Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1140/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1  art. 190  ust. 2 i 3  art. 207  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 107  par. 3,  138  par. 2,  156  par. 1 i  art. 268a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77  ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Dziekana Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych z dnia [...] lipca 2007 r. (brak numeru) w całości i przekazał sprawę Prodziekanowi ds. studenckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych do ponownego rozpoznania.

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. (bez numeru) Dziekan Wydziału Dziennikarstwa

i Nauk Politycznych skreślił P. M. z dniem [...] lipca 2007 r. z listy studentów dziesiątego semestru stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku stosunki międzynarodowe w Instytucie Stosunków Międzynarodowych - z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce.

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że z dotychczasowego przebiegu studiów P. M. wynika brak postępów w nauce, bowiem nie zaliczył on V roku studiów.

Po rozpoznaniu odwołania Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Dziekana Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o skreśleniu P. M. z listy studentów i orzekł o skreśleniu go z listy studentów dziewiątego semestru stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich - z powodu nieuzyskania zaliczenia w określonym terminie.

Na skutek złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Rektor Uniwersytetu [...] - działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] uwzględnił skargę w całości i stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] oraz uchylił ww. decyzję Dziekana Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych z dnia z dnia [...] lipca 2007 r. (bez numeru).

Po rozpoznaniu złożonej przez P. M. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r., wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Wa 635/08 stwierdził nieważność decyzji autokontrolnej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]

Następnie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1333/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...].

Ponownie rozpoznając odwołanie P. M. od ww. decyzji Dziekana Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych z dnia [...] lipca 2007 r. (bez numeru), Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] uchylił tę decyzję Dziekana w całości i przekazał sprawę Prodziekanowi ds. studenckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu orzeczenia Rektor stwierdził, że analiza przebiegu postępowania w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, iż jej rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części - co uzasadnia uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ drugiej instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy określić: studentem którego roku studiów jest P. M. oraz czy zachodzą ustawowe przesłanki do skreślenia go z listy studentów. Należy także dokładnie ustalić, która z przyczyn skreślenia z listy studentów - wymieniona enumeratywnie w art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) - stanowi powód skreślenia i należycie uzasadnić taką decyzję.

Dodał, że w toku rozpatrywania sprawy wskazane jest wysłuchanie przez organ administracji P. M.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniósł P. M.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 17 pkt 3 kpa, poprzez wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym przez organ niewłaściwy funkcjonalnie, tj. Prorektora Uniwersytetu [...];

2. art. 138 § 2 kpa w związku z art. 190 ust. 1 ww. ustawy, poprzez wydanie rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi, który nie jest organem pierwszej instancji.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że opisana decyzja obarczona jest tak istotnymi wadami, że nawet mimo jej korzystnych dla niego skutków, nie może się ostać w obrocie prawnym. Decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości funkcjonalnej. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8 tej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy kpa oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Art. 190 ust. 1 ww. ustawy o szkolnictwie wyższym jednoznacznie stanowi, że wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów należy do właściwości rzeczowej kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, a ust. 3 tego art. rozstrzyga, że od decyzji wydanej na postawie m.in. ust.1 tego art. przysługuje odwołanie do Rektora.

Analiza przepisów nie może prowadzić do wniosku innego niż ten, że odwołanie złożone przez skarżącego od decyzji Prodziekana ds. studenckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu [....] powinno być rozpatrywane przez Rektora tej uczelni, jako organu wyłącznie właściwego.

Jednakże z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, że została ona wydana przez ten organ lub też osobę działającą z jego upoważnienia. Nie ma także pewności, czy decyzja została wydana przez prof. dr hab. M. K.. W treści decyzji nie powołano się na działanie z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...], ani na żadną inną podstawę zawierającą umocowanie do rozstrzygnięcia sprawy. Upoważnienie nie wynika także z przepisów ustawy, ani ze Statutu Uniwersytetu [...].

