Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 36/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. S.A. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 623/18 w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okres od lipca 2008 r. do września 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. S.A. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 623/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. S.A. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: także "DIAS", "Organ odwoławczy") z 17 kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okres od lipca 2008 r. do września 2009 r.

Wyrok podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: "CBOSA").

Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją z 21 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: także "DIS"), po rozpatrzeniu odwołania Spółki utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. (dalej: "DUKS", "Organ kontroli skarbowej") z 17 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: także "podatek VAT") za miesiące od lipca 2008 r. do września 2009 r. W decyzji tej Organ kontroli skarbowej dokonał rozliczenia podatku

od towarów i usług za ww. miesiące w sposób odmienny aniżeli Spółka w złożonych za te miesiące deklaracjach VAT-7. Organ ten stwierdził, że Spółce nie przysługiwało uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 0% na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm., dalej: "u.p.t.u."), ponieważ towar widniejący na spornych fakturach nie był przedmiotem wywozu poza polski obszar celny. DUKS wskazał, że przewóz towarów w ramach WDT do odbiorców zagranicznych nie odbył się, towary nie przekroczyły granic polskiego obszaru celnego, a z dowodów zebranych w sprawie wynika, że towar był dostarczony do odbiorców krajowych, przy pełnej świadomości Spółki co do charakteru zakwestionowanych transakcji. W stosunku do spornych transakcji DUKS zastosował stawkę podatku VAT w wysokości 22% zgodnie z przepisami art. 41 ust. 13 u.p.t.u. oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów

z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom,

zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MF").

Wyrokiem z 4 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1261/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną na decyzję DIS z 21 lipca 2014 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1348/15, oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku.

Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa", "o.p."), powołując się na fakt sporządzenia w dniu 1 września 2014 r. ekspertyzy przez biegłego z zakresu informatyki potwierdzającej okoliczność badania przez Spółkę jej zagranicznych kontrahentów w systemie VIES.

Prawomocnym wyrokiem z 26 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 332/15, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 22 grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie podatku

od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca 2008 r. do września 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 8 października 2014 r.

Postanowieniem z 23 listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wznowił na wniosek Spółki postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 21 lipca 2014 r.

Po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, decyzją z 24 stycznia 2018 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 21 lipca 2014 r., wobec braku istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z 17 kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie nie zaistniała wskazana przez Spółkę przesłanka wznowienia postępowania.

W ocenie DIAS, w sprawie nie wystąpiła żadna istotna dla omawianej sprawy "nowa okoliczność faktyczna", czy "nowy dowód", istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej DIS z 21 lipca 2014 r.

Za nowy istotny dowód w sprawie nie może być bowiem uznana przedłożona przez Spółkę ekspertyza biegłego z zakresu informatyki. Ekspertyza została sporządzona 1 września 2014 r., a zatem po dniu wydania decyzji ostatecznej, co miało miejsce 21 lipca 2014 r. DIAS wskazał, że twierdzenie Spółki z odwołania, że przesłanka istnienia dowodu w dniu wydania decyzji ostatecznej została spełniona, ponieważ informatyk ustnie wypowiedział się w przedmiocie zadanego mu pytania przed wydaniem decyzji, nie znajduje potwierdzenia w żadnym dokumencie. We wniosku z 3 września 2014 r. o wznowienie postępowania Spółka wskazała na otrzymaną ustną informację, że w najbliższym czasie będzie sporządzona

szczegółowa ekspertyza, załączając jednocześnie ekspertyzę z 1 września 2014 r.

W ocenie DIAS, okoliczności wynikające z przedłożonej ekspertyzy nie są istotne, a w takiej sytuacji nie zostały spełnione łącznie kryteria uzasadniające uchylenie decyzji.

W skardze na decyzję, Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, że DIAS prawidłowo zastosował normę art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 17 kwietnia 2018 r., podczas gdy Organ administracji wydał przedmiotową decyzję naruszając przepisy postępowania, tj. naruszając art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że nie zachodzą przesłanki w tym przepisie wskazane, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że wszystkie przesłanki wznowieniowe zostały spełnione, co w konsekwencji powoduje, że DIAS powinien był wznowić postępowanie i uchylić decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 21 lipca 2014 r.

Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIAS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.).

Jako podstawa kasacyjna w sprawie wskazany został przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca oparła wniosek o wznowienie

postępowania na podstawie wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., tj. przesłance stanowiącej o wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Ze względu na zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, kluczowa dla rozstrzygnięcia powstałego sporu pozostaje okoliczność, że niniejsza sprawa dotyczy postępowania o charakterze nadzwyczajnym, zmierzającego do uchylenia ostatecznej decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w trybie wznowienia postępowania.

Oceniając zasadność skargi kasacyjnej wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 o.p. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 128 o.p., służącej ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą weryfikacji decyzji ostatecznych

wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, ponieważ inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę.

