Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 41/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 148,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 18 ust. 2 pkt 13
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA Protokolant Halina Kremis Andrzej Jurkiewicz (sprawozdawca) Mieczysław Górkiewicz Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi Gminy Święta Katarzyna na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 stycznia 2004r. Nr PN.II.0911-16/01/04 w przedmiocie stwierdzenia nieważności § 1 ust. 3 i ust. 11 uchwały nr XII/103/2003 Rady Gminy Święta Katarzyna z dnia 23 października 2003r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Mokry Dwór w granicach obrębu, gmina Święta Katarzyna uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 2

Uzasadnienie

W dniu 23 października 2003 r. Rada Gminy Święta Katarzyna podjęła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) uchwałę Nr XII/103/03 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Mokry Dwór w granicach obrębu, gmina Święta Katarzyna.

Wojewoda Dolnośląski w dniu 7 stycznia 2004r. podjął rozstrzygnięcie nadzorcze nr PN.II.0911-16/01/04 na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 200Ir. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdzając nieważność § 1 ust. 3 i ust. 11 w/w uchwały Rady Gminy Święta Katarzyna.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zauważono, iż Rada Gminy Święta Katarzyna podjęła dnia 23 października 2003r. uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Mokry Dwór w granicach obrębu, gmina Święta Katarzyna, natomiast dokumentacja planistyczna umożliwiająca weryfikację uchwały pod względem legalności wpłynęła do Organu Nadzoru w dniu 8 grudnia 2003r. przekazana pismem WPR/ZAP-7322/184/03 z 28 listopada 2003r.

W toku badania legalności uchwały Organ Nadzoru stwierdził podjęcie § 1 ust. 3 i ust. 11 uchwały w zakresie w jakim mają one zastosowanie do terenów objętych sfera ochronną bezpośrednią ujęć wody z istotnym naruszeniem art. 9 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.).

Podniesiono, że Gminy Święta Katarzyna uregulowała w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasady gospodarowania przestrzenią w granicach obrębu Mokry Dwór, Gmina Święta Katarzyna. Na terenie objętym planem znajdują się źródła zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia dla mieszkańców Wrocławia, w związku z czym teren ten został objęty reżimem szczególnej ochrony pośredniej i bezpośredniej ujęć wody na mocy decyzji nr RLS gw I 053/17/74 z dnia 31 marca 1974r. Decyzja ta wprowadza dla terenów, którym przyznała ochronę bezpośrednią, zakaz: wykonywania budowli niezwiązanych z pracą ujęć i jego urządzeniami, wykonywania wierceń i odkrywek, odprowadzania ścieków do gruntu i wód. składowania i gromadzenia śmieci i odpadków, które mogą zanieczyścić wody, wjazdu lub przebywania osób niezatrudnionych przy ujęciu i urządzeniach wodociągowych, rolniczego, ogrodniczego i innego wykorzystania terenu nie związanego w ujmowaniem wody (załącznik nr 1 do decyzji). W treści planu zagospodarowania

Sygn. akt II SA/Wr 41/04

3

przestrzennego postanowiono, że część terenu (który objęty jest ochroną bezpośrednią) przeznaczona zostanie na cele sportu i rekreacji w granicach polderów zalewowych (§ 1 ust. 3 planu) oraz na cele rolne w granicach polderów zalewowych (§1 ust. 11 planu). W zakresie przeznaczenia terenu na cele sportu i rekreacji dopuszczono tam lokalizację bezkubaturowych obiektów i urządzeń sportu i rekreacji oraz lokalizację urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. W ramach przeznaczenia terenu na cele rolne przewidziano dopuszczalność rolniczego wykorzystania gruntów z wykluczeniem lokalizacji wszelkiej zabudowy; lokalizację niezbędnych dróg i dojazdów do pól i do urządzeń infrastruktury technicznej oraz wykorzystanie terenu dla celów ochrony przed powodzią poprzez okresowe zalewania (polder zalewowy).

