Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 244/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skarg Spółdzielni [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w pkt 1 i 2 oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w pkt 1 i 2; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu; 3. w pozostałym zakresie skargi oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy w zaskarżonym zakresie decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] orzekającą zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w W. w [...], przy ul. [...] projektowanej jako działka nr [...] o pow. [..] ha wydzielonej z działki nr [...] w obrębie [...] i odmawiającą zwrotu działki nr [..] i projektowanej działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...] w obrębie [...] oraz umorzył postępowanie odwoławcze względem Spółdzielni [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] stycznia 1974r. nr [...] Naczelnik [...] odjął za odszkodowaniem własność części nieruchomości o pow. [...] m kw. (z ogólnej powierzchni [...] m kw.), położonej w W., przy ul. [...], przeznaczając ją pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" i poszerzenie ulic zgodnie z decyzjami o lokalizacji inwestycji nr [...] z [...] maja 1971r. i nr [...] z [...] czerwca 1972r.

Wnioskiem z dnia 28 grudnia 1990r. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zażądali A. T. i R. J., a wnioskiem z dnia 18 grudnia 1992r. J. S. wniósł o zwrot [...] m kw. podnosząc, że na terenie tym zrobiono społeczny parking .

Decyzją z dnia [...] listopada 2000r. Starosta Powiatu [...] zwrócił [...] m kw. stanowiące część ogródka wnioskodawców zamiast części ulicy. Natomiast decyzją z dnia [...] listopada 2000r. nr [...] odmówił zwrotu części nieruchomości o pow. [...] m kw. Wojewoda [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] maja 2002r. nr [...] odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m kw. oznaczonej jako działka nr [...], a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] utrzymał ją w mocy.

Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt I SA 1685/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obydwie ww decyzje nakazując skonfrontowanie istniejącej infrastruktury osiedlowej z planem realizacyjnym inwestycji i podnosząc, że tylko konkretny i udokumentowany brak przesłanek zwrotu uzasadniałby decyzję odmowną.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] Starosta G. orzekł zwrot części wywłaszczonej nieruchomości o pow. [...] m kw. i zobowiązał wnioskodawców do wpłacenia W. [...] zł zwaloryzowanego odszkodowania uznając, że ta część nieruchomości nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, ponieważ znajduje się na niej parking samochodowy ogrodzony oraz plac zabaw dla dzieci. Organ I instancji stwierdził, że na lokalizację parkingu brak jest pozwoleń na jego budowę, natomiast plac zabaw zrealizowano dopiero w 2007r. Zgodnie zaś z planem realizacyjnym osiedla w tym miejscu miał być zlokalizowany budynek usługowy oraz znajdować się miały na nim tereny zielone.

W pozostałym zakresie organ I instancji odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie zwrotu działki nr [...] wniosło W. i Spółdzielnia [...] natomiast J. S. wniósł odwołanie w zakresie odmowy zwrotu działek nr [...] i [...].

Rozpatrując sprawę niniejszą Wojewoda [...] uznał, że Spółdzielnia [...] nie jest stroną w niniejszej sprawie stwierdzając, że podstawą legitymacji biernej w trybie zwrotowym jest status obecnego właściciela (W.), użytkownika wieczystego, użytkownika, trwałego zarządcy, najemcy, dzierżawcy lub biorącego w użyczenie. Tymczasem Spółdzielnia [...] jest jedynie władającym działkami i dopiero zmierza do stwierdzenia zasiedzenia, przy czym postępowanie o zasiedzenie jest zawieszone. Z tych też względów postępowanie odwoławcze dotyczące odwołania Spółdzielni zostało umorzone.

