Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3523/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 pkt 6 lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 982
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz  zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności  gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Asesor WSA - Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant referent stażysta Patrycja Młynarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. S. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału ARMiR odmówił przyznania pomocy finansowej. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627, z późn. zm.), dalej "ustawa wdrożeniowa", oraz § 2 ust. 1 pkt. 6b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 759 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie wykonawcze".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona nie spełniła warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 6b rozporządzenia wykonawczego. Przepis ten stanowi, że pomoc finansowa na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem, jest przyznawana osobie fizycznej, która: najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy rozpocznie jako kierujący prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 2, w gospodarstwie którego wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż 13 000 euro i nie większa niż 150 000 euro.

Organ wyjaśnił, że strona w dniu [...] stycznia 2021 r. złożyła uzupełnienia brakujących dokumentów (wypisy z rejestru gruntów na wykazane w biznesplanie działki ewidencyjne, zaświadczenia z urzędu skarbowego potwierdzające nie figurowaniu w ewidencji podatników podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzących działy specjalne produkcji rolnej dla wnioskodawczym i małżonka), poprawiony biznesplan i złożyła wyjaśnienia, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa na poziomie wymaganego minimum 13 000 euro zostanie osiągnięta w okresie docelowym. Organ stwierdził, że na podstawie danych dotyczący wielkości i struktury produkcji w okresie wyjściowym zawartych w tabelach nr 5 i 11 oraz tabeli nr 26 - Kryteria dostępu do programu stwierdzono, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w okresie wyjściowym wynosi 4773,74 euro, a więc planowane do przejęcia gospodarstwo przedstawione w biznesplanie nie spełnia wymogu minimalnej wielkości ekonomicznej nie mniejszej niż 13 000 euro.

Od decyzji tej A. S. wniosła odwołanie do Prezesa ARMiR. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź o jej uchylenie.

W odwołaniu zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. § 2 ust. 1 pkt 6b rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną i nieuprawnioną wykładnię terminu wymagalności uzyskiwania wielkości ekonomiczne nie mniejszej niż 13 000 Euro w gospodarstwie, którego rozwoju dotyczy biznesplan;

2. § 2 ust. 1 pkt. 6b rozporządzenia wykonawczego, poprzez błędne i nieuprawnione przyjęcie, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w roku wyjściowym (o czym mowa w § 8 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego), tj. w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy - czyli czerwiec 2020 r. jest tożsama z wielkością planowaną i wymaganą w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, czyli biorąc pod uwagę tempo rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy - nie wcześniej niż we wrześniu 2021 r.,

3. § 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, poprzez zaniechanie postanowienia o ewentualnym zweryfikowaniu spełnienia warunku przyznania pomocy po terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. czy w wymaganym prawem terminie beneficjent rozpoczął, jako kierujący prowadzenie działalności w gospodarstwie, którego rozwoju dotyczy biznesplan, w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej i w którym to gospodarstwie wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż 13 000 euro i nie większa niż 150 000 euro, a tym samym niewłaściwe i bezpodstawne uznanie, że strona, nie planuje prowadzenia działalności w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej na wymaganym poziomie w wymaganym terminie 9 miesięcy, tylko że nastąpi to dopiero w roku docelowym, co jest niezgodne z prawem;

4. § 8 ust. 4 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 -3 rozporządzenia wykonawczego, poprzez błędną i nieuprawnioną wykładnię sposobu opisywania koncepcji gospodarstwa, w tym bezprawnego żądania, aby poziom uzyskiwania wielkości ekonomicznej w gospodarstwie, którego rozwoju dotyczy biznesplan, w roku wyjściowym, tj. roku składania wniosku o przyznanie pomocy był na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro;

5. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r. poz. 182), zwanej dalej "ustawą PROW" poprzez naruszenie obowiązku organu stania na straży praworządności oraz zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz zgodnie z wyjaśnieniami i żądaniem strony.

