Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2158/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha ust. 1 i ust. 3, art. 13i ust. 4a
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też organ), działając na podstawie przepisów art. 104 w zw. z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.), art. 13k ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 9 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej u.d.p.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 32 ze zm., dalej rozporządzenie), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej u.t.d.), nałożył na S. M. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 750 zł za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu w dniu [...] stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2021 r. stwierdzono przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj samochód ciężarowy), poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] (dalej określany też jako pojazd) przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 16:26:37, na odcinku drogi krajowej nr [...] granica m. [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]).

W wyniku dokonanej kontroli (kontrola mobilna ww. pojazdu zatrzymanego w dniu [...] marca 2021 r. – droga [....] węzeł K.) ustalono, iż w ww. pojeździe samochodowym znajdowało się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych. W chwili przejazdu do urządzenia nie wprowadzono prawidłowych danych o kategorii pojazdu - kierujący pojazdem nie przełączył ww. urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton. Na podstawie danych zawartych w dowodach rejestracyjnych pojazdów (samochodu ciężarowego/pojazdu samochodowego i przyczepy) stwierdzono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 14 490 kg, w tym pojazdu samochodowego - 7 490 kg, zaś przyczepy - 7 000 kg. Przebieg kontroli utrwalono w protokole o numerze [...] z dnia [...] marca 2021 r. (ww. kontrola mobilna pojazdu przeprowadzona w tym dniu) podpisanym bez uwag przez kierującego pojazdem S. M. (skarżący). Następnie pismem z dnia 12 marca 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas ww. przejazdu.

W ocenie organu okolicznością bezsporną jest, iż ww. zespół pojazdów składający się z pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, ale mniejszej niż 12 ton wraz z przyczepą, gdzie łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu przekraczała 12 ton, poruszał się w dniu 22 stycznia 2021 r. po płatnym odcinku drogi krajowej, zaś za kontrolowany przejazd została uiszczona opłata elektroniczna w niższej niż wymagana wysokości wskutek nieprzełączenia urządzenia viaBox przez kierującego pojazdem w tryb poboru opłaty. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Kierujący pojazdami samochodowymi oraz właściciele/posiadacze tychże pojazdów mają bowiem obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych, co bezpośrednio wynika z treści art. 83 Konstytucji RP.

Jednocześnie organ wskazał, iż nie znalazł przesłanek do zastosowania art. 189f oraz art. 189e K.p.a. (chodzi o przepisy dotyczące odpowiednio odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz nie podlegania ukaraniu, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej). Decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. Organ rozstrzygając sprawę nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 3 u.d.p., a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego wymierzania ich wysokości ze względu na okoliczności sprawy.

W konsekwencji organ uznał, że ustalenia poczynione w sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego rozstrzygnięcia niewątpliwie nakazują zastosowanie względem skarżącego sankcji w postaci kary pieniężnej w wysokości 750 zł, stosownie do treści przepisów art. 13k ust. 3 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 3 pkt 1 u.d.p.

