Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 831/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 241 par. 1 pkt 5 i 11
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu odwołania M. S. , decyzją z [...] r. nr [...] , utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. nr [...] , którą odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] r. nr [...] , utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. nr [...] , określającą w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł.

W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., zwanej dalej O.p.),

W uzasadnieniu decyzji przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego wyjaśnił, że wnioskiem z [...] r., który wpłynął do organu [...] r., M. S. , działając za pośrednictwem pełnomocnika wystąpił o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] utrzymującymi w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] r., w tym i decyzję nr [...] , określającą w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za sierpień 2004 r. w kwocie odmiennej od deklarowanej. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Powołał się przy tym na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 2012 r. o sygn. C-80/11 i C-142/11. W uzasadnieniu wniosku, prócz tez ww. orzeczenia TSUE, wskazał na szereg zaistniałych nieprawidłowości w prowadzonym zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy postępowaniu wymiarowym, a w szczególności wskazał na brak aktywności organu w celu pozyskania za podatnika dokumentów pozwalających mu obniżyć podatek należny. Zaznaczył, że składane wnioski dowodowe w postaci czynności sprawdzających, czy też dowodów z osobowych źródeł informacji były przez organy odrzucane. W szczególności wskazał na transakcje z "A" z/s w C. . Podkreślił, że przedłożone dokumenty w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego za ten okres zostały przez organy uwzględnione, a w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług ich nie uwzględniono.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem [...] r. wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, zaś po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wskazanej przez stronę przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania strony, czemu dał wyraz w decyzji z [...] r.

Po uwzględnieniu argumentów podniesionych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [... ] r. uchylił ww. decyzję własną w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na brak odniesienia się do argumentów dotyczących faktur wystawionych przez przedsiębiorstwo "A" z/s w C. , które to argumenty mogły wskazywać na istnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Pismem z [...] r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że strona wnosiła i wnosi o wznowienie postępowania w oparciu także o przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wskazując na fakt ponownego wystąpienia (pismem z 30 września 2013 r.) do kontrahenta ("A" ) o sporządzenie duplikatów faktur VAT wystawionych w 2004 r.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w K. wznowił przedmiotowe postępowanie również w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zobowiązał podatnika do przedłożenia wszelkich dowodów w sprawie. Strona nie skorzystała z tej możliwości.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...] , odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...] z [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. określającą w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu odnosząc się do podnoszonej przez stronę przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wyjaśnił, ze nie uwzględniono dokumentu przedłożonego przez stronę w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie podatku dochodowego, tj. kserokopii kopii faktury wystawionej przez "A" . Zdaniem organu dokument ten nie spełnia wymogów określonych dla faktur VAT lub ich duplikatów, które uprawniają podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, gdyż przepisy prawa materialnego wymagają ściśle określonego dokumentowania prawa do odliczenia. Organ zaakcentował, że prawa tego nie można dowodzić innymi środkami dowodowymi.

Natomiast odnosząc się do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. organ pierwszej instancji stwierdził, że wskazane przez stronę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnosi się do odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego, co powoduje, że nie ma wpływu na treść wydanej decyzji.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Strona zarzuciła, że organ nie uwzględnił przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., tymczasem w świetle powołanego wyroku TSUE, dochowała należytej staranności przy doborze kontrahentów, a organ nie dociekał, dlaczego kontrahenci ci odmówili wystawienia duplikatów faktur VAT. W tym stanie rzeczy organ mając środki przymusu, winien doprowadzić do uzyskania przez skarżącego duplikatów faktur VAT, które mogłyby potwierdzić prawo do odliczenia.

Zdaniem strony skarżącej bezzasadnie organ nie uwzględnił art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem dokumenty w postaci kserokopii kopii faktur złożone zostały w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych i uwzględnione przez organy.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinnstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Toczy się w ściśle określonych ramach, których granice zakreśla wniosek o wznowienie postępowania. Podstawą wniosku w niniejszej sprawie były dwie przesłanki z art. 240 § 1 to jest: pkt 5 i pkt 11 O.p.

