Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 109/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30
journal: Dz.U. 2019 poz 670
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej – M. O. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Działu Zespołu Dłużników Alimentacyjnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...]) o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz osób uprawnionych: M., M., M. oraz M.O., działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.; dalej jako "Kpa"),

- art. 30 ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r. poz. 670, ze zm.; dalej jako "ustawa" - utrzymało w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przytoczono, ze podaniem z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący zwrócił się za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą "o całkowite umorzenie moich należności wraz z odsetkami od [...]10.2008 r. oraz zaliczką alimentacyjną w wysokości [...] zł". W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia [...] lutego 2007 r. do dnia [...] września 2017 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP), jako osoba bezrobotna. Poinformował, że chorował i jest osobą niepełnosprawną, z bardzo dużą wadą wzroku i uszkodzonymi strunami głosowymi. Od dnia [...] października 2017 r. przyznano mu emeryturę, z której. otrzymuje [...]zł, a kwotę [...]zł pobiera komornik, z której na poczet zadłużenia przekazuje kwotę [...]zł. Kwota emerytury, którą otrzymuje - jego zdaniem - nie wystarcza mu na normalne życie, tj. opłacenie czynszu, rachunków za gaz i światło oraz zakup żywności. Do wniosku załączył kserokopie dokumentów.

Dalej organ opisał przebieg postępowania, podnosząc, że dwukrotnie Kolegium uchylało wydane uprzednio decyzje pierwszoinstancyjne z uwagi na to, że organ pierwszej instancji procedował tylko w ramach ustępu 1 art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zdaniem Kolegium - organ pierwszej instancji, będąc zarówno organem wierzyciela jak i dłużnika - powinien rozważyć możliwość zastosowania do wniosku strony art. 30 ust. 2 ustawy. W rezultacie zapadła decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r., w której organ pierwszej instancji - na podstawie art 30 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy - odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz wymienionych osób uprawnionych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie wniesione przez skarżącego od tej decyzji, stwierdziło, że zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych reguluje powołana na wstępie ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która weszła w życie z dniem 1 października 2008 r., na mocy jej art. 48. Norma prawna art. 47 ustawy (Rozdział 7, Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy o wejściu wżycie), stanowi o utracie mocy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.), z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który tracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r. Ta wcześniej obowiązująca ustawa określała zasady postępowania wobec osób zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika sądowego była bezskuteczna oraz zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja była bezskuteczna (art. 1). Przyznawana wówczas zaliczka alimentacyjna, w myśl definicji legalnej, wyrażonej w art. 2 ust. 7 tamtej ustawy, stanowiła kwotę wypłaconą przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Wówczas, tj. do dnia [...] października 2008 r., czyli w nieobowiązującym już stanie prawnym, dopuszczalne było umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, przez organ właściwy wierzyciela, na zasadzie uznania administracyjnego, wyrażonego w art. 16 uchylonej ustawy, ze względu na sytuację dochodową i rodzinną tych osób. W obowiązującym, w dniu pojęcia rozstrzygnięcia w sprawie, stanie prawnym znajdują zastosowanie normy prawne zawarte w powołanej na wstępie ustawie z dnia 7 września 2007 r. Powyższe ustalenie dotyczy także postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej (a więc z tytułu zaległości w stosunku do świadczeń przyznanych jeszcze pod rządami ww. ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.).

Według unormowań ustawy, należności przypadające od dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami w drodze egzekucji sądowej - zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy - na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Egzekucja należności, o których mowa w ust. 3, jest prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, o której mowa w ust. 8 pkt 1, bez konieczności zaopatrywania jej w klauzulę wykonalności, zgodnie z art. 27 ust. 8a ustawy.

