Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1989/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1, 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. K. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. decyzją z dnia [...] maja 2011r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 - z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 - z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) nakazał E. K. oraz K. S. rozbiórkę budynku produkcyjnego nr [...] - na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1.07.2010 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obiektów wybudowanych na nieruchomości przy ul. [...] w W.

Przedstawiciele organu przeprowadzili oględziny w sprawie obiektów wybudowanych na nieruchomości przy ul. [...] w W., w czasie których ustalono, że na terenie tej nieruchomości. usytuowany jest m.in.: budynek produkcyjny oznaczony w protokole jako nr [...] - niepodpiwniczony, parterowy, ścianami pełnymi (od strony wschodniej i zachodniej) usytuowany przy ogrodzeniach z posesjami sąsiednimi, od strony południowej ścianą z otworem okiennym i drzwiowym przy granicy z działką sąsiednią. Budynek ma konstrukcję żelbetową i murowaną, ściany zewnętrzne wykonano z pustaka żużlobetowego, stropodach z płyty żelbetowej, jednospadowy, ze spadkiem w kierunku południowym, pokryty papą nieorynnowany. Wymiary budynku to ok. 11,0 m x 11,0 m, wysokość wewnątrz pomieszczenia ok. 3,20 m + 2,80 m, wysokość na zewnątrz ok. 3,40 m + 3,0 m.

Ustalono, iż na ścianie zewnętrznej budynku od strony południowej znajdują się drzwi jednoskrzydłowe, stalowe, otwierane na zewnątrz. W ścianie od strony północnej drzwi dwuskrzydłowe stalowe. Budynek posiada instalację elektryczną i wodociągową. Wewnątrz budynku w posadzce jest kanał żelbetowy o wymiarach 1,10 m x 5,70 m, głębokości ok. 1,20 m.

Organ ustalił, że przedmiotowy budynek produkcyjny nr [...], został wybudowany w przed rokiem 1993, a więc w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229) dlatego postanowieniem z dnia [...].08.2010 r. nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych przez art. 53 i 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

W związku z tym postanowieniem współwłaściciele nieruchomości złożyli wymagane dokumenty. Z oceny technicznej zawartej w dokumentacji, sporządzonej przez zespół projektantów: M. W., S. O., D. R., M. L. wynikało m.in., że: "...Budynek w obecnym stanie technicznym nadaje się do użytkowania po wykonaniu robót wykazanych w dokumentacji budowlanej w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami i normami. Budynek kwalifikuje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Przedmiotowy budynek nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych w tym również dla otoczenia...".

Mimo tej opinii organ wskazał, że według Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego m. W., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia [...].10.2001 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz.[...] w dniu [...].11.2001 r., przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN).

Organ uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, skoro przedmiotowy budynek produkcyjny służący do obróbki kamienia znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową.

Ponadto w ocenie organu, budynek powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia z uwagi na fakt, iż prowadzona w nim działalność gospodarcza ma charakter uciążliwy.

Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2011r. złożyli współwłaściciele nieruchomości E. K. i K. S.

Domagając się uchylenia rozstrzygnięcia wskazali, ze przedmiotowy budynek, został wybudowany przed rokiem 1994, w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Ze złożonej na żądanie organu dokumentacji wynikało, że budynek w obecnym stanie technicznym nadaje się do użytkowania po wykonaniu wykazanych robót, w celu doprowadzenia budynków do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami i normami. Budynki produkcyjny i produkcyjno - socjalny kwalifikują się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Przedmiotowe budynki nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych w tym również dla otoczenia.

W celu potwierdzenia tej okoliczności dołączyli sporządzone na ich zlecenie sprawozdanie Zakładu Badań Środowiskowych nr. [...] z dnia [...] maja 2011r. z pomiarów hałasu do środowiska zewnętrznego poprzez urządzenia zakładu kamieniarskiego, zlokalizowanych w przedmiotowych budynków usytuowanych przy ul. [...] w W.

Nadto podnieśli, że w decyzji organ bezpodstawnie ustalił, że budynki produkcyjny i produkcyjno - socjalny powodują niedopuszczalne pogorszenie warunków. Natomiast z przedstawionej dokumentacji budowlanej i sprawozdania z pomiarów hałasu do środowiska zewnętrznego dołączonego do odwołania wynika, że przedmiotowe budynki nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych w tym również dla otoczenia.

