Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 759/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A Spółka z o.o., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. orzekającą o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. A 18/20, oznaczonej jako działki nr 123/3, 124/1, 124/2 o łącznej powierzchni 0,5465 ha.

Z ustalonego w oparciu o akta administracyjne sprawy stanu faktycznego wynika, iż Prezydent Miasta Ł. orzekł o umorzeniu w całości opisanego wyżej postępowania uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, który orzekł między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 83 ze zm. – powoływana dalej jako: ustawa) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie organu I instancji, wejście w życie wyroku TK spowodowało, że uchylony został art. 1 ust. 1 i 3 ustawy, w stosunku do osób fizycznych i prawnych będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że osobom tym nie przysługuje żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie tej ustawy. Co za tym, zdaniem organu I instancji brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku Spółki o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wykorzystywanej na prowadzenie działalności gospodarczej, co powoduje, że prowadzone postępowania administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym, w myśl uregulowania zawartego w art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydał decyzję o umorzeniu postępowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki A zarzucił m.in. naruszenie: art. 105 § 1 w związku z art. 106 § 1 k.p.a. poprzez przedwczesne umorzenie sprawy, którego jedyną przyczyną było wydanie wyroku TK oraz mimo braku sporządzenia uzasadnienia przez TK, bez którego nie jest jasne do jakich dokładnie przypadków ma zastosowanie przedmiotowy wyrok; art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie w oparciu o inną wersję ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, co jest sprzeczne z wyrokiem TK w sprawie K 29/13, zgodnie z którym rozstrzygnięcie powinno nastąpić na podstawie brzmienia ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110); art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie żadnego dowodu na okoliczność ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość była zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, podczas gdy z umowy aktu notarialnego z dnia 14 grudnia 2007 r. wynika, iż część nieruchomości została oddana w najem pod pomieszczenia garażowe.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zasady przekształcania prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uregulowane zostały w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (tekst jedn. Dz. z 2012 r. poz. 83 ze zm.), której przepisy weszły w życie w dniu 13 października 2005 r. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 10 marca 2015r. sygn. akt. K 29/13 osoby fizyczne i prawne (oraz ich następcy prawni) będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

Jednakże Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sprostowanym postanowieniem TK z dnia 25 marca 2015 r. orzekł między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 ww. ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w organie publikacyjnym, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Wyrok TK z dnia 10 marca 2015 r. obowiązuje i wywołuje skutki prawne od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. od dnia 17 marca 2015 r. w odniesieniu do postępowań, które nie zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną przed opublikowaniem omawianego wyroku. Orzeczenie to skutkuje odebraniem roszczenia o przekształcenie osobom prawnym z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych oraz osobom fizycznym, które uzyskały użytkowanie wieczyste na inne cele niż mieszkalne, rolne lub pod garaże, w tym na cele prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Od dnia ogłoszenia wyroku TK brak jest zatem podstaw do realizacji roszczenia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na gruncie ustawy 29 lipca 2005 r. w odniesieniu do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste np. na cele prowadzenia działalności handlowej, usługowej lub produkcyjnej. Jeżeli zatem sprawa o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w oparciu o przepisy cytowanej ustawy, nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną przed opublikowaniem omawianego wyroku (jak w przypadku niniejszej sprawy), wówczas organy rozpoznające sprawę w toku instancji związane są orzeczeniem TK. W praktyce oznacza to obowiązek stosowania przy rozpatrywaniu wniosków przepisów o przekształceniu rozstrzygających o zakresie podmiotowym i przedmiotowym w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji z dnia 28 lipca 2011 r. Interpretację taką przyjął między innymi Minister Infrastruktury i Rozwoju w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. znak: DGN.I.0210.001.2015.AB.4.

Reasumując, zdaniem organu II instancji, skoro decyzja Prezydenta Miasta Ł. wydana została już po ogłoszeniu wyroku TK, organ ten zobowiązany był wziąć pod uwagę jego skutki prawne i orzekać w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Co więcej, wydanie decyzji bez uwzględnienia obowiązującego w dniu jej wydania orzeczenia TK powoduje, że decyzja jest nieważna (Barbara Adamiak i Janusz Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 12 Wydanie, str. 566, Wydawnictwo C.H. Beck).

Wskazując na swą argumentację organ odwoławczy stwierdził, iż nie można zatem uznać za uzasadnione zarzutów wskazanych w odwołaniu. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym sprzed wejścia w życie nowelizacji z dnia 28 lipca 2011 r., osoby fizyczne (oraz ich następcy prawni) będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Zatem przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie wyżej powołanego przepisu uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek łącznie tj.:

1) posiadanie przez osoby fizyczne (lub ich następców prawnych) prawa użytkowania wieczystego w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 13 października 2005r.,

2) nieruchomość objęta prawem użytkowania wieczystego powinna w dniu 13 października 2005r. być zabudowana na cele mieszkaniowe lub zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę lub stanowić nieruchomość rolną.

