wyjaśnił, ze od 1995 roku Oddział ZUS kierował należności do przymusowego dochodzenia do Urzędu Skarbowego w Z. Postanowieniem z [...]roku US umorzył postępowanie egzekucyjne, gdyż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyskałoby się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W 2002 r. Oddział skierował należności do przymusowego dochodzenia ze świadczenia rentowego. W związku ze zbiegiem egzekucji w 2008 roku przesłane zostały tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego przy SR w Z. celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...]roku Komornik Sądowy umorzył postępowanie z uwagi na brak majątku, z którego można skutecznie prowadzić egzekucję. We wrześniu 2008 roku należności skierowano do przymusowego dochodzenia z wynagrodzenia za pracę, w wyniku, którego w miesiącach od października do grudnia 2008 roku przekazano po 5,49 zł miesięcznie.

Organ stwierdził także, ze złożonego przez skarżącą PIT-36 za 2006 r. wynika, że w 2006 roku osiągnęła ona dochód w wysokości 12.648,59 zł, nie posiada na utrzymaniu innych osób, a pomimo, że z renty dokonywane są potrącenia w wysokości 216,91 zł, to na utrzymanie pozostaje kwota wolna od zajęcia. Organ wziął także pod uwagę podane przez skarżącą koszty utrzymania, które wynoszą ok. 533 zł za czynsz, energię elektryczną, gaz opał i telefon, a także z tytułu wydatków na leki w wysokości ok. 300 zł. miesięcznie. Pozostałe wydatki skarżącej to ok. 220 zł, przeznaczane są na przejazdy, środki czystości i inne artykuły przemysłowe.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał także, że pomimo trudnej sytuacji materialnej skarżącej brak jest informacji, aby korzystała ona z zasiłków z pomocy społecznej oraz, by wykazała zaległości wobec innych wierzycieli, co może świadczyć o tym, ze z innych zobowiązań wywiązuje się terminowo.

Odnosząc się natomiast do problemów zdrowotnych skarżącej stwierdził, że nie mogą one być podstawą do umorzenia zaległych składek, nie zachodzą, bowiem, w jego ocenie przesłanki potwierdzające, ze przewlekła choroba uniemożliwia skarżącej aktywność na rynku pracy nawet, wobec posiadanego orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z tym orzeczeniem M. B. może być zatrudniana na otwartym rynku pracy.

Organ wskazał także, że zarobkowy charakter działalności gospodarczej oznacza, ze jest ona nastawiona na zysk, co nie gwarantuje jednak, ze się ten zysk osiągnie. Działalność taka może spowodować nawet straty, co należy brać pod uwagę decydując się na jej prowadzenie.

Na powyższą decyzję M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której stwierdziła, ze jej stan zdrowia pogarsza się, pogłębiają się też kłopoty finansowe. Zarzuciła organowi administracji brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sytuacji, w której się znalazła.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jak również odsetki od tych należności, zasadniczo mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z art. 28 ust. 3 całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, według zasad określonych w rozporządzeniu (art. 28 ust 3a w/w ustawy).

Warunkiem niezbędnym (ale nie wystarczającym) jest zaistnienie okoliczności wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Okoliczności wymienione w tym przepisie nie mają charakteru katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Nie muszą występować łącznie i dają możliwość organowi uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego.

Decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są na zasadzie uznania administracyjnego. Oczywiście podlegają one kontroli sądowej, ale ze względu na specyficzny charakter spraw, których dotyczą, kontrola ta ma zakres nieco ograniczony. Jeżeli zatem organ poprawnie przeprowadzi postępowanie dowodowe i dokonana przez niego ocena stanu faktycznego jest właściwa, to samo wyprowadzenie wniosku przesądzającego o wyniku sprawy jest zagadnieniem natury słusznościowej, które pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza jedynie do ustalenia czy na podstawie określonych przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego", Warszawa 2006, s. 505).

Odnosząc się natomiast do przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia, należy stwierdzić, że przepis ten wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. A zatem ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji, tak, aby organ miał podstawy przypuszczać, że zapłata należności (jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji) stanowić będzie bezpośrednie zagrożenie bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

Przepisy nie wyjaśniają co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, o którym stanowi § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, jednakże dokonując wykładni gramatycznej należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum, a nie o coś na przeciętnym, uśrednionym poziomie.

W niniejszej sprawie skarżąca otrzymuje stały dochód z dwóch źródeł, wskazany kwotowo w zaskarżonej decyzji. Wprawdzie podjęcie spłaty zaległej należności pogorszy w sposób oczywisty jej sytuację, nie daje to jednak wystarczającej podstawy, w ocenie Sądu, aby dług umorzyć. Organ wszak nie przeczy, że sprostanie obciążeniu skarżącego wymaga znacznego wysiłku, jednakże na obecnym etapie postępowania ocenił, że jest to możliwe do udźwignięcia dla skarżącej.

Jedną z przesłanek do umorzenia zaległości, określoną w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ prawidłowo ocenił, że wprawdzie stan zdrowia skarżącej nie jest dobry, otrzymuje ona jednak stałe świadczenie rentowe oraz dochód z tytułu umowy o pracę.

Skarżąca nie wykazała również, aby poniosła stratę materialną w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, które spowodowały, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszej egzystencji.

Podsumowując Sąd stwierdza, iż z treści zaskarżonej decyzji wynika wyraźnie, że organ przeanalizował sytuację życiową i materialną zobowiązanej oraz podjął decyzję mieszczącą się w pojęciu uznania administracyjnego. Nie dopatrzył się bowiem, aby ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżąca nie była w stanie opłacić przedmiotowych należności.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że w przypadku gdyby pojawiły się nowe przesłanki uzasadniające umorzenie odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, skarżąca może ponownie zwrócić się do organu rentowego z wnioskiem o udzielenie takiej ulgi.

Odnosząc się natomiast do dokumentów załączonych do skargi należy wskazać, iż sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Wynika z tego, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. W postępowaniu tym nie dokonuje się ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji państwowej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom (zob. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 14 lutego 1984 r., sygn. akt SA/Wr 765/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 14). Podkreślić także należy, że w ocenianym aktualnie postępowaniu administracyjnym organ rentowy odniósł się do dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą - dowodów odnoszących do stanu zdrowia oraz innych dokumentów potwierdzających sytuację materialną M. B. - i wyjaśnił dlaczego nie uznaje ich jako uzasadniających umorzenie zaległości ZUS. Zatem Sąd nie mógł ponownie przeprowadzać dowodu z tych dokumentów.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 212, poz. 2075).

M.Ko.