Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 992/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 16 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 maja 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 grudnia 2016 r. w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka A.Z. (dalej: strona, skarżący) z "A" Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: spółka) za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: listopad 2011 r. w kwocie 113.669,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 57.576 zł, grudzień 2011r. w kwocie 174.347 zł wraz z odsetkami w kwocie 86.371 zł, marzec 2012 r. w kwocie 18.855 zł wraz z odsetkami w kwocie 8.683 zł, kwiecień 2012 r. w kwocie 12.783,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 5.737 zł, maj 2012 r. w kwocie 14.824,90 zł wraz z odsetkami w kwocie 6.470 zł, lipiec 2012 r. w kwocie 57.240,10 zł wraz z odsetkami w kwocie 23.550 zł, wrzesień 2012 r. w kwocie 36.326 zł wraz z odsetkami w kwocie 14.094 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Spółka nie uiściła w terminie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada do grudnia 2011r. od marca do maja 2012r., lipiec i wrzesień 2012 r., wynikającego ze złożonych przez spółkę deklaracji VAT-7, w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), zwanej dalej także O.p.

Wskazując na art. 108 § 2 pkt 3 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że warunki dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za ww. zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały w sprawie spełnione. Postępowanie to zostało wszczęte w dniu 26 września 2016 r., natomiast postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowych zaległości zostało wszczęte z dniem wystawienia tytułów wykonawczych, tj. w datach: 23.01.2012, 27.02.2012r. 5.03.2012r., 25.05.2012r., 13.07.2012r., 17.09.2012r., 20.11.2012r.

Organ wskazał na treść art. 116 § 1 i 2 O.p., z którego wynikają przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Badając ich zaistnienie, w pierwszej kolejności stwierdzono, że egzekucja prowadzona z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Organ opisał przebieg postępowania egzekucyjnego i stwierdził, że w jego trakcie nie ustalono majątku, z którego można by skutecznie zaspokoić zaległości podatkowe spółki. Z załączonych do akt informacji z B S.A. i C S.A., wynika, że Spółka nie posiadała środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Ponadto organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności u następujących dłużników zobowiązanej spółki:

D Sp. z o.o. - w odpowiedzi Spółka ta nie potwierdziła istnienia zajętych wierzytelności zobowiązanego,

E S.A. - w odpowiedzi Spółka ta oświadczyła, że nie posiada żadnych zobowiązań z tytułu wzajemnych umów kooperacyjnych, wystawionych faktur oraz rozliczeń finansowych z zobowiązaną spółką,

F S.A. - w odpowiedzi Spółka oświadczyła, że nie posiada powiązań umownych z zobowiązaną spółką, zobowiązań finansowych w stosunku do tej spółki ani innych stosunków prawnych,

G S.A. - w odpowiedzi Spółka ta oświadczyła, że rozliczenia z zobowiązaną zostały zakończone w dniu 15 lipca 2013 r.,

H Sp. z o.o. - w wyniku zajęcia uzyskano kwotę 38.083,92 zł, która została zaliczona na poczet zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami postępowania egzekucyjnego i kosztami upomnienia oraz koszty postępowania egzekucyjnego powstałe w wyniku egzekucji zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010r.,

I S.A. - w wyniku zajęcia uzyskano kwotę 9.840 zł, która została zaliczona na poczet zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę, oraz z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami postępowania egzekucyjnego i kosztami upomnienia,

J - w wyniku zajęcia uzyskano kwotę 9.840 zł, która została zaliczona na poczet zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę,

K Sp. z o.o. - w wyniku zajęcia uzyskano łączną kwotę 43.050 zł, która została zaliczona na poczet zaległości spółki z tytułu: podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę, podatku od towarów i usług za kwiecień 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia; podatku od towarów i usług za listopad 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia. W związku z tym na poczet zaległości objętych niniejszym postępowaniem została zaliczona kwota w wysokości 8.045,70 zł (na należność główną w kwocie 6.322,50 zł, odsetki w kwocie 1.714,40 i koszty upomnienia w kwocie 8,80 zł), która pomniejszyła zaległość spółki z tego tytułu z kwoty 119.991,70 zł do kwoty 113.669,20 zł (wskazanej w sentencji decyzji);

