Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 188/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 686
law: Ustwa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi L. L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na zarządzenie pokontrolne Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków wynikających z przepisów o ochronie środowiska oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B., po przeprowadzeniu kontroli Zakładu Zagospodarowania Odpadów w K., zlokalizowanego na działkach oznaczonych nr geod. [...], prowadzonego przez L. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w W., stwierdził nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości został udokumentowany protokołem kontroli z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]. Protokół został podpisany przez pełnomocnika kontrolowanego podmiotu po uprzednim wniesieniu zastrzeżeń. Wyniki kontroli stanowiły podstawę wydania przez organ, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2016 r., poz. 1688; dalej powoływana jako ustawa), zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] kwestionowanego w sprawie niniejszej. Na podstawie tego zarządzenia zobowiązano Spółkę do:

1. podjęcia działań w celu sprawdzenia drożności systemu drenarskiego na terenie kwatery 1;

2. uzupełnienia i uszczelnienia obwałowania składowiska na wale od strony północnej;

3. podjęcia działań w celu uniemożliwienia przesiąkania odcieków przez prowizoryczny wał od strony północnej;

4. podjęcia działań w celu likwidacji zagłębień i zastoisk wody na terenie kwatery 1;

5. prowadzenia badań monitoringowych składowiska dla drugiej warstwy wodonośnej;

6. odtworzenia i udrożnienia rowu opaskowego wokół terenu kwatery 1.

Termin realizacji stwierdzonych naruszeń określono jako natychmiastowy oraz wyznaczono termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu przedmiotowych naruszeń na dzień [...] luty 2018 r.

W uzasadnieniu zarządzenia wskazano podstawę prawną stwierdzonych naruszeń. Odnośnie naruszenia z pkt 1 wskazano decyzję Marszała Województwa P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego na działkach o nr geod. [...] w miejscowości K., gm. S. Odnośnie naruszenia z pkt 2–3 jako podstawę prawną podano § 4 ust. 1, 5 i 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523; dalej powoływane jako rozporządzenie). Jako podstawę prawną naruszenia z pkt 4 podano pkt 11 ww. decyzji Marszałka Województwa P. Naruszenie z pkt 5 uzasadniono regulacją zawartą w art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1987) i § 25 ust. 2 rozporządzenia. Odnośnie naruszenia z pkt 6 wskazano § 7 ust. 1 rozporządzenia.

Skargę od tego zarządzenia do sądu administracyjnego złożyła Spółka i zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, tj. pominięcie że:

- wał od strony północnej został wykonany zgodnie z dokumentacją techniczną i projektem budowlanym, a strona północna kwatery jest przeznaczona do rozbudowy;

- obiekt budowlany został oddany do użytkowania bez żadnych zastrzeżeń nadzoru budowlanego w tym zakresie;

- strona skarżąca realizuje wszelkie nałożone obwiązki dotyczące prowadzenia przedmiotowego składowiska;

- strona skarżąca nie ma możliwości wykonywania działalności polegającej na przyjmowaniu odpadów na składowisko (odpadów do kształtowania skarp i obwałowań) oraz nie jest możliwy wjazd na składowisko jakiegokolwiek sprzętu z powodu postawionych przez Gminę znaków drogowych zakazujących wjazdu na składowisko;

2. art. 8 i 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

II. prawa materialnego, tj.:

1. art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez niezadane wydanie zarządzeń pokontrolnych, podczas gdy w niniejszej sprawie nie było żadnych uchybień w działalności skarżącej Spółki, a co za tym idzie nie było żadnej potrzeby podjęcia działań celem wyeliminowania rzekomych uchybień;

2. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przeprowadzenie kontroli z przekroczeniem czasu możliwości jej trwania, a co za tym idzie kontrola została przeprowadzona niewłaściwie i niezgodnie z przepisami prawa.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca Spółka wniosła o uchylenie kwestionowanego zarządzenia kontrolnego i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podano, że przedmiotowe składowisko spełnia wszystkie warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów. Zostało wybudowane zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. (nr [...]). Pozwolenie to dotyczy budowy obiektu budowlanego składającego się z dwóch kwater, które wykonane w całości będą spełniały wymagania dla takiego obiektu. Podano, że Spółka jest uprawniona do wybudowania drugiej kwatery składowiska i do połączenia jej z kwaterą już wybudowaną. Nie posiada natomiast stosowanych pozwoleń i uprawnień do przeprowadzenia robót budowlanych w obrębie wału, który został wykonany zgodnie z projektem budowlanym i w związku z tym brak jest podstaw do samowolnej zmiany jego właściwości. Stąd zobowiązanie do uzupełninia i uszczelnienia obwałowania składowiska na wale od strony północnej jest, zdaniem skarżącej Spółki, niezasadne. Wskazano, że od strony północnej został wykonany tymczasowy wał zabezpieczający skutecznie przez rozprzestrzenianiem się zanieczyszczeń, o czym świadczą wykonane wyniki badań jakości gleby, które nie wykazały przekroczeń standardów jakości. Zaznaczono przy tym, że zostały rozpoczęte prace związane z wybudowaniem drugiej kwatery, jednakże roboty budowlane zostały przerwane i w chwili obecnej nie jest możliwe jej wykonanie. Wskazano, że dzierżawca terenu na którym znajduje się składowisko – gmina S., postawił znaki drogowe zakazujące wjazdu na składowisko pojazdów wwożących odpady. Oznacza to, że skarżąca Spółka nie ma możliwości wykonywania działalności polegającej na przyjmowaniu odpadów na składowisko, które mogłyby stanowić materiał do kształtowania skarp i obwałowań, którymi można byłoby wypełnić istniejące na terenie kwatery zagłębienia a nadto brak jest możliwości dojazdu odpowiedniego sprzętu. Nadto gmina wypowiedziała umowę dzierżawy i wniosła o wydanie nieruchomości. Spółka podniosła, że tylko uruchomienie składowiska oraz stworzenie warunków bieżącej i zgodnej z prawem jego eksploatacji umożliwi wykonanie wszystkich działań zabezpieczających i porządkujących teren. Zdaniem Spółki działania kontrolne powinny być nakierowane na umożliwienie zakładowi realizacji nałożonych zadań .Tymczasem w sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją w której jeden organ uniemożliwia wykonanie obowiązków nakładanych przez drugi organ. Powyższe w ocenie Spółki jest niezgodne z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Zaznaczono przy tym, że powiatowy organ nadzoru budowlanego w 2016 r. w protokole kontroli stwierdził, iż wał między kwaterą nr 1 a projektowaną w trakcie budowy kwaterą nr 2 odtworzono w taki sposób, że spełnia on swoja funkcję, tj. wody z kwatery nr 1 nie przedostają się na teren będącej w budowie kwatery nr 2. Spółka podała, że system odcieków jest drożny, a tworzące się na terenie kwatery zastoiska ścieków spowodowane są niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Podkreślono, że przeglądy instalacji i obwałowania składowiska są prowadzone bieżąco. Teren kwatery jest monitorowany, a wszelkie ewentualne nieprawidłowości są zabezpieczane i naprawiane w trybie natychmiastowym. Podniesiono, że Spółka jest stroną wielu postępowań administracyjnych i kontroli, które uniemożliwiają jej prowadzenie działalności. Zarzucono także, że kontrola trwała 17 dni roboczych (od [...] października do [...] grudnia, z przerwą na badania w okresie od [...] listopada do [...] listopada), tymczasem zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czas trwania wszystkich kontroli u mikroprzedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać 12 dni roboczych. Nie wykazano przy tym w sprawie niniejszej aby wyjątki o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt 4 i 83 ust. 4 ustawy miały zastosowanie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że Spółka otrzymywała liczne zarządzenia pokontrolne dotyczące uszczelnienia obwałowania składowiska. Spółka nie wnosiła uwag do tych zarządzeń a nawet informowała o podjętych czynnościach w celu uszczelnienia wału, co w dalszej perspektywie okazywało się nieprawdą. Organ podniósł, że w 2016 r. i 2107 r. kilkukrotnie kontrolował podmiot zarządzający składowiskiem odpadów i wydawał zarządzenia pokontrolne. Wskazano, że w trakcie przedmiotowej kontroli poddano analizie próbki gleby pobranej na nieszczelnym obwałowaniu od strony północnej. W wyniku analizy porównawczej stwierdzono pogorszenie jakości gleby do wartości z prób pobranych cztery miesiące wcześniej. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] czerwca-[...] lipca 2017 r. skierowano do powiatowego organu nadzoru budowlanego wniosek o podjęcie działań w ramach posiadanych kompetencji, w szczególności zwrócenie uwagi na brak geomembrany na wale od strony północnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] września 2017 r. nakazał Spółce wykonanie wału od strony północnej z uszczelnieniem w postaci geomembrany. Ponadto zobowiązał do sprawdzenia i ewentualnego uszczelnienia drenażu na kwaterze 1. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez PWINB w dniu [...] grudnia 2017 r. Organ podniósł, że Spółka nie prowadziła i nie prowadzi żadnych prac budowlanych zmierzających do budowy drugiej kwatery służącej do składowania odpadów. Nadto podano, że Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę składowiska.

