Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1675/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 8
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Rotter (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności w Rejestrze Należności Publicznoprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) po rozpoznaniu zażalenia S. S. (dalej: Skarżący) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ) z dnia [...]r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 18 § 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.).

Stan sprawy:

Pismem z dnia 8 grudnia 2020r. Skarżący został powiadomiony przez organ o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł.

Na powyższe zawiadomienie Skarżący złożył sprzeciw od zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. W sprzeciwie Skarżący zakwestionował istnienie spornego zobowiązania z uwagi na upływ terminu przedawnienia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2013r. sygn. akt S 2/13. Zakwestionował ponadto wysokość należności pieniężnej wskazanej w zawiadomieniu. W rezultacie Skarżący wniósł o wstrzymanie ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych spornych należności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ:

- odmówił uwzględnienia sprzeciwu od zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych ze względu na upływ okresu przedawnienia,

- stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego sprzeciwu w zakresie wysokości należności pieniężnej wskazanej w zawiadomieniu.

Organ wyjaśnił, iż zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za 2005r. wynika z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. nr [...] z dnia [...] r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...]r. Podano, iż Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Gl 974/07 oddalił skargę. Następnie organ wyjaśnił, iż na powyższe zobowiązanie wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...], a bieg terminu przedawnienia powyższego zobowiązania rozpoczął się z dniem [...] r. W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy w dniu [...] r. zajęto wynagrodzenie za pracę Skarżącego, natomiast w dniu [...]r. został zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości.

W postanowieniu zaznaczono, że powyższe spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia, a ponowny bieg rozpoczął się z dniem następnym po dniu zastosowania środka egzekucyjnego, czyli od [...]r. Wskazano ponadto, iż zobowiązanie zostało zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej na nieruchomości dla której ustanowiono księgę wieczystą nr [...].

Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości zostało umorzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]. Organ przyznał, iż bieg terminu przedawnienia upłynął w dniu [...]r., jednakże po upływie terminu przedawnienia sporne zobowiązanie może być, według organu, egzekwowane z przedmiotu hipoteki. Organ wyjaśnił, iż treść art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021r., 1540 ze zm., dalej: O.p.) nie stanowiła przedmiotu kontroli Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją RP, choć w wyroku tym zasygnalizowano wątpliwości w zakresie tej normy. Nie oznacza to, zdaniem organu, zawieszenia stosowania art. 70 § 8 O.p. Powołując się na art. 120 O.p., podano, iż organy podatkowe działają na podstawie prawa, a art. 70 § 8 O.p. do chwili obecnej nie został uchylony. Co do kwestionowanej przez Skarżącego wysokości należności pieniężnej, organ cytując treść art. 18i § 7 u.p.e.a. uznał, że zgłoszenie sprzeciwu w tym zakresie nie jest dopuszczalne.

Od powyższego postanowienia Skarżący wniósł zażalenia, w którym zakwestionował istnienie należności pieniężnej wraz z odsetkami, ze względu na upływ terminu przedawnienia. Nie zgadzając się z organem, Skarżący wywiódł, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 8 października 2013r. sygn. akt SK 40/12, uznał przepis art. 70 § 6 O.p. (odpowiednik art. 70 § 8) za niezgodny z Konstytucją RP, co powoduje, że stwierdzona niekonstytucyjność dotyczy także art. 70 § 8 O.p. Skarżący wyjaśnił, że art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998r. do 31 grudnia 2002r., ma analogiczną treść jak art. 70 § 8 O.p., co powoduje niekonstytucyjność wtórną tej ostatniej normy. W zażaleniu Skarżący wyraził przekonanie, że przepis oceniony jako niekonstytucyjny, nie może zostać uznany za zgodny z prawem i nie może być podstawą rozstrzygania spraw podatkowych przez organy podatkowe. Podniósł ponadto, że nie można różnicować sytuacji podatników, w tym nie należy żądać by jedna grupa podatników była dożywotnimi dłużnikami, a inne grupy, które nie posiadają nieruchomości, miały prawo do przedawnienia na ogólnych zasadach. W tym względzie Skarżący podał liczne wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący zaznaczył, iż stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale również organy administracji publicznej.