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania i wynik sprawy:

1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm.), dalej "k.p.a." poprzez:

a) niewskazanie podstawy prawnej dla wymogu, aby wartość ekonomiczna gospodarstwa wnioskodawcy, opisanego w biznesplanie przyznania pomocy była na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro w roku wyjściowym, czyli w dniu rozpoczęcia naboru wniosków o przyznani pomocy, tj. przed złożeniem wniosku o przyznanie

b) niewskazanie podstawy prawnej dla zastosowania dotkliwej sankcji, jaką jest odmowa przyznania pomocy finansowej z powodu wielkości ekonomicznej gospodarstwa opisanego w biznesplanie;

b) nieuwzględnienie przekazanych organowi wyjaśnień w trakcie postępowania, złożonych przez wnioskodawcę, przed wydaniem zaskarżonej decyzji wyjaśnień przedstawionych w piśmie wnioskodawcy z dnia [...] stycznia 2021 r. z informacją o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz rozstrzygnięcie sprawy zarówno formalnie jak i merytorycznie z pominięciem dokumentów będących w posiadaniu organu i w oparciu o błędną interpretację obowiązujących przepisów w tym zakresie;

2) art. 7 i art. 7b w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i z art. 27 ustawy o PROW poprzez nierozpatrzenie przez organ I instancji w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz pominięcie faktów, które nie mają dowodu, tj. dowodów na wykazanie określonej wartości ekonomicznej planowanej w terminie przyszłym i w konsekwencji dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym, a polegających na przyjęciu, iż wnioskodawca nie odpowiedział na pismo organu, czym organ nie załatwił sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

3) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez pozostawienie wątpliwości będących po stronie organu co do treści normy prawnej, której podania domagał się wnioskodawca, stanowiącej podstawę dla żądania spełnienia wymogu wielkości ekonomicznej gospodarstwa na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro w roku wyjściowym i zaniechanie rozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść strony;

4) art. 11 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, tj. pominięcie podania podstawy prawnej, zgodnej z kryterium, na podstawie której odmówił przyznania pomocy i przywołanie niewłaściwej podstawy prawnej oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób ogólnikowy i zawierający nieprawdziwe, a nawet sprzeczne ze sobą informacje, z pominięciem jej faktycznego uzasadnienia prawnego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Prezes ARMiR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału wynika, że organ I instancji prowadząc postępowanie prawidłowo ustalił na podstawie złożonej przez A. S. w toku postępowania dokumentacji, że rozpocznie ona prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie, którego wielkość ekonomiczna jest mniejsza niż 13 000 euro, a zatem nie spełnia warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia wykonawczego.

Prezes ARMiR podniósł, że główną przesłanką warunkującą nieprzyznanie pomocy jest fakt, iż przedstawione w biznesplanie gospodarstwo nie charakteryzuje się posiadaniem wielkości ekonomicznej na poziomie przynajmniej 13 000 euro w okresie wyjściowym, tj. w 2020 r. W wyniku weryfikacji biznesplanu i jego korekty, na podstawie danych dotyczący wielkości i struktury produkcji w okresie wyjściowym zawartych w tabelach nr 5 i 11 oraz tabeli nr 26 – "Kryteria dostępu do program" stwierdzono, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w okresie wyjściowym wynosi 4 773,74 euro, a dopiero w 2023 r. czyli w okresie docelowym po realizacji biznesplanu wartość ekonomiczna gospodarstwa wyniesie 14 879,87 euro. Także z pisma strony z dnia [...] stycznia 2021 r. będącego odpowiedzią na pismo organu I instancji informujące stronę o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z dnia [...] stycznia 2021 r. jednoznacznie wynika, że "realizacja biznesplanu doprowadzi do osiągnięcia wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa w stosunku do wyjściowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa z 4773,74 EUR w roku wyjściowym, tj. 2020 r. do 14 879,87 EUR w roku docelowym, tj. w 2023 r., czyli wzrost o 311,7 %."

