Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 456/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi E. M. i J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania A. C. od decyzji Wójta Gminy K. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], orzekającej o wymeldowaniu A. C. z pobytu stałego z lokalu położonego w G. przy ul. [...], Wojewoda (dalej: "organ odwoławczy") uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania A. C. z pobytu stałego z ww. lokalu.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) – dalej: "k.p.a.", oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.) – dalej: "ustawa o ewidencji ludności".

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy, decyzje te zapadły w następującym stanie sprawy.

E. M. i J. M., będący właścicielami nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem o wymeldowanie A. C. z pobytu stałego z ww. lokalu mieszkalnego, podając, że wskazana opuściła lokal zabierając ze sobą rzeczy.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji pozyskał dowody m.in. w postaci zeznań A. C. (z [...] grudnia 2019 r.), jej córki – T. C. (z [...] grudnia 2019 r.), L. M. (z [...] grudnia 2019 r.), protokołu z oględzin przedmiotowego lokalu z dnia [...] stycznia 2020 r., zawiadomienia z Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] października 2019 r. Na tej podstawie organ ustalił, że obecnie A. C. zamieszkuje w B. u swojej córki oraz że choć utrzymuje, iż ww. lokalu mieszkalnego nie opuściła dobrowolnie, to jednak nie poczyniła żadnych kroków celem przywrócenia zamieszkania. Z kolei, postępowanie zainicjowane - złożonym do prokuratury przez T. C. - doniesieniem o psychiczne znęcanie się nad A. C. zostało umorzone.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr jw., organ I instancji orzekł o wymeldowaniu A. C. z pobytu stałego z ww. lokalu, uznając, że w sprawie zostały spełnione warunki, o jakich mowa w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Organ, odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych, stanął bowiem na stanowisku, że w świetle wskazanego przepisu, do wymeldowania w trybie administracyjny niezbędne jest łączenie spełnienie przesłanek: faktycznego opuszczenia lokalu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Przy czym za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu o wymeldowaniu, należy traktować nie tylko dobrowolne zmiany miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.

A. C. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, kwestionując podjęte rozstrzygnięcie. Do odwołania dołączono pismo A. C. z dnia [...] lutego 2020 r. skierowane do Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny w sprawie o przywrócenie jej posiadania przedmiotowego lokalu.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., organ odwoławczy za zasadne uznał uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie o odmowie wymeldowania.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności możemy mówić jedynie wtedy, gdy miało ono rzeczywiście miejsce i gdy było trwałe i dobrowolne. Rezygnacja z lokalu winna nastąpić w sposób wyraźny, zarówno poprzez złożenie stosownego oświadczenia, jak również poprzez odpowiednie zachowanie się, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby zerwania wszelkich związków z dotychczasowym miejscem zamieszkania

Organ odwoławczy stwierdził, że faktem jest, iż A. C. opuściła przedmiotowy lokal pod koniec października 2019 r., obecnie w nim nie zamieszkuje i przebywa u swojej córki w B., czego dowodzą zgromadzone w sprawie dowody (protokół z oględzin lokalu, dowody z ww. zeznań). Jednocześnie organ zwrócił uwagę na to, że w dniu [...] grudnia 2019 r. A. C. zeznała do protokołu, że jej pobyt u córki w B. jest tylko chwilowy, że chce wrócić do przedmiotowego lokalu, ponieważ to jest jej dom i tam skupiają się jej interesy życiowe. Oświadczyła także, że nie opuściła dobrowolnie przedmiotowego lokalu, lecz uczyniła to na skutek nagannego zachowania wobec niej - E. i J. M., oraz że jej córka już w lipcu 2019 r. składała w prokuraturze zawiadomienie o znęcaniu się nad nią przez wskazane osoby. Organ wskazał, że okoliczność tę potwierdza dowód w postaci zawiadomienia z Prokuratury Rejonowej w K. z [...] października 2019 r. Zwrócił również uwagę na to, że do odwołania dołączono pismo z dnia [...] lutego 2020 r. skierowane do sądu powszechnego o przywrócenie A. C. posiadania przedmiotowego lokalu, a wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie wskazali, że nie opuściła ona trwale przedmiotowego lokalu, i że zrobiła to wbrew swojej woli.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że obiektywna ocena wszystkich dowodów zebranych przez organ I instancji, w świetle wyżej przytoczonego stanowiska sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że w chwili obecnej istnieją okoliczności, które wykluczają możliwość stwierdzenia, że A. C. spełniła przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Tym samym orzekanie o jej wymeldowaniu w chwili obecnej jest przedwczesne.