Skarżący na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku uznania braku podstaw do stwierdzenia jej nieważności, o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Wniósł też o połączenie do wspólnego rozpoznania wszystkich wniesionych przez niego skarg na decyzje o nałożeniu kar pieniężnych w pozostałych sprawach z tego samego tytułu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 i art. 12 § 2 K.p.a., zgodnie z którym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Według skarżącego organ wydał wobec niego szereg decyzji o tych samych numerach w tych samych datach, dlatego zachodzi wątpliwość, czy są to te same decyzje czy rożne. Wskazał także, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych w sprawach, tj. iż w okresie od 12 listopada 2020 r. do 18 lutego 2021 r. wykonywał przejazdy drogowe po drogach płatnych, na których obowiązuje system elektronicznego poboru opłat, jak również nie kwestionuje faktu, iż wykonując przewóz drogowy nie uiszczał opłaty w pełnej wysokości. Wynikało to z ustawienia urządzenia, które nie zostało przełączone na pobór opłaty dla pojazdów o dmc powyżej 12 ton. Naruszenia wynikały jedynie z błędów użytkownika - skarżący jest obcokrajowcem, pracuje w przedsiębiorstwie, które posiada kilkanaście pojazdów i taka sytuacja miała miejsce po raz pierwszy. Niemniej jednak - zdaniem skarżącego - niedopuszczalna jest postawa organu, który naruszył art. 12 § 2 K.p.a., bowiem poprzez opieszałość w postępowaniu dopuścił do skumulowania naruszeń. Pierwsze stwierdzone naruszenia miało miejsce w dniu 12 listopada 2020 r. Organ prowadzący postępowanie miał od razu informację o nieuiszczonej w pełnej wysokości opłacie za przejazd po drogach krajowych. Nie mniej jednak nie wszczął od razu postępowania, tylko czekał do dnia 12 marca 2021 r., dopuszczając do powstania dalszych naruszeń. Gdyby organ niezwłocznie wszczął postępowanie, zgodnie z art. 12 § 2 K.p.a., i skarżący powziąłby informację o tragicznym w skutkach błędzie, miałby szansę na uniknięcie dalszych naruszeń. W ocenie skarżącego takie postępowanie organu jest nieetyczne, zaś swoiste "hodowanie" i zbieranie naruszeń pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadami demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej wyrażonymi w art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), oraz w przypadku stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu - żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa, a podniesione zarzuty i argumentacja skargi nie zasługują na uwzględnienie; przy czym zwraca uwagę, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie kwestionuje w skardze ustaleń faktycznych w sprawie (a zatem i odnotowanych w decyzji naruszeń), na których organ oparł podjęte rozstrzygnięcie, tylko wyraża wątpliwość na tle wielości decyzji i ich numeracji we wszystkich sprawach dotyczących skarżącego związanych z wykonywanymi przezeń przejazdami po drogach płatnych w okresie od 12 listopada 2021 r. do 18 lutego 2021 r., jak również czyni zarzut dopuszczenia przez organ do skumulowania naruszeń poprzez opieszałość w postępowaniu skutkującą naruszeniem art. 12 § 2 K.p.a., co jednak nie znajduje potwierdzenia w materiałach sprawy (na ten temat bliżej w dalszej części uzasadnienia). W tej sytuacji skarga - jako niezasadna - podlega oddaleniu. Organ wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego sprawy, dokonując zasadnej ich subsumpcji pod mające zastosowanie przepisy prawa – szczegółowo wymienione w decyzji.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. (i nast. w brzmieniu przepisów ustawy z daty kontroli pojazdu oraz wydania zaskarżonej decyzji) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, (dalej opłata elektroniczna), jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Opłatę elektroniczną ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zgodnie z art. 13i ust. 4b ustawy o drogach publicznych właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu są obowiązani do używania urządzenia, o którym mowa w ust. 3 i 3a lub w art. 16l ust. 1, zgodnie z jego przeznaczeniem. Konsekwencją powyższych regulacji jest art. 13k u.d.p., zgodnie z którym:

1. Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości:

1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach.

2. Za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13i:

1) ust. 4a,

2) ust. 4b, jeśli skutkuje ono uiszczeniem opłaty w niepełnej wysokości

- wymierza się karę pieniężną.

3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, wymierza się w wysokości:

1) 250 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 750 zł - w pozostałych przypadkach.

4. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19.

5. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1, wymierza się kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3.

6. Na podmiot, o którym mowa w:

1) ust. 4, nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za poszczególne naruszenia, o których mowa w ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i ust. 2a-2d, dotyczące danego pojazdu samochodowego,

2) ust. 5, nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za naruszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 - stwierdzone w trakcie jednej doby.

7. Za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 000 do godziny 2400 w danym dniu.

8. Kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się jeśli naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, jest wynikiem naruszenia przez kierującego pojazdem samochodowym obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a.

9. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1-2d, nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.

Poza sporem jest w tej sprawie, iż w kontrolowanym pojezdzie znajdowało się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych. Jednak w chwili przejazdu na ww. odcinkach drogi do urządzenia tego nie wprowadzono prawidłowych danych o kategorii pojazdu - kierujący pojazdem nie przełączył urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton (czyli nie dostosował go do parametrów pojazdu/zespołu, którym się posługiwał). Przejazdy zostały zarejestrowane przez ww. urządzenia kontrolne na drodze o wskazanych numerach identyfikacyjnych i godzinach przejazdu, natomiast niewprowadzenie prawidłowych danych o kategorii pojazdu i nieprzełączenie urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton stwierdzono w wyniku kontroli mobilnej pojazdu w dniu [...] marca 2021 r., ustalając te fakty (kontrola manualna urządzenia viaBox w pojezdzie i uzyskanie z systemu elektronicznego poboru opłat informacji o przypisanych incydentach), których skarżący nie kwestionuje, a które skutkowały uiszczeniem za przejazd opłaty elektronicznej w wysokości niższej niż wymagana. Tym samym w sprawie wyczerpana została dyspozycja ww. art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., stosownie do którego kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu), z konsekwencją kary pieniężnej za naruszenie tego obowiązku.

W podanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy nałożenie przez organ na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 750 zł, za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu podczas ww. przejazdu, ma zatem uzasadnienie w ww. cytowanych przepisach i jest prawidłowe; działanie organu jest w tej sytuacji wykonaniem obowiązku nałożonego przepisami ustawy i nie może być skutecznie zakwestionowane. Z przepisów ww. art. 13k u.d.p. wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności nie zmienia charakteru obiektywnego odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Przepis ten jedynie obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku związanego z uiszczaniem opłaty elektronicznej (tu obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p., czyli odpowiedniej kategorii pojazdu), jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w przepisach K.p.a. (por. przepisy art. 189a i nast. K.p.a.) i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organ Inspekcji Transportu Drogowego obowiązany jest w toku postępowania administracyjnego zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia.

W tej sprawie, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych (co do zasady nie podważanych przez skarżącego), organ odwoławczy nie miał podstawy do ustalenia występowania w niej sytuacji z art. 189f czy art. 189e K.p.a. Podniesioną w skardze argumentację na temat nieuiszczania opłaty w pełnej wysokości, co wynikało z ustawienia urządzenia, które nie zostało przełączone na pobór opłaty dla pojazdów o dmc powyżej 12 ton, a tym samym stwierdzone przez organ naruszenia wynikały jedynie z błędów użytkownika (skarżący jest obcokrajowcem, pracuje w przedsiębiorstwie, które posiada kilkanaście pojazdów i taka sytuacja miała miejsce po raz pierwszy), należy postrzegać w kategoriach braku należytej staranności w przygotowaniu się skarżącego do przejazdów (a szerzej w rozpoznaniu faktycznej i prawnej przestrzeni prowadzonej działalności wykonywania przejazdów ww. pojazdem), a nie jako okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie ww. obowiązku, czy też prowadzącą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy; w szczególności, żeby jej dochować skarżący winien znać przepisy/zasady (w tym m.in. instrukcję obsługi urządzenia pokładowego viaBox) regulujące wykonywaną działalność i zawsze ich przestrzegać. W każdym bądź razie okoliczności podnoszone przez skarżącego/stronę nie prowadzą do zakwestionowania stanowiska organu, który nie znalazł przesłanek do zastosowania w sprawie przepisów art. 189f oraz art. 189e K.p.a. Skarżący wykonał bowiem przejazd z naruszeniem przepisów o opłacie elektronicznej, która jest podstawowym obowiązkiem korzystającego z płatnych odcinków dróg pojazdem/zespołem o dmc powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczonej masy całkowitej.

Wymierzenie kary administracyjnej nie jest zależne od takich okoliczności, jak cel przejazdu, uwarunkowania prowadzonej przez wykonującego przejazd (tu kierowcy) działalności, jednorazowość/wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość, nieznajomość przepisów, czy podniesiony w skardze w tej sprawie błąd użytkownika, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Poza tym błąd ten (naruszenie) dotyczył odnotowanych przez organ przejazdów skarżącego w trzynastu sprawach na przestrzeni od 12 listopada 2020 r. do 18 lutego 2021 r. i nie został przerwany przez samą stronę/skarżącego, tylko zakończył się ingerencją kontrolną organu uświadamiającą stronie uchybienie w zakresie wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, tj. nieprzełączenie urządzenia w tryb poboru opłaty dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którym posługiwał się skarżący wykonując te przejazdy (inaczej naruszenia trwałyby nadal). Tymczasem skarżący winien o tym wprowadzeniu i przełączeniu urządzenia sam wiedzieć przed rozpoczęciem przejazdu/przejazdów po drodze publicznej podlegającej opłacie, jak również sprawdzić prawidłowość działania/ustawienia urządzenia, aby nie narażać się na prowadzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Brak staranności w tym względzie nie może prowadzić do uwolnienia go od odpowiedzialności administracyjnej za wynikłe w sprawie naruszenie przez wyłączenie stosowania przepisów, które w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej łączą z tym naruszeniem konsekwencję nałożenia kary pieniężnej, która jest sztywna (por. przepisy art. 13k ust. 1 u.d.p.), a organ nie może od niej odstąpić ani miarkować (poza ww. sytuacjami regulowanymi przepisami art. 189f oraz art. 189e K.p.a., które w tej sprawie nie zachodzą), gdyż nie ma tu żadnego luzu decyzyjnego.

Zaskarżona decyzja jest jedną z w sumie 13 decyzji wydanych przez organ w stosunku do skarżącego za naruszenia obowiązku w zakresie uiszczenia opłaty elektronicznej. Mając na uwadze łączną wysokość kar nałożonych na skarżącego z tego tytułu (skarżący nadmienia w skardze o "tragicznym w skutkach błędzie"), skarżący może wystąpić do organu z wnioskiem o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej; zgodnie bowiem zgodnie z art. 189k § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty, odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty, umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części, umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części. Sprawą skarżącego jest w tej sytuacji skorzystanie z tej instytucji, tj. inicjowanie postępowania administracyjnego w trybie wymienionego przepisu.

