Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 91/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 85, 91
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie innych świadczeń finansowych związanych z lokalem mieszkalnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Dyrektor Aresztu Śledczego w B. decyzją z dnia [...]

Nr [...] wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 132, poz. 1235) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił A.K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona w dniu [...] wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Strona w dniu [...] nabyła lokal mieszkalny w B. ul. M. w drodze aktu notarialnego. Stosownie do postanowień art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej powierzchnia mieszkania wynosi [...] m2, zatem strona zajmowała na dzień złożenia wniosku w miejscowości pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej powierzchni mieszkalnej. Z uwagi na zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, udzielenie pomocy finansowej zgodnie z art. 90 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 1 przedmiotowej ustawy jest niezasadne.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się A.K., która wniosła odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K.. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i zaznaczyła, że w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wraz z wymaganymi dokumentami. Wniosek ten spełniał wymogi przewidziane ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, albowiem wówczas nie były brane pod uwagę wytyczne Dyrektora Generalnego sporządzone w oparciu o wykładnię przepisów prawa w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. Przedmiotowa pomoc nie została stronie przyznana jedynie z tego powodu, że brak było środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Z tego powodu wnosi o uchylenie decyzji i o przyznanie przedmiotowej pomocy zgodnie z wnioskiem.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 90 ust. 1 w związku z art. 85

ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1997 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zamieścił własne rozważania. Zdaniem organu odwoławczego strona w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jednocześnie organ ten ustalił, że w dniu [...] strona nabyła lokal położony w B. przy ul. M., to jest w miejscowości pełnienia służby. Nadto z treści § 10 aktu notarialnego wynika, że wydanie lokalu nastąpiło w dniu zakupu. Powierzchnia mieszkalna tego lokalu wynosi [...] m2 i jest zgodna z przysługującą funkcjonariuszowi powierzchnią mieszkalną (od 21 do 30 m2). Na pokrycie części ceny kupna strona zawarła w dniu [...] umowę kredytu bankowego. W przedstawionym stanie faktycznym, zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie przedmiotowej pomocy finansowej. Zdaniem organu odwoławczego funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, które może być zrealizowane poprzez wydanie decyzji o przydzieleniu lokalu będącego w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, a jeżeli prawo to nie może być zrealizowane to wówczas funkcjonariuszowi przysługuje świadczenie ekwiwalentne w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Z uwagi na ekwiwalentność tego świadczenia przysługuje ono jedynie wówczas, gdy funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Według organu odwoławczego pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie można traktować jako swoistej rekompensaty za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielanym na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Tym samym, jeżeli funkcjonariusz posiada odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu. Tym samym jeśli funkcjonariusz w dacie złożenia wniosku ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby to nie spełnia on warunków do uzyskania pomocy finansowej. Skoro strona w dniu [...] była właścicielką w części odpowiadającej powierzchni mieszkalnej lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość położoną w miejscowości pełnienia służby to tym samym nie spełnia warunków do otrzymania wnioskowanej formy pomocy. Zdaniem organu odwoławczego nie jest trafny jej zarzut sprowadzający się do tego, że w dacie złożenia wniosku obowiązywały przepisy uprawniające stronę do wnioskowanej formy pomocy, ponieważ przepisy te od 2003 r. nie uległy zmianie, natomiast w następstwie przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 29 kwietnia 2009 r. zmianie nastąpiła interpretacja tych przepisów. Organ zaznaczył, iż faktycznie dotychczasowa praktyka była odmienna od interpretacji przyjętej w powyższej uchwale i wiązała się z rozbieżnym orzecznictwem sądów administracyjnych. Powoływanie się przez stronę na postanowienie informujące ją o nowym terminie załatwienia sprawy także nie jest trafne, albowiem wydane ono zostało na podstawie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie rozstrzygało o istocie postępowania.