Organ przywołał jedynie plan zagospodarowania przestrzennego m. W. z 2001r. gdzie teren nieruchomości przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN). Nie uwzględnił natomiast wypisu i wyrysu z ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał dla tego terenu w latach w których zostały wybudowane przedmiotowe budynki. Wskazali także, że od 1989r. prowadzą zarejestrowaną działalność gospodarczą i odprowadzają podatki.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 20011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania E. K. oraz K. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...] maja 2011 r., nakazującej rozbiórkę budynku produkcyjnego nr [...], na nieruchomości przy ul. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.W. dokonał prawidłowej oceny faktycznej i prawnej niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu wskazał, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. W omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i zrealizował przedmiotowy budynek produkcyjny nr [...], położony na nieruchomości przy ul. [...] w W., w warunkach samowoli budowlanej.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z tym, że przedmiotowe roboty budowlane zostały zakończone przed 1 stycznia 1995 r. organ I instancji musiał prowadzić postępowanie w oparciu o art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).

Przepis art. 37 stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do zbadania, czy w niniejszej sprawie zachodzi choćby jedna z powyższych przesłanek.

Wskazał, że celem przepisów normujących kwestię usunięcia skutków samowoli budowlanej jest przywrócenie porządku prawnego, nie zaś ukaranie sprawcy samowoli. Przywrócenie porządku w zakresie zagospodarowania przestrzeni może nastąpić tylko do obecnie istniejącego stanu prawa, nie zaś do stosunków przestrzennych regulowanych przepisami i planami zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc.

Stąd organ odwoławczy ocenił niniejszą sprawę w kontekście przepisów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy.

Zgodnie z Uchwałą Rady Gminy W. nr [...] z dnia [...].10.2001 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...].Xl.2001 r. Nr [...], poz. [...], zatwierdzającą zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m.W. dla fragmentów obszarów [...] i [...], teren na którym położona jest nieruchomość przy ul. [...] w W. (dz. ew. nr [...], obr. [...]) przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o zróżnicowanej intensywności. Nie zezwolono jednak na lokalizację na tym obszarze usług mających charakter uciążliwy, jakimi niewątpliwie są usługi kamieniarskie.

Ponadto zdaniem organu II instancji, działalność prowadzona w przedmiotowym budynku powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Hałas spowodowany pracą maszyn tnących kamień kilka godzin dziennie niewątpliwie jest bardzo uciążliwy i negatywnie wpływa na otoczenie. Nie zmienia tego fakt, że poziom hałasu, którego źródłem są w/w maszyny, mieści się w dopuszczalnych granicach wyznaczonych przez Ministra Środowiska w rozporządzeniu z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826). Na marginesie organ zauważył, że średnia wartość hałasu, ustalona w wyniku przedmiotowych pomiarów z dnia 27.05.2011 r., jest stosunkowo bliska wartości dopuszczalnej.

W związku z powyższym, z uwagi na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nie można było zalegalizować samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu produkcyjnego nr [...] na posesji przy ul. [...] w W.

E. K. i K. S. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki budynku produkcyjnego nr [...].

Domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, z wnioskiem ewentualnym o uchylenie decyzji organu II instancji, zaskarżonym decyzjom zarzucili:

1. naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wystarczającego uzasadnienia decyzji.

2. naruszenie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez bezpodstawne dokonanie oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie rozstrzygania sprawy przez organ, nie zaś według stanu prawnego obowiązującego w okresie budowy tego obiektu.

3. naruszenie art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedmiotowa inwestycja powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w dniu 11.09.2008 r. PINB dla m. W. w formie donosu został powiadomiony o fakcie wybudowania przed ponad 15 laty, obiektów budowlanych przy ul. [...] w W.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny oraz wydał postanowienie z dnia [...].08.2010 r. nakładające na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych przez art. 53 i 56 ust. 1 - ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Skarżący wywiązali się z obowiązku nałożonego postanowieniem składając wymagane dokumenty, z których jednoznacznie wynikało, że obiekt spełnia wszelkie wymogi do zastosowania procedury przewidzianej w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Ignorując złożone dokumenty zawierające ocenę techniczną wykonaną na zlecenie i za pieniądze inwestora, organ wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Przedwcześnie nałożył na inwestora obowiązek wykonania kosztownych ekspertyz, powinien był we własnym zakresie przeprowadzić postępowanie w zakresie zgodności inwestycji z przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego. Dopiero po stwierdzeniu braku sprzeczności inwestycji z ww. przepisami, mógł nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego bezzasadnie dokonał oceny zgodności inwestycji w odniesieniu do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. W., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia [...].10.2001 r. nie zaś do perspektywicznego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta W. z dnia [...].12.1982 r. tj. planu obowiązującego w dacie wybudowania budynku produkcyjnego przy ul. [...] w W.

