Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 92/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 229, art. 229a,
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 210 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. Ch. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] września 2004 r. Nr [...];


UZASADNIENIE

II SA/Rz 92/05

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn. akt SA/Rz 1307/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...], orzekające o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej poprzednio część działek nr 7735/1 i 7736, a obecnie część działki nr 2704/25. Przyczyną takiego orzeczenia było rozpoznanie sprawy w postępowaniu administracyjnym i wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta, organ, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a. z uwagi na to, że jednocześnie reprezentował interesy strony – Gminy Miasta. Sąd powołał się przy tym na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.05.2003 r., OPS 1/03, Wokanda 2003/7-8.

W następstwie tego wyroku postanowieniem z dnia 27 lutego 2004 r. Wojewoda wyłączył Prezydenta Miasta od załatwienia sprawy z wniosku M. Ch. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – działki nr 2704/25 położonej w K. i wyznaczył Starostę do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Starosta, w oparciu o art. 142, 136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, ze zm.) odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej poprzednio cześć działek nr 7735/1 i 7736 – obecnie stanowiącej część działki nr 2704/28 o pow. 0,1947 ha położonej w K. przy ul. P. W..

W uzasadnieniu powołał się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że działki o nr 7735/1 i 7736 stanowiące własność B. Ch. zostały wywłaszczone decyzją Wiceprezydenta Miasta z dnia [...].08.1978 r. celem przekazania ich Spółdzielni Mieszkaniowej w K. pod realizację spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego przy ul. M. II etap, zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia 25.11.1977 r. i 13.01.1978 r. Decyzja wywłaszczeniowa zyskała walor ostateczności 4 września 1978 r. Wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości został złożony 16.01.1998 r. przez M. Ch. - spadkobiercę B. Ch.. Pozostali spadkobiercy – L. Ch., U. G., R. Ch., J. Ch. i S. M. zrzekli się prawa do żądania zwrotu na rzecz M. Ch.. Na przedmiotowej nieruchomości wybudowane zostały w 1993 r. garaże na podstawie decyzji z 9.10.1992 r. o pozwoleniu na budowę.

Obecnie właścicielem nieruchomości jest Gmina, Spółdzielnia Mieszkaniowa ma prawo do dysponowania gruntem, nie zostało ustanowione prawo wieczystego użytkowania.

Dokonując analizy przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uprawniających do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość takiego warunku nie spełnia. Na jej części, będącej przedmiotem niniejszego postępowania miał zostać zrealizowany parking dwukondygnacyjny, który nie został zbudowany. W jego miejsce powstały garaże dla mieszkańców osiedla, a na części nieruchomości objętej wnioskiem usytuowane zostały dojazdy do tych garaży wraz z placem manewrowym. Organ uznał zatem, że na spornym gruncie zostały podjęte i zrealizowane działania inwestycyjne zgodne z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej. W ocenie organu charakter istniejącego na przedmiotowych działkach zagospodarowania terenu jest jednorodny z charakterem planowanego do realizacji zagospodarowania, w obu wypadkach jest to infrastruktura osiedlowa, zarówno bowiem parking jak i garaże to obiekty spełniające tę samą funkcję – zabezpieczenie potrzeb mieszkańców osiedla w zakresie komunikacji, przy czym bez znaczenia jest liczba osób korzystających z tych obiektów. Powyższe wywody wsparte zostały orzecznictwem, przytoczona została uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.01.1988 r., III AZP 11/87, OSNCP 1988/11/149 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.11.1987 r., IV SA 372/87, ONSA 1987/2/76.

