Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1763/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 136
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W.- S. i W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 434/09 w sprawie ze skargi H. W.- S. i W. W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, 2. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz H. W –S. i W. W. solidarnie kwotę 414 (czterysta czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 434/09 oddalający skargę H. W.-S. i W. W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie sprawy:

Skarżący H. W. – S. i W. W. są spadkobiercami J. R., od której z działki o dawnym numerze [...] decyzją z dnia [...] marca 1962 r. wywłaszczono nieruchomość o powierzchni [...] m², położoną w Ł. przy ulicy [...] pod budowę Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo Budowlanego w Ł.

W 1999 r. skarżący wystąpili po raz pierwszy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Postępowanie to zakończyło się decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] października 2000 r. o zwrocie na rzecz wnioskodawców części wywłaszczonej od J. R. w 1962 r. nieruchomości tj. wyodrębnionej (na użytek zwrotu) działki o numerze [...] o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zwracana część nie została przeznaczona pod budowę bazy miejskiego przedsiębiorstwa remontowo budowlanego i jako taka podlega zwrotowi. Decyzja powyższa stała się ostateczną.

W 2004 r. skarżący wystąpili z kolejnym wnioskiem o zwrot pozostałej części wywłaszczonej od J. R. nieruchomości. Z uwagi na wyłączenie Prezydenta Miasta Ł. od rozpoznania sprawy, postępowanie prowadził wyznaczony przez organ wyższego stopnia - Starosta Ł., który decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. orzekł o zwrocie na rzecz skarżących gruntu o łącznej pow. [...] m², wyodrębnionego jako działka nr [...] o pow. [...] m² i działka nr [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przez działkę [...] przebiega kanał centralnego ogrzewania, wybudowany na gruncie Skarbu Państwa w latach 1985 -1986, a działka [...] zabudowana jest blaszanymi garażami, co oznacza, że pomimo upływu ponad 40 lat od wywłaszczenia, nie został na wywłaszczonym gruncie zrealizowany cel wywłaszczenia polegający na budowie bazy miejskiego przedsiębiorstwa remontowo budowlanego. Od powyższej decyzji odwołało się Miasto Ł. zarzucając, że organ I instancji orzekając o zwrocie [...] m² "wyszedł" poza granice obszaru wywłaszczonego od J. R. decyzją z [...] marca 1962 r. Wojewoda Podlaski uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił decyzję starosty przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Opierając się na przedłożonym przez Miasto Ł. geodezyjnym operacie technicznym z daty [...] września 2005 r. przedstawiającym na aktualnej mapie ewidencji, zakres obszaru wywłaszczonego od J. R. decyzją z 1962 r., stwierdził, że rzeczywiście tylko niewielka powierzchnia ze zwróconego decyzją pierwszoinsancyjną gruntu była przedmiotem wywłaszczenia i zalecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na jakie cele została nabyta przez Skarb Państwa nieruchomość, której zwrot orzekł starosta. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił zwrotu na rzecz skarżących pozostałego obszaru z działki [...], objętej decyzją wywłaszczeniową z 1962 r. Organ ustalił, że J. R. była właścicielką gruntu o powierzchni łącznej [...] m², z którego w 1962 r. wywłaszczono pod budowę bazy remontowo budowlanej [...] m², a w 1963 r. inną decyzją wywłaszczono [...] m² pod budowę osiedla mieszkaniowego. Nadto z pierwotnej nieruchomości J. R. Skarb Państwa przejął w 1963 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego także obszar o powierzchni [...] m² od syna J. R. – T. B., obdarowanego przez matkę taką działką przed decyzją wywłaszczeniową. Organ stwierdził też, że brakuje dokumentów potwierdzających odebranie J. R. prawa własności do spornej powierzchni [...] m². Z obszaru wywłaszczonego od J. R. decyzją z 1962 r., część niewykorzystaną pod bazę zwrócono decyzją Prezydenta Ł. z [...] października 2000 r. Część wywłaszczonego w 1962 r. gruntu przeznaczono pod budowę osiedla [...], lecz nie może być ona zwrócona z uwagi na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (wpis do księgi wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. prawa użytkowania wieczystego osób trzecich do tego gruntu). Z uwagi na fakt, że grunt, którego zwrotu skarżący się domagają (sporne [...] m², co do których nie odnaleziono dokumentów przejęcia przez Skarb Państwa) nie był nigdy wywłaszczony i jako taki nie może być zwrócony w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzja powyższa nie była przedmiotem odwołania i stała się ostateczna.