Ponadto, organ nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania w celu ustalenia, że budynek produkcyjny powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że rzecz taka ma miejsce "w ocenie organu nadzoru budowlanego". Nie podał na czym konkretnie polega to pogorszenie warunków, dlaczego jest niedopuszczalne ani nie wskazał dowodów na jakich to stwierdzenie oparł.

Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję PINB z dnia [...].05.2011 r. nie odniósł się do kwestii zgodności budynku z postanowieniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. W., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia [...].10.2001 a nie perspektywicznym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta W. z dnia [...].12.1982 r. tj. planu obowiązującego w dacie wybudowania budynku produkcyjnego przy ul. [...] w W.

Działanie organów było niezgodne z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, co do wykładni przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Utrwalony był pogląd, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy rozumieć w ten sposób , iż na jego podstawie orzeka się o rozbiórce obiektów, oceniając dopuszczalność ich budowy według miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie budowy (wyrok NSA z dnia 12 września 2003 r. sygn. akt IV 4327/01 nie publikowany, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1618/98, wyrok z dnia 9 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1524/01 nie publikowany, wyrok z dnia 7 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2159/01 nie publikowany).

Podobne stwierdzenia znajdują się w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.02.2006 r. sygn. akt II OSK 522/05.

Przyjęta powyżej linia orzecznictwa sądów administracyjnych jest aktualna do dnia dzisiejszego (wyrok z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 835/10).

Skarżący podnieśli, że przedłożyli organowi II instancji sprawozdanie z kontrolnych pomiarów emisji hałasu do środowiska zewnętrznego przez urządzenia zakładu kamieniarskiego usytuowanego przy ul. [...] w W., wykonane przez Zakład Badań Środowiskowych w maju 2011 r. Ze sprawozdania tego jednoznacznie wynikało, że nie stwierdza się przekroczenia dopuszczalnej wartości poziomu dźwięku określonej w badanym punkcie pomiaru.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zignorował powyższy dokument i bezpodstawnie stwierdził, że działalność prowadzona w przedmiotowym budynku, w ocenie tego organu, powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organy obu instancji nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania w celu ustalenia czy powodowane przez obiekt uciążliwości można wyeliminować.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zdaniem skarżących prawidłowa wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz możliwość zastosowania sankcji w nim przewidzianej, wiąże się ze stwierdzeniem, iż teren, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany nie był w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy obiektu przeznaczony pod zabudowę bądź przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę.

Natomiast w ocenie Sądu w składzie rozpatrującym sprawę niniejszą aktualnie poglądu tego nie można uznać za trafny.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 roku - Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...), gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Warunkiem zastosowania przez organ nadzoru budowlanego przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w tym przepisie jest nie tylko stwierdzenie, że obiekt wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia, ale też ustalenie, że znajduje się on na terenie nie przewidzianym - w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym - pod zabudowę albo przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju.

Celem przytoczonego wyżej przepisu było wyeliminowanie samowoli budowlanej pozostającej w kolizji z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Dokonując wykładni językowej przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy zwrócić uwagę na to, że używa on czasu teraźniejszego - "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę", co wskazuje na ocenę stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu według stanu prawnego z daty orzekania o skutkach samowoli budowlanej.

Za takim kierunkiem wykładni przemawia ponadto zróżnicowanie sformułowań obu przesłanek rozbiórki, a mianowicie wskazanie, że przesłanka niezgodności budowy obiektu budowlanego z przepisami prawa ma być odnoszona do przepisów "...obowiązujących w okresie ich budowy" i brak takiego określenia w stosunku do przesłanki przeznaczenia terenu. Zastosowana technika redakcyjna przepisu wskazuje, że gdyby intencją ustawodawcy była ocena przeznaczenia terenu, na którym obiekt budowlany został samowolnie zbudowany według przepisów obowiązujących w dacie jego powstania, to odpowiednie określenie znalazłoby się w treści przepisu.