E. M. i J. M. (dalej: "Skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, a także zasądzenia na rzecz Skarżących solidarnie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu aktowi Skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez odmówienie wymeldowania A. C. z pobytu stałego z lokalu położonego w G. przy ul. [...], po uprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji wydanej w tym przedmiocie zgodnie z wnioskiem właścicieli nieruchomości E. M. i J. M., pomimo zaistnienia w sprawie wszystkich przesłanek do orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego A. C., która opuściła przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny i samodzielnie nie dokonała wymeldowania się z niego;

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania w niej dowodów i materiałów ten stan obrazujących i nieprzeprowadzenie ich wszechstronnej i całościowej oceny, szczególnie w sytuacji dokonania przez organ odwoławczy tak radykalnej zmiany decyzji wydanej przez organ I instancji, a to poprzez:

a) całkowite pominięcie przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji treści protokołu oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2020 r., z którego jednoznacznie wynika, że w lokalu nie pozostały jakiekolwiek rzeczy A. C., gdyż wszystkie je wywiozła;

b) niewyjaśnienie przez organ odwoławczy - pomimo oparcia decyzji także na tej okoliczności - czy zawiadomieniu o rzekomym znęcaniu się przez Skarżących nad A. C. został nadany jakikolwiek merytoryczny bieg i czy zostało na tej podstawie wszczęte postępowanie karne;

c) przyjęcie przez organ odwoławczy, jakoby A. C. wystąpiła do Sądu z roszczeniem o przywrócenie jej posiadania przedmiotowego lokalu podczas, gdy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji żadne postępowanie tego typu nie było wszczęte i nie toczyło się z udziałem czy przeciwko Skarżącym, co nie zostało przez organ odwoławczy w jakimkolwiek zakresie zbadane;

d) oparcie zaskarżonej decyzji na zeznaniach L. M., bez dokonania ich wszechstronnej oceny, która powinna doprowadzić do wniosku, że osoba ta nie posiada żadnej własnej wiedzy na temat opisywanych zdarzeń, gdyż nie była ich bezpośrednim świadkiem, a w konsekwencji - że zeznania tej osoby nie przedstawiają żadnego dowodowego waloru dla rozstrzygnięcia wydawanego w sprawie;

e) pominięcie przez organ odwoławczy wniosku o przesłuchanie Skarżących w charakterze strony, pomimo tego, że fakty, które miały być tym wnioskiem wykazane miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej w postępowaniu przez organem odwoławczym, który dokonał tak zasadniczej, niekorzystnej dla wnioskodawców, zmiany pierwotnej decyzji organu I instancji;

3) a w konsekwencji powyższych - tak istotnych uchybień procedurze administracyjnej - naruszenie także art. 8 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie uczestników tego postępowania do władzy publicznej i art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez działanie organu administracji publicznej wbrew przepisom obowiązującego prawa i bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli - wnioskodawców w niniejszej sprawie.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skarżący wnieśli o przeprowadzenie przez Sąd dowodów uzupełniających z :

1) nagrania z monitoringu znajdującego się na nieruchomości Skarżących z dnia [...] października 2019 r. na nośniku elektronicznym oraz wydruku kilkunastu zdjęć z tego nagrania celem wykazania okoliczności opuszczenia przez A. C. przedmiotowego lokalu w dniu [...] października 2019 r. pod nieobecność Skarżących, zabrania stamtąd wszystkich swoich rzeczy, wielokrotnego wracania się po rzeczy, pakowania ich bez pośpiechu, stresu czy niepokoju, przy pomocy innej osoby;

2) treści zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] października 2019 r. o umorzeniu dochodzenia celem wykazania, że dochodzenie w sprawie rzekomego psychicznego znęcania się nad A. C., jako osobą nieporadną ze względu na wiek i rzekome pozbawienie jej wolności poprzez zamykanie w domu przez Skarżących zostało umorzone i nigdy nie przedstawiono w nim zarzutów Skarżącym, a toczyło się jedynie "w sprawie".