W związku z tym skarżący podniósł, że decyzja - w której nie ma powołania się na upoważnienie (o ile takie zostało udzielone) - narusza art. 268a kpa w związku z art. 107 § 1 kpa.

Skarżący powołał:

- wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 493/95 (niepublikowany) stwierdzający, że zgodnie z art. 268a kpa organy administracji mogą w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w ich imieniu w ustalonym zakresie, w tym do wydawania decyzji administracyjnych, jednak stosownie do art. 107 kpa upoważniony pracownik, wydający w imieniu organu decyzję administracyjną ma obowiązek powołania się na udzielone mu uprawnienie do wydawania decyzji. Oznaczenie organu powinno jasno wynikać z treści rozstrzygnięcia, a nie dostarczać jego adresatowi pola do czynienia spekulacji i zastanawiania się, który organ wydał decyzję,

- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2553/05 (LEX 2047027) stwierdzający, że w sytuacji gdy wbrew jednoznacznej i nie wymagającej żadnej interpretacji treści art. 107 § 1 kpa, w decyzji nie oznaczono organu, jaki ją wydał, czy to poprzez pieczęć nagłówkową, czy to w jej

sentencji zawierającej rozstrzygniecie, niedopuszczalne jest opieranie się na niejednoznacznej treści poszczególnych elementów decyzji.

Dodał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym organem pierwszej instancji właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy w przedmiocie skreślenia z listy studentów jest kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej – czyli w tym przypadku Dziekan Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych. Rozstrzygnięcie przekazujące zatem sprawę do ponownego rozpoznania Prodziekanowi do spraw Studenckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu [...] jest nieprawidłowe.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Następnie w piśmie procesowym z dnia 12 października 2009 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi i argumentację w niej przedstawioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchylił decyzję Dziekana Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych z dnia [...] lipca 2007 r. w całości i przekazał sprawę Prodziekanowi ds. studenckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych do ponownego rozpoznania.

Zaskarżona decyzja została wydana przez Prorektora do spraw studenckich Uniwersytetu [...] na podstawie art. 190 ust. 2 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Skarżący w swojej skardze podnosi, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów o właściwości - z uwagi na fakt wydania jej przez organ niewłaściwy.

Zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy Rektor uczelni publicznej określa zakres obowiązków Prorektorów. Zapis ten został również powtórzony w Statucie Uniwersytetu [...] w § 36 ust. 3 - stanowiącym załącznik do uchwały nr 115 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 21 czerwca 2006 r. Ponadto przepis ten stanowi, że do wykonywania czynności z zakresu indywidualnych spraw doktoranckich i studenckich właściwy jest prorektor do spraw studenckich.

Realizując powyższe normy, zarządzeniem nr 21 z dnia 1 września 2008 r. w sprawie określenia zakresów obowiązków prorektorów Uniwersytetu [...] w kadencji 2008-2012 (Monitor Uniwersytetu [...] Nr 7, poz. 187) Rektor Uniwersytetu [...] określił zakres obowiązków prorektorów, w tym także Prorektora do spraw studenckich. Zgodnie z ust. 4 pkt 4 ww. zarządzenia, prorektor do spraw studenckich podejmuje decyzje w sprawie odwołań od decyzji dziekana lub kierownika innej podstawowej jednostki organizacyjnej dotyczących toku studiów.

W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, że do decyzji wydawanych przez uczelnie wyższe w sprawach dotyczących skreślenia z listy studentów, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie odpowiednio (art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym). Przepisy tego kodeksu przewidują zaś przekazywanie, w formie upoważnienia, gestii organu administracji publicznej pracownikom kierowanej przez organ jednostki organizacyjnej (art. 268a kpa). Upoważniony pracownik, nie zajmując stanowiska organu administracyjnego, pełni w granicach określonych w upoważnieniu funkcję tego organu. Upoważnienie takie nie musi przy tym dotyczyć poszczególnych spraw, ale może odnosić się ogólnie do określonego rodzaju spraw.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że upoważnienie musi być skierowane do konkretnego pracownika, a nie do osoby zajmującej określone stanowisko - Cz. Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, t. II, s. 601-603. Podobne stanowisko przyjęto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 349/06 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1006/07.