Z decyzją tą nie zgodziła się A.K., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zarzuciła im naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 czerwca 2003 r., a w szczególności § 5 ust. 3 pkt 4 poprzez jego niezastosowanie, naruszenie art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej poprzez błędną jego wykładnię, a także naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności w zakresie pominięcia okoliczności informowania jej o zakresie przysługujących jej praw oraz art. 8 i art. 9 tego Kodeksu poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, które wprowadziło ją w błąd w zakresie świadomości dotyczącej przysługujących jej uprawnień, w szczególności w zakresie interpretacji prawa, a w konsekwencji uniemożliwienie jej skorzystania z przysługujących uprawnień. W motywach skargi skarżąca przybliżyła dotychczasowy przebieg postępowania i wskazała, że organy administracji prowadziły postępowanie w sposób wprowadzający ją w błąd co do możliwości uzyskania przedmiotowej pomocy, gdyż była zapewniana o tym, że uzyska wspomnianą pomoc w oparciu o złożone dokumenty. Nadto podniosła, iż inne osoby, które składały wnioski o przyznanie tej pomocy w oparciu o takie same dokumenty, tej pomocy otrzymywały. Jej zdaniem organy administracji dopuściły się naruszenia postanowień art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie poinformowały jej w sposób należyty o przysługujących jej prawach, ponieważ przepis prawa nie uległ zmianie, lecz zmieniła się jego interpretacja.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Służby Więziennej w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy przedstawić stan prawny obowiązujący w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku, gdy prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci – równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika z art. 90 ust. 1 powoływanej ustawy. Z kolei, przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235) stanowi, że pomoc finansowa przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ale lokalu takiego nie otrzymał. Organy słusznie podkreślały, że potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy służby więziennej mogą być zaspokajane w różny sposób. Podstawową jednak formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji administracyjnej lokalu z zasobów mieszkaniowych służby więziennej określonych w art. 87 ust. 1 ustawy. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, w grę mogą wchodzić inne świadczenia, w tym pomoc finansowa. Przy czym pamiętać należy, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego. Ponadto, zaakcentować trzeba, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza służby więziennej. Nie może być ona też uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, a poczynione w tej mierze przez Naczelny Sąd Administracyjny uwagi, zawarte w uchwale z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/98 (Lex nr 36572) oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 (Lex nr 48037), mają odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie więziennej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skoro skarżąca jest właścicielem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spełniającego normy przysługującej jej powierzchni mieszkalnej, położonego w miejscowości pobliskiej do pełnienia służby, to na dzień złożenia wniosku miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie posiada prawa do przydzielenia jej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie powyższego stanowiska, organ wskazał na ustalony stan faktyczny w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku tj. w szczególności umowę kupna – sprzedaży przeprowadzoną w drodze aktu notarialnego Nr [...] z dnia [...] oraz umowę kredytu na cele mieszkaniowe, zawartą w dniu [...] z PKO BP S.A. w Warszawie Oddział w B..

Wspomniana pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza, a realizacja tego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i czy możliwym jest przydzielenie mu lokalu mieszkalnego, czy też występują negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiego lokalu. Zatem, kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma jednoznaczne ustalenie sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, tj. czy funkcjonariusz zgłaszając roszczenie o to świadczenie nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Naczelny Sad Administracyjny w uchwale OPS 7/08 z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. akt OPS 7/08, (Lex nr 490969) uznał, iż:

1. "Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.);

2. Trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym;

3. Wykładnia celowościowa przepisów rozdziału 6 ustawy prowadzi do wniosku, że w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy".

W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA między innymi stwierdził, iż "wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można zatem wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej podając m. in., że"...w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy".

Omawiana uchwała została podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchwały przewidziane w tym przepisie – jak wyjaśniono w jej uzasadnieniu – "mają istotne znaczenie dla funkcjonowania sądownictwa, a ich podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Są one przy tym podejmowane nie w konkretnej sprawie, lecz in abstracto". Oznacza to, że odejście od wykładni ustalonej w takiej uchwale wymaga dochowania szczególnego trybu postępowania sądu określonego w art. 269 wyżej wymienionej ustawy. Zatem powyższa uchwała, z mocy art. 269 powoływanej ustawy, jest wiążąca dla sądów administracyjnych, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwałę respektować. Skoro, w rozpoznawanej sprawie, przy ustalaniu stanu faktycznego w kwestii "zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza" organ pierwszej instancji nie poczynił żadnych ustaleń oraz nie dokonał ich wszechstronnej oceny pomimo wydłużenia postępowania administracyjnego, a organ odwoławczy taką ocenę zaakceptował, należy uznać, że takie postępowanie organów naruszyło zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, określoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest bowiem jednoznacznej odpowiedzi, czy skarżąca istotnie miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w nowo zakupionym lokalu, czy też wystąpiła usprawiedliwiona niemożność zamieszkiwania w nim. Wskazane okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy z uwagi na podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego oraz rozprawy przed tutejszym Sądem, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia remontu mieszkania, zamieszkała w nim dopiero w czerwcu 2007 r. Przedłożony przez organ odwoławczy dokument wskazujący na zarejestrowanie się skarżącej w przedmiotowym lokalu w dniu [...] nie może być w tym zakresie przesądzający, albowiem dopełnienie obowiązku meldunkowego nie wiąże się z faktem zamieszkiwania w takim lokalu. Zatem przyjdzie uznać, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w taki sposób, który umożliwiłby wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Działanie organu administracji w tym zakresie jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury przewidzianej postanowieniami art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa, przewidzianą art. 2 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1609/99 – ONSA 2001, nr 3, poz. 121) oraz stanowi naruszenie art. 77 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu, zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy w tym miejscu zwrócić również uwagę na dyspozycję art. 80 powoływanego Kodeksu, który nakazuje ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich

zebranych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, bowiem tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa (uprawnienia) lub obowiązku strony (zob. wyrok WSA z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 528/08, Lex nr 512883).

Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż w dniu [...] skarżąca wskazała jako miejsce swojego zamieszkania – B., ulica M., a nie adres zakupionego lokalu, co umknęło uwadze obu organów orzekających i nie znalazło odzwierciedlenia w rozważaniach w zakresie sytuacji mieszkaniowej skarżącej, tym samym istotnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy.

Zauważyć przyjdzie, że jeżeli wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie był wystarczający do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w powyższej kwestii, a strona nie wskazuje na konkretny środek dowodowy, to organ prowadzący postępowanie powinien we własnym zakresie dopuścić i przeprowadzić stosowne dowody (zob. wyrok WSA z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 671/08, Lex nr 521942). Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej Minister Sprawiedliwości otrzymał upoważnienie ustawowe do określenia jedynie wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, a także rodzajów dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. Delegacja ta nie daje natomiast takiego upoważnienia do określenia warunków nabycia prawa do uzyskania pomocy finansowej. Prawo to określa bezpośrednio powoływana ustawa w art. 90 ust. 1 w związku z jej art. 85 ust. 1 i art. 91 ust. 1. Nie można tego prawa wywodzić w drodze interpretacji rozwiązań prawnych wynikających z aktu wykonawczego. Prawo do uzyskania świadczenia (jego cel i zakres) należy zatem oceniać jedynie w oparciu o przepisy ustawy (por. wyroki NSA z dnia 18 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1220/04, Lex nr 164737 oraz

z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1371/05, Lex nr 281357).

Niemniej jednak nie można pominąć w ocenie całokształtu okoliczności sprawy poprzedniej praktyki działania organów administracji, opartej na treści § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie

pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz już wcześnej udzielonych skarżącej w tym zakresie informacji. Nagłe odejście od dotychczasowej praktyki, wywołane odmienną wykładnią przepisów, nie może szkodzić stronie, gdyż narusza zasadę zaufania do organów państwa zamieszczoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz prowadzi do zaniedbań w zakresie obowiązku jej informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, a więc zasady uregulowanej w art. 9 tego Kodeksu.

W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż są przedwczesne. W związku z powyższym organ administracji ponownie rozpatrując sprawę, ustali zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mając na uwadze treść art. 85, art. 90 i art. 91 ustawy o Służbie Więziennej oraz przywołaną uchwałę NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., czy w tej sprawie wystąpiła i kiedy możliwość zamieszkiwania skarżącej w zakupionym lokalu mieszkalnym. Decydujące bowiem znaczenie ma związek materialny i czasowy uzyskania prawa do tego lokalu oraz sam moment faktycznego z niego korzystania, tym samym spełnienia przesłanki zaspokojenia potrzeb mieszkalnych skarżącej. Nadto, organ pierwszej instancji oceni skutki zmiany dotychczasowej praktyki i zmiany interpretacji omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, przy niezmienionym stanie prawnym. Dopiero ustalone w takich warunkach okoliczności mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej w sprawie wnioskowanej przez skarżącą pomocy finansowej zważywszy na krótki związek czasowy pomiędzy nabyciem lokalu i wystąpieniem przez nią z wnioskiem.

Sąd nie orzekał stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej charakter.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

SW