We wniosku o wznowienie postępowania powołano się na art. 240 § 1 pkt 5 o.p., zgodnie z którym wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika, że wymaga on kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto, te okoliczności i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Na tle art. 240 § 1 pkt 5 o.p. odróżnić należy pojęcia "okoliczność faktyczna" i "dowód". Okoliczność faktyczna to fakt podlegający stwierdzeniu, natomiast dowód to środek dowodowy służący dokonaniu ustaleń faktycznych. Wskazać przy tym

należy, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2000 r., sygn. akt III RN 125/99, Prok. i Pr. 2000, nr 5, s. 36).

W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny w pełni uznaje trafność argumentacji Sądu pierwszej instancji co do braku kwalifikowanej wady postępowania wymiarowego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z 21 lipca 2014 r., która uzasadniałaby eliminację tejże decyzji z obrotu prawnego we wnioskowanym trybie nadzwyczajnym.

Bezspornie złożona przez Skarżąca ekspertyza rzeczoznawcy nie jest nowym dowodem istniejącym w dacie wydawania decyzji. Ekspertyza ta została sporządzona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Jej złożenie nie stanowi zatem spełnienia przesłanki, o jakiej jest mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

Składając wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., Skarżąca co do zasady mogła powołać się na nieznaną wcześniej okoliczność faktyczną. Brak wiedzy o istnieniu okoliczności faktycznej w dacie wydawania decyzji podlegającej badaniu w postępowaniu wznowieniowym winien jednak dotyczyć nie tylko organu, lecz także wnioskującego o wznowienie postępowania.

Przepis art. 240 § 1 pkt 5 o.p. posługuje się bowiem pojęciem "wyjścia na jaw". Odczytując znaczenie zastosowanego w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. zwrotu "wyjdą na jaw (...) nowe okoliczności faktyczne", należy zauważyć, że, po pierwsze, formuła "wyjdą na jaw" charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania podatkowego. W zapatrywaniu tym utwierdza dalsza część przepisu ("...lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję"), w której z podstaw wznowienia postępowania wyklucza się dowody nowe dla strony, ale które były znane organowi podatkowemu. Trudno zatem zanegować zapatrywanie utrwalone w orzecznictwie, ale także w literaturze przedmiotu (B. Gruszczyński/B. Dauter, w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2015, s. 1022), zgodnie z którym strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, zatem nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku. Można dodać, że za takim rozumieniem omawianej przesłanki wznowieniowej przemawiają też istotne względy aksjologiczne, do których należy wzgląd na trwałość decyzji ostatecznych (art. 128 o.p.) oraz wywodzony z art. 123 § 1 o.p. obowiązek współdziałania strony z organem podatkowym w trakcie prowadzonego przez niego postępowania. Wyklucza to możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności faktyczne, o których wiedziała, ale na które nie wskazała w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako że zaakceptowanie takiej możliwości nie tylko niweczyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych, ale regułę tę czyniłoby wręcz iluzoryczną. Sankcjonowałoby także zatajanie przez strony okoliczności faktycznych lub dowodów w postępowaniu zwykłym celem pozyskania podstaw do późniejszego inicjowania postępowań nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1580/21; CBOSA).

Skarżącą nie wykazała zaistnienia takiej okoliczności. Bezsprzecznie bowiem okoliczność sprawdzania przez Skarżącą systemu VIES musiała być Skarżącej, jako podmiotowi dokonującemu tej czynności, znana zatem powołanie się na tę okoliczność nie może być uznane za spełnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, złożona ekspertyza biegłego z zakresu informatyki stwierdzała, że na dysku komputera znajdowały się informacje dotyczące poszukiwania przez Skarżącą na stronach internetowych informacji z systemu VIES. Celem ekspertyzy sporządzonej już po wydaniu decyzji było zatem odzyskanie informacji znajdujących się na dysku komputera Skarżącej. W istocie bezpośrednim dowodem były więc zapisy znajdujące się na dysku komputera, istniejące w dacie wydawania decyzji. Skarżąca zamierzająca powołać się na taki dowód winna wykazać, że dowód ten w dacie wydawania decyzji nie był jej znany. Okoliczność ta nie została przez Skarżącą wykazana.

Niezależnie od dokonanej analizy istnienia przesłanki nowości dowodu lub okoliczności, wskazać należy, że w sprawie nie została spełniona przesłanka istotności wykazywanej okoliczności. Okoliczność, na która powołuje się Skarżąca nie ma charakteru istotnego, a jej ustalenie nie mogłoby doprowadzić do podjęcia rozstrzygnięcia odmiennej treści od przyjętego w wydanej decyzji.

