Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 748/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15 § 1 i § 2, art. 27 § 1, art. 59 § 1pkt 2, § 4, art. 122 § 1 i § 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 4 maja 2022 r. nr SKO.418.5.941.2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 28 marca 2022 r. nr ROS.6331.6.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżącego K. H. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 4 maja 2022 r. nr SKO.418.5.941.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, po rozpoznaniu zażalenia K. H. (dalej: Skarżący), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 28 marca 2022 r. nr ROS.6331.6.2021 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w następujący sposób.

Wójt Gminy [...] decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] nałożył na Skarżącego, jako właściciela działki nr [...] w T., obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu na działce nr [...] w T. w miejscu wykonanego rurociągu lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] i [...] poprzez przebudowę rurociągu o przekroju zapewniającym przyjęcie wody zlewni zasypanego rowu, przy czym przebudowę rurociągu należy poprzedzić uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233; dalej: P.w.). Termin wykonania ww. prac został określony do 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Następnie postanowieniem z 28 marca 2022 r. nr ROS.6331.6.2021, Wójt Gminy [...] nałożył na Skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1 000 zł, wzywając do jej uiszczenia w terminie do 29 kwietnia 2022 r. na rachunek bankowy Urzędu Gminy oraz wzywając Skarżącego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym [...] nr [...] z 28 marca 2022 r. wystawionym przez Wójta Gminy [...] w terminie do 29 kwietnia 2022 r.

W uzasadnieniu postanowienia, Organ I instancji stwierdził, że pomimo skierowania do Skarżącego przypomnienia o konieczności wykonania decyzji oraz upomnienia z 22 grudnia 2021 r. obowiązek ten nie został wykonany w całości. Zobowiązany nie stawiał się na oględziny, a podejmowane przez niego działania wykonywane są niezgodnie z nakazem nałożonym decyzją. W związku z powyższym, Wójt w dniu [...] marca 2022 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], któremu została nadana klauzula wykonalności.

Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny, Organ I instancji wyjaśnił, że kwota 1 000 zł jest na tyle wysoka, by zmobilizować zobowiązanego do realizacji nałożonego obowiązku, przy czym grzywna ta nie jest karą, a jedynie formą nacisku o charakterze dyscyplinującym, a zapłacenie tej grzywny nie zwalnia zobowiązanego od wykonania ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r.

Od powyższego postanowienia Skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że wykonanie nakazu wskazanego w tytule wykonawczym z [...] marca 2022 r. nr [...] jest niemożliwe ze względu na obowiązujące przepisy prawa. Zwrócił się o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowną wnikliwą analizę przedmiotowej sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, opisanym na wstępie postanowieniem z 4 maja 2022 r. nr SKO.418.5.941.2022, działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), a także art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 1, § 2 i § 3 i art. 122 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479; dalej: u.p.e.a.), utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie tryb nałożenia grzywny w celu przymuszenia określony w art. 122 u.p.e.a. został zachowany. Stronie doręczono postanowienie o nałożeniu grzywny oraz odpis tytułu wykonawczego, określający nałożony na Skarżącego obowiązek, zgodnie z decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r. Wydanie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, w którym wezwano go do wykonania obowiązku wskazanego w decyzji. Ponadto zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane elementy określone w art. 122 § 2 u.p.e.a. W szczególności wezwano zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie do 29 kwietnia 2022 r. z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, a także wezwano zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia 29 kwietnia 2022 r. z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie.

Odnosząc się do wysokości grzywny, Organ odwoławczy wyjaśnił, że jej wysokość została ustalona w granicach określonych w art. 121 § 2 i § 3 u.p.e.a. W ocenie Organu II instancji, stanowisko Wójta w zakresie wysokości nałożonej grzywny jest uzasadnione, skoro dotychczas zobowiązany nie podjął czynności celem prawidłowego wykonania nałożonego na niego obowiązku.

