Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 300/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 ust 1, ust 2, art. 146 ust 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 70
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od decyzji Prezydenta Miasta z [...] r., Nr [...] , w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł, należnej Gminie Miastu z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1395/11, uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Zdaniem Sądu w sprawie nie udzielono stronie odpowiedzi na pytanie, czy istniała możliwość przyłączenia działki do istniejącej już wcześniej na tym terenie infrastruktury technicznej, choć jej zdaniem potwierdzają to dokumenty z lat [...]. Ponadto, na etapie postępowania odwoławczego nie udostępniono stronie do wglądu korekty operatu szacunkowego.

Prezydent Miasta, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 145 ust. 1, art. 146, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej zwanej "u.g.n."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") oraz § 1 uchwały Nr XXIX/374/04 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 30 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 17 grudnia 2004 r., Nr 94, poz.1966), ustalił w stosunku do Skarbu Państwa - Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jako właściciela działki nr [...] , o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] miasta K., jednorazową opłatę adiacencką na rzecz Gminy Miasta w wysokości [...] zł.

Na powyższa decyzję Skarb Państwa – Odział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja wydana została z przekroczeniem terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n., który upłynął w dniu [...] r. - według pisma spółki z dnia [...]r., znak:[...] , albo [...] r. - według pisma spółki z dnia [...] r. (bez znaku).

Dalej wyjaśniono, że decyzję organu I instancji z dnia [...] r., nr [...] , ustalającą opłatę adiacencką wyeliminowano z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1395/11. Tym samym jako uchylona w całości, decyzja ta nie może stanowić podstawy do przedłużenia postępowania.

W odwołaniu odniesiono się także do powołanej w uzasadnieniu decyzji uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 4/09, wskazując, iż dotyczy ona stanu prawnego związanego z uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania przez organ odwoławczy w związku z faktem, iż decyzja nie stała się ostateczna w czasie określonym w art. art. 145 ust. 2 u.g.n. Zaznaczono, że w przedmiotowym postępowaniu decyzja z dnia [...] r. została uchylona, jako wydana z naruszeniem prawa, a zatem w żaden sposób nie można uznać, iż trzyletni termin o którym mowa z art. 145 ust. 2 u.g.n. został zachowany. Nie było bowiem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej - ani ostatecznego, ani takiego od którego służy odwołanie w toku instancji.

Zdaniem strony odwołującej się o zachowaniu trzyletniego terminu można mówić jedynie wówczas, kiedy utrzymana zostanie w mocy decyzja organu pierwszej instancji ustalającą opłatę adiacencka w całości lub uchylona zostanie w części i w tym zakresie wydane zostanie orzeczenie co do istoty sprawy. Uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznawania nie przerywa natomiast biegu trzyletniego terminu. W przeciwnym wypadku doszłoby do sytuacji, w której każda decyzja wydana w ustawowym terminie, nawet taka w stosunku do której orzeczono, że wydana została bez podstawy prawnej, pozwałaby na prowadzenie postępowania "do skutku", a nie z zachowaniem terminów ustawowych i określonych przepisami K.p.a.

W dalszej części odwołania podniesiono, iż zgodnie z oświadczeniem zawartym w piśmie spółki inwestycja budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w obrębie ulic [...] zrealizowana została bez odgałęzień. Oznacza to zdaniem strony, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 145 ust. 1 u.g.n. Strona odwołująca się stanęła na stanowisku, że działka nr [...] , zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez rzeczoznawcę, usytuowana jest w kompleksie terenu po byłej jednostce wojskowej z infrastrukturą techniczną wodno-kanalizacyjną. Powyższe potwierdza fakt, iż przy przejmowaniu w [...] r. kompleksu wojskowego położonego w obrębie ul. [...] , w którym funkcjonowały takie obiekty jak budynki koszarowe, klubowe, biurowo-sztabowe, kuchnie i inne magazynowe, przejęta została na majątek trwały również infrastruktura kanalizacyjna i wodociągowa. Wybudowanie zaś nowych urządzeń infrastruktury technicznej daje podstawę do przyjęcia, że ewentualnie poprawiono warunki związane z podłączeniem nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