Na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. dopuszczono dowód z treści wyroków i uzasadnień w sprawach: II SA/Bk 109/18; II SA/Bk 842/17; II SA/Bk 105/16 i II OSK 1619/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli legalności poddane zostało zarządzenie pokontrolne wydane przez P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. w dniu [...] stycznia 2018 r. W tym miejscu podać należy, że w dniu [...] lutego 2018 r. przedmiotem kontroli Sądu było zarządzenie pokontrolne z dnia [...] września 2017 r. W sprawie tej o sygn. akt [...] skargę oddalono. Zarządzenie z dnia [...] września 2017 r. zostało wydane po przeprowadzeniu kontroli w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. Aktualnie kwestionowane zarządzenie zostało wydane na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] października 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. A zatem kontrola będąca podstawą kwestionowanego w sprawie niniejszej zarządzenia została przeprowadzona w terminie około 2 miesięcy od ostatniej kontroli.

W wyniku kontroli stanowiącej podstawę wydania zarządzenia z dnia [...] września 2017 r. stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak uszczelnienia wału od strony północnej i przesiąkanie odcieków przez wał od tej strony oraz liczne zagłębienia i zastoiska na terenie kwatery 1. W związku ze stwierdzonymi naruszeniami zobowiązano Spółkę do: uzupełnienia i uszczelnienia obwałowania składowiska na wale od strony północnej; podjęcia działań w celu uniemożliwienia przesiąkania odcieków przez prowizoryczny wał od strony północnej; podjęcia działań w celu likwidacji zagłębień i zastoisk wody na terenie kwatery.

Nieprawidłowości te zostały właściwie potwierdzone w trakcie następnej kontroli na podstawie której wydane zostało zaskarżone zarządzenie pokontrolne. A mianowicie stwierdzono: niedrożność systemu ujmowania odcieków na składowisku (występowanie zastoisk na terenie kwatery); brak uszczelnienia wału od strony północnej; przesiąkanie odcieków przez wał od strony północnej; liczne zagłębienia i zastoiska na terenie kwatery; nieprowadzenie badań monitoringowych drugiej warstwy wodonośnej; brak rowu oporowego wokół składowiska i w konsekwencji brak realizacji zarządzenia pokontrolnego dotyczącego uszczelniania wału, likwidacji zagłębień oraz zastoisk wód odciekowych. W konsekwencji tych ustaleń ponownie nałożono na Spółkę obowiązki właściwie zbieżne z uprzednim zarządzeniem pokontrolnym. Dodatkowo zobowiązano Spółkę do podjęcia działań w celu sprawdzenia drożności sytemu drenarskiego na terenie kwatery; do prowadzenia badań monitoringowych składowiska dla drugiej warstwy wodonośnej i do odtworzenia i udrożnienia rowu opaskowego wokół kwatery.