Organ podkreślił, że na mocy § 2 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia wykonawczego pomoc finansowa na operacje typu "Premie dla młodych rolników", jest przyznawana osobie fizycznej, która najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy rozpocznie jako kierujący prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 2 w gospodarstwie, którego wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż 13 000 euro i nie większa niż 150 000 euro. W ocenie organu okres wyjściowy obejmuje również termin 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, a z przedstawionego materiału dowodowego w tym biznesplanu jednoznacznie wynika, że dopiero w 2023 r. gospodarstwo wnioskodawczyni osiągnie wartość ekonomiczną powyżej 13 000 euro. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w tabeli nr 26 biznesplanu strona podała:

- w pkt. 4 tabeli nr 26 - powierzchnia użytków własnych, będących w wieczystym użytkowaniu, dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie umowy dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy oraz dzierżaw długoterminowych w okresie wyjściowym wynosi 6,348 ha, natomiast,

- w pkt. 5 tabeli nr 26 - powierzchnia użytków własnych, będących w wieczystym użytkowaniu, dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie umowy dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy oraz dzierżaw długoterminowych w okresie docelowym również wynosi 6,348 ha.

Wartość powierzchni użytków rolnych wg tytułu prawnego, tj. 6,348 ha została również podana w Tabeli nr 9 "Struktura własnościowa użytków rolnych w okresie WYJŚCIOWYM" oraz w Tabeli nr 10 "Struktura własnościowa użytków rolnych w okresie DOCELOWYM".

Zdaniem organu powyższe oznacza, że w okresie wyjściowym (2020 r.) i w okresie docelowym (2023 r.) czyli w czasie 3 lat realizacji biznesplanu Strona nie zamierza powiększać powierzchni użytków rolnych. Tym samym wartość ekonomiczna gospodarstwa strony, już na etapie wejściowym nie spełnia wymogu co najmniej 13 000 euro.

Prezes ARMiR stwierdził, że zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego okresem wyjściowym jest rok, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy (okres od 1 stycznia do 31 grudnia roku składania wniosku o przyznanie pomocy), a gospodarstwem wnioskodawcy o premię dla młodego rolnika przedstawionym w biznesplanie w okresie wyjściowym jest występujący w roku składania wniosku o przyznanie pomocy stan wszystkiego, co wnioskodawca posiada (użytki rolne, zwierzęta itd.) przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy oraz wszystkiego, co zamierza nabyć (użytki rolne, zwierzęta itd.) od złożenia wniosku o przyznanie pomocy do 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Z tego stanu (uprawy, zwierzęta) wyliczana jest wielkość ekonomiczna w okresie wyjściowym, która świadczy o potencjale produkcyjnym gospodarstwa, mającego w terminie do 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji przyznającej pomoc znaleźć się w posiadaniu wnioskodawcy (młodego rolnika). Organ zarzucił, że biznesplan przedstawiony przez stronę nie zapewnia, że do czasu upływu 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji strona wejdzie w posiadanie gospodarstwa o wielkości ekonomicznej gospodarstwa nie mniejszej niż 13 000 euro

Odnosząc się do postawionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania Prezes ARMiR wyjaśnił, że przepisy art. 27 ust. 1-2 ustawy o PROW w sposób jednoznaczny wskazują na odmienność w zakresie prowadzenia postępowania w przewrotowej sprawie w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz wskazuje podmiot, na którym ciąży ciężar udowodnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że organ I instancji nie wziął pod uwagę pisma strony z dnia [...] stycznia 2021 r., które wpłynęło do [...] ARiMR w dniu [...] stycznia 2021 r. (będące odpowiedzią strony na pismo organu I instancji z dnia [...] stycznia 2021 r.). Zdaniem organu odwoławczego, po przeanalizowaniu ww. pisma, nie można w nim znaleźć żadnych nowych dowodów, materiałów, które zmieniłyby rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania zgodnie z żądaniem strony.