W uzasadnieniu Skarżący przedstawili przebieg zdarzeń oraz argumentację na poparcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2020 r. Skarżący ustosunkowali się do odpowiedzi na skargę, podnosząc, że organ odwoławczy w sposób całkowicie błędny ocenił zamiar A. C. co do powrotu do lokalu w G. , albowiem opuszczenie tego lokalu nie było jedynie czasowe, lecz miało ono charakter stały i stąd wynikało zabranie przez A. C. wszystkich swoich rzeczy. Nadmienili również, że A. C. przyjechała do tego lokalu w okresie od października 2019 r. do czerwca 2020 r. tylko jeden raz - w dacie wizji lokalnej. Ten jednorazowy przyjazd nie może zaś stanowić o jej chęci i zamiarze powrotu do przedmiotowego lokalu. W tym zakresie zatem organ posługuje się jedynie przypuszczeniami. Ponadto, zdaniem Skarżących, organowi całkowicie umknął z pola widzenia fakt, że do czasu wydania zaskarżonej decyzji A. C. nie podjęła z własnej inicjatywy jakichkolwiek działań, czy to faktycznych czy prawnych, zmierzających do odzyskania rzekomo utraconego posiadania.

Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2020 r. odpowiedzi na skargę udzieliła A. C., domagając się oddalenia skargi oraz zasądzenia solidarnie od Skarżących na rzecz uczestniczki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu A. C. zakwestionowała twierdzenia Skarżących co do swojego dobrowolnego opuszczenia lokalu i trwałej rezygnacji z chęci zamieszkania w lokalu. Wskazała na brak możliwości dostępu do lokalu, z uwagi na dokonanie przez Skarżących wymiany zamków, oraz na podjęcie kroków prawnych, w celu przywrócenia posiadania (pozew złożony w Sądzie Rejonowym w K. I Wydział Cywilny: sprawa pierwotnie zarejestrowana pod sygn. akt I C [...] i następnie – po odmowie przyznania prawa pomocy – I C [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej p.p.s.a., uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprawujących wymiar sprawiedliwości sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem oraz rozstrzygania sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, ma stwierdzić, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ze względu na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W badanej sprawie zasadniczy spór sprowadzał się do tego, czy istniały podstawy do wymeldowania A. C. z pobytu stałego z lokalu położonego w G. przy ul. [...].

Sąd zauważa zatem, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, wydana została na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca jej pobytu stałego, jeżeli opuściła ona takie miejsce i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na bazie wskazanego art. 35 ukształtowała się, ugruntowana już linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśniająca kiedy można uznać, iż istnieją podstawy do zastosowania powyższego przepisu.

Jak wskazał NSA w jednym z najnowszych orzeczeń (wyrok NSA z dnia 17 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 391/20) nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Opuszczenie miejsca pobytu musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Gdyby zamiaru opuszczenia lokalu wskazany podmiot nie wyraził w sposób jasny, rolą postępowania administracyjnego jest weryfikacja, czy okoliczności sprawy wskazują na istnienie po jego stronie zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania.

Z kolei w innym wyroku z dnia 19 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 2808/19 NSA wskazał, że decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby (podobnie też wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. II OSK 380/18).

Wobec powyższego Sąd wskazuje, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił fakt przebywania A. C. poza miejscem stałego zameldowania – który to sam fakt jest bezsporny. Sąd zarazem podziela jednak stanowisko, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, że A. C. przebywa poza miejscem stałego zameldowania, ale nie opuściła go dobrowolnie, a obecny stan rzeczy nie jest zgodny z jej wolą i że zamierza ona wrócić do przedmiotowego lokalu.