Wojewoda podzielił rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji organu I instancji o zwrocie działki nr [...] i o odmowie zwrotu działek nr [...] i [...] ( w pozostałym zakresie decyzja Starosty stała się ostateczna wobec niezaskarżenia jej). Organ II instancji zaaprobował ocenę Starosty, że proj. działka nr [...] stała się zbędna na skonkretyzowany cel wywłaszczenia, gdyż zamiast budynku usługowego urządzono parking i plac zabaw. Zagospodarowanie zwróconej działki było więc niezgodne z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej, uściślonym w planie realizacyjnym [...] a ponadto nastąpiło po terminach ustawowych. Dopiero po 1990r. prowizoryczny parking zorganizowali mieszkańcy bloków, a plac zabaw urządziła Spółdzielnia w 2007r.(po wniosku o zwrot i zaostrzeniu terminów zbędności). W ocenie Wojewody metoda i konkluzje organu I instancji stanowią wykonanie wiążących wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt I SA 1685/03. Wojewoda podniósł, że choć realizacja osiedla mieszkaniowego obejmuje również miejsca postojowe i plac zabaw, to nie były celem wywłaszczenia i urządzono je naruszając terminy z art. 136-137 ugn, co wiążąco wskazał Sąd w powołanym wyroku. Według Wojewody dokumentacja zebrana w aktach sprawy bezspornie dowodzi, że proj. działka nr [...] stała się zbędna na konkretny cel wywłaszczenia, jakim były pawilony handlowe i choć przed 1992r. na działce tej istniała zieleń, to zaniechanie obiektu głównego wyklucza zdaniem organu odwoławczego argumentację z infrastruktury towarzyszącej pawilonu handlowego. Wojewoda podzielił też rozstrzygnięcie organu I instancji odnośnie odmowy zwrotu działek nr [...] i [...].

Skargi na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: Spółdzielnia [...] i Miasto W.

Spółdzielnia [...] zaskarżyła ją w całości i zarzuciła jej naruszenie art. 28 k.p.a. polegające na uznaniu, że skarżąca Spółdzielnia nie była i nie może być stroną niniejszego postępowania ze względu na brak interesu prawnego mimo, że interes prawny wynika z ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej prawa użytkowania wieczystego, ewentualnie ze stosunku zobowiązaniowego łączącego Spółdzielnię oraz obecnego właściciela nieruchomości oraz naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony przy wywłaszczeniu. Skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Spółdzielnia prawo ekspektatywy wywodzi na podstawie wydanej w dniu [...] maja 1971r. decyzji o lokalizacji inwestycji wydanej jej poprzednikowi prawnemu [...] oraz na podstawie decyzji wstępnej z dnia [...] lutego 1975r. o ustanowieniu na rzecz [...] wieczystego użytkowania na okres 99 lat. Strona skarżąca podniosła, że według utrwalonej wykładni ekspektatywa maksymalnie ukształtowana to sytuacja, w której wprawdzie nie doszło do wydania aktu przyznającego prawo ani stwierdzającego przysługiwanie prawa, ale spełnione zostały zasadnicze przesłanki warunkujące nabycie danego prawa, a brakuje tylko ostatniego-możliwego do spełnienia etapu decydującego o definitywnym przejściu prawa podmiotowego na oczekującego(w niniejszej sprawie mimo spełnienia warunków nabycia prawa do użytkowania wieczystego nie doszło do ustanowienia tego prawa). W ocenie strony skarżącej jej tytuł prawny do nieruchomości wynika ze stosunku zobowiązaniowego powstałego na podstawie wydanych decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego, która stanowiła pierwszy z trzech elementów niezbędnych do skutecznego powstania tego prawa. Na podstawie tej decyzji poprzednik prawny skarżącej objął w posiadanie teren nieruchomości w dniu [...] lutego 1975r. i tym samym wszedł tego dnia w faktyczne władanie terenu, w celu wybudowania osiedla mieszkaniowego. Ponadto Spółdzielnia podniosła, że ponosi coroczne opłaty z tytułu władania przedmiotową nieruchomością.

