Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 132/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 252 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 403 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2021 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji pobranej nienależnie skargę oddala


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 listopada 2020r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 13 sierpnia 2020r., nr [...], którą:

1. ustalono H. J. kwotę dotacji celowej 50 000,00 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) z tytułu dofinansowania kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska, polegającej na 1) dociepleniu ścian zewnętrznych; 2) dociepleniu stropów nad ostatnią kondygnacją; 3) wymianie okien, drzwi zewnętrznych (sygn. [...]), przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta K. przez ww. Beneficjentkę, jako pobraną nienależnie;

2. określono termin naliczenia odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie - od dnia 01.07.2020r., tj. począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu dotacji pobranej nienależnie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa nr CII/2657/18 z dnia 23 maja 2018r. w sprawie przyjęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2018r. poz. 4008 z późn. zm.), przyznawana jest dotacja na wykonanie zadań w budynkach jednorodzinnych położonych na terenie Gminy Miejskiej K.. W dniu 01.10.2018r. H. J., jako właścicielka nieruchomości przy ul. [...] w K., złożyła wniosek o udzielenie takiej dotacji. Celem jej uzyskania było wykonanie zadania inwestycyjnego z zakresu ochrony środowiska, obejmującego, wg harmonogramu rzeczowo-finansowego z dnia 28.09.2018r.: docieplenie ścian zewnętrznych, docieplenie stropu nad ostatnią ogrzewaną kondygnacją, wymianę okien i wymianę drzwi zewnętrznych. Harmonogram obejmował wariant nr 1 termomodernizacji, zgodny z audytem energetycznym - numer opracowania [...] z dnia 28.09.2018r.

Organ I instancji rozpatrzył ww. wniosek i wydał decyzję z dnia 13 sierpnia 2020r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu podkreślił, że H. J. złożyła podpisany przez siebie wniosek na prawidłowym formularzu, wniosek posiadał wszystkie wymagane załączniki. W aktach sprawy znajdują się: dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością - księga wieczysta, wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru budynków, wypis z rejestru gruntów, audyt energetyczny, oświadczenie beneficjenta z dnia 28.09.2018r. o niezarejestrowaniu i nieprowadzeniu działalności gospodarczej w budynku podlegającym termomodernizacji, o wykonaniu całości prac termomodernizacyjnych i zgodnie z uwzględnieniem ochrony siedlisk i nietoperzy, harmonogram rzeczowo-finansowy, informacja z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., iż dochód rodziny H. J. w miesiącu VIII.2018r. nie przekroczył 250% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Ponadto wg notatki sporządzonej przez pracownika Referatu Udzielania Dotacji Wydziału ds. Jakości Powietrza, wg Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na dzień 03.10.2018r. H. J. nie miała zarejestrowanej działalności gospodarczej. Ponadto budynek posiadał ogrzewanie proekologiczne gazowe. Organ I instancji zaznaczył, iż ocena formalna i merytoryczna wniosku o udzielenie dotacji wypadła pozytywnie. Po dokonaniu tej oceny, w oparciu o Listę ocenionych wniosków o udzielenie dotacji celowej na zasadach określonych w Programie termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta K. wraz z wysokością kwoty dotacji celowej - realizacja inwestycji w roku 2018 opublikowaną w Biuletynie Informacji Publicznej: lista nr TERMO [...] z dnia 04.10.2018r., została udzielona dotacja celowa w kwocie 50 000,00 zł. W oparciu o ww. listę, dnia 10.10.2018r. Gmina Miejska K., reprezentowana przez ówczesnego p.o. Zastępcy Dyrektora Wydziału ds. Jakości Powietrza, zawarła z H. J. - Inwestorem, umowę nr [...], na udzielenie dotacji celowej na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska, obejmujących: docieplenie ścian zewnętrznych; 2) docieplenie stropów nad ostatnią kondygnacją; 3) wymianę okien, drzwi zewnętrznych, planowanej do realizacji w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w K.. Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy, Gmina Miejska K. zobowiązała się przekazać H. J. dotację celową na dofinansowanie kosztów realizacji zadania, z zastrzeżeniem, że maksymalny koszt jednostkowy dotacji nie może przekroczyć: 1) 150 zł brutto za m2 dla docieplenia ścian zewnętrznych, docieplenia stropu nad ostatnią kondygnacją; 2) 400 zł brutto za m2 dla wymiany okien drzwi zewnętrznych wyrażonych w m2 stolarki. Całkowita wartość dotacji brutto nie mogła przekroczyć kwoty 50 000,00 zł, w tym: 1) 31424,00 zł tytułem docieplenia ścian zewnętrznych; 2) 12 504,00 zł tytułem docieplenia stropu nad ostatnią kondygnacją; 3) 6 072,00 zł tytułem wymiany okien, drzwi zewnętrznych. W myśl § 2 ust. 1 umowy, termin realizacji zadania został ustalony od dnia zawarcia umowy do dnia 10 listopada 2018r. Zrealizowanie zadania - wg Protokołu odbioru końcowego i przekazania zadania zrealizowanego w ramach Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta K., podpisanego przez Inwestorkę H. J. i Wykonawcę oraz wg daty wykonania usługi z faktury VAT nr [...] - nastąpiło w dniu 08.11.2018r. Dnia 08.11.2018r. Inwestorka wystąpiła z wnioskiem o rozliczenie dotacji. Wniosek został zaakceptowany i ustalono termin płatności faktury w kwocie dotacji 50 000,00 zł do dnia 28.12.2018r" zgodnie z aneksem nr [...] z dnia [...].10.2018r. - na rachunek bankowy Wykonawcy L.-B. M. L..