W toku postępowania wyjaśniającego Gminy Święta Katarzyna argumentowała, że wskazana decyzja wydana została na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 30 maja 1962 r. prawo wodne (Dz. U. nr 34, poz. 158 ze zm.) a także - jako wydana przez organ niewłaściwy (Prezydenta Wrocławia) - obciążona jest wadą powodującą nieważność takiego aktu. Gmina zarzuca też, że zaniedbano obowiązku dostosowania decyzji do obowiązujących później przepisów zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 5 listopada 199Ir. w sprawie ustanawiania stref ochronnych źródeł i ujęć wody (Dz. U. nr 116, poz. 504). Jednocześnie wskazano, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest w całości zgodny z projektem nowej decyzji w sprawie ustanowienia stref ochronnych ujęć wody, która ma być niebawem wydana przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej i która ma przewidywać ograniczenie przestrzennego zakresu ochrony m.in. dla problemowych terenów. Kształt projektu decyzji został zaakceptowany przez wszystkie strony biorące udział w postępowaniu związanym z jej przygotowaniem. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Mokry Dwór uzyskał pozytywne uzgodnienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu pismem nr WPR/ZAP-7322/59/03 z dnia 6 czerwca 2003r., który odpowiedzialny jest za zgodność miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa wodnego (art. 92 ust. 3 pkt 10 ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne - Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.). Na końcu wskazano, że inwestycje infrastrukturalne (budowę drogi wojewódzkiej Bielany-Łany-Długołeka) na terenie objętym aktualnie ochroną bezpośrednią przewiduje także uchwala z 8 marca 2002 r. Rady Gminy Święta Katarzyna w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydzielonej zachodniej części obszaru miasta Siechnice, w gminie Święta Katarzyna (Dolnośląski Dz. U. nr 188, poz. 2679), która jednak nie była przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego i aktualnie obowiązuje w całości. Gmina Święta Katarzyna podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego dla wsi Mokry Dwór oraz dokonała zawiadomienia o wyłożeniu

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 4

projektu, planu do publicznego wglądu przed dniem wejścia w życie obecnej

ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.

U. nr 80, poz. 717) tzn. przed dniem 11 lipca 2003 r. Zgodnie zatem z art. 85

ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do badania

legalności uchwał tej kategorii należy stosować przepisy poprzednio

obowiązujące tj. ustawę z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym

(Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) i przepisy wykonawcze do niej.

Z treści art. 4 w/w ustawy wynika, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Jednakże w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się obowiązkowo postanowienia przepisów szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem (art. 9 ust. 1 ustawy). Z taką sytuacją jak zauważono mamy do czynienia w konkretnym przypadku. Teren objęty planem ma bowiem szczególny status wynikający z decyzji z 31 marca 1974r. w sprawie ustanowienia stref ochronnych ujęć wodnych. Argumentów Gminy podważających legalność wskazanej decyzji Organ Nadzoru nie uwzględnił. Decyzja administracyjna wydana z naruszeniem przepisów o właściwości powinna być bowiem przedmiotem odpowiedniego postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności i o ile nie stwierdzono tego w odpowiednim trybie, Organ Nadzoru nie ma podstaw prawnych (kompetencji) do nie uwzględnienia takiego aktu i uznania jego nieważności dla potrzeb postępowania nadzorczego. Decyzje tej kategorii nie zostały, również uchylone mocą przepisów przejściowych nieobowiązującej już ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz. U. nr 38, poz. 230 ze zm.) jak i obecnej ustawy 18 lipca 200Ir. Prawo wodne (Dz. U. nr 115, poz. 1229 ze zm.). Decyzji tej przysługuje zatem domniemanie ważności i należy respektować jej postanowienia do czasu podjęcia przez właściwy organ odpowiednich rozstrzygnięć. Nie ma prawnego znaczenia również fakt, że obecnie toczy się przed dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej postępowanie w sprawie ustanowienia stref ochronnych i że planowany zakres przestrzennej ochrony bezpośredniej ma ulec ograniczeniu. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem zgodność uchwały z prawem obowiązującym w chwili jej podjęcia nie zaś zgodność z założeniami projektów przewidywanych rozstrzygnięć prawnych. Ponadto Wojewoda podkreślił, że fakt obowiązywania uchwały która przewiduje niedozwolone inwestycje na obszarze objętym ochroną bezpośrednią nie może stanowić podstawy do przyjęcia przez Organ Nadzoru stałej i nieprawidłowej praktyki w tym zakresie w imię ile rozumianej konsekwencji działania.