W ocenie organu przesłanki te nie wystąpiły w sprawie. Organ uznał, że dokument w postaci kserokopii kopii faktury złożony w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych nie mógł stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego, gdyż przepisy ustawy VAT oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy wyraźnie precyzowały, że podstawą ww. prawa jest posiadanie przez podatnika wyłącznie oryginałów lub duplikatów faktur VAT. Kserokopia kopii faktury wymogów tych nie spełnia. Zatem brak było podstaw do uznania,, że podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego. Organ podkreślił, że podatnik po utracie dokumentów w 2006 r. przystąpił do ich odtwarzania dopiero w 2009 r., gdy zostało u niego wszczęte postępowanie wymiarowe. Nie wypełnił zatem nałożonego przepisem art. 88 § 1 O.p. obowiązku przechowywania oryginałów rachunków do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Reasumując organ stwierdził, że odmowa uchylenia decyzji wydanych w postępowaniu wymiarowym, po przeprowadzeniu postępowania na podstawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. podyktowana była faktem, iż zgłoszony przez skarżącego dokument nie spełnia wymogów stawianych dokumentom uprawniającym podatnika do odliczenia podatku naliczonego.

Następnie organ wskazał, że wystawca zaprzeczył istnieniu transakcji udokumentowanych m.in. ww. fakturą VAT. Zatem nawet jeśliby nie upłynął okres przedawnienia, skoro wystawca nie był w posiadaniu kopii niewystawionych przez siebie faktur, to wszelkie próby uzyskania określonego prawem dokumentu i tak byłyby bezskuteczne.

Organ odwoławczy podkreślił, że w toku wznowionego postępowania nie zostały naruszone przepisy postępowania. Zaznaczył też, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1333/11 dotyczącym postępowania wymiarowego prowadzonego wobec M. S. za sierpień 2004 r. wyraźnie stwierdził, że to obowiązkiem podatnika jest posiadanie stosownej dokumentacji, w tym oryginałów faktur VAT. Stwierdził również, że podatnik nie może wymagać od organów podatkowych, aby ponosiły skutki jego własnych zaniedbań w zakresie gromadzenia dokumentacji podatkowej pozwalającej na właściwe rozliczenie podatku od towarów i usług.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niezastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. przesłanki wynikającej z przepisu art. 240 § 1 pkt 11 O.p. organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrok TSUE, powołany przez skarżącego jako podstawa wznowienia dotyczy odmiennego stanu faktycznego. Z uzasadnienia tego orzeczenia jasno wynika, że badanie świadomości podatnika o popełnionym przez jego kontrahenta przestępstwie, bądź też badanie dobrej wiary w doborze kontrahentów może dotyczyć wyłącznie rzeczywiście zrealizowanych transakcji udokumentowanych prawidłowymi z punktu widzenia formalnego dokumentami. Niniejsza sprawa okoliczności tych nie spełnia.

Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu wymiarowym organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. na podstawie przedłożonych przez stronę dowodów spełniających wymogi przepisów ustawy VAT oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Wskazane we wniosku o wznowienie postępowania dowody – kserokopie kopii faktur wystawionych przez firmę "A" - wymogów tych nie spełniają. Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu wymiarowym Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. uwzględnił podatek naliczony ze wszystkich przedłożonych przez stronę prawidłowo sporządzonych duplikatów faktur VAT w kwocie [...] zł, co stanowiło kwotę mniejszą od deklarowanej o [...] zł. Kwota ta nie została przez podatnika udokumentowana ani oryginałami faktur VAT, ani też ich prawidłowo sporządzonymi duplikatami. Podkreślono, że aktywność podatnika w odtwarzaniu dokumentacji księgowej za 2004 r., podjęta dopiero po wszczęciu kontroli podatkowej, sprowadzała się niejednokrotnie do wskazywania organowi podatkowemu potencjalnego kontrahenta, który zaprzeczał istnieniu transakcji. Zatem żądanie badania świadomości podatnika odnośnie transakcji, które nie zostały potwierdzone stosownymi dokumentami jest bezcelowe.