Po raz trzeci o zwrot spornych [...] m² gruntu skarżący wystąpili wnioskiem z dnia [...] września 2008 r. Starosta Ł. (wyznaczony do rozpoznania przedmiotowego wniosku przez Wojewodę Podlaskiego) decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości o pow. [...] ha oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] (stary numer), położonej w Ł. przy ul. [...]. Organ wskazał chronologicznie, jakie decyzje były w przeszłości wydawane w następstwie wniosków skarżących o zwrot gruntów. Stwierdził, że od decyzji Starosty Ł. z [...] stycznia 2006 r. odmawiającej zwrotu nie zaszły zasadnicze zmiany w stanie prawnym i faktycznym, które pozwoliłyby na inne rozstrzygnięcie. W konkluzji organ I instancji stwierdził, że nieruchomość, która nie była przedmiotem wywłaszczenia, ani przedmiotem nabycia lub przejęcia, nie podlega zwrotowi na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ ten uznał, że nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy i umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe.

Wojewoda Podlaski, po rozpatrzeniu odwołania H. W. – S. i W. W., decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację starosty, co do niemożności merytorycznego rozpatrzenia sprawy z dwóch powodów. Po pierwsze z powodu niedopuszczalności orzekania w trybie przepisów o zwrocie wywłaszczonych gruntów w stosunku do gruntów, co do których nie odnaleziono dokumentów wywłaszczeniowych, po drugie z powodu rozstrzygnięcia w przeszłości tożsamej sprawy ostateczną decyzją.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli H. W. – S. i W. W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 434/09 oddalił skargę H. W. – S. i W. W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organów obu instancji, że postępowanie administracyjne zainicjowane ostatnim wnioskiem skarżących z dnia [...] września 2008 r. o zwrot spornego gruntu o powierzchni [...] m², było tożsame z postępowaniem prowadzonym przez Starostę Ł. na skutek wniosku skarżących z 2004 r. Tożsamość przedmiotową poprzedniej sprawy ze sprawą obecnie rozpatrywaną potwierdza uzasadnienie decyzji Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. odmawiającej zwrotu między innymi i spornej powierzchni gruntów tj. obszaru [...] m², co do którego nie odnaleziono dokumentów potwierdzających formalne jego "odebranie" od J. R. na rzecz Skarbu Państwa. Ówczesna wypowiedź starosty co do braku podstaw do orzekania o zwrocie spornych [...] m² wystąpiła w tych samych okolicznościach faktycznych, tym samym stanie prawnym i w stosunku do tych samych stron postępowania co obecnie. Decyzja merytoryczna dotknięta byłaby kwalifikowaną wadą skutkującą nieważnością rozstrzygnięcia, opisaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu spornych [...] m² wynikała również z faktu braku wykazania, że przejęcie tego obszaru nastąpiło decyzją wywłaszczeniową, bądź innym aktem zrównanym w skutkach z wywłaszczeniem. Sąd wskazał, że przedmiotowy zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w art. 136 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyznaczają art. 136 ust. 3 i 4 oraz 216 tejże ustawy. Konstrukcja art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami determinuje wykładnię pojęcia "nieruchomość wywłaszczona" zawartego w art. 136 ust. 3. Przez pojęcie to należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej (w znaczeniu podmiotowym) i konkretnej (w znaczeniu przedmiotowym) decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw, regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem. Przepis ten nie stwarza natomiast możliwości odzyskiwania nieruchomości przejętych na mocy aktów administracyjnych innych niż decyzja wywłaszczeniowa, niewymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyklucza to możliwość rozszerzającej wykładni tego przepisu, czy też stosowania analogii, a tym samym odnoszenia zasady zwrotu nieruchomości do innych sytuacji, w których doszło do odjęcia prawa własności nieruchomości, a nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w przepisie lub akcie, który był podstawą tego odjęcia. Sąd I instancji podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami traktujące o zwrocie nieruchomości, nie dają też podstaw do odzyskiwania w trybie administracyjnego postępowania, gruntów, co do których nie odnaleziono dokumentów potwierdzających ich wywłaszczenie.

W konkluzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zostało ustalone, że sporne [...] m² nie było objęte granicami wywłaszczenia w decyzji z dnia [...] marca 1962 r. Powyższe ustalenie zostało dokonane w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. (decyzja ostateczna i prawomocna). Ustalenie to polegało na wykonaniu operatu geodezyjnego przedstawiającego zakres wywłaszczonego terenu na aktualnej mapie ewidencji gruntów miasta Ł.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła H. W. – S. i W. W. domagając się jego uchylenia w całości jak również uchylenia w całości decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpoznania.

