Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 497/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Teza: decyzja  Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydana na podstawie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.)  ma charakter konstytutywny.

TEZY

decyzja  Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydana na podstawie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.)  ma charakter konstytutywny.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Wandy K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005r.nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata Andrzeja L. kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2005r., na podstawie art. 128 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. " a", art. 4 ust. 1, 2 i 4 i art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku Wandy K., uchylił decyzję własną z dnia [...] 2004r. nr [...] i przyznał uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej ustawie z tytułu deportacji do pracy przymusowej, w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust 1 cytowanej ustawy.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że ponowna analiza wniosku strony oraz zgromadzonych materiałów dowodowych wykazała, że strona nie była deportowana (wywieziona) z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939r. na terytorium III Rzeszy, lecz urodziła się w dniu [...] 1942r. w miejscu pracy przymusowej swojej matki już po fakcie jej deportacji. W dalszym ciągu wskazano na treść uchwały NSA z 19 sierpnia 2004r. sygn. OSK 135/04. Uznano za udowodniony okres represji od 6 czerwca 1942r. do 4 maja 1945r. w miejscowości Stolpe, pow. Usedom.

Wanda Kuryłek złożyła skargę na powyższą decyzję. Zakwestionowała nienaliczenie okresów wstecznych do wypłacenia świadczeń i wniosła o utrzymanie w mocy decyzji z [...] 2005r. o przyznanie uprawnień w maksymalnym wymiarze, zasądzenie świadczeń za wsteczne okresy od maja 2001r. wyłącznie do listopada 2005r. wraz z odsetkami ustawowymi i nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu skargi przedstawiła okoliczności faktyczne sprawy wyrażając pogląd, że nie można pozbawić jej przywileju wypłaty świadczeń za okresy przeszłe.

Ustanowiony w ramach pomocy prawnej pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z [...] 2005r. wskazał na naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 5 ust 1 i 2 ustawy z 31 maja 1996r. o świadczeniach pieniężnych przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 104 § 2 kpa przez brak rozstrzygnięcia o całości żądania skarżącej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie pełnomocnika ustawa przyznaje organowi uprawnienie do przyznania przedmiotowego świadczenia za okres wsteczny. Decyzja organu z dnia [..] 2005r.będąca przedmiotem postępowania nie wskazuje terminu, od kiedy przysługuje skarżącej uprawnienie do świadczenia pieniężnego. Zaskarżona decyzja, w ocenie pełnomocnika, nie rozstrzygnęła sprawy, co do istoty w całości.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Ustawa z 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm., zwana dalej ustawą) ustanawia określony tryb postępowania związany z ustaleniem i wypłatą świadczeń pieniężnych. Z treści art. 4 i 5 ustawy wynika, że postępowanie w tym zakresie jest dwuetapowe.

Pierwszy etap związany jest z przyznaniem samego uprawnienia do świadczenia, a drugi etap związany jest z wypłatą świadczenia. Przedmiot sprawy i podmiot załatwiający sprawę są rożne. Na etapie przyznania świadczenia właściwy jest Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Kierownik Urzędu, na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji przyznaje uprawnienie do świadczenia.

Decyzja Kierownika Urzędu przyznająca uprawnienia do świadczenia jest przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie. Drugi etap to wypłata świadczenia. Do wypłaty świadczenia nie jest właściwy Kierownik Urzędu, a organ emerytalno- rentowy. Wypłata świadczeń nie następuje z urzędu, a na wniosek. Do wniosku należy dołączyć decyzję stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia ( art. 5 ust 1 ustawy).

Oznacza to, że między datą przyznania uprawnienia do świadczenia a datą złożenia wniosku może upłynąć pewien okres czasu. Takie sytuacje przewiduje art. 5 ust. 2 ustawy - wypłata świadczenia następuje wówczas za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku.

Powyższe rozważania wynikają z interpretacji gramatycznej art. 4 i 5 ustawy.

Z powyższych powodów Sąd nie może podzielić poglądu pełnomocnika skarżącej o naruszeniu art. 5 ust 1 i 2 ustawy. Pełnomocnik skarżącej upatruje naruszenia przepisu przez to, że decyzja nie rozstrzygała istoty sprawy co do całości i nie wskazała terminu, od kiedy przysługuje skarżącej uprawnienie do świadczenia pieniężnego.

W związku z powyższym należy bliżej określić charakter decyzji Kierownika Urzędu. W procedurze administracyjnej ( nauce prawa administracyjnego) oraz w ordynacji podatkowej rozróżnia się 2 rodzaje decyzji: decyzje konstytutywne i decyzje deklaratoryjne. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydana na podstawie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) ma charakter konstytutywny.

Przemawia za tym procedura przyznania uprawnienia do świadczenia oraz samo określenie zawarte w ustawie " jest przyznawane".

Uprawnienia do świadczeń przysługuje zatem po ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu. Ze względu na konstytutywny charakter decyzji, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, Kierownik Urzędu nie ma uprawnień do wskazania wstecznej daty uprawnień. W zakresie uprawnień Kierownika Urzędu decyzja ta rozstrzyga sprawę w całości.

Termin 3 miesięcy, o jakim mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, dotyczy samej procedury wypłaty świadczenia. Jak to już wyżej wskazano, wypłata ta jest dokonywana przez organ emerytalno - rentowy i przepis ten kierowany jest do tego organu, a nie do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Z tych powodów, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlega oddaleniu.