Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 734/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 60, 161 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Najwyższej Izby Kontroli od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2196/06 w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

I OSK 734/07

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. Z., uchylił decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] Prezes Najwyższej Izby Kontroli rozwiązał z E. Z. stosunek pracy z dniem [...] listopada 2006 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia wskazując, iż wobec osiągnięcia wieku i stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypowiedzenie dokonane na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, stało się uzasadnione.

Pismem z dnia 17 sierpnia 2006 r. E. Z. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosła o wyrażenie zgody na kontynuowanie zatrudnienia na podstawie stosunku mianowania na dotychczasowym stanowisku do dnia [...] lipca 2008 r. Uzasadniając swój wniosek strona podniosła, że posiada wysokie kwalifikacje, jest dobrze oceniana przez przełożonych, a jej stan zdrowia pozwala na kontynuowanie zatrudnienia. W tej sytuacji brak jest merytorycznych podstaw do rozwiązania z nią stosunku pracy oraz nie ma również przeszkód formalnych do kontynuowania zatrudnienia. Wskazała ponadto, iż projekty prawa wspólnotowego w zakresie systemu emerytalnego przewidują wprowadzenie w niedalekiej przyszłości zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn oraz wydłużenie tego wieku do 67 lat. Z tych też względów uznała, że zachodzą podstawy do dalszego jej zatrudnienia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes NIK nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony i decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podnosząc, że zainteresowana osiągnęła wiek 65 lat i wymagany staż pracy do nabycia prawa do emerytury, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. Z. wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji Prezesa NIK, zarzucając naruszenie art. 11³ Kodeksu pracy zakazującego dyskryminowania ze względu na wiek oraz art. 18³ª § 1 i 3 Kodeksu pracy nakazującego równe traktowanie pracowników m. in. w zakresie rozwiązywania stosunku pracy, poprzez potraktowanie strony skarżącej mniej korzystnie niż innych pracowników w porównywalnej sytuacji, będących w wieku emerytalnym, ocenionych jako przydatnych do pracy w NIK i kontynuujących zatrudnienie.

W odpowiedzi na skargę Prezes NIK wniósł o jej oddalenie, argumentując, że decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżącą została podjęta na podstawie przepisu stanowiącego samoistną podstawę prawną do rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym NIK. Przesłankami warunkującymi możliwość stosowania art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli są osiągnięcie wieku i stażu pracy wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Regulacja ta nie zawiera żadnych dodatkowych warunków, które ograniczałyby lub wykluczałyby stosowanie wskazanej podstawy prawnej. Spełnienie przez pracownika mianowanego NIK powyższych przesłanek stanowi wystarczającą podstawę do rozwiązania z tym pracownikiem stosunku pracy w drodze wypowiedzenia. W niniejszej sprawie owe przesłanki zostały spełnione, bowiem w dniu 2 lipca 2006 r. skarżąca osiągnęła wiek 65 lat i posiadała ponad 37 letni staż pracy, co warunkowało nabycie prawa do emerytury na podstawie art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ podniósł ponadto, że Prezes NIK jest uprawniony do decydowania o dalszej przydatności do pracy w Izbie pracownika, który nabył prawo do emerytury. Prezes ma prawo do realizowania własnej polityki zatrudnienia. Inaczej nie mógłby zapewnić miejsc pracy dla nowych adeptów sztuki kontrolerskiej, zapewnić płynności kadrowej i ciągłości wykonywania zadań, nie mógłby racjonalnie planować środków na wynagrodzenia wraz z pochodnymi jego składnikami, tym bardziej, że w ustawie o NIK nie przewidziano górnej granicy wieku, do której można byłoby kontynuować zatrudnienie. Uznając zarzuty skargi za niezasadne Prezes NIK wskazał m.in., że wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 67 Konstytucji RP, z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego formę i zakres określa aktualnie ustawa o emeryturach i rentach z FUS.

Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli stosunek pracy z pracownikiem mianowanym można rozwiązać za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników. Poza sporem natomiast pozostaje fakt, że skarżąca spełnia te warunki, bowiem na dzień dokonania wypowiedzenia ukończyła 65 lat i legitymuje się odpowiednim stażem pracy. Decyzja wydana na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli ma charakter uznaniowy, a kontrola sądowa takiego aktu sprowadza się do badania, czy jego wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności Sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszelkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego i czy nie nosi ona cech dowolności.

Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 9 kpa organ obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a ponadto jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Tymczasem, w ocenie Sądu Instancji zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie zawierają uzasadnienia sporządzonego zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 107 kpa.

Powyższe uchybienie powoduje, iż choć Prezes NIK dysponował uprawnieniem do wypowiedzenia stosunku pracy, to Sąd nie mógł ocenić, czy Prezes NIK tego prawa nie nadużył. Prawo pracodawcy do podejmowania tego rodzaju rozstrzygnięć w stosunku do pracowników mianowanych, spełniających warunki do nabycia emerytury, musi być rozpatrywane z uwzględnieniem bardzo daleko idących ograniczeń w zakresie wypowiedzenia stosunku pracy pracownikom mianowanym NIK. Mając na uwadze konieczność zapewnienia Prezesowi NIK możliwość doboru kadry pracowniczej, stosownie do potrzeb i wymagań związanych z funkcjonowaniem kontroli państwowej, nie sposób pozbawić go prawa do zwolnienia z pracy osoby mogącej przejść na emeryturę w sytuacji, gdy okoliczności temu towarzyszące przemawiają za racjonalnością decyzji. Sąd I instancji dokonując oceny zaskarżonej decyzji stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Sąd podkreślił, że decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd zwrócił uwagę, iż Prezes NIK dopiero w odpowiedzi na skargę odniósł się do argumentów i zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a uzasadniając swoją decyzję wskazał na względy organizacyjno-kadrowe, podczas gdy odpowiedź na skargę nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia. Dlatego też rozpoznając ponownie sprawę organ powinien wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 kpa, tak aby rozstrzygnięcie było zrozumiałe dla adresata, wskazywało, jakimi przesłankami kierował się organ przy jej wydawaniu, a w razie zaskarżenia mogło być poddana ocenie, czy organ wydając ją nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył Prezes NIK, zaskarżając wyrok w całości i podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na niesłusznym uchyleniu decyzji, podczas gdy nie wykazano, że sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z art. 107 kpa stanowiło naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż art. 107 kpa jest przepisem procedury administracyjnej, zatem przyjęcie przepisu jako podstawy uchylenia decyzji oznacza konieczność wykazania, że naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego Sąd nie uczynił. Skarżący przyznał, iż uzasadnienia obu decyzji nie odpowiadają wszystkim wymogom formalnym określonym w art. 107 § 3 kpa, jednakże zdaniem strony skarżącej odnoszenie się w treści decyzji do okoliczności bezspornych, takich jak wiek i staż pracy, kwalifikacje, pozytywne opinie czy stan zdrowia należy uznać za bezsporne. Autor skargi kasacyjnej wskazał, iż Sąd dopuścił się pewnej niekonsekwencji twierdząc, że skarżąca spełnia warunki do nabycia uprawnień emerytalnych, zatem pracodawca miał podstawę do wypowiedzenia stosunku pracy, lecz jednocześnie podniósł, że wobec braku uzasadnienia decyzji nie mógł ocenić, czy Prezes NIK prawa nie nadużył.

Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Prezes NIK wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. Z. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania podnosząc, że zarzuty, na których oparto skargę kasacyjną są chybione. Obowiązkiem organu w ramach motywowania podjętej decyzji jest ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Tymczasem organ odniósł się do zarzutów skarżącej, że Izba zatrudnia pracowników, którzy również osiągnęli wiek emerytalny, dopiero na etapie postępowania sądowego. Strona podniosła, iż kryteria doboru pracowników i tryb postępowania muszą być jasne.

W toku rozprawy przed Naczelnym Sadem Administracyjnym pełnomocnik Prezesa NIK złożyła pismo procesowe z dnia 17 kwietnia 2008 r. cofające skargę kasacyjną. Do pisma tego załączyła odpis ugody z dnia [...] kwietnia 2008 r., jaka zawarta została pomiędzy E. Z. i Prezesem NIK.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie ze skargi kasacyjnej podlega umorzeniu. Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do cofnięcia skargi kasacyjnej i umorzenia postępowania wywołanego wniesieniem takiego środka zaskarżenia (art. 193 ppsa).

Stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki niedopuszczalności cofnięcia skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 60 zd. 3 w zw. z art. 193 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał czynność procesową cofnięcia skargi kasacyjnej za skuteczną, co prowadzi do umorzenia postępowania przed sądem odwoławczym.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.