Skarżące Miasto W. zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na dokonaniu niepełnej i niewłaściwej analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym nie mogącym potwierdzić okoliczności, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a także naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji w części odnoszącej się do pkt 1 i 2.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy orzekające w nieuzasadniony sposób uznały, że niezrealizowanie na przedmiotowej nieruchomości jednego z elementów tj. pawilonu handlowego w ramach ogromnego przedsięwzięcia budowlanego (osiedla mieszkaniowego) może świadczyć o niezrealizowaniu celu, na jaki nieruchomość ta została wywłaszczona. Jednocześnie organy pominęły, że na przedmiotowej nieruchomości powstały instalacje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania urządzeń koniecznych z punktu widzenia całego przedsięwzięcia mieszkaniowego. Obecność na przedmiotowej nieruchomości sieci kanalizacyjnej mającej na celu odprowadzenie poza granice strefy ochronnej ścieków z urządzeń sanitarnych świadczy zdaniem skarżącego o tym, że nieruchomość, mimo częściowego braku realizacji pawilonu handlowego została zagospodarowana zgodnie z decyzją lokalizacyjną i sposób jej zagospodarowania jest funkcjonalnie zbieżny z pozostałą częścią przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Również o oddalenie skarg wniósł uczestnik postępowania J. S. w piśmie z dnia 21 sierpnia 2014r.

Na rozprawie w dniu 18 września 2014r. sprawy o sygn. akt I SA/Wa 244/14 i I SA/Wa 245/14 połączone zostały do wspólnego rozpoznania i rozstrzygania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę Spółdzielni [...] uznać należy za całkowicie niezasadną zaś skargę Miasta W. za częściowo zasadną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo ustalił brak tytułu prawnego po stronie Spółdzielni [...] do nieruchomości, której zwrot był przedmiotem postępowania administracyjnego, a w konsekwencji prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze.

Postępowanie wyjaśniające słusznie doprowadziło organy administracji do wniosku, że Spółdzielni nie przysługuje żaden tytuł prawny do nieruchomości będących przedmiotem postępowania o zwrot, a co za tym idzie nie przysługuje mu również status strony tego postępowania.

Wbrew zarzutom skarżącego ani aktualny sposób korzystania przez niego z przedmiotowych nieruchomości, ani okoliczności przekazania tych nieruchomości skarżącemu przez [...]", nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z dokumentów dotyczących przekazania nie wynika, by poprzednik prawny skarżącego miał jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości, w który mógłby wstąpić skarżący. Nie stanowi takiego tytułu decyzja o lokalizacji inwestycji z [...] maja 1971r. jak też decyzja wstępna z [...] lutego 1975r. o ustanowieniu na rzecz [...]" wieczystego użytkowania. Decyzja lokalizacyjna stanowiła etap przygotowawczy do wywłaszczenia, kiedy Skarb Państwa nie był jeszcze właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a więc nie mogła ona kreować jakichkolwiek uprawnień po stronie Spółdzielni do przedmiotowego gruntu. Również decyzja z dnia [...] lutego 1975r. nie daje skarżącej Spółdzielni tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta została wydana na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969r. nr 22, poz. 159), a zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy oddanie terenu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu do księgi wieczystej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie po wydaniu decyzji nie została zawarta z [...]" umowa o przeniesieniu na nią prawa użytkowania wieczystego jak też nie doszło do ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej. Powyższe oznacza, że do powstania prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...]" nie doszło, a więc nie mogła ona tego prawa przekazać skarżącej Spółdzielni, a ekspektatywa nabycia prawa nie może być podstawą do stwierdzenia posiadania interesu prawnego, ponieważ stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne. Samo zaś korzystanie z nieruchomości, nawet, jeżeli trwa od kilkudziesięciu lat, nie powoduje powstania po stronie osoby korzystającej interesu prawnego. W tej sytuacji można co najwyżej mówić o interesie faktycznym, który nie jest wystarczający do uznania za stronę postępowania administracyjnego. Sposób władania nieruchomością (posiadanie samoistne, zależne, dzierżenie) także nie ma znaczenia dla ustalenia interesu prawnego u danego podmiotu. Jak słusznie zauważył Wojewoda stronami postępowania o zwrot nieruchomości, oprócz byłych i aktualnych właścicieli nieruchomości, są: zarządca nieruchomości, użytkownik, najemca, dzierżawca oraz osoba korzystająca z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia. W katalogu tym nie wymienia się osoby władającej nieruchomością bez tytułu prawnego, choćby był to "najsilniejszy" rodzaj władania rzeczą tj. posiadanie samoistne. Posiadanie samoistne może oczywiście doprowadzić do nabycia własności w drodze zasiedzenia, jednakże przesłanki zasiedzenia nie podlegają ocenie organów administracyjnych orzekających w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organy te nie są kompetentne do oceny rodzaju władania rzeczą, dobrej lub złej wiary, ani upływu odpowiedniego okresu koniecznego do nabycia własności.