Postanowieniem z dnia [...] r. DIAS nie zgadzając się z zarzutami zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu z dnia [...]r.

W przekonaniu DIAS, skoro zaległość wynikająca z decyzji organu z dnia [...]r. nr [...] podlega egzekucji jako zabezpieczona hipoteką – to na gruncie art. 18b § 1 u.p.e.a. nie ma przeszkód, aby wprowadzić ją do Rejestru Należności Publicznoprawnych. DIAS wskazał, iż organ zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwaniem do zapłaty długu, wszczął postępowanie egzekucyjne z nieruchomości z wniosku wierzyciela Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C.

Zaznaczono, iż zawiadomienie o zajęciu nieruchomości i wezwanie do zapłaty długu z [...]r. sygn. akt [...] wraz z zajęciem, zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...]r. DIAS przyznał, iż powyższe spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia, a termin przedawnienia rozpoczął swój bieg ponownie od dnia [...]r. Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości zostało umorzone postanowieniem Komornika Sądowego w dniu [...]r. sygn. akt [...].

DIAS zgadzając się w tym względzie z organem, przyjął, iż Trybunał Konstytucyjny nie wydał wyroku w sprawie niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 70 § 8 O.p., a wiążąca wprost jest jedynie ocena w zakresie stwierdzenia konstytucyjności bądź niekonstytucyjności konkretnego przepisu wyrażona w treści wyroku. DIAS powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2017r. I SA/Kr 306/17, podniósł, że organy podatkowe związane są przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W odniesieniu do kwestionowania przez Skarżącego zasadności i wysokości należności pieniężnej, DIAS cytując art. 18 § 7 u.p.e.a., wyraził przekonanie, iż zgłoszenie sprzeciwu w tym zakresie jest niedopuszczalne.

Na powyższe postanowienie DIAS Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę.

W skardze podniesiono zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w zażaleniu na postanowienie organu z dnia 19 kwietnia 2021r. Skarżący konsekwentnie stoi na stanowisku, iż sporne zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia, a stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013r. sygn. akt SK 40/12 niekonstytucyjność dotyczy również art. 70 § 8 O.p. W konsekwencji Skarżący wniósł o uwzględnienie jego sprzeciwu.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Kontroli Sądu na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r., którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. o odmowie uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności wymienionych w zawiadomieniu z dnia [...]r.

Podstawą wydania rozstrzygnięcia były przepisy Rozdziału 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatytułowanym "Rejestr Należności Publicznoprawnych" (dalej: RNP). Zgodnie z treścią art. 18b § 1 u.p.e.a., w RNP gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają z tytułów wymienionych w punktach od 1 do 5 wskazanego przepisu. W myśl art. 18c § 1 u.p.e.a. przed wprowadzeniem do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Z kolei art. 18i § 1 i § 2 ww. ustawy stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w m.in. sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze. Prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie (§ 5 ww. uregulowania). Na postanowienie wierzyciela o odmowie uwzględnienia sprzeciwu przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem wierzyciela, który wydał zaskarżone postanowienie (§ 13). Od postanowienia w przedmiocie rozpoznania zażalenia, o którym mowa w § 13, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (§ 14).

Ujawnieniu w RNP podlegają należności pieniężne, które są wymagalne i mogą podlegać egzekucji administracyjnej. Znajduje to także potwierdzenie w treści art. 18h pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wykreślenie z rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, następuje w przypadku, gdy obowiązek zapłaty należności pieniężnej wygaśnie. Z przepisu tego wynika, że ta kwestia winna być badana przez organ prowadzący rejestr. Jako przyczynę wygaśnięcia obowiązku można z kolei wskazać przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu. Instytucja ta ma zastosowanie zasadniczo w odniesieniu do obowiązków o charakterze pieniężnym. W myśl art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Przedawnienie obowiązku wynikającego z decyzji może doprowadzić do sytuacji, w której w obrocie prawnym znajduje się, co prawda, taki akt prawny (np. decyzja), ale z uwagi na przedawnienie nie istnieje już obowiązek, który pierwotnie z tego aktu wynikał.