Sąd nie ma bowiem wątpliwości, że zebrany materiał dowodowy, w tym spójne zeznania świadków potwierdza, iż A. C. została w istocie przymuszona do wyprowadzenia się z lokalu położonego w G. przy ul. [...]. Nastąpiło to w efekcie zaistniałego konfliktu, którego efektem było przeniesienie jej rzeczy do nieogrzewanych pomieszczeń znajdujących się na parterze budynku, gdzie nie była ona w stanie samodzielnie egzystować, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Mimo, iż Prokuratura nie dopatrzyła się w zachowaniu E. i J. M. wobec A. C. znamion przestępstwa znęcania, to niewątpliwie konflikt skutkował podjęciem przez A. C. decyzji o wyprowadzce. Decyzja o wyjeździe nie była jednak dobrowolna, a wywołana okolicznościami które ją do tego zmusiły.

Materiał dowodowy potwierdza także, iż zamiarem A. C. nie było przenoszenie centrum swych spraw życiowych w inne miejsce i nadal za to centrum uważa ona G. . Natomiast zachowanie J. M. jednoznacznie potwierdza, iż to jego zamiarem jest niedopuszczenie do powrotu A. C. do jej miejsca zamieszkania. Potwierdza to także jednoznacznie odnotowany w protokole oględzin lokalu mieszkalnego z dnia [...].01.2020 r. fakt, iż J. M. odmówił wpuszczenia A. C. na teren posesji – nawet w celu uczestnictwa w czynności oględzin lokalu. Inną taką okolicznością jest potwierdzony tym samym protokołem fakt wymiany zamków, a zarazem nieudostępnienie nowych kluczy A. C.. Pomniejsze znaczenie ma natomiast ustalenie w trakcie oględzin z dnia [...].01.2020 r., że w szafach znajdujących się pomieszczeniach na parterze, wskazanych przez E. i J. M. jako zamieszkiwane dotychczas przez A. C., nie ujawniono rzeczy osobistych A. C.. Po pierwsze do udziału w tych oględzinach J. M. nie dopuścił A. C., po drugie twierdzi on, że w mieszkaniu tym w grudniu 2019 r. doszło do kradzieży, po trzecie jako osoby od [...] października 2019 posiadające pełny i wyłączny dostęp do wskazanych pomieszczeń - E. i J. M. mogli w każdym czasie usunąć dowolne rzeczy z wskazanych pomieszczeń, a zatem będąc zainteresowani w jego wyniku mieli dowolność wpływu na ustalenia oględzin. Dlatego powyższe ustalenie protokołu oględzin – wobec pozostałych dowodów i ustaleń nie może mieć zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Prawidłowe jest bowiem ustalenie organu odwoławczego, że A. C. podjęła działania, aby ponownie zamieszkać w lokalu przy ul. [...] w G. . Zdaniem Sądu nie ma przy tym znaczenia, że pismo dowodzące, iż podjęła ona działania przed Sądem Rejonowym w K. w celu przywrócenia posiadania przedmiotowego lokalu załączyła dopiero do odwołania. Wskazać bowiem należy, m.in. za wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 924/19, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (por. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1000/12).

Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 357/12).

Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann; glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, opubl. w: PiP 1989, z. 8, s. 147). Nie spełnia tego wymogu, tylko kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 592; por. także wyrok NSA z 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 19 lipca 2001 r., sygn. akt V SA 3872/00). Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (por. uchwała SN z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, opubl. w: OSNAPiUU 1995, Nr 7, poz. 82). Tak więc, obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Tym obowiązkom w tej sprawie organ odwoławczy uczynił zadość, m.in. także przez uwzględnienie faktu podjęcia przez A. C. kroków prawnych na drodze sądowej w celu przywrócenia posiadania przedmiotowego lokalu.

Istotne jest bowiem to, że A. C. próbowała zmienić istniejący stan rzeczy, jej zachowanie wskazywało na to, że się z nim nie zgadza. To zaś, w realiach niniejszej sprawy i obowiązujących przepisach regulujących sposób prowadzenia postępowań administracyjnych przez organy administracji publicznej, zasadnie pozwalało uznać organowi odwoławczemu, że nie utraciła ona zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu.