Podstawę prawną kwestionowanego w sprawie niniejszej zarządzenia pokontrolnego tak samo jak i poprzedniego zarządzenia stanowił art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 686, dalej: ustawa). Powtórzyć zatem należy, że stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może:

1) wydać zarządzenie pokontrolne skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;

2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;

3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.

Zarządzenie takie jak już wywiedziono w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie [...] jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.).

W sprawie niniejszej podobnie jak w sprawie II SA/Bk 842/17 Spółka przede wszystkim zarzuciła naruszenia o charakterze procesowym polegające na błędnych ustaleniach faktycznych. W związku z tym powtórzyć należy, że do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne (tak w wyroku NSA z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, pub. CBOSA). Skutkuje to tym, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć ustaleniu stanu faktycznego. Jak wskazał NSA w wyroku z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09 (pub. CBOSA), badanie aktu kontroli przez sąd nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może na mocy art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się naruszeniem obowiązującej procedury.

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej, tak i w sprawie poprzedniej, kontrola odbyła się zgodnie z obowiązującą procedurą a wydane zarządzenie pokontrolne znajduje oparcie w ustaleniach poczynionych w trakcie tej kontroli. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie [...], zgodnie z którym użyte w art. 12 ust. 1 ustawy sformułowanie dotyczące możliwości wydania m.in. zarządzenia pokontrolnego (pkt 1) "na podstawie ustaleń kontroli", powoduje, że szczególne podstawowe dowodowe znaczenie tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu ma protokół kontroli. Wobec tego zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Z kolei stan faktyczny sprawy winien co do zasady znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie należą do organu, niemniej jednak kontrolowana jednostka nie jest w tym zakresie pozbawiona istotnych uprawnień, bowiem kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej może wnieść do protokołu, który podopisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki, umotywowane zastrzeżenia i uwagi. Z kolei w razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika jednostki organizacyjnej (kontrolowanej osoby fizycznej) inspektor obowiązany jest uczynić o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie W razie sformułowania przez kontrolowanego tego rodzaju zastrzeżeń i uwag (przy podpisaniu protokołu) lub stanowiska (w razie odmowy podpisania protokołu) protokół (wraz ze stanowiskiem kontrolowanego) w swym całokształcie stanowi podstawę ustaleń kontroli, na podstawie której organ ocenia zasadność wydania zarządzenia pokontrolnego oraz formułuje treść konkretnych wskazań – art. 11 ustawy.