Odnosząc się przy tym do zarzutów dotyczących naruszenia art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. poprzez brak działań w celu "uzyskania" od A. G. duplikatów faktur, organ stwierdził, że to na podatników ustawodawca nałożył obowiązek odtworzenia utraconej dokumentacji księgowej. Możliwość uzyskania duplikatów faktur bezpośrednio po ich utracie w 2006 r. była o wiele większa niż w 2013 r. Podatnicy bowiem mają obowiązek przechowywania wystawionych faktur do czasu przedawnienia zobowiązań podatkowych, a więc w zasadzie przez 5 lat. Trudno zatem wymagać od organu podatkowego prowadzenia postępowania, w tym kontroli podatkowej u A. G. po upływie okresu przedawnienia, gdyż podatnik nie ma żadnego obowiązku przechowywania dokumentów księgowych po jego upływie (art. 88 § 1 O.p.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:

1. Art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez jego niezastosowanie, na skutek bezpodstawnego uznania, że nie istnieją przyczyny, które przemawiają za uchyleniem w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznych, określających zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług. W ocenie strony nie do przyjęcia jest stanowisko organu, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 2012 r. wydany w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11, odnosi się do odmiennego niż w niniejszych sprawach stanu faktycznego. Strona stwierdziła, że TSUE w powołanym wyroku zwrócił uwagę na okoliczność, że jeżeli organy podatkowe nie wykażą obiektywnymi dowodami, że podatnik nie zachował należytej staranności kupieckiej, a nadto w sposób wadliwy ustalą materiał dowodowy sprawy i na jego podstawie ocenią, że transakcje nie były podejmowane w dobrej wierze, to nie istnieją przesłanki pozwalające na zakwestionowanie przez organy możliwości pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony. Postępowanie takie prowadziłoby bowiem do naruszenia przepisu art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT w związku z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy, co powoduje, że powołany jako podstawa wznowienia wyrok TSUE znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie.

2. Art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 241 § 2 pkt 2 i art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p. polegającym na nieprzeprowadzeniu dowodu wskazanego we wniosku o wznowienie postępowania i uznaniu przez organ, że dowody te nie mają istotnego znaczenia dla postępowania wznowieniowego. W sprawie pojawiły się bowiem nowe i istotne okoliczności, które istniały w dniu wydania zaskarżonych decyzji, a organy podatkowe odrzucały wnioski dowodowe, naruszając tym samym przepisy art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p., mimo że dowody te miały istotny wpływ na rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich decyzji dotyczących miesięcy od stycznia do grudnia 2004 r.

3. Art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. polegającym na bezpodstawnym przyjęciu, że ze zgromadzonego w postępowaniu wymiarowym materiału dowodowego wynika, że faktur zakupu sygnowanych firmą "A" nie wystawił właściciel firmy. Twierdzenie takie organy oparły jedynie na zeznaniach A. G. bez badania jego ksiąg rachunkowych, jego zeznań podatkowych, tj. bez przeprowadzenia kontroli podatkowej. Organ bezzasadnie odrzucił twierdzenia skarżącego i jego wnioski dowodowe twierdząc, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych i nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Pominął przy tym najnowsze orzecznictwo TSUE w sprawach C-563/11 z dnia 28 lutego 2013 r. i C- 33/13 z dnia 6 lutego 2014 r.

W uzasadnieniu skargi M. S. stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania oparty został o treść powołanego wyroku TSUE bowiem w orzeczeniu tym jednoznacznie stwierdzono, że nie można odmówić prawa do odliczenia jeżeli podatnik nie mógł nawet podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. Tezę taką potwierdził również NSA w wyroku z 26 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 1200/11. Co więcej NSA stwierdził, że należyta staranność wymagana jest nie tylko od uczestników obrotu gospodarczego ale i od organów podatkowych które muszą wykazać, że podatnik nie dochował należytej staranności i działał ze świadomością, że wystawione faktury dokumentują przestępcze działanie wystawcy.

Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że podstawą prawa do odliczenia podatku naliczonego są wyłącznie oryginały faktur VAT lub ich duplikaty. Zdaniem strony Dyrektor Izby Skarbowej w K. pominął fakt, że mimo żądań skarżącego A. G. nie wystawił mu duplikatów faktur. Organ nie ocenił również faktu niewiedzy strony w przedmiocie przestępstw popełnianych przez niektórych kontrahentów, co spowodowało, że stała się ona nieświadomym uczestnikiem operacji gospodarczych stanowiących nielegalny proceder.

M. S. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że data przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wyznacza czasookres, do którego mają zastosowanie orzeczenia TSUE. Zdaniem skarżącego powstały w ten sposób, dwa systemy prawne, co w państwie prawa jest niedopuszczalne. Ustawa VAT z 1993 r. wykazywała zbieżność z rozwiązaniami przyjętymi w europejskim systemie podatku od wartości dodanej, a ustawa z 2004 r. miała zapewnić harmonizację przepisów polskich z przepisami europejskimi. Zatem, biorąc pod uwagę zasady pewności prawa, zaufania do prawa i proporcjonalności ww. orzeczenie TSUE może mieć zastosowanie zarówno do zdarzeń zaistniałych przed 1 maja 2004 r., jak i po tej dacie. Wskazał przy tym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 r. sygn. akt K- 24/03.

Podatnik podkreślił, że organ wiedział, że pismem z dnia [...] r. zwrócił się on do A. G. z wnioskiem o wystawienie duplikatów faktur, jednakże nie otrzymał odpowiedzi. Organ podatkowy, pomimo że dysponuje narzędziami prawnymi w postaci nałożenia obowiązku wystawienia duplikatów faktur, instrumentu tego nie zastosował, czym naruszył art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. Zatem skoro organy podatkowe wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, do czego w szczególności przyczyniło się nieprzeprowadzenie dowodu z duplikatów faktur VAT, to zarzut naruszenia przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest zasadny.

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pełni podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podatkowego jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która daje możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 240 O.p. Wznowienie postępowania powinno prowadzić do eliminacji wadliwości procesowych, które istnieją w decyzji ostatecznej. Przy czym niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postepowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwykłego.

W rozpoznawanej sprawie M. S. wskazał jako podstawę wznowienia postępowania dwie przesłanki. Przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych organowi, który decyzję wydał oraz przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., tj. orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych: C-80/11 i C - 142/11, które ma wpływ ma treść wydanej decyzji.

Odnośnie pierwszej z wymienionych przesłanek wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) należy wyjaśnić, że przesłanka jest spełniona wówczas, gdy:

- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

- okoliczności te lub dowody mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego (w trybu zwykłym),

- okoliczności te lub dowody są istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, wywołują zatem konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części,

- okoliczności te lub dowody istniały w chwili wydania przez organ podatkowy decyzji ostatecznej, ale nie były znane organowi, który decyzję wydał.

W rozpoznawanej sprawie, M. S. jako nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej i nieznane organowi podatkowemu wskazał fakturę VAT nr [...] z 11 sierpnia 2004 r. wystawioną przez "A" . Z tym, że dokument ten w postaci kserokopii kopii faktury złożył w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dowody te wg strony skarżącej dokumentowały czynności (sprzedaży), która faktycznie miała miejsce.

Ocenę twierdzeń strony skarżącej należy poprzedzić wyjaśnieniem, że występując o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. podatnik zobowiązany jest wskazać konkretne dowody lub okoliczności faktyczne, które w jego ocenie, pozwalają na wznowienie postępowania podatkowego.

W niniejszej sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej, przedstawione kserokopie kopii faktur nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego, gdyż przepisy ustawy VAT oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy wyraźnie precyzowały, że podstawą ww. prawa jest posiadanie przez podatnika wyłącznie oryginałów lub duplikatów faktur VAT. Kserokopia kopii faktury wymogów tych nie spełnia. Zatem brak było podstaw do uznania, że podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego.

