Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 661/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-08-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.02.2011r. , Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2006r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.02.2011r. , Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2006r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt o sygn. I SA/Kr 1026-38/10 oraz przesłanych dokumentów S. R. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. R. ur. w 1959r. , córką S. R. ur. w 1997r. i synem M. R. ur. w 1996r. Rodzina mieszka w domu będącym własnością syna T. R. ur. w 1986r. Małżonkowie mają ustanowioną na tej nieruchomości służebność osobistą polegająca na prawie korzystania z trzech pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju oraz wspólnej klatki schodowej. T.R. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W roku 2010 uzyskał dochód w wysokości 20 754,23 zł. przy przychodzie na poziomie 51 521,97 zł. S. R. w 2009r. zakończył prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Od tego momentu pracuje tyko dorywczo w rolnictwie gdyż na podjęcie stałej pracy nie pozwala mu choroba wieńcowa. Uzyskuje z tego tytułu ok. 500 - 600 zł. miesięcznie. M. R. otrzymuje świadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w wysokości 182 zł., nie pracuje, uprawia warzywa, hoduje drób i króliki, co pozwala zaoszczędzić na produktach żywnościowych. Rodzina na żywność wydaje ok. 300 zł. miesięcznie a na lekarstwa dla S. R. - 150 zł. Opłaty za utrzymanie domu w całości pokrywa T. R. S. R. wraz z żoną, w razie potrzeby, otrzymują również pomoc finansową od dorosłych synów , którzy są samodzielni zawodowo i gospodarczo. Pomoc ta kształtuje się w granicach ok. 400 zł. miesięcznie, i sprowadza się głównie do pokrywania wydatków związanych z potrzebami szkolnymi i odzieżowymi małoletnich dzieci oraz realizacją recept. Największe wsparcie finansowe pochodzi jednak od rodziców M. R. – J. i A. , którzy w zamian za opiekę przekazują małżonkom swoje emerytury w kwocie 1700 zł. Strona skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.

Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).

Sytuacja S. R. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. S. R. nie ma praktycznie stałych dochodów, jego dorywcze zarobki w rolnictwie są niskie. M. R. otrzymuje jedynie niewysokie świadczenie w wysokości 182 zł. Małżonkowie utrzymują się więc w głównej mierze dzięki pomocy finansowej i materialnej dorosłych synów oraz emeryturom rodziców M. R. Trzeba mieć jednak na względzie , iż pieniądze te w kwocie 1700 zł. są nie tylko wsparciem finansowym czteroosobowej rodziny ale i stanowią miesięczny budżet rodziców M.R. W praktyce oznacza to więc, iż suma ta przeznaczana jest na utrzymanie sześciu osób. Strona skarżąca nie ma też żadnych oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych.

Warto natomiast zauważyć , iż łączna suma wszystkich wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 789/11 i I SA/Kr 658-69/11 wynosi ponad 18 000 zł. (18 571,70 zł.) co stanowi kwotę nieosiągalną dla S. R. Stąd też, stwierdzić należy, iż konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez stronę skarżącą uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych jej i rodziny.

Mając na względzie powyższe okoliczności oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.

W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm. ) orzeczono jak w sentencji.