Dalej organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 5 umowy z dnia 10.10.2018r., Miasto sprawuje kontrolę prawidłowości wykonywania zadania publicznego przez Inwestora, w tym wydatkowania przyznanej dotacji. Kontrola może być przeprowadzona w toku realizacji zadania publicznego oraz po jego zakończeniu. Prawo kontroli przysługuje osobom upoważnionym przez Miasto w miejscu realizacji zadania.. Inwestor wyraża zgodę na kontrolę realizacji zadania przez upoważnionego pracownika Miasta: w terminie do 5 lat, licząc od końcowej daty realizacji zadania, czyli od dnia 08.11.2018r. i na każdym etapie umowy, celem potwierdzenia wykonania zadania i rozliczenia dotacji.

W dniu 06.12.2018r. w nieruchomości H. J., w której zrealizowano zadanie, odbyła się kontrola powykonawcza, przeprowadzona przez upoważnionych do tego pracowników Wydziału ds. Jakości Powietrza. Stwierdzono wykonanie docieplenia ścian zewnętrznych, docieplenia stropu nad ostatnią ogrzewaną

kondygnacją, wymianę okien w liczbie 8 sztuk, wymianę drzwi zewnętrznych – 1 szt. Budynek posiadał gazowy system ogrzewania. W związku z powyższym stwierdzono zgodność pomiędzy stanem faktycznym wykonanych prac termomodernizacyjnych i stanem opisanym we wniosku o rozliczenie dotacji.

W dniach 19.09.2019r. do 18.10.2019r. na podstawie Upoważnienia Prezydenta Miasta K. Nr [...], znak: [...] z dnia 17.09.2019r. w Wydziale ds. Jakości Powietrza odbyła się kontrola udzielania dotacji celowych w ramach Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych. Kontrolą objęto dokumenty związane z wszystkimi przyznanymi w 2018r. dotacjami na realizację zadań dotyczących termomodernizacji domów jednorodzinnych w zakresie spełnienia kryteriów wyboru inwestycji do dofinansowania oraz poprawności rozliczenia przyznanej dotacji, m.in. przyznanie dotacji do termomodernizacji budynku będącego własnością H. J.. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 15.06.2020r., oceniono negatywnie przyznanie dotacji Wnioskodawczyni z uwagi na niespełnienie wszystkich przesłanek określonych w § 2 pkt 3 uchwały nr [...] Mianowicie, w odniesieniu do inwestycji w budynku nr [...] przy ul. [...], będącym własnością Beneficjentki dotacji, w toku kontroli ujawniono, iż była tam zarejestrowana działalność gospodarcza. Zatem oświadczenie H. J. w części: "w budynku podlegającym termomodernizacji nie ma zarejestrowanej (...) działalności gospodarczej" było niezgodne ze stanem faktycznym. Skutkowało to uznaniem, iż dotacja została pobrana nienależnie, z uwagi na niespełnienie warunku o niezarejestrowaniu i nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Dotacja została bowiem udzielona podmiotowi nieuprawnionemu, który nie spełniał przesłanek określonych w uchwale nr [...] Rady Miasta K. z dnia 23 maja 2018r. ze zmianami, w brzmieniu obowiązującym w czasie udzielania dotacji i który złożył nieprawdziwe oświadczenie.

Organ I instancji podniósł, że zaleceniem pokontrolnym w sprawie udzielenia dotacji celowej w kwocie 50 000,00 zł, na termomodernizację budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] (sygn. [...]) było podjęcie działań w celu zwrotu nienależnie pobranej kwoty dotacji, w związku z udzieleniem jej bez podstawy prawnej. W związku z tą dyspozycją, podjęto czynności w celu wszczęcia postępowania administracyjnego oraz z uwagi na fakt, iż w CE IDG figuruje informacja o istnieniu działalności gospodarczej pod tym adresem od dnia 02.07.2014r. (data rozpoczęcia działalności gospodarczej). W historii wpisu brak jest wzmianek o zmianie adresu we wcześniejszych latach, ani żadnych innych zmian. Wg wpisu do CEIDG H. J. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w dniu 15.02.2020r., a data wykreślenia wpisu z rejestru to: 14.05.2020r. Po potwierdzeniu tych informacji, w dniu 13.07.2020 r. (data doręczenia 20.07.2020r.) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., Dyrektor Wydziału ds. Jakości Powietrza J. U., zawiadomił H. J. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji pobranej nienależnie w roku 2018. Poinformowano także o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

Dalej organ I instancji podniósł, że w piśmie z dnia 22.07.2020r., H. J. wyjaśnia: "(...) w momencie składania wniosku niewiele było wiadomo, panie które odbierały wniosek też się zdziwiły w mojej sprawie, gdyż poruszałam temat działalności wielokrotnie i zgłaszałam że mam działalność ale tylko zarejestrowaną pod adresem na ul. [...] ale jej tam nie prowadzę" (pisownia oryginalna). "Właściwie to byłam pewna że będzie odmowa ponieważ dużo było wniosków i było mi wtedy wszystko jedno ponieważ przeżywałam dramat życiowy, przyjaciel umierał na raka zmarł 28.11.2018" (pisownia oryginalna). "Byłam wzywana do poprawek wniosków i nie przyszło mi do głowy że przyznana dotacja w takiej kwocie może być pomyłką. Nie ukrywałam działalności więc uznałam iż jest małodochodowa i kwalifikuje się do dotacji z racji tego że to pomoc dla osób, których nie stać na docieplenie. Nadmienić jeszcze że korzystałam z dofinansowania do zmiany pieca na gazowe i nie bardzo chciałam się zgodzić ponieważ bałam się wysokich rachunków i wtedy zapewniali mnie że mogę starać o dofinansowanie o docieplenie budynku. Nikt nie twierdził że samozatrudniony jest gorszy od pracownika na umowę. Z całym szacunkiem chcę powiedzieć że nie poczuwam się do winy. W obecnej sytuacji mam tylko emeryturę 1120 zł. Działalność wyrejestrowałam ze względu na sytuację pandemiczną (...)" (pisownia oryginalna). "Nigdy nie było nas stać na ocieplenie domu i gdyby nie możliwość skorzystania z dotacji nie zrobilibyśmy tego, tym bardziej nie stać nas na zwrot dotacji" (pisownia oryginalna) "(...) nie doszło do nadużycia gdybym odmówiła nie było by sprawy, ale dostałam i uznałam że komisja mnie zweryfikuje pozytywnie bo było z mojej strony wszystko porządnie".