Słusznie wskazał organ, że przepis art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm., zwanej dalej ustawą VAT) wiąże prawo do odliczenia z istnieniem i otrzymaniem faktur stwierdzających zakup towarów i usług. Poza fakturami system podatku VAT przewiduje możliwość odliczenia podatku naliczonego jedynie z ich duplikatów. Żaden z przepisów ustawy ani aktów wykonawczych do tej ustawy nie zwalniał podatnika z obowiązku udokumentowania fakturą VAT lub duplikatem takiej faktury prawa do obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego nawet w przypadku, gdy utrata dokumentów źródłowych nastąpiła wskutek działania osób trzecich, w tym przypadku kradzieży. W przypadku bowiem utraty dokumentów (niezależnie od przyczyny), w tym faktur VAT, co miało miejsce w niniejszej sprawie, obowiązkiem podatnika było podjęcie starań o niezwłoczne odtworzenie utraconej dokumentacji, w tym o wystąpienie do wystawców faktur o wydanie duplikatów faktur. Obowiązek ten został nałożony na podatników przepisem § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 971). Powyższy obowiązek wynika z faktu, że podstawowym prawem i zarazem elementem konstrukcji podatku od towarów i usług jest prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług. Słusznie też wskazał organ, że faktura ma wpływ na powstanie obowiązku podatkowego i stanowi dla nabywcy towaru podstawę do zmniejszenia obciążeń podatkowych z tytułu tego podatku.

Sąd zgadza się również z organem, iż skoro M. S. utracił dokumenty to

winien mieć świadomość, że utrata dokumentów i brak działań niezwłocznie po ich utracie, narażają go na konsekwencje finansowe. Dlatego też zarzuty stawiane organom podatkowym, że naruszyły przepisy procedury nie uzyskując za niego duplikatów utraconych dokumentów należy uznać za bezzasadne. Analogiczne zarzuty stawiane były przez stronę w postępowaniu wymiarowym.

Skarga na decyzję wymiarową została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 598/10, zaś skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku przez M. S. została oddalona wyrokiem NSA z 6 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1333/11. W tym miejscu przywołać przyjdzie uzasadnienie wyroku NSA, gdzie Sąd stwierdził, że: "Na gruncie okoliczności faktycznych niniejszej sprawy szczególnie warty przytoczenia jest ponadto pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 lutego 2012 r., I FSK 315/11 (CBOSA), w którym wskazano, że szczególnego dowodu, jakim jest oryginał faktury lub jej duplikat, nie można w zastąpić innymi środkami dowodowymi, np. poprzez przeprowadzanie czynności sprawdzających u wystawców faktur, co wynika zarówno z treści art. 19 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r., który stanowi, że "kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług", jak i z przewidzianego w przepisach wykonawczych trybu, który nabywca jest zobowiązany uruchomić ("na wniosek nabywcy" – § 49 rozporządzenia wykonawczego) w przypadku utraty (niezależnie od przyczyny) posiadanych oryginałów faktur. Przepisy te jednoznacznie wskazują na inicjatywę podatnika w tym zakresie, stąd nie sposób twierdzić, że to organy powinny "zobligować" kontrahentów do wystawienia duplikatów faktur, bądź że powinny wykazywać, że nabywca towarów i usług nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, którymi nie dysponuje. Nie można też domniemywać z faktu dokonania odliczenia, że podatnik miał do tego (w dacie odliczenia) podstawę, nawet jeśli nie ma na to potwierdzenia w postaci oryginału lub duplikatu faktury. Skoro to podatnik powinien – w okresie przewidzianym w przepisach – przechowywać faktury stanowiące podstawę dokonanych przez siebie odliczeń, ryzyko ich utraty obciąża jego, a nie organy."

W kontekście tego uzasadnienia zasadnie zatem organ podatkowy przyjął, że skarżący nie wskazał nowych dowodów, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ani też okoliczności istotnych dla sprawy, mogących dawać podstawy do zmiany decyzji ostatecznej.