Następnie Kolegium wywodziło, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności, stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy, w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. la). Jeżeli jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia roszczeń osoby uprawnionej z tytułu alimentów, według art. 27 ust. 3 a ustawy, organ właściwy wierzyciela, który wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego, będący wierzycielem należności, o których mowa w ust. 3, przyłącza się do tego postępowania i ma te same prawa co wierzyciel uprawniony z tytułu alimentów. Według art. 27 ust. 9 ustawy, organ egzekucyjny przekazuje wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego kwoty organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, do wysokości wypłaconych przez ten organ świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, zgodnie z kolejnością określoną odpowiednio w art. 28 ust. 1 i 2. Organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w ust. 3 a, rozlicza kwoty otrzymane z tytułu zwrotu należności przypadających od dłużnika alimentacyjnego wraz z odsetkami zgodnie z kolejnością określoną w art. 1026 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 360, z późn. zm.) - art. 27 ust. 11 ustawy.

W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego - stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy - z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia (pkt 1), a następnie, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia (pkt 2). W dalszej kolejności zaspokajane są należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia (pkt 3) oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym 26 - do ich całkowitego zaspokojenia (pkt 4) - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Umorzenie należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy zostało unormowane w art. 30 ust. 1 ustawy, w związku z powołanym powyżej art. 28 ust. 1 ustawy.

Organ właściwy dłużnika - stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy - może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Dalej konstruując swoją wypowiedź Kolegium podało, że przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osób uprawnionych zostały jednoznacznie sformułowane w powołanym powyżej art. 30 ust. 1, w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy. Decyzje administracyjne wydawane na podstawie powołanej normy prawnej, dotyczące umorzenia należności, są podejmowane w ramach uznania administracyjnego, na co wskazuje zawarte w normie prawnej sformułowanie: "organ właściwy dłużnika może umorzyć należności". Oznacza to, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, jednak tylko w sytuacji gdy zostaną spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 ustawy, wymienione w pkt 1 - 3, czyli gdy będzie prowadzona skuteczna egzekucja zasądzonych alimentów. Ponadto, organ właściwy wierzyciela - stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy - może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3 ustawy). Sprawa zaś umorzenia zadłużenia dłużnika alimentacyjnego, z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, należy do jednego z rodzajów ulg w spłacie tego rodzaju należności, którą można rozważać, w ramach uznania administracyjnego, tylko w wyjątkowych okolicznościach losowych, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek, na podstawie norm art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wydał dwie odrębne decyzje. Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz ww. osób uprawnionych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na istotne okoliczności faktyczne sprawy, a mianowicie: na mocy wyroku Sądu Rejonowego W.we W. z dnia [...] grudnia 2006 r. (R III C 471/06) i wyroku Sądu Okręgowego we W.z dnia [...] lipca 2007 r. (XIII Ca 145/07), zasądzono od SKARZACEGO alimenty na rzecz czworga dzieci, w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie.

Zgodnie zaś z wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla W.we W. z dnia [...] października 2018 r. (III RC 216/18), uchylono obowiązek alimentacyjny wobec córki, orzeczony uprzednio ww. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2006 r. (R III C 471/06), zmieniony wyrokiem z dnia 23 lipca 2007 r. (XIII Ca 145/07), z dniem [...] września 2018 r. (orzeczenie opatrzone klauzulą – jest prawomocne i wykonalne z dniem [...]grudnia 2018 r.).

W związku ż powyższym wyrokiem, w dniu [...] grudnia 2018 r. dłużnik złożył w kancelarii komornika wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie bieżących alimentów na rzecz córki, zgodnie z postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.we W. - z dnia [...] grudnia 2018 r. (Kmp 110/06). Na mocy ww. postanowienia, Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne co do bieżących alimentów na rzecz ww. córki, z dniem [...] września 2018 r., a w stosunku do pozostałych 3. dzieci ww. postępowanie jest kontynuowane, czyli co do bieżących alimentów, w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Z kolei, wyrokiem Sądu Rejonowego dla W.we W.z dnia [...]listopada 2018 r. (III RC 506/18), zasądzono od skarżącego na rzecz żony kwotę po 300 zł miesięcznie, tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny, począwszy od dnia [...] lipca 2018 r. (orzeczenie w aktach sprawy, nie opatrzone klauzulą wykonalności). Jednocześnie, w piśmie z dnia [...]grudnia 2018 r., złożonym w MOPS, skarżący poinformował, że nie odwołał się od powyższego wyroku i nie wywiązuje się z nałożonego nań zobowiązania, ze względu na bardzo niską emeryturę.

