Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1321/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 217 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia M. K., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r., nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył M. K.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z [...] października 2006 r. M. K. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego "że budynek posadowiony na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb [...]), położonej przy ul. [...] w [...], z wyłączeniem lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...] i [...], odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy".

Postanowieniem z [...] października 2006 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Postanowieniem z [...] marca 2007 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z 28 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 810/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na ww. postanowienie.

Wyrokiem z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 214/08, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. K., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok z 28 listopada 2007 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 534/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2007 r. oraz postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2006 r.

Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego "że budynek posadowiony na działce ewidencyjnej nr [....] (obręb [...]), położonej przy ul. [...] w [...], z wyłączeniem lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...] i [...] odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy".

Postanowieniem z [...] marca 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem z 15 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 890/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na powyższe postanowienie z [...] marca 2015 r.

Wyrokiem z 5 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3441/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 890/15, oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2015 r., nr [...].

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r., nr [...].

Wyrokiem z 12 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 803/18, po rozpoznaniu skargi M. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2015 r.

Ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 217 § kpa oraz § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów. W ocenie organu, powołany przepis rozporządzenia jednoznacznie wymaga do założenia księgi wieczystej dla budynku odpowiadającego warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu wydania takiego zaświadczenia. Zatem, podstawę prawną do wydania wnioskowanego zaświadczenia stanowi art. 217 § 2 pkt 1 kpa w związku z § 61 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Kolegium przywołało ocenę organu pierwszej instancji, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej nie przesądzają o spełnieniu warunków z art. 5 dekretu, gdyż okoliczność ta nie była przedmiotem powołanych rozstrzygnięć nadzorczych. W konsekwencji, nie można wydać zaświadczenia o żądanej treści w sytuacji kiedy organ wyraża stanowisko odmienne od wnioskodawcy, a kwestia sporna podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu (ponowne rozpatrzenie wniosku dekretowego). W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej wywołuje skutek ex tunc, tj. od dnia wydania kontrolowanej decyzji. Oznacza to, że ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie odmowy przyznania własności czasowej byłym właścicielom nie zapadło. Zgodnie zaś z art. 5 dekretu, budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na gruntach przechodzących na własność gminy m.st. Warszawy pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 8 tego dekretu stanowi, że wszystkie budynki położone na gruncie objętym działaniem dekretu przechodzą na własność gminy w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. Zatem, w ocenie Kolegium, dopóki nie został rozpoznany wniosek dekretowy, to budynki nadal pozostawały własnością dotychczasowego właściciela gruntu (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1967/09, LEX nr 750749).

Ponadto, Kolegium wskazało na ustalenie Prezydenta [...], że budynek położony w [...] przy ul. [...] został najprawdopodobniej wybudowany po dniu 21 listopada 1945 r. (data wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r.) co zdaniem tego organu potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tj.: (i) dokumentacja Archiwum Państwowego [...] z [...] października 2004 r., znak: [...], stwierdzająca, że wszystkie budynki przy ul. [...] i ul. [...] nie nadają się do odbudowy, z wyjątkiem budynków przy ul. [...] i [...], (ii) ekspertyza biegłego geodety Z. O. z [...] lipca 2008 r. dotycząca położenia budynku i wskazująca, że przekracza granice dawnej nieruchomości hip nr [...] oraz (iii) pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z [...] lutego 2009 r., w którym wskazano, że sporny budynek powstał w 1949 roku.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego pozyskał, między innymi, dokumentację dotyczącą odbudowy domu mieszkalnego przy ul. [...]. Kolegium podniosło, że w piśmie Biura [...] z [...] maja 1947 r. wskazano, że budynek frontowy może być odbudowany na stałe, po uprzednim rozebraniu oficyn i oczyszczeniu posesji. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin dokonanych przy ul. [...] w dniu [...] lutego 1948 r., z którego wynika, że budynek frontowy (jednopiętrowy) całkowicie wypalony, bez stropów i klatkach schodowych. Attyka, fragment muru nad bramą oraz gzyms spękane. Oficyny boczne (dwu i trzypiętrowe) również całkowicie wypalone, brak stropów, sklepień między okiennych i klatek schodowych. Filary i sklepienia między okienne, wolnostojące kominy i mury spękane. We wszystkich budynkach stropy piwniczne zachowane. Stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia publicznego. Brak możliwości odbudowy budynków oficynowych, które mogą ulec zawaleniu. W związku z powyższym zarządzeniem z [...] marca 1948 r. wezwano właściciela budynku do rozbiórki oficyn oraz części frontowej budynku. Kolegium wskazało również, że znajdujący się w aktach sprawy protokół z [...] września 1950 r. wskazuje, że budynek przy [...] został odbudowany, w wyniku czego aktualnie budynek frontowy jest dwupiętrowy.