Skargę kasacyjną oparto zgodnie z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) na naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na naruszeniu przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, 9, 77 § 1 , 80, 105 § 1, 138 k.p.a. co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w jego wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną oparto również na naruszeniu przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na naruszeniu art. 145 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i ust. 4, 137, 142, 216, 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż sporny obszar gruntów (wskazany przez organ I instancji do przekazania) nie był objęty decyzją wywłaszczeniową z 1962 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że organy obu instancji nienależycie wyjaśniły sprawę i to bezspornie z naruszeniem art. 7, 9, 77, 80 k.p.a., polegającym na błędnym ustaleniu faktycznego miejsca położenia spornego gruntu, którego dotyczy obecny wniosek o zwrot, wskutek czego skarżący ponoszą straty. Sąd zaś ustalenia organów przyjął bezkrytycznie. Przyjęcie przez organy administracji publicznej błędnego usytuowania działek wywłaszczonych zadecydowało w ostateczności o wadliwym rozstrzygnięciu merytorycznym sprawy.

Na rozprawie kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżących sprecyzował, że żądanie skarżących zwrotu nieruchomości o pow. [...] m² nie dotyczy działki, która nie została objęta formalnym wywłaszczeniem, a zastała bezprawnie zawłaszczona i użyta pod osiedle [...]. Natomiast skarżąca dochodzi zwrotu gruntu wywłaszczonego decyzją z 1962 r., a znajdującego się w środku gruntów wywłaszczonych tą decyzją i tego dotyczy zarzut nienależytego wyjaśnienia sprawy. W rezultacie skarżąca domaga się zwrotu części gruntu objętego decyzją o wywłaszczeniu z 1962 r. i użytego na cele inne niż cel wywłaszczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez H. W. – S. i W. W. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 434/09, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy.

Przede wszystkim za zasadne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i art. 105 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że organy administracji publicznej dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku dokonane w przedmiotowej sprawie nie pozwalały na oddalenie skargi, bowiem sprawa nie została należycie wyjaśniona przez organy administracji orzekające w sprawie.

Bezsprzecznym faktem jest, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] marca 1962 r. nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa – Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo Budowlanego w Ł. nieruchomość o pow. [...] m², pod budowę bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo Budowlanego w Ł. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1963 r. nr [...] wywłaszczono działkę nr [...] o pow. [...] m² pod budowę osiedla mieszkaniowego. Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1963 r. nr [...] została wywłaszczona nieruchomość o pow. [...] m² położona w Ł. oznaczona na planie pomiarowym numerem [...], na cele budowy osiedla mieszkaniowego.

Wspomnieć należy, że Starosta Ł. ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], odmówił zwrotu "części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w Łomży przy ul. [...]". W jej uzasadnieniu powołano się na decyzje wywłaszczeniowe z dnia [...] marca 1962 r. i z dnia [...] listopada 1963 r., wskazując zaś, że odmowa zwrotu nastąpiła wobec ustalenia, że żądanie dotyczy gruntu, który został przejęty we władanie Państwa bez tytułu prawnego.

Kolejny obecny wniosek z dnia [...] sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu [...] września 2008 r.) spadkobierców J. R. o zwrot nieruchomości opisany został jako żądanie zwrotu części nieruchomości objętej wywłaszczeniem obydwoma decyzjami wskazanymi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r.

Zauważyć należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. uznał, że umorzenie postępowania było zasadne z uwagi na tożsamość sprawy, która została już rozpoznana wcześniejszą decyzją Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r., a Sąd I instancji zaakceptował takie działanie organów. Takie stanowisko budzi jednak istotne wątpliwości, czy zostało wystarczająco wyjaśnione. Przede wszystkim bowiem nie został wyjaśniony i ustalony w sposób bezsporny przedmiot żądania skarżących, tj. czy przedmiotem aktualnego – trzeciego już wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. o zwrot nieruchomości jest rzeczywiście grunt, który nie był nigdy formalnie wywłaszczony, czy grunt objęty formalnoprawnym wywłaszczeniem (przejęciem na własność Państwa) w trybie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wprawdzie we wniosku o zwrot z dnia [...] sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu [...] września 2008 r.), w odwołaniu od decyzji Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2009 r. skarżący podnieśli kwestię braku dokumentów potwierdzających wywłaszczenie przedmiotowej działki gruntu o pow. [...] m², lecz po pierwsze, z analizy akt sprawy wynika, że było to skutkiem treści decyzji ostatecznej Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r., w uzasadnieniu której stwierdzono "brak dokumentów na odjęcie prawa własności do powierzchni [...] m²", zaś po drugie, z dokładnej analizy treści powyższego wniosku i powołanych środków odwoławczych wynika, że w istocie skarżący cały czas podnosili niedokładne wyjaśnienie kwestii przedmiotu aktualnego żądania, a przede wszystkim nienależytego wyjaśnienia, gdzie faktycznie leży – znajduje się sporny grunt w stosunku do położenia gruntów objętych formalnoprawnymi dokumentami wywłaszczeniowymi.