Zgodnie z postanowieniami decyzji w sprawie ustanowienia stref ochronnych, teren podzielono na strefę ochrony bezpośredniej (oznaczonej w załączniku graficznym do decyzji liniami koloru zielonego) i strefę ochrony pośredniej (oznaczonej w załączniku graficznym do decyzji liniami koloru czerwonego), przy czym w tej ostatniej zróżnicowano zakres zakazów

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 5

(ograniczeń). W ramach sfery ochrony bezpośredniej zakazano wykonywania budowli niezwiązanych z pracą ujęcia i jego urządzeniami jak również przebywania na tych terenach osób niezatrudnionych przy ujęciu i urządzeniach wodociągowych. Zakazy te wykluczają więc możliwość przeznaczenia terenów na cele rolne lub rekreacyjno - sportowe.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcia nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła Gmina Święta Katarzyna i działając na podstawie art.98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. 2001 Nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz uchwały Nr XVI/134/04 Rady Gminy Święta Katarzyna z dnia 5 lutego 2004r. w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego (PN.110911-16/01/04) z dnia 7 stycznia 2004r. domagała się: uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 stycznia 2004r. Nr PN.l 1.0911-16/01/04 stwierdzającego nieważność § 1 ust. 3 i ust. 11 uchwały Nr XII/103/03 Rady Gminy Święta Katarzyna z dnia 23 października 2003r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Mokry Dwór w granicach obrębu, gmina Święta Katarzyna w zakresie, w jakim mają one zastosowanie do terenów objętych ochroną bezpośrednią ujęć wody z powodu istotnego naruszenia prawa, z powodu niezgodności z prawem.

W skardze Rada Gminy Święta Katarzyna domagając się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Dolnośląskiego z powodu jego niezgodności z prawem podniosła, że przedmiotowe rozstrzygnięcie narusza przepis art. 91 ust. 1 zdanie drugie ustawy o samorządzie gminnym, tj. z powodu przekroczenia trzydziestodniowego terminu do wydania tego rozstrzygnięcia, licząc od dnia doręczenia uchwały.

Ponadto zarzucono, iż zaskarżane rozstrzygnięcie stwierdza nieważność nieistniejącego przepisu, jako że organ nadzoru wskazał przepis §1 ust.3 i ust. 11, podczas, gdy przedmiotowa uchwała Rady Gminy w § 1 nie zawiera treści ujętych w ustępy a jedynie wyliczenie ujęte w punktach od 1 do 4, przy czym punkt pierwszy zawiera ponadto wyliczenie literowe a i b, a nadto nie są w nim regulowane kwestie, które następnie organ nadzoru analizuje w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Jest to błąd rzeczowy rozstrzygnięcia nie dający się usunąć, czy skorygować, eliminujący go tym samym z obrotu prawnego. Dlatego też podkreślono, iż skarżone rozstrzygnięcie jest niewykonalne.

Dodatkowo zarzucono, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego jako podstawowy argument przemawiający za stwierdzeniem nieważności przedmiotowej uchwały wskazuje na naruszenie dyspozycjami planistycznymi reżimów prawnych obszarów ujęć wody. Jak podkreślono w zakresie ochrony wód, a w tym zwłaszcza uzgadniania projektów planów miejscowych organem właściwym jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zaś zgodnie z art. 18 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art.92

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 6

ust.3 pkt.10 ustawy z dnia 18 lipca 200Ir. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz.1229 ze zm.) wójt w toku postępowania planistycznego był zobowiązany do uzgodnienia projektu planu ze skutkiem nieważności uchwały rady gminy w razie uchybienia temu obowiązkowi z art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy występował w okresie maja i czerwca 2003r. do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu o uzgodnienie projektu uzyskując dnia 6 czerwca 2003r. ostatecznie pozytywne uzgodnienie dla projektu planu.

W toku postępowania nadzorczego nad uchwałą rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ nadzoru bada przebieg postępowania planistycznego m.in. w zakresie spełnienia wymogów proceduralnych, a w tym uzgodnienia projektu planu ze wskazanymi w art. 18 ust.2 pkt.4 ustawy podmiotami. Nie jest natomiast uprawniony do weryfikowania treści owych uzgodnień, zwłaszcza zaś dokonywanego przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, który jako organ administracji rządowej niezespolonej właściwy w sprawach gospodarowania wodami w regionie wodnym posiada swoją właściwość ustawową w tym zakresie. Właściwość ta wyłącza możliwość dokonywania przez wojewodę oceny zgodności planu ze stanem prawnym i faktycznym w zakresie właściwości dyrektora regionalnego zarządu, a jedynie może on dokonać porównania treści uzgodnienia z treścią ustaleń planu nim objętą. Tym samym konkludując wskazano, że Sąd winien uchylić rozstrzygnięcie Wojewody Dolnośląskiego przyjmując że wydane ono zostało z przekroczeniem właściwości rzeczowej, jako że ustalenie, czy przyjęte w planie rozwiązania naruszają reżimy stref ochronnych należy do wyłącznej właściwości Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu.