Kolegium podało, że Organ I instancji dwukrotnie dokonywał sprawdzenia wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r., poprzez oględziny, z których wynika, że Skarżący nawiózł na swoją działkę nr [...] w T. znaczne ilości ziemi, w której uformował zarys rowka, który pogłębia się dopiero przy drodze, przy czym nie posiada on żadnego odprowadzenia wody, gdy tymczasem poprzedni istniejący w tym miejscu rów posiadał ujście do rowu przydrożnego. Podczas oględzin stwierdzono również, że zobowiązany usunął studzienkę rewizyjną, która zbierała wody z rowu na działce nr [...], lecz nie wykonał połączenia pomiędzy rowem na działce nr [...] a tak uformowanym rowem na swojej działce. Rura drenarska nie została usunięta, co oznacza że rzędna dna wykonanego obecnie rowu nie jest na poziomie przed zmianami dokonanymi w 2020r.

Wobec powyższego SKO uznało, że zobowiązany nie wykonał obowiązku wskazanego w decyzji ostatecznej, gdyż nie przywrócił stanu poprzedniego przez odtworzenie, w miejscu wykonanego rurociągu, rowu istniejącego wcześniej na działce nr [...] o parametrach wskazanych w uzasadnieniu decyzji, ani nie wykonał urządzenia zapobiegającego szkodom na działce nr [...] i [...] przez przebudowanie rurociągu o przekroju zapewniającym przyjęcie wody zlewni zasypanego rowu. W szczególności wykonany rów nie posiada odpowiednich parametrów, skoro nie została usunięta zamontowana przez zobowiązanego rura drenarska o przekroju zbyt małym, by odprowadzić wody dotychczas odprowadzane zasypanym przez niego rowem.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium oceniło, że nie sposób uznać, aby wykonanie obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym nie jest wykonalne. W szczególności brak jest przeszkód technicznych odtworzenia rowu w miejsce zainstalowanej rury drenarskiej ewentualnie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci przebudowy rurociągu o odpowiednim przekroju. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również niewykonalność tego obowiązku z przyczyn prawnych, gdyż obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego lub dokonania zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń, których wykonanie nakazano na podstawie art. 234 ust. 3 P.w., regulują odrębne przepisy, o czym mowa w art. 234 ust. 4 P.w. W ostatecznej decyzji Wójta z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ wskazał zobowiązanemu, że przebudowa rurociągu wymagać będzie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, K. H. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata J. S., zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.

– art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 119 u.p.e.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Organu I instancji w sytuacji, gdy brak było podstaw do zastosowania tego środka egzekucyjnego obowiązków o charakterze niepieniężnym;

– art. 63 § 1 w zw. z art. 141 § 2 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., polegające na błędnym przyjęciu przez Organ, że pismo Skarżącego skierowane do Wójta Gminy [...] z 4 kwietnia 2022 r. stanowi zażalenie na postanowienie Wójta Gminy [...] z 28 marca 2022 r. podczas, gdy z treści ww. pisma wynika, że stanowiło ono wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której Organ wydał postanowienie stanowiące skutek rozpoznania zażalenia, które w istocie nie zostało przez Skarżącego wniesione, a tym samym wydanie tego postanowienia było niedopuszczalne;

– art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, które powinno zostać umorzone ze względu na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy [...] z 28 marca 2022 r.; o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego podniósł, że nałożony na Skarżącego obowiązek jest niewykonalny zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Zdaniem pełnomocnika Organ postawił przed Skarżącym wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, przy czym samo złożenie wniosku o wydanie takiego pozwolenia wiąże się z koniecznością dopełnienia formalności oraz pozyskania odpowiednich dokumentów i niejednokrotnie wykonania badań i ekspertyz, które często zajmują znacznie dłużej niż 30 dni, a podstawowym dokumentem, który musi zostać dołączony do wniosku o udzielenie pozwolenia jest operat wodnoprawny, który musi zostać sporządzony przez uprawniony podmiot i musi zawierać szczegółowe dane. Zatem samo zlecenie wykonania operatu oraz jego sporządzenie wymaga znacznych nakładów czasu. Następnie udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zależy od decyzji właściwego organu, a nie od samego Skarżącego. Zdaniem pełnomocnika, samo uzyskanie ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego może potrwać kilka lat, a uwzględniając czas potrzebny do realizacji robot budowlanych potwierdza, że nałożony na Skarżącego obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych.

