Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2110/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 27 ust. 4, ust. 5, par 2 ust. 1, par. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: par. 46, par. 58
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędziowie NSA Anna Robotowska Andrzej Skoczylas Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 279/14 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014r., objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę R.S. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. Kierownika Biura Regionalnego ARiMR, którą organ odmówił przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zadeklarował realizację Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.3 – Trwałe użytki zielone na powierzchni 25,44 ha. W trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym w dniach 4 września – 5 października 2012 r. stwierdzono mniejszą powierzchnię od deklarowanej we wniosku o 2,22 ha. Ponadto organ stwierdził, że producent rolny sprzedał działki ewidencyjne, do których przyznana była płatność rolnośrodowiskowa (określone one były jako trwałe użytki zielone). Organ powołał treść § 27 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, dalej jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe).

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uznał, że nastąpiło ponowne zbycie działek ewidencyjnych, w kolejnym roku, na których realizowany był wariant 2.3 trwałe użytki zielone. Wnioskodawca nie zachował zatem na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych. Stwierdzenie, że rolnik nie zachował występujących w gospodarstwie i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych oznacza, że rolnik je zniszczył (np. zaorał, zastosował kultywatorowanie) lub utracił ich posiadanie, albo nastąpiło przeniesienie ich posiadania w drodze umowy i nie doszło do skutecznego przekazania zobowiązania rolnośrodowiskowego. Organ podkreślił przy tym, że w aktach sprawy brak było dokumentów potwierdzających przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego na przedmiotowych działkach ewidencyjnych. W konsekwencji organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu, iż organ I instancji błędnie zastosował przepis § 27 ust. 3 i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Nie uwzględnił przy tym stanowiska strony, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie § 28 ust. 2 pkt 1 lit b rozporządzenia. Podkreślił, że wskazany przepis dotyczy wszystkich pakietów programu rolnośrodowiskowego, natomiast rozporządzenie przewiduje wymogi dodatkowe dla poszczególnych pakietów. W niniejszej sprawie dodatkowym wymogiem było m.in. zachowanie trwałych użytków zielonych, stosownie do § 27 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), stanowiący o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń. Rolnik przy wypełnianiu wniosku dopuścił się winy polegającej na tym, iż wyzbył się - sprzedawał przez kolejne dwa lata działki ewidencyjne, które występowały w jego gospodarstwie i określone były w planie rolnośrodowiskowym jako użytki zielone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) przytoczył m.in. treść ust. 4 § 27 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio. Wskazał, że § 27 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi, że jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu.

Sąd I instancji stwierdził, że norma zawarta w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego sankcjonuje obowiązek zachowania przez rolnika występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Obowiązek ten stanowi element zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Wskazany w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przepis § 4 ust. 2 pkt 1 stanowiąc o "trwałych użytkach zielonych" odsyła do definicji zawartej w art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009, nadto wskazuje na elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody. Stosownie natomast do art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 "trwałe użytki zielone" oznaczają grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej, z wyłączeniem obszarów odłogowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078/92, obszarów odłogowanych zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz obszarów odłogowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Trwałe użytki zielone obejmują zatem grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych naturalnych przynajmniej przez pięć lat po ich przekształceniu w TUZ, licząc wstecz od dnia podjęcia 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego i wyłączone w tym czasie z płodozmianu.

W ocenie Sądu I instancji, biorąc pod uwagę przedstawione regulacje przez "niezachowanie któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo" należy niewątpliwie rozumieć dokonanie zmiany uprawy lub zniszczenie uprawy dotychczasowej, w wyniku którego grunt nie będzie już zajęty pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych, ewentualnie nie będzie już gruntem nieużytkowanym rolniczo. Takie rozumienie przywołanych zapisów uwzględnia cel analizowanej regulacji, jakim jest zachowanie gruntów stanowiących trwałe użytki zielone oraz zajętych pod elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo.