Ponadto z ostatecznej decyzji Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. wynika, że grunt objęty odmową zwrotu w tej decyzji z powodu "braku dokumentów potwierdzających sposób odjęcia praw własnościowych", stanowi część obecnych działek oznaczonych nr [...] i [...], natomiast w aktualnym wniosku skarżących z dnia [...] sierpnia 2008 r. wskazano, że chodzi o zwrot części nieruchomości o pow. [...] m² położonej w Ł. przy ul. [...] "obecnie włączonej w ogólny obszar działki nr [...]", objętej decyzjami wywłaszczeniowymi.

Poza tym skarżący cały czas w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. domagali się wyjaśnienia, czy i na jakiej podstawie "źródłowej – formalnoprawnej" sporny grunt został objęty wpisem wieczystoksięgowym na rzecz Skarbu Państwa, skoro według organów brak jest dokumentów na "odjęcie praw własnościowych" do tego gruntu.

Kwestie te wymagały szczegółowego wyjaśnienia dla prawidłowego ustalenia, czy obecny wniosek o zwrot części nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2008 r. rzeczywiście dotyczy tego samego gruntu, który był przedmiotem ostatecznej decyzji Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r., a zatem, czy zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy obecnej ze sprawą zakończoną tą decyzją, jak to przyjęły organy administracji obu instancji i co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku. Uchybieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było przede wszystkim to, że nie wezwał skarżących do szczegółowego sprecyzowania skargi, a tym samym ich rzeczywistego żądania zawartego we wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. co do określenia gruntu objętego tym żądaniem – jego dokładnego położenia w kompleksie gruntów składających się na dawną działkę ich poprzedniczki prawnej J. R. o dawnym numerze [...] i łącznej powierzchni [...] m² oraz w stosunku do zwróconej skarżącym decyzją z dnia [...] października 2000 r. działki nr [...] o pow. [...] m², a także do złożenia precyzyjnego oświadczenia, czy wniosek z dnia [...] sierpnia 2008 r. dotyczy zwrotu gruntu, który był objęty formalnoprawnym wywłaszczeniem – odjęciem prawa własności – czy gruntu, który został "zawłaszczony" bez tytułu prawnego. To te okoliczności, rzeczywista treść i zakres powyższego wniosku o zwrot, mają bowiem najistotniejsze znaczenie dla prawidłowego skontrolowania ustalenia przyjętego w zaskarżonej decyzji, że sprawa której dotyczy wniosek skarżących z dnia [...] sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu – [...] września 2008 r.), dotyczy sprawy – tego samego gruntu – rozstrzygniętej ostateczną decyzją Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. o odmowie zwrotu "części wywłaszczonej nieruchomości".

Z tych względów i w powyższym zakresie usprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej błędnego ustalenia stanu faktycznego – błędnego przyjęcia, iż sporny obszar gruntów nie był objęty decyzją wywłaszczeniową. Ze sprecyzowanego uzasadnienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika do protokołu rozprawy kasacyjnej wynika, że żądanie skarżących w tej sprawie ma dotyczyć zwrotu gruntu wywłaszczonego decyzją z dnia 1962 r., a znajdującego się w środku (jednym ciągu) gruntów wywłaszczonych tą decyzją, nie obejmuje natomiast gruntów, które nie były objęte formalnym wywłaszczeniem, a zostały bezprawnie zawłaszczone i użyte pod osiedle [...] (w pisemnym uzasadnieniu skargi kasacyjnej – wykorzystane pod budowę osiedla [...]).

W powyższym stanie rzeczy wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości bez dokładnego ustalenia jakiej działki – którego gruntu - dotyczy wniosek i jednostronna kwalifikacja żądania strony przez organ, powoduje że akceptację przez Sąd I instancji tego stanowiska organów orzekających w postępowaniu administracyjnym, uznać należy za wadliwą, bo dokonaną przedwcześnie wobec nieustalenia rzeczywistego przedmiotu żądania strony skarżącej zawartego we wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prowadzi to do wniosku, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Powyższe uchybienia z zakresu postępowania powodują, że w takim stanie sprawy przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdyż sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, który w pierwszym rzędzie wezwie skarżących, według powyższych wskazań, do dokładnego sprecyzowania żądania – określenia gruntów, które są przedmiotem ich wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. złożonego w dniu [...] września 2008 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego na które składają się: opłata kancelaryjna za sporządzenie i doręczenie odpisu zaskarżonego wyroku wraz z uzasadnieniem, wpis sądowy od skargi kasacyjnej, opłata skarbowa od pełnomocnictwa i wynagrodzenie pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a i w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).