L Sp. z o.o. - w wyniku zajęcia uzyskano łączną kwotę 222.015 zł, która została zaliczona na poczet: zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego; kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego do zaległości z tytułu z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2011r., listopad 2011r., grudzień 2011r., marzec 2012r., kwiecień 2012r., maj 2012r., lipiec 2012r., wrzesień 2012r., maj 2013r., czerwiec 2013r., lipiec 2013r.

W wyniku zajęcia wierzytelności zobowiązanej spółki u następujących dłużników: M S.C. M.D., P.R.; [....] T.K.; P.W. organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych kwot.

Pismem z dnia 12 września 2013r. likwidator Spółki poinformował, że Minister Skarbu Państwa w dniu 30 sierpnia 2013r. podjął decyzję o rozwiązaniu umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania i wezwał Spółkę do niezwłocznego zwrotu przedmiotu umowy tj. zespołu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującego wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa będącego do dnia poprzedzającego dokonanie czynności prywatyzacyjnych we władaniu przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą: A w prywatyzacji oraz jego wydania na rzecz Skarbu Państwa -Wojewody [.], w formie protokołu zdawczo - odbiorczego. W związku z tym likwidator poinformował, że Spółka nie posiada majątku nieruchomego, bądź tytułu prawnego do takiego majątku, a także majątku ruchomego, gdyż wszystko wchodzi w skład przedsiębiorstwa stanowiącego własność Skarbu Państwa. Także ewentualne wierzytelności możliwe do dochodzenia od dotychczasowych kontrahentów Spółki powinny się znajdować w dyspozycji Skarbu Państwa.

Ponadto z akt sprawy wynika, że w dniu 25 marca 2015r. Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę w przedmiocie zakończenia likwidacji Spółki, a z dniem 29 kwietnia 2015 r Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców. W związku z ustaniem bytu prawnego podmiotu Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne.

Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółki od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 12 czerwca 2013 r., a co za tym idzie, pełnił te obowiązki również w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych będących przedmiotem niniejszego postępowania. W konsekwencji zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z wyżej opisanych tytułów wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przechodząc do kwestii badania zaistnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, organ odwoławczy stwierdził, że z bilansu sporządzonego za 2010r. (w dniu 11 marca 2011r.) wynika, że na koniec grudnia 2010r. zobowiązania spółki wyniosły 3.838.084,13 zł i przekroczyły o kwotę 149.692,59 zł wartość jej majątku, który wyniósł 3.688.391,54 zł. W następnych latach sytuacja majątkowa spółki ulegała dalszemu pogorszeniu.

Ponadto spółka posiadała zaległości:

- w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2010r., listopad i grudzień 2011r., od marca do maja 2012r., lipiec i wrzesień 2012r., od maja do września 2013r., grudzień 2013r. i styczeń 2014r.

- wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na:

fundusz ubezpieczeń społecznych za okres od maja do sierpnia 2008r., październik i grudzień 2008r., od stycznia 2009r. do marca 2010r., od maja 2010r. do marca 2011r., od maja 2011r. do czerwca 2011r., od sierpnia 2011r. do grudnia 2012r., od maja 2013r. do października 2013r., od grudnia 2013r. do października 2014r.

na fundusz ubezpieczeń zdrowotnych za okres: marzec 2010r., od maja 2010r. do czerwca 2010r., od sierpnia 2010r. do marca 2011r., od maja 2011r. do czerwca 2011r., od sierpnia 2011r. do grudnia 2012r., od maja 2013r. do października 2013r., od grudnia 2013r. do października 2014r.

na fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres: luty 2014r. oraz od czerwca 2014r. do października 2014r.

wobec Państwowej Inspekcji Pracy za okres od 1 lipca 2014r. i od 21 listopada 2014r.,

wobec Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej za 2013r.