Na zapytanie organu, Komornik pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformował m.in., że w toku prowadzonej egzekucji wyegzekwowano od dłużnika określoną kwotę, w okresie od stycznia 2007 r. do września 2008 r. Po wrześniu 2008 r. nie wyegzekwowano od dłużnika żadnej kwoty, aż do października 2017r., na skutek zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego, które zostało przyznane dłużnikowi od października 2017 r. Egzekucja prowadzona jest nadal na rzecz wszystkich wierzycieli. Tymczasem, obowiązek alimentacji na rzecz ww. wierzycieli został zaniechany przez zobowiązanego dłużnika alimentacyjnego przez wiele lat, co spowodowało duże zadłużenie, wraz z odsetkami.

Jak dalej zauważył organ odwoławczy, z powodu uchylania się skarżącego od wykonywania obowiązku alimentacji na rzecz własnych dzieci prowadzone było, i nadal jest, postępowanie egzekucyjne przez ww. Komornika Sądowego, na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W zastępstwie zobowiązanego dłużnika alimentacyjnego, organ pierwszej instancji (według dokumentacji księgowej, w 2008 r.), przyznał przedstawicielowi ustawowemu osób uprawnionych - na mocy stosownych decyzji organu pierwszej instancji i wypłacił kwoty zaliczek alimentacyjnych, w łącznej kwocie [...] zł (tj. suma zaliczek bez zwiększenia o 5 %). Informacje o przyznaniu świadczeń osobie uprawnionej i stanie zadłużenia dłużnika wobec Skarbu Państwa zostały doręczone stronie, w dniu [...] listopada 2017 r. (zob. zawiadomienie z dnia [...]października 2017 r.).

Wyegzekwowane kwoty na rzecz wierzycieli, w sprawie prowadzonej przez ww. Komornika (Kmp 110/06), według wykazu spłat, stanowiącego załącznik do pisma z dnia [...] stycznia 2018 r., były niższe niż wysokość zasądzonych alimentów na rzecz osób uprawnionych (począwszy od grudnia 2006 r. do września 2008 r.). Po wrześniu 2008 r. nie wyegzekwowano żadnej kwoty od dłużnika, aż do października 2017 r., na skutek zajęcia komorniczego świadczenia emerytalno-rentowego dłużnika, przyznanego stronie od października 2017 r.

Z uwagi na powyższe, Kolegium uznało, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 30 ust. 1 ustawy, wymienionych w pkt 1 - 3, gdyż prowadzona egzekucja zasądzonych alimentów nie była skuteczna nawet przez okres co najmniej 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Skoro egzekucja należności z tytułu zasądzonych alimentów prowadzona jest w dalszym ciągu w sposób nieskuteczny w ciągu ostatnich trzech, pięciu, czy nawet siedmiu lat, według art. 30 ust. 1 ustawy, to odwołujący się nie spełnia przesłanek do zastosowania ulgi, w postaci umorzenia należności tego rodzaju w całości lub w części. Nawet przy zaistnieniu okoliczności pozytywnych (skuteczna egzekucja alimentów), organ rozpatrując wniosek strony nie ma obowiązku uwzględnienia jego żądania i wydania decyzji pozytywnej w sprawie umorzenia należności.

W kontekście zastosowania normy art. 30 ust. 2 ustawy podkreślono, że w tego typu sprawach niezbędne jest ustalenie przez organ pierwszej instancji aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej strony oraz realne możliwości spłaty długu alimentacyjnego przez zobowiązanego dłużnika, teraz i w przyszłości.

