Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1449/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2, art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 120, art. 169, art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20 ust. 4, art. 21 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 517/11 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 517/11, oddalił skargę A. D. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji określającej kwotę długu celnego.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Zgłoszeniem celnym z dnia [...] czerwca 2005 r., SAD nr [...], A. D. wprowadził na polski obszar celny samolot cywilny marki [...], który został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Zadeklarował kod CN 8802 20 90 00 w rozumieniu rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE z dnia 7 września 1987 r. L 256, s. 1 ze zm.; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 02, t. 2, s. 382). Podał zerową stawkę celną cła przywozowego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W., po wszczętym z urzędu postępowaniu określił stronie niezaksięgowane należności celne w kwocie 35.922 zł wynikające z długu celnego, powstałego w związku z dopuszczeniem do obrotu wyżej wymienionego samolotu cywilnego. Stawkę cła określił na 7,7% i orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła oraz wezwał do jej zapłaty wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że strona nie posiadała pozwolenia na zwolnienie importowanego samolotu z cła ani też nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia.

W odwołaniu A. D. wskazał na błąd organów celnych, bowiem nie został przez nie poinformowany o wymogu posiadania pozwolenia na zadeklarowanie zerowej stawki celnej od importowanego samolotu cywilnego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. A. D. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Jako podstawy prawne wskazał: 1/ wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa i 2/ wadę powodującą nieważność decyzji na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (odpowiednio art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dalej powoływanej jako "o.p.". Argumentował, że spełnił warunki do zastosowania procedury uprzywilejowanej, polegającej na zwolnieniu importowanego samolotu z cła. Zarzucił też, że zgodnie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE z dnia 19 października 1992 r. L 302, s. 1 ze zm.; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 02, t. 4, s. 307) dalej powoływanego jako "WKC" w przypadku, kiedy w chwili zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu zgłaszający nie dysponuje niezbędnymi dokumentami, organ celny może wyznaczyć termin, w którym brakujące dokumenty muszą być temu organowi dostarczone, natomiast w niniejszej sprawie organ celny nie wyznaczył takiego terminu.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. uznając, że w sprawie nie zaistniały przesłanki podane przez stronę w treści wniosku.

W odwołaniu A. D. zarzucił decyzji m.in. naruszenie zasad postępowania przewidzianych przez przepisy o.p. stwierdzając, że organ celny nie wyznaczył mu terminu do uzupełnienia dowodów i dostarczenia brakujących dokumentów (wymaganego pozwolenia), co oznacza, że organ naruszył ogólne zasady postępowania celnego. Zdaniem strony naruszenie tych zasad jest rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w dniu zgłoszenia celnego wnioskodawca nie posiadał pozwolenia właściwego organu celnego na zastosowanie zerowej stawki cła od importowanego samolotu cywilnego [...]. O wydanie pozwolenia w trybie retrospektywnym wystąpił w dniu [...] marca 2007 r., a zatem już po wszczęciu postępowania celnego i po upływie dwóch lat od zgłoszenia celnego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W. odmówił udzielenia pozwolenia z mocą wsteczną, a Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r. o sygn. akt V SA/Wa 2423/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r. o sygn. akt I GSK 470/08, oddalił skargę kasacyjną strony od powyższego wyroku.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Celnej uznał, że w braku pozwolenia wnioskodawca nie mógł zastosować zerowej stawki cła od importowanego towaru a skoro tak, to organ celny – określając retrospektywnie kwotę cła i wzywając do jej zapłaty wraz z odsetkami – podjął prawidłową decyzję, która jest zgodna z prawem i nie jest nieważna w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 lub pkt 7 o.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. A. D. wniósł o uchylenie decyzji wydanych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. oraz obciążenie kosztami postępowania organu II instancji, w tym kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzuty skargi sformułował jak w odwołaniu. Podtrzymał tezę, że spełnił warunki zastosowania procedury uprzywilejowanej, gdyż w sytuacji braków wniosku o wydanie pozwolenia na tę procedurę organ powinien go wezwać do uzupełnienia braków. Wezwania skarżący nie otrzymał, więc organ rażąco naruszył prawo.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko w tej sprawie.

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w połączonych sprawach o sygn. akt V SA/Wa 517/11 i V SA/Wa 518/11.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w art. 128 o.p. wyrażono zasadę trwałości decyzji ostatecznych polegającą na tym, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w o.p. oraz w ustawach podatkowych.