W sprawie spełnione zatem zostały obie przesłanki wymienione w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze do uznania spółki za niewypłacalną.

W przedstawionym stanie faktycznym stan nadwyżki zobowiązań nad majątkiem spółki ujawniony został w sprawozdaniu finansowym za 2010r., jednak jak wskazano wyżej spółka ta zaprzestała regulowania swoich publiczno-prawnych zobowiązań wcześniej, bowiem najpóźniej licząc - począwszy od dnia 16 lipca 2008r. - z tym dniem bowiem zaprzestała regulowania drugiego z kolei zobowiązania (składki na fundusz ubezpieczeń społecznych za czerwiec 2008r. - termin płatności 15 lipiec 2008r.). W konsekwencji zarząd spółki winien w 14 -dniowym terminie wskazanym ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. najpóźniej licząc od dnia 16 lipca 2008r., podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Z uwagi na fakt, że pan A.Z. objął funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie spółki w dniu 1 stycznia 2010r., czyli w czasie, gdy spółka pozostawała już w stanie niewypłacalności, zobowiązany był podjąć działania w kierunku ogłoszenia upadłości niezwłocznie po ustaleniu, że stan interesów Spółki uzasadniał podjęcie takich czynności. Tymczasem wniosek o ogłoszenie upadłości spółki zgłoszony został przez zarząd dopiero w dniu 31 sierpnia 2012r. i jako spóźniony został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia 6 grudnia 2012r. Sygn. akt [...] z uwagi na fakt, że spółka nie dysponowała już odpowiednimi środkami na przeprowadzenie postępowania upadłościowego.

Skarżący nie wskazał też żadnego majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja. Tym samym nie zostały spełnione żadne przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ podatkowy pierwszej instancji art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że pełnomocnik strony nie wyraził woli osobistego odbioru pism w organie podatkowym ani nie wskazał swojego adresu elektronicznego. Odpowiadając na wezwanie organu podatkowego drugiej instancji do uzupełnienia pełnomocnictwa na wzorze PPS-1 z podaniem adresu elektronicznego, pełnomocnik w piśmie z dnia 17 lutego 2017r. poinformował, że pan A.Z. odmówił udzielenia mu pełnomocnictwa szczegółowego na formularzu PPS-1 oraz nie wskazał adresu elektronicznego. Wobec braku poinformowania organów podatkowych o adresie elektronicznym, na który powinny być doręczane pisma, fakt doręczenia zaskarżonej decyzji za pośrednictwem poczty, na adres wskazany przez pełnomocnika jako adres do doręczeń, nie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem przepisu art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza, że strona nie wykazała, jaki wpływ na wynik sprawy miało doręczenie decyzji pełnomocnikowi w formie papierowej a nie w sposób określony art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

art. 212 O.p. w zw. z art. 144 § 5 O.p. w zw. z art. 138e § 3 w zw. z art. 169 § 1 O.p. poprzez uznanie, że pomimo braku - na etapie pierwszej instancji - wezwania skarżącego lub jego pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa, a także braku doręczenia decyzji z dnia 22 grudnia 2016 r. rzekomemu pełnomocnikowi skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub w siedzibie organu podatkowego, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22 grudnia 2016 r. o orzeczeniu odpowiedzialności A.Z. za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z tytułu podatku od towarów i usług, weszła do obrotu prawnego, pomimo że w takiej sytuacji organ odwoławczy winien był stwierdzić niedopuszczalność wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji ze względu na brak skutecznego doręczenia decyzji skarżącemu i wynikający stąd brak aktu, którym związany byłby organ podatkowy i od którego strona mogłaby wnieść odwołanie,