Organ I instancji wskazał, że z wyjaśnień Wnioskodawczyni wynika więc jednoznacznie, iż w momencie składania wniosku, udzielania dotacji, rozliczania i pobrania dotacji, miała zarejestrowaną w CEIDG działalność gospodarczą, a mimo to złożyła w tut. Urzędzie nieprawdziwe oświadczenie, przekazując pracownikom Wydziału ds. Jakości Powietrza niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie. Z powyższych wyjaśnień H. J. wynika również, że w momencie składania wniosku o udzielenie dotacji z budżetu Gminy Miejskiej K. dla osób niebędących przedsiębiorcami, była świadoma, iż ma zarejestrowaną działalność gospodarczą i pomimo kontaktu z pracownikami Wydziału ds. Jakości Powietrza, nie skorzystała z możliwości skorygowania niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia.

Organ I instancji podkreślił, że zespół kontrolujący przed udzieleniem dotacji, przed realizacją zadania i po realizację zadania, nie dysponował informacją na temat zarejestrowania ani prowadzenia w budynku nr [...] przy ul. [...] działalności gospodarczej, gdyż H. J. złożyła nieprawdziwe oświadczenie w tym temacie. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Osoba fizyczna wpisana do CEIDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały one obowiązkowi wpisu na jej wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEIDG nie ponosi odpowiedzialności. Organ I instancji podkreślił również, że Wnioskodawczyni -Beneficjentka dotacji, złożyła pisemne oświadczenie z dnia 28.09.2018r., iż w budynku nie ma zarejestrowanej ani prowadzonej działalności gospodarczej, oświadczając zarazem: "Jestem świadomy/a, iż podanie w niniejszym oświadczeniu nieprawdy skutkować będzie brakiem możliwości rozliczenia przyznanej dotacji lub uznaniem, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości."

Organ I instancji podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zaleceń pokontrolnych z dnia 15.06.2020r. dot. wszczęcia postępowania administracyjnego o zwrot nienależnie pobranej dotacji, w związku z faktem bycia podmiotem nieuprawnionym do jej otrzymania, dotacja winna zostać zwrócona do dnia 30.06.2020r., zatem odsetki nalicza się od dnia 01.07.2020r. W związku z powyższym, wypełnione zostały przesłanki konieczne do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu dotacji w wysokości jak orzeczono na wstępie w rozstrzygnięciu decyzji. Wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi obecnie 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym - zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 4 stycznia 2016r. w sprawie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2016 poz. 20).

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła H. J.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy:, a to:

1) art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2020, poz.713 t.j., dalej: "u.s.g)", art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w zw. z art. 403 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (dalej: "poś", "prawo ochrony środowiska") w zw. z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. 1997.78.483, dalej: "Konstytucja"), poprzez wydanie decyzji na podstawie Uchwały Nr CII/2657/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018r. w sprawie przejęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa (dalej: "Uchwała ", "Program "), której niektóre postanowienia są niezgodne z ustawą i celem wskazanym w ustawie (a to: Z2 pkt 3 Uchwały, § 18 ust. Pkt 4 Uchwały, co w konsekwencji prowadzi, do tego, iż nałożony na Skarżącą obowiązek złożenia oświadczenia o nieprowadzeniu i nie zarejestrowaniu działalności gospodarczej jest niezgodny z prawem, a w konsekwencji wydanie wadliwej - tj. nieważnej decyzji dotyczącej zwrotu przekazanych środków w ramach dotacji celowej, podczas gdy przyznanie dotacji Skarżącej było zgodne z prawem, bowiem Skarżąca była osobą uprawnioną do złożenia wniosku o uzyskanie dotacji, a fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie powinien mieć znaczenia, bowiem przepisy dopuszczają składanie wniosków o udzielenie dotacji przedsiębiorcom,

2) art. 403 ust. 4 poś i art. 43 ustawy ofp, poprzez zawężenie kręgu podmiotów mogących wykorzystać dotację zgodnie z prawem ze względu na wydanie decyzji o zwrocie środków opierając się na podstawie wadliwych zapisów Uchwały wprowadzających:

a) definicję budynku/ budynku mieszkalnego (§2 pkt 3 Uchwały) niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa ze względu na wymóg braku zarejestrowana ani prowadzenia działalności gospodarczej w budynku, co miało istotny wpływ na ograniczenie w dostępie do dotacji osobom, które były przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą w budynku podlegającym modernizacji z środków pochodzących z dotacji lub przedsiębiorcom w tym Skarżącej, która w budynku miała jedynie zarejestrowaną działalność gospodarczą,

b) obowiązek składania przez podmioty ubiegające się o dotację, w tym przez Skarżącą wymogu złożenia oświadczenia woli (warunek formalny wniosku, § 18 ust. 1 pkt 4 Uchwały), iż w budynku podlegającym modernizacji nie ma zarejestrowanej ani prowadzonej działalności gospodarczej, co w istotny sposób ograniczyło możliwość wykorzystania dotacji zgodnie z umową osobom niespełniającym takiego wymogu, a w konsekwencji przyczyniło się do wydania decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu przyznanej dotacji wraz z odsetkami, podczas gdy prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługiwało Skarżącej, a fakt, że prowadziła działalność gospodarczą w chwili złożenia oświadczenia nie powinien mieć znaczenia w uzyskaniu dotacji,