A. S. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez nieprecyzyjne, nieprzejrzyste i nierzetelne skonstruowanie kryterium wyboru projektów, w tym błędne przyjęcie, że pomoc może zostać przyznana wyłącznie rolnikowi, który już w okresie wyjściowym kieruje gospodarstwem rolnym o wielkości ekonomicznej nie mniejszej niż 13 000 euro, co w konsekwencji spowodowało:

a) niezapewnienie rzetelnej, bezstronnej i obiektywnej oceny projektu oraz analizy odwołania skarżącej;

b) nierozpatrzenie odwołania w sposób wnikliwy i rzetelny, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji;

- co stanowi również naruszenie zasady praworządności, podczas gdy z przepisów rozporządzenia wykonawczego, m.in. z § 2 ust. 1 pkt 6) lit. b), § 19 ust. 2 wynika, iż wielkość ekonomiczna nie mniejsza niż 13 000 euro powinna zostać osiągnięta przez beneficjenta w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, który to termin nie jest tożsamy z okresem wyjściowym, a po analizie biznesplanu organ powinien stwierdzić, że w okresie przejściowym wielkość ekonomiczna gospodarstwa skarżącej będzie nie mniejsza niż 13 000 euro;

2. naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelną, pozbawioną uzasadnienia w dokumentach aplikacyjnych ocenę projektu, w zakresie uznania, iż wnioskodawczym nie spełnia kryterium wielkości ekonomicznej gospodarstwa nie mniejszej niż 13 000 euro i dokonanie błędnej oceny informacji przedstawionych przez skarżącą, jak również naruszenie przepisów dotyczących procedury naboru wniosków i uznanie, iż według kryterium wnioskodawczym powinna już w okresie wyjściowym kierować gospodarstwem o wielkości ekonomicznej nie mniejszej niż 13 000 euro, podczas gdy zgodnie z przepisami i dokumentacją konkursową organ uprawniony był do badania wielkości ekonomicznej gospodarstwa beneficjenta w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy w związku z czym skarżąca nie musiała w okresie wyjściowym kierować gospodarstwem o wielkości ekonomicznej nie mniejszej niż 13 000 euro i nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku precyzyjności dokumentacji konkursowej;

3. naruszenie § 2 ust. 1 pkt 6) lit. b) rozporządzenia wykonawczego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że pomoc finansowa jest przyznawana wyłącznie osobie fizycznej, która kieruje gospodarstwem rolnym, którego wartość ekonomiczna już w okresie wyjściowym jest nie mniejsza niż 13 000 euro, podczas gdy zgodnie ze wskazanym postanowieniem, warunek ten powinien zostać osiągnięty najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy;

4. naruszenie § 2 ust. 1 pkt 6) lit. b) rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych przyjęcie, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w roku wyjściowym, o którym mowa w § 8 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego (w niniejszym przypadku czerwiec 2020 r. ) jest tożsama z wielkością planowaną i wymaganą w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy (orientacyjny czas w niniejszym stanie faktycznym to wrzesień 2021 r.);

5. naruszenie § 8 ust. 4 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną i nieuprawnioną wykładnię sposobu opisu koncepcji rozwoju gospodarstwa, w tym bezprawnego żądania, aby poziom wielkości ekonomicznej w roku wyjściowym w gospodarstwie, którego rozwoju dotyczy biznesplan tj. w roku składania wniosku o przyznanie pomocy był na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro;

6. naruszenie § 19 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędne niezastosowanie tego przepisu i w konsekwencji niewydanie decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, warunków w zakresie rozpoczęcia realizacji biznesplanu w gospodarstwie o wielkości ekonomicznej nie mniejszej niż 13 000 euro;

7. naruszenie art. 6 k. p. a. w zw. z art. 4 ustawy wdrożeniowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie podstawy prawnej dla wymogu/kryterium oceny projektu, by wartość ekonomiczna gospodarstwa wnioskodawczym była na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro już w roku wyjściowym, ponadto braku wskazania podstawy prawnej dla odmowy przyznania pomocy finansowej z powodu wielkości ekonomicznej gospodarstwa opisanego w biznesplanie przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy i w dniu rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro;

