Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3609/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... października 2004 r. Nr ... w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z ... października 2004 r nr ... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z ... grudnia 2003 r. nr ..., mocą której odmówił uchylenia decyzji własnej z ... maja 1999 r. nr ... o pozbawieniu S. K. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że uprawnienia kombatanckie S. K. uzyskał z mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w W. z dnia ...06.1977 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w okresie od maja 1945 r. do grudnia 1947 r. w ramach służby w MO.

W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia ... maja 1999 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił stronę uprawnień kombatanckich, a decyzją z dnia ... grudnia 2003 r. odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

Zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w MO, co potwierdzają wyjaśnienia strony oraz zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym zaświadczenie Komendy Stołecznej Policji z ...11.1997 r., w którym stwierdzono, że zainteresowany pełnił służbę w organach MO od ...05.1945 r. do ...12.1954 r. kolejno na stanowiskach: milicjanta KPMO w C., młodszego referenta wywiadowcy , referenta w KWMO w S., st. wywiadowcy, dzielnicowego Komisariatu w W.. Na podstawie zaświadczenia MSW z ...08.1976 r. ustalono, że zainteresowany w okresie od ...05.1945 r. do ...12. 1947 r. brał udział w walkach z bandami z reakcyjnym podziemiem. Organ orzekający stwierdził, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, który uznaje za działalność kombatancką uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu; MO nie było zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wobec podniesienia przez zainteresowanego w składanych wyjaśnieniach faktu, że w okresie od ...04.1945r. do ...05.1949 r. był żołnierzem Wojska Polskiego oddelegowanym do służby w MO, na dowód czego powołał wpis w książeczce wojskowej "przeniesiony do rezerwy w dniu ...05.1949 r." organ orzekający stwierdził, że z poświadczonej kopii tej książeczki nie wynika aby strona odbywała służbę wojskową ponieważ w dokumencie tym brak jest daty poboru do służby wojskowej oraz przebiegu służby, ponadto wnioskodawca we własnoręcznie sporządzonym do akt ZBOWiD w 1977 r. życiorysie napisał, że w dniu ...05.1945 r wstąpił do organów Milicji Obywatelskiej gdzie pracował do 1954 r, fakt pełnienia służby w organach MO potwierdził w deklaracji członkowskiej ZBOWiD. Wnioskodawca we wcześniejszych wyjaśnieniach do akt ZBOWiD nie podnosił żadnych okoliczności związanych z jego służbą wojskową oraz nie przedłożył na potwierdzenie tego faktu wiarygodnych dowodów.

W myśl art.25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art.2 oraz art.4. Skarżący nie wykazał aby spełniał przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 25 ust.2 pkt 2. ww ustawy.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził również, że decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w przypadkach ściśle określonych w kpa, między innymi na podstawie art. 154 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych słuszny interes strony nie może sprowadzać się do obchodzenia innych przepisów prawa, tj. w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Stwierdził ponadto, że niewątpliwie w interesie strony leżałoby uniknięcie sankcji wskazanych w tym przepisie ustawy, jednakże organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zachowania przyznanych uprawnień kombatanckich zobowiązane są do podjęcia decyzji o ich pozbawieniu.

Na powyższą decyzję S. K. wniósł skargę do Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podniósł, że pozbawienie go uprawnień kombatanckich, które otrzymał ... maja 1977 r. jest pomyłką, ponieważ członkiem ZBOWID z legitymacją nr ... został już wcześniej w 1945 r. za walkę zbrojną o wyzwolenie ojczyzny spod okupacji niemieckiej, z wojskami armii hitlerowskiej w latach 1939 -1947. Podniósł również, że legitymacja ta jest uwidoczniona na pierwszej stronie złożonej przez niego deklaracji w 1977 r., oraz że ... czerwca 1977 r. legitymacja ta została wydana z Centralnego Archiwum ZBOWID, nie odnotowano jednak komu. Potwierdził, że służąc w MO brał udział w likwidacji osób podejrzanych o sabotaż i dywersję, podkreślił, że reakcyjne podziemie znajdowało się w kręgu zainteresowań Milicji Obywatelskiej, jeżeli jego członkowie popełniali przestępstwa kryminalne.

Odnośnie służby w wojsku wyjaśnił, że ... kwietnia 1945 r. został zatrzymany przez sowiecki patrol i przekazany NKWD, a w dniu ... kwietnia 1945 r. został przekazany polskiej władzy wojskowej, czyli - w jego ocenie- wcielony do Armii Polskiej, a po zorganizowaniu posterunku Milicji Obywatelskiej ... maja 1945 został do tego posterunku oddelegowany i do zakończenia wojny spełniał czynności wojskowe, a po zakończeniu wojny milicyjne. Książeczkę wojskową dostał dopiero 1 955 r., po zakończeniu służby wojskowej, dlatego uważa , że do dnia otrzymania książeczki wojskowej był żołnierzem. Podkreślił, że do wojska został wcielony ... kwietnia 1945 r. i do końca wojny brał czynny udział w działaniach wojennych.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że w skardze skarżący błędnie powołał datę decyzji , na którą wnosi skargę , wskazując, że jest to decyzja z ... listopada 2004 r. podczas, gdy zaskarżona decyzja wydana została ... października 2004 r. Fakt załączenia przez skarżącego do skargi kserokopii decyzji z ... października 2004 r. , a także całokształt sprawy nakazują przyjąć, że przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... października 2004 r. nr ...