Organ odwoławczy podzielił częściowo zarzut odwołania, iż organ I instancji nie ustalił czy na przedmiotowej nieruchomości znajdują się garaże oraz czy nieruchomość jest przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Skoro bowiem organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z uwagi na niespełnienie przesłanki przedmiotowej, określonej w wyżej zacytowanym przepisie, zobowiązany był do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości. W szczególności należało wyjaśnić, w sposób nie budzący wątpliwości, stan przedmiotowej nieruchomości na dzień 13 października 2005 r. tj. ustalić na jakie cele przedmiotowa nieruchomość była zabudowana albo pod jakiego rodzaju zabudowę była przeznaczona lub czy stanowiła nieruchomość rolną, a przede wszystkim wskazać, na podstawie jakich dokumentów organ te fakty ustalił. Uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania nie powinno pozostawiać wątpliwości, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie spełnia przesłanek, określonych w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy, a tym samym w odniesieniu do niej brak jest podstaw do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W zaskarżonej decyzji wskazano jedynie, że nieruchomość wykorzystywana jest na prowadzenie działalności gospodarczej, bez wyjaśnienia nawet czy stan taki istniał również w dniu 13 października 2005 r.

W tym zakresie organ I instancji powinien dokonać dodatkowych ustaleń poprzez wyjaśnienie, w sposób szczegółowy i niebudzący wątpliwości, przede wszystkim przeznaczenia i sposobu korzystania/użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez użytkownika wieczystego w dniu 13 października 2005r., także wskazania i opisania źródeł tych ustaleń. Ponadto powinien ustalić, czy faktycznie część nieruchomości została oddana w najem pod pomieszczenia garażowe i czy okoliczność ta ma wpływ (jeśli tak, to jaki) na sposób rozstrzygnięcia. Konieczny do ustalenia, opisany powyżej zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Niemniej jednak organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez ten organ odwoławczy. Czyniąc to ustalił, iż aktem notarialnym z dnia [...]r. prawo użytkownika wieczystego przedmiotowego gruntu kupiła od Skarbu Państwa firma pod nazwą B S.A., która nabyła osobowość prawną z chwilą jej wpisu do rejestru przedsiębiorców tj. jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem [...]r. Następnie aktem notarialnym z dnia [...]r., ww. Spółka sprzedała swoje prawa do tej nieruchomości Spółce A, która osobowość prawną nabyła również z dniem wpisu do rejestru przedsiębiorców tj. jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem [...]r. Z powyższego wynika, że zarówno w dniu 13 października 2005 r., jak i obecnie użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu jest osoba prawna, nie zaś fizyczna, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka podmiotowa, określona w ww. przepisie. A zatem z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wystąpiła osoba prawna, która w świetle obecnie obowiązującego stanu prawnego, będącego konsekwencją wyroku TK z dnia 10 marca 2015 r., nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia, na podstawie ww. przepisu z takim roszczeniem. Brak jest zatem podstawy prawnej do orzekania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz osoby prawnej, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania. Niezależnie zatem od tego, jakie ustalenia zostałyby poczynione przez organ I instancji w zakresie przedmiotu niniejszego postępowania tj. czy nieruchomość spełnia wymogi określone w art. 1 ust. 1 ustawy, nie spełniona została przesłanka podmiotowa, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania a tym samym konieczność jego umorzenia. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nie mógł orzec o uchyleniu zaskarżanej decyzji i przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia (cel uzupełnienia materiału o opisane ustalenia), gdyż postępowanie to, niezależnie od ustaleń w powyższym zakresie, z powodu nie spełnienia przez Spółkę przesłanki podmiotowej, należałoby umorzyć. W związku z tym, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego, choć z innych przyczyn, jest takie samo jak organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka A zaskarżył decyzję organu II instancji w całości. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej interpretacji wyroku TK, a mianowicie przez przyjęcie, że treść wyroku TK należy interpretować w ten sposób, że prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nie przysługuje osobom, które nie miały takiego uprawnienia przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i niektórych innych ustaw podczas gdy zawarte w nim sformułowanie "osobom fizycznym i prawym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy". Nadto naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na dokumencie nie mającym charakteru aktu prawnego powszechnie obwiązującego – na piśmie Ministra Infrastruktury z dnia 10 kwietnia 2015 r. oraz art. 6 k.p.a. w związku z art. 190 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż wyrok TK ma skutek retrospektywny podczas gdy przepis art. 190 Konstytucji nie formułuje wprost nakazu rozciągnięcia efektów orzeczeń TK na wcześniejsze zdarzenia prawne, a w szczególności, że art. 190 ust. 4 Konstytucji daje uprawnienie do wznowienia dając możliwość późniejszej jej zmiany lub uchylenia; art. 7 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa w ten sposób, że obie wydane decyzje powodują nierówność po stronie Spółki w porównaniu z innymi osobami prawnymi, które przed wejściem w życie orzeczenia TK skutecznie przekształciły w prawo własności wiele nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym, a do czego nie były uprawnione przed wejściem w życie ustawy z lipca 2011 r. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