3) art. 252 ust. 1 pkt 2,ust. 3, ust. 4, ust. 6 pkt 2 i art. 60 pkt 1 ustawy ofp, poprzez jego zastosowanie i uznanie, że środki przyznane Skarżącej w ramach dotacji zostały udzielone bez podstawy prawnej i zobowiązanie Skarżącej do zwrotu kwoty dotacji wraz z odsetkami, mimo, iż Skarżąca spełniła wszystkie wymogi wymienione w Uchwale Rady Miasta K. , które były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a dotacja została wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w uchwale, a następnie w umowie zawartej z Gminą Miejską K.,

4) art. 169 ust. 5 pkt 2 ofp, poprzez błędne określenie terminu, od którego doszło do naliczania odsetek, bowiem Skarżąca o wszczęciu postępowania dowiedziała się dopiero z zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego wysłanego przez Organ, a nie miała wiedzy na temat wyników zaleceń pokontrolnych z dnia 15.06.2020r., w szczególności o obowiązku zwrotu dotacji,

5) art. 403 ust. 5 i 6 poś i art. 250 ustawy ofp, poprzez wydanie decyzji o zwrocie dotacji ze względu na brak spełnienia dodatkowego kryterium – braku prowadzenia działalności i niezarejestrowania działalności przez Skarżącą w celu sfinansowania inwestycji ze środków publicznych, a w konsekwencji ograniczenie prawa Skarżącej do skorzystania i rozliczenia dotacji zgodnie z obowiązującymi przez przepisami prawa,

6) art. 400a ust. 1 pkt 5 poś , poprzez wydanie decyzji określającej obowiązek zwrotu przyznanej dotacji przez Skarżącą, co jest działaniem sprzecznym z realizacją przez jednostkę samorządu terytorialnego działań mających na celu wspomaganie realizacji zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych, służących ochronie środowiska,

7) art. 14 poś i art. 13 poś, poprzez brak realizacji przez Organ działań niezbędnych do realizacji ochrony środowiska ze względu na wydanie decyzji o obowiązku zwrotu przyznanej dotacji, mimo, iż brak było podstaw prawnych do obowiązku zwrotu, co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia działań sprzecznych z celem polityki ochrony środowiska, którego głównym założeniem jest stworzenie warunków do realizacji ochrony środowiska,

8) art. 8 i 9 k.p.a., poprzez prowadzenie przez Organ postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, brak równego traktowania w programie o udzielenie dotacji, brak poinformowania Skarżącej przez pracowników Organu o konsekwencjach prawnych złożenia oświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym,

9) art. 7 k.p.a. i art. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ zebranego materiału w sposób wyczerpujący oraz niedokonanie wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego, jak również poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, a w szczególności do weryfikacji złożonych przez Skarżącą dokumentów, w tym oświadczenia załączonego do wniosku, co w konsekwencji przyczyniło się do wydania wadliwej decyzji o obowiązku zwrotu przyznanej.

W świetle powyższych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji wydał decyzję z dnia 13 listopada 2020r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 252 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy o finansach publicznych, § 4.1.2. uchwały Rady Miasta Krakowa nr CII/2657/18 z dnia 23 maja 2018r. w sprawie przyjęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2018r. poz. 4008 z późn. zm.), art. 403 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 poz. 519 z późn. zm.), a następnie wskazano na okoliczności faktyczne sprawy. W ocenie SKO w K., organ I instancji słusznie przyjął, że z wyjaśnień Wnioskodawczyni wynika jednoznacznie, iż w momencie składania wniosku, udzielania dotacji, rozliczania i pobrania dotacji, miała zarejestrowaną w CEIDG działalność gospodarczą, a mimo to złożyła w organie I instancji nieprawdziwe oświadczenie, przekazując pracownikom Wydziału ds. Jakości Powietrza niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie. Ponadto z powyższych wyjaśnień H. J. wynika również, że w momencie składania wniosku o udzielenie dotacji z budżetu Gminy Miejskiej K. dla osób niebędących przedsiębiorcami, była świadoma, iż ma zarejestrowaną działalność gospodarczą i pomimo kontaktu z pracownikami Wydziału ds. Jakości Powietrza, nie skorzystała z możliwości skorygowania niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zespół kontrolujący przed udzieleniem dotacji, przed realizacją zadania i po realizację zadania, nie dysponował informacją na temat zarejestrowania ani prowadzenia w budynku nr [...] przy ul. [...] działalności gospodarczej, gdyż H. J. złożyła nieprawdziwe oświadczenie w tym temacie. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Osoba fizyczna wpisana do CEIDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały one obowiązkowi wpisu na jej wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEIDG nie ponosi odpowiedzialności. Podkreślono, że dotacjami udzielonymi nienależnie są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych). Brak podstawy prawnej w tym przypadku oznacza, że Beneficjentka dotacji nie była podmiotem uprawnionym do jej otrzymania. Obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w art. 252 ustawy o finansach publicznych, wynika z mocy prawa, a decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny. Umowa o udzielenie dotacji ma specyficzny charakter. Jej cechą charakterystyczną jest jednostronne decydowanie o jej postanowieniach przez organ udzielający dotacji. Druga strona umowy dotacyjnej - beneficjent dotacji - związany jest sankcjami określonymi w art. 252 ustawy o finansach publicznych w postaci konieczności zwrotu dotacji (w części pobranej w nadmiernej wysokości, czy wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej nienależnie - bez podstawy prawnej - wraz z należnymi odsetkami, a także odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i odpowiedzialnością karną skarbową. W ostatniej części decyzji wskazano też na sposób naliczania odsetek, powołując się w tym zakresie na treść art. 252 pkt 6 ustawy o finansach publicznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca ww. decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:

1. art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.1960, nr 30, poz. 168 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13.08.2020r., podczas gdy decyzja to powinna zostać uchylona w całości i organ II instancji winien orzec o braku obowiązku zwrotu przez skarżącą kwoty dotacji celowej 50.000,00 zł. wraz z odsetkami od dnia 01.07.2020r.,

2. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organy postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, bowiem organy obu instancji uznały, że Skarżąca nie była osobą uprawnioną do uzyskania dotacji, podczas gdy dokumenty przedłożone przez Skarżącą przed podpisaniem Umowy zostały ocenione pozytywnie, organ I instancji podkreślił, że Skarżąca złożyła podpisany przez siebie wniosek na prawidłowym formularzu, wniosek zawierał wszystkie wymagane załączniki, w ocenie organu I instancji ocena formalna i merytoryczna wniosku wypadła pozytywnie, z czym zgodził się organ II instancji, a mimo to organ II instancji błędnie chce przerzucić odpowiedzialność związaną z brakiem wszechstronnego zweryfikowania przedłożonych dokumentów przez organ administracji publicznej na Skarżącą,

3. art. 15 k.p.a. w zw. 136 §1 k.p.a w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, polegającego na ograniczeniu się do argumentacji zawartej w decyzji organu I instancji, braku należytego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, zaniechania przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na wniosek Skarżącej lub z urzędu przez organ II instancji, braku zlecenia uzupełnienia postępowania dowodowego organowi I instancji, celem wyjaśnienia okoliczności potwierdzających brak należytego i wyczerpującego poinformowania Skarżącej przez organ administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczących ubiegania się przez Skarżącą o dofinansowanie, co ostatecznie miało wpływ na ustalenie przez organy obu instancji, że Skarżąca nie była osobą uprawnioną do złożenia wniosku o udzielenie dotacji celowej przez Gminę Miejską K. na wykonanie zadania inwestycyjnego z zakresu ochrony środowiska w ramach Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta K. i wydanie decyzji o obowiązku zwrotu kwoty przyznanej dotacji celowej wraz z odsetkami (dotacja przyznana bez podstawy prawnej), podczas gdy:

1) Skarżącej został przedłożony do wypełnienia niewłaściwy wzór formularza wniosku o udzielenie dotacji celowej, niezgodny z wzorem wniosku, tj. załącznikiem nr 1 do uchwały Nr ClI/2657/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018r., Dz. Urz. Woj.Małopołskiego z 2018r., poz. 4008 z późn. zm. (dalej: "Uchwała"), bowiem właściwy wzór wniosku (Załącznik nr 1 do Uchwały- str. 11) był zatytułowany: "Wniosek złożony w roku ... DLA BENEFICJENTÓW NIEBEDĄCYCH PRZEDSIĘBIORCAMI a w górnym, prawnym rogu formularza wniosku była adnotacja - " Załącznik nr 1 do uchwały Nr CII/2657/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018r.", dla porównania wypełniony przez Skarżącą formularz wniosku nie zawierał: a) informacji, iż wniosek jest przeznaczony dla osób niebędących przedsiębiorcami, b) oznaczenia- "Załącznik nr 1 do uchwały Nr CII/2657/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018r.", c) informacji, tj. przesłanek skutkujących odrzuceniem wniosku, w tym w szczególności informacji, iż w budynku jednorodzinnym, w którym miałyby być przeprowadzone prace termomodernizacyjne nie może być zarejestrowana ani prowadzona działalność gospodarcza, d) informacji o konsekwencjach dla osoby składającej wniosek, która nie spełnia wymogów określonych w Uchwale, (informacje, o których mowa w pkt lit. c, d nie były również zamieszczone na właściwym formularzu- Załączniku nr 1 do uchwały Nr CII/2657/I8 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018r.),

2) we wniosku o udzielenie dotacji celowej ani w umowie podpisanej przez Skarżącą z Gminą Miejską K. z dnia 10.10.2018r. (dalej: "Umowa") nie było informacji o konsekwencjach prowadzenia lub zarejestrowania działalności w budynku, w którym miały być prowadzone prace termomodernizacyjne za środki w ramach przyznanej dotacji celowej, co w konsekwencji spowodowało, iż ze względu na brak udzielenia wyczerpujących informacji, Skarżąca będąc przekonana o możliwości ubiegania się o dotację złożyła wniosek i podpisała Umowę, która ostatecznie wedle organów nie powinna być przyznana;