Następnie Kolegium oceniło jako niezasadne zarzuty względem organu pierwszej instancji dotyczące niewłaściwego sposobu rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, poprzez nieuwzględnienie aktualnej sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej strony. Po wydaniu kasacyjnej decyzji Kolegium z dnia [...] września 2018 r., skarżący reagując na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2018 r., stwierdził jedynie, że jego sytuacja pogorszyła się, ze względu na zasądzone w dniu [...] listopada 2018 r. alimenty na rzecz jego żony, w wysokości 300 zł miesięcznie (III RC 506/18). W dniu [...] grudnia 2018 r. skorzystał z uprawnień, wynikających z art. 10 § 1 Kpa, zapoznając się z aktami sprawy i jednocześnie poinformował (w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r.), że nie odwołał się od powyższego wyroku i nie wywiązuje się z nałożonego nań zobowiązania, ze względu na bardzo niską emeryturę. Poza tym, nic dodatkowego nie wniósł wobec zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. W dniu [...] stycznia 2018 r. MOPS przeprowadził wywiad alimentacyjny ze skarżącym, ustalając, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe ze swoją siostrą. Oboje są emerytami, ich dochody stanowią świadczenia emerytalno- rentowe. Strona ma kłopoty ze wzrokiem i strunami głosowymi, nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. Do dnia [...] września 2017 r. był zarejestrowany w PUP we W., jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, według zaświadczenia PUP z dnia [...] sierpnia 2018 r. i z dnia [...] października 2017 r. Strona nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości i innych zasobów, według oświadczenia z dnia [...] stycznia 2018 r. Legitymował się lekkim stopniem niepełnosprawności, na czas określony do dnia [...]stycznia 2017 r. (ze wskazaniem, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] października 2014 r.), zgodnie z orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]). Przy czym ze wskazań dotyczących zatrudnienia, w ww. orzeczeniu wskazano pracę lekką z ograniczeniem głosu. Koszty utrzymania uprzednio stanowiły: czynsz w wysokości 510,09 zł, gaz - 40 zł, energia elektryczna - 38 zł, opał - 225 zł miesięcznie, leki - 130 zł, czyli łącznie 943,09 zł miesięcznie oraz koszty zakupu żywności. Według danych, zawartych w odwołaniu, koszty stałe to: czynsz - 497,42 zł, energia elektryczna - 31,87 zł, gaz - 41,98 zł, opał - 217,50 zł miesięcznie, leki łącznie - 380 zł (130 zł Strona i 250 zł siostra), czyli łącznie 1168,77 zł miesięcznie. Wydatki stałe rodziny są zatem zbliżone do tych wskazanych powyżej.

Z decyzji ZUS Oddział we W. z dnia [...] października 2017 r. (załącznik do wniosku) wynika, że przyznano skarżącemu emeryturę w wysokości [...]zł, z której dokonuje się potrąceń należności alimentacyjnych na mocy tytułu wykonawczego, w wysokości 2561,33 zł oraz należnych odliczeń, tj. zaliczki na podatek-391 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 384,20 zł. Do wypłaty wysokość świadczenia wynosi 932,36 zł. Przy czym, jak wskazano w piśmie ZUS z dnia [...] listopada 2017 r., potrącenia dokonywane w drodze egzekucji komorniczej ze świadczeń dokonywane są na podstawie art. 139 - 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z2017 r. poz. 1383, z późn. zm.), zgodnie z którymi sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności alimentacyjnych podlegają potrąceniu w wysokości 60 % świadczenia. Według decyzji ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2018 r. (załącznik do pisma z dnia [...] listopada 2018 r.), od dnia [...] marca 2018 r. emerytura Strony wynosi [...]zł, przy czym potrącenia należności alimentacyjnych na mocy tytułu wykonawczego wynoszą - 2637,66 zł oraz należne odliczenia: zaliczki na podatek dochodowy - 404 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 395,65 zł. Do wypłaty zatem wysokość świadczenia wynosi 958,79 zł. Z kolei, według decyzji ZUS o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2018 r., emerytura siostry Strony od dnia [...]marca 2018 r. wynosi 1350,47 zł netto miesięcznie.