Wskazane powyżej cechy posiada powyższe zarządzenie, gdyż przekazuje ono sprawy konkretnemu pracownikowi, w ściśle określonym zakresie.

Rację ma skarżący, że orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, iż decyzja, w której nie zostało wskazane, że została ona wydana z upoważnienia, obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 kpa.

W niniejszej sprawie przepis art. 268a kpa ma jednakże tylko odpowiednie zastosowanie, co oznacza, iż może on być stosowany na gruncie postępowań wymienionych w art. 207 ust. 1 ww. ustawy z odpowiednimi modyfikacjami.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (o którym mowa w art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258).

Z tego właśnie względu - mając na uwadze utrwalony w orzecznictwie i w doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, z uwagi na wyrażoną w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP i w art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym zasadę autonomii szkół wyższych - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, że przedstawiony powyżej pogląd nie ma zastosowania do niniejszej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1513/08 (niepublikowany).

Norma zawarta w art. 268a kpa ma na celu przede wszystkim zapewnienie stronie gwarancji, że jej sprawa będzie rozpoznana przez właściwy organ, bowiem upoważnienia udzielane pracownikom organów nie są publikowane i stanowią akty wewnętrzne tych podmiotów – niedostępne osobom, do których skierowana jest decyzja.

Skoro zarządzenie Rektora Uniwersytetu [...] jest aktem wewnętrznym uczelni, wydanym na podstawie normy zawartej w ustawie oraz zapisu przywoływanego już statutu i zostało opublikowane w publikatorze Uniwersytetu [...] - to należy zatem przyjąć, że jest ono ogólnodostępne dla osób studiujących na tej uczelni. Sąd uznał więc, iż publikacja aktu w Monitorze Uniwersytetu [...] oznacza podanie go do publicznej wiadomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1006/07). Ponadto skarżący - jako student tej Uczelni - podlega zarządzeniom wydawanym przez organy Uniwersytetu, które zostały ogłoszone do publicznej wiadomości.

Z tych wszystkich względów Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanął na stanowisku, że niepowołanie w zaskarżonej decyzji faktu, iż została ona wydana z upoważnienia - nie może rodzić takich skutków prawnych, o jakich mowa w art. 156 § 1 kpa i nie stanowi to takiego naruszenia przepisów prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić naruszenia przepisów o właściwości, określonych w art. 190 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 268a kpa oraz mając na względzie treść ust. 4 pkt 4 zarządzenia nr 21. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie prawidłowego upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...] - a zatem przez organ właściwy w sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 kpa - poprzez wydanie rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Prodziekana ds. studenckich - Sąd uznał, że rację ma skarżący podnosząc, iż organ nieprawidłowo sformułował rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji powinno zatem wskazywać, że sprawa zostaje przekazana organowi pierwszej instancji.

Uchybienie organu w postaci sformułowania rozstrzygnięcia w sposób, iż uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę Prodziekanowi ds. Studenckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych - nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem § 43 ust. 1 pkt 11 wskazywanego uprzednio Statutu Uniwersytetu [...] stanowi, że dziekan określa zakres obowiązków prodziekanów, z tym, że do wykonywania czynności z zakresu spraw studenckich i doktoranckich właściwy jest prodziekan do spraw studenckich. Oznacza to, że prodziekan do spraw studenckich został upoważniony w statucie uczelni do wykonywania czynności z zakresu spraw studenckich i doktoranckich.

Podsumowując Sąd uznał, że Rektor Uniwersytetu [...] prawidłowo przeprowadził niniejsze postępowanie, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Nie naruszył także przepisów o właściwości. Przekazując zaś sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).