Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 401/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2019 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 i 2014 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] 2018 r., odmówił przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] 2018 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności A. K. jako nabywcy od B. K. przedsiębiorstwa, za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w podatku od towarów i usług za miesiące: od sierpnia do grudnia 2013 r. i styczeń 2014 r. w łącznej kwocie 701.011.88 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 106.492,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 55.271,26 zł.

Przedmiotowa decyzja została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego do jej adresata, tj. A. K. na adres: ..-... Ł., al. A 25 m. 28. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w urzędzie pocztowym w dniach 7 sierpnia 2018 r. i 16 sierpnia 2018 r. i wobec jej nieodebrania została zwrócona nadawcy w dniu 22 sierpnia 2018 r. Decyzję z dnia [...] 2018 r. uznano za doręczoną w dniu 21 sierpnia 2018 r. Adres, na który Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wysłał korespondencję ustalono na podstawie bazy danych Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (dalej zwanym: CRP KEP).

Działając przez pełnomocnika A. K. wniosła od ww. decyzji odwołanie z dnia 22 stycznia 2019 r. Do odwołania załączono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji. W treści wniosku zakwestionowano dokonane doręczenie wydanej decyzji (przesłanie decyzji na niewłaściwy adres) twierdząc, że podatniczka nie zamieszkuje pod adresem doręczenia ww. decyzji. Podatniczka uznając za zasadny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazała, iż obecnym centrum jej interesów życiowych jest A. w Niemczech, gdzie stale mieszka od 2014 r. Ponadto strona we wniosku wskazała, iż organ podatkowy zaniechał ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, jak również zaniechał próby doręczenia decyzji osobiście pod wskazanym adresem. W jej ocenie to organ podatkowy musi ustalić miejsce faktycznego zamieszkania, a nie opierać się wyłącznie na danych urzędowych.

O toczącym się postępowaniu powzięła wiedzę dopiero na skutek informacji z banku o zajęciu jej rachunku bankowego i po podjęciu czynności prawnych w celu wyjaśnienia tego faktu.

Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w postanowieniu z [...] 2019 r. w pierwszej kolejności zauważył, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin — art. 162 § 2 O.p.

Powołany przepis kreuje zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie:

1) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu,

2) uprawdopodobnienie braku swej winy w uchybieniu terminowi,

3) dochowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,

4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony uchybiony termin.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., podatniczka nie spełniła dwóch (drugiej i trzeciej) z wyżej wymienionych przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy oraz nie dochowała 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzję z dnia [...] 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wysłał do A. K. na adres ustalony na podstawie bazy danych w CRP KEP. Z uzyskanych informacji wynikało, że podatniczka od dnia 21 stycznia 2008 r. wskazywała jako ważny adres rejestracyjny (zamieszkania): ..-... Ł., al. A 25 m. 28.

Z wydruków z CEiDG wynika, że A. K. prowadziła indywidualną działalność gospodarczą:

• w okresie od 3 stycznia 2013 r. do 30 grudnia 2014 r. w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet,

• w okresie od 23 lutego 2015 r. do 29 grudnia 2015 r. w zakresie kształtowania i obróbki szkła płaskiego.

Również i w tym czasie podatniczka wykazywała stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej jak również adres do doręczeń: ..-... Ł., al. A 25 m. 28.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego również wynika, że A. K. podpisując w 2015 r. niżej wymienione akty notarialne dotyczące umowy darowizny przedsiębiorstwa (w dniu 24.02.2015 r. Rep. [...] Nr [...]) i zmiany umowy spółki komandytowej (w dniu 20.05.2015 r. Rep. [...] Nr [...]) wskazywała adres zamieszkania jako: ..-... Ł., al. A 25 m. 28.

Organ odwoławczy zauważył następnie, że podatniczka od lutego 2015 r. uczestniczy w zyskach i stratach oraz majątku Spółki A spółka komandytowa (występuje jako komandytariusz). Spółka została utworzona na podstawie umowy spółki komandytowej sporządzonej w dniu 18 lutego 2015 r. Rep. [...] nr [...] i zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 27 lutego 2015 r. pod nr [...].

Mając na uwadze powyższe A. K., jako wspólnik spółki komandytowej zobowiązana była do aktualizacji danych osobowych w przypadku ich zmiany, czego nie uczyniła. Nie złożyła bowiem żadnego zgłoszenia aktualizacyjnego na właściwym druku, ani też nie powiadomiła o zmianie swojego adresu Urzędu Skarbowego w jakikolwiek sposób.