Wykładnia taka nie wyklucza jednakże, zdaniem Sądu I instancji zastosowania § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego także do tych przypadków, w których doszło do przeniesienia w drodze umowy posiadania lub utraty posiadania gruntów rolnych, na których występują trwałe użytki zielone i nie nastąpiło skuteczne przekazanie zobowiązania rolnośrodowiskowego. Przepis ten sankcjonuje producenta rolnego, który nie zachował występujących w gospodarstwie i ujętych w planie rolnośrodowiskowym trwałych użytków zielonych. Sytuacja taka będzie zatem miała miejsce zarówno wtedy gdy rolnik nie utrzymał trwałych użytków zielonych w określonym stanie, jak również, gdy wyzbył się ich posiadania. Jeżeli natomiast, zgodnie z ust. 3 ww. rozporządzenia, ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu.

Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący ponownie zbył działki ewidencyjne w kolejnym roku, na których realizowany był wariant 2.3 trwałe użytki rolne.

Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem przedstawionym przez skarżącego, że zawarte w § 27 ust. 4 rozporządzenia odesłanie do ust. 3 tego przepisu stanowi jedynie o "stosowaniu odpowiednim" tego ustępu i nie może prowadzić do wykładni rozszerzającej powołanego § 4.

Oceniając podniesiony zarzut na tle obowiązującego stanu prawnego, Sąd I instancji podkreślił, że rolnik przystępując do programu rolnośrodowiskowego podejmuje zobowiązanie stosowania reguł określonych przez odpowiednie procedury. Okolicznościami zwalniającymi od odpowiedzialności mogącymi stanowić podstawę do naruszenia przyjętych reguł są zdarzenia mające charakter siły wyższej lub inne o charakterze nadzwyczajnym. Jeśli takie okoliczności powodują niewypełnienie przyjętych zobowiązań to rolnik nie powinien tracić prawa do płatności. W celu natomiast skutecznego sprawdzenia zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzegania istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności przeprowadza się kontrole. W wyniku kontroli może dojść do wykrycia niezgodności, której skutkiem może być zastosowanie odpowiednio - zmniejszenia lub wykluczenia pomocy. Oznacza to, że charakter niezgodności powinien być oceniany na tle zasad przyjętych przez ustawodawcę dla oceny zmniejszenia płatności jak również odmowy jej przyznania. Zasady przyznania pomocy zostały zawarte zarówno w prawie unijnym, a także do nich odwołuje się ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427).Ustawodawca krajowy w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy wprowadził natomiast przepis sankcyjny, skutkujący zmniejszeniem płatności w przypadkach określonych w § 27 ust. 4 ww. rozporządzenia. Jeżeli natomiast ponownie zostaną stwierdzone nieprawidłowości to ustawodawca przyjął, że rolnikowi należy odmówić płatności w danym roku, jak i w roku następnym. W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował zakwestionowane przepisy rozporządzenia uznając, że ponowne zbycie działek ewidencyjnych należy zakwalifikować jako przypadek podpadający pod dyspozycję § 27 ust. 3 rozporządzenia.

Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie § 28 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadku gdy rolnik zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem. Sąd I instancji wyjaśnił, że wskazany przepis odnosi się do wszystkich pakietów programu rolnośrodowiskowego, podczas gdy ustawodawca w rozporządzeniu ustanowił dodatkowe wymogi dla poszczególnych pakietów. W niniejszej sprawie, warunkiem niezbędnym o którym stanowi § 27 ust. 3 i 4 rozporządzenia jest zachowanie trwałych użytków zielonych.

Sąd I instancji nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącego, że dokonana przez organy wykładnia ust. 3 i 4 § 27 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. jest wykładnią contra legem prowadzącą do naruszenia nie tylko art. 140 KC, ale również zasady praworządności wynikającej z art. 7 Konstytucji, art. 21, art. 64 Konstytucji oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.S. domagając się jego uchylenia w całości, uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1. przez błędną wykładnię § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędne przyjęcie, że przez zawarty w tym przepise zwrot " niezachowanie któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo", należy rozumieć także sytuację przeniesienia w drodze umowy posiadania gruntów rolnych, które to okoliczności a limine miałyby – zdaniem Sądu – decydować o zastosowaniu sankcji.