W ocenie Kolegium, powyższe dokumenty archiwalne zawierające opis stanu budynku przy [...] wskazują na niemalże całkowite zniszczenie tego budynku oraz konieczność jego rozbiórki z uwagi na stan zagrażający zawaleniem.

Ponadto, organ odwoławczy podniósł, że pomimo działań organów mających na celu odszukanie dokumentów dotyczących spornego budynku udało się odnaleźć jedynie część dokumentów dotyczących tego budynku, nie udało się odnaleźć żadnych fotografii. Brak całości akt powoduje, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (wyrok WSA w Warszawie z 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 170/04, www. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kolegium podniosło, że upływ kilkudziesięciu lat od zakończenia działań wojennych powoduje, że część dokumentacji dotyczącej budynku przy ul. [...] mogła ulec zniszczeniu. Natomiast dokumenty pozyskane w trakcie dodatkowego postępowania wyjaśniającego wskazują, w ocenie organu, na zniszczenie budynku i konieczność jego niemalże całkowitej odbudowy. Zatem, po analizie całokształtu materiału dowodowego Kolegium uznało, że budynek przy ul. [...] został zniszczony w trakcie działań wojennych i nie nadawał się do naprawy, lecz został odbudowany jako nowa budowla. Oznacza to, że prawidłowo uznał organ pierwszej instancji, że na podstawie dokumentów, którymi dysponuje, nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. K. wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania sądów administracyjnych. Jednakże, organy obu instancji zignorowały oceny prawne i wytyczne zawarte zarówno w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2009 r., I OSK 214/08, jak też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2009 r., I SA/Wa 534/09, czym naruszyły art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium nie odniosło się bowiem do stanu prawnego przedmiotowego budynku, jak nakazywałaby ocena prawna zawarta w uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2009 r., lecz skoncentrowało się na analizie niepewności co do jego stanu materialnego, a w szczególności do braku możliwości określenia zakresu napraw uszkodzeń powstałych w czasie Powstania Warszawskiego w 1944 r.

Skarżący przywołał następnie orzeczenia administracyjne i sądowe, które ukształtowały aktualny stan prawny spornego budynku i wskazał, że kluczowe jest tutaj orzeczenie dekretowe Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1951 r. o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej. W ocenie skarżącego, odmawiając byłym właścicielom prawa do gruntu, organ ten musiał rozstrzygnąć czy budynek znajdujący się na gruncie nieruchomości hipotecznej nr [...] istniał w dniu 21 listopada 1945 r. jako budynek uszkodzony działaniami wojennymi, w stosunku do którego nie wydano decyzji o rozbiórce i naprawiono go doprowadzając do stanu użyteczności, a zatem jest budynkiem spełniającym warunki art. 5 dekretu o gruntach warszawskich czy też jest budynkiem nowym wybudowanym po tej dacie. W treści ww. orzeczenia dekretowego Prezydium jednoznacznie bowiem stwierdziło, że przedmiotowy budynek jest budynkiem dekretowym, w treści ww. orzeczenia zawarło stwierdzenie, że budynek na mocy art. 8 dekretu przechodzi na własność Skarbu Państwa. Takie stwierdzenie byłoby natomiast bezprzedmiotowe gdyby budynek przeddekretowy uległ rozbiórce a na jego miejscu inwestor państwowy wybudowałby nowy budynek. Zatem błędna jest ocena organów obu instancji o nierelewantności orzeczeń wydawanych w zakresie wniosku dekretowego dla postępowania zaświadczeniowego.

W ocenie skarżącego, ustalenia Prezydium zawarte w orzeczeniu dekretowym z [...] sierpnia 1951 r. co do stanu prawnego budynku mają dużą wagę dowodową. W dacie orzekania roboty budowlane mające przywrócić budynek do stanu użyteczności jeszcze trwały. W tej sytuacji przedstawiciele Prezydium mogli osobiście przekonać się o wielkości uszkodzeń wskutek wojny i zakresie prowadzonych napraw. Możliwości takiej nie mają obecnie orzekające organy formułujące na podstawie dokumentów o małej wartości dowodowej, że budynek przeddekretowy uległ rozbiórce.