Ponadto stwierdzono, iż argumentacja zawarta w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego opiera się na wadliwej interpretacji przepisu 9 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przywołany artykuł nie jest bowiem samoistnym przepisem, a jedynie nakazuje on uwzględniać w planach miejscowych postanowienia przepisów szczególnych odnoszących się do obszaru objętego planem i przedmiotem jego ustaleń. Takiego przepisu zaś nie wskazał Wojewoda Dolnośląski, powołując się jedynie na decyzję Prezydenta Miasta, która w świetle postanowień rozdziału III Konstytucji RP i orzecznictwa nie może być uznana za przepis szczególny.

Wojewoda Dolnośląski odpowiadając na skargę wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego i rozpoznanie, sprawy w postępowaniu uproszczonym wskazując przy tym, że należy zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, iż rozstrzygnięcie nr PN.II 0911-16/01/04 z dnia 7 stycznia 2004r. zawiera niewłaściwe oznaczenie kasowanych przepisów uchwały, a tym samym jest niewykonalne.

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 7

Jednakże z pozostałymi zarzutami przedstawionymi w skardze jak zauważono nie można się zgodzić.

Zarzut naruszenia trzydziestodniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w konkretnym przypadku wiąże się z szerszym zagadnieniem wzajemnej korelacji pomiędzy wykładnią logiczną a gramatyczną przepisu prawnego. Ustawodawca ustalając ten termin w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazał jednocześnie na dzień doręczenia uchwały jako dzień początkowy do liczenia terminu. Nie budzi wątpliwości Wojewody, że przedmiotem takiego doręczenia jest tu uchwała w postaci pozwalającej na wszczęcie postępowania nadzorczego i umożliwiającej weryfikację jej legalności. W przypadku uchwał w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego ustawodawca, biorąc pod uwagę specyfikę tego rodzaju uchwał, wyartykułował tę zasadę, zobowiązując wójta w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) do przedkładania wojewodzie uchwały rady gminy wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny legalności uchwały. Dopiero wykonanie tego obowiązku umożliwia organowi nadzoru weryfikację uchwały. Jeżeli zatem gmina ze względów organizacyjnych dostarcza dokumentację planistyczną w okresie późniejszym od uchwały, to nie może to tym samym ograniczyć ani wyłączyć kompetencji organu nadzoru do stosowania środka nadzorczego w postaci stwierdzenia nieważności w ramach terminu przewidzianego prawem.

Zarzut naruszenia przez Organ Nadzoru "wyłącznej" właściwości Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, jako organu właściwego do uzgodnienia projektu planu zauważono, że byłby uzasadniony o tyle, o ile Organ Nadzoru uzurpowałby sobie prawo do dokonywania tego typu uzgodnień. Taka sytuacja nie miała jak zaznaczono jednak miejsca. Praworządność jest wartością, która w polskim systemie prawnym chroniona jest wielostronnie za pomocą różnego rodzaju instytucji prawnych. Kompetencje organu nadzoru oraz organu uzgadniającego nie konkurują ze sobą, a zatem nietrafny jest zarzut naruszenia "wyłącznej" właściwości jednego organu przez drugi. Kryterium stosowania przez organ nadzoru rozstrzygnięć nadzorczych stanowi "sprzeczność z prawem". Stwierdzenie istotnego naruszenia prawa stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania środków nadzorczych.

