Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1151-1152/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: poz. 357
journal: Dz.U. 1995 nr 7 poz. 2
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Skoro brak w prawie celnym odpowiedzialności solidarnej nie można przyjmować, że obaj skarżący sprowadzili samochód na własny rachunek i we własnym imieniu.

Złożenie samochodu ze sprowadzonych części nie jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania gdyż nie istniała ona w dacie wydania decyzji.

TEZY

Skoro brak w prawie celnym odpowiedzialności solidarnej nie można przyjmować, że obaj skarżący sprowadzili samochód na własny rachunek i we własnym imieniu.

Złożenie samochodu ze sprowadzonych części nie jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania gdyż nie istniała ona w dacie wydania decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tadeusza W. i Jana L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 16 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 10 stycznia 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 kwietnia 1998 r. (...) skierowaną do Tadeusza W. i Jana L., Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 10 stycznia 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalono, że w dniu 29 kwietnia 1996 r. Tadeusz W. działający z upoważnienia Jana L. zgłosił w Oddziale Celnym w O. do odprawy celnej nadwozie samochodu osobowego Ford Escort, które zostało dopuszczone do obrotu decyzją z 29 kwietnia 1996 r. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...). Tego samego dnia i w tym samym oddziale celnym Tadeusz W. zgłosił do odprawy celnej silnik wysokoprężny do samochodu Ford Escort, skrzynię biegów, zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy i koła jezdne, które dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z dnia 29 kwietnia 1996 r.

Organy celne uznały, że w istocie z zagranicy sprowadzono samochód w stanie rozmontowanym. Potwierdza to fakt zarejestrowania samochodu przez Jana L.

Zdaniem organów celnych zarejestrowanie samochodu i posłużenie się przy rejestracji dokumentami odpraw celnych, rachunków zakupu, to nowe fakty stanowiące nową okoliczność nie znaną organom celnym w dniu wydawania decyzji o dopuszczeniu towarów do obrotu. Wznowiono więc postępowanie i decyzją z 10 stycznia 1998 r. uchylono decyzje zawarte w dowodach odprawy celnej i wymierzono cło jak od samochodu.

Według organów celnych opisany sposób sprowadzenia części samochodowych dawał podstawę do zastosowania Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i art. 23 prawa celnego. Zdaniem organów celnych sposób zgłoszenia towarów do odprawy celnej wskazuje na działanie stron mające na celu obejście obowiązującego prawa.

Podstawą wznowienia postępowania był ujawniony stan towaru importowanego na polski obszar celny przez strony, poparty faktem jego rejestracji.

Stronami postępowania w niniejszej sprawie są według organu odwoławczego: Jan L. i Tadeusz W. Solidarny obowiązek zapłaty przez obie strony różnicy cła jest wynikiem ustalenia, że obaj byli importerami nie części a samochodu.

W skargach na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 16 kwietnia 1998 r. Jan L. i Tadeusz W. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżący zarzucają, iż z odpraw celnych nie wynika, by sporne części miały charakter pojazdu samochodowego w stanie rozłożonym. Późniejsze zarejestrowanie samochodu złożonego z części nabytych przez dwie osoby nie jest nową okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji, nie znaną organowi, który wydał decyzję.

Strony nie zakupiły części w celu zmontowania samochodu, bo jedna z osób zakupiła części w celu dalszej odsprzedaży a samochód został zarejestrowany na jedną osobę.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Błąd organów celnych polega na tym, że uznały, iż prawo celne z 1989 r. umożliwia stosowanie solidarnej odpowiedzialności podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą.

Przymioty solidarności miałyby wynikać z faktu, że obaj skarżący sprowadzili w istocie samochód uprzednio rozmontowany a nie części. W stanie prawnym wynikającym z ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - prawo celne brak podstaw do obciążania podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą solidarną odpowiedzialnością za uiszczenie należności celnych. Można domniemywać, że solidarną odpowiedzialność skarżących organy celne wywodzą z czynu niedozwolonego / działań z zamiarem obejścia prawa/. Organy celne nie są jednak powołane do stwierdzenia, czy taki czyn niedozwolony został popełniony. Organy celne nie są też powołane do tego, by stwierdzać, że konkretna czynność prawna jest nieważna i nie może wywoływać skutków prawnych. W każdym razie tego rodzaju ustaleń nie można dokonywać w postępowaniu, którego przedmiotem jest wymiar cła.

Należy też zwrócić uwagę na to, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 6 prawa celnego podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą działa na własny rachunek i we własnym imieniu.

Stanowisko organów celnych nie daje odpowiedzi na pytanie, który ze skarżących dokonał przywozu samochodu na własny rachunek i we własnym imieniu.

Skoro brak w prawie celnym odpowiedzialności solidarnej nie można przyjmować, że obaj skarżący sprowadzili samochód na własny rachunek i we własnym imieniu.

Złożenie samochodu ze sprowadzonych części nie jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania gdyż nie istniała ona w dacie wydania decyzji.

Z powyższych przyczyn zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym podlegają uchyleniu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 tej ustawy.