Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 852/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. i D. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].12.2004 r. Starosta Powiatu P. na podstawie art. 7d, art. 20 ust. 3 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 1 ust. 1, 2, 3, § 2, 3, § 8 ust. 3 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 ze zm.), art. 104 i 107 kpa - po rozpatrzeniu wniosku D. i M. R. odmówił zatwierdzenia zmian w klasyfikacji gruntów działki nr [...] położonej we wsi S., gm. P.

W uzasadnieniu podniesiono, iż M. i D. R. złożyli wniosek o zatwierdzenie zmian w klasyfikacji gleboznawczej działki nr [...], stanowiącej ich własność. Do wniosku dołączyli operat klasyfikacyjny przedstawiający projekt zmian klas gruntów przedmiotowej działki.

Organ rozpatrzył ten wniosek i w dniu [...] sierpnia 2004 r. wydał decyzję.

W ocenie organu wyrażonej w powyższej decyzji obowiązujące przepisy przewidują, iż gleboznawczą klasyfikację gruntów przeprowadzają starostowie w ramach rocznych planów klasyfikacyjnych, a także:

- przy wykonywaniu prac geodezyjno-kartograficznych w związku z przekształceniem powierzchniowej struktury nieruchomości,

- w przypadku melioracji,

- w przypadku stwierdzenia istotnych błędów w dotychczas obowiązującej klasyfikacji gruntów na terenie wsi lub gromady - na podstawie uchwał prezydiów wojewódzkich rad narodowych (obecnie kompetencja wojewody).

Ponieważ strona nie wykazała, iż obowiązująca klasyfikacja zawiera błędy, stanowiące rażące naruszenie prawa, organ stwierdził, iż należało z formalnych powodów odmówić zatwierdzenia przedłożonego projektu zmiany klasyfikacji gruntów. Z tego też powodu nie podniesiono, iż przedmiotowy operat klasyfikacyjny nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16.07.2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837).

Wobec przeszkód formalnych nie rozpatrzono pod względem merytorycznym przedłożonego operatu. W konsekwencji decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówiono zatwierdzenia projektu zmiany klasyfikacji.

Wskutek odwołania wniesionego przez małżeństwo R. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję z dn. [...].08.2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta wydał w dniu [...] grudnia 2004 r. decyzję. W jej uzasadnieniu podniesiono, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości dokonywania zmian w obowiązującej klasyfikacji na wniosek strony w oparciu o dokumenty sporządzone na jej zamówienie.

Bezspornie starosta ma obowiązek utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, nie mniej jednak najpierw konieczne jest sporządzenie dokumentacji stosownie do przepisów regulujących klasyfikację gruntów, a dopiero potem możliwe jest ujawnienie tych zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Wskazano, iż przeprowadzona wizja w terenie nie oznacza, iż wyznaczono inspektora nadzoru w celu sprawdzenia klasyfikacji. Czynność ta miała na celu sprawdzenie, czy istnieją przesłanki do umieszczenia przedmiotowego terenu w rocznym planie klasyfikacyjnym.

Wskutek odwołania wniesionego przez M. i D. R. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. .

W uzasadnieniu wskazano, iż na przedmiotowym terenie decyzją z dnia [...].07.1976 r., uzupełnioną orzeczeniem z dnia [...].03.1983 r. zatwierdzono gleboznawczą klasyfikację gruntów. Obowiązujące przepisy nie przewidują okresowego ponawiania klasyfikacji z uwagi na powolne przeobrażenia w składzie i strukturze gleby. Natomiast skargi i wnioski dotyczące obowiązującej klasyfikacji mogą stanowić podstawę do jej sprawdzenia. Podniesiono, iż organ odwoławczy nie kwestionuje prawa właścicieli do oceny prawidłowości obowiązującej klasyfikacji gruntów działki nr [...], ale ewentualna zmiana nie może nastąpić w zwykłym postępowaniu.

W skardze do sądu administracyjnego M. i D. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podnoszą, iż błędem w klasyfikacji gruntów działki przez nich nabytej jest fakt, iż linia dzieli grunt o dwie klasy IV b - III b. Decyzja zaś wydana przez organ II instancji nie odnosi się do powyższej kwestii. Argument, iż zmiana klasyfikacji uszczupli dochody Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych nie może być brany pod uwagę, bowiem opłaty powinny wynikać z rzeczywistej klasy gruntu, nie zaś klasy ustalonej w wyniku błędu człowieka. Skarżący uważają, iż operat klasyfikacyjny został wykonany przez osoby uczciwe i posiadające wymagane uprawnienia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało przyjęcie przez organy, iż postępowanie w sprawie klasyfikacji gruntów może być wszczęte wyłącznie przez właściwy organ z urzędu.