W sprawie niniejszej podstawą wydania zarządzenia pokontrolnego był protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], który został ostatecznie podpisany przez pełnomocnika kontrolowanej Spółki. Co prawda pełnomocnik w trakcie kontroli wniósł zastrzeżenia, niemniej jednak, w ocenie Sądu, nie odnosiły się one do istoty stwierdzonych naruszeń i w związku z tym nie mogły podważyć skutecznie ustaleń dokonanych w trakcie kontroli. Pełnomocnik odniósł się jedynie do ustalenia dotyczącego znajdowania się na składowisku: odpadów charakteryzujących się wyglądem jak zmieszane odpady komunalne, odpadów wielkogabarytowych, opon, gąbek, nierozerwanych worków z odpadami i butelek PET oraz wskazał przyczyny niewykonania poprzedniego zarządzenia pokontrolnego. Wyjaśnienia pełnomocnika właściwie tylko potwierdziły stan faktyczny zastany na składowisku. Nadto w piśmie z dnia dniu [...] stycznia 2018 r. Spółka złożyła do organu "zastrzeżenia i uwagi" do przedmiotowego protokołu. Organ w odpowiedzi na powyższe podał, że nie widzi podstaw do rozpatrywania tych uwag i zastrzeżeń, gdyż po pierwsze pełnomocnik podpisując się pod przedmiotowym protokołem zgodził się z zawartymi w nim ustaleniami i stwierdzonymi nieprawidłowościami, po wtóre zdaniem organu zastrzeżenia i uwagi wniesione po 80 dniach od podpisania protokołu nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Odnosząc się do powyższego podać należy, że co do zasady umotywowane zastrzeżenia i uwagi mogą być wnoszone "na bieżąco" do protokołu w tracie kontroli o czym stanowi art. 11 ust. 2 ustawy. Z takiego prawa skorzystał pełnomocnik Spółki, który następnie podpisał protokół. Po zakończeniu kontroli podmiot kontrolowany może przedstawić organowi swoje stanowisko na piśmie w terminie 7 dni jeżeli odmówił podpisania protokołu – art. 11 ust. 3 ustawy. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie niniejszej po pierwsze dlatego, że protokół został podpisany, po wtóre stanowisko zostało przedłożone organowi po 60 dniach, a nie jak podnosi organ po 80 dniach, od podpisania protokołu (protokół został podpisany w dniu [...] grudnia 2017 r. a pismo z zastrzeżeniami i uwagami wpłynęło do organu w dniu 2 lutego 2018 r.).

W ocenie Sądu zarówno stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. jak i zarzuty skargi nie podważają ustaleń dokonanych w trakcie kontroli. Skarżąca Spółka skupia się przede wszystkim na wykazaniu przyczyn tych nieprawidłowości. Jako główną przyczynę wskazuje brak możliwości wybudowania drugiej kwatery. Zdaniem Spółki dopiero wybudowanie drugiej kwatery stworzy warunki bieżącej i zgodnej z prawem eksploatacji składowiska i umożliwi wykonanie wszystkich działań zabezpieczających i porządkujących teren. Nadto w ocenie Spółki brak jest podstaw do jakiejkolwiek ingerencji w kwaterę numer 1, albowiem została ona wybudowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowalnym i została przyjęta do użytkowania bez zastrzeżeń. Kontrola powiatowego organ nadzoru budowlanego w 2016 r. wykazała, że wał spełnia swoja funkcję.

Odnosząc się do powyższego powtórzyć należy za uzasadnieniem wyroku wydanym w sprawie [...], że skarżąca Spółka, w tym jej poprzednik prawny – L. Sp. z o.o. Sp. K. od stycznia 2016 r., otrzymywała od organu liczne zarządzenia pokontrolne w których zobowiązywana była do uszczelnienia obwałowania składowiska od strony północnej (vide: zarządzenie pokontrolne z [...] kwietnia 2016 r., z [...] sierpnia 2016 r., z [...] stycznia 2017 r., z [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r.). Jedynie w odpowiedzi na zarządzenie pokontrolne z dnia [...] kwietnia 2016 r. Spółka zawiadomiła organ o jego realizacji, w tym o wykonaniu uzupełnienia i uszczelnienia obwałowania składowiska na wale od strony północnej. Kolejne kontrole wykazały jednak, że zarządzenie pokontrolne w tym zakresie nie zostało wykonane. Już w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2017 r. – [...] lipca 2017 r. stwierdzono pogorszenie jakości gleby w stosunku do wartości z prób pobranych rok wcześniej. W sprawie niniejszej stwierdzono dalsze pogarszanie tej jakości w stosunku do uprzedniej kontroli. Jakkolwiek otrzymane wyniki badań gleby nie przekraczają wartości granicznych, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz.U. 2016, poz. 1395), to jednak wzrost zawartości w nich substancji, uznawanych za powodujące ryzyko szczególnie istotne dla ochrony powierzchni ziemi, świadczy o istotnym zagrożeniu ww. odcieku dla środowiska, tym bardziej, że działalność prowadzona przez skarżącą Spółkę, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 954) jest działalnością stwarzającą ryzyko szkody w środowisku. Przesiąkanie odcieków z zastoisk na długości 15 m wału ziemnego od strony północnej zostało także potwierdzone przez organy nadzoru budowlanego. Ustalenie to skutkowało wydaniem w dniu [...] września 2017 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nakazującej Spółce wykonanie wału od strony północnej kwatery nr 1. Organ podał, że inwestycja polegała na budowie dwóch kwater do składowania odpadów. W dniu [...] grudnia 2014 r. inwestor uzyskał pozwolenia na użytkowanie kwatery nr 1. Odnośnie kwatery nr 2 inwestor wykonał tylko wykop i przerwał roboty budowlane. W związku z tym, zdaniem organu nadzoru budowlanego kwatera nr 1 powinna spełniać wszystkie kryteria niezależnego i samodzielnego składowiska a nie części całego składowiska składającego się z dwóch kwater. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w B. (decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r.) a skarga od tej decyzji została oddalona przez WSA wyrokiem z dnia [...] lipca 2018 r. wydanym w sprawie [...].