Z ustaleń poczynionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wynika, iż A. K. składała zeznania podatkowe w Urzędzie Skarbowym Ł-P, m.in. za ostatnie okresy, tj. za lata 2013-2017. w których również wykazywała adres zamieszkania: ..-... Ł., al. A 25 m. 28. Wobec powyższego organ I instancji co najmniej od 2008 r. dysponował, pochodzącym z danych z CRP KEP, CEiDG oraz zeznań podatkowych, adresem zamieszkania Strony. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że podatniczka formalnie nie składała żadnych dokumentów wskazujących na zmianę miejsca zamieszkania ani adresu do doręczeń korespondencji.

Z akt sprawy wynika, że adres, na który została skierowana decyzja o solidarnej odpowiedzialności A. K. jako nabywcy od B. K. przedsiębiorstwa za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w podatku od towarów i usług, był jedynym zgłoszonym adresem zamieszkania strony, aktualnym zarówno na dzień wszczęcia wobec strony postępowania oraz na dzień wydania i doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Należy więc zauważyć, że stanowisko Strony o zamieszkiwaniu od 2014 r. pod adresem: [...] A., G. Str. 13, Niemcy pozostaje w sprzeczności z zadeklarowanym - także przez samą A. K., w złożonych rocznych zeznaniach podatkowych za lata 2013-2017 miejscem zamieszkania w Ł.. Mając na uwadze art. 148 § 1 O.p. organ odwoławczy za prawidłowe uznał doręczenie decyzji na wskazany adres zamieszkania, tożsamy ze zgłoszonym od 2008 r. adresem do doręczeń w kraju.

Organ drugiej instancji zauważył przy tym, że CRP KEP jest podstawowym źródłem informacji dla organów podatkowych, m.in. w zakresie miejsca zamieszkania podatnika będącego osobą fizyczną. Nie można zatem w tej sytuacji skutecznie zarzucać organom podatkowym, że oparły się na danych figurujących aktualnie w Rejestrze. Co więcej, korespondencja kierowana wobec strony w toku postępowania podatkowego, począwszy od postanowienia o wszczęciu postępowania, nie była wprawdzie przez stronę odbierana, ale adnotacje na zwrotnych poświadczeniach odbioru nie dawały podstaw do stwierdzenia, że adres widniejący w Rejestrze nie jest prawidłowy.

Tym samym w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., całkowicie chybione są zarzuty Strony sprowadzające się do wykazania, że Organ I instancji kierował korespondencję do Strony na nieaktualny adres.

Organ nadmienił również, że ze złożonego pełnomocnictwa ogólnego udzielonego adwokatowi A. M. oraz B. R. wynika, iż A. K. zamieszkuje pod adresem: ..-... P., ul. B 45, chociaż we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania argumentowała, że Jej centrum interesów życiowych jest w Niemczech i nie dokonała formalnej aktualizacji swojego adresu zamieszkania.

Skoro Strona w składanych dokumentach wskazywała adres rejestracyjny (zamieszkania i do doręczeń): ..-... Ł., al. A 25 m. 28, a nie ujawniła zamiaru pobytu pod innym adresem zamieszkania niż dotychczasowy, tym samym naraziła się na ryzyko wynikające z nieodbierania korespondencji i w efekcie uchybienie terminowi do złożenia odwołania. W takiej sytuacji nie można oczekiwać od organu l instancji, że ten w przypadku niepodjęcia przez Stronę przesyłki w terminie będzie z urzędu poszukiwał, albo domyślał się, pod jakim adresem obecnie strona zamieszkuje. Skoro strona nie dokonała aktualizacji swojego adresu zamieszkania, tym samym musi liczyć się również z ponoszeniem negatywnych skutków związanych z nieodbieraniem korespondencji.

W świetle powołanych powyżej okoliczności sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stoi na stanowisku, że Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Organ uznał ponadto, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w grudniu 2018 r., kiedy to podatniczka powzięła informację o przyczynie zajęcia rachunku bankowego. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] 2018 r. został zredagowany i nadany za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero w dniu 23 stycznia 2019 r.