W odwołaniu złożonym od tej decyzji M. Ch. zakwestionował stanowisko Starosty dotyczące zagospodarowania działki 2704/28 zgodnie z celem wywłaszczenia, wywodząc, że rzeczywistym celem wywłaszczenia działek 7735/1 i 7736 była budowa precyzyjnie określonego obiektu – łącznik komunikacyjny (droga) z parkingiem dla potrzeb budownictwa wielorodzinnego, który służyć miał nie tylko mieszkańcom powstającego osiedla, ale jako obiekt użyteczności publicznej na około 150 pojazdów. Tymczasem garaże służą ściśle określonym użytkownikom, zostały wzniesione z prywatnych środków, nie są więc budownictwem spółdzielczym, lecz indywidualnym. Nie można mówić o modyfikacji założeń planu realizacyjnego w sytuacji, kiedy zamiast parkingu dwukondygnacyjnego powstały garaże. Odwołujący wskazuje, że powołany w decyzji aneks planu realizacyjnego dotyczący budowy garaży nie ma żadnej mocy prawnej, ponieważ nie został zatwierdzony przez odpowiednika instytucji, która zatwierdzała pierwotny plan realizacyjny z 1973 r. Potwierdzeniem tego jest decyzja Urzędu Wojewódzkiego w K. z [...].08.1986 r. uchylająca decyzje Architekta m. K. z dnia [...].04.1986 r. zatwierdzającą plan realizacyjny pod budowę garaży na samochody osobowe przy ul. P. W. w K..

Odwołujący podniósł też kwestię naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowych garaży, kwestionując prawo Spółdzielni Mieszkaniowej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ I instancji błędnie przyjął, że wniosek o zwrot nieruchomości został złożony 16.01.1998 r., podczas, gdy pierwszy wniosek o zwrot odwołujący złożył 18.10.1985 r i nie wszczęto w tej sprawie postępowania administracyjnego. Drugi wniosek pochodził z 22.10.1993 r., wówczas Urząd Rejonowy w K. wydał decyzję o zwrocie działki 7749/28, ale do chwili obecnej nie orzekł o odmowie zwrotu działki 7749/37, z której następnie utworzono działki nr 2704/23 i 2704/24. Data 16.10.1998 r. dotyczy trzeciego wniosku o zwrot tej samej działki, na który Wojewoda odpowiedział pismem z 20.02.1998 r., że przejął jako organ I instancji sprawę zwrotu nieruchomości prowadzoną dotychczas przez Urząd Rejonowy w K..

Wojewoda uwzględnił to odwołanie i decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyraził przy tym pogląd, że dla uznania zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu konieczne jest jednoznaczne ustalenie kto i w jakim przedziale czasowym dokonywał działań inwestycyjnych na terenie spornej działki.

Po przedłożeniu przez Spółdzielnię Mieszkaniową dokumentacji dotyczącej budowy garaży i przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej Starosta decyzją z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej poprzednio część działek nr 7735/1 i 7736, obecnie stanowiącej część działki nr 2704/28 o pow. 0,1947 położonej przy ul. P. W. w K..

W motywach takiego rozstrzygnięcia wskazał na materiał dowodowy, który uzasadnia ocenę, że nieruchomość objęta wnioskiem nie stała się zbędna na cel, dla realizacji którego została wywłaszczona. Na nieruchomości tej miał powstać parking dwukondygnacyjny z łącznikiem komunikacyjnym (drogą), który nie został wybudowany. W jego miejsce powstały garaże, a nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot przeznaczona została pod drogę dojazdową do tych garaży i plac manewrowy, a nieznaczna jej część pod garaże. Inwestycja powstała w 1993 r., realizowana była przez KSM, która przejęła na swój majątek wybudowane boksy garażowe (22) w 1994 r., jednocześnie wykonywane było uzbrojenie terenu – kanalizacja deszczowa, linie kablowe zasilania energetycznego, drogi dojazdowe. Na podstawie pozwolenia na budowę z 27.03.1997 r. dobudowano 4 boksy do istniejących garaży. Droga dojazdowa do garaży w związku z tę inwestycja została poszerzona kosztem części działki nr 2704/24, będącej przedmiotem odrębnego postępowania.

Organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko dotyczące modyfikacji celu wywłaszczenia i jej wpływu na zaistnienie przesłanek z art. 137 u.g.n, wyłożone w decyzji z 15 kwietnia 2004 r.

