Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 700/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1,  art. 2,  art. 3,  art. 15
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M.S., jako przedstawiciel ustawowy syna J.S., wnioskiem z dnia 30 października 2013 r. domagała się ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na jego rzecz.

Burmistrz B., po ponownym jego rozpoznaniu, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1a, art. 2 , ar. 9 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1 i 2, art. 15, art. 25, art. 27 ust. ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "u.p.o.u.a."), odmówił przyznania M.S. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej w wieku do lat 18 - syna J.S. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z dnia [...]r., nr [...], uchylającej wcześniejszą decyzję Burmistrza B. z dnia [...]r., Nr [...], został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia 30 października 2013 r. i wyjaśnienia kwestii, od jakiej daty M.S. nabyła prawo do renty inwalidzkiej oraz, w jakiej kwocie jej dochód uzyskany w roku 2012 został uznany za utracony, w rozumieniu art. 2 pkt 17 lit. b) i c) u.p.o.u.a. Dokonując analizy dokumentów zebranych w sprawie organ ustalił, że na dochód rodziny M.S. w 2012 r. składa się dochód z tytułu zaległego wynagrodzenia za 2011 r. brutto - 200,00 zł., zasiłek z Powiatowego Urzędu Pracy za okres od 1 grudnia 2011 r. do 13 grudnia 2011 r., który otrzymała w 2012 r. w wysokości 311,00 zł. brutto oraz dochód z gospodarstwa rolnego za 2012 r. w wysokości 1 247,08 zł. Jednocześnie, na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia 27 sierpnia 2013 r. stwierdził, że w 2012 r. wyegzekwowano i przekazano M.S. na poczet alimentów kwotę - 667,93 zł, a ponadto otrzymała tytułem zaległych alimentów, bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego M. S., kwotę - 49.423,10 zł. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że dochodem utraconym jest dochód z zaległego wynagrodzenia w wysokości 200,00 zł., a po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu kwota 139,06 zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne (6,12 zł.) i składki na ubezpieczenie społeczne (27,42 zł.), dochód z tego wynagrodzenia wyniósł 27,40 zł. Dochodem utraconym jest również zasiłek dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w kwocie 311,00 zł. pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości - 9,65 zł. Nadto, organ powołał się na informację otrzymaną z ZUS w C., z której wynika, że M.S. nabyła prawo do świadczenia rentowego na okres od 8 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. w wysokości 895,26 zł. miesięcznie i kwotę tę uwzględniono jako dochód uzyskany w 2013 r. i nie wliczono do dochodu za rok 2012. W oparciu o powyższe dane organ ustalił, iż miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 2 586,71 zł. i przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, określone w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. na kwotę 725,- zł. Natomiast świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie tym wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w przywołanym unormowaniu. Przekroczenie przedmiotowego kryterium oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna, zdrowotna czy zawodowa.

