Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1277/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6561
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 3, art. 6c, art. 6h
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi T.K. na interpretację Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności i obowiązków członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną interpretacją z dnia [...] r., Prezydent Miasta Ł., po rozpoznaniu wniosku T. K. członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A. 23 w Ł. w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie zdarzenia przyszłego dotyczącego art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 3, art. 6c oraz art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399), uznał, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe.

W dniu 4 lipca 2013 r. do Wydziału Finansowego w Departamencie Finansów Publicznych Urzędu Miasta Ł. wpłynął wniosek T. K. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczący odpowiedzialności i obowiązków członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w świetle ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej jako "u.c.p.g.").

We wniosku zostało przedstawione zdarzenie przyszłe, zgodnie z którym wspólnota mieszkaniowa nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 23 jest wspólnotą, w skład której wchodzi 45 samodzielnych lokali mieszkalnych, w tym 41 stanowiących odrębne nieruchomości lokalowe będące własnością osób fizycznych, zaś 4 stanowiących własność tzw. "dotychczasowego właściciela'' tj. Gminy Miejskiej Ł., zajmowanych na podstawie umów najmu. T. . est członkiem zarządu opisanej Wspólnoty Mieszkaniowej i funkcję tę sprawuje wraz z dwiema innymi osobami. Wszyscy członkowie zarządu, jako właściciele indywidualnych lokali mieszkalnych, są jednocześnie członkami niniejszej Wspólnoty. Zarząd ten powołany został uchwałą właścicieli lokali mieszkalnych nr 2/2009 podjętą na podstawie art. 20 w związku z art. 18 ust 3 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. - dalej jako "u.w.l"), jest zatem tzw. zarządem właścicielskim.

Do dnia 30 czerwca 2013 r. wywóz nieczystości stałych z terenu posesji odbywał się na podstawie umowy zawartej przez Wspólnotę Mieszkaniową ze stosownym przedsiębiorstwem i to Wspólnota odpowiadała za zobowiązania finansowe z tej umowy wynikające. Począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. obowiązek wywozu odpadów komunalnych przejmuje Gmina Miejska Ł., zaś po stronie właściciela nieruchomości powstanie obowiązek comiesięcznego rozliczania się z opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, która to opłata ma charakter należności publicznoprawnej. Obowiązki właściciela nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust 3 ustawy, obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, do których zalicza się T. K..

W związku z tak opisanym stanem faktycznym wnioskodawca zadał pytanie – "Czy obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku niewykonania go przez właścicieli poszczególnych nieruchomości lokalowych - obciąża członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej wybranych na podstawie art. 20 w zw. z art. 18 ust 3 u.w.l. - zatem w przypadku posesji przy ul. A. 23 wnioskodawcę i pozostałych dwóch członków zarządu, a w konsekwencji czy zaniechanie odprowadzenia tej opłaty przez właścicieli poszczególnych lokali spowoduje wdrożenie procedury, o której mowa w art. 6q ustawy tj. wydania decyzji ustalającej zaległość z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi egzekwowanej w trybie wskazanym w art. 6qa ustawy wyłącznie w stosunku do członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej?"

W ocenie wnioskodawcy na tak postawione pytania należy odpowiedzieć przecząco. Przemawia za tym, w jego ocenie, zarówno wykładnia przepisów cytowanej ustawy jak i norm prawnych wyższej rangi.

Nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 1 lipca 2011 r. (Dz.U. Nr 152, poz. 897) wprowadzono nowy rodzaj daniny publicznej tj. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6h ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, obowiązek zapłaty tej daniny spoczął na właścicielach nieruchomości wymienionych w art. 6c ustawy, tj. takich nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