Skarżący podniósł również, że istniejąca dokumentacja spornego budynku, w tym fotograficzna, dowodzi, że w stosunku do budynku frontowego przy ul. [...] nie tylko nie wydano decyzji o rozbiórce, lecz wręcz zakazano jego rozbiórki jako stanowiącego zabytek (tzw. Kamienica [...]). Świadczą o tym fotografie z drugiej połowy lat czterdziestych ubiegłego wieku, na których widoczna jest umieszczona na frontowym budynku tablica Biura [...] informująca o zabytkowym charakterze budynku i zakazująca jego rozbiórki.

Zdaniem skarżącego, wnioski wyciągnięte przez organ odwoławczy z zebranej dokumentacji są sprzeczne ze stanem faktycznym. Wbrew twierdzeniom Kolegium, właściciel nie został bowiem wezwany do rozbiórki części frontowej budynku, a jedynie niektórych elementów tej części budynku i to dopiero po uzgodnieniu zakresu rozbiórki z Konserwatorem [...]. Gdyby zachodziła konieczność rozbiórki całej części frontowej budynku, uzgodnienia z Konserwatorem nie miałyby sensu i w wezwaniu jednakowo potraktowano by oficyny budynku i jego część frontową. Po uzgodnieniach z Konserwatorem zrezygnowano z rozbiórki gzymsu i muru nad bramą wjazdową, natomiast zabezpieczono je tymczasowo podmurówkami (por. pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami z [...] lutego 2006 r.)

Końcowo, skarżący wskazał, że wątpliwości, że sporny budynek spełnia warunki z art. 5 dekretu nie miał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie wydania skarżącemu tego budynku w trybie określonym w zarządzeniu Prezydenta [...] z [...] czerwca 2008 r., nr [...] (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1669/08).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Pismem procesowym z 10 września 2019 r. skarżący odniósł się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę i podniósł, że organ odwoławczy orzekł bez zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym istniejącej dokumentacji fotograficznej z lat 1946 - 1948.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2014 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego "że budynek posadowiony na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb [...]), położonej przy ul. [...] w [...], z wyłączeniem lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...] i [...] odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy".

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że jest ona po raz kolejny rozpoznawana przez organ odwoławczy. Z akt sprawy wynika bowiem, że poprzednie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2018 r. zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 803/18. Zatem, rozpoznając sprawę ponownie Kolegium związane było wytycznymi zawartymi w powołanym wyżej wyroku na podstawie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze. zm.), dalej zwanej "P.p.s.a".

Przypomnieć zatem trzeba, że w powołanym wyroku sąd przywołał sformułowane w niniejszej sprawie oceny prawne zawarte we wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 214/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 534/09. Zgodnie z powołanymi wskazaniami, rozpoznanie wniosku skarżącego na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 61 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 r. wymaga podjęcia czynności w celu kompleksowej oceny istniejącej dokumentacji, w tym orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej w zakresie wniosku dekretowego i decyzji komunalizacyjnych. Powyższe wskazania wiązały się zatem z koniecznością przeprowadzenia ustaleń pozwalających na stwierdzenie, czy przedmiotowy budynek pozostaje własnością byłych właścicieli gruntów i tym samym odpowiada art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), dalej "dekret", czy też przeszedł na własność gminy (art. 8 dekretu) i dlatego też nie odpowiada art. 5 dekretu. Istotne bowiem jest jaki był stan tego budynku w dniu wejścia w życie dekretu, tj. po dniu 21 listopada 1945 r. – czy został on po tej dacie zbudowany od nowa, czy też istniał w tej dacie, choć wymagał odbudowy (por. uzasadnienie wydanego w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3441/15).

Podnieść trzeba, że stosownie do art. 5 dekretu, budynki i inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przekazanych na własność gminy m.st. Warszawy, pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Takimi zaś przepisami szczególnymi stanowiącymi inaczej były art. 6 i art. 8 dekretu.

W myśl art. 6 ust. 1 dekretu, gmina m.st. Warszawy mogła wyznaczyć właścicielowi przedmiotów, znajdujących się na gruncie, który przechodzi na własność gminy i został przez nią objęty w posiadanie, stosowny termin do zabrania tych przedmiotów. W razie bezskutecznego upływu terminu własność tych przedmiotów przechodziła na gminę m. st. Warszawy. Z kolei ust. 2 powołanego przepisu stanowił, że ust. 1 nie stosuje się do budynków, z wyjątkiem budynków zniszczonych, które według orzeczenia władzy budowlanej ze względu na stan zniszczenia nie nadawały się do naprawy i powinny ulec rozbiórce. Natomiast zgodnie z art. 8 dekretu, w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodziły na własność gminy, która obowiązana była wypłacić odszkodowanie.