Odnosząc się zatem do argumentów zawartych we wniosku, iż pełnomocnik strony dopiero w dniu 16 stycznia 2019 r. zapoznał się z treścią decyzji organ odwoławczy wskazał, że czym innym jest fakt powzięcia informacji o wydaniu przez Organ decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności A. K. jako nabywcy od B. K. przedsiębiorstwa, za powstałe do dnia nabycia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zaległości podatkowe, a czym innym fakt zapoznania się pełnomocnika strony w dniu 16 stycznia 2019 r. z treścią tego rozstrzygnięcia. Skoro w grudniu 2018 r. A. K. dowiedziała się o wydanym rozstrzygnięciu z dnia [...] 2018 r. czemu nie zaprzecza, twierdząc, że cyt.: "dowiedziała się ona dopiero na skutek informacji z banku o zajęciu jej rachunku i podjęciu czynności prawnych w celu wyjaśnienia tego faktu", mogła na podstawie art. 178 O.p. skorzystać z przysługującego jej prawa do sporządzenia kopii decyzji przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń lub prawa do wydania Jej przez organ kopii tej decyzji. Strona jednakże tego nie uczyniła. Nie ma przy tym znaczenia fakt powoływania się przez Stronę na okoliczność zamieszkiwania poza granicami kraju.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

1) art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) w zw. z art. 144 op. w zw. z art. 148 § 1 op przez uznanie, że w sprawie nie zachodzi okoliczność uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, która miała charakter niezawiniony przez Stronę, podczas gdy uchybienie to miało w rzeczywistości charakter niezawiniony przez stronę i wynikało z próby doręczania korespondencji w sprawie nie na adres zamieszkania, a na adres wskazany w rejestrach prowadzonych przez organy administracji podatkowej i pozostawianie jej w celu doręczenia zastępczego w trybie tzw. "awizo";

2) art. 162 § 2 o.p. przez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie terminu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, który zdaniem organu liczony winien być od dnia powzięcia informacji o zajęciu rachunku bankowego, podczas gdy termin ten biegł od dnia zapoznania się z treścią decyzji o odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy tego przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności odmowy przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] 2018 r. Wskazana decyzja została doręczona skarżącej w trybie art. 150 O.p.

Kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana w art. 162 O.p., który stanowi w § 1, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 cytowanego przepisu - podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z przytoczonej treści normy prawnej wynikają zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Istotne jest, że przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. W ocenie sądu, w przedmiotowej sprawie wskazane przesłanki nie wystąpiły łącznie.

Przywrócenie terminu nie jest przedmiotem swobodnego uznania administracyjnego. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeżeli godziła się ona na wydarzenie, mogąc mu zapobiec. Zgodnie z dominującą linią orzecznictwa, chodzi o każdy rodzaj winy, a więc zarówno winy umyślnej (celowej) jak i winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa i lekkomyślności. W wypadku, gdy wnoszącemu prośbę można przypisać chociażby winę nieumyślną, a nawet lekkie niedbalstwo, przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (wyroki: WSA w Lublinie z 4.10.2016r., sygn. akt III SA/Lu 380/16, WSA w Bydgoszczy z 3.04.2013r., sygn. akt I SA/Bd 106/13, WSA w Poznaniu z 17.10.2012r., sygn. akt II SA/Po 648/12, WSA w Warszawie z 17.02.2011r., sygn. akt II SA/Wa 1697/10, WSA w Łodzi z 23.10.2014r., sygn. akt II SA/Łd 573/14; wszystkie powołane: orzeczeniansa.gov.pl).

W świetle art. 162 § 1 O.p. brak winy w uchybieniu terminu musi zostać uprawdopodobniony przez wnioskodawcę, który ma uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niego nie zależna i uniemożliwiła mu działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (wyrok NSA z 14.03.2013r., sygn. akt I FSK 604/12). Zarówno argumenty przedstawione przez stronę postępowania podatkowego, jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być przekonujące na tyle, by mogły stworzyć przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez nią okoliczności. Nie można zatem oczekiwać, że organ podatkowy w oparciu o przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. ma wykazać, że po stronie wnioskodawcy doszło do zawinienia bądź jego braku (wyrok NSA z 23.03.2011r., sygn. akt II FSK 2125/09).

W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne jest, że Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a wraz z nim dopełniła czynności, dla której termin ten został przez ustawę określony, tj. złożyła odwołanie, spełniając przywołane wyżej przesłanki.