Przechodząc do ustalenia sytuacji dochodowej rodziny wskazano, że zgodnie z normą prawną wyrażoną w art. 2 pkt 5 ustawy, dochód rodziny, oznacza dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Gdy mowa o dochodzie (art. 2 pkt 4), to pojęcie utożsamiane jest z dochodem w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z2018r. poz. 2220, z późn. zm.), według którego dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - w przypadku osób podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych, określonych w art. 27, art. 3Ob, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.) - przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z akt sprawy wynika zdaniem Kolegium, że skarżący nie świadczy dobrowolnie swoich zobowiązań alimentacyjnych na rzecz wierzycieli, tylko nastąpiło zajęcie jego świadczeń emerytalno-rentowych z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych, począwszy od dnia [...] października 2018 r. Według powołanej powyżej definicji dochodu, zajęcie komornicze nie podlega odliczeniu od dochodu. W związku z powyższym przy obliczaniu wysokości dochodu strony należało dochód brutto - [...]zł, pomniejszyć o należne odliczenia, tj.: zaliczkę na podatek dochodowy - 404 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 395,65 zł, co wynosi 3596,45 zł netto. Suma dochodów dwuosobowej rodziny wynosi zatem łącznie 4946,92 zł (3596,45 zł + 1350,47 zł), co w przeliczeniu na osobę wynosi 2473,46 zł. Nawet po odliczeniu potrąceń - 2637,66 zł, suma dochodów ww. osób wynosi 2309,26 zł, czyli 1154,63 zł na osobę w rodzinie. Porównując sytuację dochodową rodziny skarżącego do osób korzystających ze wsparcia socjalnego, a więc o najniższych dochodach, bądź pozbawionych ich w ogóle, Kolegium wskazało, że wysokość tego dochodu jest dwukrotnie wyższa od ustawowego kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, która nie przekracza kwoty 528 zł, w myśl przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 z późn. zm.). Sytuacja finansowa rodziny jest stała i pewna co do przyszłości, bowiem oboje są emerytami i otrzymują regularnie świadczenia z ZUS. Ponadto, wysokość dochodu osiąganego przez skarżącego umożliwia mu realną spłatę zobowiązań alimentacyjnych wobec wierzycieli, co jest realizowane poprzez zajęcie komornicze jego świadczenia emerytalno-rentowego i jednocześnie normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Nadto, sytuacja dochodowa strony jest na tle innych dłużników alimentacyjnych nie należy do wyjątkowych, należy nawet uznać, że jest dobra, w porównaniu do osób o niskich dochodach lub nieposiadających jakiegokolwiek dochodu.

Odnośnie do sytuacji zdrowotnej rodziny zaakcentowano, że skarżący i jego siostra chorują na nowotwory, co udokumentował licznymi kserokopiami dokumentacji medycznej, załączonej do akt sprawy, które pochodzą z lat wcześniejszych, tj. 2015 r. - stan zdrowia siostry i skarżącego z lat: 2017, 2015 i wcześniejsze. Zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach do pracy, wydane dla strony, datowane jest na dzień [...] lipca 2016 r. Ponadto, skarżący legitymował się orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]), którym zaliczono go do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności, na czas określony do dnia [...] stycznia 2017 r., ze wskazaniem, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...]października 2014 r. We wskazaniach dotyczących zatrudnienia w ww. orzeczeniu podano: "praca lekka z ograniczeniem głosu". Taki stan zdrowia chorego nie oznaczał zupełnej utraty możliwości zarobkowych. Skarżący nie legitymuje się aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, gdyż nie przedłożył stosownej dokumentacji, ani innymi stosownymi dokumentami potwierdzającymi jego aktualny stan zdrowia, z której wynikałoby, że podjęcie jakiejkolwiek pracy jest niemożliwe bądź, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Organ zauważył jednak, że w sytuacji skarżącego podjęcie pracy nie jest na tyle konieczne z uwagi na osiągane wysokie dochody, które pozostają na niezmiennym poziomie teraz i są pewne co do przyszłości. Sytuacja finansowa i rodzinna dłużnika pozostaje niezmienna, a zatem nie uniemożliwia spłaty należnych zobowiązań alimentacyjnych wobec wierzycieli i Skarbu Państwa.

Dodatkowo, należy wskazać - wbrew twierdzeniom skarżącego o pogorszeniu się sytuacji - że wysokość świadczeń alimentacyjnych należnych wierzycielom uległa pomniejszeniu, bowiem uchylono obowiązek alimentacyjny wobec córki i komornik umorzył postępowanie egzekucyjne co do bieżących alimentów na jej rzecz .