Dodano także, iż nie ma podstaw, by rozstrzygnięciu nadzorczemu postawić zarzut braku wykazania przepisów prawnych, które zostały naruszone postanowieniami przedmiotowej uchwały. W niniejszej sprawie najistotniejszy jest fakt, że uchwała w sprawie zagospodarowania przestrzennego musi uwzględniać postanowienia przepisów szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem i przedmiotu jego ustaleń (art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 8

województwa). Na dzień sporządzenia odpowiedzi, teren objęty planem cechuje się szczególnym statusem, wynikającym z obowiązującej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5-7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego, uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków innych niż wyżej wymienione, a podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, oraz zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest działalność organu nadzoru - Wojewody Dolnośląskiego w związku z podjęciem przez tenże organ rozstrzygnięcia nadzorczego w dniu 7 stycznia 2004r. stwierdzającego nieważność § 1 ust. 3 i ust. 11 uchwały Rady Gminy Święta Katarzyna nr XII/103/03 z 23 października 2003r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Mokry Dwór w granicach obrębu,

gmina Święta Katarzyna.

Zgodnie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. Nr 142 z 200Ir. poz. 1591 ze zm.) uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nie ważna, a o jej nieważności orzeka organ nadzoru. Orzeczenie wojewody o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy ma charakter deklaratoryjny i działa wstecz (ex tunc), ponieważ jest ona nieważna z mocy prawa od chwili jej podjęcia. Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy przez organ nadzoru (wojewodę) może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała taka pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem, prawa. Niewątpliwym jest również to, iż podejmując rozstrzygnięcie nadzorcze wojewoda musi prawidłowo po wnikliwej analizie tekstu przepisu prawa stanowionego przez gminę określić precyzyjnie przepisy uchwały które eliminuje z obrotu prawnego chyba, że stwierdza nieważność całej uchwały.

W rozpoznawanej sprawie co jest okolicznością nie budzącą wątpliwości potwierdzoną także przez Wojewodę Dolnośląskiego w odpowiedzi na skargę w podjętym a zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym stwierdzono nieważność przepisów, których po prostu nie ma w uchwale Rady Gminy Święta Katarzyna z 23 października 2003r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Mokry Dwór w granicach obrębu gmina Święta Katarzyna (nr XII/103/03). Wojewoda Dolnośląski stwierdził bowiem nieważność § 1 ust. 3 i ust. 11 tej uchwały podczas gdy § 1 przedmiotowej uchwały nie zawiera treści ujętych w ustępy albowiem w tej

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 9

regulacji zamieszczono wyliczenie ujęte w czterech kolejnych punktach zaś w punkcie pierwszym zawarto dwa podpunkty oznaczone literami a i b. Regulacja zaś całego § 1 zakwestionowanej uchwały nie zawiera więc ani ust. 3 a tym bardziej ust. 11.

Zatem brak przepisów zakwestionowanych w skarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym powoduje jego niewykonalność. Wprawdzie analiza uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego prowadzi do wniosku iż winno ono

odnosić się do § 3 ust. 3 i 11 przedmiotowej uchwały Rady Gminy Święta Katarzyna lecz nie można w tej sytuacji mówić o oczywistej omyłce pisarskiej. Instytucja sprostowania zawarta w art. 113 § 1 kpa ma zastosowanie jedynie do błędów i omyłek o charakterze nieistotnym. W tej sprawie nie można przecież zmieniać najistotniejszego elementu rozstrzygnięcia nadzorczego jakim jest sentencja (rozstrzygnięcie) tego aktu. Sprostowanie więc prowadziłoby do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia.

Tym samym już z tego właśnie powodu należało wyeliminować z obrotu prawnego skarżone rozstrzygnięcie.

Jednakże należy w tym miejscu odnieść się do kolejnego zarzutu skargi a to naruszenia prawa przez organ nadzoru art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i wydania skarżonego rozstrzygnięcia po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi tekstu przedmiotowej uchwały.

Podstawową kwestia w rozpoznawanej sprawie jest zagadnienie jak liczyć ten termin (od jakiego dnia).

Zgodnie z art. 91 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym o nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały.

Trzydziestodniowy termin na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego ma charakter materialnoprawny i nie może być zmieniony, a jego upływ powoduje wygaśnięcie kompetencji organu nadzoru do wydania rozstrzygnięcia.

Termin przewidziany w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uważa się za zachowany jeżeli najpóźniej w ostatnim jego dniu rozstrzygnięcie nadzorcze zostało uzewnętrznione przez doręczenie organowi gminy bądź nadane w urzędzie pocztowym.

Wykładnia gramatyczna omawianego przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym prowadzi wprost do wniosku, iż termin 30 dniowy na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego winien być liczony od dnia doręczenia uchwały wojewodzie. Termin ten nie może być natomiast liczony od daty przedstawienia organowi nadzoru dodatkowych materiałów związanych z podjętą uchwałą.

