Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2058/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 130a ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: § 3 pkt 1 lit c, § 4 ust 1
journal: Dz.U. 2002 nr 50 poz 449
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postepownaiu egzekucyjnym  w administracji
article: art 46, art 21 ust 1, art 64 ust 1 w zw z art 31 ust 3, art 64 ust 3, art. 64 ust 33, art 92 ust 1 i art 46
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. spółka cywilna T. O., H. Z., A. Z. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 983/08 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. spółka cywilna T. O., H. Z., A. Z. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz odmowy przyznania wynagrodzenia za usunięcie pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia[...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w W. na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. spółka cywilna T. O., H. Z., A. Z. solidarnie kwotę 497 /czterysta dziewięćdziesiąt siedem/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 983/08 oddalił skargę Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. spółki cywilnej T. O., H.Z. i A. Z. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oraz odmowy przyznania wynagrodzenia za usunięcie pojazdu.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], określające wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu marki F. [...] nr rej. [...] w okresie od 1 grudnia 2007 r. do 19 lutego 2008 r. (81 dni) oraz odmawiające przyznania wynagrodzenia za usunięcie pojazdu w dniu 31 maja 2007 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17, art. 18, art. 102 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w związku z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że określony wyżej pojazd został w dniu 31 maja 2007 r. usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez wymienioną spółkę cywilną. Z uwagi na nieodebranie go przez właściciela pojazdu, w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, tj. 6 miesięcy od dnia usunięcia przeszedł on z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Fakt ten potwierdza decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] orzekająca o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki F. [...]nr rej. [...], stanowiącego dotychczas własność R. P.

Powołując treść art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym podał, że pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela, a zatem jednostka prowadząca parking nie może skutecznie domagać się przyznania wynagrodzenia za dokonanie tej czynności od Skarbu Państwa. Z kolei wyzbycie się prawa własności pojazdu przez dotychczasowego właściciela następuje w momencie porzucenia pojazdu, nie jest nim jednak dzień usunięcia pojazdu z drogi, gdyż fakt ten nie stanowi o wyrażeniu przez właściciela zamiaru porzucenia pojazdu. Ustawodawca przyznaje bowiem właścicielowi (bądź innej uprawnionej osobie) prawo do odbioru pojazdu w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi, co oznacza, że w tym okresie pojazd jest nadal jego własnością. Porzucenie pojazdu następuje więc dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd winien być zatem dzień, w którym upłynął 6-miesięczny termin, określony w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Dopiero bowiem od tej daty Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu, a więc wszedł w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela.

Podkreślił, że zarówno przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy wykonawcze do niej, a także przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przenoszą na Skarb Państwa praw i obowiązków dotychczasowego właściciela przed tym terminem, a zatem nie ma on obowiązku pokrycia kosztów za usunięcie pojazdu oraz za parkowanie pojazdu, jego dozór za okres kiedy nie był on jego właścicielem.

W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, że wynagrodzenie za dozór przysługuje "P." Spółce cywilnej w K. za okres wskazany w decyzji. Jednocześnie stwierdził, że przyjęta wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu ustalona w oparciu o stawki oferowane przez parking znajdujący się przy ul. [...], należący do Agencji Ochrony "S." sp. z o.o. była prawidłowa, gdyż warunki przechowywania pojazdów i obowiązki związane z dozorem w obu jednostkach parkingowych są zbliżone.

Na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "P." Spółka cywilna – wspólnicy T. O., H. Z. i A. Z. w K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 102 § 2, art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) w związku z art. 141 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej K.p.a.), art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 K.p.a., art. 180 i art. 181 Kodeksu cywilnego, § 3 lit. b) w związku z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) oraz art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze zakwestionowano okres, za jaki przyznane zostało wynagrodzenie za dozór pojazdu, jak również jego wysokość wyliczoną, z pominięciem stawek ustalonych przez Radę Powiatu K., na zasadzie porównania do jednostki parkingowej, która nie spełnia wszystkich wymogów, wynikających z art. 130 ust. 5d ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W ocenie skarżącej Spółki, Skarb Państwa wstąpił w stosunek prawny, jaki łączył dotychczasowego właściciela pojazdu z podmiotem prowadzącym parking. Oznacza to, że Skarb Państwa zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia za cały okres dozorowania pojazdu. Powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06, zarzucono, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie prawa niezgodnym z Konstytucją.