Także wykładnia funkcjonalna analizowanego przepisu przemawia za takim jego rozumieniem, jak przyjął to organ. Wartością nadrzędną w postępowaniu zmierzającym do legalizacji samowoli budowlanej powinien być ład przestrzenny istniejący w dacie orzekania przez organy i określony w przepisach aktualnie obowiązujących na danym terenie - miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, jak i w przepisach ustawowych, a nie ład przestrzenny istniejący w dacie wzniesienia obiektu i wynikający z ówcześnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu.

Zasadnie więc, organ wskazał, że stwierdzenie, iż aktualnie obowiązujące regulacje prawne nie dopuszczają na nieruchomości przy ul. [...] w W. (dz. ew. nr [...], obr. [...]) lokalizacji samowolnie wzniesionego budynku produkcyjnego nr 1 służącego działalności kamieniarskiej, powoduje konieczność przyjęcia, że zachodzą przesłanki nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Przyjęcie odmiennego rozumowania, jak wskazują w skardze skarżący (zgodnie z dominującą niegdyś linią orzecznictwa sądów administracyjnych, której przejawem są przytoczone w skardze orzeczenia), prowadzić mogłoby do rezultatów trudnych do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości, jak i względów racjonalności. Stosując taką (poprzednią) wykładnię należałoby legalizować samowolę, która powstała na terenie niegdyś przeznaczonym pod zabudowę, na którym obecnie, w czasie orzekania o konsekwencjach samowoli, jakakolwiek zabudowa jest niedopuszczalna, a jednocześnie orzec nakaz rozbiórki budynku, który wzniesiony został na terenie niegdyś nieprzeznaczonym pod zabudowę, ale obecnie na taki cel przeznaczonym.

Przy wykładni analizowanego przepisu należy także uwzględnić zmiany jakie zaistniały na przestrzeni kilkudziesięciu lat od wejścia w życie ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane, umożliwiające odstąpienie od obowiązku orzekania nakazu rozbiórki w przypadkach określonych w przepisach aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane.

Obecnie legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Na tle obecnego stanu prawnego zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to nie tylko zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lecz również - w sytuacji braku planu - z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy.

W przypadku przyjęcia zaprezentowanego w skardze stanowiska, iż o losach samowoli budowlanej zawsze decyduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy, inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną pod rządem Prawa budowlanego z 1974 r. zostaliby postawieni w mniej korzystnej sytuacji niż inwestorzy, którzy popełnili samowolę budowlaną pod rządem Prawa budowlanego z 1994 roku. To zaś przeczyłoby celowi przepisu art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z 1994 r. który stanowi, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z tym zastrzeżeniem, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.

Do takich obiektów art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. nakazuje stosować przepisy dotychczasowe to jest, przepisy ustawy z 1974r.

Tym samym inną kwestią jest ocena, czy obiekt budowlany wymagał pozwolenia na budowę (tu decyduje prawo budowlane obowiązujące w czasie budowy), a inną ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Takie stanowisko jest już szerzej prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - np. wyroki: z dnia 8 października 2007r., II OSK 1318/06, z dnia 18 stycznia 2008 r., II OSK 1893/06, z dnia 11 listopada 2007 r., II OSK 1454/06, z dnia 9 maja 2008 r., II OSK 528/07., z dnia 23 stycznia 2009 r., II OSK 4/08, z dnia 13 października 2009r., II OSK 1521/08 (publ. w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. II SA/Kr 510/10, LEX nr 787194, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lipca 2011r. , sygn. II SA/Bk 283/11, LEX nr 1027836.

Dlatego argumentacja skarżących dotycząca naruszenia przez organ zasad postępowania art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane - poprzez brak ustalenia, że budynek produkcyjny nr 1 powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia i ograniczenie się do stwierdzenia, że rzecz taka ma miejsce (jakkolwiek nie podzielona przez Sąd), nie miała większego znaczenia dla oceny konieczności orzeczenia nakazu rozbiórki.

Jednocześnie należy stwierdzić, że skoro nie było kwestionowane, iż w zakładzie produkcyjnym objętym nakazem rozbiórki dokonuje się obróbki kamienia przy użyciu specjalnych maszyn, to z tej przyczyny nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" (art. 37 ust. 1 pkt 2). Usunięcie takich skutków z uwagi na lokalizację obiektu względem sąsiednich nieruchomości, mogłoby nastąpić tylko poprzez zaprzestanie przedmiotowej działalności. Nie było zatem możliwe wydanie innego (skutecznego) nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.