8. art. 7, 77, 80 k. p. a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które to zaniechanie skutkowało, błędnymi, wadliwymi i dowolnymi ustaleniami faktycznymi, na skutek nieuwzględnienia przekazanych organowi wyjaśnień w trakcie postępowania złożonych w piśmie wnioskodawcy z dnia [...] stycznia 2021 r. i dowodów na wykazanie określonej wartości ekonomicznej planowanej w przyszłym terminie, nienależyte zbadanie stanu faktycznego, biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes skarżącej;

9. art. 7a § 1 k. p. a. poprzez pozostawienie wątpliwości będących po stronie organu co do treści normy prawnej, której podania domagała się wnioskodawczym, stanowiącej podstawę prawną dla spełnienia wymogu wielkości ekonomicznej gospodarstwa na poziomie nie mniejszym niż 13 000, 00 euro w roku wyjściowym i zaniechanie rozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść strony, przez co odebrał stronie uprawnienia do przyznania pomocy finansowej.

10. art. 6, 11, 80 k. p. a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania w sposób niepełny bez wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia;

11. art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k. p. a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, pominięcia wskazania kryterium, na podstawie którego odmówił przyznania prawa pomocy, ponadto sporządzenie uzasadnienia w sposób ogólnikowy i zawierający nieprawdziwe, a nawet sprzeczne ze sobą informacje, z pominięciem uzasadnienia faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy; organ winien był prowadzić postępowanie nie tylko zgodnie z prawem, ale także w sposób rzetelny i przejrzysty, tak aby skarżący nie miał wątpliwości co do obiektywności organu;

12. art. 138 § 1 pkt 1) k. p. a. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ przy uwzględnieniu okoliczności sprawy powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 2) k. p. a. tj. uchylić w całości zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do wykładni § 2 ust. 1 pkt 6

lit. b rozporządzenia wykonawczego.

Przepis ten stanowi, że pomoc finansowa na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem, jest przyznawana osobie fizycznej, która najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy rozpocznie jako kierujący prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 2, w gospodarstwie, którego wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż 13 000 euro i nie większa niż 150 000 euro.

Z decyzji organu I instancji wynika, że zdaniem tego organu wniosek o przyznanie pomocy można złożyć co do gospodarstwa, którego wielkość ekonomiczna w okresie wyjściowym winna być nie mniejsza niż 13 000 euro. Wykładnia tego przepisu w decyzji organu II instancji została rozwinięta. Prezes ARMiR bowiem stwierdził, że wielość ekonomiczna gospodarstwa w okresie wyjściowym winna być na poziomie nie mniejszym niż 13 000 euro, jednakże organ ten uważa, że okres wyjściowy obejmuje również termin 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Rozwijając tą myśl organ wskazał, że gospodarstwem osoby wnioskującej o premię dla młodego rolnika przedstawionym w biznesplanie w okresie wyjściowym jest występujący w roku składania wniosku o przyznanie pomocy stan wszystkiego, co wnioskodawca posiada (użytki rolne, zwierzęta itd.) przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy oraz wszystkiego, co zamierza nabyć (użytki rolne, zwierzęta itd.) od złożenia wniosku o przyznanie pomocy do 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

W ocenie Prezesa ARMiR z tego stanu (uprawy, zwierzęta) wyliczana jest wielkość ekonomiczna w okresie wyjściowym, która świadczy o potencjale produkcyjnym gospodarstwa, mającego w terminie do 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji przyznającej pomoc znaleźć się w posiadaniu wnioskodawcy (młodego rolnika). Organ przy tym wskazywał, że strona nie wykazała, iż osiągnie taką wielkość ekonomiczną w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Skarżąca we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywała, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa na poziomie 13 000 euro winna być osiągnięta w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Ponadto zdaniem skarżącej pomoc winna być przyznana pod takim właśnie warunkiem. Podobnie skarżąca wskazuje w skardze. Formułując zarzuty skargi skarżąca kwestionuje, to że wielkość ekonomiczna gospodarstwa powinna być w okresie wyjściowym nie mniejsza niż 13 000 euro.