art. 187 w zw. z art. 229 w zw. z art. 235 O.p. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez bezzasadne i arbitralne zaniechanie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, które miały na celu wykazanie istnienia przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 116 § 1 O.p.,

art. 200a § 1 zw. z art. 235 O.p. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, pomimo, że zachodziła potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego spraw}' przy udziale świadków oraz biegłego,

art. 122 i art. 191 w zw. z art. 127 w zw. z art. 235 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i dowolne przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony w czasie właściwym, jak również dowolne przyjęcie, że majątek spółki w okresie likwidacji, w szczególności jej należności, nie pozwoliły na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, a w konsekwencji pozbawienia skarżącego rzetelnego postępowania dwuinstancyjnego,

art. 116 § 1 O.p. poprzez dowolne i niepoparte rzetelnie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne wskazane w art. 116 § 1 O.p.,

art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania do organów skarbowych, gdyż organ odwoławczy nie odniósł się do niektórych zarzutów zawartych w odwołaniu, między innymi do zarzutu odwołania związanego z brakiem należytego wyjaśnienia sposobu zarachowania ściągniętych w toku egzekucji środków na poczet zaległości podatkowych, jak również wysokości tych kwot, jak również nie wyjaśnił w sposób prawidłowy, to jest podparty argumentacja prawną, dlaczego uznał, że zarzuty proceduralne skarżącego zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu dotyczącego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji do rąk nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 20 października 2016 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego radcy prawnemu P.S. do reprezentowania go w tej sprawie. Pełnomocnictwo nie zostało złożone na formularzu, o którym mowa w art. 138e § 3 O.p., z czego strona wywodzi brak skutecznego umocowania pełnomocnika i nieprawidłowe doręczenie mu decyzji organu pierwszej instancji.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszły w życie nowe przepisy odnoszące się do doręczeń i pełnomocnictwa. Zgodnie z treścią przepisu art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Przepis art. 138e § 1 O.p. stanowi, że pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu - art. 138e § 2 O.p. Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis - art.138e § 3 O.p. Wzór pełnomocnictw został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz.U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.). Zgodnie z art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny.

Jak wynika z powyższych przepisów, obowiązkiem pełnomocnika było złożenie w toku postępowania dokumentu pełnomocnictwa według wzoru określonego w ww. rozporządzeniu na druku PPS-1. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wezwał jednak strony do złożenia pełnomocnictwa w takiej formie, a wszelkie pisma, w tym decyzję z 22 grudnia 2016 r. doręczał za pośrednictwem poczty, zamiast zgodnie z treścią art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej – za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela jednak wniosków skarżącego, że ww. decyzja nie została skutecznie doręczona i nie weszła do obrotu prawnego. Niezłożenie dokumentu pełnomocnictwa na druku PPS-1 nie oznacza bowiem braku pełnomocnictwa w ogóle. Istnienie stosunku pełnomocnictwa oparte jest na umowie pomiędzy mocodawcą, a pełnomocnikiem, zatem aby taka umowa wywarła skutki w zakresie postępowania, musi zostać przedłożony do akt danej sprawy dokument pełnomocnictwa lub musi zostać złożone organowi stosowne oświadczenie przez mocodawcę. Stanowi to wyraz woli strony postępowania, aby w tym właśnie postępowaniu reprezentował ją pełnomocnik. Taki dokument został organowi przedłożony – k. 531 akt administracyjnych. Z treści pełnomocnictwa udzielonego w dniu 12 października 2016 r. wyraźnie wynika wola skarżącego do bycia reprezentowanym w tym postępowaniu przez pełnomocnika radcę prawnego P.S.

Przypomnieć też należy, że przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie, uszczegółowione w odniesieniu do pełnomocnictwa w art. 138c § 1 i art. 138e § 3 O.p. oraz w treści ww. rozporządzenia, stanowi w istocie ułatwienie dla organów podatkowych, które w jednym dokumencie otrzymują pełnomocnictwo oraz dane niezbędne do komunikowania się z pełnomocnikiem. Natomiast złożenie pełnomocnictwa w tradycyjnej formie papierowej, nie na formularzu PPS-1, nie czyni nieważnym oświadczenia woli strony do bycia reprezentowanym w danej sprawie przez pełnomocnika.