Pojęcie właściciela nieruchomości w rozumieniu ustawy zostało zdefiniowane w jej rozdziale l zatytułowanym "przepisy ogólne", który w art. 2 zawiera słowniczek określający znaczenia poszczególnych pojęć prawnych użytych ustawie. Fakt zamieszczenia w art. 2 tego słowniczka ma o tyle istotne znaczenie, iż sformułowane w nim definicje odbiegają od definicji tożsamych pojęć prawnych, użytych w przepisach innych ustaw, w tym między innymi kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 4 przez właściciela nieruchomości, dla potrzeb ustawy, rozumie się także współwłaściciela, użytkowników wieczystych, jednostki organizacyjne, osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością, co oznaczałoby, że na terenie nieruchomości składającej się z kilku lub kilkudziesięciu lokali mieszkalnych, stanowiących odrębne nieruchomości lokalowe, odpowiedzialność finansową za uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszą właściciel poszczególnych lokali i to oni uiszczają bezpośrednio do Gminy stosowne opłaty. Modyfikacje w tym zakresie wprowadza jednak art. 2 ust 3 ustawy, który ma szczególne znaczenie dla sytuacji prawnej członków zarządu wspólnot mieszkaniowych, bowiem wynika z niego, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80. poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Wnioskodawca podkreślił, że ustawodawca wskazując wyraźnie na "osoby sprawujące zarząd", lub - w jego braku - "właścicieli lokali" wyłączył z grona podmiotów odpowiedzialnych same wspólnoty mieszkaniowe, mimo iż zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali podmioty te mogą nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane. Podmiotowość prawna wspólnoty mieszkaniowej determinowana jest zakresem przysługujących jej praw i obowiązków i ogranicza się ona do sfery nieruchomości wspólnej. Tak zakreślona podmiotowość prawna samej wspólnoty determinuje z kolei zakres uprawnień i obowiązków członków organu wspólnoty, jakim jest jej zarząd. Zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy o własności lokali zarząd wspólnoty kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach pomiędzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, nic może zaś działać w imieniu i na rzecz właścicieli poszczególnych jej członków.

Przez "sprawy wspólnoty mieszkaniowej" natomiast należy rozumieć (art. 17 u.w.l.) sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, a nieruchomość tą (art. 3 ust 2 u.w.l.) stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, takie jak klatki schodowe piwnice, strychy, wspólne korytarze, dach, fundamenty itp.

Według T. K., opłata za wywóz odpadów komunalnych może stanowić koszt zarządu nieruchomością wspólną, ale jedynie wówczas, gdy to nieruchomość wspólna generuje te odpady (np. odpady z ogrodu zlokalizowanego na wspólnej nieruchomości, odpady powstałe w wyniku prac remontowych lub modernizacyjnych na częściach wspólnych budynku). W pozostałych przypadkach odpady komunalne produkowane będą przez właścicieli i najemców poszczególnych lokali mieszkalnych, w związku z zamieszkiwaniem przez nich w tych lokalach. Opłaty takie stanowić powinny zatem wydatki związane z utrzymaniem poszczególnych lokali, o których mowa w art. 13 ust 1 ustawy o własności lokali i ponoszone powinny być indywidualnie przez właścicieli poszczególnych lokali, podobnie jak należności publicznoprawne związane z podatkiem od nieruchomości czy opłatą z tytułu użytkowania wieczystego.

Zdaniem wnioskodawcy nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, iż łączna suma opłat za wywóz odpadów komunalnych z danej nieruchomości stanowi wydatek zaliczany do kosztów zarządu nieruchomością wspólną na podstawie art. 14 ust 4 u.w.l, to obowiązek jej zapłaty spoczywałby na wspólnocie mieszkaniowej a nie na jej zarządzie, bowiem ustawa o własności lokali w ogóle nie przewiduje bezpośredniej finansowej odpowiedzialności członków zarządu wspólnoty za zobowiązania wspólnoty.

Członkowie zarządu nie mają, w obowiązującym stanie prawnym, żadnej formalnej możliwości wyegzekwowania od właścicieli lokali obowiązku rozliczenia z "podatku śmieciowego" jak również nie mają podstaw prawnych, by żądać zwrotu zapłaconych za mieszkańców kwot. W przypadku Wspólnot, w których liczba lokali jest znaczna, nałożenie na członków zarządu takich obowiązków finansowych może wiązać się z odpowiedzialnością finansową obejmującą znaczne kwoty pieniężne.