2. przez niewłaściwe zastosowanie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który wobec brzmienia § 58 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361, zwane dalej rozporządzeniem MRiRW z dnia 13 marca 2013 r.) utracił moc, a nie wskazano wprost żadnych innych norm, które zezwalałyby na kontynuowanie postępowania na dotychczasowych zasadach i zastosowanie sankcji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.

Przed odniesieniem się do jej poszczególnych zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego wyznacza zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu drugiego skargi kasacyjnej, w którym skarżący kasacyjnie wywodzi, że Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, że w sprawie zastosowanie znajdował § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., gdy w dniu 13 marca 2013 r. zostało wydane rozporządzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program środowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Zdaniem kasatora przepis § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. utracił moc, w świetle § 58 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r.

Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, że w dacie wydawania przez organy decyzji zarówno pierwszej instancji jak i ostatecznej obowiązywało rozporządzenie z dnia 13 marca 2013r., jednakże rozporządzenie to nie mogło mieć zastosowania w sprawie z powodu regulacji zawartej w jego § 46. Przepis ten wskazuje, iż do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami: 1. wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (...) stosuje się przepisy rozporządzenia o którym mowa w § 58 tego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczące płatności na rok 2012 r. zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 15 maja 2012 r., a więc przed dniem wejścia w życie rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. Wobec tego Sąd I instancji prawidłowo zaaprobował decyzje organów, których podstawą prawną był przepis rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r.

Zatem, skoro w sprawie miał zastosowanie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r. należy przejść do rozpoznania zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego błędnej jego wykładni. Skarżący kasacyjnie nie podziela stanowiska organów i Sądu I instancji, że przeniesienie własności działek objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, wariant 2.3, trwałe użytki zielone, jest wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji określonej przepisami prawa. Zdaniem kasatora organ powinien badać w każdym wypadku, czy faktycznie doszło do zachowania trwałych użytków zielonych na danym areale.

Powołany § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi, że jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie /.../.

Według § 4 ust. 2 pkt 1 - powołanego w treści przytoczonego wyżej przepisu - rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 /.../ zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody.

W świetle obu powołanych regulacji nie powinno budzić wątpliwości, że niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo - w rozumieniu § 27 ust. 4 - jest naruszeniem obowiązku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Przypomnieć w tym miejscu wypada, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednym z warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizowanie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 /.../ - obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

"Niezachowanie", o którym mowa w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ma miejsce w razie zniszczenia lub zmiany uprawy dotychczasowej. Niewątpliwie bowiem w takiej sytuacji grunty nie są już zajęte pod uprawę traw lub innych pasz zielonych naturalnych samosiewnych lub wysiewnych a skoro tak – rolnik nie realizuje zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jednakże nie są to jedyne przypadki "niezachowania" - o którym stanowi § 27 ust. 4.

Za trafnością tego stanowiska przemawia treść § 27 ust. 5 powoływanego aktu wykonawczego.

Stanowi on, że przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, jeżeli ponadto do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa.

Prawodawca wskazał zatem jednoznacznie na "niezachowanie" trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo "w wyniku" przeniesienia posiadania (w drodze umowy) lub utraty posiadania gruntów. Skoro tak, przyjąć trzeba, że przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów - na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo - jest rodzajem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo.

W konsekwencji - co do zasady – tego rodzaju niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, jeżeli nie występują wyjątki przewidziane w § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (na które skarżący w niniejszej sprawie się nie powoływał) skutkować winno zmniejszeniem płatności na zasadach określonych w § 27 ust. 4. Wskutek bowiem tego rodzaju "niezachowania" trwałych użytków zielonych, rolnik także nie realizuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Wobec tego zarzut błędnej wykładni § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego postawiony w skardze kasacyjnej nie mógł zostać uznany za trafny.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.