Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 21/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229, art. 136 ust. 3, art. 137, art. 200,
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1,
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody z dnia 17 listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2017 r. znak: [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania S. Z., utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia 21 września 2017 r. znak: [...] odmawiającą zwrotu prawa własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0354 ha, stanowiącej w dacie wywłaszczenia działkę nr [...] .

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny

i prawny sprawy.

Decyzją z dnia 9 listopada 1983r. znak: ZGT.8229-22/83 Naczelnik Miasta i Gminy S. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, na potrzeby Wschodniej Dyrekcji Okręgowej [...], m.in. działki położonej w S., oznaczonej numerem [...] o pow. 0,0365 ha, stanowiącej własność S. i H. K.. Wnioskiem z dnia 5 września 2013r. S. Z. wystąpiła o zwrot nieruchomości położonych w S. stanowiących działkę nr [...] oraz część działki nr [...] . Wnioskowany do zwrotu grunt został zaznaczony na załączniku graficznym do wniosku. T. C. (siostra wnioskodawczyni) w piśmie z dnia 16 września 2013r., oświadczyła, że popiera wniosek S. i Z., jednakże nie jest zainteresowana zwrotem przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 15 maja 2014r. T. C. i S. Z. wystąpiły o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w S., oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] oraz część działki nr [...] , oświadczając jednocześnie, że zobowiązują się do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w przypadku zwrotu tych nieruchomości. Sprawa zwrotu części działki nr [...] została zakończona ostateczną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 czerwca 2016r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia 30 marca 2016r. znak: [...], odmawiającą zwrotu prawa własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej numerem działki [...] o pow. 0,0721 ha na mapie przyjętej do ewidencji zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 26.10.2015r. pod nr [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia część działki oznaczonej numerem [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2016r., sygn. akt II SA/Ke 717/16, odrzucił skargę złożoną przez S. Z. na w/w decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 czerwca 2016r.

Decyzją z dnia 20 maja 2016r. znak: [...] Starosta S. odmówił zwrotu prawa własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej numerem działki [...] o pow. 0,0354 ha, stanowiącej w dacie wywłaszczenia część działki nr [...] . Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że na podstawie przedłożonych przez S. Z. dokumentów nie wykazano, że wnioskodawczyniom przysługuje prawo do ubiegania się o zwrot tej nieruchomości oraz, że na wnioskowanej do zwrotu działce ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego na rzecz P.

Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania S. i Z., decyzją z dnia 1 sierpnia 2016r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję Starosty S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien jednoznacznie ustalić, kto był właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, a następnie komu przysługuje uprawnienie do domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a szczegółowe wyniki tych ustaleń winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta S. wymienioną na wstępie decyzją z dnia 21 września 2017r. odmówił zwrotu prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] . W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji na podstawie dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, w aktach księgi wieczystej, dokumentach uwłaszczeniowych ustalił, że w dacie wywłaszczenia właścicielami działki nr [...] byli W. i S. małż. K., a S. i Z. i T. C. jako ich spadkobierczyniom przysługuje uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o zwrot tej nieruchomości, co zostało szczegółowo opisane na str. 2, 3 i 4 skarżonej decyzji Starosty S. Nadto organ I instancji ustalił, że działka położona w S., oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...] , objęta jest księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. [...] , w której w dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w W.. Podstawę wpisu użytkowania wieczystego stanowiła decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30.08.2013r. znak: [...]. Decyzją tą Wojewoda Świętokrzyski stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990r., przez sprawujące w tym dniu zarząd przedsiębiorstwo państwowe "P." z siedzibą w W.., prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, ujawnionej (wówczas) w księdze wieczystej [...], położonej w S., oznaczonej w obrębie 1 (arkusz 47), m.in. jako działka nr [...] o pow. 0,0354 ha.

Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu materiału dowodowego i zbadaniu całości akt sprawy wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W oparciu o przepis art. 137 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany. Jednakże w myśl art. 229 ugn, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ustanowienie użytkowania wieczystego w rozumieniu art. 229 ugn obejmuje również jego powstanie z mocy prawa. W niniejszej sprawie nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0354, której zwrotu domagają się obecnie S. Z. i T. C., została obciążona prawem użytkowania wieczystego na rzecz przedsiębiorstwa państwowego "P." z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990r. Fakt ten stwierdzony został deklaratoryjną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30 sierpnia 2013r. znak: [...]. Poza sporem jest, iż prawo użytkowania wieczystego powstałe na rzecz przedsiębiorstwa państwowego "P." z mocy ustawy, nie zostało wpisane do księgi wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998r., to jest przed dniem wejścia w życie ugn. Podstawę bowiem wpisu użytkowania wieczystego stanowiła w/w decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30 sierpnia 2013r. Brak wpisu użytkowania wieczystego do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ugn nie daje jednak podstaw do skutecznego żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Należy bowiem mieć na względzie, iż w niniejszej sprawie nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 200 ugn, który to przepis przewiduje wyjątek od zasady stanowiącej, iż do powstania prawa użytkowania wieczystego co do zasady konieczne jest dokonanie wpisu do księgi wieczystej ujawniającego to prawo. Powyższy przepis nie wymaga bowiem dla powstania prawa użytkowania wieczystego dokonania wpisu do księgi wieczystej. Użytkowanie wieczyste - jak już wyżej wskazano - powstaje w tym wypadku z mocy samego prawa, a wpis ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został pogląd, że wymóg czasowy zawarty w art. 229 ugn został zastrzeżony dla nabycia prawa, a nie jego ujawnienia w księdze wieczystej (np. w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2015r., sygn. akt I OSK 765/14). Jeżeli zatem z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż na działce nr [...] przed wejściem w życie ugn, ustanowiono użytkowanie wieczyste, a fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to z mocy art. 229 ugn roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercy choćby zostały spełnione przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ugn. Przepis art. 229 tej ustawy stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 ugn i uniemożliwia dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części. W konsekwencji tego działka nr [...] nie podlega zwrotowi, niezależnie od stanu jej wykorzystania. Tym samym poruszane w odwołaniu przez S. Z. kwestie dot. zagospodarowania i utrzymywania w "dobrej kulturze" wywłaszczonej działki nie mogą zostać uwzględnione.