Przepisy dekretu warszawskiego nie wyjaśniają, co należy rozumieć pod używanymi w tym akcie pojęciami "budynek" oraz "budynek zniszczony". Próbę wykładni tych pojęć, na użytek dekretu warszawskiego, podjęto w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Z wywodów zawartych w powołanym orzecznictwie wynika, że wykładni dekretowego pojęcia "budynek" należy przede wszystkim poszukiwać w treści art. 6 ust. 1 i 2 dekretu. Wskazane przepisy pojęcie budynku niezniszczonego wiążą z orzeczeniem władzy budowlanej stwierdzającym, że budynek nadaje się do naprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 1999 r., I CKN 108/99).

Definicję budynku zniszczonego umieszczono natomiast w dekrecie z 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 281). Stosownie do art. 1 ust. 3 ww. dekretu, przez budynek zniszczony należy rozumieć budynek, znajdujący się wskutek działań wojennych albo niszczycielskiej działalności okupanta w takim stanie, że według orzeczenia władzy budowlanej powinien ulec rozbiórce. Natomiast ust. 4 powołanego przepisu stanowi, że budynkiem uszkodzonym w rozumieniu niniejszego dekretu jest budynek, który wskutek przyczyn, o których mowa w ustępie poprzedzającym, znajduje się w stanie niezdatnym w całości lub w części do użytkowania. Może jednak być według orzeczenia władzy budowlanej doprowadzony do stanu użyteczności.

Dokonując oceny możliwości wydania zaświadczenia o wnioskowanej przez skarżącego treści organ powołał się na analizę następujących dokumentów:

1) rozstrzygnięć w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] sierpnia 1951 r. o odmowie przyznania dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] oraz w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej stwierdzającej nabycie przez gminę z mocy prawa nieodpłatnie w dniu [...] maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...];

2) dokumentacji Archiwum Państwowego [...] z [...] października 2004 r., znak: [...], materiałów inwentaryzacji zniszczeń przechowywanych z zespole nr [...] Biuro [...] z lat 1935/1945-1951, stwierdzającej, że wszystkie budynki przy ul. [...] i ul. [...] nie nadają się do odbudowy, z wyjątkiem budynków przy ul. [...] i [...];

3) ekspertyzy biegłego geodety Z. O. z [...] lipca 2008 r. dotyczącej położenia przedmiotowego budynku i wskazującej, że przekracza granice dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...];

4) pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z [...] lutego 2009 r., w którym wskazano, że sporny budynek powstał w 1949 r.;

5) pisma Biura [...] z [...] maja 1947 r. gdzie wskazano, że budynek frontowy może być odbudowany na stałe, po uprzednim rozebraniu oficyn i oczyszczeniu posesji;

6) protokołu oględzin dokonanych na nieruchomości przy ul. [...] w dniu [...] lutego 1948 r. na skutek lustracji posesji, w którym w zapisie: "Stan faktyczny: Sytuacja i rodzaj obiektu" stwierdzono: budynek frontowy zabytkowy z oficynami dwu- i trzy-piętrowymi, wszystkie budynki wypalone. Ponadto, w zapisie "Wady w obecnym stanie budynku": budynek frontowy zabytkowy, I-piętrowy całkowicie wypalony, bez stropów i klatek schodowych. Attyka, fragment muru nad bramą oraz gzyms spękane. Oficyny boczne (dwu i trzypiętrowe) całkowicie wypalone, brak stropów, sklepień między okiennych i klatek schodowych. Filary i sklepienia międzyokienne, wolnostojące kominy i mury spękane. We wszystkich budynkach stropy piwniczne zachowane. W zapisie "Zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia publicznego": zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia publicznego odnośnie budynku frontowego nie stwierdzono, zaś odnośnie budynków oficynowych istnieje skutkiem możliwości zawalenia się 2- i 3 piętrowych spękanych ścian na podwórze. Stwierdzono również brak możliwości odbudowy budynków oficynowych ze względu na stopień zniszczenia oraz sprzeczność usytuowania budynków z przepisami prawa budowlanego;

7) zarządzenia Wydziału Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego w [...] z [...] marca 1948 r., w którym - powołując się na oględziny dokonane w dniu [...] lutego 1948 r., że budynek frontowy i oficyny boczne całkowicie wypalone, mury mocno spękane - wezwano właściciela budynku do rozbiórki oficyny lewej i prawej na nieruchomości na całej powierzchni do poziomu terenu oraz rozbiórki gzymsu i attyki łącznie z fragmentem muru nad bramą wjazdową w budynku frontowym. Gruz wywieźć na wysypisko miejskie. Zakres robót należy uzgodnić z Konserwatorem Zabytków;

8) protokołu oględzin dokonanych na nieruchomości w dniu [...] września 1950 r., który wskazuje, że budynek przy [...] został odbudowany, w wyniku czego aktualnie budynek frontowy jest dwupiętrowy.