Skoro więc w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, wnoszącej odwołanie Spółdzielni nie przysługiwał przymiot strony, to jedyną dopuszczalną na gruncie przepisów procedury administracyjnej formą załatwienia sprawy nim objętej, było podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co w niniejszej sprawie miało miejsce. Z tego względu ta część decyzji organu wojewódzkiego odpowiada prawu, a podnoszone w tym zakresie zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał skargę Miasta W. w tym zakresie za zasadną.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z powyższego wynika, że przesłanką warunkującą zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców jest zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym z orzecznictwa z ostatniego okresu wynika, że ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie powinna odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego: 7-letniego od 1 stycznia 1998r. oraz 10-letniego od 22 września 2004r. ( por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014r. I OSK 2876/12, LEX nr 1493700 oraz orzecznictwo tam powołane: wyroki NSA z dnia 12 lutego 2014r. I OSK 1663/12 i z dnia 10 kwietnia 2014r. I OSK 2391/12). Ma to związek z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014r. P 38/11 (OTK-A 2014/3/31). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W rozpoznawanej sprawie nieruchomość objęta decyzją Naczelnika W. z dnia [...] stycznia 1975r. została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] i poszerzenie ulic, zgodnie z decyzjami o lokalizacji inwestycji z dnia [...] maja 1971r. nr [...] i z [..] czerwca 1972r. nr [..]. Cel doprecyzowano wg planu realizacyjnego zatwierdzonego [...] sierpnia 1974r. Z ustaleń organu I instancji wynika, że zgodnie z planem realizacyjnym osiedla na przedmiotowej działce miał być wybudowany budynek usługowy oraz miały się znajdować tereny zielone, a powstał parking i plac zabaw. Na pozostałym wywłaszczonym terenie, o zwrot którego występują poprzedni właściciele zrealizowano cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego i poszerzenie ulic, co nie jest kwestionowane. Zauważyć należy, że działka będąca przedmiotem żądania o zwrot stanowi jedynie jeden z elementów kompleksu, stanowiącego całość (osiedle mieszkaniowe wraz z infrastrukturą towarzyszącą), służący na przestrzeni wszystkich lat od wywłaszczenia mieszkańcom osiedla. Nie ma też jakichkolwiek dowodów, z których wynikałoby, że wywłaszczona nieruchomość służyła innym celom. Zmiana lokalizacji poszczególnych funkcji w takim kompleksie na przestrzeni czasu, uwarunkowana albo możliwościami budżetowymi albo aktualnymi potrzebami nie może w ocenie Sądu przekreślać zasadniczego założenia, że wywłaszczona nieruchomość jako całość wciąż służy celowi, z powodu którego nastąpiło wywłaszczenie. W tym stanie rzeczy częściowa zmiana założeń zagospodarowania spornej działki poprzez zastąpienie planowanego pawilonu handlowego i zieleni parkingiem i placem zabaw nie stanowi o braku realizacji celu wywłaszczenia, zważywszy na fakt, że plac zabaw i parking są niezbędnym elementem osiedla mieszkaniowego i są niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że do [...] roku na terenie tym znajdował się trawnik, co potwierdził pełnomocnik J. S. L. S. podczas rozprawy w dniu 18 września 2014r.