4. art. 7 k.p.a., art. 77§1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niepodjęcie wszelkich dostępnych środków mających na celu zbadanie okoliczności wskazujących na brak dochowania należytej staranności przez organ I instancji polegających na:

a) braku weryfikacji czy pracownik Urzędu Miasta K. przedłożył Skarżącej do wypełnienia prawidłowy wzór formularza wniosku o udzielenie dotacji celowej;

b) braku weryfikacji czy pracownik Urzędu Miasta K. pouczył Skarżącą o konsekwencjach podpisania oświadczenia o niezarejestrowaniu ani prowadzeniu działalności gospodarczej przez Skarżącą w budynku podlegającym termomodernizacji, mimo iż Skarżąca nie ukrywała przed pracownikiem/pracownikami przyjmującym/mi wniosek, że ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem, ul. [...], ale jej tam faktycznie nie prowadzi,

c) braku weryfikacji, czy pracownicy rozpatrujący merytorycznie wniosek zbadali, czy Skarżąca jest/nie jest przedsiębiorcą oraz ewentualnie czy i gdzie faktycznie działalność jest prowadzona przez Skarżącą (stałe/dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej), w szczególności czy zweryfikowali tą informację w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej za pomocą systemu teleinformatycznego, podczas gdy fakt prowadzenia lub zarejestrowania działalności w budynku podlegającym termomodernizacji wykluczał możliwość ubiegania się przez Skarżącą o przyznanie dotacji,

d) braku zbadania z urzędu ww. okoliczności przez organy obu instancji, co w konsekwencji spowodowało, iż organy obu instancji prowadziły postępowanie z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej

5. naruszenie art. 136§1 k.p.a. w zw. 7 k.p.a w zw. z art. 78§1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a., poprzez brak przesłuchania Skarżącej, co do okoliczności spornych, co w konsekwencji miało wpływ na brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13.08.2020r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego dla radcy prawnego, według norm prawem przepisanych, zasądzenie zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji I i II instancji. W konsekwencji skarga H. J. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2020r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 13 sierpnia 2020r., nr [...], którą:

1. ustalono H. J. kwotę dotacji celowej 50 000,00 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) z tytułu dofinansowania kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska, polegającej na 1) dociepleniu ścian zewnętrznych; 2) dociepleniu stropów nad ostatnią kondygnacją; 3) wymianie okien, drzwi zewnętrznych (sygn. [...]), przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta K. przez ww. Beneficjentkę, jako pobraną nienależnie;

2. określono termin naliczenia odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie - od dnia 01.07.2020r., tj. począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu dotacji pobranej nienależnie.

Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły skarżącej kwotę dotacji celowej z tytułu dofinansowania kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska, przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta K., jako pobraną nienależnie.

Niesporne w sprawie jest to, że skarżąca w dniu 1.10.2018r., jako właścicielka nieruchomości przy ul. [...] w K., złożyła wniosek o udzielenie dotacji na wykonanie zadań w budynkach jednorodzinnych położonych na terenie Gminy Miejskiej K.. Po dokonaniu pozytywnej oceny formalnej i merytorycznej wniosku o udzielenie dotacji, w oparciu o Listę ocenionych wniosków o udzielenie dotacji celowej na zasadach określonych w Programie termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta K. wraz z wysokością kwoty dotacji celowej - realizacja inwestycji w roku 2018 opublikowaną w Biuletynie Informacji Publicznej: lista nr TERMO [...] z dnia 04.10.2018r., została jej udzielona dotacja celowa w kwocie 50 000,00 zł. W oparciu o ww. listę, dnia 10.10.2018r. Gmina Miejska K., reprezentowana przez ówczesnego p.o. Zastępcy Dyrektora Wydziału ds. Jakości Powietrza, zawarła ze skarżącą umowę z dnia 10.10.2018r., nr [...], na udzielenie dotacji celowej na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiska. Termin realizacji zadania został ustalony od dnia zawarcia umowy do dnia 10 listopada 2018r., co wynika z § 2 ust. 1 umowy. Zrealizowanie zadania - wg Protokołu odbioru końcowego i przekazania zadania zrealizowanego w ramach Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta K., podpisanego przez Inwestorkę H. J. i Wykonawcę oraz wg daty wykonania usługi z faktury VAT nr [...] - nastąpiło w dniu 08.11.2018r. Dnia 08.11.2018r. Inwestorka wystąpiła z wnioskiem o rozliczenie dotacji. Wniosek został zaakceptowany i ustalono termin płatności faktury w kwocie dotacji 50 000,00 zł do dnia 28.12.2018r" zgodnie z aneksem nr [...] z dnia 26.10.2018r. - na rachunek bankowy Wykonawcy L.-B. M. L..

Zaznaczenia wymaga, że przedmiotowa dotacja była przyznawana na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa nr CII/2657/18 z dnia 23 maja 2018r. w sprawie przyjęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2018r. poz. 4008 ze zm., dalej: "Uchwała"). Celem uzyskania dotacji było wykonanie zadania inwestycyjnego z zakresu ochrony środowiska, obejmującego, wg harmonogramu rzeczowo-finansowego z dnia 28.09.2018r.: docieplenie ścian zewnętrznych, docieplenie stropu nad ostatnią ogrzewaną kondygnacją, wymianę okien i wymianę drzwi zewnętrznych. Harmonogram obejmował wariant nr 1 termomodernizacji, zgodny z audytem energetycznym - numer opracowania [...] z dnia 28.09.2018r.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 869 ze zm., dalej: "u.f.p.") dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Przepis art. 252 ust. 2 ustawy stanowi, iż w przypadku gdy termin

wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania

dotacji. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, natomiast zgodnie z ust. 4 dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

W odniesieniu do przedmiotowej sprawy, na podstawie art. 403 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017r., poz. 519 ze zm., dalej: "p.o.ś.") Gmina Miejska K. - miasto na prawach powiatu ma obowiązek finansować zadania z zakresu ochrony środowiska wskazane w art. 400a ust. 1 w związku z art. 403 ust. 1 i ust. 2. Finansowanie tych zadań odbywa się, poprzez udzielanie dotacji celowej, na zasadach określonych przez Radę Miasta Krakowa w uchwale z dnia 23 maja 2018r. w sprawie przyjęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa. Dotacje, wg art. 126 ustawy o finansach publicznych, są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu terytorialnego oraz państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

Zasadniczą cechą odróżniającą dotacje od innych rodzajów wydatków jest m.in. to, że podlegają one szczególnym zasadom rozliczenia.