Z powyższego przepisu wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej to odstępstwo, wyjątek od sytuacji, że decyzja taka pozostaje w obrocie, obowiązuje, jest stosowana, nie podlega ocenie w zakresie jej zgodności z prawem. Obowiązywanie tej zasady prowadzi do formalnego obowiązywania każdej decyzji ostatecznej, nawet wadliwej, do czasu wyeliminowania jej z obrotu.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały określone w art. 247 § 1 pkt 1-8 i § 2 o.p. Stosownie do § 1 pkt 3 tego przepisu organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zgodnie z § 1 pkt 7: zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. W § 2 zapisano, że organ podatkowy odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70.

W ocenie Sądu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej w W. nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Przede wszystkim trafna jest konkluzja organu, że decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie narusza ona także przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 WKC, uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych zgodnie z procedurą Komitetu. W przypadku wymogu posiadania pozwolenia stosuje się art. 86 i 87. Określenie "preferencyjne traktowanie taryfowe" oznacza obniżenie lub zawieszenie należności przywozowych w rozumieniu art. 4 ust 10.

We Wspólnej Taryfie Celnej znajduje się wiele towarów, których przeznaczenie zostało określone w brzmieniu danego kodu Nomenklatury Scalonej i opatrzone przypisem: "Objęcie niniejszą podpozycją podlega warunkom ustanowionym w odpowiednich przepisach wspólnotowych (art. 291 - 300 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE z dnia 11 października 1993 r. L 253, s. 1 ze zm.; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 02, t. 6, s. 3; dalej powoływanego jako "RWKC")". Oprócz towarów, których przeznaczenie wynika z taryfowego zapisu kodów CN, szczególne przeznaczenie może dotyczyć również m.in. towarów wymienionych w Postanowieniach wstępnych Wspólnej Taryfy Celnej. Przepisy Postanowień Wstępnych załącznika I do Wspólnej Taryfy Celnej, Sekcja IIB, przewidują możliwość zastosowania zwolnienia od cła m.in. samolotów cywilnych o kodzie CN 8802 20 10 obejmującym "samoloty i pozostałe statki powietrzne o masie własnej nieprzekraczającej 2000 kg do celów cywilnych" i polegają na zastosowaniu stawki preferencyjnej w wysokości 0%. Jednakże – jak wynika z tych postanowień Sekcji B – "Towary te objęte są podpozycjami z przypisem w brzmieniu: «Objęcie niniejszą podpozycją podlega warunkom ustanowionym w odpowiednich przepisach wspólnotowych (art. 291 – 300 RWKC. Patrz również sekcja II, pkt B przepisów wstępnych»". Taki przypis znajduje się przy wymienionej pozycji Wspólnej Taryfy Celnej (8802 20 10) i wskazuje, że zgłoszenie towaru pod tą pozycją podlega warunkom ustanowionym w odpowiednich przepisach wspólnotowych (art. 291 – 300 RWKC). Z kolei, zgodnie z art. 292 ust. 1 RWKC, przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego zgodnie z art. 21 WKC, w sytuacji gdy towary podlegają dozorowi celnemu ze względu na ich przeznaczenie, uzależnione jest od wydania zezwolenia na piśmie.

Zataryfikowanie samolotu cywilnego do wskazanego w zgłoszeniu celnym kodu było więc uzależnione od spełnienia warunków określonych w odpowiednich przepisach (art. 291 – 300 RWKC i art. 21 WKC). Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że uzyskanie pozwolenia, o którym mowa w art. 292 ust. 1 RWKC było zatem niezbędne do zastosowania zerowej stawki celnej dla importowanego samolotu cywilnego oraz, że takiego pozwolenia skarżący nie uzyskał i nie załączył do zgłoszenia celnego, a także, że nie wnioskował w sposób uproszczony o wydanie takiego pozwolenia w chwili zgłoszenia celnego. O wydanie takiego pozwolenia w trybie retrospektywnym – jak zauważono w zaskarżonej decyzji – skarżący wystąpił dopiero [...] marca 2007 r., już po wszczęciu z urzędu postępowania przez organ celny I instancji. Wniosek został załatwiony odmownie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., która została poddana kontroli II instancyjnej, jak i sądowoadministracyjnej (decyzja z dnia [...] czerwca 2007 r.; wyroki: WSA w W. z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2423/07 i NSA z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt. I GSK 470/08).

W konsekwencji Sąd uznał, że organy celne zasadnie stwierdziły, że skarżący nie spełnił przesłanki pozwalającej na uprzywilejowane traktowanie importowanego samolotu cywilnego.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący błędne interpretuje art. 21 ust. 1 WKC. W myśl tego przepisu – uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych, zgodnie z procedurą Komitetu. W przypadku wymogu posiadania pozwolenia stosuje się art. 86 i 87. Tak więc z treści zacytowanego przepisu, nawet przy zastosowaniu interpretacji rozszerzającej – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji – nie można wywieść, że nakazuje on organowi celnemu wzywanie strony do uzupełnienia dokumentów i wyznaczania terminu na to uzupełnienie. Co więcej, braku pozwolenia na zastosowanie zerowej stawki celnej nie można uważać za braki formalne zgłoszenia celnego. Uzyskanie pozwolenia jest bowiem uprawieniem, a nie obowiązkiem strony do skorzystania z przywileju zastosowania zerowej stawki celnej. Przepis art. 21 ust. 1 WKC nakłada obowiązek uzyskania przez stronę pozwolenia w przypadku zamiaru skorzystania z preferencyjnego traktowania towaru. Samo wpisanie przez stronę w dokumencie SAD zerowej stawki celnej dla importowanego towaru nie jest równoznaczne z wnioskiem o udzielenie przedmiotowego pozwolenia. Nie może być zatem mowy o naruszeniu art. 21 WKC przez organ celny ani o rażącym naruszeniu prawa.

Sąd pierwszej instancji zważył, że organ celny nie miał podstaw do wzywania strony o uzupełnienie zgłoszenia celnego. Skarżący nie sprecyzował też, o jakie dokumenty organ winien go wezwać. Jedynym dokumentem, mającym znaczenie w sprawie mogło być pozwolenie na zastosowanie procedury dopuszczenia do obrotu z końcowym przeznaczeniem, którego skarżący nie posiada i nie będzie posiadał, gdyż – jak wyżej opisano – jego wniosek o wydanie pozwolenia w trybie retrospektywnym zakończył się ostateczną decyzją odmowną i prawomocnym wyrokiem NSA.

Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy trafnie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r.

Na marginesie Wojewódzki Sąd Administracyjny uzupełnił rozważania o wyjaśnienie skarżącemu, że w jego sprawie nie był przedmiotem analizy tzw. błąd organów celnych (art. 220 ust. 2 lit. b WKC), który mógłby skutkować uchyleniem decyzji (jak w analogicznych sprawach), ponieważ postępowanie nie toczyło się w trybie zwykłym ale w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji, co nie pozwoliło Sądowi na zajęcie się tą kwestią.

II

Skargę kasacyjną złożył A. D.

Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, w szczególności naruszenie art. 20 ust. 4 oraz art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 82 ust. 1 WKC "prawidłowo uznał, że wystąpienie do organu celnego z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do obrotu nie może nastąpić po terminie dokonania zgłoszenia celnego";

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.u.s.a." oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. pozostającymi w związku z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bowiem Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, ponieważ obowiązkiem Sądu była ocena naruszenia przez organ celny art. 169 w zw. z art. 120 o.p. Sąd orzekając w skarżonym wyroku z pominięciem naruszenia wyżej wskazanych przepisów, w rzeczywistości uznał, iż organy celne nie dopuściły się przy wydawaniu decyzji stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy, naruszenia przepisów prawa. Te zaś naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że Sąd pierwszej instancji przyjął za organami celnymi wadliwe ustalony stan faktyczny sprawy, bowiem w dniu [...] marca 2004 r. uzyskał od Naczelnika Urzędu Celnego w O. pozwolenie na jednorazowe wprowadzenie na polski obszar celny samolotu cywilnego [...]. Z nieznanych przyczyn organ celny tego pozwolenia nie uwzględnił, przez co naruszył prawo. Naruszył prawo również dlatego, że nie wezwał do uzupełnienia braków wniosku o wydanie pozwolenia w tej sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w W. skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związana Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku określają zakres kontroli poprzez weryfikację zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., którą została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. wydana w przedmiocie niezaksięgowanych należności celnych wynikających z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru w postaci: samolotu [...] na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz orzeczenia o retrospektywnym zaksięgowaniu powyższej kwoty, a także wezwanie do zapłaty wyżej wymienionych należności celnych wraz z odsetkami.

Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2007 r., skarżący A. D. uruchomił nadzwyczajny tryb postępowania, mający na celu wzruszenie ostatecznego rozstrzygnięcia organu celnego, wymienił przy tym, że jako podstawę prawną wskazuje art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 7 o.p. Oznacza to, że wniosek został oparty na twierdzeniu, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3) oraz, że zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (art. 247 § 1 pkt 7), przy czym ta druga przesłanka nie została podtrzymana w skardze do Sądu pierwszej instancji.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiot kontroli jest zawężony do przesłanek nieważności określonych w art. 247 § 1 o.p. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje – których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy – obarczone są wadami enumeratywnie wymienionymi w powołanym przepisie. Tym samym postępowanie to nie służy załatwieniu sprawy celnej, jego celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z prawa materialnego, lecz zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 247 § 1 wyżej wymienionej ustawy.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu pkt 3 art. 247 § 1 o.p. oznacza sprzeczność pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją – oczywistą i łatwą do stwierdzenia (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1116/08 oraz powołane tam orzecznictwo i poglądy doktryny). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W obu przypadkach jednak wady – stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji – dotyczyć muszą skutków prawnych tej decyzji, elementów stosunku prawnego tworzonego lub utrwalonego tą decyzją. Rażące naruszenie przepisów postępowania może nastąpić wówczas, gdy postępowanie organu lub istota załatwienia sprawy nie odpowiadają nakazowi wynikającemu z przepisów proceduralnych lub łamią nakazy w nich ustanowione, zaś wadliwa treść decyzji jest wynikiem uchybienia tym przepisom postępowania w sposób rażący – w przedstawionym wyżej rozumieniu.

