Postanowienie NSA, sygn. akt II GPP 4/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargi na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 9 ust. 2, art. 12, art. 14 ust. 1, art. 15, art. 16
journal: Dz.U. 2018 poz 75
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - tekst jedn.
article: art. 178, art. 180, art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skarg O. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 126/21 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GPP 15/21 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium sportowego postanawia: 1. odrzucić skargi na przewlekłość postępowania; 2. zwrócić O. D. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis od skarg na przewlekłość postępowania w wysokości 200 (dwieście) złotych.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II GPP 15/21, oddalił skargę O. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe.

W dniu 4 kwietnia 2022 r. O. D. wniósł w jednym piśmie: skargę "na kolejną przewlekłość i bezczynność" przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 126/21, "wcześniej VI SAB/Wa 28/19" oraz skargę "jako negatywny wynik Il GPP 15/21 – braku kontroli i nadzoru incydentalnego przewlekłości przed WSA, jako skarga na przewlekłość sądową również NSA, ogólnie i w tej sprawie skarżącego".

Pismo to zostało zarejestrowane w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r. (zob. k. 298 akt sądowych) - z zaznaczeniem, że dotyczy sprawy o sygn. akt VI SAB/Wa 126/21 oraz sprawy o sygn. akt Il GPP 15/21.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie podlegają odrzuceniu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 126/21 należy zauważyć, iż sprawa ta została wpisana do repertorium pod tą sygnaturą na skutek przekazania przez NSA do ponownego rozpoznania sprawy o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19, po uchyleniu wyroku WSA w Warszawie wyrokiem NSA o sygn. akt II GSK 91/21. Z kolei w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19, postanowieniem z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II GPP 15/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75; powoływanej dalej jako: "ustawa"), skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12 ustawy (o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania lub o stwierdzeniu przewlekłości postępowania). W omawianym przypadku pojęcie sprawy, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy – dotyczy całej sprawy sądowoadministracyjnej, a więc zarówno postępowania w sprawie przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Takie rozumienie zwrotu "postępowania w sprawie" wynika z art. 5 ust. 1 ustawy, który przewiduje, że skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie, a więc do momentu jego prawomocnego zakończenia. Skoro zatem w tej sprawie kolejna skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona do Sądu dnia 4 kwietnia 2022 r., a więc przed upływem 12 miesięcy od daty wydania postanowienia o oddaleniu poprzedniej skargi na przewlekłość postępowania, to skarga taka jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Wynika to z wyraźnego brzemienia art. 9 ust. 2 ustawy, który przewiduje, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona przed upływem ww. terminu jest niedopuszczalna.

Odnosząc się natomiast do skargi na przewlekłość postępowania przed NSA w sprawie o sygn. akt II GPP 15/21, a więc w postępowaniu w sprawie rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 należy ponownie podkreślić, iż stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość traktowana jest jako doraźna interwencja przeciwdziałająca trwającej przewlekłości postępowania (por. postanowienie SN z dnia 8 lipca 2005 r., III SPP 120/05, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 102), jako środek zapewniający szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu i służący dyscyplinowaniu czynności podejmowanych na danym etapie toczącego się jeszcze postępowania w określonej sprawie (por. uchwałę SN z dnia 16 listopada 2005 r., III SPP 42/04, OSNP 2005 nr 5, poz. 71; postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., III SPP 162/05; postanowienie SN z 18 lutego 2005 r., III SPP 19/05, OSNP 2005 nr 17, poz. 277). Podnosi się, bowiem, że celem skargi jest zlikwidowanie opieszałości Sądu, przed którym sprawa zawisła, poprzez wymuszenie należytej sprawności sądu i nadanie sprawie odpowiedniego biegu (por. uchwałę SN z dnia 18 stycznia 2005 r., III SPP 113/04, OSNP 2005 nr 9, poz. 134, czy postanowienie SN z dnia 12 maja 2005 r., III SPP 76/05, OSNP 2005 nr 21, poz. 345). Natomiast, jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 17 listopada 2004 r., III SPP 42/04 (OSNP 2005 nr 5, poz. 71), w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. przewidziano szczególny środek odwoławczy (prawny) przeciwdziałający przewlekłości postępowania w czasie jego trwania, nazwany skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Z art. 15 i 16 ustawy wynika, że po prawomocnym zakończeniu postępowania, co do istoty sprawy, strona może dochodzić od Skarbu Państwa naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości postępowania, przy czym dotyczy to zarówno sytuacji, gdy strona nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania w jego toku, jak i sytuacji, gdy jej skargę w toku postępowania uwzględniono. Odpowiednia suma pieniężna, którą można przyznać w wyniku uwzględnienia skargi, nie stanowi więc pełnego zaspokojenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Wynika z tego, że skarga na przewlekłość w toku postępowania ma charakter wstępny i stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą bieżącej (trwającej) przewlekłości postępowania. Jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego (por. uchwała SN z dnia 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13 oraz postanowienie NSA z 17 października 2019 r. I GPP 22/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Konsekwencją takiej interpretacji przepisów ustawy jest stwierdzenie, że postępowanie ze skargi powinno koncentrować się na aktualnym etapie postępowania w sprawie, wobec czego za spóźnione uznaje się zarzuty dotyczące poprzedniego (zamkniętego) jego etapu, gdyż nie pozwalają one osiągnąć zakładanego przez ustawodawcę celu (por. postanowienia SN z dnia: 12 maja 2005 r., III SPP 76/05, 27 lipca 2005 r., III SPP 127/05, PiZS 2005 nr 11, poz. 25, 9 lutego 2011 r., III SPP 34/10, 21 kwietnia 2011 r., III SPP 2/11; 26 stycznia 2012 r., III SPP 42/11, 27 marca 2012 r., III SPP 8/12; 9 września 2012 r., III SPP 20/11 oraz postanowienie NSA z 17 października 2019 r. I GPP 22/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie II GPP 15/21, a więc w postępowaniu w sprawie rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe już się nie toczy, ponieważ zostało zakończone prawomocnym postanowieniem NSA z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II GPP 15/21, którym oddalono skargę na przewlekłość postępowania.

Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony adw. T. P. - pełnomocnikowi skarżącego O. D. ustanowionemu z urzędu – w dniu 27 września 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 210 akt sądowych). Skarga na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt II GPP 15/21 została wniesiona 4 kwietnia 2022 r., tj. już po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Natomiast, o czym była już mowa, skarga na przewlekłość traktowana jest jako doraźna interwencja przeciwdziałająca trwającej przewlekłości. Jej celem jest zlikwidowanie opieszałości sądu, przed którym sprawa zawisła, poprzez wymuszenie należytej sprawności sądu i nadanie sprawie odpowiedniego biegu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 9 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy, a także na podstawie art. 178 i 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.