Nie jest też kwestionowany przez skarżącego pogląd, który Sąd podziela, że brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, w szczególności nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa.

W ocenie Sądu, wobec braku poinformowania organów podatkowych o adresie elektronicznym, na który należałoby doręczyć pisma oraz wobec faktu doręczenia decyzji organu I instancji za pośrednictwem poczty, nie może być mowy o takim naruszeniu przepisu art. 144 § 5 O.p., które winno skutkować uchyleniem kontrolowanej przez Sąd decyzji podatkowej.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organ prawidłowo zastosował reguły doręczenia zawarte w art. 144 § 3 w zw. z art. 144 § 1 O.p. Przepis 144 O.p. wyraża zasadę oficjalności doręczeń, która przesądza o tym, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest doręczanie wszelkich pism (decyzji, postanowień, wezwań, zawiadomień i innych dokumentów) z urzędu. W tych okolicznościach zarzuty skargi w powyższym zakresie Sąd uznał za chybione.

Należy też podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron bądź ich pełnomocników, (por. wyrok z 19 lutego 2017 r. II FSK 1015/15, z 9 listopada 2016 r. I FSK 501/15, z 20 kwietnia 2017 r. I FSK 1825/15, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniach tych wyrażono pogląd, że koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Określony w art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej obowiązek doręczenia decyzji pełnomocnikowi i liczenie terminu do wniesienia odwołania od daty doręczenia pełnomocnikowi został ustalony w interesie stron postępowania. Jeżeli zatem wadliwe doręczenie decyzji bezpośrednio stronie, a nie pełnomocnikowi nie wywołało finalnie braku takiego rodzaju reakcji procesowych, które mogłaby normalnie realizować gdyby doręczenie nastąpiło do rąk pełnomocnika, to naruszenie to może nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy plasowany wyłącznie w sferze procesowej.

Należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie w terminie do dokonania tej czynności. Oznacza to zatem, że gwarancje procesowe podatnika wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej zostały w pełni zachowane. W tej sytuacji nie można mówić, że naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie pełnomocnictwa i doręczenia decyzji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy natomiast stwierdzić, że decyzja doręczona pełnomocnikowi za pośrednictwem poczty weszła do obrotu prawnego.

Z przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Należy podkreślić, iż w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003, Nr 4, poz. 93).

Prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.), a w myśl art. 187 § 1 ww. ustawy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie - zgodnie z art. 191 O.p. - dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, iż ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest skrępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.).

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, ustalono go z poszanowaniem przedstawionych powyżej reguł procesowych, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zaległości podatkowych spółki, objętych orzeczeniem o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej.

Zasadnie też organy przyjęły, że egzekucję prowadzoną z majątku spółki należało uznać za bezskuteczną. Wniosek taki nasuwają zgromadzone przez organy dowody obrazujące przebieg prowadzonego w stosunku do spółki postępowania egzekucyjnego. W jego toku dokonano zajęcia rachunków bankowych w dwóch bankach – bez skutku. Dokonano zajęć wierzytelności przysługujących Spółce, w wyniku czego uzyskano środki niewystarczające na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki wraz z odsetkami za okresy objęte decyzją. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec likwidacji spółki i niemożności kontynuowania postępowania.

