Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 144/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. spółka komandytowa w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 17/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. spółka komandytowa w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 3 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 2 lutego 2015 r., sygn. akt. VIII SA/Wa 17/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. spółka komandytowa w W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 3 listopada 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, iż spółka zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do tego wniosku Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wskazał, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. oraz, że orzeczenie uwzględniające taki wniosek ma charakter fakultatywny, więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w tym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Sąd zaakcentował, iż strona powinna wykazać we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacje w przedstawionym, co do zasady przez stronę, materiale dowodowym.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazane przez spółkę we wniosku okoliczności tj. zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę jej płynności finansowej, a w rezultacie złożenie wniosku o jej upadłość i likwidację prowadzonej działalności, nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, albowiem strona nie przedstawiła dokumentów źródłowych czy wyliczeń, na poparcie swoich twierdzeń.

Sąd zaznaczył, iż pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek prowadzonej egzekucji jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem, a bez zaistnienia dodatkowych okoliczności nie może być ono rozpatrywane w kategorii szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Sądu pierwszej instancji spółka nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a., a to poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo, iż zaszły ku temu przesłanki ustawowe.

W związku z tak postawionym zarzutem spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia przez WSA w Warszawie i następnie rozpoznanie wniosku skarżącego na nowo oraz dopuszczenie dowodów z załączonych dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.

Analizując argumentację zaprezentowaną przez spółkę w toku niniejszego postępowania wpadkowego uznać należy, że nie wykazała ona, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W przedmiotowej sprawie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka powołała się na okoliczności związane z kredytem na zakup nieruchomości oraz wskazała, iż zapłata kwoty 78 240 zł wraz z odsetkami, grozi niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia dla niej skutków, w tym upadłości likwidacyjnej. Spółka jednak przy tym nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację i uprawdopodabniających jej wniosek. Wskazała bowiem jedynie na jedną transakcję jej zdaniem nierentowną, nie przedstawiając całej swojej sytuacji finansowej. Jak już wskazano uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). Zatem brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogólnikowe twierdzenia spółki nie wskazują na to, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zwłaszcza za gołosłowny i niewynikający z jakichkolwiek danych, uznać należy argument spółki spowodowania trudnych do odwrócenia dla niej skutków, w tym upadłości likwidacyjnej. Tak mało szczegółowe i niepoparte żadną dokumentacją twierdzenia nie mogą świadczyć o spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić jeszcze raz należy, iż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Nie jest w tym zakresie wystarczające powoływanie się na przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. bez poparcia twierdzeń strony konkretnymi faktami. Brak bowiem dokładnego wskazania przesłanek wymaganych przez art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia sądowi ocenę zasadności złożonego przez spółkę wniosku. Jeżeli zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to uznać należy, że brak jest przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd.

Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji wniosek oddalił, nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, w czym skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem spółki było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Inicjatywa w tym zakresie należy do strony, a podanie lakonicznych informacji i niepoparcie ich stosownymi dokumentami prowadzi do uznania, iż strona nie wywiązała się z obowiązku wykazania w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, iż pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek prowadzonej egzekucji jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem egzekucji administracyjnej i choć skutki w tym zakresie są oczywiste i ujemne (prowadzą do zmniejszenia majątku), instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Z argumentów spółki nie wynika, by takie właśnie skutki jej groziły.

W związku z powyższym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogólnikowość złożonego w niniejszej sprawie wniosku nie pozwalała na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd też uznać należy, że brak było danych uprawniających do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., co świadczy o zgodności z prawem skarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji.

Powyższej oceny nie mogła też zmienić argumentacja zażalenia, która sprowadza się zasadniczo do kwestii związanych ze wszczęciem przez organ postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymania dostaw energii. Należy bowiem podkreślić, że przytoczenie mających zmierzać do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej okoliczności dopiero w zażaleniu nie uzasadnia uwzględnienia tego środka odwoławczego, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można – a tak jest w niniejszej sprawie – zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J.P. Tarno, Warszawa 2006, str. 191, również postanowienia NSA: z 26 kwietnia 2013 r., II FZ 134/13, z 16 czerwca 2011 r., I FZ 168/11, z 8 sierpnia 2008 r., II OZ 805/08, z 15 października 2008 r., II FZ 469/08, z 30 stycznia 2009 r., II OZ 68/09, z 24 lutego 2009 r., I OZ 102/09, z 25 lutego 2009 r., II OZ 173/09).

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.