Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 13/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 7 ust. 1 pkt 1-7 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608  art. 50 ust. 2 lit. a lit. b
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Dnia 14 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2018 r M. R. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 do Jednolitej Płatności Obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał skarżącej płatność JPO, na zazielenienie i płatności redystrybucyjną, odmówił jednak przyznania płatności dla młodych rolników.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków płatności dla młodych rolników w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w związku z art. 49 rozporządzenia delegowanego komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2103 ustanawiającego zapisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia). Organ przyjął na gruncie tych przepisów, że sytuacja, w której mąż skarżącej z którym zostaje ona w związku małżeńskim od 2003 roku rozpoczął działalność rolniczą już w roku 2001, a wnioski o płatności składane były od roku 2013, to tym samym przekroczony został termin 5 lat prowadzenia działalności rolniczej przed pierwszym złożeniem wniosku o płatności. W konsekwencji skarżąca jako producentka nie spełnia warunków do uzyskania płatności dla młodych rolników.

Strona złożyła odwołanie od tej części rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności zakwestionowała stwierdzenie organu o prowadzeniu działalności rolniczej przez jej męża od roku 2001. Wyjaśniła, że mąż w tym czasie posiadał jedynie grunty rolne, ale ich nie uprawiał ani nie składał wniosku o wpis do rejestru producentów rolnych. Ponadto majątek ten stanowił odrębny majątek jej męża. Wspólny numer identyfikacyjny jako małżonkowie otrzymali dopiero od [...] maja 2013 roku, a tym samym dopiero od tego momentu organy powinny traktować ich jako grupę producencką. W toku postępowania strona odnosząc się do wezwania organu wyjaśniła, że wpis do rejestru został dokonany automatycznie z urzędu i nie może przesądzać, że jej małżonek prowadzi działalność rolniczą od roku 2001. Ponadto zobowiązała się do uzyskania informacji z GUS odnośnie okoliczności tego wpisu.

Pismem z dnia [...] września 2019 roku GUS w P. poinformował stronę, że wpis do rejestru gospodarstwa nastąpił na podstawie wykazu gospodarstw rolnych przekazywanych urzędom statystycznym właściwym dla miejsca położenia gospodarstwa przez urzędy gmin na podstawie odrębnej ustawy. Gospodarstwo męża skarżącej weryfikowane było przez Urząd Miasta i Gminy W. według stanu na dzień [...] maja 2001 roku. Wpis taki mógł być dokonany tylko w przypadku, gdy urząd gminy przekazał pełną informację o osobie prowadzącej gospodarstwo. Strona przekazując informację z GUS w P. podkreśliła jeszcze, że skoro do [...] maja 2013r. roku nie było pisemnej zgody jej małżonka na wspólny numer identyfikacyjny gospodarstwa rolnego to oznacza, że do tego momentu byli jedynie współposiadaczami gospodarstwa.

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku, o nr [...] Dyrektor WOR ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odnosząc się do zarzutów związanych z nieprzyznaniem płatności dla młodych rolników wyjaśnił, że w przypadku małżonków dwa numery identyfikacyjne wydaje się jedynie w sytuacji, gdy osoby te prowadzą dwa odrębne i samodzielne gospodarstwa rolne, gdy tymczasem kwestią niesporną jest, że od dnia [...] maja 2013 r. małżonkowie mają wspólny numer EP. I to nie od tej daty, ale od daty najwcześniejszego prowadzenia gospodarstwa należy liczyć termin 5 letni przed pierwszym złożeniem wniosku o przyznanie płatności.

Organ wyjaśnił, że bez znaczenia staje się okoliczność stwierdzenia terminu rozpoczęcia działalności rolniczej w ramach innych kryteriów określonych w § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich.

Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzuciła organom niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że mąż skarżącej działalność rolniczą rozpoczął już w roku 2001r., ponieważ materiał dowodowy i dane z GUS dowodzą jednoznacznie, że w roku 2001r. był jedynie posiadaczem gruntów, a wpis gospodarstwa nastąpił nie na jego wniosek, ale z urzędu. Zdaniem skarżącej organ powinien przyjąć, że grupą producencką małżonkowie stali się dopiero w roku 2013r. i tę datę należy uznać jako datę rozpoczęcia działalności rolniczej.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325., dalej: "p.p.s.a"), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej (postanowienia) polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś stosownie do treści art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Badając sprawę w tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w pełni należy podzielić stanowisko organów zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia ,czy skarżąca jako producent rolny spełnia warunki do przyznania płatności dla młodych rolników , uwzględniając regulacje prawa krajowego i unijnego. Wyjaśnić należy zatem, że zgodnie z art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.) młodzi rolnicy oznaczają osoby fizyczne:

a) które po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz

b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a, nie przekracza 40 lat.