Skoro zatem w wyniku działań podejmowanych przez organ egzekucyjny względem majątku Spółki, nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela, to prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych w niniejszej sprawie, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii wyjaśnienia przez organ sposobu zarachowania ściągniętych w toku egzekucji środków na poczet zaległości podatkowych spółki, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że postępowanie egzekucyjne toczące się wobec spółki jest postępowaniem odrębnym od niniejszego, dotyczącego odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej. Dla orzeczenia tej odpowiedzialności konieczne jest ustalenie wysokości zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę oraz ewentualnie kosztów egzekucyjnych, za które osoba trzecia ponosić będzie odpowiedzialność. W tym zatem zakresie i w takich granicach organ zobowiązany był zreferować wyniki postępowania egzekucyjnego, co też prawidłowo uczynił. W tabeli na str. 5-6 decyzji organ pierwszej instancji przedstawił chronologię i przedmiot dokonanych zajęć egzekucyjnych oraz przedstawił odpowiedzi dłużników zajętej wierzytelności – stąd też nieprecyzyjne sformułowania zawarte w poz. 6, 7, 8 tabeli, które wytknął skarżący. Pod tabelą organ jednak wskazał, że pozyskane środki pozwoliły na pokrycie kosztów egzekucyjnych związanych z zaległościami będącymi przedmiotem decyzji ( w całości), a także na pokrycie: za listopad 2011r. należności głównej w wysokości 6.322,50 zł (pozostało 113.669,20 zł), odsetki w wysokości 1.714,40 zł, koszty upomnienia; za kwiecień 2012r. (w decyzji błędnie wskazano w tym punkcie maj 2012r., prawidłowo powinno być kwiecień 2012 r. – wykaz k. 414v tom II akt administracyjnych) należności głównej w wysokości 2,10 zł (pozostało 14.824,90 zł), odsetki w wysokości 0,10 zł, koszty upomnienia 8,80 zł; za maj 2012r. należności głównej w wysokości 31,90 zł (pozostało 14.824,90 zł), odsetki w wysokości 0,10 zł, koszty upomnienia 8,80 zł. Organ odwoławczy z kolei, odpowiadając na żądanie strony zawarte w odwołaniu, doprecyzował powyższe informacje wskazując, z jakich konkretnie zajęć pochodziły uzyskane środki. Wyjaśnił też wątpliwości strony związane z odpowiedziami dłużników zreferowanymi w poz. 7 8 i tabeli na str. 5-6 decyzji organu pierwszej instancji, że w wyniku tych zajęć organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych kwot.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu uznać należy, że organ wyczerpująco odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i jasno uzasadnił przyjętą wysokość zaległości podatkowych spółki, za które odpowiedzialność ponosi skarżący. Ponieważ koszty egzekucyjne zostały w całości zaspokojone w toku postępowania egzekucyjnego i nie zostały one objęte odpowiedzialnością skarżącego, zbędne było przywoływanie ich wysokości. Powtórzyć należy, że nie jest rolą organu w niniejszej sprawie weryfikowanie poprawności dokonanego przez organ egzekucyjny zarachowania pozyskanych środków czy wysokości kosztów egzekucyjnych, a jedynie zreferowanie podjętych przez ten organ działań w sposób pozwalający na ustalenie właściwej wysokości zaległości podatkowych, dla potrzeb orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej.

Mając na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej do rozważenia przez Sąd pozostawała zatem kwestia, czy skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej ją od tej odpowiedzialności (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) i pkt 2 O.p).

Poza sporem pozostaje okoliczność niewskazania przez skarżącego mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych.

W ocenie Sądu skarżący nie zwolnił się też z odpowiedzialności poprzez wykazanie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) lub b) Ordynacji podatkowej.