Z przestawionej przez Spółkę ekspertyzy rzeczoznawcy z 1 września 2014 r. wynika, że na dysku komputera Skarżącej znajdują się zapisy potwierdzające wielokrotnie wyszukiwanie informacji na stronie internetowej wyszukiwarki Systemu Wymiany Informacji o VAT (VIES) prowadzonej przez portal Komisji Europejskiej. Zapisy te potwierdzają wejście na stronę internetową zawierającą wyszukiwarkę oraz uzyskanie odpowiedzi na zadane kryterium wyszukiwania, oraz umożliwiają określenie ram czasowych poszukiwania informacji na okres czerwiec 2008 – grudzień 2012 r. Nie wynika z nich natomiast treść zadanych kryteriów wyszukiwania - nie wskazują one, jakich podmiotów dotyczyły zbierane informacje. Sam fakt korzystania z wyszukiwarki VIES, bez udowodnienia, że poszukiwane informacje dotyczyły podmiotów wskazanych, jako kontrahenci Skarżącej w decyzji z 21 lipca 2014 r., nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Nadto podkreślić należy, że z decyzji wymiarowej wynikało, że towar był dostarczony do odbiorców krajowych przy pełnej świadomości Spółki co do charakteru zakwestionowanych transakcji, a okoliczność ta została ustalona na podstawie obszernego materiału dowodowego w postaci zeznań szeregu świadków, zarówno przedstawicieli Skarżącej - prezesa zarządu, pracowników Spółki, kierowców kontrahentów Spółki, dokumentów w postaci protokołów przesłuchań przeprowadzonych przed innymi organami podatkowymi i przed organami ścigania, czynności wyjaśniających wobec Skarżącej i podmiotów, na rzecz których miała ona dokonywać wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, podjętych m.in. przez słowacką

i niemiecką administrację podatkową, dokumentów w postaci listów przewozowych CMR, ekspertyzy grafologicznej dotyczącej wpisów w listach przewozowych. Okoliczność dokonywania sprawdzeń w systemie VIES, która mogłaby wykazać

jedynie ewentualną staranność Spółki w sprawdzaniu kontrahentów, nie mogłaby w tej sytuacji doprowadzić do wydania decyzji o odmiennej treści. Nie jest ona zatem faktem istotnym w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że brak jest możliwości uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, jeżeli przesłanka wznowienia postępowania była badana przez sądem rozpatrującym skargę na decyzję, której dotyczy postępowanie wznowieniowe (zob. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 22 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1325/96; CBOSA). W przypadku natomiast, gdy okoliczności mające być podstawą wznowienia postępowania znane były Sądowi przy wydawaniu orzeczenia, a w szczególności podniesione zostały w skardze, która została oddalona, to wówczas uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 1996 r., sygn. akt I SA 884/96, ONSA 1997, nr 4, poz.157).

W skardze do sądu administracyjnego wniesionej od decyzji badanej w postępowaniu wznowieniowym Skarżąca podkreślała, że uzyskała opinię biegłego rzeczoznawcy wskazującą, że Spółka wielokrotnie sprawdzała na stronach internetowych Komisji Europejskiej informacje odnośnie swoich kontrahentów w celu sprawdzenia ich wiarygodności. Skarżąca zarzucała w skardze naruszenie art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 i w związku z art. 235 o.p. poprzez niewyznaczenie Skarżącej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i brak możliwości odniesienia się przez Skarżącą do tego materiału oraz włączenia do akt sprawy ekspertyzy sporządzonej 1 września 2014 r. przez biegłego z zakresu informatyki.

W prawomocnym wyroku z 4 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1261/14, Sąd uznał za niezasadny zarzut zaniechania zbadania twardego dysku komputera Spółki w celu ustalenia, czy Skarżąca dokonywała sprawdzeń swoich kontrahentów na stronie internetowej Komisji Europejskiej, wskazując, że organ podatkowy i Sąd nie negują, że do takiego sprawdzania mogło faktycznie dochodzić, jednakże już z samej treści dołączonej przez Spółkę do skargi ekspertyzy informatycznej z 1 września 2014 r. wynika, że uwarunkowania techniczne wyszukiwarki nie pozwalają m.in. na ustalenie, jakie kryteria użyte były przez Skarżącą do wyszukiwania, a zatem nie jest możliwe ustalenie, jakie podmioty pozostawały w kręgu zainteresowań Skarżącej, tj. których konkretnie kontrahentów zagranicznych Skarżąca sprawdzała w systemie VIES. Sąd wskazał, że nawet jeśli uznać, że Skarżąca sprawdzała fizycznie w tym systemie, czy numery identyfikacyjne kontrahentów zagranicznych są ważne, to okoliczność ta nie mogłaby mieć decydującego znaczenia w sprawie, z uwagi na dogłębne ustalenia Organu kontroli skarbowej w zakresie świadomości Skarżącej co do fikcyjnego charakteru przeprowadzonych z tymi kontrahentami transakcji, prowadzenia podwójnej księgowości, czy tworzenia dwutorowo dokumentów magazynowych mających ukryć faktyczną drogę towaru.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową ocenę Sądu pierwszej instancji, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie w oparciu o pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący, mając na uwadze wyjaśnienie wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Przypomnieć bowiem należy, że postępowanie o wznowienie postępowania nie zastępuje kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Kognicja organów, a za nimi sądów administracyjnych w ramach postępowania o wznowienie postępowania jest dużo węższa i ogranicza się do sprawdzenia, czy powołane przez Skarżącą okoliczności mieszczą się (w tym przypadku, tj. w realiach rozpoznawanej sprawy) w przesłance, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

W okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał za w pełni uprawnione stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., co oznacza, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie jest uzasadniony.

Z tych względów skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a.