Badając te przesłanki organ stwierdził, że konieczność ustalenia czy nastąpiło doręczenie aktu administracyjnego wynika także z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., gdzie określono, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Doręczanie pism w postępowaniu podatkowym osobom fizycznym odbywa się zgodnie z art. 148, art. 149 i art. 150 O.p. Podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu podatkowym jest doręczenie właściwe, tzn. doręczenie korespondencji bezpośrednio adresatowi w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Pisma osobie fizycznej mogą być także doręczane w siedzibie organu, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata albo w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 ustawy). W razie niemożności takiego doręczenia zastosowanie znajduje doręczenie zastępcze, tj. doręczenie za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 O.p.). Przepisy Ordynacji podatkowej regulują również tzw. fikcję prawną doręczenia, polegającą na przechowywaniu przez 14 dni pisma skierowanego do podatnika w placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub też pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta), w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (art. 150 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p.). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 2 i § 3 O.p.). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Wskazać także należy, że zgodnie z art. 146 § 1 O.p., w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. Zgodnie z § 2 w razie nie dopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Wskazane powyżej regulacje porządkują sposób doręczania korespondencji w postępowaniu podatkowym, uniemożliwiają zabiegi stron unikania odbioru pism, jak i też stanowią gwarancję dla stron postępowania doręczania im korespondencji tylko w przewidziany przepisami sposób (wyrok WSA w Bydgoszczy z 24.01.2018r. sygn. akt I SA/Bd 920/17).

Z treści zakwestionowanego postanowienia oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w toku prowadzonego wobec podatniczki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postępowania w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako nabywcy od B. K. przedsiębiorstwa za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w podatku od towarów i usług za miesiące: od sierpnia do grudnia 2013 r. i styczeń 2014 r. kierowano na adres zamieszkania Strony ..-... Ł., al. A 25 m. 28, tj. adres wynikający z ewidencji organów podatkowych, tzn. z systemów zawierających informacje odnośnie adresów zamieszkania podatników (tj. systemu CRP KEP, CEiDG oraz zeznań podatkowych strony). Przedmiotowa decyzja została również wysłana na wskazany adres, a przesyłka ją zawierająca była dwukrotnie awizowana w urzędzie pocztowym w dniach 7 sierpnia 2018 r. i 16 sierpnia 2018 r. i wobec jej nieodebrania została zwrócona nadawcy w dniu 22 sierpnia 2018 r. Decyzję z dnia [...] 2018 r. uznano za doręczoną w dniu 21 sierpnia 2018 r. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że wniesienie przez stroną odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., zatem spełniona została pierwsza przesłanka dopuszczalności podania o przywrócenie terminu wniesionego w trybie art. 162 § 1 O.p.

Następnie w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem strony organ administracji publicznej zobowiązany był do ustalenia, czy strona zachowała termin z art. 162 § 2 O.p.

Datą początkową biegu terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu jest dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. W przypadku, gdy uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., musi być określony w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia (wyrok NSA z 16 czerwca 2009 r., I FSK 373/08).

W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. W tym dniu ustaje bowiem przyczyna uchybienia terminowi, jaką jest brak wiadomości o wydaniu decyzji. Nie może to, w każdej sytuacji, być data, w której pełnomocnik podatnika zapoznał się treścią decyzji (postanowienia), gdyż o dacie, od której należy liczyć ww. termin, decydowałby wówczas sam podatnik, a nie przepis prawa (por. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II FSK 1090/09 oraz z 8 marca 2017 r., I FSK 1473/15). Ponadto dokonując wykładni pojęcia dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, zawartego w treści przepisu art. 162 § 2 o.p., należy mieć na uwadze zdarzenie potwierdzone (nie domniemywane) oparte na dacie pewnej (wyrok NSA z 10 października 2013 r., II FSK 554/12).

W ocenie organu podatniczka o wydaniu decyzji z dnia [...] 2018 r. dowiedziała się w grudniu 2018 r. na skutek powzięcia informacji z banku o zajęciu jej rachunku i podjęciu czynności prawnych w celu wyjaśnienia tego faktu. Z uwagi na powyższe złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 23 stycznia 2019 r. nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu zakreślonego do dokonania tej czynności.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie można się zgodzić z powyższym stwierdzeniem. Nie jest bowiem sporne, że strona wiedziała o zajęciach egzekucyjnych, ale organ nie wskazuje, że wiedziała wówczas, co jest podstawą tych działań. Organ nie wskazał, że skarżąca otrzymała wraz z zawiadomieniem o zajęciu środków rachunku bankowym odpis tytułu wykonawczego. Organ nie wskazał, że skarżąca otrzymała zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, ze wskazaniem nie tylko tytułu zaległości, ale też odnotowaniem, że wynikają one z konkretnej decyzji.