W ocenie Sądu zarówno wykładnia językowa jak i celowościowa tego przepisu wskazuje, że stawia on wymóg aby wielkość ekonomiczna gospodarstwa w okresie wyjściowym była nie mniejsza niż 13 000 euro. Zauważyć bowiem należy, że o ile pierwsza część tego przepisu "najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji (...) rozpocznie jako kierujący gospodarstwem ..." dotyczy stanu przyszłego, tj. stanu po upływie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, o tyle dalsza cześć przepisu odnosi się do stanu wyjściowego. Wskazuje się tam bowiem "którego wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż (...)". Nie wskazuje się tam że "wielkość ekonomiczna będzie nie mniejsza niż 13 000 euro", ale że "jest nie mniejsza niż 13 000 euro".

Takie rozumienie tego przepisu pozostaje także w ścisłej korelacji z treścią § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji, następujących warunków, jeżeli nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy:

a) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan,

b) rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie, o którym mowa w lit. a, jako kierujący,

c) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik,

d) uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

e) rozpoczęcia prowadzenia ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie, najpóźniej w dniu rozpoczęcia realizacji biznesplanu, chyba że beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów na podstawie odrębnych przepisów,

f) rozpoczęcia realizacji biznesplanu.

Należy zwrócić uwagę, że z przywołanej treści § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia wynika, że dopuszczalne jest aby beneficjent w momencie składania wniosku nie był w posiadaniu gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan. Dopuszczalne jest również aby w momencie składania wniosku nie prowadził on działalności jako kierujący w gospodarstwie, którego dotyczy biznesplan. Decyzja

o przyznaniu pomocy jest w takich sytuacjach wydawana pod warunkiem spełnienia tych przesłanek w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji.

Z treści § 2 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia wynika jednak, że gospodarstwo, którego dotyczy wniosek, a więc gospodarstwo, którego rozwoju dotyczy biznesplan, nie może mieć wielkości ekonomicznej mniejszej niż 13 000 euro. Przepis ten wskazuje, że beneficjent winien w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy rozpocząć jako kierujący prowadzenie działalności w takim gospodarstwie. Innymi słowy wniosek o przyznanie pomocy winien być złożony co do gospodarstwa, którego wielkość ekonomiczna jest nie mniejsza niż 13 000 euro, jest to bowiem gospodarstwo którego rozwoju dotyczy biznesplan, natomiast w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy beneficjent winien nabyć lub wejść w posiadanie takiego gospodarstwa i rozpocząć w tym gospodarstwie działalność jako kierujący.

Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia także wykładnia celowościowa. Prawodawca bowiem uznał, że z tego rodzaju pomocy nie będą mogły skorzystać gospodarstwa małe, nie rokujące osiąganiem wyników ekonomicznych, jak i też gospodarstwa duże, o wielości ekonomicznej powyżej 150 000 euro, które takiej pomocy nie potrzebują.

Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów nie można stwierdzić, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w wysokości minimum 13 000 euro może być osiągnięta najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Skarżąca w niniejszej sprawie złożyła wniosek o przyznanie pomocy co do gospodarstwa, którego wielkość ekonomiczna wynosi 4 773,74 euro. Dopiero w okresie docelowym, tj. w 2023 r., gospodarstwo rolne skarżącej miało osiągnąć wielkość ekonomiczną w wysokości 14 879,87 euro. Słusznie zatem organ podnosi, że planowane w tym przypadku do przejęcia gospodarstwo przedstawione w biznesplanie nie spełnia wymogu minimalnej wielkości ekonomicznej nie mniejszej niż 13 000 euro, określonej w § 2 ust 1 pkt 6 lit b rozporządzenia wykonawczego.

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są więc niezasadne. Organ dokonał prawidłowej wykładni kluczowego dla sprawy § 2 ust. 1 pkt 6 lit b) rozporządzenia wykonawczego i stwierdził, że skarżąca nie spełniła określonego w nim warunku. Z kolei postawione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania są konsekwencją prezentowanej odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego i jako takie nie mogły również być uwzględnione.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.