Z treści § 4.1.2. ww. uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie przyjęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta Krakowa wynika, że ww. dotacja była udzielana do budynków: 1) posiadających ogrzewanie proekologiczne, a zmiana systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na ogrzewanie proekologiczne nastąpiła nie wcześniej niż 14 września 2011r.; 2) posiadających ogrzewanie na paliwo stałe, dla których wnioskodawca uzyskał dotację (zawarł umowę dotacyjną) w ramach Programu Ograniczania Niskiej Emisji dla Miasta Krakowa, przyjętego uchwałą Nr CXXI/1918/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 listopada 2014r.

W odniesieniu do badanej sprawy, beneficjentami Programu mogły być osoby fizyczne, a wysokość dotacji była uzależniona od wysokości dochodu osiągniętego przez gospodarstwo domowe. Dochód był obliczany na podstawie kryterium dochodowego, określonego w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, co weryfikował, wg zapisu uchwały, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K..

Udzielenie dotacji następowało na wniosek. Powinien on spełniać następujące warunki formalne: wniosek powinien być złożony na właściwym formularzu, mieć wypełnione wszystkie wymagane rubryki, być opatrzony podpisem beneficjenta, mieć dołączone wszystkie wymagane załączniki - jednym z nich było oświadczenie beneficjenta o niezarejestrowaniu i nieprowadzeniu w budynku jednorodzinnym działalności gospodarczej. Dodać należy, że wg uchwały w sprawie przyjęcia Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych dla Miasta K., przez budynek/budynek jednorodzinny - należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych oraz nie jest w nim zarejestrowana ani prowadzona działalność gospodarcza.

Wskazać również należy, że w § 6 przedmiotowej umowy z dnia 10.10.2018r., nr [...] określone zostały zasady zwrotu udzielonej dotacji oraz naliczanie odsetek. Ust. 1 pkt. 2 tego paragrafu stanowi, iż udzielona dotacja podlega zwrotowi w wypadku wystąpienia okoliczności z art. 252 ustawy o finansach publicznych, to jest wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania nienależnego lub w nadmiernej wysokości. Zgodnie z § 5 umowy, Miasto sprawuje kontrolę prawidłowości wykonywania zadania publicznego przez Inwestora, w tym wydatkowania przyznanej dotacji. Kontrola może być przeprowadzona w toku realizacji zadania publicznego oraz po jego zakończeniu i dotyczy stanu zgodności wykonanego zadania z warunkami tej umowy. Prawo kontroli przysługuje osobom upoważnionym przez Miasto w miejscu realizacji zadania. Inwestor wyraża zgodę na kontrolę realizacji zadania w terminie do 5 lat, licząc od końcowej daty realizacji zadania i na każdym etapie realizacji umowy, celem potwierdzenia wykonania zadania i rozliczenia dotacji.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła podpisany przez siebie wniosek na prawidłowym formularzu, wniosek posiadał wszystkie wymagane załączniki. W aktach sprawy znajdują się: dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością - księga wieczysta, wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru budynków, wypis z rejestru gruntów, audyt energetyczny, a ponadto (co istotne z punktu widzenia badanej sprawy) - oświadczenie beneficjenta z dnia 28.09.2018r. o niezarejestrowaniu i nieprowadzeniu działalności gospodarczej w budynku podlegającym termomodernizacji, o wykonaniu całości prac termomodernizacyjnych i zgodnie z uwzględnieniem ochrony siedlisk i nietoperzy, harmonogram rzeczowo-finansowy, informacja z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., iż dochód rodziny skarżącej w miesiącu [...] nie przekroczył 250% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.

Istotne znaczenie na gruncie badanej sprawy ma okoliczność, że w dniach 19.09.2019r. do 18.10.2019r., na podstawie Upoważnienia Prezydenta Miasta K. Nr [...], znak: [...] z dnia 17.09.2019r. w Wydziale ds. Jakości Powietrza odbyła się kontrola udzielania dotacji celowych w ramach Programu termomodernizacji budynków jednorodzinnych. Kontrolą objęto dokumenty związane z wszystkimi przyznanymi w 2018r. dotacjami na realizację zadań dotyczących termomodernizacji domów jednorodzinnych w zakresie spełnienia kryteriów wyboru inwestycji do dofinansowania oraz poprawności rozliczenia przyznanej dotacji, m.in. przyznanie dotacji do termomodernizacji budynku, będącego własnością H. J.. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 15.06.2020r., oceniono negatywnie przyznanie dotacji skarżącej z uwagi na niespełnienie wszystkich przesłanek określonych w § 2 pkt 3 uchwały nr CII/2657/18. Mianowicie, w odniesieniu do inwestycji w budynku nr [...] przy ul. [...], będącym własnością Beneficjentki dotacji, w toku kontroli ujawniono, iż była tam zarejestrowana działalność gospodarcza.

Rację mają zatem organy obu instancji twierdząc, że oświadczenie skarżącej z dnia 28.09.2018r. o treści: "w budynku podlegającym termomodernizacji nie ma zarejestrowanej ani prowadzonej działalności gospodarczej" było niezgodne ze stanem faktycznym.

W konsekwencji zasadnie organy przyjęły, że dotacja została pobrana nienależnie, z uwagi na niespełnienie warunku o niezarejestrowaniu i nieprowadzeniu działalności gospodarczej. Dotacja została bowiem udzielona podmiotowi nieuprawnionemu, który nie spełniał przesłanek określonych w uchwale nr CII/2657/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 maja 2018r., w brzmieniu obowiązującym w czasie udzielania dotacji i który złożył nieprawdziwe oświadczenie.