Przede wszystkim organ odwoławczy w sposób prawidłowy określił moment, w którym zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015r., poz. 233 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W sprawie zaistniały obie ww. przesłanki. Jak bowiem wynika z akt sprawy, stan nadwyżki zobowiązań nad majątkiem spółki ujawniony został już w sprawozdaniu finansowym spółki za 2010 rok (data sporządzenia sprawozdania 11 marca 2011r.). Stan niewypłacalności powstał jednak już wcześniej, spółka bowiem zaprzestała regulowania swoich publicznoprawnych zobowiązań najpóźniej licząc od dnia 16 lipca 2008r. – z tym dniem bowiem zaprzestała regulowania drugiego z kolei zobowiązania, tj. składki na fundusz ubezpieczeń społecznych za czerwiec 2008r. Zważywszy, iż w kolejnych latach spółka generowała dalsze zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także nie regulowała zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług (za okresy od października do grudnia 2010r., listopad i grudzień 2011r., od marca do maja 2012r., lipiec i wrzesień 2012r., od maja do września 2013r., grudzień 2013r., styczeń 2014r.), Państwowej Inspekcji Pracy (za okres od 1 lipca do 21 listopada 2014r.), Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej za 2013 rok - zasadne było przyjęcie, że wstrzymanie regulowania przez Spółkę swoich zobowiązań miało charakter długotrwały.

Zgodnie z poglądami literatury "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. [...] Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. [...] Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych." (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., I FSK 738/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).

Czasem właściwym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, winien złożyć ów wniosek, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Celem postępowania upadłościowego jest bowiem ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami (por. uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09).

Skoro zatem dla określenia właściwego czasu do wystąpienia o ogłoszenie upadłości należy uwzględnić funkcje ochronne tego postępowania wobec wierzycieli, to nie może być to moment, w którym wniosek o upadłość musi być oddalony, bo majątek dłużnika nie wystarcza w sposób oczywisty nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Nie powinien zatem zostać uznany za właściwy czas zgłoszenia wniosku o upadłość, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją już jako bankruta (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 439/09). Istotne jest bowiem, aby wszczęte takim wnioskiem postępowanie upadłościowe przyniosło wymierne, a nie iluzoryczne, efekty. Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość to moment, gdy członek zarządu wie albo przy dołożeniu należytej staranności powinien wiedzieć, że spółka nie jest już w stanie zaspokoić w całości wszystkich wierzycieli, ale w części ma jeszcze takie możliwości, a zatem nie jest jeszcze bankrutem niezdolnym do poniesienia nawet kosztów postępowania upadłościowego (por. wyrok SN z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt I CSK 313/07, LEX nr 479340). Dlatego subiektywne przekonanie członka zarządu, że mimo niepłacenia długów spółce uda się jeszcze poprawić kondycję, a więc przekonanie, że niespłacanie długów jest spowodowane przejściowymi trudnościami, nie ma znaczenia dla oceny przesłanki egzoneracyjnej członka zarządu od odpowiedzialności, jeżeli nie jest poparte obiektywnymi faktami uzasadniającymi ocenę, że spółka rzeczywiście miała szanse, w możliwym do przewidzenia, krótkim czasie, uzyskać środki na spłatę długów, co uzasadniałoby wstrzymanie się z wnioskiem o upadłość.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że skoro wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony wówczas, gdy nie dysponowała ona majątkiem wystarczającym nawet na pokrycie kosztów postępowania, to w sposób oczywisty wniosek ten został złożony za późno (nie został złożony we właściwym czasie).

Każde przekroczenie terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jest traktowane jednakowo. W przypadku zatem uznania takiego wniosku za niezłożony we właściwym czasie, przesłanką uwalniającą członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległe zobowiązania jest wykazanie, że niezgłoszenie tego wniosku nastąpiło bez jego winy. Ta przesłanka egzoneracyjna sprowadza się wobec tego do wykazania należytej staranności w działaniach zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego.

Skoro zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, to wynika stąd obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki. Zatem nieznajomość kondycji finansowej spółki stanowi zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków i nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w rozumieniu art. 116 O.p. (por. wyrok SN z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt II UK 406/08, LEX nr 553693). Wina członka zarządu spółki kapitałowej w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości powinna być oceniana według kryteriów prawa handlowego, czyli według miary podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcję organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą (por. wyrok SN z dnia 2 października 2008 r. sygn. akt I UK 39/08, OSNP 2010 nr 7-8, poz. 97).