W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2008 r. strona skarżąca wskazała, że próbowała dochodzić wynagrodzenia za dozór w postępowaniu przed sądem powszechnym, lecz stwierdził on, iż w tej sprawie droga sądowa jest niedopuszczalna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę Przedsiębiorstwa Wielobranżowego P. spółki cywilnej T. O., H. Z. i A. Z. w K., uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Sąd wskazał, że przedmiotem sporu jest kwestia ustalenia początkowego terminu, od którego Skarb Państwa, jako nowy właściciel, ponosi koszty sprawowania dozoru pojazdu usuniętego z drogi publicznej i nieodebranego przez poprzedniego właściciela oraz kwestia sposobu ustalenia wysokości tych kosztów.

Następnie Sąd podał, że problematykę usuwania pojazdów reguluje art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 980 ze zm.). Pojazd jest usuwany z drogi lub może być usunięty z drogi na koszt właściciela w przypadkach określonych w ust. 1 i 2. Pojazd usunięty z drogi w tym trybie jest umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c). Nieodebranie zaś tego pojazdu przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucenie pojazdu z zamiarem wyzbycia się. W takiej sytuacji pojazd przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (ust. 10).

Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377 ze zm.) w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Następnie naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego orzeka o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż powyższe regulacje prawne prowadzą do wniosku, że pojazd usunięty z drogi i nieodebrany staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia go z drogi, a zatem decyzja naczelnika właściwego urzędu skarbowego o jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter deklaratoryjny.

Terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru jest więc dzień, w którym upłynął 6-miesięczny termin, wskazany w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym liczony od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Od tej bowiem daty Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż użyte w art. 130a ust. 10 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym sformułowanie "pojazd usunięty i nieodebrany uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się", oznacza, że fakt nieodebrania przez właściciela pojazdu traktuje się jako porzucenie. Instytucję porzucenia określa art. 180 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Porzucenie wymaga wyzbycia się posiadania rzeczy przez właściciela w taki sposób, aby umożliwić zawładnięcie nią przez kogokolwiek. Istotne jest to, że w przypadku porzucenia rzeczy przez dotychczasowego właściciela nabycie pojazdu przez Skarb Państwa ma charakter pierwotny, tzn. nie wywodzi on swego prawa od poprzednika prawnego. Nabywa on zatem to prawo niezależnie od czyichkolwiek uprawnień i bez obciążeń. Nie można zatem podzielić poglądu skarżącej, że Skarb Państwa nabywa prawo własności pojazdu z wszelkimi obciążeniami, w tym kosztami jego usunięcia oraz parkowania za okres, w którym nie był jego właścicielem.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nie można także wywieść obowiązku zapłaty przez Skarb Państwa wynagrodzenia za dozór za początkowy okres parkowania z § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). Stosownie do treści tego przepisu wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości. Wydatki te w części przekraczającej kwotę uzyskaną ze sprzedaży, pokrywa się z budżetu państwa. Przepisy rozporządzenia określają zatem jedynie z jakich źródeł pokrywa się wydatki związane z przechowywaniem rzeczy niestanowiących własności Skarbu Państwa. Natomiast w tej sprawie pojazd stanowił własność Skarbu Państwa. Nie był zatem ruchomością, o jakiej mowa w powołanym przepisie rozporządzenia.