W konsekwencji powyższego, słusznie zaleceniem pokontrolnym w sprawie udzielenia dotacji celowej w kwocie 50 000,00 zł, na termomodernizację budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] - podjęto działania w celu zwrotu nienależnie pobranej kwoty dotacji, w związku z udzieleniem jej bez podstawy prawnej.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w związku z tą dyspozycją, organ I instancji prawidłowo podjął czynności w celu wszczęcia postępowania administracyjnego oraz z uwagi na fakt, iż w CEIDG figuruje informacja o istnieniu działalności gospodarczej pod tym adresem od dnia 02.07.2014r. (data rozpoczęcia działalności gospodarczej).

Prawidłowo też ustalił organ I instancji, że w historii wpisu brak jest wzmianek o zmianie adresu we wcześniejszych latach, ani żadnych innych zmian. Wg wpisu do CEIDG, H. J. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w dniu 15.02.2020r., a data wykreślenia wpisu z rejestru to: 14.05.2020r.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz wyjaśnienia skarżącej, rację mają organy obu instancji twierdząc, że w momencie składania wniosku, udzielania dotacji, rozliczania i pobrania dotacji, skarżąca miała zarejestrowaną w CEIDG działalność gospodarczą, a mimo to złożyła w organie nieprawdziwe oświadczenie, przekazując pracownikom Wydziału ds. Jakości Powietrza, niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie. Ponadto w momencie składania wniosku o udzielenie dotacji z budżetu Gminy Miejskiej K. dla osób niebędących przedsiębiorcami, skarżąca była świadoma, iż ma zarejestrowaną działalność gospodarczą i pomimo kontaktu z pracownikami Wydziału ds. Jakości Powietrza, nie skorzystała z możliwości skorygowania niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia.

Zgodzić należy się z oceną organów obu instancji, że z uwagi na złożenie przez skarżącą nieprawdziwego oświadczenia w spornym zakresie, zespół kontrolujący przed udzieleniem dotacji, przed realizacją zadania i po realizację zadania, nie dysponował informacją na temat zarejestrowania ani prowadzenia w budynku nr [...] przy ul. [...] działalności gospodarczej.

W kontekście powyższego, podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Osoba fizyczna wpisana do CEIDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały one obowiązkowi wpisu na jej wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEIDG nie ponosi odpowiedzialności.

Nie można tracić z pola widzenia, że w aktach sprawy znajduje się pisemne oświadczenie skarżącej z dnia 28.09.2018r., w którym ww. jasno oświadczyła, że: "w budynku nie ma zarejestrowanej ani prowadzonej działalności gospodarczej". Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że: "Jestem świadomy/a, iż podanie w niniejszym oświadczeniu nieprawdy skutkować będzie brakiem możliwości rozliczenia przyznanej dotacji lub uznaniem, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości".

W świetle powyższego, podkreślenia wymaga, że dotacjami udzielonymi nienależnie są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych). Prawidłowe jest zatem stanowisko organów obu instancji, że w badanej sprawie, brak podstawy prawnej oznacza, że beneficjentka dotacji (skarżąca) nie była podmiotem uprawnionym do jej otrzymania. Obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w art. 252 ustawy o finansach publicznych wynika z mocy prawa, a decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny. Jak słusznie podkreśliły organy, umowa o udzielenie dotacji ma specyficzny charakter. Jej cechą charakterystyczną jest jednostronne decydowanie o jej postanowieniach przez organ udzielający dotacji. Druga strona umowy dotacyjnej - beneficjent dotacji - związany jest sankcjami określonymi w art. 252 ustawy o finansach publicznych w postaci konieczności zwrotu dotacji (w części pobranej w nadmiernej wysokości, czy wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej nienależnie - bez podstawy prawnej - wraz z należnymi odsetkami, a także odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i odpowiedzialnością karną skarbową.

W konsekwencji, zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, uznać trzeba za bezpodstawne, a działanie organów obu instancji za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji, podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), a zebrany materiał dowodowy oceniły swobodnie, lecz nie dowolnie (art. 80 k.p.a.). W sprawie nie było wątpliwości, o których mowa w art. 7a k.p.a., a wydane rozstrzygnięcie jest zgodne z zasadami, o których mowa w art. 8 k.p.a. (bezstronności, proporcjonalności i równego traktowania). Organy wyjaśniły przesłanki, którymi się kierowały (art. 11 k.p.a.), a swoje stanowisko uzasadniły, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., odnosząc się w sposób prawidłowy do zarzutów odwołania.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w badanej sprawie, wszystkie dowody i dokumenty zostały przez organy wnikliwie ocenione, oceny tej dokonano, co do każdego dowodu, jak i w powiązaniu z innymi dowodami. Fakt, iż ocena okazała się odmienna od tej, jaką prezentuje skarżąca, nie przesądza o tym, iż była ona dowolna. Została ona bowiem dokonana zgodnie z przekonaniem organów, wspartym wszechstronną oceną materiału dowodowego w oparciu o obowiązujące normy prawne.

Natomiast formułowane w skardze wątpliwości, co do argumentacji organów obu instancji, wynikają albo z nie dość uważnej lektury uzasadnienia decyzji, albo z konsekwentnego braku akceptacji ze strony skarżącej, ustaleń i oceny prawnej, jakie zaprezentowały organy. Trzeba też zauważyć, że uzasadnienie zarzutów skargi dowodzi, że skarżąca nie dysponuje argumentami, które mogłyby podważać legalność stanowiska organu I i II instancji.

Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji, odpowiada prawu. Wydając poddane sądowej kontroli postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.