Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 446/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97  par. 1  pkt 4,  art. 145a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 137, 136, 140, 216, 134, 151, 154, 217
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] orzekającej w punkcie 1 o zwrocie na rzecz J. M. (w 3/6 części), C. R. (w 1/6 części), J. B. (w 1/6 części) i J. S. (w 1/6 części) nieruchomości położonej w W., w dzielnicy [...], przy ul. [...], stanowiącej w dniu nabycia wywłaszczeniowego część działki nr [...] w ówczesnym obrębie [...], wydzielonej jako działka ewid. nr [...] (z działki nr [...]) w obrębie [...], o pow. [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako działka [...] część, oraz w punkcie 2 o zwrocie na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...] zł, podwyższonego o kwotę [...] zł, zwiększającą wartość nieruchomości wskutek działań podjętych po wywłaszczeniu – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Umową z dnia [...] kwietnia 1974 r., zawartą w akcie notarialnym Rep. [...] F. i W. małżonkowie K. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość położoną w W., ówcześnie w dzielnicy [...], przy ul. [...], o powierzchni [...] ha, oznaczoną jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...], z przeznaczeniem pod budowę zespołu mieszkaniowego i ulic miejskich "[...]", zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r., wydanymi przez Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji. Tytuł prawny F. i W. małżonków K. wynikał z aktu własności ziemi nr [...], wydanego dnia [...] października 1973 r. przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. - [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa.

Wnioskiem z dnia 1 marca 2000 r. J. R. (spadkobierca F. K.), działając przez C. R., wniósł o zwrot części nieruchomości oznaczonej dawniej numerem ewidencyjnym [...] w obrębie [...], położonej obecnie w W., w dzielnicy [...] przy ul. [...], wskazując że część powyższej nieruchomości, w tym części działki ewid. nr [...] w obrębie [...], nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wniosek o zwrot poparła, dnia 7 lipca 2000 r., J. M., również spadkobierczyni F. K. Pismem z dnia 28 marca 2011 r. C. R., J. M. (reprezentowana przez C. R.), J. B. i J. S., spadkobierczynie poprzednich właścicieli nieruchomości, podtrzymały wniosek zwrotowy J. R., ograniczając roszczenia wyłącznie do nieruchomości wchodzących obecnie w skład [...] oraz nieruchomości wchodzącej w obręb parkingu przy kościele.

Po wyłączeniu się Prezydenta W. ze sprawy, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] wyznaczył Starostę [...] do rozpoznania przedmiotowego wniosku o zwrot nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz J. M. (w 3/6 części), C. R. (w 1/6 części), J. B. (w 1/6 części) i J. S. (w 1/6 części) części nieruchomości nabytej na warunkach wywłaszczenia, położonej w W.- [...], przy ul. [...], oznaczonej jako wydzielona działka nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m². Jednocześnie zobowiązał spadkobierczynie poprzednich właścicieli, aby zwróciły na rzecz Miasta W. kwotę zwaloryzowanego odszkodowania [...] zł, powiększoną o [...] zł, jako wartość nakładów podnoszących wartość nieruchomości (razem [...] zł). Świadczenie rozłożono na 10 oprocentowanych rat rocznych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że nie zdołał odnaleźć planu realizacyjnego dla wnioskowanego terenu, jednak na podstawie zdjęć lotniczych Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii wykonanych w latach 1982 i 1987 ustalił, iż teren nie był zagospodarowany. Na zdjęciu lotniczym z dnia 15 maja 1982 r. widać bowiem w miejscu projektowanej działki nr ewid. [...] usypane hałdy ziemi, zaś na zdjęciu z dnia 22 sierpnia 1987 r. – wydeptane ścieżki o nieregularnych kształtach. Wobec powyższego obecnie istniejący na nieruchomości ogólnodostępny parking przed Kościołem [...] posadowiono po terminach ustawowych wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zdaniem organu z pisma Urzędu W. [...] z dnia 30 czerwca 2010 r. wynika, że teren działki ewid. nr [...], z której wydzielono działkę nr [...], w okresie prowadzenia prac związanych z realizacją zespołu mieszkaniowego "[...]" oraz budową kościoła, prawdopodobnie wykorzystywany był jako zaplecze budowy. Następnie od roku 1989 pełnił funkcję parkingu niezbędnego do obsługi kościoła, co potwierdza załącznik graficzny do decyzji z dnia [...] maja 1991 r. zatwierdzającej plan realizacyjny zabudowy mieszkaniowej z usługami w parterach [...] wzdłuż ul. [...]. Ponadto organ stwierdził, że pozwolenie na budowę parkingu przy kościele pochodzi z 1999 r. (decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 1999 r., nr [...]), czyli 25 lat po wywłaszczeniu. Wcześniej działka nr [...] objęta była decyzją Burmistrza Gminy W.- [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji gminnych: parkingu i dróg na odcinku od ul. [...] do placu przed Kościołem [...] wraz z kompleksowymi docelowymi nawierzchniami drogowymi (dla jezdni, zatok parkingowych, chodników) oraz infrastrukturą podziemną, oświetleniową, sygnalizacją świetlną i zielenią. Starosta [...] podkreślił, że na wizji w terenie przeprowadzonej w dniu 24 stycznia 2008 r. ustalono, że projektowana działka nr [...] z obrębu [...] stanowi część urządzonego parkingu przy kościele i jest położona pomiędzy budynkiem kościoła a budynkiem usytuowanym przy ul. [...]. Teren parkingu wyłożony jest kostką brukową z nasadzeniami drzew. Ponadto organ podkreślił, że także oględziny nieruchomości, w dniu 28 września 2010 r., przez rzeczoznawcę majątkowego W. K. i A. K., potwierdziły, że na terenie projektowanej działki nr [...] znajduje się parking, wyłożony kostką "[...]" z nasadzeniami roślinnymi.