W dalszej części uzasadnienia swego stanowiska wnioskodawca wskazał, że Gmina Ł. przyjęła jako sposób obliczania opłat, stawkę za osobę zamieszkującą dany lokal. Wymaga to od właścicieli nieruchomości składania deklaracji, w których ujęta jest liczba osób zamieszkujących nieruchomość. Tymczasem ustawodawca nie wyposażył członków zarządu w żadne narzędzia kontroli liczby osób zamieszkujących na nieruchomości. W szczególności nie mogą oni żądać takiej informacji od poszczególnych właścicieli ani korygować błędnie wskazanych danych. W istocie zatem zobowiązując członków zarządu do przekazania takich danych, ustawodawca nałożyłby ma nich obowiązek niewykonalny.

W świetle powyższego uznać należy, zdaniem wnioskodawcy, że sformułowanie "obowiązki właściciela nieruchomości" użyte w art. 2 ustęp 4 u.c.p.g., odnieść należy wyłącznie do obowiązków właścicieli nieruchomości, które wymienione są w tytule rozdziału 3 ustawy, nie zaś obowiązków wskazanych w rozdziale 3a ustawy. Przemawia za tym systematyka ustawy. Jej przyjęcie oznaczać będzie, że członków zarządu obciążać będą obowiązki związane z zapewnieniem czystości i porządku na nieruchomości. Natomiast właścicielem zobowiązanym do zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pozostałaby osoba, która przymiot ten posiada, a więc właściciel odrębnego lokalu we Wspólnocie Mieszkaniowej oraz "dotychczasowy właściciel", który jest dysponentem lokali niewyodrębnionych.

W wydanej interpretacji, Prezydent Miasta Ł. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Z uwagi na stanowisko organu, wnioskodawca wezwaniu organ do usunięcia naruszenia prawa.

Ponieważ w odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ nie znalazł podstaw do zmiany swego stanowiska i uchylenia wydanej interpretacji, podatnik złożył skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi domagając się jej uchylenia w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1/14 uchylił zaskarżoną interpretację. Wskazał, iż odpowiedzi na przedstawione we wniosku zapytania, a w szczególności czy wnioskodawca, jako członek zarządu wspólnoty ponosi odpowiedzialność za nieuregulowane zobowiązanie właściciela lokalu należącego do wspólnoty z tytułu opłaty za odpady komunalne (art. 6q - u.c.p.g), należy poszukiwać w ustawie - Ordynacja podatkowa. Na gruncie przepisów tej ustawy należy rozstrzygnąć, jaki status ma członek zarządu wspólnoty mieszkaniowej czy jest podatnikiem czy też może płatnikiem opłaty za odpady komunalne.

Uwzględniając przedstawione w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi uwagi, organ podatkowy, w interpretacji z dnia [...] r. uznał, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu podniósł, że charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013r. sygn akt K.17/12, w którym TK stwierdził, iż opłata ustanowiona w art. 6h u.c,p.g., do której odnoszą się art. 6k i art. 61 w związku z art. 6j ust 2a u.p.c.g. jest daniną publiczną w konstytucyjnym rozumieniu. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego jednostronnie ustalonego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, polegające na odbiorze odpadów komunalnych. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust 1 u.p.c.g.). Obowiązek ten z mocy ustawy obejmuje również właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają tam odpady, o ile rada gminy postanowi o odbieraniu odpadów z tych nieruchomości. Podmioty zobowiązane do uiszczania opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa, bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 61 u.p.c.g.).

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Ponadto opłata ta jest należnością podlegająca egzekucji administracyjnej (art. 6q u.c.p.g.). Trybunał Konstytucyjny w wymieniony wyroku podkreślił, że taka charakterystyka opłaty przemawia zarazem za uznaniem jej za daninę, która nie ma charakteru podatkowego. Jest ona, bowiem świadczeniem pieniężnym, przymusowym bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, ale odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości. Uznanie, że opłata za gospodarowanie odpadami jest daniną publiczna w rozumieniu art. 217 Konstytucji RP wywołuje następstwa w postaci rygorów, jakie towarzyszą wprowadzaniu danin publicznych. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że wszystkie istotne elementy stosunku daninowego powinny być uregulowane bezpośrednio w ustawie (wyrok z dnia 6 marca 2002 r., sygn. akt P 7/00, z dnia 16 czerwca 1998 r. sygn. akt U 9/97, z dnia 1 września 1998 r., sygn. akt U 1/98).