Z kolei, wyrokiem z dnia [...]listopada 2018 r. (III RC 506/18), zasądzono od na rzecz żony kwotę po 300 zł miesięcznie, tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny, począwszy od dnia [...] lipca 2018 r. Powyższe okoliczności dowodzą, że z dniem [...]września 2018 r. skarżący nie płaci już na rzecz córki alimentów (500 zł), a zatem kwota należnych alimentów zmniejszyła się o 200 zł, w porównaniu do wcześniej zasądzonych zobowiązań alimentacyjnych (500 zł - 300 zł), co dodatkowo jest istotne dla sytuacji dochodowej rodziny skarżącego.

Kolegium dalej wyraziło przekonanie, że za szczególnie uzasadnioną sytuację nie można uznać stanu wieloletniego niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego względem swoich dzieci oraz w konsekwencji stanu zadłużenia alimentacyjnego. Obowiązek alimentacji na rzecz ww. wierzycieli został zaniechany przez zobowiązanego dłużnika alimentacyjnego przez wiele lat, co spowodowało duże zadłużenie, wraz z odsetkami. W takiej sytuacji umorzenie zaległych należności dłużnikowi z powodu czasowej niezdolności do pracy i bezrobocia prowadzi do przerzucania obowiązku utrzymania jego dzieci przez wszystkich podatników, co jest sprzeczne z interesem społecznym .

Odnośnie do stanu zdrowia podkreślono, że skarżący jest osobą dojrzałą, korzysta ze świadczeń emerytalno-rentowych, a stan jego zdrowia pozwala mu na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Póki co dłużnik nie legitymuje się aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (gdyż takowego nie przedłożył przed organem pierwszej instancji), które potwierdzałoby pogorszenie jego stanu zdrowia, ewentualnie niemożność podjęcia zatrudnienia. Wobec powyższego, stan jego zdrowia nie wyklucza go ze społeczeństwa i z uwagi na to nie stanowi przesłanki, umożliwiającej zastosowanie ulgi w spłacie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych osobom uprawnionym, w postaci umorzenia. tychże należności. Ponadto trudna sytuacja finansowa m.in. z powodu choroby, również nie stanowi okoliczności wyjątkowej, stanowiącej przesłankę do zastosowania tego rodzaju ulgi w spłacie należności. "Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych" (wyrok WSA w Kielcach z dnia [...] czerwca 2019 r, II SA/Ke 265/19, LEX nr 2697509).

Powyższe okoliczności sprawy pozwoliły Kolegium na stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie brakuje uzasadnienia do zastosowania wobec dłużnika alimentacyjnego ulgi w postaci umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych rzecz ww. osób uprawnionych świadczeń alimentacyjnych, wraz z odsetkami ustawowymi. Odwołanie jest zatem nieuzasadnione i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie zostały spełnione przesłanki, warunkujące zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Poza tym umorzenie należności jest najdalej idącą formą ulg, mających zastosowanie na podstawie unormowań ustawy. Stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy, prawodawca przewiduje jeszcze możliwość zastosowania innych rodzajów ulg, tj. odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty, z których strona może skorzystać, składając stosowny wniosek do organu pierwszej instancji.

W skardze, domagając się uchylenia decyzji oraz umorzenia zaliczki alimentacyjnej skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w poprzednio wydanych decyzjach kasacyjnych. W jego przekonaniu nie uwzględniono aktualnej sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej. Zauważył, że dochody jego siostry nie powinny być brane pod uwagę. Oboje są chorzy na nowotwory. Skarżący nie jest w stanie realizować swoich zobowiązań alimentacyjnych, zaspokajając jednocześnie swoje niezbędne potrzeby bytowe. Ze względu na wiek i stan zdrowia nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia. Podniósł, że w postępowaniach przed sądami rejonowym i okręgowym był zwolniony z kosztów sądowych po analizie przez sądy jego dochodów, nie rozumie więc dlaczego w niniejszej sprawie tej okoliczności się nie uwzględnia i nie zwalnia z obciążenia.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowa argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Trzeba też podkreślić, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do umorzenia należności w zastępstwie organów administracji publicznej.

