Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 162/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku F. "K." Spółki z o.o. w S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej F. "K." Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 540/11 w sprawie ze skargi F. "K." Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

F. K. sp. z o.o. skargą kasacyjną z dnia 30 [...]r., zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 540/11 na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 27 [...] r., nr [...]. W wyroku tym w punkcie 1) uchylono zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia 28 [...] roku, nr [...] w zakresie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące luty 2005 roku i kwiecień 2005 roku; w punkcie 2) oddalono skargę w pozostałej części; zaś w punkcie 3) orzeczono, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt. 1 nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W skardze kasacyjnej z dnia 30 [...] r., F. K. sp. z o.o. (dalej: Skarżąca lub spółka) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł.

W uzasadnieniu wskazała, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. była już przedmiotem kontroli przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł., który postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 752/10 wstrzymał wykonanie tej decyzji. Wskazano ponadto, że Sąd Rejonowy w S. Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia [...]r. w sprawie o sygn. akt [...] ogłosił upadłość spółki. Postanowienie to zostało zaskarżone do Sądu Okręgowego, który następnie je uchylił. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 30 [...] r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości. Podstawą oddalenia wniosku, jak wskazał Skarżący była wyłącznie przyczyna polegająca na tym, że w ocenie Sądu Rejonowego będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie decyzja z dnia 27 [...] r., wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Ł[...] nie miała "waloru prawomocności", mimo podstaw do ogłoszenia upadłości spółki spowodowanych jej sytuacją ekonomiczną i prowadzoną egzekucją. Następnie to postanowienie zostało zaskarżone do Sądu Okręgowego i na dzień dzisiejszy brak jest rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Skarżąca podała jednocześnie, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia 3 [...] r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne w stosunku do F. K. sp. z o.o. w S.. Spółka podała, że u podstaw wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji leżą tożsame okoliczności, jak te przytoczone we wniosku o wstrzymanie wykonania, który został uwzględniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r. Ponadto sytuacja spółki uległa pogorszeniu wobec utraty przez zarząd możliwości sprawowania kontroli nad spółką wobec powołania syndyka i w praktyce nie prowadzenia w tamtym czasie działalności gospodarczej przez spółkę. Postanowieniem Sądu Rejonowego został powołany syndyk, który przez kilka miesięcy objął zarząd spółką. Zdaniem syndyka przy upadłości likwidacyjnej jest w praktyce likwidacja majątku spółki. Kontrahenci w związku z ogłoszeniem upadłości oraz brakiem kontaktu spółki z zarządem przez czas wykonywania czynności przez syndyka nie byli i nie są również obecnie zainteresowani dalszą współpracą. Ponadto prowadzona egzekucja doprowadzi do pogorszenia i tak bardzo trudnej sytuacji spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 27 [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2005 r., zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż wskazana powyżej decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. była już przedmiotem wniosku Skarżącej o jej wstrzymanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 18 [...] r., wstrzymał wykonanie tej decyzji. Uznając za uzasadnioną możliwość spełnienia się przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). WSA wskazał, że analiza przedstawionych bilansów oraz rachunków zysków i strat, obrazujących ekonomiczny stan działalności gospodarczej podatnika na koniec 2008 i 2009 r. oraz koniec czerwca 2010 r., prowadzi do następujących ustaleń. Od 2008 r. spółka dysponuje środkami trwałymi wartymi ok. [...] zł (w tym nieruchomości o wartości niemal [...] zł). W tym samym czasie spadła wartość zapasów towarów handlowych z [...] zł w 2008 r. do [...] zł na koniec 2009 r. i ok. [...] na koniec czerwca 2010 r. Fakt ten świadczy o ograniczeniu rozmiarów działalności prowadzonej przez podatnika. W tym okresie zmniejszyła się również wysokość środków pieniężnych (gotówki), którymi spółka może swobodnie dysponować ze [...] zł w 2008 r. do [...] w 2009 r. i [...] w czerwcu 2010 r. Jeżeli chodzi o należności wskazano, że ich wysokość również spadła, tj. z [...] zł w 2008 r. do [...] i [...] zł odpowiednio w 2009 r. i czerwcu 2010 r. Jeżeli chodzi o zobowiązania podatnika, to w 2009 r. spłacony został krótkoterminowy kredyt (pożyczka) w kwocie [...] zł i należności z tytułu dostaw (ok. [...] zł) oraz, że w czerwcu 2010 r. zobowiązania podatnika nadal przekraczały [...] zł. WSA wskazał, że prowadzona przez Skarżącą działalność gospodarcza w sposób systematyczny jest ograniczana, radykalnie spadła wartość prowadzonej sprzedaży, a w konsekwencji spadła również znacząco płynność podatnika. Zestawiając te okoliczności z wielkością należności wynikającej z zaskarżonej decyzji, obejmującej nie tylko kwotę główną (tj. ponad [...] zł), ale również odsetki liczone od 2005 r., Sąd uznał, że konieczność wykonania decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wnioskodawca załączył kserokopie postanowień Sądu Rejonowego w S. oraz Sądu Okręgowego w przedmiocie ogłoszenia upadłości obejmującą likwidację jego majątku. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia o ogłoszeniu upadłości Sądu Rejonowego Wydziału Gospodarczego z dnia 7 [...] r., wartość majątku F. "K." sp. z o.o. w S. na dzień 1 grudnia 2010 r. wynosiła około [...] zł, zaś wysokość wszystkich zobowiązań dłużnika na tę datę zamyka się kwotą 1.081,940,07 zł. Ponadto, F. K. sp. z o.o. posiada dodatkowe zadłużenie, związane z zatrudnieniem 4 pracowników, na kwotę [...] zł. Postanowienie to zostało zaskarżone do Sądu Okręgowego w Ł., X Wydziału Gospodarczego, który postanowieniem z dnia 24 [...] r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w S. o ogłoszeniu upadłości F. "K." sp. z o.o. w S. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, iż Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił podstawy ogłoszenia upadłości dłużnika w świetle art. 10 i 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowego i naprawczego (Dz. U. Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.). Sąd podał dalej, że w sprawie po ogłoszeniu postanowienia o upadłości przez Sąd Rejonowy pojawiła się nowa okoliczność w postaci wydania postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji spowodowało, że decyzja administracyjna nie może być wykonana, a wynikające z niej zobowiązanie nie jest w obecnej chwili wymagalne. Przez wymagalność zobowiązania rozumie się, stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności, a dłużnik jest obowiązany spełnić świadczenie. Dlatego też, Sąd Okręgowy stwierdził, że skoro zobowiązania na skutek postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. nie są w danej chwili wymagalne, to nie zachodzą przesłanki z art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego, stanowiące o ogłoszeniu upadłości. Na skutek uchylenia przez Sąd Okręgowy postanowienia Sąd Rejonowy w S. Wydział Gospodarczy postanowieniem dnia 30 [...]r. oddalił wniosek F. "K." sp. z o.o. w S. w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Uzasadniając, powołał się na wydane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 18 [...] r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej (która dotyczy kwoty [...] zł). Stwierdził, że ocena sytuacji majątkowej dłużnika prowadzi do wniosku, iż sytuacja finansowa spółki z o.o. K. w chwili wydania postanowienia jest na tyle dobra, że nie może prowadzić do wnioskowania o niewymagalności przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań, zaznaczając iż majątek spółki wynosi około [...] zł, a w kasie spółki i na jej rachunku bankowym znajdują się środki pieniężne w łącznej wysokości około [...] zł.