Pełnomocnik podniósł także, że obowiązek ten jest niewykonalny także pod względem prawnym, gdyż nie określa precyzyjnie wchodzących w jego zakres czynności, w szczególności nie określa parametrów urządzenia, które ma zostać wykonane. Zatem decyzja ta jest niewykonalna. W związku z powyższym pełnomocnik podał, że Skarżący w najbliższym czasie zamierza złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

W ocenie pełnomocnika niewykonalność obowiązków nałożonych decyzją jest jednocześnie przeszkodą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji i powinna być jednocześnie podstawą do umorzenia postępowania, które pomimo tej przeszkody się toczy. Pełnomocnik podniósł, że Organ nie dostrzegł, że decyzja jest niewykonalna, w związku z tym Skarżący wniósł do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania, o czym przesądza sama treść tego pisma, w którym Skarżący wyraźnie wskazał, że wykonanie nakazu jest niemożliwe ze względu na obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem pełnomocnika Wójt w odpowiedzi na powyższe pismo powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne, nie powinien natomiast traktować tego pisma, jako zażalenia i przekazywać go do organu wyższej instancji. Wobec powyższego wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia nie było dopuszczalne i nie może się ostać. Organ powinien zwrócić się do Skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania, gdy żądanie to jest zredagowane w sposób niedostatecznie zrozumiały lub budzący wątpliwości. Wobec powyższego pełnomocnik podniósł, że niezrozumiałym jest uznanie przez Organ, że pismo wniesione przez Skarżącego stanowi zażalenie na postanowienie Organu I instancji, skoro z jego treści nie wynikała taka wola Skarżącego, a także brak zwrócenia się do niego o wskazanie intencji złożonego pisma, skoro była ona dla Organu niejasna.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krośnie wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odnośnie prawidłowości nałożenia grzywny w tej sytuacji oraz braku stwierdzenia niewykonalności obowiązku niepieniężnego objętego tytułem wykonawczym oraz wskazało, że Organ I instancji słusznie potraktował pismo Skarżącego jako zażalenie a nie wniosek o umorzenie postępowania, gdyż Skarżący zwrócił się o uchylenie tego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem i stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd, po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że organ egzekucyjny dochował wymogów formalnych związanych z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Do Skarżącego zostało bowiem skierowane upomnienie w trybie art. 15 § 1 i § 2 u.p.e.a. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego i wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ dokonał oględzin dotyczących wykonania obowiązku. Wystawiony tytułu wykonawczy zawiera obligatoryjne elementy wskazane w art. 27 § 1 u.p.e.a. Wraz z tytułem wykonawczym Skarżącemu stosownie do art. 122 § 1 u.p.e.a. doręczono postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które zawierało obligatoryjne elementy z art. 122 § 2 u.p.e.a.

Jednakże w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności nakazujące rozważyć, czy zachodzą w niniejszej sprawie podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym, postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego winny być rozważone przez organ egzekucyjny z urzędu, bowiem zgodnie z art. 59 § 4 zd. pierwsze u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu.

Obowiązkiem organu egzekucyjnego przed przystąpieniem do egzekucji jest zbadanie dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 29 u.p.e.a.). Okoliczności wskazane w art. 59 § 1 jako podstawy umorzenia egzekucji administracyjnej stanowią przesłanki negatywne dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Mają one charakter bezwzględny, to jest w przypadku ich wystąpienia umorzenie postępowania jest obligatoryjne. Są one uwzględniane zarówno z urzędu, jak i na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego na podstawie art. 59 § 4 u.p.e.a. (tak P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 59 teza 10).

Jedną z negatywnych przesłanek dopuszczalności egzekucji jest brak wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wykonalność jako cecha obowiązku oznacza, że zobowiązany powinien zachować się w taki sposób, jaki jest obiektywnie możliwy i dopuszczalny w danych okolicznościach, oraz że podjęcie przez niego wskazanych działań lub powstrzymanie się od określonych działań jest warunkiem realizacji aktu administracyjnego nakładającego obowiązek (tak P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 59 teza 14).

Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy (wyrok NSA z 13.02.1986 r., III SA 1146/85, ONSA 1986/1, poz. 12) albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi (wyrok NSA z 20.12.1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984/2, poz. 123). Przeszkody mogą mieć charakter faktyczny lub prawny. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Względy ekonomiczne i finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby w znacznym stopniu utrudniały jego wykonanie (zob. np. wyrok NSA z 10.05.1984 r., II SA 1989/83, ONSA 1984/1, poz. 45; wyrok NSA z 20.12.1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984/2, poz. 123; wyrok NSA z 12.02.1985 r., SA/Kr 1260/84, "Gospodarka. Administracja Państwowa" 1987/8, s. 45). Powodem niewykonalności z przyczyn faktycznych mogą być także różnego rodzaju okoliczności dotyczące zobowiązanego, np. stan jego zdrowia, jeżeli obowiązek ma charakter osobisty.

Decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych, jeżeli jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym (Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 257). Należy dodać, że decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych również wówczas, gdy nakłada na stronę obowiązek, który jest zgodny z prawem, ale którego strona nie może wykonać z powodu przeszkód prawnych, np. strona zostaje zobligowana do podjęcia działań w stosunku do rzeczy, której nie jest właścicielem i których nie może dokonać bez zgody właściciela (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 59; teza 15).

W niniejszej sprawie przedmiotem egzekucji jest ostateczna decyzja Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021r. nr [...], w której nakazano właścicielowi działki nr [...] w T., K. H., przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu na działce nr [...] w T. w miejscu wykonanego rurociągu lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce [...] i [...] poprzez:

a) przebudowanie rurociągu o przekroju zapewniającym przyjęcie wody zlewni zasypanego rowu. Przebudowę rurociągu należy poprzedzić uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20.07.2021 r. Prawo wodne.

Obowiązek na podstawie art. 234 Prawa wodnego sformułowano w sposób alternatywny. Skarżący K. H. – i jednocześnie właściciel działki nr [...] na podstawie ww. decyzji miał obowiązek odtworzyć rów na swojej działce nr [...] lub też wykonać urządzenia zapobiegające szkodom na działkach nr [...] i [...] poprzez przebudowanie rurociągu.

Odnośnie obowiązku zawartego w drugim członie alternatywny należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że K. H. – jako właścicielowi działki nr [...] nakazano wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i [...], które nie są jego własnością, lecz M. W. i T. S. - zgpdnie z treścią ostatecznej decyzji. W ocenie Sądu nakaz wykonania urządzeń na określonym gruncie może zostać nałożony jedynie na właściciela (posiadacza samoistnego lub użytkownika wieczystego - vide: art. 17 ust. 1 pkt 1 P.w.) tego gruntu, bowiem nałożenie nakazu na osobę, która gruntem nie dysponuje, byłoby z założenia niewykonalne. Obowiązek określony w decyzji może wykonać wyłącznie właściciel lub współwłaściciel nieruchomości lub podmiot mający do tego stosowny tytuł prawny (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 23.09.2021 r., II SA/Bk 429/21, LEX nr 3247843.wyrok WSA w Warszawie z 21.06.2022 r., VII SA/Wa 441/22, LEX nr 3413600). Ponadto obowiązek przebudowania rurociągu nie został w sposób należyty sprecyzowany. Odnośnie jego wymiarów wskazano jedynie, że ma mieć przekrój zapewniający przyjęcie wody ze zlewni zasypanego rowu. Zdaniem Sądu obowiązek dotyczący przebudowy rurociągu nie został więc w sposób wystarczający skonkretyzowany. Na podstawie treści sentencji decyzji, która decyduje o rodzaju nałożonego obowiązku i sposobie jego wykonania – nie można sformułować konkretnych wniosków co do tego, jakie wymiary ma mieć rurociąg. Sentencja decyzji nie zawiera konkretnych danych, które pozwalałby następnie zweryfikować, że obowiązek został wykonany. W konsekwencji nawet w razie przebudowy rurociągu, trudno byłoby stwierdzić, czy obowiązek został wykonany zgodnie z rozstrzygnięciem decyzji, skoro mowa jest jedynie o przekroju zapewniającym przyjęcie wody – bez wskazania jego konkretnych wymiarów. Podkreślenia wymaga, że na etapie egzekucji administracyjnej nie może dochodzić do dodatkowego konkretyzowania, czy też modyfikacji obowiązku nałożonego decyzją podlegającą wykonaniu. Etap egzekucji administracyjnej ma charakter ściśle wykonawczy a zatem w jego ramach nie może dochodzić do sporów pomiędzy organem egzekucyjnym a dłużnikiem co do sposobu realizacji obowiązku niepieniężnego, czy też samej jego treści. Do tego rodzaju sporu doszło natomiast na etapie oceny co do wykonania przez Skarżącego obowiązku wskazanego w pierwszej kolejności w sentencji decyzji.