Od tej decyzji również odwołał się M. Ch., powołując podobną argumentację, jak w poprzednio składanym odwołaniu. Podtrzymuje swoje stanowisko co do nie zrealizowania celu wywłaszczenia, realizacji natomiast inwestycji, która w pierwotnych celach nie mieści się, powołując wśród argumentów definicje parkingu i garażu wynikające z prawa budowlanego. Nowy zarzut dotyczy nieustosunkowania się Starosty do wniosku przedstawionego podczas rozprawy, proponującego pozostawienie dla użytkowników garaży KSM niezbędnej szerokości placu manewrowego od zachodniego frontu bram garażowych, tj. 7 m zgodnie z warunkami technicznymi. W rzeczywistości granice wydzielonej działki 2704/28 pozostawiają pas manewrowy o szerokości 12 m, który nie jest potrzebny na takiej szerokości dla użytkowników garaży. Organ I instancji winien był wydzielić z działki 2704/28 działkę o szerokości 5 m, przylegającą do działki nr 2704/23 (zwróconej skarżącemu decyzją z 10.09.2004 r.) i orzec o jej zwrocie.

Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, w oparciu o art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nawiązując do ustaleń dokonanych przez organ I instancji Wojewoda zaznaczył, że czynności związane z wybudowaniem garaży zostały podjęte w 1986 r., kiedy to ustalono projekt techniczny garaży oraz wystąpiono o wydanie stosownych decyzji administracyjnych zatwierdzających plan realizacyjny pod budowę garaży, a następnie pozwolenia na budowę – podjęto więc czynności o charakterze formalnoprawnym, zmierzające do wykonania planowanej inwestycji. Ostateczne działania mające na celu zagospodarowanie spornej działki zostały zakończone w 1993 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa dokonała ponadto szeregu czynności uzbrajających teren, tj. kanalizacje deszczową, linie zasilania elektrycznego oraz utwardzenie dróg.

Wojewoda przyznał, że nieruchomość nie została zagospodarowania dokładnie tak jak to przewidywał plan realizacyjny, jednakże nie oznacza to zbędności ze względu na cel wywłaszczenia. Po dokonaniu wywłaszczenia podjęto bowiem i zrealizowano działania zgodne z celem, tj. realizacją osiedla mieszkaniowego – w postaci budowy garaży, drogi oraz placu manewrowego. Zarówno garaże, jak i parkingi są częściami infrastruktury osiedla, zaspokajającymi potrzeby komunikacyjne okolicznych mieszkańców. Ponownie została powołana uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.01.1988 r., III AZP 11/87, OSNCP 1988/11/149

Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. Ch., wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji oraz nakazanie zwrotu nieruchomości. W skardze powtórzone zostały zasadnicze motywy argumentacji prezentowane w kolejnych odwołaniach, poczynając od tego, iż założenia Planu realizacyjnego budowy osiedla mieszkaniowego przy ul. M. II-gi etap są bardzo precyzyjne i zbieżne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. Dz. K. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...].11.1973 r., który obowiązywał w dacie złożenia wniosku o zwrot. Ustalenia te przewidywały parking projektowany dla potrzeb budownictwa wielorodzinnego.

Skarżący podnosi również, że w decyzji wywłaszczeniowej zaznaczono, że nieruchomości są niezbędne dla Skarbu Państwa celem przekazania ich w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej pod spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe. Nieprzekazanie zatem działek 7735/1 i 7736 zabudowanych garażami w użytkowanie wieczyste dowodzi zdaniem skarżącego niezrealizowania celu wywłaszczenia, a ponadto skoro KSM nie będąc użytkownikiem wieczystym terenu nie była jednocześnie jego dysponentem na cele budowlane, to garaże zostały wybudowane nielegalnie. Organy nie dopełniły ponadto wynikającego z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązku, który miał odpowiednik w ustawie z 1985 r., powiadomienia byłych właścicieli o zmianie sposobu wykorzystania terenu.

Skarżący wskazał, że wszystkie tereny przylegające do działki nr 2704/28 a wywłaszczone w latach siedemdziesiątych nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia i zostały zwrócone. Zwrócił się też o powołanie biegłego geodety celem stwierdzenia faktycznego położenia garaży w stosunku do założeń Planu realizacyjnego osiedla w tej części.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji i decyzjach ją poprzedzających. Ubocznie wskazał, że nawet gdyby sporny teren został wykorzystany pod realizację innego celu, który mógłby stanowić samodzielną przesłankę wywłaszczenia, to zgodnie z art. 229 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie zwrotowe i tak podlegałoby wyłączeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana przez Sąd kontrola działalności administracji obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga i podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Dotyczy ona decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonych w 1978 r. nieruchomości, stanowiących ówcześnie własność B. Ch.. O zwrot części tych nieruchomości – działki nr ewid. 7749/40 (obecnie 2704/28) zwrócił się M. Ch., następca prawny B. Ch., wskazując, że wykorzystana ona została na cel inny niż określony w wywłaszczeniu.