Z kolei zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 351), za datę rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, uznaje się najwcześniejszą z następujących dat:

1) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

2) datę rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustaloną na podstawie informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG);

3) datę złożenia przez rolnika wniosku o:

a) przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru lub przepisów

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

b) pomoc finansową dla rolników w ramach programu SAPARD,

c) dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", przeznaczone dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników,

d) udzielenie pomocy finansowej na działania objęte Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników,

e) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników,

f) przyznanie pomocy finansowej w ramach działań lub poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przeznaczonej dla osób prowadzących działalność rolniczą lub rolników;

4) datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, lub

5) datę objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników - w przypadku gdy został objęty tym ubezpieczeniem jako rolnik.

Zgodnie z § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia, do ustalenia daty rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez grupę osób, którą są małżonkowie, przyjmuje się datę rozpoczęcia tej działalności przez małżonka, który najwcześniej rozpoczął tę działalność.

Organ nie kwestionuje faktu, że wspólny wpis do ewidencji producentów rolnych nastąpił [...] maja 2013 roku. Uznaje też, że od tego roku strona składała wnioski o płatność jako grupa producencka z mężem. Prawidłowo organy tę datę traktują jako wypełniającą dyspozycję art. 50 ust. 2 rozporządzenia w części dotyczącej pierwszego złożenia wniosku o płatność, czyli podmiotu, który już rozpoczął działalność w gospodarstwie. Sama skarżąca przecież konsekwentnie dowodzi, że od tego roku mogą oboje małżonkowie być traktowani jako grupa producencka. Dopiero pozostałe dyspozycje tego artykułu nakazują cofnąć się do momentu nie przekraczającego 5 lat wstecz przed wyżej wskazaną datą. A z kolei początkiem tego terminu jest w świetle § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia data rozpoczęcia działalności rolniczej przez jej męża na podstawie informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), bowiem zgodnie z ust. 2 tego rozporządzenia do ustalenia daty rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 przez grupę osób, którą są małżonkowie przyjmuje się datę rozpoczęcia tej działalności przez małżonka, który najwcześniej rozpoczął tę działalność czyli od 2001 roku.

Sposób liczenia terminu 5 lat od momentu uzyskania wspólnego numeru jak chce tego strona miałby zastosowanie, gdyby strona prowadziła działalność w rozumieniu art. 50 ust. 2 pkt 1 zd. pierwsze rozporządzenia 1307/2013, tzn. gdyby po raz pierwszy rozpoczęła działalność w roku 2018. We wniosku o dopłaty wyraźnie zaznaczono w pkt IV –płatność dla młodych rolników, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim i razem z mężem prowadzi gospodarstwo rolne, czyli już od roku 2013 skarżąca mogła składać wnioski o dopłaty zarówno jako pełnomocnik, ale również jako producent rolny działający imieniu grupy. I co jest niesporne - takie wnioski składała.

Sąd nie podziela zarzutu jakoby organ przy weryfikacji daty rozpoczęcia działalności rolniczej przez grupę osób jaką są małżonkowie ograniczył się wyłącznie do dokonania tych ustaleń w oparciu o tylko jedną z możliwych do weryfikacji przesłankę, tj. wpisu do krajowego rejestru REGON - , bowiem zgodnie z dyspozycją § 7 ust. 1 rozporządzenia sprawdził najwcześniejszy moment rozpoczęcia działalności, który nakazuje jednoznacznie przyjęcie najwcześniejszej z dat, a nie jednej z wyszczególnionych w tym przepisie dat.

Odnosząc się do przedłożonych przez Skarżącą dokumentów i twierdzeń na okoliczność dokonanego wpisu indywidualnego gospodarstwa rolnego, w tym dokumentów przekazanych przez Urząd Statystyczny w P., sąd podziela stanowisko, iż okoliczności dokonanego wpisu nie mają żadnego wpływu na możliwość przyznania płatności. Wskazać należy, iż bez znaczenia jest, czy wpis do rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) nastąpił na podstawie wykazów tych gospodarstw przekazywanych urzędom statystycznym właściwym dla miejsca położenia gospodarstwa przez urzędy gmin, czy też na podstawie własnego zgłoszenia przez osobę fizyczną. Istotne tutaj jest, że istniało indywidualne gospodarstwo rolne. Z kolei ustawodawca wskazał, aby weryfikacji daty rozpoczęcia działalności rolniczej przez rolnika ustalać m.in. na podstawie informacji zawartych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), a z których to informacji jak już wskazano powyżej wynika, iż działalność ta prowadzona jest od 2001 roku.

Biorąc powyższe pod uwagę zasadnie organy ustaliły, że grupa osób, którymi są małżonkowie R. nie spełnia warunków do przyznania płatności dla młodych rolników, gdyż data rozpoczęcia działalności rolniczej przez małżonka rolnika wnioskującego o przyznanie płatności (producentki) jest wcześniejsza niż 5 lat przed pierwszym złożeniem wniosku o przyznanie płatności, a co za tym idzie zasadnie odmówiono przyznania tej formy wsparcia.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.