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji spółka wskazała również, że został on oparty na zbieżnych okolicznościach, jak podnoszone w uzasadnieniu jej poprzedniego wniosku. Podniosła również możliwość ewentualnej likwidacji spółki w związku z wykonaniem decyzji oraz wszczętym postępowaniem egzekucyjnym.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy 2006 r., nr 14, s. 677).

Obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o ochronę tymczasową jest dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych w nim (załączonych do wniosku dokumentach) okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05).

Wobec powyższego po przeanalizowaniu akt spawy, w szczególności postanowień sądów powszechnych oraz w świetle przedstawionych we wniosku przez Skarżącą okoliczności należy przyjąć, że ewentualne ogłoszenie upadłości spółki uprawdopodobnia możliwość zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak wstrzymania wykonania decyzji w niniejszej sprawie mógłby skutkować ogłoszeniem upadłości spółki, gdyż egzekucja zobowiązania podatkowego spowoduje pogorszenie i tak trudnej sytuacji spółki.

Zatem, skoro nie zmieniły się okoliczności sprawy w zakresie podstawy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w stosunku do okoliczności na podstawie, których wydano postanowienie WSA w Ł. z dnia 18 [...] r. wstrzymujące wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z 27 [...] r., to uznać należy, że nie odpadły przesłanki warunkujące uznanie, iż w stosunku do Skarżącej mogłyby zaistnieć okoliczności określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Już sam fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność ogłoszenia upadłości spółki dopuszcza uznanie, że w odniesieniu do Skarżącej może zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.