Organ podniósł, że również w doktrynie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym nie tylko samo uregulowanie wprowadzające podatek lub inną daninę publiczną lecz również wszystkie pozostałe elementy stosunku daninowego tj. zakres podmiotowy, przedmiotowy, stawki oraz pozostałe elementy wymienione w tym przepisie muszą być objęte regulacja ustawową.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013r. sygn. akt K 17/12 stwierdził, iż definicja właściciela nieruchomości na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a tym samym podmiotu, który jest podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest bardzo szeroka i wiąże się z faktem władania nieruchomością, na której zamieszkują mieszkańcy lub też nie zamieszkują lecz generują odpady komunalne.

Osoby sprawujące zarząd nad nieruchomością wspólną w budynku wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali, przejmują wszystkie określone w u.c.p.g. obowiązki właścicieli odrębnych lokali, w tym wynikający z art. 6m ust. 1 obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak i określony w art. 6h obowiązek ponoszenia opłaty na rzecz gminy, na terenie której jest położona nieruchomość. Skoro deklarację składa właściciel, a jego obowiązek, zgodnie z art. 2 ust. 3 w tym zakresie przejmuje osoba sprawująca zarząd, to podmiot ten powinien złożyć deklarację, w której naliczy opłatę wg przyjętej na terenie gminy metody.

W świetle powyższego, w odniesieniu do pytania wnioskodawcy, jako członka zarządu wspólnoty, o odpowiedzialność za nieuregulowane zobowiązanie właściciela lokalu należącego do wspólnoty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należy stwierdzić, iż zobowiązanie do złożenia deklaracji o wysokości tej opłaty, jak i do uiszczania tej opłaty spoczywa, zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g., na osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną, a nie na właścicielach poszczególnych lokali należących do wspólnoty. Sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną nie jest jednakże de facto i de legę obowiązkiem żadnej z osób wchodzących w skład zarządu, lecz jest to obowiązek zarządu działającego w imieniu i na rzecz wspólnoty mieszkaniowej. A zatem ciążące na właścicielach stanowiących wspólnotę obowiązki realizują osoby z zarządu działające jednak jako jej organ. Oznacza to, że obowiązki właścicieli, w tym, do złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty, nie stają się ich obowiązkami osobistymi, lecz są one przez nich wykonywane w imieniu ogółu właścicieli stanowiących wspólnotę mieszkaniową.

Ponadto organ zauważył, że na podstawie art. 6q u.c.p.g. w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Zgodnie z art, 60 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Mając na uwadze brzmienie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."), w świetle którego egzekucji administracyjnej podlegają m.in. podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, prowadzenie egzekucji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbywa się w oparciu o u.p.e.a. Podstawą do wszczęcia egzekucji administracyjnej jest wniosek wierzyciela i wystawiony przez niego tytuł wykonawczy (art. 26 u.p.e.a.). Należy zwrócić uwagę na tożsamość podmiotów, które są zobowiązane do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tymi, wobec których wystawia się tytuły wykonawcze.

Ponieważ wnioskodawca w dalszym ciągu nie podzielił zapatrywania organu, ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

Organ wydający interpretację nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska.

T. K. złożył na przedmiotową interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie art. 14c § 1 o.p. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wydanej interpretacji na kim w istocie spoczywa obowiązek zapłaty opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi, na kim ciążą wynikające z niego obowiązki, w czyim imieniu obowiązki te są wykonywane, art. 2 ust. 3 w zw. z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 - o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż to na członkach zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej spoczywa obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podczas gdy wykładnia systemowa art. 2 ust. 3 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że obowiązki, o których mowa w tym przepisie to obowiązki ujęte w rozdziale 3 ustawy, nie zaś ujęte w rozdziale 3a, naruszenie art. 6, art. 13 ust. 1 oraz 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 - o własności lokali poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, iż obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które to koszty są ściśle związane z własnością wyodrębnionego lokalu, może obciążać członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, podczas gdy w zakresie uprawnień przyznanych i zdolności prawnej Wspólnot nie leży egzekwowanie i pobieranie opłat publicznoprawnych związanych z wyodrębnionymi lokalami.

