Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 858/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego H. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]nr[...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej k.p.a., Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]o wymeldowaniu H. C. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny :

J. C. złożył wniosek o wymeldowanie brata, H.C. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł. argumentując, że nie przebywa on pod adresem swojego zameldowania.

Decyzją z dnia[...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu H. C. z ww. adresu. Od powyżej decyzji H. C. wniósł odwołanie do Wojewody[...], który uznając jego zasadność uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu H. C. z przedmiotowego lokalu.

Organ I instancji dokonał następujących ustaleń:

Wnioskodawca – J. C. zeznał, iż H. C. od 1990 r. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł. Po zawarciu związku małżeńskiego wyprowadził się z przedmiotowego lokalu zabierając wszystkie rzeczy osobiste i zamieszkał pod adresem zameldowania żony, gdzie przebywa wraz z rodziną. Powyższe potwierdzone zostało zeznaniami J. C. oraz S. C.

H. C. w oświadczeniu z dnia 2 września 2010 r. wyjaśnił, iż od 2007 r. przebywa pod adresem żony, jak również pod adresem Ł., ul. B, gdzie znajdują się jego rzeczy osobiste. Oświadczył, iż w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. nie ma żadnych rzeczy, posiada klucze do tego lokalu.

Świadek – K. C., żona H. C. zeznała, iż jej mąż jest zameldowany w lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł., lecz od dnia ślubu, czyli od 1989 r. przebywa pod jej adresem, gdzie posiada swoje rzeczy osobiste. H. C. na początku małżeństwa sam nie chciał dokonać zameldowania, a obecnie ona nie wyraża zgody na jego zameldowanie. Świadek zeznała, iż obecnie mąż nocuje w jej mieszkaniu.

Podczas przeprowadzonych w dniu 2 września 2010 r. oględzin lokalu, w obecności stron ustalono, iż lokal nr [...] składa się z trzech pokoi, kuchni i łazienki. Tylko w jednym pokoju znajdowały się rzeczy osobiste należące do J. C., jego żony i dzieci. Natomiast pozostałe pomieszczenia były puste.

Organ I instancji wskazał, że w toku ponownie przeprowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie, w dniu 9 grudnia 2010 r. H. C. oświadczył, iż nadal nie przebywa pod adresem zameldowania. Ponadto potwierdził, iż w momencie przeprowadzania kontroli meldunkowej w dniu 2 września 2010 r. posiadał klucze do lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł. J. C. w pisemnym oświadczeniu z dnia 9 grudnia 2010 r. potwierdził powyższe informacje oraz podał, że nieprawdziwe są twierdzenia dotyczące utrudniania H. C. dostępu do przedmiotowego lokalu.

Ponadto organ powołał treść zeznań następujących osób: P. F., T. O., E. G., G. O., A. C., M. G., M. C.

Organ I instancji wskazał, że H. C. w dniu 21 grudnia 2010 r. zeznał, iż powrócił pod adres zameldowania na pobyt stały i od dnia 10 grudnia 2010 roku przebywa w lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł. W tym też dniu zostały mu przekazane klucze do przedmiotowego lokalu przez J. C. Ponadto oświadczył, iż do przedmiotowego lokalu przewiózł meble, ubrania osobiste, lecz tam nie nocuje z uwagi na brak możliwości ogrzewania pomieszczenia. Ostatni raz nocował w tym lokalu latem 2010 r. Poinformował, iż nocuje pod różnymi adresami.

Świadek w sprawie, Z. C., brat stron oświadczył, iż H. C. "w miarę swoich możliwości" przebywa pod adresem zameldowania. W lokalu tym mieszkała ich matka, którą opiekował się H. C. i w związku z tym odwiedzał ją kilka razy dziennie, czasami nocował. Świadek zeznał, iż w lokalu tym znajdowały się rzeczy należące do H. C.

Organ I instancji powołał też treść zeznań następujących świadków: H. G., K. P.

Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. J. C. poinformował organ, iż H. C. w dniu 30 grudnia 2010 r. przywiózł drzwi wewnętrzne pokojowe, natomiast w dniu 3 stycznia 2011 r. wykonywał prace remontowe, które zakończyły się interwencją policji. Strona podała, iż czynności dokonane przez H. C. miały uprawdopodobnić - przed wizytą komisji U.M.Ł. (zaplanowaną na dzień 13 stycznia 2011 roku) - zamiar stałego zamieszkiwania w lokalu nr [...]przy ul. A w Ł.

Organ I instancji wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż H. C. występował z pismem o przywrócenie tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł., do którego dołączył pismo skierowane do J. C. W powyższym piśmie H. C. podniósł, iż zrzekł się prawa wstąpienia w stosunek najmu mieszkania przy ul. A z Ł. Powyższe oświadczenie złożył z uwagi na to, iż J. C. zobowiązał się, że w zamian zrzecze się swoich praw do części domu znajdującego się przy ul. B w Ł. J. C. składając wniosek o zasiedzenie części domu mieszczącego się przy ul. B w Ł. nie dotrzymał warunków zawartej umowy.

Podczas oględzin lokalu w dniu 13 stycznia 2011 r. z udziałem obu stron postępowania ustalono, iż lokal nr [...] przy ulicy A w Ł. składa się z trzech pokoi, kuchni i łazienki. W wydzielonym obecnie pokoju, zajmowanym przez H. C. znajdowały się rzeczy męskie, które strona wskazała jako swoje oraz meble: łóżko, szafa, lodówka, telewizor, jak również żywność. Podczas oględzin H. C. oświadczył, iż od 3 stycznia 2011 r. stale przebywa pod powyższym adresem, nocuje w nim, co zostało zaprzeczone przez J. C.

J. C. w dniu 7 marca 2011 r. oświadczył, iż H. C. nie nocuje pod adresem zameldowania na pobyt stały, nadal przebywa pod adresem zamieszkania żony. Oświadczył, iż H. C. od dnia przeprowadzenia dowodu z oględzin lokalu przedmiotowego mieszkania nie pojawił się w nim.

W dniu 9 marca 2011 r. organ meldunkowy ponownie przeprowadził kontrolę meldunkową. W dniu tym nie zastano H. C, przesłuchano ponownie sąsiadów. I. O. zeznała, iż ostatni raz widziała H. C. w styczniu 2011 r. i od tego czasu nie widuje go na terenie tej posesji, jak również nie widuje jego zaparkowanego samochodu. Powyższe potwierdziła również swoimi zeznaniami K. P.

H. C. ponownie powołał na świadka T. O., która zeznała, iż widuje H. C. na terenie tej posesji. W marcu 2011 r. odwiedziła go w przedmiotowym lokalu. H. C. odwiedza zarówno ją jak i jej męża w ich mieszkaniu, korzysta z toalety w ich lokalu. Powyższe potwierdzone zostało zeznaniami G. O., P. F. oraz M. G.

W trakcie kolejnych oględzin lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł. ustalono, iż w pokoju, który zajmuje H. C. nie dokonano żadnych zmian, ani remontu. W lodówce znajdowała się zepsuta żywność.

Organ I instancji stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do uznania, iż H. C. w momencie złożenia wniosku oraz ówcześnie prowadzonego postępowania nie przebywał stale w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Ł. Powyższe zostało potwierdzone oświadczeniem H. C., wnioskodawcy oraz ustaleniami poczynionymi podczas kontroli meldunkowej. H. C. nie miał utrudnianego dostępu do lokalu, gdyż jak sam zeznał często przebywał pod adresem zameldowania, jeszcze za życia matki, którą opiekował się. H. C. posiadał klucze do przedmiotowego lokalu. Opuszczenie zatem przez niego miejsca zameldowania na pobyt stały nie miało bezpośredniego związku z utrudnieniem mu dostępu do lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. W trakcie pierwszych oględzin pomieszczenie obecnie zaadoptowane przez H. C. było niezamieszkałe i w żadnym stopniu nie wskazywało na przebywanie w nim kogokolwiek. Ponadto H. C. w swoich wyjaśnieniach i składanych pismach wielokrotnie podkreślał, iż dobrowolnie dokona wymeldowania z przedmiotowego lokalu. Warunkiem dopełnienia powyższej czynności jest zrzeczenie się przez wnioskodawcę spadku, w skład, którego wchodzi część domu położonego przy ul. B w Ł. Strony niniejszego postępowania pozostają w konflikcie. Wobec powyższego bezsprzecznie uznać należy, iż H. C. z uwagi na prowadzone postępowanie poczynił wszelkie czynności mające na celu zasiedlenie pokoju wchodzącego w skład lokalu numer[...]. Jednak analizując zeznania świadków: I. O. oraz K. P., osób bezpośrednio sąsiadujących z lokalem nr [...], należy uznać, że H. C., pomimo przyniesienia swoich rzeczy, nadal nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Natomiast powołani przez H. C. świadkowie: T. O., P. F., G. O. potwierdzają, iż w okresie od stycznia 2011 r. do dnia składania oświadczenie widywali stronę na terenie przedmiotowej posesji, co nie daje podstawy do stwierdzenia, iż H. C. mieszka w lokalu nr [...] przy ulicy A w Ł. Wobec powyższego, organ wskazał, iż lokal nr [...] przy ul. A w Łodzi nie stanowi centrum życiowego strony.

Od powyższej decyzji odwołał się H. C. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie przedmiotowego postępowania. Podał, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] narusza jego interes prawny.

Podniósł, iż miał utrudniony dostęp do mieszkania. Kwestia ta została szczegółowo opisana w oświadczeniu z dnia 20 grudnia 2010r. (w dniu 12 lipca 2010r. wizyta w Komisariacie I Komendy Miejskiej Policji w Ł., interwencja funkcjonariuszy Policji w dniu 28 lipca 2010r., interwencja w dniu 18 października 2010r.) oraz problem związany z utrudnianiem dostępu do lokalu spowodowane zmianą zamków w drzwiach wejściowych). Interwencja Policji została potwierdzona w zeznaniach M. C. Powyższe okoliczności zostały pominięte przez organ I instancji.

Ponadto podniósł, że organ I instancji nie uwzględnił zeznań świadków złożonych w grudniu 2010r. oraz w kwietniu 2011 r., którzy potwierdzili, iż widują go w obrębie posesji. Ponadto T. O. jako jedyny świadek w przedmiotowej sprawie potwierdziła, że odwiedzała go w lokalu przy ul. A w Ł.

Zdaniem odwołującego dowód z przesłuchania świadków: I. O. oraz K. P., przeprowadzony w dniu 9 marca 2011 r. podczas kontroli na miejscu, bez jego obecności narusza art. 79 k.p.a.

H. C. podał, że w przedmiotowym lokalu znajdują się jego rzeczy, tj. ubrania, kosmetyki, rzeczy codziennego użytku. Powyższe zostało potwierdzone podczas oględzin na miejscu przeprowadzonych w dniu 13 stycznia 2011 r. oraz w dniu 19 kwietnia 2011 r. Okoliczność ustalenia przez kontrolujących, że w lodówce znajdowała się zepsuta żywność została wyjaśniona pismem z dnia 20 kwietnia 2011 roku.

Odwołujący podniósł, iż organ I instancji nie uwzględnił dowodu z przeprowadzonych w kwietniu 2011r. kontroli meldunkowej w mieszkaniu przy ul. C w Ł. Podczas tej kontroli jednoznacznie stwierdzono, że nie ma tam żadnych jego rzeczy. Zdaniem H. C. okoliczność powyższa ma duże znaczenie z uwagi na fakt, że J. i J. C. w toku postępowania niejednokrotnie podnosili, że zamieszkuje on pod ww. adresem wraz z żoną i synem.

Ponadto podniósł, iż poczynił czynności, które miały na celu dostosowanie zajmowanego przez niego pomieszczenia do celów mieszkalnych. Świadczy o tym pismo z dnia 22 kwietnia 2011 r. skierowane do [...] Zakładu Energetycznego z prośbą o umożliwienie założenia w mieszkaniu przy ul. A podlicznika energii elektrycznej oraz pismo skierowane do administratora przedmiotowej nieruchomości z prośbą o sprawdzenie drożności systemu kominowego. Poczynił również wszelkie starania, aby ponosić koszty związane z korzystaniem z przedmiotowego mieszkania.

Jednocześnie H. C. podał, że nie przebywa w przedmiotowym lokalu cały czas. Pracuje ponad 12 godzin w ciągu doby i powyższa okoliczność istotnie ogranicza czas, kiedy korzysta z ww. lokalu. Z paragonów z kasy fiskalnej H. C. jednoznacznie wynika, iż pracuje on od wczesnych godzin porannych aż do późnego wieczora. Tym samym nie jest możliwe, aby przebywał w tym czasie w przedmiotowym mieszkaniu i był tam tak często widywany przez sąsiadów. Podniósł, że do końca sierpnia 2010 r. zajmował pomieszczenia lokalu przy ul. A w Ł., które obecnie zajmuje J. C. z rodziną. J. i J. C. nie zamieszkiwali bowiem w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł.

Odwołujący zarzucił naruszenia art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny wszystkich okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...]utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż H. C. wiele lat temu dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego, a obecnie podejmowane przez niego działania nie świadczą o korzystaniu przez niego z tego lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie organu odwoławczego wyremontowanie i umeblowanie w 2010 r. jednego pokoju, a następnie sporadyczne w nim przebywanie nie jest zamieszkiwaniem w znaczeniu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że istniały krótkotrwałe okresy, w których J. C. utrudniał bratu korzystanie z omawianego lokalu. Bezspornym jest jednak, iż obecnie odwołujący posiada klucze do lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. Brak jest więc związku przyczynowego wskazującego, iż przyczyną opuszczenia przez H. C. spornego lokalu jest uniemożliwianie mu dostępu do mieszkania.

Ponadto organ II instancji wskazał, że organ pierwszej instancji, zgodnie z zaleceniem Wojewody [...], przesłuchał w charakterze świadków osoby zamieszkujące w bezpośrednim sąsiedztwie spornego lokalu. Ich zeznania potwierdzają wprawdzie, iż H. C. widywany jest na terenie posesji przy ul. A w Ł., jednakże nie daje to podstawy do stwierdzenia, iż zamieszkuje tam w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sporadyczne wizyty H. C. w miejscu stałego zameldowania oraz inne podejmowane przez niego działania (m.in. rozpoczęcie remontu jednego z pokoi oraz przywiezienie tam mebli), świadczą co najwyżej o swobodnym dostępie do omawianego lokalu. W ocenie organu odwoławczego działania te mają na celu stworzenie pozorów zamieszkiwania i zmierzają do uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu oraz wyegzekwowanie od J. C. wywiązania się ze złożonych wobec odwołującego zobowiązań.

Organ II instancji stwierdził, że H. C. po zawarciu związku małżeńskiego w 1990 r. trwale opuścił miejsce stałego zameldowania, przenosząc swoje centrum życiowe do lokalu żony – K. C. przy ul. C w Ł., nie dopełniając jednak obowiązku meldunkowego. Powyższe wynika z zeznań samego zainteresowanego składanych bezpośrednio po wszczęciu postępowania o jego wymeldowaniu z lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. Natomiast późniejsze zeznania H. C. oraz podejmowane przez niego działania mają jedynie stworzyć pozory zamieszkiwania w omawianym lokalu i nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy uznał za uzasadniony jedynie zarzut przesłuchania w dniu 10 marca 2011 r. I. O. oraz K. P. z naruszeniem art. 79 K.p.a. Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na podjętą decyzję, bowiem uzyskane wówczas zeznania są zbieżne z zeznaniami złożonymi przez te osoby w dniu 30 grudnia 2010 r., w obecności stron postępowania.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżący przedstawił zarzuty takie jak w odwołaniu. Ponownie zarzucił naruszenie art. 79 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: I. O. i K. P. bez jego udziału oraz bez udziału jego pełnomocnika.

Zdaniem skarżącego J. i J. C. nie powinni dysponować przedmiotowym lokalem z uwagi brak legitymacji prawnej do wstąpienia w stosunek najmu tego lokalu mieszkalnego po śmierci W. C. Tym samym nie mieli legitymacji prawnej do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powołanej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż z sytuacją faktycznego opuszczenia lokalu mamy do czynienia wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym, o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący nie przebywa w spornym lokalu, opuścił miejsce pobytu stałego, dobrowolnie rezygnując z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a więc zerwał wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. A tylko w takim przypadku mogłyby uznać, że spełnione zostały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu go z lokalu przy ul. A w Ł.

Z akt sprawy wprawdzie wynika, że skarżący zawarł związek małżeński w 1990 r. i wyprowadził się do lokalu położonego w Ł. przy ul. C , nie dopełniając obowiązku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. Jednakże w czasie prowadzonego przez organy administracji postępowania administracyjnego stan faktyczny uległ zmianie. H. C. powrócił do spornego lokalu przy ul. A, zajął jeden pokój, zaślepił jedno z wejść do tego pokoju płytami kartonowo – gipsowymi, celem jego wyłącznego użytkowania. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że wyprowadził się z lokalu przy ul. C. W dniu 7 września 2010 r. żona skarżącego zeznała, że nie wyraża zgody na zameldowanie męża w lokalu przy ul. C, ponieważ złożyła pozew o rozwód i chce, aby mąż opuścił ten lokal. W marcu 2011 r. podczas kontroli meldunkowej w lokalu przy ul. C ustalono, że H. C. w styczniu 2011 roku oddał klucze i nie przebywa w tym lokalu.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego to, że H. C. po zawarciu związku małżeńskiego w 1990 r. opuścił miejsce stałego zameldowania, przenosząc swoje centrum życiowe do lokalu żony – K. C. przy ul. C w Ł., nie może mieć decydującego znaczenia w sprawie o jego wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, tj. z lokalu przy ul. A, toczącej się po upływie ponad 20 lat od zawarcia związku małżeńskiego, w sytuacji gdy nastąpiła zmiana stanu faktycznego, bowiem jeden z małżonków złożył pozew o rozwód.

Decydujące znaczenia mają zatem okoliczności sprawy istniejące w dacie orzekania przez organ administracji. Te zaś budzą wątpliwości i wymagają wszechstronnego wyjaśnienia.

Przede wszystkim wyjaśnienia wymagają okoliczności ponownego zamieszkania skarżącego w przedmiotowym mieszkania, tj. przy ul. A w Ł. Organ administracji nie wyjaśnił dostatecznie podnoszonej przez skarżącego kwestii dotyczącej dostosowania zajmowanego przez niego pomieszczenia do celów mieszkaniowych, tj. nie ustalił, czy [...] Zakład Energetyczny zezwolił skarżącemu na założenie podlicznika energii elektrycznej, czy sprawdzana była drożność komina pieca kaflowego, o którą wnioskował skarżący do administracji nieruchomości i czy korzystał z ww. instalacji w celu ogrzania pomieszczenia.

Skarżący poinformował organ administracji tylko o podjęciu powyższych działań celem przystosowania lokalu do zamieszkania, ale nie podał, czy działania te były skuteczne. Wprawdzie ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie wywodzącej z niego korzystny skutek prawny (por. wyrok NSA Warszawa z 1 kwietnia 2005 r. OSK 1730/04 lex nr 169356), ale również obowiązkiem organu jest bezsporne wykazanie, że dana osoba w sposób dobrowolny oraz trwały opuściła miejsce stałego pobytu. A zatem obowiązkiem organu jest wyczerpujące zebranie dowodów w sprawie i ich prawidłowa ocena.

Wskazać też należy, że rozbieżne są twierdzenia stron: J. C. i H. C., co do zamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu. Sprzeczności tych nie usuwają zeznania świadków przedstawionych przez obie strony. Wobec powyższych rozbieżności, a także skoro skarżący twierdzi, iż w ograniczonym czasie korzysta z mieszkania ze względu na to, że pracuje ponad 12 godzin w ciągu doby, co potwierdzają paragony z kasy fiskalnej (pismo z dnia 29 marca 2011 r.), obowiązkiem organu administracji było ustalenie stanu faktycznego w taki sposób, żeby nie budził żadnych wątpliwości.

Organ nie wyjaśnił dostatecznie kwestii ponoszenia przez skarżącego kosztów utrzymania przedmiotowego lokalu oraz braku możliwości korzystania z łazienki w związku z działaniami podjętymi przez J. C..

Ponadto wskazać należy, że skoro organy administracji przyjęły, iż skarżący opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały, winny ustalić, gdzie skoncentrował on swoje centrum życiowe.

Z wniosków dowodowych składanych przez J. C. (m.in. pismo z dnia 18 kwietnia 2011 r.) wynika, że H. C. przebywa w budynku przy ul. B w Ł. Wnioskodawca twierdził (oświadczenie z dnia 14 marca 2011 r.), że skarżący ma zamiar mieszkać w domu przy ul. B, na dowód czego przedłożył rachunki potwierdzające ponoszenie przez H. C. wysokich kosztów remontu tego budynku. Jednocześnie podał, że skarżący nadal przebywa i nocuje u żony, przy ul. C.

Organy administracji nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, czy twierdzenia J. C. znajdują potwierdzenie w rzeczywistości. Z akt sprawy nie wynika, że przeprowadzona została kontrola w lokalu przy ul. B, oraz że rozpytano sąsiadów na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu. Ponadto nie ustalono czy skarżący faktycznie nadal mieszka w lokalu przy ul. C i nie przeprowadzono ponownej kontroli meldunkowej połączonej z rozpytaniem sąsiadów na okoliczność pobytu skarżącego w tym lokalu.

Wprawdzie dla prawidłowości ustaleń dotyczących wykazania, że dana osoba w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce stałego pobytu nie jest konieczne wykazanie nowego adresu pobytu osoby. Jednakże ustalenie miejsca tego pobytu może niewątpliwie stanowić jedną z okoliczności potwierdzającej zasadność jej wymeldowania, zaś w sytuacji gdy materiał dowodowy jest sprzeczny jest to konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy nie wynika, że organ poczynił takie ustalenia.

Zdaniem Sądu, organy administracji, kierując się zasadami logicznego rozumowania, mając na uwadze ostry konflikt rodzinny stron postępowania winny uznać, że wyjaśnienie powyższego jest istotne dla oceny przesłanki opuszczenia lokalu. Nie można bowiem przyjąć, bez poczynienia dokładnych ustaleń, że osoba, która rezygnuje z zamieszkiwania w jednym lokalu nie koncentruje swojego życia w innym lokalu.

Za zasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 79 k.p.a.

Wskazać należy, że z wykładni językowej przepisu art. 79 § 1 wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia (jedynie) dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych i oględzin. Zawiadamiając strony (uczestników postępowania na prawach strony) o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze, że strona powinna być o tym zawiadomiona przynajmniej na siedem dni przed tym terminem. Celem zawiadomienia, o którym mowa w art. 79 § 1, jest zapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, a obowiązek zawiadomienia strony przynajmniej na siedem dni przed terminem przeprowadzenia dowodu ma umożliwić stronie przygotowanie się do tych czynności. Organ administracji publicznej powinien pouczyć stronę obecną przy przeprowadzeniu dowodu, że uczestnicząc w przeprowadzeniu dowodu może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Strona, która bierze udział w przeprowadzaniu dowodu, może także składać nowe wnioski dowodowe na poparcie swoich twierdzeń. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 czerwca 1999 r., I SA/Gd 1252/97, Lex nr 37890, możliwość zapoznania się przez skarżących z protokołem zeznań świadka nie czyni zadość zasadom czynnego bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu, w szczególności prowadzi do pozbawienia możliwości zadawania świadkowi pytań. W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu oraz obowiązku zapewnienia stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu stanowi naruszenie przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 14 listopada 1995 r., SA/Wr 664/95, Lex nr 27053; wyrok NSA z dnia 13 lutego 1986 r.) - patrz: Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego, stan prawny 2009.03.31, Lex 2009).

W niniejszej sprawie nie można podzielić stanowiska organu II instancji, że naruszenie art. 79 k.p.a., tj. przesłuchanie w dniu 10 marca 2011 r. I.O. oraz K. P. z naruszeniem tego artykułu pozostaje bez wpływu na podjętą decyzję, bowiem uzyskane wówczas zeznania są zbieżne z zeznaniami złożonymi przez te osoby w dniu 30 grudnia 2010 r., w obecności stron postępowania.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 grudnia 2011 r. świadek K. P. zeznała, iż H. C. nie mieszka i nigdy nie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. W budynku tym, w lokalu nr [...] mieszka od 13 lat i nie widziała skarżącego na terenie posesji. Zeznała też, że nie widziała H. C. wnoszącego sprzęt w dniu 18 grudnia 2010 r. lub w dniu 23 grudnia 2010 r. Nigdy nie widziała, żeby parkował samochód w okresie od sierpnia do grudnia 2010 r. Tymczasem w dniu 10 marca 2011 r. K. P. zeznała, iż przed świętami H. C. wnosił meble, wtedy codziennie widziała zaparkowane auto, a później może raz był na terenie posesji.

Zdaniem Sądu nie można uznać, tak jak przyjął to organ II instancji, że powyższe zeznania świadka K. P. są zbieżne. Wręcz przeciwnie, zeznania te są sprzeczne.

Ponadto sprzeczne są zeznania drugiego świadka I. O., która w dniu 30 grudnia 2010 r. zeznała, iż H. C. nigdy nie widziała na terenie posesji. Tymczasem w dniu 10 marca 2011 r. I. O. zeznała, że H. C. widziany był przez nią ostatni raz na początku stycznia, a później nie widywała tej osoby na terenie posesji, nie widuje również jego auta obok nieruchomości.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ administracji przesłuchując w dniu 10 marca 2011 r. w charakterze świadka K. P. i I. O., bez udziału skarżącego, naruszył art. 79 k.p.a. Niezawiadomienie strony o terminie i przesłuchaniu świadka oraz przeprowadzenie tej czynności pod jej nieobecność spowodowało uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Decyzje zatem zostały oparte na sprzecznym materiale dowodowym, co nie może przekonywać o ich zgodności z prawem. Tym bardziej, że organ powołując się na zeznania ww. świadków podkreśla wagę tych zeznań wskazując, iż są to osoby bezpośrednio sąsiadujące z lokalem nr [...].

W wyroku z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 1210/99 LEX nr 46806 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 79 k.p.a. stanowi następną (po wyrażonej w art. 10) gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Nakłada obowiązek zawiadomienia strony co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu art. 79 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez organ administracji państwowej obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Podzielając powyższy pogląd Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skoro organ nie zachował wymogu art. 79 k.p.a., naruszył prawo czynnego udziału skarżącego w postępowaniu, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi dotyczący braku legitymacji J. C. do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie. Z pisma Administracji Nieruchomościami Ł. – Ś. z dnia 20 kwietnia 2011 r. wynika bowiem, że J. C. zajmuje przedmiotowy lokal przy ul. A na podstawie umowy najmu. A zatem posiada tytuł prawny do lokalu, a zarazem interes prawny do występowania w sprawie o wymeldowanie.

Reasumując, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy administracji wadliwie uznały, że dokonane ustalenia są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu. A zatem organy w sposób prawidłowy nie zebrały materiału dowodowego i nie dokonały jego oceny w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a.

Sąd uznał więc, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77, art. 79, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić wszystkie powyższej wskazane przez Sąd uwagi oraz ponownie zebrać i ocenić materiał dowodowy.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.

k.ż.