Sąd zauważa nadto, że Skarżący podnoszą w skardze, iż A. C. opuściła lokal i przez kilka miesięcy nie deklarowała zainteresowania powrotem do lokalu. Tymczasem Sąd dostrzegł, że A. C. opuściła lokal w G. w dniu [...] października 2019 r. a już dzień później tj. dnia [...] października 2019 r. Skarżący złożyli do organu I instancji wniosek o jej wymeldowanie, twierdząc że wyjechała w nieznanym kierunku. Tymczasem obecnie do skargi załączają wniosek dowodowy z którego wynika, iż doskonale zdawali sobie sprawę z kim wyjechała z domu A. C. w dniu 6.10 2019 r. że była to osoba im znana, a mimo to nie podjęli próby ustalenia miejsca jej pobytu ani celu wyjazdu, lecz zamiast tego natychmiast podjęli kroki w celu jej wymeldowania. Również powyższy fakt potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego jak i niewiarygodność argumentacji Skarżących, co jest spójne z pozostałym materiałem dowodowym i okolicznościami sprawy.

Dlatego w przekonaniu Sądu orzekanie o wymeldowaniu A. C. z pobytu stałego było przedwczesne.

Skarżący zarzucają organowi odwoławczemu, że jego decyzja została wydana w sposób dowolny oraz że ustalenia tego organu są błędne. W ocenie Sądu te zarzuty są bezzasadne. Organ odwoławczy brał po uwagę wszystkie dowody zebrane w sprawie. Zgodzić należy się, że przesłuchani świadkowie zostali pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dlatego nie było przesłanek by ich zeznaniom odmówić wiarygodności dowodowej. Spójne z pozostałymi jest też zeznanie L. M., który oprócz faktów znanych z relacji osób trzecich, przedstawił także w zeznaniu własne spostrzeżenia. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut pominięcia przez organ odwoławczy wniosku o przesłuchanie Skarżących w charakterze strony postępowania – albowiem jak zauważa Sąd - w aktach sprawy żadnego takiego wniosku nie ma.

Sąd podkreśla, że w rozpatrywanej sprawie istotne było ustalenie charakteru pobytu A. C. poza lokalem przy ul. [...] w G. . Organ odwoławczy dokonał tego na podstawie zebranych dowodów przy uwzględnieniu zasady, że trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności musi być bezspornie udowodnione. Udowodniona musiała być zatem nieobecność A. C. w lokalu i utrata przez nią zamiaru stałego mieszkania w takim miejscu. W przypadku A. C. także zdaniem Sądu bez wątpienia nie zaistniała ta druga okoliczność

Jednocześnie Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie wnioski dowodowe Skarżących zawarte w skardze. Sąd wyjaśnia w tym względzie, że co do zasady sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego a jedynie ocenia prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organami. Jedynie w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec powyższego po pierwsze wskazać należy, że nagranie z monitoringu znajdującego się na nieruchomości Skarżących z dnia [...] października 2019 r. na nośniku elektronicznym oraz wydruk kilkunastu zdjęć z tego nagrania – nie stanowi dokumentu o którym wspomina art. 106 § 3 p.p.s.a. i już z samego tego powodu nie może być z nich przeprowadzony dowód przed sadem administracyjnym. Z kolei treść zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] października 2019 r. o umorzeniu dochodzenia co prawda stanowi dokument, lecz wbrew treści art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, albowiem znajduje się już jako dowód w aktach sprawy (k. 16), przy czym Sąd odnosząc się do tego dowodu wyjaśnił, iż fakt, że wobec A. C. nie popełniono przestępstwa znęcania, nie oznacza zarazem, iż opuściła ona mieszkalnie przy ul. [...] w G. dobrowolnie.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.

Sąd natomiast nie uwzględnił wniosku uczestniczki postepowania A. C. o zasądzenie solidarnie od Skarżących na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zgodnie bowiem z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Tymczasem w badanej sprawie sąd nie mógł uwzględnić żądania A. C., gdyż nie była ona skarżącą - albowiem skargi nie wnosiła. Sąd natomiast oddalił skargę Skarżących. Dodatkowo powyższy przepis nie przewiduje zasądzania kosztów od skarżących, a jedynie od organu którego decyzję zaskarżono. Tym samym nie zaszły podstawy do zasądzenia na rzecz kogokolwiek kosztów postępowania, albowiem jest to dopuszczalne wyłącznie w warunkach o których mowa w art. 200 p.p.s.a

Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.