W ocenie Sądu tego rodzaju naruszeń nie sposób przypisać zaskarżonym decyzjom, dostrzeżone zaś uchybienie przepisom procesowym nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia tych decyzji, z uwagi na skutki podjętego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowe ustalenie organu, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., w sprawie o sygn. akt K 29/13 (OTK-A 2015/3/28) nie mógł zostać pominięty w niniejszej sprawie.

Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:

a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,

b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Podkreślić należy, na co zasadnie wskazał organ, dostrzegając zarzuty odwołania, iż stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nieprzewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów. Ponieważ w przypadku przywoływanego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny nie określił innego termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje i wywołuje skutki prawne od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. od dnia 17 marca 2015 r. w odniesieniu do postępowań, które nie zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną przed dniem opublikowania tegoż wyroku – bezsprzecznie zatem zasadnie znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro sprawa niniejsza nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną przed opublikowaniem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organy administracji związane są tym orzeczeniem.

Z powyższego wywieść należy, iż w myśl przepisu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym sprzed wejścia w życie nowelizacji z dnia 28 lipca 2011 r., osoby fizyczne (oraz ich następcy prawni) będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.

Niewątpliwie, jak wskazał to Wojewoda, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie wyżej powołanego przepisu uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek łącznie tj.:

1) posiadanie przez osoby fizyczne (lub ich następców prawnych) prawa użytkowania wieczystego w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 13 października 2005r.,

2) nieruchomość objęta prawem użytkowania wieczystego powinna w dniu 13 października 2005r. być zabudowana na cele mieszkaniowe lub zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę lub stanowić nieruchomość rolną.

W ocenie Sądu, na potrzeby niniejszej sprawy istotna jest konkluzja, iż wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne. Jak natomiast wynika z ustaleń – czynionych zasadnie przez organ odwoławczy w ramach postępowania odwoławczego - aktem notarialnym z dnia 23 grudnia 1996 r. prawo użytkownika wieczystego przedmiotowego gruntu kupiła od Skarbu Państwa firma pod nazwą B S.A., która nabyła osobowość prawną z chwilą jej wpisu do rejestru przedsiębiorców, co miało miejsce, jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem [...] r. Następnie aktem notarialnym z dnia [...]r., Spółka B sprzedała swoje prawa do tej nieruchomości Spółce A, która osobowość prawną nabyła również z dniem wpisu do rejestru przedsiębiorców tj. z dniem [...]r. Oznacza to, iż zarówno w dniu 13 października 2005 r., jak i obecnie użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu jest osoba prawna, nie zaś fizyczna, a to z kolei oznacza, że nie została spełniona przesłanka podmiotowa, określona w ww. przepisie. Postępowanie administracyjne zostało zatem zainicjowane przez osobę prawną, która w świetle obecnie obowiązującego stanu prawnego, będącego konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia na podstawie z takim wnioskiem. W świetle powyższego, zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż bez znaczenia pozostają uchybienia organu I instancji w zakresie ustalenia jaki był stan nieruchomości na dzień 13 października 2005 r., na jakie cele nieruchomość ta była zabudowana albo pod jakiego rodzaju zabudowę była przeznaczona, czy stanowiła nieruchomość rolną. Istotne jest bowiem, iż wystąpiła negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 stronie skarżącej nie przysługuje.

W ocenie Sądu, konsekwencją powyższych ustaleń winno być podjęcie przez organ decyzji merytorycznej o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki z uwagi na nie spełnienie przesłanki podmiotowej. Tymczasem organy obu instancji rozstrzygnęły stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości. Niemniej jednak w analizowanym stanie faktycznym i prawnym wydanie decyzji umarzającej postępowanie, zamiast decyzji odmownej, nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia takich decyzji z uwagi na skutki podjętego w takiej sytuacji rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak i decyzja odmowna sprowadzają się do tego, że nie może nastąpić przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości (por. wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 383/08 oraz z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1673/09; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 479/13 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

A. P.