Spór między stronami koncentruje się wokół możliwości zastosowania w sprawie przepisu art. 70 § 8 O.p., w którego treści zawarta jest norma prawna tożsama co do skutków prawnych z normą wynikającą z przepisu art. 70 § 6 O.p., obowiązującego w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., a uznanego przez Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez skarżącą Spółkę wyroku z dnia 8 października 2013r. o sygn. SK 40/12, za niezgodny z Konstytucją RP. Zdaniem Spółki, konsekwencją odmowy zastosowania w sprawie art. 70 § 8 O.p. winno być stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, co w konsekwencji oznacza, że brak jest podstaw do ujawnienia przedawnionych należności pieniężnych w RNP.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych postanowień, organy podatkowe obu instancji ustosunkowały się merytorycznie do podniesionego zarzutu przedawnienia, uznając za dopuszczalne badanie tej kwestii już na etapie rozpoznania sprzeciwu po zawiadomieniu dłużnika o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. W ocenie Sądu stanowisko organów co do dopuszczalności badania spornej kwestii zastosowania art. 70 § 8 O.p. w postępowaniu o ujawnienie danych w RNP, jest prawidłowe.

Błędny jest natomiast pogląd organu, że sam fakt zabezpieczenia należności pieniężnych przez ustanowienie hipoteki, pozwala na nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia przez odwołanie się do art. 70 § 8 O.p., bez wzięcia pod uwagę zastrzeżeń Trybunału Konstytucyjnego zawartych w powołanym wyroku.

Niesporna pomiędzy stronami jest okoliczność, iż zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. uległo przedawnieniu z dniem [...]r. Organy wyjaśniły, iż w dniu [...]r. został zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości, co spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia, a ponowny bieg rozpoczął się z dniem następnym czyli od dnia [...]r.

W myśl 70 § 8 O.p nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w komentowanym wyroku (SK 40/12), w pkt 2 sentencji orzekł, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Przepis ten w ww. brzmieniu stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Aktualnie odpowiednikiem tego przepisu jest właśnie art. 70 § 8 O.p. W judykaturze ukształtował się pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że brzmienie obu wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje uzasadniają wniosek, że także - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. - art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych. Jak przykładowo wskazał NSA w wyroku z dnia 3 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II FSK 3741/18, Trybunał analizując w uzasadnieniu swego wyroku skutki stwierdzonej niekonstytucyjności przepisu stwierdził wprost, że "(...) choć zakwestionowany przepis od dnia 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych wyżej".

Chociaż zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że wyrok TK stwierdził niekonstytucyjność normy prawnej wyrażonej w art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. i to ten właśnie przepis, nie zaś posiadający analogiczną treść art. 70 § 8 O.p., podlegał wyeliminowaniu z obrotu prawnego to jednak faktycznie przedmiotem kontroli Trybunału są określone w takim akcie normy prawne (zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych danego aktu). Trybunał Konstytucyjny bada to, czy norma prawna zawarta w kontrolowanym akcie zawiera treści sprzeczne z aktem normatywnym wyższego rzędu. Z formalnego punktu widzenia stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie wywiera bezpośrednich skutków w stosunku do przepisów o tej samej, bądź analogicznej treści, niebędących wprost przedmiotem oceny Trybunału, a więc zarówno istniejących już w systemie prawnym, jak i ponownie do niego wprowadzonych przez organy stanowiące prawo. Pomimo jednak, że przepis tożsamy treściowo nie jest bezpośrednio eliminowany z obrotu prawnego, to nie można nie dostrzegać tego, że powstają uzasadnione wątpliwości co do zgodności z konstytucją normy prawnej w nim wyrażonej, co nie powinno pozostawać bez znaczenia dla sądów oceniających możliwość zastosowania takiego przepisu. Jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy, traktując formalnie sprawę, należałoby powiedzieć, że uznanie za niekonstytucyjny art. 70 § 6 O.p. nie oznacza niezgodności z Konstytucją art. 70 § 8 O.p. (zob. wyrok SN z dnia 17 marca 2016 r., V CSK 377/15). Zdaniem Sądu Najwyższego, nie można jednakże twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem obowiązuje tak, jakby go wyrok o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu ma zatem istotne znaczenie dla oceny możliwości zastosowania przepisów o tożsamej bądź analogicznej treści. W takiej sytuacji dochodzi do wystąpienia, tzw. oczywistej niekonstytucyjności. Zasadniczo sytuacja oczywistej niekonstytucyjności zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne. Tego typu założenie występuje również w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 266-268; M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 266-268). Z oczywistą niekonstytucyjnością mamy do czynienia również wtedy, gdy ustawodawca zmienia co prawda kontrolowany przepis, ale nie usuwa stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku niezgodności, stwarzając tylko pozory restytucji konstytucyjności.