Sprawa niniejsza jest następstwem naruszenia przez skarżącego obowiązku z zakresu uiszczenia opłaty elektronicznej w postaci niewprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu/nieprzełączenia urządzenia we właściwy tryb poboru opłaty, skutkującego nieuiszczaniem opłaty elektronicznej w pełnej wysokości podczas ww. przejazdu po drodze. Jednak kontrola mobilna, która to ujawniła, miała miejsce [...] marca 2021 r. (por. protokół kontroli mobilnej w aktach administracyjnych sprawy). W ramach tej kontroli sprawdzono urządzenie pokładowe via-Box, zainstalowane w pojeździe, a z systemu elektronicznego poboru opłat uzyskano informację o przypisanych przejazdom pojazdem skarżącego (w tym objętych sporem w tej sprawie) ww. incydentach nieuiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości, wskutek nieprzełączenia urządzenia w tryb właściwy dla parametrów pojazdu, którym przejazdy te wykonywano.

Wszczynając zatem postępowanie administracyjne ww. pismem/zawiadomieniem z [...] marca 2021 r. (a więc w tym samym co dzień kontroli dniu) organ podjął czynności w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej bezpośrednio po tej kontroli. Ponadto podkreślenia wymaga, że w myśl art. 13n u.d.p. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1-2d, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 6 miesięcy (w obecnie obowiązującej wersji tego przepisu przewidziano upływ 9 miesięcy); dopiero wówczas organ traci – skutkiem przedawnienia – kompetencję do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku w zakresie uiszczenia opłaty elektronicznej. W niniejszej sprawie oraz w pozostałych analogicznych sprawach dotyczących skarżącego, połączonych na rozprawie przed Sądem w dniu 9 grudnia 2021 r. do wspólnego rozpoznania i oddzielnego rozstrzygnięcia, termin ten został zachowany. Poza tym brak podstaw, żeby z samego faktu póznego, czy zbyt póznego, jednak mieszczącego się w granicach zakreślonych ustawą, terminu wszczęcia postępowania można było wyciągać konsekwencje w postaci wnioskowanego w skardze stwierdzenia nieważności czy uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania (nadto decyzja wydana po upływie ustawowego terminu do jej wydania nie jest co do zasady decyzją wadliwą), skoro w myśl wcześniejszych wywodów ma ona charakter decyzji związanej (organ nie ma w tym zakresie luzu decyzyjnego), natomiast niezałatwienie sprawy w terminie może być podnoszone w drodze ponaglenia organu (art. 37 § 1 K.p.a.), a po wyczerpaniu tego środka, w drodze skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania do Sądu.

Zgodnie z ww. art. 13k ust. 6 pkt 2 u.d.p. na podmiot, o którym mowa w ust. 5 (kierujący pojazdem), nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za naruszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1- stwierdzone w trakcie jednej doby. Stosownie do art. 13k ust. 7 u.d.p. za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 0:00 do godziny 24:00 w danym dniu. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji, i w pozostałych analogicznych decyzjach organu połączonych na rozprawie przed Sądem w dniu 9 grudnia 2021 r. do wspólnego rozpoznania i oddzielnego rozstrzygnięcia, zasady te zostały zachowane (por. z osobna treść każdej decyzji w nawiązaniu do akt administracyjnych poszczególnych spraw, w tym do treści protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej poszczególnych przejazdów). Bezpodstawnie przy tym skarżący stawia zarzut nałożenia przez organ szeregu "decyzji o tych samych numerach w tych samych datach, zatem zachodzi wątpliwość czy są to te same decyzje czy też różne". W ocenie Sądu w połączonych (w sumie trzynastu) sprawach taka sytuacja nie występuje. Każda decyzja ma inny numer i dotyczy odrębnych przejazdów w różnych dniach i godzinach (por. te decyzje/szczegółową treść w aktach administracyjnych połączonych spraw, a także treść wszystkich wydanych w tych sprawach wyroków, w których decyzje te zostały opisane przez wskazanie daty wydania i numeru).

Sześć decyzji wydano [...] czerwca 2021 r. ([...]), po jednej [...] ([...]) i [...] ([...]) czerwca 2021 r., a pięć [...] czerwca 2021 r. ([...]), jednakże - jak wzmiankowano – każda z nich ma inny numer i dotyczy odrębnych przejazdów w różnych dniach i godzinach; w żadnym wypadku Sąd nie odnotował sytuacji dublowania się kar pieniężnych za to samo naruszenie, każda decyzja dotyczy odrębnego naruszenia, tym samym są to różne decyzje.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazanych w skardze przepisów art. 8 i art. 12 § 2 K.p.a., w sposób, który mógłby zaważyć/mieć wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to jest zgodne z ww. przepisami prawa materialnego, zostało też uzasadnione w sposób odpowiadający prawu (art. 107 § 3 K.p.a.). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.