Odnosząc się do kwestii ustalenia wysokości kosztów związanych z dozorem pojazdu Sąd pierwszej instancji podał, że podstawę prawną ich ustalenia stanowił przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Żaden jednak przepis ustawy nie określa w jaki sposób przedmiotowa należność powinna być ustalona. Niewątpliwie powinna ona odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór za sprawowanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór pojazdu.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy egzekucyjne przy ustalaniu wysokości zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nie były zobowiązane do zastosowania stawek wynikających z uchwały rady powiatu, gdyż przepis art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ma zastosowanie do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach w trybie przewidzianym w art. 130a cyt. ustawy. Przepis ten nie ma zatem zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu umieszczonego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek określonych w ust. 10 art. 130a tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2007 r. I OSK 768/06, Lex nr 347847). W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że ustalone i zastosowane przez organ egzekucyjny stawki będące podstawą do ustalenia wysokości wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu odpowiadają należności określonej w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że przepis stanowiący podstawę prawną postanowienia był niezgodny z Konstytucją Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. P 4/06 (Dz. U. Nr 100, poz. 649) uznał, że art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz 64 ust. 3 Konstytucji RP. Wyrokiem tym za niezgodny z Konstytucją uznano także przepis art. 130a ust. 11 pkt 3 cyt. ustawy przewidujący delegację dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia regulującego m.in. tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Trybunał Konstytucyjny odroczył jednak datę utraty mocy obowiązującej wymienionych przepisów, określając ją na dzień 12 czerwca 2009 r. Tak więc powołane przepisy miały w sprawie zastosowanie.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2008 r. wniosło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe P. spółka cywilna T. O., H. Z. i A. Z. w K., zaskarżając go w całości i zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego tj.:

– art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 180 i art. 181 Kodeksu cywilnego – poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż skarżący nie miał prawa dochodzić roszczeń od strony przeciwnej z tytułu usunięcia i parkowania pojazdu od momentu jego usunięcia z drogi do upływu 6 miesięcy od dnia zatrzymania,

– § 3 pkt 1 lit. b) w związku z § 12 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 50, poz. 449) poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że nie mają one zastosowania w stanie faktycznym określonym w skarżonej sprawie,

– art. 178 ust. 1, w związku z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 oraz z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym za obowiązujące w niniejszej sprawie, mimo ich sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami prawa;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit c) P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo, że zebrany w sprawie materiał pozwalał na uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu, ponieważ organ naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, aby o dacie wyzbycia się prawa własności decydował organ, jeżeli faktycznie właściciel przedmiotowego pojazdu wyzbył się jego własności wcześniej niż to wynika z art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, tj. w momencie jego porzucenia. Nie można bowiem wyzbyć się prawa własności dwukrotnie, tj. w dniu porzucenia (art. 180 Kodeksu cywilnego) oraz po raz drugi z mocy prawa – z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi (art. 130a cyt. ustawy – Prawo o ruchu drogowym). A zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji stwierdzające, że nieodebranie pojazdu z zamiarem wyzbycia się w rozumieniu art. 130a ust. 10 ustawy jest jego porzuceniem jest nieprawidłowe.

Ponadto skarżąca, powołując się na § 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdziła, że przepis ten ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Pojazd nie został bowiem sprzedany lecz przekazany do stacji demontażu. Tak więc konieczne wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres pierwszych 6 miesięcy powinien pokryć również Skarb Państwa. Dla zakresu stosowania tego przepisu bez znaczenia jest ustalenie, czy w momencie demontażu rzecz była, czy nie była własnością Skarbu Państwa.

Skarżąca, zarzuciła również, iż Sąd pierwszej instancji nie uchylił zaskarżonego postanowienia, mimo, że organy orzekające w sprawie nie poczyniły ustaleń, czy właściciel pojazdu wyzbył się prawa własności w trybie art. 180 Kodeksu cywilnego przed terminem określonym w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06 podniosła, że Sąd pierwszej instancji mimo odroczenia daty utraty mocy obowiązującej art. 130a ust. 10 i art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym mógł i powinien odmówić ich zastosowania w tej sprawie, jeżeli w jego ocenie był on niezgodny z ustawą i Konstytucją.

Skarżąca wyjaśniła także, iż próbowała dochodzić od właściciela pojazdu wskazanego w dowodzie rejestracyjnym roszczeń za okres od usunięcia pojazdu do momentu, kiedy pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa na drodze postępowania cywilnego. Jednak Sąd cywilny zarówno w I, jak i w II instancji orzekł, że droga sądowa jest niedopuszczalna i pozew został odrzucony. Zdaniem skarżącej, w takiej sytuacji organy administracji wydające w tej sprawie rozstrzygnięcie powinny wskazać od kogo może się ona domagać zapłaty należności za wykonane czynności.