Odmowę zwrotu przedmiotowej nieruchomości organy uzasadniają brakiem przesłanek z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wykazują, że została ona wykorzystana na cel wywłaszczenia. Celem tym była budowa spółdzielczego osiedla mieszkaniowego II etap przy ul. M. w K.. Na części nieruchomości, w miejsce pierwotnie planowanego parkingu dwukondygnacyjnego i łącznika komunikacyjnego – drogi, powstały garaże z placem manewrowym. W ocenie organu ta zmiana w sposobie zagospodarowania działki w stosunku do planu realizacyjnego mieści się w ramach infrastruktury osiedla zaspokajającej potrzeby komunikacyjne mieszkańców. Można więc stwierdzić, że obiekt wzniesiony i planowany są jakościowo jednorodne.

Zauważyć przy tym należy, że plan realizacyjny, na który powołuje się organ, wymieniony został w decyzji wywłaszczeniowej Wiceprezydenta Miasta z dnia [...].08.1978 r. W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano cel wywłaszczenia w następujący sposób: "Wymienione nieruchomości są niezbędne dla Skarbu Państwa celem przekazania ich w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej pod spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe, przy ul. M. II etap, zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia [...].01.1978 r. [...] i decyzją z dnia [...].11.1977 r. [...]. Z powyższego zapisu wynika, że ogólnie wskazany w decyzji cel – spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe doprecyzowuje plan realizacyjny. Dokument ten ma wobec tego zasadnicze znaczenie w sprawie, albowiem wspólnie z decyzją wywłaszczeniową określa cel, na jaki przeznaczone miały być wywłaszczone nieruchomości. Na potrzebę jego dołączenia do akt postępowania i analizy zwracał już uwagę Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji z [...].03.2000 r. Brak tego kluczowego dla sprawy dokumentu był zresztą jednym z powodów podjęcia wówczas rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajdują się odpisy obu wskazanych w decyzji wywłaszczeniowej decyzji Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. – tj. z dnia [...].11.1977 r. i [...].01.1978 r., ale bez załączników graficznych, które stanowią integralną ich część i ustalają miejsce i warunki realizacji inwestycji. Już ten brak uniemożliwia Sądowi kontrolę podjętego rozstrzygnięcia, a w szczególności ocenę, czy w świetle przyjętych w planie realizacyjnym rozwiązań możliwe jest uznanie, że wybudowanie zamiast dwukondygnacyjnego parkingu garaży z placem manewrowym mieści się w celu wywłaszczenia.

Istotną kwestią jest też data złożenia przez skarżącego wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Organy przyjmują jako datę tego wniosku 16.01.1998 r. – dzień złożenia pisma kierowanego w tej sprawie do Wojewody (k. 1 akt administracyjnych), natomiast skarżący konsekwentnie podnosi, że z wnioskiem takim wystąpił już w 1985 r., załączając do skargi kopię swojego pisma z 18.10.1985 r. oraz odpowiedzi na nie Prezydenta Miasta. Ustalenie faktycznej daty złożenia wniosku ma istotne znaczenie w kontekście wybudowania garaży na spornym terenie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, a potwierdzają to akta sprawy, że formalnoprawne czynności związane z wybudowaniem garaży zostały podjęte dopiero w 1986 r. Jeżeli więc przyjąć, że wniosek złożony został w październiku 1985 r., przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac związanych z realizacją inwestycji na działce obecnie nr 2704/28, przeanalizowania wymaga ewentualne spełnienie przesłanek z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten uznaje nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoczęcie prac utożsamia się z przystąpieniem do robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, natomiast ocena dotychczasowego wykorzystania nieruchomości powinna być dokonywana na dzień złożenia wniosku o jej zwrot (tak NSA w wyroku z dnia 22 sierpnia 2003 r., I SA 2622/01, System orzecznictwa LEX Nr 149521). W wyroku z dnia 4 września 2003 r. II SA/Gd 1552/00 (niepubl.) NSA uznał nawet, że wywłaszczona nieruchomość, która została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli prace związane z realizacją tego celu zostały rozpoczęte po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