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 2002 r. nr 42 poz.371 z późn. zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i stanu faktycznego prawidłowo ustalonego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w okresie od maja 1945 r. do grudnia 1947 r. w ramach służby w MO. Fakt ten potwierdzają m.in. oświadczenie wnioskodawcy zawarte w życiorysie z ... stycznia 1977 r., w którym stwierdził, że w dniu ... maja 1945 r. wstąpił do organów Milicji Obywatelskiej, gdzie pracował do 1954 r., analogiczne oświadczenie zawarte w deklaracji członkowskiej ZBOWID skarżącego, a także zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym zaświadczenie Komendy Stołecznej Policji z ...11.1997 r., w którym stwierdzono, że zainteresowany pełnił służbę w organach MO od ...05.1945 r. do ...12.1954 r. kolejno na stanowiskach: milicjanta KPMO w C., młodszego referenta wywiadowcy , referenta w KWMO w S., st. wywiadowcy, dzielnicowego Komisariatu w W. Na podstawie zaświadczenia MSW z ...08.1976 r. ustalono, że zainteresowany w okresie od ...05.1945 r. do ...12. 1947 r. brał udział w walkach z bandami z reakcyjnym podziemiem.

Należy zauważyć, że fakt służby wojskowej S. K. zaczął podnosić dopiero na etapie postępowania weryfikującego jego uprawnienia kombatanckie. Na potwierdzenie faktu służby wojskowej w latach 1945 - 1954 nie przedstawił jednak żadnych dowodów. W toku postępowania administracyjnego przedstawił tylko kopię książeczki wojskowej wystawionej w 1955 r., która nie zawierając żadnych danych dotyczących daty powołania do wojska oraz przebiegu służby wojskowej nie może stanowić dowodu, że skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim, szczególnie w sytuacji gdy jego wcześniejsze oświadczenia oraz zaświadczenia MSW temu przeczą. Składając wyjaśnienia przez sądem na rozprawie dnia 27 lipca 2005 r. skarżący oświadczył, że poza książeczką wojskową nie ma innego dokumentu potwierdzającego jego udział w wojsku.

Odnośnie otrzymania przez skarżącego Odznaki Grunwaldzkiej, co w ocenie skarżącego ma potwierdzać fakt pełnienia przez niego służby wojskowej, należy wyjaśnić, że odznaka ta została skarżącemu przyznana przez Komendanta MO Województwa ... dnia ... kwietnia 1946 r, (oświadczenia zainteresowanego w deklaracji członkowskiej ZBOWID (k.9 akt. adm.), co w ocenie sądu potwierdza dodatkowo, że w 1946 r. skarżący był funkcjonariuszem MO, a nie żołnierzem Wojska Polskiego.

Odnośnie podniesionej w skardze okoliczności, że uprawnienia kombatanckie skarżący uzyskał za walkę zbrojną o wyzwolenie ojczyzny spod okupacji niemieckiej w latach 1939 -1947, czego dowodem ma był posiadanie legitymacji ZBOWID nr ..., czyli w przekonaniu skarżącego legitymacji wydanej w 1945 r. należy wyjaśnić, że w aktach administracyjnych sprawy (k.41) znajduje się skierowane do S. K. pismo Naczelnika Archiwum Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśniające, ze numer z końcówką ... nie oznacza, iż dokument dotyczy 1945 roku, a numer ... jest numerem ewidencyjnym legitymacji ZBOWID wydanej w 1977 roku.

Ponadto należy wyjaśnić, że skarżący nie mógł należeć w 1945 roku do ZBOWID- u ponieważ organizacja ta powstała dopiero w 1949 roku ( vide: Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, 1969 r. t. 12 str. 762).

W związku z powyższym należy uznać, że zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o kombatantach, w odniesieniu do S. K. spełnione zostały przesłanki do pozbawienia go uprawnień kombatanckich.

Art. 154 kpa, na podstawie którego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekał w niniejszej sprawie jest środkiem nadzwyczajnym, pozwalającym na uchylenie decyzji ostatecznej , na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W niniejszej sprawie uchylenie decyzji ostatecznej pozbawiającej S. K. uprawnień kombatanckich leżałoby niewątpliwie w jego interesie. W ocenie sądu nie można jednak uznać interesu strony za słuszny, jeżeli zaspokojenie tego interesu byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, a przywrócenie skarżącemu S. K. uprawnień kombatanckich naruszałoby art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Nie można również uznać, że wydanie decyzji naruszającej obowiązujące przepisy byłoby zgodne z interesem społecznym.

Z tych względów, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270) należało oddalić skargę jako niezasadną.