Odnosząc się do poruszonej w odwołaniu kwestii dotyczącej zwrotu sąsiednich działek organ wyjaśnił, że każda sprawa jest indywidualna, dotyczy nieruchomości o różnych stanach prawnych, innych stron postępowania, a więc nie może być przedmiotem oceny organu w niniejszej sprawie. Starosta S. w piśmie z dnia 16 października 2017r., przy którym zostało przekazane Wojewodzie odwołanie S. i Z., odniósł się do poruszonej kwestii dotyczącej zwrotu sąsiednich działek i stwierdził, iż "w stosunku do sąsiedniej nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], co do której Starosta S. orzekł o zwrocie, nie została wydana decyzja stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego przez P.". W odniesieniu do zarzutu, iż skarżąca nie została zawiadomiona o zamiarze przekazania wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste P. organ wyjaśnił, że S. Z. nie posiadała w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej wynikającego z przepisów prawa materialnego interesu prawnego, uzasadniającego legitymację strony w tym postępowaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. Z. podniosła, że jej rodzice J. i S. G. nie zostali zawiadomieni o zamiarze przekazania wywłaszczonej ziemi w "dzierżawę wieczystą" P. Rodzice wówczas żyli, a ona pozostawała z nimi w stałym kontakcie. Wyraziła także wątpliwość co do różnicy powierzchni działek nr [...] i [...] (odpowiednio 0,0365 ha i 0,0354 ha). W piśmie z dnia 22 stycznia 2018r. skarżąca podniosła ponadto, że wnosi o zwrot ziemi wywłaszczonej na poczet budowy torów kolejowych, która po wywłaszczeniu była w posiadaniu Skarbu Państwa, ten zaś przekazał ją w ramach prywatyzacji w "wieczystą dzierżawę" P.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej J. i S. małż. G. nie przysługiwał żaden tytuł prawny do działki nr [...] i dlatego nie byli oni stronami postępowania uwłaszczeniowego. Natomiast kwestia różnicy powierzchni działki w dacie wywłaszczenia i obecnie (11m²) nie była podnoszona na etapie postępowania zwrotowego i kwestia ta nie stanowiła przedmiotu badania w tym postępowaniu ze względu na to, że w niniejszej sprawie roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Podstawę prawną odmowy zwrotu nieruchomości w niniejszym przypadku stanowił przepis art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 121), dalej jako "u.g.n.", zgodnie z którym roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie z kolei do treści art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jak się przyjmuje (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016r., sygn. I OSK 2500/14) art. 229 u.g.n. należy rozumieć w ten sposób, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi zatem do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie przyjęły, że – z uwagi na spełnienie dyspozycji art. 229 u.g.n. – zachodzi podstawa do odmowy zwrotu nieruchomości na rzecz skarżącej.

Działka, której dotyczyło postępowanie, położona w S. i oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (pow. 0,0354 ha), stanowiła w dacie wywłaszczenia – przed zmianą numeracji – działkę nr [...] (k. 136 akt administracyjnych). Fakt ten potwierdza jednoznacznie wyciąg z wykazu zmian gruntowych (k. 140, 147-148 akt administracyjnych). Z kolei działka o numerze [...] i powierzchni 0,0354 ha została objęta ostateczną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30 sierpnia 2013r., którą organ ten stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez "P" z siedzibą w Warszawie (obecnie P. S.A.) prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat, nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, obejmującej m.in. w/w działkę. Trzeba zauważyć, że wniosek o zwrot tej nieruchomości został złożony w dniu 5 września 2013r., a zatem już po wydaniu tej decyzji, która stała się ostateczna w dniu 18 września 2013r., a w dniu 21 listopada 2013r. dokonano wpisu w księdze wieczystej ujawniającego prawo użytkowania wieczystego przysługujące P. S.A. w W.

Nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w tym przypadku z mocy samego prawa, na podstawie art. 200 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. poz. 464, z późn. zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Decyzja wydawana w trybie w/w przepisów ma zatem charakter deklaratoryjny. Nie kreuje nowego stanu prawnego, bowiem stan ten powstał z mocy ustawy, ale potwierdza nabycie prawa użytkowania wieczystego.

W przypadku nabycia prawa wieczystego użytkowania z mocy prawa (co ma być jedynie potwierdzone wydawaną później decyzją administracyjną) wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny, gdyż nabycie prawa wieczystego użytkowania nastąpiło z mocy prawa z konkretną datą i nie zależy od tego, kiedy zostanie wydana decyzja potwierdzająca nabycie tego prawa, ani od tego, kiedy i czy w ogóle prawo to zostanie ujawnione w księdze wieczystej (por. m.in. uchwała SN z dnia 5 grudnia 2002 r., III CZP 71/02, OSNC 2003, nr 10, poz. 133).

Przepis art. 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo użytkowania wieczystego powstało na podstawie umowy cywilnoprawnej, czy ex lege, na mocy decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA: z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 648/08, publ. Lex nr 552324; z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 904/10). W sprawie niniejszej należało przyjąć, że do ustanowienia prawa doszło w dniu 5 grudnia 1990r. Fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy samego prawa ma jednak znaczenie z tego względu, że wpis tego prawa do księgi wieczystej nie ma, jak wyżej wspomniano, charakteru konstytutywnego, lecz jedynie porządkowy. W takim zaś wypadku brak ujawnienia prawa nabywcy jako osoby trzeciej w księdze wieczystej (także przed dniem wejścia w życie u.g.n., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) nie ma istotnego znaczenia, gdyż funkcja wpisu tego prawa do księgi wieczystej pod stronie zbywcy nie jest przesłanką konstytutywną nabycia prawa użytkowania wieczystego (por. m.in. M. Krassowska, A. Łukaszewska, J. Szachułowicz, "Gospodarka nieruchomościami. Komentarz", wyd. III, opubl. Lexis Nexis 2003, wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 czerwca 2011r., sygn. II SA/Lu 146/11).

Osobą trzecią, w rozumieniu przepisu art. 229 u.g.n. jest każda - zarówno fizyczna, jak prawna - osoba inna (zatem trzecia) niż poprzedni właściciel nieruchomości lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność. W niniejszym przypadku podmiotem tym jest P. S.A. z siedzibą w W. Nie ulega wątpliwości, że jest to osoba trzecia w rozumieniu tego przepisu.

Niezależnie od powyższych rozważań, prowadzących do wniosku, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 229 u.g.n., należy podnieść, iż – jak się przyjmuje - nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością na skutek m.in. ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego. Decyzja taka, bez uprzedniego rozwiązania umów użytkowania wieczystego bądź wygaszenia prawa zarządu lub użytkowania wieczystego, naruszałaby porządek prawny, gdyż kolidowałaby z istniejącym na gruncie stanem prawnym, a nadto byłaby niewykonalna, skoro Skarb Państwa jak i gmina nie mogłyby zwrócić nieruchomości, nad którymi utraciły władanie w momencie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (wyrok NSA z 20 sierpnia 2008r., sygn. I OSK 1179/07, wyrok NSA z 8 kwietnia 1998r., sygn. IV SA 390/98). Jak wynika z art. 21 u.g.n., do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którym zgodnie z art. 23 ust. 1 u.g.n. gospodarują co do zasady starostowie, należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa. Okoliczność powyższa, związana z faktem, że na przedmiotowej nieruchomości bezspornie ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz P. S.A., jest zatem dodatkowym powodem braku możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni.

Trzeba zaznaczyć, że nie ma istotnego znaczenia to, czy konsekwencją zastosowania art. 229 u.g.n. winno być umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o zwrot nieruchomości, czy odmowa jej zwrotu. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są podzielone, przy całkowitej jednak zgodzie co do tego, że wyłączenie w art. 229 u.g.n. roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wykluczającą badanie merytorycznych uwarunkowań i przesłanek określonych w art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarówno umorzenie postępowania, jak i odmowa zwrotu sprowadzają się do tego, że skarżąca nie może otrzymać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (por. wyroki NSA: z dnia 16 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1539/99 LEX nr 75555, z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 409/05 LEX nr 194018, z dnia 30 lutego 2007 r. sygn. akt. I OSK 386/06 LEX nr 290617, z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 841/07 niepubl.).

Poza tym należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organ orzekający nie jest uprawniony do badania legalności "decyzji uwłaszczeniowej". Decyzję tę bowiem wydał właściwy Wojewoda i to nie organ orzekający w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie na przykład stwierdzenia nieważności tej decyzji (wyrok NSA z dnia 14 maja 1998r., sygn. IV SA 1174/96). Na marginesie jedynie wypada zaznaczyć, że interes prawny w postępowaniu uwłaszczeniowym, a w konsekwencji uprawnienie strony, przysługuje osobom, które przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej złożyły wniosek o zwrot nieruchomości (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2000r., sygn. I SA 209/99).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.