Na Skarżącego w pierwszej kolejności nałożono obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu na działce nr [...] w miejscu wykonanego rurociągu.

Z kolei w trakcie oględzin w dniu 3 marca 2022r. stwierdzono, że na działce nr [...] został wykonany rów, jednak nie przywrócono stanu poprzedniego z następujących przyczyn wskazanych w piśmie organu egzekucyjnego z 17 marca 2022r. Organ wskazał, że została nawieziona ziemia i w tym stanie został uformowany rów ale rzędna dna wykonanego obecnie rowu nie jest na poziomie przed zmianami dokonanymi w roku 2020r. Jednakże w sentencji egzekwowanej decyzji w żaden sposób nie wskazano wymiarów rowu, jaki należy odtworzyć. W szczególności nie określono rzędnej rowu, jaką należało przywrócić. Sposób wykonania obowiązku nie może podlegać dookreśleniu na etapie egzekucji. Sposób sformułowania sentencji decyzji spowodował, że na etapie egzekucji dochodzi do sporu co do treści samego obowiązku. W istocie na podstawie treści sentencji decyzji nie można zrekonstruować treści obowiązku, który Skarżący winien wykonać. Pomiędzy Skarżącym a Organem egzekucyjnym powstał spór co do tego, czy wykonany rów świadczy o przywróceniu stanu poprzedniego, jednakże brak dookreślenia wymiarów i rzędnych rowu sprawia, że nie można wskazać, kiedy obowiązek zostanie wykonany, tj. wykonanie rowu o jakich wymiarach spowoduje, że będzie można uznać, ze obowiązek wynikający treści decyzji z [...] sierpnia 2021r. został wykonany. Należy przy tym wskazać, że przytoczenie w uzasadnieniu ww. decyzji wypowiedzi wnioskodawców co do poprzednich wymiarów spornego rowu – w żaden sposób nie może zastąpić własnych ustaleń organów, które powinny znaleźć bezpośrednie odzwierciedlenie w treści sformułowanego obowiązku.

W dalszej kolejności organ egzekucyjny zarzucał, że wykonany rów nie zachowuje żadnych spadków – przez co woda stagnuje w części rowu. Obowiązek zawarty w treści ww. decyzji w żaden sposób nie precyzował wymogów co do spadku terenu. Zarzucono również, że nie zostało odtworzone połącznie rowu bocznego biegnącego w poprzek działki nr [...] z rowem biegnącym wzdłuż działki nr [...]. Ponownie należy wskazać, że obowiązków w tym zakresie nie sformułowano w sentencji decyzji. Natomiast zarzut dotyczący znacznego podkopania ogrodzenia a tym samym naruszenia art. 147 K.c. wykracza poza zakres przedmiotowej sprawy.

Mając na względzie powyższe argumenty zdaniem Sądu istnieją w niniejszej sprawie przesłanki, które nakazują organom rozważyć, czy przedmiotowa egzekucja administracyjna jest dopuszczalna mając na uwadze, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie można prowadzić egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, który jest niewykonalny. W konsekwencji brak jest również podstaw do nakładania grzywny w celu przymuszenia do realizacji obowiązku, który jest niewykonalny.

Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu I instancji z 28 marca 2022r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) Sąd zasądził na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 597 zł.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.