Na koniec strona odwołująca się podniosła, że w prowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego zawarte w piśmie z dnia [...] r. w dalszym ciągu nie dają odpowiedzi na pytanie: dlaczego współczynnik relacji cen wykazany w korekcie operatu i wynoszący [...] , obliczony na podstawie transakcji z lat [...] (tj. [...] lat wstecz) dla działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, jest aktualny i możliwy do zastosowania dla działek przewidzianych m.in. pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz oświatową.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 143 ust. 1, art. 144, art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawa rozpatrywana jest ponownie, ponieważ wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny wskutek skargi Skarbu Państwa WAM w Warszawie OR, wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 1395/11, uchylił decyzję SKO z [...] r., nr[...] , oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]

Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") oraz wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK1328/10, zaznaczył, że związanie organu oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego oznacza, że ani organ, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy - ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów - oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W kontekście powyższego organ odwoławczy, także odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego podkreślił, że związanie oceną prawną oznacza, iż orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma zatem charakter bezwzględnie obowiązujący.

Następnie Kolegium wskazało, że rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia [...] r., udzielił wyczerpujących wyjaśnień odnośnie zastrzeżeń zgłoszonych do treści operatu. Zaznaczył, że zlokalizowany na działce nr [...] budynek techniczno-biurowy miał wewnętrzne instalacje wodociągową i kanalizacyjną. Wewnętrznej instalacji nie należy jednak utożsamiać z zewnętrzną infrastrukturą techniczną. Z pisma z dnia [...] r. Spółki jednoznacznie wynika, że przed datą końcowego odbioru robót dotyczących omawianej inwestycji, tj. przed [...]r. działka nr [...] nie posiadała zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Warunki do podłączenia zostały stworzone dopiero dzięki zrealizowaniu inwestycji, tj. sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Potwierdzenie tego stanu rzeczy można znaleźć w pismach Spółki z dnia [...]r., które dołączone zostało do operatu z dnia [...]r., jak również w pismach z dnia [...]

W odniesieniu do kwestionowanego przez stronę odwołująca się operatu szacunkowego Kolegium zaznaczyło, iż rzeczoznawca majątkowy stwierdził, że określając wartość rynkową działki nr [...] w operacie szacunkowym z dnia [...] r., jak również w korekcie operatu szacunkowego z dnia [...] r. nie wystąpił problem procentowego udziału cech równoważnych, powodujących poprawkę minusową. W korekcie operatu szacunkowego z dnia [...] r. właściwie przyjął on wartość ceny maksymalnej. Tym samym delta C została określona prawidłowo. Organ wskazał następnie, że rzeczoznawca zaznaczył, że przyjęte procedury w operacie szacunkowym, wynikają z zasad praktyki zawodowej i nie są zabronione przepisami prawa. W powołanym zaś piśmie z dnia [...] r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił także dopuszczalność porównywania cen z innego terenu. W przypadku budowania relacji, rzeczoznawca przywołał § 29 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego oraz wyrok WSA w Szczecinie sygn. II SA/Sz 816/08 z dnia 4 lutego 2009 r.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Skarb Państwa – Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich działań zmierzających do zbadania materiału dowodowego;

2) art. 145 ust. 2 u.g.n., poprzez wydanie rozstrzygnięcia po upływie terminu;

3) zasad w sprawie metod i technik wyceny oraz sposobów sporządzania operatu szacunkowego nieruchomości zawartych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.).

W zakresie uzasadnienia skargi strona skarżącą odwołała się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta wydane zostały w sposób niezgodny z prawem, a zarzuty skargi są uzasadnione.

W kontekście postawionych w skardze zarzutów celowe wydaje się w pierwszej kolejności odniesienie do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., Nr [...]z naruszeniem trzyletniego terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Powyższa okoliczność skutkowałaby bowiem bezprzedmiotowością rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organy właściwe w sprawie kwestii ustalenia w stosunku do strony skarżącej, jako właściciela działki nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] miasta K. jednorazowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...]. Potwierdzenie niniejszej okoliczności bezprzedmiotowym czyniłoby także odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. W myśl z kolei art. 145 ust. 2 u.g.n., wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 u.g.n. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

W kontekście powołanych unormowań ustalenia wymaga kiedy w rozpoznawanej sprawie w stosunku do działki nr [...], stanowiącej własność strony skarżącej, stworzone zostały warunki do podłączenia tej nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, co związane było z budową sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...]. Od momentu stworzenia ww. warunków bieg rozpoczął wszak trzyletni termin trzyletni, w którym Prezydent Miasta mógł wydać decyzję w przedmiocie ustalenia w stosunku do strony skarżącej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W dacie tej powinna także obowiązywać uchwała Rady Miejskiej w Kołobrzegu ustalająca wysokość stawko procentowej opłaty adiacenckiej.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych dla oceny czy zostały stworzone warunki podłączenia decydujące znaczenie ma rzeczywista możliwość podłączenia nieruchomości do określonych urządzeń (zob. wyrok NSA, z dnia 3 listopada 2011 r., I OSK 1921/10, źródło: www.nsa.gov.pl).

Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma Spółki z dnia [...]r., skierowanego do Prezydenta Miasta, z dniem [...] r. została zakończona i przekazana do eksploatacji sieć wodociągowa i kanalizacji sanitarnej bez przyłączy i odgałęzień sieciowych w obrębie ulic [...]. W związku z powyższym w tej dacie zostały stworzone warunki przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej m.in. działki nr [...].

Nadmienić należy, że Rada Miejsca w dniu [...]r. podjęła aktualnie obowiązującą uchwałę Nr XXIX/374/04 Rady Miejskiej w Kołobrzegu w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 17 grudnia 2004 r., Nr 94, poz.1966), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.

W związku z powyższym uznać należy, że od daty [...] r. w przedmiotowej sprawie bieg rozpoczął trzyletni termin na wydanie przez Prezydenta Miasta w stosunku do strony skarżącej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.

Art. 57 K.p.a. określa wyłącznie zasady obliczania terminów oznaczonych w dniach, tygodniach oraz miesiącach. Nie określa natomiast sposobu obliczania terminu oznaczonego w latach. Wobec braku stosownych unormowań w regulacjach K.p.a. celowe jest odwołanie się do art. 112 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 14, poz. 93 ze zm.), do którego w zakresie sposobu obliczania terminów odsyła choćby art. 83 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem art. 112 Kodeksu cywilnego, termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. W konsekwencji przyjąć należy, że koniec terminu trzyletniego, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. przypadał w rozpoznawanej sprawie na dzień [...] r.

Zdaniem strony skarżącej, w związku z uchyleniem w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, nie można mówić o zachowaniu terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Strona skarżąca wskazała przy tym, że o zachowaniu trzyletniego terminu można mówić jedynie wówczas, gdy utrzymana zostanie w mocy decyzja organu pierwszej instancji ustalającą opłatę adiacencką w całości lub uchylona zostanie w części i w tym zakresie wydane zostanie orzeczenie co do istoty sprawy. Uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznawania nie przerywa natomiast biegu trzyletniego terminu. W przeciwnym wypadku doszłoby do sytuacji, w której każda decyzja wydana w ustawowym terminie, nawet taka w stosunku do której orzeczono, że wydana została bez podstawy prawnej, pozwałaby na prowadzenie postępowania "do skutku", a nie z zachowaniem terminów ustawowych i określonych przepisami K.p.a. Na potwierdzenie powyższego, strona skarżąca odwołała się do wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. IV SA/Po/183/12.

W ww. wyroku WSA w Poznaniu wyraził pogląd, że do zachowania terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. musi istnieć w obrocie prawnym rozstrzygnięcie ustalające wysokość opłaty adiacenckiej wydane przed upływem okresu 3-letniego. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej wysokość tej opłaty, jeżeli upłynął już 3-letni termin do jej wydania, powoduje, że organ traci uprawnienie do kształtowania praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego, tj. traci kompetencje do wydania decyzji określającej wysokość opłaty adiacenckiej.

Powyższą wykładnię przepisu art. 145 ust. 2 u.g.n. skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w całości uznaje za prawidłową.

Wyjaśnić należy przy tym, iż zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ I instancji w wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzji z dnia [...] r., Nr [...], trzyletni termin o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n., dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. W związku zatem z faktem, iż pierwotna decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej w przedmiotowej sprawie została wydana z dniem [...] r., trzyletni termin o którym mowa w ww. przepisie został zachowany. Na potwierdzenie powyższego stanowiska organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. I OPS 4/09.

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozstrzygnięcia wskazanej przez organ I instancji uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r. była odpowiedź na pytania, czy przed upływem 3 lat podjęta decyzja ma być ostateczna czy nieostateczna, a także czy upływ terminu przewidzianego w art. 145 ust. 2 u.g.n. należy wiązać z decyzją organu pierwszej, czy drugiej instancji. Stosownie do powyższego NSA zajął stanowisko, że trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji.