Wobec powyższego uznać należy, że wniosek organu, że wiedza o zajęciu środków na rachunku bankowym była jednoznaczna z wiedzą o zaległościach wynikających z konkretnej decyzji jest zbyt daleko idąca. Dla początku biegu terminu wnioskowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest istotne posiadanie skonkretyzowanej wiedzy, że w obrocie prawnym istnieje decyzja, bo to od decyzji służy prawo wniesienia odwołania. Ogólna wiedza o istnieniu zaległości podlegających egzekucji administracyjnej nie wystarcza do uruchomienia biegu terminu.

Wobec powyższego jedyną datą pewną co do powzięcia wiedzy o decyzji jest 16 stycznia 2019 r. i to od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie Sądu wskazane naruszenie art. 162 § 2 O.p. samo w sobie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem organ wykazał, że podatniczka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

W tym miejscu przypomnieć należy, że ciężar wykazania, że zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczała możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywała na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Wprawdzie uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości granicznej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Strona powinna zatem uwiarygodnić swoją staranność stosowną argumentacją oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminowi nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawczyni o miejscu zamieszkania w A w Niemczech, nie w Ł. było wiarygodne, ale musiało również uwzględniać to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi. W niniejszej sprawie Strona nie wykazała, że przyczyna uchybienia terminowi była przeszkodą nie do przezwyciężenia przy zachowaniu należytej staranności. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, osoba zainteresowana musi wskazywać na takie okoliczności, które spowodowały uchybienie terminowi dotyczące okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, t.j. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. Istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu nie oznacza, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku.

Strona we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że od wielu lat nie mieszka w Ł. lecz w A.. W jej ocenie organ podatkowy zaniechał ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, jak również zaniechał próby doręczenia decyzji osobiście pod wskazanym adresem. W odpowiedzi na te argumenty organ stwierdził, że posłużył się jedynym dostępnym mu adresem strony wynikającym z systemów systemu CRP KEP, CEiDG oraz zeznań podatkowych strony. W tym miejscu podkreślić należy, że korespondencja kierowana na adres strony w Ł. powracała do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie", co dodatkowo potwierdzało skuteczność doręczenia.

W ocenie Sądu strona winna mieć świadomość, że w sytuacji, gdy zgłosiła do organów podatkowych wyłącznie jeden adres, w Ł., to powinna dochować należytej staranności, aby odbierać kierowane tam przesyłki. W konsekwencji zaniechanie dokonania przez podatnika zgłoszenia aktualizującego w przypadku zmiany adresu zamieszkania, prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres; mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy (wyrok WSA w Krakowie z 6.12.2017r. sygn. akt I SA/Kr 1143/17).

Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 3523/15, w którym wskazał, że "na mocy przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U z 2012 r., poz. 1314, ze zm.; dalej: u.z.e.i.p.p.), podatnicy zobowiązani są do składania do właściwego urzędu skarbowego zgłoszeń identyfikacyjnych, a w przypadku zaistnienia zmian danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym - zgłoszeń aktualizacyjnych. Wśród danych deklarowanych w zgłoszeniach jest również informacja o miejscu zamieszkania oraz zameldowania (art. 5 ust. 2). Zatem obowiązkiem podatnika jest aktualizowanie danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym, co rodzi wobec niego określone konsekwencje i organy podatkowe. w przeciwieństwie do organów ścigania, nie mają obowiązku poszukiwania podatnika. Są one uprawnione do posługiwania się danymi ewidencyjnymi znajdującymi się w ich dyspozycji. Taka konstrukcja systemu podatkowego powoduje, że to podatnik narażony jest na negatywne skutki unikania kontaktu z organami podatkowymi, np. nieodbierania korespondencji. Organy podatkowe mają nie tylko prawo, ale ustawowy obowiązek działać w oparciu o dane zgłoszone przez podatników, a wynikające z prowadzonych rejestrów (CRP KEP), w przeciwnym razie nastąpiłby paraliż w działalności tych organów".

W ocenie Sądu organ podatkowy w niniejszej sprawie rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu prawidłowo ocenił, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenił winę według obiektywnych mierników staranności, w wyniku czego zasadnie uznał, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające przychylenie się do wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku

mko