Prezentacja powyższych uwag o charakterze ogólnym stała się konieczna wobec sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów ze wskazaniem, że zostały oparte na podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W zarzucie naruszenia przepisów postępowania wnoszący skargę kasacyjną wskazuje jako naruszone art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. Należy zatem wyjaśnić, że powyższe przepisy nie są przepisami postępowania. Pierwszy z nich dotyczy ustroju sądownictwa administracyjnego i określa kryterium kontroli (pod względem zgodności z prawem), drugi zaś wyznacza zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej, stanowiąc m.in., że kontroli podlegają decyzje administracyjne. Ponieważ jest niesporne, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem wskazanie jako naruszonych obu powyższych przepisów jest nietrafne.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez pominięcie przy kontroli zaskarżonej decyzji naruszenia przez organ art. 169 o.p. i 120 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wyraźnie odniósł się do, postawionego przez stronę w skardze, zarzutu naruszenia art. 169 o.p. w zw. z art. 120 o.p. i trafnie wyjaśnił, że uzyskanie pozwolenia na uprzywilejowane traktowanie importowanego samolotu i zastosowanie zerowej stawki celnej jest uprawnieniem strony, a nie obowiązkiem, zatem organ nie był zobligowany do wzywania strony, aby przedstawiła dokumentację pozwalającą jej na skorzystanie z tego uprawnienia.

Rozpoznając zarzut kasacyjny naruszenia prawa procesowego wskazać też należy, że ponieważ postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, a strona we wniosku wskazywała jako przesłankę nieważności decyzji art. 247 § 1 pkt 3 o.p. tj. rażące naruszenie prawa, zatem także w skardze kasacyjnej na stronie ciążył obowiązek powołania przepisów o.p. dotyczących rażącego naruszenia prawa, a także wykazanie, że przepisy prawa powołane przez nią jako naruszone (art. 120 o.p. i 169 o.p.) zostały naruszone rażąco. Z uwagi na przedmiot sprawy rozpoznawanej przez Sąd pierwszej instancji, kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegać może to, czy zaskarżonym wyrokiem Sąd ten prawidłowo zbadał legalność decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Brak powołania w skardze kasacyjnej art. 247 § 1 pkt 3 o.p. powoduje, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa procesowego, właściwie nie wskazuje na kwestię najważniejszą tj. rażący charakter naruszenia prawa. Zatem poza rozważaniami musi pozostać zagadnienie, jakie występuje w kontrolowanym wyroku, czyli odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, która jest możliwa tylko w przypadku zaistnienia kwalifikowanych wad decyzji wymienionych w podanym wyżej przepisie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, należy stwierdzić, że zarzut ten przede wszystkim jest gramatycznie niepoprawny. W związku z tym nie sposób zrozumieć, czy w zaskarżonym wyroku wobec błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania art. 20 ust. 4 oraz art. 21 ust. 1 i 2 w zw. z art. 82 ust. 1 WKC Sąd pierwszej instancji "prawidłowo uznał, że wystąpienie do organu celnego z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do obrotu nie może nastąpić po terminie zgłoszenia celnego", czy też nieprawidłowo uznał, że takie wystąpienie po terminie zgłoszenia celnego nie jest możliwe.

Niezależnie od powyższego, tak skonstruowany zarzut jest chybiony. Błędna wykładnia oznacza niewłaściwe odczytanie treści przepisu. Tymczasem formułując ten zarzut autor skargi kasacyjnej nie tylko nie podaje, w czym przejawia się wadliwe zrozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisów i jak prawidłowo winny być odczytane, ale także nie podnosi, że uchybienie w tym przedmiocie miało charakter kwalifikowany, co – z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej – było konieczne dla poprawności sformułowanego zarzutu.

Powyższa uwaga odnosi się również do podniesionego niewłaściwego zastosowania wymienionych w zarzucie naruszenia prawa materialnego przepisów.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.