Z uwagi na charakter wskazanych naruszeń skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wykładnia przepisów prawa materialnego, jaką zastosował organ w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, jest prawidłowa i nie narusza wymienionych w skardze regulacji, w szczególności art. 6h u.c.p.g.

Kwestią sporną w rozpatrywanej skardze jest to, czy podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest podmiot sprawujący zarząd nieruchomościami wspólnymi wspólnoty mieszkaniowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, czy też właściciele poszczególnych lokali wchodzących w skład tej wspólnoty.

Zgodnie z art. 2 ust 3 u.c.p.g, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

Cytowany przepis wskazuje wprost na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną a nie zarząd jako organ wspólnoty. Powstaje zatem pytanie czy określone w tym przepisie obowiązki obciążają osoby sprawujące zarząd i stają się ich obowiązkami osobistymi, czy też są to obowiązki wspólnoty mieszkaniowej, którą jedno lub kilkuosobowy zarząd reprezentuje. Przepis ten wskazuje, że obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną.

Wykładnia językowa art. 2 ust 3 u.c.p.g. wskazuje, że mowa w nim o nałożeniu obowiązków właścicieli na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, uczynienie tych osób odpowiedzialnymi za wykonanie przedmiotowych obowiązków.

Na uwagę zasługuje fakt, iż omawiany przepis został umieszczony w Rozdziale l "Przepisy ogólne". Nie ma zatem wątpliwości, że dotyczy on również obowiązków przewidzianych w art. 6 u.c.p.g. jak i art. 6m ust 1 u.p.c.g., tj. dotyczących złożenia deklaracji podatkowej o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zapłaty tej opłaty. Sformułowanie użyte w treści art. 2 ust 3 u.c.p.g ("obciążają") nie czyni z osoby sprawującej zarząd nieruchomością wspólną, jak słusznie zauważył organ, płatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lecz podatnika tej opłaty. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 § 1 o.p., podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Zgodnie zaś z art. 8 o.p., płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczania i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona jest na mocy art. 2 ust 3 u.c.p.g obowiązkami podatnika, tj. złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zapłaty tej opłaty, nie zaś do jej obliczenia i poboru od podatnika oraz wpłacenia kwoty opłaty do organu gminy, które to obowiązki należą do płatnika. Przepis art. 2 ust 3 u.c.p.g. nie daje podstaw do przypisywania osobie sprawującej zarząd nieruchomością wspólną cech płatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie tylko dlatego, że nie używa wprost terminu "płatnik", ale przede wszystkim dlatego, że nie powierza danemu podmiotowi wykonania czynności, o których mowa w art. 8 o.p. (w tym zakresie sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 67/14).

Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na której się są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. To na właścicielach nieruchomości, co do zasady, ciążą obowiązki wskazane w cytowanej ustawie, w tym złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uiszczenia tej opłaty.

Mocą przepisów omawianej w tym miejscu ustawy, obowiązki właścicieli, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4, mogą wykonywać także inne podmioty. Jak stanowi bowiem art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Niniejsza regulacja stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., która przewidzianymi w ustawie obowiązkami obciąża właścicieli nieruchomości. Zatem w sytuacji wskazanej w art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wolą ustawodawcy, obowiązki właścicieli zostały przeniesione na inne podmioty, tj. osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną.

Celem art. 2 ust. 3 jest bez wątpienia ułatwienie wykonywania obowiązków wynikających z u.c.p.g. w przypadku, gdy mamy do czynienia z budynkami wielolokalowymi, w których wydzielono odrębne lokale. W takich przypadkach obowiązki z indywidualnych podmiotów przechodzą mocą ustawy na wspólnoty lub spółdzielnie reprezentowane przez swoje organy (zarządy). Obowiązki te, to nie tylko złożenie deklaracji i uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale także inne, określone w rozdziale 3 u.c.p.g. W szczególności z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. wynika, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych, przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych, zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie, gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych a także realizację innych obowiązków określonych w regulaminie.