Po analizie treści powołanych dokumentów Sąd podzielił ocenę organów, że budynek przy ul. [...] był budynkiem zniszczonym, znajdującym się wskutek działań wojennych w takim stanie, że według orzeczenia władzy budowlanej powinien ulec rozbiórce. Powyższe potwierdza treść zachowanej dokumentacji archiwalnej, z której wynika, że w wyniku przeprowadzonych na gruncie w lutym 1948 roku oględzin budynku, ówczesna władza budowlana wezwała właściciela budynku do rozbiórki obu oficyn, jak i gzymsu i attyki łącznie z fragmentem muru nad bramą wjazdową w budynku frontowym. Oznacza to, w ocenie Sądu, że w przekonaniu ówczesnej władzy budowlanej sporny budynek nie nadawał się do odbudowy, a tym samym był budynkiem zniszczonym w rozumieniu powołanego wyżej art. 6 ust. 2 dekretu.

Niezasadny okazał się przy tym podniesiony w skardze zarzut, że właściciel nieruchomości nie został wezwany przez ówczesną władzę budowlaną do rozbiórki części frontowej budynku, a jedynie niektórych elementów tej części budynku i to dopiero po uzgodnieniu zakresu rozbiórki z Konserwatorem [...]. Dla oceny bowiem czy sporny budynek był budynkiem zniszczonym w rozumieniu ówcześnie obowiązujących przepisów nie miał znaczenia stopień zniszczenia tego budynku (tj. jego części frontowej i oficyn bocznych), lecz okoliczność czy ówczesna władza budowlana stwierdziła, że budynek nadaje się do naprawy czy uznała, że istnieje konieczność jego rozbiórki, a właśnie to ostatnie orzeczenie (zarządzenie o wezwaniu właściciela do rozbiórki) władza budowlana wydała w odniesieniu do budynku przy ul. [...]. Z podanych wyżej przyczyn nie można również podzielić zarzutu niedokonania przez organy oceny dokumentacji fotograficznej budynku, która miałaby świadczyć, że uszkodzony budynek nadawał się do naprawy. Jak już bowiem wskazano powyżej, istotne znaczenie w sprawie miało to, że według orzeczenia ówczesnej władzy budowlanej, powziętego po przeprowadzeniu fizycznych oględzin budynku na gruncie, budynek przy ul. [...] (obie oficyny, jak i gzyms i attyka łącznie z fragmentem muru nad bramą wjazdową w budynku frontowym) powinien ulec rozbiórce, a nie naprawie.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a., którego skarżący upatruje w nieprzeprowadzeniu przez organy analizy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] sierpnia 1951 r. o odmowie przyznania dotychczasowym współwłaścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], które stwierdzało, że wszystkie budynki – fragmenty murów – znajdujące się na powyższym gruncie, na mocy art. 8 dekretu, przeszły na własność Skarbu Państwa. Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 8 dekretu - jako wyjątek od zasady wynikającej z art. 5 dekretu - w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa do gruntu wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy (lub na własność Skarbu Państwa, wskutek zniesienia z dniem 13 kwietnia 1950 r. związków samorządu terytorialnego). W ocenie Sądu, "wszystkie budynki" należy rozumieć jako te, o których mowa zarówno w art. 5 dekretu – budynki, jak i o których mowa w art. 6 ust. 2 dekretu – budynki zniszczone, które nie nadają się do naprawy i powinny ulec rozbiórce. Ta zaś druga sytuacja, jak już wskazano powyżej, miała miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co czyni powyższy zarzut nieuzasadnionym.

Prawidłowo zatem uznały organy, w oparciu o analizę zebranej w sprawie dokumentacji, że budynek przy ul. [...] został zniszczony w trakcie działań wojennych i nie nadawał się do naprawy, lecz został zbudowany od nowa. W konsekwencji, zasadnie uznały organy, że na podstawie dokumentów, którymi dysponują, nie mogą wydać zaświadczenia o żądanej treści.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.