NSA w powołanej uchwale rozstrzygał zatem wyłącznie kwestię, czy określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. termin trzyletni odnosić należy do decyzji ostatecznej, czy nieostatecznej w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, w szczególności do przypadku, gdy w stosunku do wydanej przed upływem trzyletniego terminu decyzji nieostatecznej organu I instancji wniesione zostanie odwołanie, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadnie po upływie terminu trzyletniego. Stanowiska NSA nie można jednak, wbrew poglądowi jaki zdaje się prezentować organ I instancji, rozciągać się na sytuację, gdy wydana przed upływem okresu trzyletniego decyzja organu I instancji zostaje następnie, w wyniku kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, wyeliminowana z obrotu prawnego.

Określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. termin trzyletni ma charakter materialnoprawny i z momentem jego bezskutecznego upływu wygasa uprawnienie organu gminu do ukształtowania stosunku materialnoprawnego, w postaci skutecznego ustalenie w stosunku do właściciela danej nieruchomości opłaty adiacenckiej w związku ze stworzeniem warunków do podłączenia tej nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Powyższy skutek materialnoprawny u.g.n. łączy z wydaniem decyzji, nie zaś prowadzeniem postępowania administracyjnego w tym zakresie. Nie można zatem za spełnienie ustawowego wymogu związanego z dochowaniem terminu trzyletniego uznać przypadku wydania w sposób wadliwy decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, która ze względu na oznaczone nieprawidłowości została następnie w całości wyeliminowana z obrotu prawnego, a potem dalsze kontynuowanie postępowania z założeniem, że termin trzyletni został już skutecznie dochowany i z momentem wejścia do obrotu prawnego wadliwej decyzji bezterminowo przerwany.

Powyższe założenie powodowałoby istotne pogorszenie sytuacji strony tego rodzaju postępowania, w stosunku do sytuacji, sprzed upływu terminu, co w ocenie składu orzekającego nie jest do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, zasadą pogłębiania zaufania jednostek do organów państwa oraz z zasadą praworządności.

Z treści art. 145 ust. 2 u.g.n., jak też z żadnego innego przepisu powszechnie obowiązującego prawa nie można wyprowadzić wniosku, że z wydaniem przez organ gminy pierwotnej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, nawet później uchylonej ustawodawca wiąże skutek w postaci przerwania lub zawieszenia terminu trzyletniego, określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Przypadki, gdy z określoną czynnością prawną łączy się skutek przerwania lub zawieszenia terminu, wymagają wyraźnej podstawy prawnej. Przykład mogą tu stanowić, wskazane także przez WSA w Poznaniu w ww. wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., unormowania art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.).

Podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu przy wydaniu ww. wyroku była decyzja SKO z dnia [...]r., Nr [...], oraz wydana z zachowaniem terminu trzyletniego, określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. decyzja Prezydenta Miasta z [...] r., Nr [...] Sąd w prowadzonym postępowaniu dokonał wyłącznie kontroli legalności wydania wskazanych decyzji, w wyniku której uchylił decyzje organów obu instancji. W związku z zakresem kontroli zakreślonym w art. 134 i art. 135 P.p.s.a. nie było rzeczą Sądu wskazywanie na okoliczność, iż późniejsze wydanie przez organ I instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzji o ustaleniu w stosunku do strony skarżącej opłaty adiacenckiej nastąpi z przekroczeniem trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n.

Fakt upływu trzyletniego terminu o charakterze materialnoprawnym, jaki organ rozpoznający sprawę ma na wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, powodujący, że wydanie takiej decyzji staje się bezprzedmiotowe, uznać należy za okoliczność, która skutkuje wyłączeniem zastosowania art. 153 P.p.p.s., o ile kwestia sposobu liczenia i upływu danego terminu nie była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu zawierającego określoną ocenę prawną lub wskazania co do dalszego postępowania.

Reasumując uznać należy, że wobec usunięcia z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1395/11, decyzji SKO z dnia [...] r., Nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta z [...] r. Nr [...] wydana następnie przez Prezydenta Miasta decyzja z dnia [...] r., Nr [...] oraz zaskarżona do Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem zakreślonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. terminu trzyletniego na wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, który to termin upłynął w rozpoznawanej sprawie z dniem [...]

Powyższa okoliczność stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta a przez to bezprzedmiotową czyni także analizę pozostałych postawionych w skardze zarzutów.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzeczono, jak w pkt I sentencji.

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.