W niniejszej sprawie nie wystąpiła także druga, wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 11 O.p.). Z wyroku TSUE z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych: C-80/11 i C - 142/12, powołanego przez skarżącego jako wpływający na treść decyzji ostatecznej, wynika, że w sytuacji, gdy transakcja mająca stanowić podstawę odliczenia została dokonana, co wynika z odpowiadającej jej faktury, a faktura ta zawiera wszelkie dane wymagane przepisami dyrektywy 2006/112/WE (VI dyrektywy) i w związku z tym określone w dyrektywie materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia zostały spełnione, to podatnikowi można by odmówić prawa do odliczenia tylko na podstawie orzecznictwa TSUE, które wymaga udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik będący odbiorcą usług lub dostaw stanowiących podstawę prawa do odliczenia wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę, uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie podatku VAT, należy bowiem z punktu widzenia dyrektywy 2006/112/WE (VI dyrektywy) uznać za wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży owych towarów lub świadczenia usług w ramach dokonywanych przez siebie transakcji.

Natomiast niezgodne z zasadami funkcjonowania prawa do odliczenia jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, została dokonana z naruszeniem przepisów o VAT (zob. podobnie ww. wyroki TSUE: w sprawie Optigen i in., pkt 52, 55; w sprawach połączonych Kittel i Recolta Recycling, pkt 45, 46, 60; w sprawie Mahagében kft, pkt 47). Wprowadzenie systemu odpowiedzialności bez winy wykraczałoby bowiem poza zakres niezbędny do ochrony interesów skarbu państwa (zob. podobnie wyroki TSUE: z dnia 11 maja 2006 r. sprawa C-384/04 Federation of Technological Industries i in., Zb.Orz. 2006, s. I-4191, pkt 32; z dnia 21 lutego 2008 r. sprawa C-271/06 Netto Supermarkt, Zb.Orz. 2008 s. I-771, pkt 23). Ponieważ odmowa prawa do odliczenia stanowi zgodnie z pkt. 45 niniejszego wyroku wyjątek od zasady podstawowej, jaką jest istnienie takiego prawa, organ podatkowy zobowiązany jest wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych przesłanek prowadzących do wniosku, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (ww. wyrok TSUE w sprawie Mahagében kft, pkt 49). Z powyższego wynika, że udowodnienie złej wiary przez organ podatkowy dotyczy sytuacji, gdy czynność została dokonana, a zatem została spełniona materialna przesłanka powstania prawa do odliczenia VAT (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1569/11, opubl. CBOSA).

Z treści decyzji wymiarowej w sposób jednoznaczny wynika, że strona skarżąca nie posiadała wymaganych prawem faktur lub kopii faktur. Zauważyć też przyjdzie, że organy podatkowe wskazały, iż w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych A. G. zaprzeczył, iż wystawił stronie skarżącej faktury. W tym stanie rzeczy słusznie oceniły organy, że powołany przez skarżącą wyrok TSUE dotyczył innego stanu faktycznego i nie daje podstaw do zmiany decyzji ostatecznej w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r.

Nie zasługują także na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez przyjęcie, że ze zgromadzonego w postępowaniu wymiarowym materiału dowodowego wynika, iż faktur zakupu nie wystawił A. G. . Strona zarzuciła, że w tym zakresie organy oparły jedynie na zeznaniach A. G. bez badania jego ksiąg rachunkowych, jego zeznań podatkowych, tj. bez przeprowadzenia kontroli podatkowej. W tym miejscu zauważyć trzeba, iż zarzuty takie zostały już przez stronę skarżącą podniesione w odwołaniu od decyzji wymiarowej oraz w skardze na tę decyzję do WSA i w skardze kasacyjnej do NSA. Zarzuty te zostały rozpoznane w postępowaniu wymiarowym i nie mogą być podnoszone w niniejszym postępowaniu wznowieniowym, gdyż postępowanie to nie może być kontynuacją zakończonego już postępowania wymiarowego. Postępowanie wznowieniowe jak już wyżej wskazano dotyczy jedynie przesłanek wznowieniowych z art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 11 O.p. określonych we wniosku strony skarżącej z 11 września 2012 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił jako bezzasadną.