Niezbędny do ustalenia jest też zakres wniosku o zwrot. Ta kwestia pominięta została zupełnie w zaskarżonej decyzji, choć w odwołaniu skarżący wyraźnie zarzucił nieustosunkowanie się do jego propozycji pozostawienia dla użytkowników garaży niezbędnej szerokości placu manewrowego i zwrotu pozostałej części działki 2704/28, przylegającej do działki skarżącego nr 2704/23. Z taką modyfikacją wniosku o zwrot nieruchomości skarżący wystąpił już w czasie rozprawy administracyjnej 6.12.2000 r. (k. 66 akt administracyjnych) i, jak wyjaśnił przed Sądem, ponowił ją w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 6. 09.2004 r.

W postępowaniu ponownym koniecznym więc będzie wyjaśnienie w pierwszej kolejności daty złożenia wniosku skarżącego o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, obejmującego część działki oznaczonej obecnie jako dz. 2704/28, a następnie ustalenie – zwrotu jakiej części działki 2704/28 domaga się skarżący oraz dołączenie do akt kompletnej decyzji Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. z dnia [...].11.1977 r. wraz z załącznikami ustalającymi miejsce i warunki realizacji inwestycji. Sąd podkreśla przy tym, że cel wywłaszczenia spornej nieruchomości wynika wyraźnie z decyzji Wiceprezydenta Miasta z [...].08.1978 r., a precyzuje go plan realizacyjny. Plan ten ustalając precyzyjnie sposób zagospodarowania terenu ma zatem znaczenie pierwszorzędne a nie pomocnicze dla ustalenia celu wywłaszczenia

Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoli organowi na ocenę czy w zakresie działki oznaczonej obecnie nr 2704/28 zachodzą przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a dopiero w dalszej kolejności – przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W przypadku gdyby skarżący ograniczył swój wniosek do pasa gruntu szerokości 5 m przylegającego do jego działki 2704/23, rozważenia wymaga ewentualny zwrot tej części nieruchomości pod warunkami określonymi w art. 137 ust. 2 ustawy.

Nie można natomiast zgodzić się z poglądem organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że nawet gdyby sporny teren został wykorzystany na realizację innego celu, który mógłby stanowić samodzielną przesłankę wywłaszczenia, to zgodnie z art. 229 a cyt. ustawy roszczenie zwrotowe i tak podlegałoby wyłączeniu. Otóż roszczenie zwrotowe nie przysługuje z mocy art. 229, a za jego pośrednictwem i art. 229 a ustawy wyłącznie wtedy, gdy nieruchomość została przed dniem wejścia w życie ustawy sprzedana lub ustanowiono na niej wieczyste użytkowanie i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W przedmiotowej sprawie wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1998 r. III CKU 52/98 uchylony został wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 lutego 1996 r. zobowiązujący Gminę K. do złożenia oświadczenia woli o oddanie działki 7749/32 w wieczyste użytkowanie Spółdzielni Mieszkaniowej, a stosowny zapis dotyczący wieczystego użytkowania został wykreślony z księgi wieczystej. Stan taki potwierdza wypis z księgi wieczystej KW nr [...], obejmującej m. in. działkę 2704/28 z dnia 31.08.2004 r. wykazujący brak wpisu dot. oddania w użytkowanie wieczyste, co oznacza że prawo to nie powstało, a zatem brak jest przeszkód do dochodzenia roszczenia z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (G. Bieniek (red.), Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Lexis Nexis W-wa, 2005, s. 630).

Reasumując, wskazane wyżej braki Sąd zakwalifikował jako naruszenie przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie przyznaje żadnych praw i obowiązków, Sąd odstąpił od określenia czy i w jakim zakresie decyzja ta nie może być wykonana (art. 152 P.p.s.a.).

Wobec faktu, iż skarżący zrezygnował z uprawnienia do żądania zwrotu kosztów sądowych, Sąd w oparciu o art. 200 w zw. z art. 210 § 1 P.p.s.a. nie orzekł w tym zakresie.