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu 7 sędziów SN z dnia 27 stycznia 1988r. III AZP 11/87 (OSNCP 1988 nr 11, poz. 149), w której stwierdzono, że przez zmianę celu należy rozumieć jakościową zmianę lokalizacji inwestycji wymienionej w decyzji wywłaszczeniowej i konkretyzującej cel wywłaszczenia, a nie tylko modyfikację lokalizacji inwestycji mieszczącą się w celu uzasadniającym wywłaszczenie lub w celu bardzo zbliżonym, czyli modyfikacji nie zmieniającej charakteru celu wywłaszczenia. O jakościowej zmianie nie sposób mówić w sytuacji, gdy nieruchomość wywłaszczona została w celu budowy osiedla, a nastąpiło jej użycie na budowę urządzeń infrastruktury osiedla (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 1987r. IV SA 372/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 76). ""Gdyby bowiem o zbędności orzekać wyłącznie przez pryzmat zakresu inwestycji określonego w decyzji o wywłaszczeniu czy w decyzji o lokalizacji inwestycji, wówczas jakakolwiek nowa inwestycja o nieco odmiennym charakterze na nieruchomości wywłaszczonej byłaby wykluczona. To ograniczałoby często prawidłowe zagospodarowanie terenu. Zbędność należy więc ocenić przez pryzmat charakteru inwestycji, z powodu której doszło do wywłaszczenia i charakteru inwestycji, która ma być zrealizowana lub została zrealizowana zamiast zamierzonej lub tez obok niej"(wyrok SN z dnia 23 lutego 2007r. III CSK 391/06, LEX nr 529707). I mimo, że poglądy te zostały wypowiedziane przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (z wyjątkiem ostatniego cytowanego wyroku), to w ocenie Sądu zachowały swoją aktualność (tak też SN w wyroku z dnia 23 lutego 2007r.), przynajmniej na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy, gdyż zbędność na cel wywłaszczenia dokonanego przed wejściem w życie u.g.n., jak zaznaczono wyżej, nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Częściowa zmiana planowanego zagospodarowania nie stanowi, zdaniem Sądu, zmiany jakościowej celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, uzasadniającej ocenę, że ta część nieruchomości jest zbędna na cel wywłaszczenia, zwłaszcza z punktu widzenia funkcji i celów osiedla mieszkaniowego. Wyłączanie w chwili obecnej z całego wielofunkcyjnego kompleksu poszczególnych elementów mogłoby zakłócić funkcjonowanie osiedla jako całości lub poszczególnych jego funkcji, co w szczególności świadczy o niezbędności spornej działki na cel wywłaszczenia.

Dodać należy, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że ocena prawna wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Traci więc ona moc wiążącą tylko w razie zmiany stanu prawnego, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r., I OSK 670/11).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem składu orzekającego, zważywszy na przedstawioną wyżej ocenę prawną niniejszej sprawy, a przede wszystkim z uwagi na zmianę stanu prawnego polegającą na zmianie od dnia 22 września 2004r. treści art. 137 u.g.n. wyrok Sądu z dnia 22 grudnia 2004r.sygn. akt I SA 1685/03 (kontrola Sądu dotyczyła decyzji z dnia [...] czerwca 2003r. i z dnia [...] maja 2002r.) utracił moc wiążącą. Aktualnie bowiem jak wskazano wyżej zbędność na cel wywłaszczenia dokonanego przed wejściem w życie u.g.n. nie może być oceniana wyłącznie poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W przedmiocie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji w jej uchylonej części (pkt 2 sentencji), orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy. O oddaleniu natomiast skarg w pozostałym zakresie (pkt 3 sentencji), a więc odnoszącym się do tej część zaskarżonej decyzji, w której orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ww ustawy.