W świetle powyższego za niezasadne uznać należy stanowisko skarżącej Spółki, że zarządzenie pokontrolne jest przedwczesne, gdyż Spółka uprawniona jest do wybudowania drugiej kwatery składowiska i połączenia jej z już wybudowaną kwaterą właśnie od strony północnej. Trudno w sprawie niniejszej zarządzenie pokontrolne uznać za przedwczesne, albowiem brak prawidłowego obwałowania składowiska od strony północnej stwierdzany jest konsekwentnie od kwietnia 2016 r. Brak tego obwałowania ma już negatywne konwencje dla środowiska w postaci pogorszenia stanu gleby. Póki co Spółka oprócz wykopu nie prowadzi żadnych prac budowlanych zmierzających do wybudowania drugiej kwatery. Podać przy tym należy, że Wojewoda P. w dniu [...] lutego 2018 r. stwierdził nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Sama Spółka zaś na skutek wyroku NSA z [...] września 2018 r. wydanego w sprawie [...] ma wstrzymaną działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów. Wyrokiem tym uchylono wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r., [...] którym oddalono skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie wstrzymania tej działalności.

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że Spółka uzależniła prawidłowe funkcjonowanie kwatery nr 1 od wybudowania kwatery nr 2, co jest zdarzeniem przyszłym i właściwie niemożliwym do zrealizowania. Tymczasem od 2016 r. kwatera nr 1 funkcjonuje w sposób nieprawidłowy, stwarzając realne zagrożenie dla środowiska a w konsekwencji dla zdrowia i życia ludzi. Powoływanie się na takie okoliczności jak wybudowanie tej kwatery zgodnie z projektem, przyjęcie jej do użytkowania bez zastrzeżeń czy też na wyniki kontroli wału z 2016 r. nie mają znaczenia dla oceny jej funkcjonowania aktualnie. Z uwagi na brak możliwości wybudowania kwatery nr 2, kwatera nr 1 powinna spełniać wszystkie kryteria niezależnego i samodzielnego składowiska a nie części całego składowiska składającego się z dwóch kwater.

Stąd też stwierdzić należy, że wszystkie obowiązki nałożone w zarządzeniu pokontrolnym są zasadne i znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym.