Z powyższego wynika, iż ustawodawca celowo dla budynków wielolokalowych przyjął odrębne uregulowanie. Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. należy, jak słusznie przyjął organ, odczytać w ten sposób, że wolą ustawodawcy obowiązki właścicieli przerzucono na konkretną grupę podmiotów (tj. na osoby sprawujące zarząd nad nieruchomością wspólną). Podmioty te winny składać jedną deklarację (a nie osobno dla poszczególnych lokali) i uiszczać jedną opłatę, tak samo jak odpady są gromadzone we wspólnych pojemnikach.

Omawiana w niniejszej sprawie kwestia była już przedmiotem rozpoznania przez sądy administracyjne (np. wyrok WSA we Wrocławiu z 30.01.2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2240/14). Wydaje się, w oparciu o analizę dotychczasowych orzeczeń, że linia orzecznicza w tym zakresie jest w zasadzie jednolita.

Sądowi orzekającemu w przedmiotowej sprawie znana jest treść orzeczenia wydanego przez WSA we Wrocławiu z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wr 67/14, jednakże pogląd tam prezentowany, odnośnie kwestii, kto jest podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w budynku wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali jest odosobniony i w ocenie sądu nie uprawniony w oparciu o obowiązujące w danym czasie regulacje prawne.

Niewątpliwie treść art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 6h i art. 6m u.c.p.g. nie jest precyzyjna, a zasadniczym mankamentem niniejszej ustawy jest brak przepisu rozstrzygającego wprost, który z podmiotów jednocześnie spełniających przesłankę właściciela nieruchomości w rozumieniu omawianej ustawy jest zobowiązany do złożenia deklaracji "śmieciowej" oraz do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na wątpliwości w tym zakresie wskazał również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt K 17/12, stwierdzając jednak, że art. 6h i 6m ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 3 u.c.p.g. są zgodne z art. 2 Konstytucji. W ocenie TK możliwe jest ustalenie osób, na których ciążą przedmiotowo istotne obowiązki ustawowe oraz konsekwencji ich wadliwego dokonania albo niedokonania w oparciu o przepisy niniejszej ustawy oraz innych stosowanych analogicznie przepisów prawa, z uwzględnieniem treści stosunków cywilnoprawnych łączących w każdym konkretnym wypadku podmioty, o których mowa w treści art. 2 ust. 1 pkt 4 wspomnianej ustawy. Dokonując w ten sposób wykładni nieostrych regulacji prawnych, TK stwierdził, że w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi obowiązek ponoszenia opłaty oraz złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, ale tylko wówczas, gdy zarząd nie został wybrany.

Zatem w ocenie TK wyrażoną w niniejszej sprawie przez skarżącego wątpliwość co do sposobu określenia należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi daje się wyjaśnić poprzez systemowe odczytanie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o własności lokali. W ocenie sądu rozstrzygającego przedmiotową skargę, brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania przedstawionej przez TK wykładni przytoczonych powyżej przepisów.

Mając na względzie treść stanu faktycznego wskazanego przez skarżącego we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej, T. K. będący członkiem zarządu opisanej Wspólnoty Mieszkaniowej i sprawujący tę funkcję wraz z dwiema innymi osobami, niewątpliwie jest adresatem normy wynikającej z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. W pojęciu obowiązków objętych niniejszym przepisem mieści się obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i uiszczenia tych opłat. Zatem wykładnia organu wyrażona w zaskarżonej interpretacji jest prawidłowa.

Bez wątpienia również obowiązek wynikający z treści art. 6h i 6m ust. 1 u.c.p.g. należy odnosić nie tylko do właścicieli nieruchomości w znaczeniu prawa cywilnego, ale i do tych wszystkich podmiotów, które ustawa nakazuje traktować, na potrzeby tej ustawy, jak właścicieli. Właściciel nieruchomości w znaczeniu przepisów prawa cywilnego będzie zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje autonomicznie (sam). W przypadku natomiast, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się, z mocy art. 6 ustawy o własności lokali, z członkostwem we wspólnocie mieszkaniowej podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną.

Interpretacja, prawidłowo, dotyczy przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego w świetle obowiązującego w momencie jej wydania stanu prawnego.

Sąd nie podzielił również zarzutów skargi w pozostałym zakresie, uznając je za bezpodstawne w oparciu o obowiązujące regulacje prawne.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił rozpatrywaną skargę jako bezzasadną.

J.B.