W przypadku podjęcia uchwały o przyjęciu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego według zapisu art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. Nr 15 z 1999r. poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 10

2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu uchwały o uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego - przedstawia wojewodzie uchwałę rady gminy wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem.

Powyższa regulacja odnosząca się do procedury planistycznej nakazuje organom gminy po podjęciu stosownej uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedstawić wojewodzie taką uchwałę wraz z niezbędnymi materiałami potrzebnymi do oceny prawidłowości podjętej uchwały.

Jednakże przedstawienie przez organ gminy wyłącznie samej uchwały o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bez dokumentacji planistycznej nie powoduje wstrzymania biegu 30 dniowego terminu do podjęcia przez wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego. Termin ten bowiem co już wyżej zauważono liczony jest od dnia przedstawienia samej uchwały. Natomiast przedstawienie samej uchwały o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bez dokumentacji planistycznej winno skutkować podjęciem niezwłocznych czynności przez organ nadzoru zobowiązujących gminę do pilnego przedstawienia tych materiałów. Tym samym nie można przyjąć poglądu prezentowanego przez Wojewodę Dolnośląskiego w odpowiedzi na skargę, iż termin z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w przypadku uchwały o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego liczony jest od daty przedstawienia uchwały wraz z dokumentacją planistyczną.

Brak jest podstaw do przyjęcia powyższego stanowiska albowiem gdyby zróżnicowanie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego uzależnione było od potrzeby przedstawienia określonych materiałów pozwalających na ocenę prawidłowości podjętej uchwały to zapewne znalazło by to odzwierciedlenie w przepisach prawa materialnego, a takich rozwiązań prawnych brak. Generalna norma określająca termin do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego znalazła się w przepisach art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 199Ir. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z 200Ir. ze zm.), art. 79 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. nr 142 z 200Ir. poz. 1592 ze zm.) oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. os samorządzie województwa (tj. Dz. U. nr 142 z 200Ir. poz.l 590 ze zm.) - i nakazuje ona podjąć rozstrzygnięcie nadzorcze w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Natomiast zapis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym odnoszący się wyłącznie do jednego z wymogów w procedurze planistycznej nie pozwala na przyjęcie poglądu, iż termin 30 dniowy na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego w odniesieniu do uchwały o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania

Sygn. akt II SA/Wr 41/04 11

przestrzennego należy liczyć dopiero od dnia przedstawienia pełnej dokumentacji planistycznej.

Służby wojewody zatem winny wypracować więc niezbędne metody skutecznego doręczania przez gminy i powiaty przedmiotowych uchwał wraz z potrzebną do oceny ich zgodności dokumentacją planistyczną

W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżone rozstrzygnięcie nadzorcze podjęte zostało po upływie 30 dni od dnia doręczenia uchwały Rady Gminy Święta Katarzyna z 23 października 2003r. nr XII/103/03.

Jak wynika z lektury akt administracyjnych i dokumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą dnia 31 października 2003r. Gmina Święta Katarzyna przekazała drogą pocztową organowi nadzoru przedmiotową uchwałę. Uchwałę tę wprawdzie doręczono bez niezbędnych materiałów planistycznych bowiem te przekazano dopiero w dniu 8 grudnia 2003r. Wojewoda Dolnośląski w terminie 30 dniowym dopiero od tego dnia podjął zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze co stanowi niewątpliwie naruszenie art. 91 ust.l cytowanej ustawy o samorządzie gminnym.

To fakt podjęcia skarżonego rozstrzygnięcia po upływie wymaganego terminu przede wszystkim niezależnie od wyżej wskazanych powodów pozwalał uchylić kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 7 stycznia 2004r. nr PN.II.0911-16/01/04. Tym samym w świetle przedstawionych wyżej wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd uwzględniając skargę Gminy Święta Katarzyna odstąpił od ustosunkowywania się do kolejnych zarzutów skargi.

Dotąd powiedziane nakazywało Sądowi orzec na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) o uchyleniu skarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Jednocześnie zauważyć należy, że z uwagi na charakter skarżonego rozstrzygnięcia Sąd odstąpił od podjęcia w wyroku orzeczenia w trybie art. 152 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.