Odwołując się od powyżej decyzji z dnia [...]r. M.S. stwierdziła, że organ nieprawidłowo ustalił dochód jej rodziny, albowiem połączył dochody osiągnięte w 2012 i 2013 roku, zaś otrzymane przez nią jednorazowo alimenty winny być uznane za dochód utracony. Akcentowała swoją trudną sytuację życiową i wyjaśniła, że nie uzyskuje żadnych dochodów z gospodarstwa rolnego, ponieważ grunt, który posiada to nieużytki, a jej stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie jakiejkolwiek pracy fizycznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazało, że ilekroć w przepisach u.p.o.u.a. jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to dochód rodziny o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz.114, zwanej dalej w skrócie jako: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r. przez dochód rodziny rozumie się sumę dochodów członków rodziny. Natomiast dochód członka rodziny jest to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4- 4b u.ś.r. Rodzaje osiąganych wpływów i należności składających się na dochód, zostały określone w art. 3 pkt 1 u.ś.r. i należą do nich po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizyczny, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; 2) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; 3) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych m.in. alimenty na rzecz dzieci. Ustawodawca przewidział jednak możliwość modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na wypadek gdyby w sytuacji dochodowej rodziny ubiegającej się o ich przyznanie nastąpiły zmiany polegające na pomniejszeniu lub zwiększeniu kwoty pozyskiwanych środków pieniężnych. W tym celu ustanowiona została instytucja utraty dochodu umożliwiająca ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o dochód utracony. O utracie dochodu można mówić wtedy, gdy zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 2 pkt 17 lit. a-f) u.p.o.u.a., takie jak: uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego, utrata prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utrata zatrudnienia lub inne pracy zarobkowej, utrata zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstw rolnego, wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej, utrata zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast w myśl art. 2 pkt 18 u.p.o.u.a. uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: zakończeniem urlopu wychowawczego, uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej kryteria Kolegium ustaliło, że dochód miesięczny rodziny M.S. po odliczeniu dochodu utraconego i po doliczeniu dochodu uzyskanego wyniósł - 5.173,43 zł. miesięcznie. W rezultacie więc miesięczny dochód w rodzinie w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł - 2.586,71 zł., a zatem przekroczył kryterium dochodowe. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że na podstawie art. 9 ust. 7 u.p.o.u.a. przyjmuje się domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się w tym gospodarstwie pracuje, czy też zostało ono oddane w dzierżawę innej osobie. Ponadto, przepis art. 9 ust. 7 u.p.o.u.a. nie mówi o dochodzie faktycznie osiąganym z działalności rolniczej, lecz zawiera założenie, że kwota wynikająca z przewidzianego w nim wyliczenia jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Art. 9 ust. 8 u.p.o.u.a. wyczerpuje zakres wyłączeń, jakie dopuścił ustawodawca w stosunku do zasady przyjętej w powołanym przepisie. Powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt. I OSK 2024/10, w którym stwierdzono, że fakt sumowania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz dochodów pozarolniczych ma miejsce niezależnie od tego, czy dochód z gospodarstwa rolnego uzyskiwany jest jako wynik prowadzenia działalności rolniczej czy jako dochód z hektara przeliczeniowego. Przyjęcie innego rozwiązania różnicowałby w sposób niczym nie usprawiedliwiony, wykorzystanie konstrukcji dochodu z hektara przeliczeniowego w zależności od tego, czy on się sumuje z dochodem ze źródeł pozarolniczych czy się nie sumuje. Zwrot "uzyskuje dochody" z gospodarstwa rolnego należy zatem rozumieć jako uzyskiwanie dochodów realnych oraz jako zaliczanie do dochodu ogólnego także dochodów "przeliczeniowych". Ponadto wskazało, że organ I instancji uwzględnił dochód M.S. ze świadczenia rentowego, gdyż w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód rodziny ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty (art. 9 ust. 4a u.p.o.u.a.). Wyjaśniło, że obliczając dochód rodziny organ I instancji nie mógł uznać za dochód utracony zaległych alimentów wypłaconych jednorazowo, gdyż nie przewiduje tego przytoczony art. 2 pkt 17 u.p.o.u.a. W rezultacie więc zestawienie wyliczonej kwoty z ustalonym przez ustawodawcę kryterium dochodowym nie budzi wątpliwości, iż rodzina odwołującej przekroczyła to kryterium.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącej domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskowanego świadczenia, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi odwoławczemu dowolność w uznaniu, że zaległości alimentacyjne otrzymane wraz z odsetkami za opóźnienie w ich płatności stanowią dochód w rozumieniu przepisów u.p.o.u.a., podczas gdy prawidłowa interpretacja art. 3 pkt 1 lit. c) u.ś.r., który do innych dochodów zalicza alimenty na rzecz dzieci prowadzi do wniosku, iż dotyczy to tylko alimentów płaconych na bieżąco, bez opóźnień i nie obejmuje odsetek za zwłokę. Zdaniem pełnomocnika, kwota zaległych alimentów wypłaconych za okres od 15 lipca 2000 r. do 25 października 2012 r. nie stanowi stałego dochodu, albowiem w sytuacji, gdyby alimenty były płacone regularnie, to dochód członka rodziny nie wyniósłby 2 586,71-zł., lecz byłby w wysokości, która dawałaby podstawę do otrzymania wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Stanowisko organów co do braku uprawnienia skarżącego do ubiegania się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego uznać należało za prawidłowe.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. stanowiły przepisy obowiązującej w dacie złożenia wniosku (30 października 2013 r.) ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (zwanej w skrócie, tak jak dotychczas "u.p.o.u.a."), a także przepisy obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. nr 123, poz. 836).

W świetle art. 9 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo (ust. 1), i jednocześnie świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,- zł. (ust. 2).

Ustawodawca zastrzegł, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany we wskazanym wyżej unormowaniu. Koreluje to także z treścią preambuły u.p.o.u. statuującej, iż dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny, konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada zaś na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji.

