Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 258/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 3 pkt 2 lit a-e
journal: Dz.U. 2003 nr 130 poz 1188
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe
article: art. 57 § 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1551/17 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2017 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego pismem z [...] lipca 2013 r. przekazał Zachodniopomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wykaz podmiotów, które złożyły po ustawowym terminie zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2012 r.. W wykazie ujęta została Spółka.

Na podstawie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii sporządzonego przez stronę zbiorczego zestawienia za 2012 r. oraz kserokopii koperty, w której dokument został nadany, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że przedmiotowe zestawienie za 2012 r. nadane zostało przez Spółkę w dniu 18 marca 2013 r. (data stempla pocztowego), a więc po ustawowym terminie upływającym w dniu 15 marca 2013 r.

Następnie decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną za przekazanie Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. po upływie ustawowego terminu.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka.

Decyzją z [...] marca 2017 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2014 r.

Organ odwoławczy wskazał, że nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym wiąże się z uzyskaniem przez nadawcę potwierdzenia nadania. Na przedstawionym przez stronę potwierdzeniu nadania widnieje data 18 marca 2013 r. Ta sama data widnieje na stemplu pocztowym. Także datę 18 marca 2013 r. jako datę nadania przesyłki wskazuje naczelnik urzędu pocztowego w piśmie z 24 stycznia 2014 r. Oznacza to, że Spółka nadała przesyłkę ze zbiorczym zestawieniem za 2012 r. w dniu 18 marca 2013 r., a nie jak twierdzi, w dniu 15 marca 2013 r.

Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowe zestawienie zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 18 marca 2013 r. (data stempla pocztowego). Natomiast Spółka, powołując się na wyjaśnienia pracowników Poczty (filia UP Szczecin 10) z 24 stycznia 2014 r. wskazuje, że przesyłka została złożona w siedzibie Poczty w dniu 15 marca 2013 r.

Sąd I instancji wskazał, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej wyznaczonego operatora. W takiej sytuacji dowodem dokonania czynności jest data stempla pocztowego. W tej sprawie z daty stempla pocztowego wynika, że przesyłka adresowana do Marszałka Województwa zawierająca zbiorcze zestawienie została nadana w dniu 18 marca 2013 r. Organ był zatem uprawnionym do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Skarżący w toku postępowania administracyjnego przedłożył dowód nadania przesyłki, z którego wynika, że została ona nadana w dniu 18 marca 2013 r. (poniedziałek). Organy orzekające ustaliły, że data ta pokrywa się z pieczęcią na kopercie. Zgodnie z § 3 (obowiązującego w dniu nadania przesyłki z zestawieniem zbiorczym), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34) – w przypadku przesyłek rejestrowanych i przekazów pocztowych umowę o świadczenie usługi uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego, zwanego dalej "potwierdzeniem nadania". W ocenie Sądu I instancji, dowodem doręczenia przesyłki może być również książka nadawcza. Spółka przedstawiła kopię książki nadawczej. Na jej podstawie nie można uznać, że przesyłka została nadana 15 marca 2013 r. Na przedłożonej stronie książki nadawczej w ogóle nie uwidoczniono przesyłki, którą Spółka nadała pismo do Marszałka Województwa. Spółka nie wyjaśniła również, dlaczego dysponując potwierdzeniem nadania przesyłki, nie przeprowadziła postępowania reklamacyjnego u operatora pocztowego. Spółka wiedziała, że zbiorcze zestawienie odpadów należy przesłać do 15 marca 2013 r., a z dowodu nadania przesyłki wynika, że czynność ta została dokonana w dniu 18 marca 2013 r., więc powinna zadbać o wyjaśnienie tej kwestii. Postępowanie reklamacyjne nie jest tożsame z uzyskaniem przez Spółkę oświadczenia pracowników Poczty Polskiej. Sprawa dotyczy przesyłki z 15 marca 2013 r., podczas gdy pracownik UP w dniu 24 stycznia 2014 r. a więc po 10 miesiącach oświadczył, że przesyłka została nadana 18 marca 2013 r., ponieważ 15 marca 2013 r. był duży natłok pracy. W ocenie Sądu I instancji, organy oceniły ten dokument w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka.

W pierwszej Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 57 § 5 "ust. 2" ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: k.p.a.) przez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym wiąże się z uzyskaniem przez nadawcę potwierdzenia nadania.

Po drugie, § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz.U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten został wydany z przekroczeniem zakresu upoważnienia zawartego w art. 46 ust. 3 pkt 2 lit. a-e ustawy z 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 30, poz. 1188 ze zm.) i jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 151 i "art. 145 § 1 lit. c)" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. a także w związku z art. 7 k.p.a. W ocenie Spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien uchylić zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które zostały wydane przez organy administracji z naruszeniem przepisów postępowania. Organy te nie wyciągnęły należytych wniosków z przeprowadzonego postępowania dowodowego, co potwierdza brak ich rzetelnego i wnikliwego podejścia do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, w wysokości podwójnej stawki minimalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. (błędnie określonego w skardze kasacyjnej jako "ust. 2"), zgodnie z którym "termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe". Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie przyjął, że na podstawie tego przepisu, nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym wiąże się z uzyskaniem przez nadawcę potwierdzenia nadania. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że dowodem zachowania terminu na podstawie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. jest data umieszczona na stemplu pocztowym. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten został wydany z przekroczeniem zakresu upoważnienia zawartego w art. 46 ust. 3 pkt 2 lit. a-e ustawy Prawo pocztowe i jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Powołane zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie przede wszystkim z tego powodu, że nie stanowiły one podstawy rozstrzygnięcia w tej sprawie. Zasadniczą kwestią było bowiem ustalenie, w jakiej dacie doszło do nadania przez Spółkę zbiorczego zestawiania danych – czy w dniu 15 marca 2013 r. czy też w dniu 18 marca 2013 r. Sąd I instancji powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych wyłącznie w celu określenia ewentualnych sposobów udokumentowania przez Spółkę nadania przesyłki. Podnoszone przez Spółkę zarzuty dotyczące uzyskania potwierdzenia nadania lub zgodności przepisów rozporządzenia z delegacją ustawową, nie miały zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem Spółka uzyskała przedmiotowe potwierdzenie nadania i widniała na nim data 18 marca 2013 r. Pomimo tego Spółka nie wszczęła stosowanego postępowania reklamacyjnego, a jedynie uzyskała wyjaśnienia pracownika urzędu pocztowego z 24 stycznia 2014 r. Organ ocenił ten dowód w ramach swobodnej oceny dowodów, a kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd I instancji w tym zakresie prawidłowo doprowadziła do wniosku, że wyjaśnienia odebrane po ponad roku od zdarzenia nie są wiarygodne, mając na uwadze, że zarówno ze stempla pocztowego jak i potwierdzenia nadania wynika data nadania przesyłki w dniu 18 marca 2013 r.

Po drugie, ze wskazanych wyżej względów na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (błędnie powołanego w skardze kasacyjnej jako "art. 145 § 1 lit. c)") w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. a także w związku z art. 7 k.p.a. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania dowodowego. Na tej podstawie trafnie przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, że zbiorcze zestawienie danych zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 18 marca 2013 r., a więc z uchybieniem terminu. W tej sytuacji właściwy w sprawie organ był zobowiązany do wszczęcia z urzędu postępowania i wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.