W zakresie obowiązków skarżącego pełniącego funkcję członka zarządu była więc kontrola terminowości regulowanych przez spółkę zobowiązań cywilnoprawnych i publicznoprawnych, zatem niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jest wynikiem zawinionego przez niego zaniechania obowiązków członka zarządu.

Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, zaś złożony przez niego wniosek z dnia 31 sierpnia 2012 r. był spóźniony.

Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy, iż nie została spełniona w niniejszej sprawie przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p., uwalniająca skarżącego od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącego organom podatkowym uchybień proceduralnych. W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający.

Skarżący zarzucił, że organ bezzasadnie oddalił jego wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków i z opinii biegłego z zakresu księgowości oraz analizy finansowej celem ustalenia stanu majątkowego spółki w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji w zarządzie spółki, w szczególności należności przysługujących spółce, a także ustalenia, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło we właściwym czasie. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Prowadzenie postępowania dowodowego w kierunku ustalenia stanu majątkowego spółki nie było konieczne, bowiem wymienione w przepisach art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Skoro, jak przedstawiono, stan niewypłacalności spółki był determinowany zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to zbędne było roztrząsanie jaka była wartość majątku spółki i jaka była jej kondycja finansowa. Fakt z kolei, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony za późno, potwierdza postanowienie sądu upadłościowego o oddaleniu tego wniosku z powodu braku majątku pozwalającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Z tego względu wniosek dowodowy strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie zmierzał do wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Jak natomiast wynika z art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Należy też zauważyć, że w świetle art. 197 § 1 O.p. (naruszenia którego jednak skarżący nie zarzucił) potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego uzasadnia konieczność skorzystania z "wiadomości specjalnych" przez organ administracji publicznej w toku rozpatrywania indywidualnej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga "wiadomości specjalnych" wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwie bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp., z którą wiąże się rozpatrywane zagadnienie. Biegły nie jest powołany do ustalenia stanu faktycznego, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych (zob. K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, t. 2, Warszawa 1989, s. 458).

W rozpoznawanej sprawie taka konieczność nie zaistniała. Wskazać bowiem należy, że ustalenie okoliczności faktycznej, kiedy w spółce wystąpił stan niewypłacalności, należy do ustaleń, które samodzielnie powinny przeprowadzić organy podatkowe. Nie zawsze, a nawet z reguły, nie wymaga to wiadomości specjalnych, zwłaszcza, jeżeli podstawą takiego ustalenia – jak w rozpoznawanej sprawie – jest ustalenie daty zaprzestania płacenia długów przez oceniany podmiot. Również badanie sprawozdań finansowych jednostki nie zawsze wymaga posiadania wiadomości specjalnych, zwłaszcza w zakresie analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat za poszczególne okresy sprawozdawcze. Organy podatkowe mogą samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwy dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego spółki (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1406/07, wyrok NSA z 28 października 2012 r., I FSK 1211/14, wyrok NSA z 28 sierpnia 2015 r., II FSK 1886/13).

W konsekwencji bezzasadny jest tez zarzut dotyczący naruszenia art. 200a § 1 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, motywowany koniecznością wyjaśnienia sprawy przy udziale biegłego oraz świadków. Jak wyżej wskazano, takiej konieczności Sąd nie stwierdził, materiał dowodowy był bowiem wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, został też prawidłowo oceniony, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Reasumując, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy był wystarczający do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki. Ocena tego materiału mieści się w ramach, jakie wyznacza przepis art. 191 O.p. W sprawie zaistniały bowiem wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność byłego członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej. Termin płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania przekształciły się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy strona pełniła funkcję członka zarządu spółki. Prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednocześnie strona nie wykazała, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jej odpowiedzialności. Zaskarżona decyzja odpowiada przy tym wymogom, jakie stawia art. 210 § 1 i 4 O.p.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.