Organy rozpoznawały wniosek o umorzenie zaliczki alimentacyjnej na gruncie ustępów 1 i 2 art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r. poz. 670 ze zm.; zwana dalej w skrócie "ustawą").

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy:

"Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1)30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2)50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3)100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów."

Jak prawidłowo ustalono w toku postępowania, co wynika z zaświadczenia komornika sądowego i czego skarżący nie podważa, skoro bezsprzecznie egzekucja należności z tytułu zasądzonych alimentów prowadzona była w sposób nieskuteczny w ciągu ostatnich trzech, pięciu, siedmiu lat, to według art. 30 ust. 1 ustawy zachodzi w sytuacji skarżącego całkowity brak przesłanek prawnych do umorzenia zaległej należności na podstawie tego przepisu.

Organy jednak trafnie rozważały, czy w grę nie wchodzi możliwość umorzenia na gruncie ustępu 2 art. 30 ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy jest wyjątkowa. Oznacza to, że w sytuacji osoby występującej o podjęcie takiej decyzji muszą wystąpić szczególne okoliczności. Obowiązek alimentacyjny zgodnie z art. 128 i 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z zasadą pomocniczości, wyrażoną w preambule Konstytucji RP, system zabezpieczenia społecznego nie ma na celu zwolnienia w całości rodzica z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci, bowiem Państwo ma wspierać, a nie zastępować w alimentacji osoby do tego zobowiązane. Zatem umorzenie należności powinno mieć miejsce, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu (wyrok NSA z [...] września 2018 r. sygn. I OSK 2604/).

Z kolei jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z [...] czerwca 2018 r. w sprawie I OSK 267/18 dokonując wykładni użytego przez ustawodawcę sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art. 2 pkt 3 ustawy. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą mającą trudności finansowe, przy czym chodzi tu o fakt obiektywnie istniejący, na który dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu, a nie o jego subiektywne przekonanie. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Tożsama wykładnia art. 30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów prezentowana jest w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. I OSK 53/14, z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. I OSK 273/14, z dnia 27 września 2016, sygn. 355/15, z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 1446/15, a także wcześniejsze wyroki, które dotyczyły umorzenia zaliczek alimentacyjnych pod rządem obowiązywania art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 544/07, z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 1166/09).

W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że skarżący ma ustabilizowaną i pewną sytuację finansową, gdyż ma przyznaną emeryturę w wysokości [...] zł, która znacznie przekracza kryterium dochodowe i przy obiektywnym mierniku nie oznacza bynajmniej niskiej emerytury, a wręcz przeciwnie. Ponadto w świetle zgromadzonego w sprawie materiału nie może budzić żadnych wątpliwości i to, że skarżący wraz z siostrą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Siostra także ma pewną sytuację finansową, gdyż pobiera emeryturę w wysokości 1350 zł. Organ dokonał niezwykle wszechstronnej i wnikliwej analizy i prawidłowo, zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami, ustalił, że w przeliczeniu na osobę w rodzinie suma dochodów dwuosobowej rodziny skarżącego wynosi łącznie [...]zł, co daje w przeliczeniu na osobę kwotę [...]zł. Jak trafnie zatem wskazał organ, sytuacja skarżącego nie jest wyjątkowa na tle innych dłużników alimentacyjnych, a dochód rodziny wnioskodawcy jest wysoki. Udokumentowane wydatki zaś (koszty stałe) nie przekraczają typowych kosztów ponoszonych przez dwuosobowe gospodarstwa domowe. Jednakże godzi się podkreślić, że sam fakt, że z emerytury skarżącego obecnie jest już prowadzona skuteczna egzekucja komornicza zaległości alimentacyjnych wskazuje ewidentnie, że skarżący zachowuje zdolność do spłaty tego zadłużenia również w dalszej perspektywie czasowej. Wiek skarżącego (68 lat) przy osiąganej stałej wysokości dochodów nie ma wpływu na możliwości zapłaty długu.

Już z tych racji definitywna - poprzez umorzenie - rezygnacja z odzyskania wypłaconych środków publicznych na utrzymanie dzieci skarżącego wskutek zaniechania przez skarżącego alimentacji byłaby z gruntu nieusprawiedliwiona interesem społecznym.