Ponadto, w ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uznał, że opłaty za parkowanie jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, odnoszą się jedynie do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisem art. 130a ustawy i nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu umieszczonego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącej, Sąd aprobując stanowisko organu, uznał za prawidłowe stawki zaniżone w porównaniu do stawek uchwalonych przez radę powiatu i doprowadził do sytuacji, w której ten sam organ administracji, który ma ponosić koszty jest "sędzią we własnej sprawie", gdyż sam określa stawki.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w analogicznej do sprawy niniejszej sprawie o sygn. akt I OSK 542/09 postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r., na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a., przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienia prawne: "czy organ egzekucyjny na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) może przyznać na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.)" , a także "czy w świetle art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym organ egzekucyjny jest zobowiązany do zwrotu na rzecz dozorcy kosztów usunięcia z drogi pojazdu nieodebranego przez właściciela".

Wobec powyższego postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w rozpoznawanej sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r.

Po podjęciu przez NSA uchwały siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10 w dniu 17 grudnia 2010 r. podjęto postępowanie w sprawie niniejszej (obecna sygn. akt I OSK 2058/10).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10 stwierdził, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy użyte w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym sformułowanie "pojazd usunięty i nieodebrany uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się", oznacza, że fakt nieodebrania przez właściciela pojazdu traktuje się jako porzucenie w rozumieniu art. 180 Kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Porzucenie rzeczy jest to wyzbycie się władztwa nad rzeczą w sposób umożliwiający każdemu objęcie jej w posiadanie w sposób umożliwiający zawładnięcie nią każdemu. Aby doszło do utraty własności oba te elementy muszą wystąpić łącznie. Zatem samo wyzbycie się posiadania rzeczy (np. na skutek szczególnych zdarzeń) bez zamiaru wyzbycia się jej własności nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w art. 180 k.c. (Komentarz do art. 180 Kodeksu cywilnego [w:] A. Kidyba (red.), K. A. Dadańska, T. A. Filipiak, Kodeks cywilny. Komentarz, Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, LEX, 2009 oraz P. Książek, Rzeczy niczyje, Rej. 2006, nr 4, s. 59). Porzucenie rzeczy ruchomej jest równocześnie czynnością techniczną i jednostronną czynnością rozporządzającą. (G, Bieniek, Zrzeczenie się własności i innych praw rzeczowych. Rejent 2004, nr 3-4, s. 27). W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że porzucenie rzeczy w rozumieniu cywilistycznym pozwala na stwierdzenie, że posiadacz takiej rzeczy pozbył się jej w rozumieniu administracyjno-prawnym. (B. Draniewicz, Własność odpadów w prawie polskim - analiza prawna. PUG. 2006, nr 11, s. 24). Zamiar wyzbycia się własności może być skutecznie ujawniony przez właściciela, albo też wynikać z jego zachowania się na tle okoliczności w jakich rzecz została porzucona. Zamiar porzucenia przyjąć można przy tym jedynie wtedy, gdy niewątpliwe jest, że los rzeczy jest dotychczasowemu właścicielowi rzeczywiście obojętny, nie ma on nic przeciwko temu, by rzecz tę zawłaszczył ktoś inny. Właściciel może porzucić rzecz również, gdy znajduje się ona w posiadaniu zależnym innej osoby (por. Kodeks cywilny. Komentarz Edward Gniewek Wydawnictwo i C.H. Beck 2008 r. wydanie 3).

Poza tym odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazał, że celem regulacji zawartej w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jest ochrona dobra o istotnym publicznie znaczeniu – bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, zatem o stosunek publicznoprawny, a nie cywilnoprawny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2008 r. II CSK 284/08 LEX nr 483286). Stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest – także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa – typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielając to stanowisko, co do zasady stwierdził, że nie ma żadnych racjonalnych przesłanek, aby w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stosunek prawny powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu różnie kwalifikować w zależności od tego, czy właściciel odbierze pojazd, czy też go nie odbierze w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi.

Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to wykonują one zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy je z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. A zatem co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu. Jednak w sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się – na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia – odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych – w odniesieniu do przechowywania ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 § 4 oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 tegoż § 4. Na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego przysługuje zażalenie do dyrektora izby skarbowej, a następnie jest możliwość wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podmiot, na którego parkingu pojazd został umieszczony w trybie określonym w art. 130a ust. 5c nie jest więc pozbawiony drogi sądowej w zakresie dochodzenia wynagrodzenia za przechowywanie takiego pojazdu; jest to - ze względu na publicznoprawny charakter stosunku prawnego w zakresie przechowywania pojazdu - droga przed sądami administracyjnymi, nie zaś powszechnymi (postanowienie SN z dnia 11 lutego 2009 r., V CSK 332/08, BiulSN 2009/4/16; postanowienie SN z dnia 18 listopada 2008 r. lI CSK 284/08 LEX nr 483286; uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., III CZP 47/07, OSNC z 2008 r.. nr 7- 8, poz. 80 oraz wyroki NSA z dnia 8 września 2006 r., I OSK 1184/05 i I OSK 1185/05 oraz z dnia 15 maja 2007 r. I OSK 1768/06).

W omawianej uchwale Sąd jako nieprawidłowe uznał stanowisko, że podmiot wykonujący dozór w razie sporu o wynagrodzenie za okres poprzedzający przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, może występując na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przyznanie wynagrodzenia, powoływać się na § 1 i 3 pkt 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ przepis ten rozciąga się na ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy oraz na ruchomości niestanowiące własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie przepisów dotyczących nieodebranych rzeczy.

W związku z powyższym stwierdził, że skoro na podstawie § 3 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej, to właśnie ten przepis jest podstawą zastosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, o której mowa w art. 130a ust, 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

W konsekwencji uznał, że w przypadku gdy, właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jako nietrafny ocenić należy zarzut naruszenia § 3 pkt 1 lit. b) w związku z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 50, poz. 449).

Dla przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w oparciu o przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, konieczne jest powołanie się na przepisy wydanego na podstawie art. 174 tej ustawy, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu omawianej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że § 4 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. Wyjaśnił, że wzajemne relacje § 3 i § 4 tego rozporządzenia są takie, że § 3 określa rodzaje ruchomości, do których stosuje się przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a § 4 wskazuje do jakich organów administracji i w przypadku jakich ruchomości stosuje się przepisy tej ustawy dotyczące organów orzekających. Jednak katalog ruchomości wymienionych w § 4, do których przepisy rozporządzenia mogą być stosowane musi być zgodny z katalogiem ruchomości wskazanych w § 3.

Paragraf 4 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia stanowi, że przepisy ustawy dotyczące organu orzekającego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do przechowywania ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1. Ruchomości wymienione w tym przepisie muszą jednak należeć do tych, które wymienia § 3 rozporządzenia, aby jego przepisy zgodnie z § 1 ust. 1 znalazły zastosowanie. Tym samym nie da się zastosować w sprawie § 12 rozporządzenia, bo dotyczy on ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa, wymienionych w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Są to ruchomości niestanowiące własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie a) przepisów prawa karnego lub celnego, b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy za wyjątkiem rzeczy w przepisie tym wskazanych.

W uzasadnieniu omawianej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pojazdy usunięte z drogi w oparciu o rozporządzenie z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów nie podlegają likwidacji na podstawie prawa karnego lub celnego, nie są też rzeczami znalezionymi, jak również rzeczami nieodebranymi w rozumieniu dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, który obowiązywał w czasie stosowania § 3 rozporządzenia. Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537) w art. 13 pozbawiła mocy dekret z dnia 18 września 1954 r., a zawarta w art. 2 tej ustawy definicja depozytu nie pozwala zastosować jej przepisów w omawianym przypadku. A zatem skoro pojazd usunięty z drogi nie jest ruchomością niestanowiącą własności Skarbu Państwa w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia, to przepis ten w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w omawianej sprawie nie ma zastosowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie trafnie zarzucił zatem naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 – Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 180 i art. 181 Kodeksu cywilnego, poprzez błędną jego wykładnię.

Jako zasadny ocenić należy również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 178 ust. 1, w związku z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 oraz z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, skoro jak wskazano powyżej Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie P 4/06 (Dz. U. z 2008 r. Nr 100, poz. 649, OTK-A 2008, nr 5, poz. 76) orzekł, iż:

1. Art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 64 ust. 33 Konstytucji.

3. § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz z art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji.