Zobowiązania w zakresie: uzupełnienia i uszczelnienia obwałowania składowiska na wale od strony północnej; podjęcia działań w celu uniemożliwienia przesiąkania odcieków przez tę część wału; odtworzenia i udrożnienia rowu opaskowego wokół kwatery zostały nałożone zgodnie z wymogami określonymi w § 4 ust. 1, 5 i 7 oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523). Zasadnie również, zdaniem Sądu, zobowiązano Spółkę do podjęcia działań w celu sprawdzenia drożności systemu drenarskiego na terenie kwatery i podjęcia działań w celu likwidacji zagłębień i zastoisk wody na terenie kwatery. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem liczne zagłębienia i zastoiska wody opadowej. Ustalenia w tym zakresie nie były kwestionowane przez stronę skarżącą. Z pkt 11 decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne zlokalizowanego na działkach nr geod. [...], w miejscowości K., gm. S. wynika, że warstwy izolujące muszą być okresowo kontrolowane i w miarę potrzeby uzupełniane i wyrównywane w celu zapobiegania tworzeniu się zastoisk wody na powierzchniach składowych. Stwierdzone zagłębienia i zastoiska świadczą o tym, zdaniem Sądu, że warstwy izolacyjne składowiska nie są w odpowiednim stanie. Z uwagi na brak odpowiedniego zabezpieczenia składowiska, stwierdzone przesiąkania odcieków do gleby oraz pogarszanie się jej stanu uzasadniało także zobowiązanie Spółki do prowadzenia badań monitoringowych składowiska do drugiej warstwy wodonośnej.

Jak już wskazano powyżej przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1-2 ustawy, przewidują trzy formy działania organu inspekcji, będące konsekwencją ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. Zarządzenie pokontrolne jest najłagodniejszą formą reakcji na ustalenia kontroli. Brak jest bowiem odpowiedzialności administracyjnej za niewykonanie zarządzenia pokontrolnego, nie są one także poddane egzekucji administracyjnej. Istniejący obowiązek poinformowania w ustalonym terminie o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu naruszeń sankcjonowany jest karnie, odpowiedzialność związana jest jednak z zaniechaniem przekazania informacji lub przekazaniem informacji niezgodnej z prawdą. Zarządzenie pokontrolne nie nakłada na stronę żadnych konkretnych obowiązków. Stanowi jedynie przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska. Ponownie powtórzyć należy, że jeżeli istotnie nie było żadnych uchybień i zarządzenie zostało wydane bezpodstawnie to nic nie stało na przeszkodzie aby Spółka poinformowała organ o wykonaniu zarządzenia pokontrolnego. Tymczasem również i tym razem oprócz polemiki z protokołem Spółka nie podjęła żadnych działań w celu faktycznego wykazania, że stwierdzone uchybienia nie miały miejsca. Podnieść przy tym należy, że zgodnie z art. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska inspekcja ta jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. W takim właśnie zakresie została przeprowadzona kontrola w sprawie niniejszej. Inne okoliczności pozostawały bez znaczenia na treść zarządzenia pokontrolnego.

Końcowo odnosząc się do zarzutu dotyczącego przekroczenia czasu możliwości trwania kontroli podać należy, że istotnie zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.) - obowiązuje w czasie trwania kontroli - czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych. Nie ma przy tym racji skarżąca Spółka, że w sprawie niniejszej nie miały zastosowania przepisy wyłączające ograniczenia czasu kontroli. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy ograniczeń czasu kontroli nie stosuje się, w przypadkach gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. W sprawie niniejszym w ocenie Sądu bezspornym jest, iż funkcjonowanie składowiska zagraża środowisku naturalnemu. Stąd też kontrole poprowadzane przez organ inspekcji ochrony środowiska mogą być przeprowadzane bez ograniczenia czasowego.

Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli, brak uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść zarządzenia pokontrolnego odpowiada treści protokołu kontroli, a sformułowane w zarządzeniu zalecenia, w tym zobowiązanie adresata do przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań, odpowiadają obowiązującemu prawu. W efekcie Sąd nie dopatrzył się ani wskazanych w skardze, ani też rozważanych z urzędu uchybień, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.