W myśl art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. osobą uprawniona do uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Natomiast bezskuteczność egzekucji oznacza m.in. egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

Zgodnie z ustawową definicją dochodu członka rodziny, zawartą w art. 2 pkt 5a u.p.o.u., oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem regulacji, określonej w art. 9 ust.3-4a. Okres świadczeniowy natomiast, to okres na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

W rozpoznawanej sprawie skarżący za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego wystąpił w dniu 30 października 2013 r. z wnioskiem o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego., co nakazywało określenie dochodu członka rodziny za rok 2012 r. (okres świadczeniowy zakreślony był bowiem ramami czasowymi od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r.). W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 9 ust. 3 u.p.o.u.). W przypadku zaś uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4 u.p.o.u.). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4a u.p.o.u.). Ustawowo definiowaną utratę dochodu (art. 2 pkt 17 u.p.o.u.) stanowi zaś utrata dochodu spowodowana: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast jego uzyskanie (art. 2 pkt 18 u.p.o.u.) - uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący – J.S. (ur. [...] r.), syn M.S. jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w rozumieniu powołanego wyżej art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. Okoliczność tę potwierdza - po pierwsze - znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]r. w sprawie o sygn. [...], na mocy którego jego ojciec został zobowiązany uiszczać na jego rzecz, począwszy od dnia 14 kwietnia 2009 r., alimenty w kwocie po 400,- zł. miesięcznie, podwyższonych następnie do kwoty 500,- zł., a - po drugie - zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 27 sierpnia 2013 r. o bezskuteczności powyższych alimentów. Nadto skarżący nie ukończył 18 roku życia, co spełnia warunek art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy ustalenia wysokości dochodu uzyskanego przez rodzinę skarżącego w 2012 r.

Organy administracji w toku postępowania stwierdziły bowiem, że dochód miesięczny dwuosobowej rodziny po odliczeniu dochodu utraconego i po doliczeniu dochodu uzyskanego wyniósł - 5.173,43 zł. miesięcznie. W rezultacie więc miesięczny dochód w rodzinie w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł - 2.586,71 zł., a zatem przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, określone w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. na kwotę 725,- zł.

Z akt sprawy wynika, że dochodem rodziny skarżącego, uzyskanym w 2012 r. był dochód opodatkowany podatkiem od osób fizycznych, na który składa się dochód z tytułu zaległego wynagrodzenia za 2011 r. brutto - 200,00 zł., zasiłek z Powiatowego Urzędu Pracy za okres od 1 grudnia 2011 r. do 13 grudnia 2011 r., który wypłacono w 2012 r. w wysokości 311,00 zł. brutto oraz dochód z gospodarstwa rolnego za 2012 r. w wysokości 1 247,08 zł. Jednocześnie, na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia 27 sierpnia 2013 r. organ uznał, że w 2012 r. wyegzekwowano i przekazano na poczet alimentów kwotę - 667,93 zł, a tytułem zaległych alimentów, bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego przekazano kwotę - 49.423,10 zł. (por. oświadczenie z dnia 31 grudnia 2013 r., k. 15 i 56 akt administracyjnych). Z tego powodu dochodem utraconym jest dochód z zaległego wynagrodzenia w wysokości 200,00 zł., a po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu kwota 139,06 zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne - 6,12 zł. i składki na ubezpieczenie społeczne 27,42 zł., dochód z tego wynagrodzenia wyniósł 27,40 zł. Dalej dochodem utraconym jest również zasiłek dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w kwocie 311,00 zł. pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości - 9,65 zł. Nadto, z informacji z ZUS w C., z której wynika, że matka skarżącego nabyła prawo do świadczenia rentowego na okres od 8 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. w wysokości 895,26 zł. miesięcznie i kwotę tę uwzględniono jako dochód uzyskany w 2013 r. i nie wliczono do dochodu za rok 2012. W tym zakresie za błędne należy uznać sformułowanie odwrotne znajdujące się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem z uwagi na otrzymane alimenty bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego w kwocie 49.423,10 zł. dochód rodziny znacznie przekracza kryterium uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tego też powodu organy nie miały podstaw do przyznania skarżącemu żądanego świadczenia, niezależnie od innych podnoszonych przez niego okoliczności, wskazujących na skomplikowaną sytuację rodzinną i edukacyjną.

Rozstrzygając powyższą kwestię w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a., ilekroć jest w niej mowa o dochodzie rodziny, oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach u.ś.r. Analogiczne odesłanie w myśl art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. dotyczy definicji samego dochodu.

W świetle brzmienia art. 2 pkt 4 i 5 u.p.o.u.a. nie budzi wątpliwości, że odpowiednio stosowany art. 3 lit. c tiret 14 u.ś.r. do dochodu zalicza między innymi alimenty na rzecz dzieci. Zatem dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r.). Z kolei dochód, w myśl art. 3 pkt 1 u.ś.r., oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

- przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

- deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,

- inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. alimenty na rzecz dzieci. Z powyższego wynika, że ustalenie wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych może nastąpić wyłącznie w oparciu o zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenie złożone przez samego wnioskodawcę.

Nie budzą wątpliwości dochody rodziny skarżącego z tytułu zatrudnienia matki, w szczególności prawidłowość pomniejszenia ich o kwoty należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i należny podatek oraz okoliczność wliczenia do dochodu wypłaconych w 2012 r. alimentów, jak również utraty dochodu z tytułu otrzymywanego w 2011 r., a wypłaconego w 2012 r. zasiłku dla bezrobotnych. Przekroczenie kryterium dochodowego oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna, edukacyjna czy zdrowotna.

W myśl art. 3 pkt 1 lit c u.ś.r. za dochód rodziny przyjmuje się m.in. dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 oraz z 2014 r. poz. 40). Z brzmienia powyższego przepisu należy wyprowadzić wniosek, że ustawodawca w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się w tym gospodarstwie pracuje, czy też zostało ono oddane w posiadanie zależne innej osobie. W rozumieniu ustawy "utrzymuje się" z gospodarstwa rolnego zatem także ten, kto włada nim na podstawie tytułu prawnego pozwalającego na oddanie tego gospodarstwa w posiadanie zależne, tj. w dzierżawę lub w użytkowanie. Przepis art. 9 ust. 7 nie mówi o dochodzie faktycznie osiąganym z działalności rolniczej lecz zawiera założenie, że kwota wynikająca z przewidzianego w nim wyliczenia jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka interpretacja omawianego przepisu znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmowanym na tle analogicznego przepisu art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, m.in. w wyroku NSA z dnia 4 lutego 2015 r. oraz w wyroku z dnia 14 grudnia 2007 r. I OSK 321/07, w którym wskazano, że w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca przyjął domniemanie, iż właściciel gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód niezależnie od tego czy na nim pracuje lub czy je wydzierżawia. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze zaznaczyć należy, iż obliczając dochód rodziny organ nie mógł uznać za dochód utracony zaległych alimentów wypłaconych jednorazowo, gdyż nie przewiduje tego art. 2 pkt 17 u.p.o.u.a. W rezultacie więc zestawienie wyliczonej kwoty z ustalonym przez ustawodawcę kryterium dochodowym nie budzi wątpliwości, iż przyznanie wnioskowanego świadczenia było nie możliwe z uwagi na jego przekroczenie. Dodatkowo, na podstawie art. 9 ust. 7 u.p.o.u.a. przyjmuje się domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się w tym gospodarstwie pracuje, a kwota wynikająca z przewidzianego w nim wyliczenia jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Na podstawie powyższych dokumentów organy administracji w sposób niewadliwy obliczyły dochód rodziny skarżącego uzyskany i utracony w 2012 r. (w rozumieniu art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a w związku z art. 3 pkt 1 u.ś.r.), z tego powodu ustalenia organów obu instancji uznać należy za prawidłowe. Podkreślić należy bowiem raz jeszcze, iż dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem członków ich rodziny, państwo pomocniczo wspiera zaś jedynie osoby ubogie, w ustawowo określonych ramach.

W konsekwencji, w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu wyjaśniającym, nie sposób dopatrzeć się naruszenia zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Skoro bowiem dochód ten przewyższył kwotę kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a., to okoliczność ta - niezależnie od wielkości tego przekroczenia - uniemożliwiała uwzględnienie złożonego wniosku, a wpływu na taki stan rzeczy nie mogła trudna sytuacja życiowa i materialna rodziny skarżącego. Treść art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż przekroczenie przedmiotowego kryterium determinuje odmowę przyznania wnioskodawcy świadczenia z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od jakichkolwiek innych okoliczności, jakie w sprawie zaistnieją.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.