Należy bowiem zauważyć, że uwzględniając powyższy wyrok Trybunału NSA zaznaczył, iż przepis art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego utracił moc obowiązującą tylko w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. Nie oznacza to jednak, że usunięty z drogi pojazd nie może przejść na rzecz Skarbu Państwa jako rzecz niczyja objęta w posiadanie. Należy tylko w sposób niewątpliwy wyjaśnić, czy nieodebranie pojazdu przez okres 6 miesięcy oznacza zamiar jego wyzbycia się. Organ administracji powinien wezwać właściciela do złożenia stosownego oświadczenia wskazując, że brak odpowiedzi traktowany będzie jako odpowiedź twierdząca w wyniku czego własność pojazdu przejdzie na rzecz Skarbu Państwa. Jeżeli właściciel pojazdu, pomimo wiedzy gdzie pojazd się znajduje, nie odbiera go z parkingu przez okres 6 miesięcy, a następnie uprzedzony o możliwości utraty prawa własności zgadza się na to lub nie zajmuje stanowiska można zasadnie uznać, że pojazd ten porzucił z zamiarem wyzbycia się własności. Nabycie tego prawa przez Skarb Państwa byłoby wówczas możliwe w oparciu o przepis art. 181 K.c. wskutek objęcia w posiadanie samoistne rzeczy niczyjej.

W powołanej uchwale skład siedmiu sędziów NSA wskazał, że organ orzekający na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po ustaleniu, że pojazd stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej może przyznać na żądanie nadzorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97, ONSA 2000, nr 1, poz. 28 oraz R. Hauser, Komentarz do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1975 r., II CR 279/75, Postępowanie administracji w świetle orzecznictwa, t. V, Warszawa 1980, s. 150 i n.; W. Grześkiewicz, Egzekucja administracyjna – teoria i praktyka, ABC 2006).

Wskazane okoliczności dotyczące wysokości opłat powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Można bowiem uznać, że już od chwili usunięcia z drogi pojazdu porzuconego z zamiarem wyzbycia się, wyznaczona jednostka zaczyna sprawowanie nad nim dozoru, a warunkiem właściwego sprawowania tego dozoru jest przemieszczenie pojazdu na parking strzeżony.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu omawianej uchwały stwierdził, że nie można uznać za zgodną z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego sytuacji, w której wyznaczony przez starostę podmiot prowadzący parking lub podmiot usuwający pojazd z drogi zostanie pozbawiony należności za dozór pojazdu przez okres 6 miesięcy tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela. Wskazane w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym czynności wiążą się bezpośrednio z zapewnieniem porządku i bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zadanie to ma charakter publicznoprawny, należy do zadań państwa i to jego organy decydują o podjęciu właściwych działań. Wobec tego Skarb Państwa powinien ponosić finansowe następstwa tych działań (por. A. Niezgoda, Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 maja 2006 r., Il FW 2/06, OSP 2007, z. 3, poz. 27).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przypomnieć należy, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Takiego zaś naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie nie sposób się dopatrzeć.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne niż dotyczące wznowienia postępowania naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie cyt. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa procesowego, to najprawdopodobniej zapadłby wyrok o innej treści. Skutecznie można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie tego przepisu tylko wówczas, gdyby stwierdził on naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełniłby dyspozycji owej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a należy uznać za niezasadny, gdyż dla wyniku sprawy decydujące znaczenie miała kwestia wykładni przepisów prawa materialnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniając dokonaną w powołanej uchwale wykładnię przepisów uznać należy, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż odmienny pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku był wynikiem błędnej wykładni powołanych powyżej przepisów prawa materialnego. Uznając więc że wyrok został wydany jedynie z naruszeniem prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny zastosował art. 188 P.p.s.a. i uchylił zaskarżony wyrok oraz rozpoznał skargę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione naruszenia prawa materialnego dotyczyły nie tylko zaskarżonego wyroku, ale również zaskarżonych postanowień organów obu instancji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygniecie o kosztach postępowania kasacyjnego oraz kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji oparto o art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a i art. 200 w związku z art. 193 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).