W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją RP oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno bowiem oczekiwać, by sądy uruchomiały procedurę kolejnych pytań prawnych (R. Hauser, A. Kabat, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2002 r. sygn. I SA/Po 461/01, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2003, nr 2, s. 73-75; M. Wiącek, Pytania..., s. 269; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 października 2006 r., I FPS 2/06; wyroki NSA z dnia 10 marca 2010 r., I OSK 1447/09 i z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1369/07). Także sam Trybunał w wyroku z dnia 22 maja 2007 r. o sygn. SK 36/06 (publ. OTK-A z 2007 r. Nr 6, poz. 50) wskazał, że stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenia domniemania konstytucyjności przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, w związku z czym wszystkie organy władzy publicznej, w tym również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania tych orzeczeń. Orzeczenie o niezgodności aktu normatywnego lub jego części z aktem usytuowanym wyżej w hierarchii źródeł prawa skutkuje utratą jego mocy obowiązującej, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności.

Taki sam pogląd wyraził Naczelnym Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1834/15, z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I FSK 949/14, z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 316/14, z dnia 21 stycznia 2015r., sygn. akt II FSK 1764/14, wszystkie wyroki powołane w niniejszym orzeczeniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego, dokonując prokonstytucyjnej wykładni normy art. 70 § 8 O.p. wskazać należy, że cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który dotyczy normy prawnej wynikającej z art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., potwierdza także niekonstytucyjność normy art. 70 § 8 O.p., która to norma zawiera analogiczne do art. 70 § 6 O.p. uregulowanie. W tej sytuacji uprawnione jest twierdzenie o oczywistej niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP także w odniesieniu do art. 70 § 8 O.p. w zakresie, o którym mowa w ww. wyroku TK. Podkreślenia nadto wymaga, że stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale też organy administracji publicznej (por. wyrok WSA w Kielcach dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 322/15).

W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że na gruncie art. 70 § 8 O.p. ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1-7 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 1764/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Po 146/19 - dotyczący analogicznej sprawy).

Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, że zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu rozumienie art. 70 § 8 O.p. pomija dyrektywę interpretacyjną wykładni w zgodzie z Konstytucją, gdyż - uwzględniając treść i motywy cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego - prowadzi do stosowania normy, której walor konstytucyjności Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie zakwestionował w motywach ww. wyroku, a jednocześnie godzi w konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe uznając w rozpoznawanej sprawie, iż zobowiązania podatkowe Skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005, nie uległo przedawnieniu i podlega wpisowi do RNP z uwagi na zabezpieczenie hipoteką przymusową na nieruchomości Skarżącego, opierając się przy tym wyłącznie na literalnej - a więc niezgodnej z Konstytucją - wykładni art. 70 § 8 O.p. dopuściły się naruszenia tego przepisu prawa materialnego.

Podsumowując, w toku ponownego rozpoznania sprawy organ podatkowy, będąc związany stanowiskiem Sądu, dokona prawidłowej interpretacji art. 70 § 8 O.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi.