Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 382/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 przy udziale sprawy ze skargi EN Sp. z o.o. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrot wniosku Uchylono postanowienie I i II instancji


UZASADNIENIE

Wnioskiem, nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 grudnia 2006 roku, En - Spółka z o.o. wystąpiła do Starosty Powiatu o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi. Na wniosku naklejone zostały znaki opłaty skarbowej o wartości 8 złotych .

Pismem z dnia [...] stycznia 2007 roku Starosta powiadomił spółkę, iż z dniem wpływu wniosku strony do starostwa tj. z dniem 2 stycznia 2007 roku zostało, zgodnie z przepisem art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne. Nadto powołując się na przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 - obowiązującej od 1 stycznia 2007 roku - ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej ( Dz.U. z 2006 roku, Nr 225 , poz. 1635 ) i cz. 1 ust 44 załącznika do niej oraz art. 261 § 1 Kpa wezwał spółkę w terminie 10 dni do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi w kwocie 505 zł. Odnosząc się do tego wezwania spółka pismem z dnia [...] lutego 2007 roku oświadczyła, iż wypełniła dyspozycję zawartą w komunikacie Ministerstwa Finansów zamieszczonym na jego stronie internetowej i wystąpiła z wnioskiem do dnia [...] grudnia 2006 roku. Wskazywała, że decydująca jest data nadania wniosku w urzędzie pocztowym przesądzająca, iż obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstał w dniu nadania na poczcie przedmiotowego wniosku i stosownie do przepisu art. 19 ustawy o opłacie skarbowej mają zastosowanie przepisy dotychczasowe.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] Starosta Powiatu działając na podstawie przepisu art. 261 § 2 Kpa w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej zwrócił wniosek. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej, która weszła w życie 1 stycznia 2007 roku, obowiązek zapłaty opłaty od dokonania czynności urzędowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o dokonanie tej czynności. Zgodnie z załącznikiem do ustawy stawka za wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami wynosi 505 złotych. Organ wskazał, iż stosownie do przepisu art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania strony organowi administracyjnemu czyli dzień wpływu żądania do organu, a nie dzień nadania go w placówce pocztowej. Tym samym dniem złożenia wniosku przez stronę jest dzień [...] stycznia 2007 roku, wobec czego przepis art. 19 ustawy o opłacie skarbowej nie ma w sprawie zastosowania . W myśl art. 261 § 2 Kpa fakt nieziszczenia opłaty skutkuje zwrotem wniosku.

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Powołując się na przepis przejściowy tj. art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej wywodziła, iż podmiot który do dnia 31 grudnia 2006 roku wystąpi min. o dokonanie czynności urzędowej może dokonać zapłaty opłaty skarbowej na dotychczasowych zasadach, w tym przez użycie znaków opłaty skarbowej. Wskazując art. 6 ustawy podnosiła, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej, a opłata powinna być uiszczona z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty. Skoro zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, faksem, to tym samym wniosek może być złożony osobiście lub nadany na poczcie. W sytuacji, gdy kodeks postępowania administracyjnego wiąże z nadaniem pisma na poczcie określone skutki ( art. 57 § 5 Kpa ) to data ta ma decydujące znaczenie. W konsekwencji oznacza to , zdaniem spółki, iż dzień nadania wniosku na poczcie jest dniem wniesienia wniosku i jednocześnie dniem powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej. Zarzucała iż brak jest podstaw do utożsamiania pojęć świadomie użytych przez ustawodawcę w ustawie o charakterze lex specjalis tj. w ustawie o opłacie skarbowej ( "wniesienie" , "dokonanie zgłoszenia " , "wystąpienie z wnioskiem" ) z pojęciem "doręczenie" użytym w art. 61 § 3 Kpa.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 roku o numerze [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazało, iż w świetle bezspornego stanu faktycznego zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem organu II instancji, skoro zgodnie z przepisem art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia jej żądania organowi, oznacza to, iż o złożeniu wniosku ( podania ) można mówić dopiero w dniu wpływu tegoż do organu, bo dopiero wówczas wywołuje on skutek prawny ( wszczęcie postępowania ). Natomiast dla czynności procesowych podejmowanych przez stronę już po wszczęciu postępowania, dla których prawo wymaga zachowania terminu, rzeczywiście nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej, przed upływem terminu uważa się za dochowanie terminu czyli skutek prawny czynności procesowej strony w postaci złożenia pisma następuje w dniu wysłania go pocztą, a nie w dniu jego wpływu do organu. Skoro więc wniosek spółki wpłynął do organu w dniu 2 stycznia 2007 roku, to z tym dniem nastąpiło wszczęcie postępowania administracyjnego, a tym samym organ I instancji zasadnie przyjął, iż do tego wniosku należy stosować przepisy ustawy o opłacie skarbowej obowiązującej w tym dniu tj. ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku. W sprawie nie mógł zatem znaleźć zastosowania przepis art. 19 tej ustawy skoro wniosek złożony został ( tj. doręczony organowi ) przez stronę w dniu 2 stycznia 2007 roku. W konsekwencji zaś wobec nieuiszczenia żądanej opłaty zwrot wniosku był uzasadniony .

W skardze na to postanowienie En Spółka z o.o. domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zarzucała mu naruszenie przepisu art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej poprzez błędną jego wykładnię oraz naruszenie przepisu art. 61 § 3 Kpa poprzez niewłaściwą interpretację. W uzasadnieniu podtrzymywała argumentację podnoszoną w odwołaniu. W szczególności podnosiła, iż dochowała terminu zakreślonego przez przepis art. 19 ustawy. Wywodziła, iż brak jest podstaw do utożsamiania pojęcia "złożenie podania" z pojęciem "wszczęcie postępowania". Dla daty wszczęcia postępowania nie ma żadnego znaczenia data nadania podania w polskim urzędzie pocztowym, gdyż decyduje ona jedynie o zachowaniu terminu do dokonania czynności. Zupełnie inne znaczenie ma wyrażenie "złożyć podanie" – oznacza ono jedynie czynność techniczną polegającą na wniesieniu podania w dopuszczalny sposób tj. osobiście lub za pośrednictwem poczty. Złożenia podania nie można utożsamiać z jego doręczeniem i takiego rozróżnienia dopatrywać się należy wprost w brzmieniu przepisu art. 63 §1 Kpa, który wskazuje jedynie techniczne sposoby wnoszenia podania. Ustawodawca w art. 19 ustawy o opłacie skarbowej posłużył się pojęciem "złożenie podania", a zatem chwila złożenia przez skarżącą przedmiotowego podania w placówce pocztowej jest wyznacznikiem dla zastosowania "starej ustawy" o opłacie skarbowej i właśnie ta ustawa powinna mieć zastosowania w sprawie objętej skargą.

W odpowiedzi na skargę Kolegium domagało się jej oddalenia podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i wywodząc, iż skarżąca błędnie odróżnia instytucję wszczęcia postępowania od samej czynności technicznej złożenia przez stronę podania ( wniosku ) .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 roku, a zatem nie obowiązywała jeszcze w dacie nadania przez skarżącą w polskim urzędzie pocztowym wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami niebezpiecznymi, była już natomiast prawem obowiązującym w dacie wpływu tego wniosku do organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 tej ustawy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje:

1) od dokonania czynności urzędowej - z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej;

2) od wydania zaświadczenia - z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia;

3) od wydania zezwolenia (pozwolenia, koncesji) - z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji);

4) od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz od jego odpisu, wypisu lub kopii - z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2;

5) od przedmiotu opłaty określonego w art. 2 ust. 2 - z chwilą użycia zaświadczenia w sprawie innej niż wymieniona w art. 2 ust. 1.

Stosownie zaś do przepisu ust. 2 art. 6 ustawy opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty.

W świetle wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości, iż opłata skarbowa od dokonania czynności urzędowej ( art. 6 ust. 1pkt 1 ustawy ) jest należna z góry, zatem powinna być uiszczona z chwilą złożenia wniosku. W sytuacji, gdy strona składa wniosek o dokonanie czynności urzędowej osobiście lub nadaje go w polskim urzędzie pocztowym lub czyni to w inny sposób o jakim mowa w przepisie art. 63 § 1 Kpa to powinna jednocześnie dokonać zapłaty opłaty skarbowej ( ust. 2 art. 6 ustawy ). Zgodnie bowiem z przepisem § 3 ust. 1 zdanie 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 21 grudnia 2006 roku w sprawie dokumentowania opłaty skarbowej oraz trybu jej zwrotu ( Dz.U. z 2006 roku , Nr 246 poz.1804 ) - obowiązującego od 1 stycznia 2007 roku - składający wniosek lub pełnomocnictwo albo dokonujący zgłoszenia zobowiązany jest załączyć dowód zapłaty należnej opłaty skarbowej. Zasadą jest zatem, że w sytuacji gdy opłata skarbowa jest należna z góry strona uiszcza ją bez wezwania organu administracji. Stosownie do przepisu art. 261 § 1 Kpa dopiero w sytuacji, gdy strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności, który nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.

W świetle powyższych regulacji należy uznać, że za " chwilę złożenia wniosku" o jakiej mowa w art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej może być uznany jedynie dzień złożenia podania ( wniosku ) w jeden z dopuszczalnych sposobów wnoszenia go o jakich mowa w przepisie art. 63 § 1 Kpa. Zatem w sytuacji, gdy strona składa wniosek pisemnie za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego dniem tym będzie dzień nadania wniosku w tym urzędzie. Tym samym nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego przez organy administracyjne obu instancji, iż dniem złożenia wniosku - wyznaczającym chwilę powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku o dokonanie czynności urzędowej- jest dopiero dzień jego wpływu do organu, gdyż z tym dniem następuje wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony. Przede wszystkim wskazać należy, iż strona wysyłając za pośrednictwem urzędu pocztowego wniosek o dokonanie czynności urzędowej , nie posiada wiedzy kiedy ( w jakiej dacie ) wniosek ten wpłynie do organu administracji publicznej, wywołując zgodnie z przepisem art. 61 § 3 skutek w postaci wszczęcia postępowania. W takiej sytuacji strona pozbawiona zostaje zatem możliwości dochowania wymogu wynikającego z art. 6 ust 2 ustawy o opłacie skarbowej i § 3 w/w Rozporządzenia tj. uiszczenia z góry opłaty skarbowej i dołączenia do wniosku potwierdzenia jej zapłaty. Wskazać należy, iż na gruncie tego samego aktu prawnego użyte w nim pojęcia muszą być wykładane w sposób jednolity. Skoro więc na tle przepisu art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej za chwilę złożenia podania o dokonanie czynności urzędowej uznany został dzień złożenia go w jeden ze sposobów o jakich mowa w art. 63 § 1 Kpa ( np. nadanie za pośrednictwem urzędu pocztowego ) to również na tle przepisu przejściowego jakim jest art. 19 ustawy pojęcie złożenia podania czy wystąpienia z wnioskiem musi być interpretowane analogicznie. Zgodnie z tym przepisem jeżeli złożono podanie, załączniki do podania, dokonano zgłoszenia lub wystąpiono z wnioskiem o dokonanie czynności urzędowej albo z wnioskiem o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji), albo sporządzono dokument stwierdzający ustanowienie pełnomocnika lub jego odpis, wypis, przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc poza sporem jest, że z wnioskiem o dokonanie czynności urzędowej tj. o wydanie decyzji o zatwierdzenie programu gospodarowania odpadami niebezpiecznymi strona wystąpiła w dniu 27 grudnia 2007 roku ( tj. złożyła go pisemnie za pośrednictwem urzędu pocztowego ) a więc przed dniem wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada to , wbrew stanowisku organów , w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 19 tej ustawy. W konsekwencji oznacza to, iż kwestia czy i w jakim rozmiarze podlegał on opłacie skarbowej powinna być oceniana w oparciu o ustawę o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000 roku ( Dz. u. z 2004 roku , Nr 253, poz. 2532 ze zm. ).

Tym samym zasadne okazały się zarzuty strony skarżącej, iż brak podstaw do utożsamiania pojęcia "chwila złożenia wniosku" z momentem wszczęcia postępowania wyznaczonym przez przepis art. 61 § 3 Kpa oraz, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku Z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. Na podstawie przepisu art. 152 ppsa stwierdzono ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu .