Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 851/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 7 ,  art. 16 par. 1,  art. 77,  art. 80,  art. 107 par. 3,  art. 145 par. 1 pkt 3,  art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. S. kwotę 942 (dziewięćset czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] (w decyzji błędnie podano nr [...]), o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Naczelnik Miasta i Gminy w [...] decyzją z dnia [...] listopada 1975 r. orzekł o przejęciu na własność Państwa części gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,5375 ha, oznaczonego nr działek [...],[...],[...],[...],[...],[...], położonego w [...] "[...]", wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego T. i I. małżonków S. Przejęcie to nastąpiło na podstawie art. 28 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118).

J. S. (następca prawny byłych właścicieli przejętego gospodarstwa) złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r. Po jego rozpatrzeniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując złożony wniosek, organ nadzoru stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Minister wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że T. i I. małżonkowie S. byli właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,8857 ha, położonego w [...], oznaczonego m.in. numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...],[...],[...],[...] (objętymi decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...]) oraz [...] (w decyzji błędnie podano nr [...]),[...],[...] i [...] (objętymi decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...]). Byli właściciele nie spełniali ustawowych warunków do uzyskania renty, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Na dzień przejęcia nieruchomości, tj. na dzień 24 listopada 1975 r., T. S. miał ukończone 51 lat, zaś I. S. 44 lata. Z akt sprawy nie wynika, aby byli właściciele byli w tej dacie zakwalifikowani do jednej z grup inwalidzkich.

Organ nadzoru wyjaśnił, że jakkolwiek w aktach sprawy brak jest wniosku T. i I. małżonków S. o przejęcie stanowiących ich byłą własność nieruchomości rolnych, to nie można uznać, aby aktualny brak w aktach powyższego dokumentu stanowił podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 1975 r. Zdaniem organu fakt istnienia wniosku potwierdza treść decyzji wskazująca, że została ona wydana "(...) po rozpatrzeniu wniosku Ob. S. T. i I., zam. w [...], ul. [...] (...)" oraz według dalszej treści decyzji "Ob. S. T. i I. złożył wniosek z dnia (...) w sprawie przejęcia wyżej wymienionych nieruchomości rolnych na własność Państwa." Minister wskazał także, że byli właściciele nie zaskarżyli decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r. ani w trybie zwyczajnym, ani w żadnym z trybów nadzwyczajnych, a dopiero ich następca prawny w 2012 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Powyższe okoliczności przemawiają zdaniem organu nadzoru za przyjęciem, że argumenty za złożeniem przez byłych właścicieli wniosku o przejęcie części gospodarstwa rolnego są bardziej przekonujące niż okoliczności wskazujące na niezłożenie takiego wniosku. Ponadto z uwagi na upływ prawie 40 lat od daty wydania decyzji, mogła nie zachować się całość akt archiwalnych z postępowania zakończonego decyzją o przejęciu części gospodarstwa małżonków S.. Oprócz wniosku o przejęcie gospodarstwa nie zachowało się także potwierdzenie pobrania przyznanej przedmiotową decyzją spłaty. Nie można wykluczyć, że wniosek został złożony, lecz nie zachował się w zasobach archiwalnych. Organ nadzoru podkreślił, że niekompletność akt postępowania spowodowana upływem czasu nie oznacza wadliwości takiego postępowania. Brak zachowania dokumentacji z postępowania administracyjnego nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, które może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistnieją przesłanki wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Ocena istnienia tych przesłanek nie może opierać się na domniemaniach - ani na domniemaniu prawidłowości, ani na domniemaniu wadliwości decyzji. W tym zakresie organ przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 470/08 oraz z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1415/09. Minister uznał, że wniosek o przejęcie części gospodarstwa rolnego został przez T. S. złożony, a przynajmniej brak jest jednoznacznych dowodów podważających istnienie takiego wniosku. Minister stwierdził również, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały także pozostałe przesłanki warunkujące możliwość przejęcia części przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Minister wskazał, że przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 r. nie uzależniały przejęcia nieruchomości rolnej od złożenia wniosku (bądź podpisów pod nim) przez obydwoje małżonków. Art. 3 tej ustawy wskazuje jedynie, że wymagana jest zgoda współmałżonka, będącego współwłaścicielem nieruchomości. Dla wyrażenia zgody przez współmałżonka nie była przewidziana żadna szczególna forma. Organ stwierdził, że zgoda zstępnych na przekazanie gospodarstwa nie była wymagana. Z protokołów przesłuchań sporządzonych w dniu 3 września 2014 r. wynika, że praca na gospodarstwie nie stanowiła dla skarżącego i jego rodzeństwa, tj. A. S. i L. K. głównego źródła utrzymania w dacie wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...]. A. S. pracował w kopalni, a J. S. i L. S. kontynuowali naukę, będąc na utrzymaniu rodziców. Organ podkreślił, że równolegle wydaną przez Naczelnika Miasta i Gminy w [...] decyzją z dnia [...] listopada 1975 r. przejęta została całość gospodarstwa stanowiącego własność małżonków S. (którym pozostawiono działkę nr [...] o powierzchni 0,1089 ha).

Minister uznał za bezzasadny zarzut odwołania, że brak wpisania daty wniosku w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] uprawnia do stwierdzenia, że wniosku nigdy nie było, gdyż zdaniem Ministra brak wskazanej daty sporządzenia czy złożenia organowi wniosku nie jest istotny, ponieważ przepisy ustawy nie wiązały z datą wniesienia wniosku żadnych skutków prawnych (np. w zakresie wskazania końcowego terminu na złożenie wniosku). Odnosząc się do zarzutu, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w aktach sprawy brak jest protokołu lustracji przejętej na rzecz Państwa nieruchomości, Minister wskazał, że postępowanie prowadzone przez Naczelnika nie było uzależnione ani od uprzedniego przeprowadzenia wizji lokalnej przekazywanej nieruchomości, ani od spisania w tym zakresie protokołu lustracyjnego, było postępowaniem prowadzonym na wniosek właściciela gospodarstwa. Organ nadzoru wskazał, że niezapewnienie przez Naczelnika Miasta i Gminy w [...] I. K. czynnego udziału w postępowaniu nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, może stanowić jedynie przesłankę dla wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Odnosząc się natomiast do kwestii pobrania spłat za przejęte gospodarstwo, Minister stwierdził, że ewentualny brak zapłaty za nieruchomość ma charakter następczy i nie ma wpływu na orzekanie w zakresie prawidłowości zaskarżonej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r. Natomiast powołany przez odwołującego się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1214/11, nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie, bowiem odnosi się on do konkretnej sprawy administracyjnej. Ponadto Minister uznał za bezzasadny zarzut, że wniosek powinien zostać przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że organem właściwym do weryfikacji ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) oraz ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Mając powyższe na uwadze, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...].

Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S., zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa poprzez przyjęcie, że brak wniosku T. i I. małżonków S. o przejęcie nieruchomości stanowiących ich własność nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., co z kolei spowodowało, że organ rażąco naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz

- naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nienależyte rozważenie materiału dowodowego.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność niedoręczenia zaskarżonej decyzji adresatom wobec stwierdzenia przez świadków i skarżącego, że podpisy złożone na potwierdzeniach doręczenia kilku pism nie są podpisami T. S. ani I. S..

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 1975 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na częściową zasadność skargi.

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...] o przejęciu na własność Państwa części gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,5375 ha, oznaczonej nr działek [...],[...],[...],[...],[...],[...], wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego T. i I. małżonków S., położonego w [...] "[...]". Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub w części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełniał warunków do uzyskania renty. Aby mogło dojść do legalnego przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za spłaty pieniężne w myśl przepisów powołanej ustawy niezbędny był wniosek rolnika. Wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa mimo braku wniosku można zatem kwalifikować jako rażące naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W rozpatrywanej sprawie spornym pozostaje, w jaki sposób po wielu latach od wydania kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji ocenić, czy taki wniosek w ogóle został złożony bądź też czy strona w jakikolwiek inny niż pisemny sposób mogła uzewnętrznić swoją wolę w tym zakresie.

W tej kwestii wyjaśnić należy, że co do zasady Sąd zdecydowanie podziela argumentację przytoczoną przez organ nadzoru oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakie Minister przedstawił w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji. Również przytoczone przez organ nadzoru orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite i jednoznaczne w spornej kwestii. Wskazuje ono mianowicie, że zgłoszone po kilkudziesięciu latach od daty wydania decyzji administracyjnej zarzuty dotyczące braku pisemnego wniosku strony w postępowaniu prowadzonym z mocy ustawy wyłącznie na wniosek strony nie mogą stanowić o nieważności decyzji, jeżeli z okoliczności sprawy, w tym w szczególności z faktu jej niezaskarżenia w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym (pomimo prawidłowego doręczenia), wynika wola strony. W kwestii tej bardzo istotne jest także, jak długi okres czasu upłynął od wydania zakwestionowanej decyzji a także zawarte w art. 156 § 1 kpa przesłanki warunkujące możliwość stwierdzenia jej nieważności.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie nadzorcze toczyło się w oparciu o przepisy art. 156-158 kpa. Przedmiotem tego postępowania było zatem ustalenie, czy kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...] została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Wnioskodawca powoływał się bowiem na fakt wydania tej decyzji rażącym naruszeniem prawa, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W orzecznictwie przyjęto, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. O tym bowiem, czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, a więc skutki, które wywołuje decyzja, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, Lex nr 1356965). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się ponownie istoty sprawy (czyli w tym przypadku kwestii przejęcia nieruchomości rolnej na rzecz Państwa), ale jedynie ocenia legalność wydanego rozstrzygnięcia na gruncie obowiązujących w dacie jego wydawania przepisów, w kontekście ustalonego wówczas przez organy stanu faktycznego. Przyjmuje się także, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść kwestionowanego aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Rażące naruszenie prawa zachodzi zatem wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa. To rażące naruszenie prawa musi być przy tym oczywiste i nie można go domniemywać.

Przenosząc powyższe rozważania na stan rozpatrywanej sprawy wyjaśnić należy, że zaskarżone decyzje nadzorcze zostały uchylone, ponieważ organ nadzoru nie dokonał wnikliwego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy, który jest odmienny i nietypowy dla tego rodzaju spraw. Jak bowiem wynika z akt sprawy na terenie [...] z początkiem 1975 r. wszczęte zostało postępowanie "wywłaszczeniowe" przymusowego wykupu nieruchomości rolnych, które skutkowało wydaniem w stosunku do przedmiotowej nieruchomości decyzji z dnia [...] stycznia 1975 r. oraz postanowienia z dnia [...] maja 1975 r. w sprawie "wszczęcia przymusowego wykupu nieruchomości rolnych w m. [...]". Obydwa te akty uchylone zostały mocą kwestionowanej w sprawie decyzji z dnia [...] listopada 1975 r. W ten sposób organ samodzielnie zmienił tryb postępowania zainicjowanego decyzją ze stycznia 1975 r. na postępowanie "wnioskowe" prowadzone w trybie art. 28 ustawy, mimo braku odpowiednich wniosków właścicieli gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że praktycznie tożsama pod względem przedmiotowym sprawa była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 1214/11 (wyrok z dnia 23 października 2012 r.). Tam również strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1975 r., którą Naczelnik Miasta i Gminy w [...] przejął na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni 0,3645 ha, oznaczone jako działka nr [...]. W sprawie tej strona również zarzucała, że jej poprzednicy prawni nie złożyli wniosku o przejęcie gospodarstwa przez Państwo, a przy tym treść decyzji (z tej samej daty) i treść jej uzasadnienia były tożsame jak w sprawie niniejszej. W szczególności tam również orzekający w sprawie w 1975 r. organ, w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, uchylił decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie przymusowego wykupu i postanowienie określające wartość przedmiotu postępowania. W sprawie tej, jak i w rozpatrywanej sprawie, pomimo stosownego wzoru decyzji, organ nie wskazał daty wniosku złożonego przez wnioskodawców. Zestawienie tych spraw, ich okoliczności, zbieżności dat, tożsamości terenu i orzekającego wówczas organu a także zarzutów stawianych przez następców prawnych ówczesnych właścicieli gospodarstwa rolnego prowadzi do wniosku, że teza organu nadzoru o złożeniu odpowiedniego wniosku, oparta jedynie na tym, że wzór decyzji z 1975 r. zawierał w podstawie prawnej art. 28 ustawy a w jej sentencji i uzasadnieniu powoływał się na fakt złożenia takiego wniosku, jest przedwczesna i wymaga dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Istotne jest bowiem ustalenie, w jaki sposób i w jakich okolicznościach organy państwa zmieniły zainicjowane na podstawie innych przepisów postępowanie dotyczące przymusowego wykupu gruntu na postępowanie prowadzone w trybie art. 28 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne oraz czy była to kwestia incydentalna czy też masowa, co uzasadniałoby przekonanie skarżącego, że w sprawie jego rodzice rzeczywiście nie złożyli wymaganego ustawą wniosku. W przywoływanej sprawie I OSK 1214/11 Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że niezłożenie wniosku przez byłych właścicieli gospodarstwa rolnego nie jest domniemane, gdyż "takiego po prostu nie ma". Takie samo stanowisko zajął również tutejszy Sąd w prawomocnych wyrokach z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3372, z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 323/15 oraz nieprawomocnym wyroku z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 239/15, które także dotyczyły oceny prawidłowości wydania przez Naczelnika Miasta i Gminy w [...] decyzji z 1975 r. o przejęciu na własność Państwa części gospodarstw rolnych w trybie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organ nadzoru naruszył zasady postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności art. 7, 77 i 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Minister w wydanych decyzjach nie wyjaśnił bowiem kwestii związanych z decyzją ze stycznia 1975 r. i postanowieniem z dnia [...] maja 1975 r. uchylonymi kwestionowaną decyzją z [...] listopada 1975 r., pomimo że były to odrębne, nie powiązane ze sobą ani procesowo ani materialnoprawnie rozstrzygnięcia, co do zasady nie podlegające rozpoznaniu w jednym postępowaniu. Organ nie wyjaśnił zatem przed podjęciem rozstrzygnięcia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Sąd uznał natomiast za całkowicie chybione zarzuty skargi wskazujące na rzekome niedoręczenie decyzji z 1975 r. adresatom, skoro w aktach sprawy znajdują się niebudzące wątpliwości co do wiarygodności dowody jej doręczenia. Trzeba podkreślić, że skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego, że przedmiotowe dowody doręczenia decyzji zostały sfałszowane. Znajdujące się w aktach sprawy pokwitowanie odbioru kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 1975 r., nr [...] zostało potwierdzone przez T. S.. Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, że z powodu ewentualnego sfałszowania dowodu doręczenia decyzji stronie (czego, co wymaga podkreślenia, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał) nie można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego powodu strona może jedynie żądać wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 3 kpa. W tych okolicznościach wnioski dowodowe zgłoszone w skardze Sąd oddalił.

Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru uwzględni stanowisko przedstawione przez Sąd w niniejszym wyroku. Minister weźmie również pod uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, zainicjowanym pytaniem prawnym tutejszego Sądu orzekł, że "Art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Trybunał, rozważając zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w określaniu relacji między przewidzianą w art. 7 Konstytucji zasadą praworządności, z której wynika potrzeba eliminacji z obrotu wadliwych decyzji administracyjnych, a wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą pewności prawa i zaufania do Państwa i stanowionego przezeń prawa, z którą powiązana jest reguła trwałości decyzji administracyjnej, podkreślił, że dopuszczalne są wyjątki zarówno od zasady praworządności, jak i zasady pewności prawa i zaufania. Zdaniem Trybunału na gruncie zasady praworządności należy rozróżnić nakaz działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, od którego nie ma wyjątków, a tym samym zasada ta nie doznaje ograniczeń, oraz nakaz eliminowania z obrotu aktów administracyjnych wydanych z naruszeniem zasady praworządności, który może podlegać ograniczeniom, w tym z uwagi na zasadę zaufania obywatela do państwa i zasadę pewności prawa. Zdaniem Trybunału, decyzji administracyjnej nie można oceniać wyłącznie z punktu widzenia aspektu zasady praworządności, który uzasadnia rozwiązania prawne zmierzające do eliminacji z obrotu wadliwych decyzji administracyjnych. Wskazał on, że zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, gdy decyzja ta korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, a przy tym wywołała skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów bądź przez osoby trzecie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.