Nieuprawnione jest przekonanie wyrażone w skardze, że organy wadliwie ustaliły dochody skarżącego. Należy podkreślić, że w systemie prawnym dane akty prawne nie posługują się jednym pojęciem dochodu w tym sensie, że tę samą, jedną definicję dochodu należy odnosić do każdego przypadku niezależnie od materii sprawy, której dotyczy. Z tego względu powoływanie się w skardze na okoliczność, że w postępowaniach przed sądem powszechnym ujawnione tamże dochody i sytuacja materialna skarżącego były podstawą do zwolnienia go z kosztów postępowania sądowego nie mają żadnego znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wywód organów w tym względzie jest prawidłowy, gdyż został oparty o obowiązujące przepisy prawne to znaczy art. 2 ust. 4 i 5 ustawy w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 220 ze zm.).

Dla celów podjęcia decyzji w kwestii zasadności umorzenia nie mają również znaczenia okoliczności, z powodu których doszło do powstania zadłużenia. Bada się aktualną sytuację i możliwości strony do spłaty i wbrew zarzutom skargi organy to uczyniły prowadząc postępowanie wyjaśniające należycie.

W toku postępowania przed organami skarżący powoływał się na swój stan zdrowia, jednakże jak zasadnie ustaliły organy, obecnie skarżący nie dysponuje aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a poprzednie, obowiązujące do [...]stycznia 2017 r. i zaliczające skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności, zawierało wskazanie do pracy lekkiej z ograniczeniem głosu. Abstrahując jednak od przywoływanego w skardze argumentu o braku zdolności skarżącego do podjęcia dodatkowej pracy choćby z racji wieku, trzeba zauważyć, że pozostaje to bez wpływu na prawidłowość uznania organów, albowiem skarżący pobiera emeryturę w niemałej, jak na warunki polskie, wysokości.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy podkreślenia wymaga, że decyzja wydana na jego podstawie ma charakter uznaniowy o czym przesądza użyte w tym przepisie sformułowanie "może...umorzyć". W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny, ocenić zgromadzony materiał oraz stanowisko strony, a następnie przedstawić tok rozumowania w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć. Decyzje administracyjne pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego związania. Wydający takie rozstrzygnięcie organ zawsze powinien wyjaśnić w sposób przekonujący i jasny, dlaczego załatwił wniosek strony w taki, a nie inny sposób.

Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Wydanie decyzji o umorzeniu należności alimentacyjnych musi być więc poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony w aspektach sytuacji dochodowej i rodzinnej, a uzasadnienie decyzji zawierać ocenę tej sytuacji. Tymczasem w sprawie do naruszeń takowych nie doszło. Skarżący brał czynny udział w postępowaniu, organy ustaliły dokładnie stan faktyczny i odniosły się do formułowanych w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń skarżącego. W świetle powyższego za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przecież organy ustalały bieżącą, aktualną sytuację skarżącego. Dotyczy to w równym stopniu ustalenia okoliczności osiąganych dochodów, stanu zdrowia oraz uwarunkowań rodzinnych.

Biorąc pod uwagę treść uzasadnień obu wydanych w sprawie decyzji nie można podzielić postawionego w skardze zarzutu, że wniosek skarżącego nie został wszechstronnie rozważony. Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dotycząca rodziny uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Taka zaś sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi.

Sąd aprobuje w całej rozciągłości prezentowaną w uzasadnieniach decyzji obu organów argumentację, która jest wyczerpująca, dokładna i nad wyraz wszechstronna co do przesłanek odmowy umorzenia wnioskowanych zaległości. Orzekające organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wyznaczonych normami ust. 1 i ust. 2 art. 30 ustawy w związku z art. 80 k.p.a. Środki budżetowe przeznaczone na świadczenia alimentacyjne stanowią środki publiczne. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne powody, dla których mogły być one dalej uszczuplane przez rezygnację z odzyskania tych, które zostały już wyłożone przez lata na utrzymanie dzieci skarżącego.

W tym stanie rzeczy skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a.