W ocenie Sądu powyższy pogląd znajduje oparcie w treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 04.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 ze zm.). Analiza zapisów zawartych w powyższym akcie prowadzi do wniosku, iż nie jest możliwe rozstrzyganie w tym przedmiocie na wniosek zgłoszony przez właściciela gruntu. Rozporządzenie powyższe stanowi co prawda akt normatywny nieco archaiczny i nie dostosowany do obowiązującego systemu prawa, nie mniej jednak nadal obowiązuje. Ustawa z dn. 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) w art. 26 ust. 1 przewiduje delegację do wydania rozporządzenia w przedmiocie klasyfikacji gruntów, nie mniej jednak do dnia orzekania przez organy akt taki nie został wydany. Zgodnie zaś z art. 59 powołanej wyżej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wydane pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy przepisy wykonawcze pozostają w mocy, jeżeli nie są z nią sprzeczne. W takiej sytuacji rozporządzenie z dn. 04.06.1956 r. wydane na podstawie dekretu z dn. 02.02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków wyznacza sposób, tryb oraz przesłanki prowadzenia postępowania w sprawie klasyfikacji gruntów. Zasadą jest, iż gleboznawczą klasyfikację gruntów przeprowadza się w ramach rocznych planów tej klasyfikacji ( § 2 rozporządzenia). Właściciele gruntów mogą zgłaszać wnioski, jak trafnie podniósł organ, dotyczące umieszczenia danego terenu w rocznym planie klasyfikacji. Stąd też dokonano oględzin działki skarżącej (notatka służbowa z dn. 04.08.2004 r.) celem ustalenia, czy istnieją okoliczności uzasadniające wykonanie ponownej klasyfikacji na przedmiotowym terenie. Informacja ta miała służyć do ewentualnego umieszczenia przedmiotowego terenu w rocznych planach. Rozporządzenie przewiduje, iż gleboznawczą klasyfikację gruntów przeprowadza się także przy wykonywaniu prac geodezyjno-urządzeniowych w związku z przekształceniem powierzchniowej struktury nieruchomości (scalenie, wymiana gruntów itp.), w przypadku melioracji gruntów i łąk - po upływie 2 lat po dokonaniu melioracji oraz na podstawie uchwał prezydiów wojewódzkich rad narodowych podjętych w przypadkach stwierdzenia istotnych błędów w dotychczas obowiązującej klasyfikacji gruntów na terenie wsi lub gromady. Wyżej wymienione okoliczności wyczerpują sytuacje kiedy dopuszczalne jest w świetle rozporządzenia przeprowadzenie postępowania w sprawie klasyfikacji. Przesłanki te pozwalają na przeprowadzenie klasyfikacji zarówno po raz pierwszy na danym terenie według jednolitych dla całego kraju zasad, jak również stanowią podstawę do wprowadzenia zmian do już obowiązującej klasyfikacji. Postępowanie w przedmiocie wprowadzenia zmian do obowiązującej dotychczas klasyfikacji nie ma charakteru jednego z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ustalającej klasyfikację gruntów po raz pierwszy, jak błędnie przyjął organ II instancji, lecz jest zwykłym postępowaniem polegającym na wprowadzeniu zmian do klasyfikacji gruntów. Orzeczenie wydane w takiej sprawie podlega zaskarżeniu w zwykłym toku instancji, a następnie może być wzruszone na ogólnych zasadach dotyczących decyzji ostatecznych. Nie mniej jednak zarówno postępowanie w sprawie ustalenia klasyfikacji, jak również wprowadzenie zmian do dotychczas obowiązującej klasyfikacji może być wszczęte jedynie z urzędu. Klasyfikację przeprowadza obecnie starosta, nie zaś jak stanowi rozporządzenie prezydium powiatowej rady narodowej. Kompetencja starosty wynika z treści art. 7 d pkt 1) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Klasyfikację przeprowadza się co do zasady na większym obszarze takim jak wieś, gromada, osiedle, miasto, ale również pojedyncze gospodarstwo rolne. Nie można zatem wykluczyć, iż postępowanie obejmie jedną działkę gruntu. Niezależnie od obszaru objętego postępowaniem może być ono prowadzone jedynie z urzędu, o jego zaś celowości i zasadności decyduje organ. Stronie zaś, w tym wypadku właścicielowi działki, nie przysługuje skuteczne żądanie przeprowadzenia w tym zakresie postępowania. Z tych też powodów organ zasadnie odmówił zatwierdzenia zmian w klasyfikacji gruntów. Wskazane natomiast we wniosku oraz przedłożonym operacie dane odnośnie klas gleby mogą stanowić dla organu informację co do wszczęcia postępowania z urzędu, o ile wystąpi jedna ze wskazanych w rozporządzeniu podstaw wprowadzenia zmian w klasyfikacji.

Należy stwierdzić, iż przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości wydania decyzji w sprawie klasyfikacji gruntów w oparciu o operat przedłożony przez stronę. Z tych też powodów dokument ten nie został poddany ocenie merytorycznej, a to oznacza, iż organ nie zakwestionował ustaleń tam zawartych, a dotyczących zmian klasy gleby przedmiotowej działki. Uznał jedynie, iż nie może stanowić on podstawy rozstrzygania w przedmiotowym postępowaniu. Dokument ten bowiem nie spełnia wymogów wskazanych w powoływanym rozporządzeniu w sprawie klasyfikacji gruntów. Przede wszystkim stosownie do § 4 ust. 1 projekt klasyfikacji gruntów opracowywuje klasyfikator upoważniony przez właściwy organ. Już chociażby z tej przyczyny przedłożony operat nie spełnia wymaganych przez przepisy kryteriów i nie mógł stanowić podstawy dokonania zmian w ewidencji, nawet w wypadku gdyby postępowanie zostało wszczęte z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i stosownie do art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.