Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 336/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej na rok 2018 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

K.M. (skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor ARiMR) z [...] czerwca 2021 r. nr [...] (zaskarżona decyzja) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (organ I instancji) z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy.

Dnia 14 czerwca 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (płatność RŚK) na rok 2018 w ramach: Wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne, Wariant 4.5 Półnaturalne łąki świeże, Wariant 5.3 Murawy, Wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne.

Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania żądanej płatności, wobec uznania, że nie spełniała przesłanek uzyskania płatności tj. § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. dalej: rozporządzeniem RŚK), które uzależniają możliwość ich przyznania od posiadania numeru identyfikacyjnego producenta rolnego.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż numer identyfikacyjny, którym posłużyła się Strona we wniosku o przyznanie płatności złożonym dnia 14 czerwca 2018 r., został Stronie nadany z naruszeniem prawa, a tym samym Strona nie jest upoważniona do posługiwania się nim. W tym zakresie organ powołał się na decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z dnia [...] maja 2013 r. (o wpisie do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego) z naruszeniem prawa (posiadającej walor ostateczności). Wobec treści rozstrzygnięcia z [...] marca 2021 r. organ I instancji stwierdził, że nadany skarżącej numer identyfikacyjny należy traktować jako anulowany, tj. nie mający mocy wiążącej.

Z uwagi na niespełnienie jednego z obligatoryjnych kryteriów przyznania płatności, o które się ubiega, tj. posiadanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, organ I instancji odmówił przyznania płatności RŚK.

Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił stanowisko organu I instancji o tym, że skarżąca nie była uprawniona do uzyskania płatności, o które się ubiega, ponieważ nie spełniała przesłanki określonej w § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RŚK. Organ odwoławczy wskazał, iż numer identyfikacyjny producenta rolnego, którym Strona posłużyła się we wniosku o przyznanie płatności, został "anulowany" przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. W ocenie organu odwoławczego K.M. nie może posługiwać się numerem identyfikacyjnym, albowiem jak wynika z treści ww. decyzji nie spełnia ustawowych kryteriów do jego posiadania. Organ przytoczył przy tym rozważania zawarte w decyzji z [...] marca 2021 r.

W skardze do WSA w Gorzowie Wlkp. skarżąca zarzuciła organom ARiMR, że w uzasadnieniu decyzji zawartych jest szereg stwierdzeń zdecydowanie nieprawdziwych stąd również i jej rozstrzygnięcie obarczone jest poważną wadą i pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem. Ponadto zdaniem skarżącej treść uzasadnienia decyzji wskazuje na to, iż organ II instancji, podobnie zresztą jak organ I instancji nie przyjmuje do wiadomości zarówno dyspozycji wynikających z art. 146 § 1 k.p.a. jak i art. 151 § 2 k.p.a. pomimo jednoznacznego powołania się na treść tych przepisów w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz wcześniejszej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Wobec braku sprzeciwu skarżącej, WSA w Gorzowie Wlkp. uwzględnił wniosek organu i rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia RŚK płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zatem jak prawidłowo zauważył organ, posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jest jedną z przesłanek przyznania płatności.

W ocenie Sądu organy ARiMR błędnie przyjęły jednak, że skarżąca nie posiada ważnego numeru, ponieważ został "anulowany" przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. stwierdzającej wydanie aktu o nadaniu numeru z naruszeniem prawa.

Należy jednak zauważyć, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] marca 2021 r. zostało wznowione na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Wspomniana decyzja z [...] marca 2021 r. została zatem wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. po wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po tym kroku organ dokonuje oceny czy w sprawie upłynął termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a.

Upływ okresu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. oznacza zatem bezwzględny zakaz merytorycznego rozstrzygnięcia. Po upływie tego okresu, w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci kompetencję zarówno do uchylenia jak i do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. nie eliminuje decyzji dotychczasowej. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym (np. wyrok WSA w Gdańsku z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 323/12, orzecznia.nsa.gov.pl; Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, WKP, 2020 r.).

Termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, a co za tym idzie, nie podlega ani wydłużeniu ani przywróceniu, bez względu na okoliczności, na które powołuje się strona. Wniosek taki płynie nie tylko z samego brzmienia powołanego przepisu, lecz również z faktu, że postępowanie nadzwyczajne, którym niewątpliwe jest postępowanie w sprawie wznowienia, ma charakter wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ustawodawca zakreślając ramy czasowe dla wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, zagwarantował tym samym stabilność prawną uprawnień uzyskiwanych na jej podstawie. Ich istnienie wyklucza możliwość dokonywania oceny poprawności ostatecznej decyzji administracyjnej poza nimi. Upływ wspomnianego terminu ma charakter bezwarunkowy i zamyka drogę do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, bez względu na dostrzeżone przez organ w trakcie postępowania wznowieniowego jej uchybienia i wady (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 457/21).

Tym samym wydanie decyzji z dnia [...] marca 2021 r. nie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] maja 2013 r., którą organ nadał skarżącej numer identyfikacyjny. Zatem oznacza to, że decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym i skarżąca nadal może posługiwać się nadanym numerem identyfikacyjnym, który nie stracił ważności.

Odmowa przyznania płatności została zatem uzasadniona nieprawdziwymi twierdzeniami, iż Strona nie spełnia przesłanek z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RŚK. Używane przez organy sformułowania typu: "(...) nieakceptowalne jest w ocenie organu odwoławczego przyznanie płatności wnioskodawcy, który nie jest podmiotem uprawnionym do posiadania numeru identyfikacyjnego producenta rolnego (...)", "(...) numer identyfikacyjny, którym posłużyła się Pani K.M. we wniosku o przyznanie płatności, został anulowany (...)", "(...) K.M. nie była podmiotem upoważnionym do uzyskania numeru identyfikacyjnego (...)", "(...) numer identyfikacyjny został nadany Pani K.M. z naruszeniem prawa. Wobec powyższego za zupełnie bezzasadny należy uznać argument Strony, iż posiada ważny numer identyfikacyjny producenta rolnego", świadczą o tym, że cała argumentacja organu w niniejszej sprawie sprowadziła się tylko do jednego stwierdzenia o nieposiadaniu przez Stronę skarżącą numeru identyfikacyjnego.

Zaskarżona decyzja naruszała zatem § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RŚK i musiała zostać uchylona.

Należy dodać, iż posiadanie numeru identyfikacyjnego nie stanowi jedynej przesłanki koniecznej dla uzyskania płatności na podstawie § 2 ust. 1 Rozporządzenia RŚK. Decyzje organów obu instancji nie zawierają jednak żadnych ustaleń dotyczących pozostałych przesłanek np. tego czy w 2018 r. Skarżąca była rolnikiem lub zarządcą, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, czy realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, oraz czy spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Za niewystarczające uznać należy w powołanie się na ustalenia decyzji z [...] marca 2021 r. nr [...]. Dotyczyły one bowiem postępowania wznowieniowego zmierzającego do uchylenia decyzji o wpisie do ewidencji producentów i nadania w 2013 r. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Nadto nie można uznać, że decyzja wydana w innym postępowaniu wiąże w zakresie sformułowanych w niej ustaleń faktycznych.

Tym samym uznać należy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i niezbędne jest uchylenie również decyzji organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2021 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.