Zwrot zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz W. Starosta [...] ustalił na podstawie operatu szacunkowego z dnia 13 września 2010 r., zaktualizowanego dnia 16 czerwca 2011 r., uwzględniając kwotę zwiększającą wartość nieruchomości. Jak podkreślił, parking powstał po ustawowym terminie do realizacji celu wywłaszczenia, jednak jest ogólnodostępny, stanowi element infrastruktury osiedla mieszkaniowego, zaś nakłady poniósł podmiot publicznoprawny. Organ przyjął, że wyłożenie parkingu kostką [...], choć spóźnione, to zmierzało do realizacji celu wywłaszczenia, dlatego koszty nakładów powinny zrekompensować spadkobierczynie poprzednich właścicieli.

Odwołanie od decyzji wniósł Prezydent W., zaskarżając decyzję w części zwrotu projektowanej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] z uwagi na zrealizowanie celu wywłaszczenia. Odwołujący się podniósł, że na zwracanej działce urządzono ogólnie dostępny parking, teren zielony z nasadzeniami roślinnymi, a także część wewnętrznej uliczki osiedlowej. Celem nabycia wywłaszczeniowego było osiedle mieszkaniowe "[...]", będące inwestycją wieloletnią. Odwołujący się zaznaczał, że w trakcie wieloletniego prowadzenia robót budowlanych nieruchomość wykorzystywano jako zaplecze budowy, a do 1989 r. teren ten pełnił funkcję parkingu ogólnodostępnego. Realizacja ogólnodostępnego, wyłożonego kostką, parkingu między kościołem a budynkiem mieszkaniowym mieści się w zakresie realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Zaznaczył, że parking posadowiono na podstawie pozwolenia na budowę, a w dacie realizacji nie obowiązywał żaden przepis, obligujący do realizacji celu wywłaszczenia w terminie 7-10 lat. Odwołujący się wywiódł, że istotne jest już samo osiągniecie celu wywłaszczenia, bez względu na to, kiedy realizacja nastąpiła.

Wojewoda [...], podzielając stanowisko Starosty [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że jakkolwiek nie zdołano ustalić konkretnego przeznaczenia zwracanej działki, w ramach ogólnego celu nabycia

wywłaszczeniowego (osiedla mieszkaniowego wraz z ulicami miejskimi), to z pozyskanych zdjęć lotniczych oraz dokumentów bezspornie wynika, że utwardzony ogólnodostępny parking w pobliżu kościoła i budynków mieszkalnych posadowiono znacznie po terminach ustawowych, wyznaczonych dla realizacji celu nabycia. Zważywszy, iż sprzedaży dokonano w 1974 r., zaś zdjęcia lotnicze z lat 1982 i 1987 ewidentnie obrazują zupełny brak zagospodarowania zwracanej działki (hałdy ziemi, a później przypadkowo wydeptane ścieżki), nieruchomość bezspornie okazała się zbędna na cel nabycia wywłaszczeniowego, choćby na cel najszerzej ujęty.

Zdaniem Wojewody nie ulega też wątpliwości, że w niniejszej sprawie naruszono oba terminy ustawowe, przewidziane do kierunkowego zagospodarowania nieruchomości. Jak podkreślił, nawet odwołujący się nie zaprzeczył, że pomimo upływu 7 i 10 lat od nabycia wywłaszczeniowego, na zwracanej działce nr [...] z obrębu [...] nie podjęto żadnych działań zmierzających do realizacji któregokolwiek elementu osiedla mieszkaniowego, czy choćby jego infrastruktury. Zwłaszcza zdjęcie lotnicze wykonane dnia 15 maja 1982 r. (osiem lat po sprzedaży) obrazuje oczywisty brak zagospodarowania terenu: samorzutne, przypadkowo wydeptane ścieżki, pojedyncze hałdy ziemi, zupełny brak obiektów kubaturowych, czy choćby drobniejszych, zorganizowanych naniesień. Do podobnych wniosków prowadzi zdjęcie lotnicze z dnia 22 sierpnia 1987 r. (trzynaście lat po sprzedaży), dotyczące terenu zwracanej działki, objętego wnioskiem o zwrot.

Wojewoda podkreślił, że pozwolenie na roboty budowlane związane z wykonaniem fundamentów samego budynku kościoła z plebanią przy ul. [...] w W. (przy którym znajduje się obecnie parking), wydano dopiero dnia [...] lutego 1982 r. Zezwolenia na roboty budowlane związane z wykonaniem tzw. stanu zerowego budynku kościoła i plebanii (datowane na [...] czerwca 1982 r.) oraz pozwolenie na roboty budowlane związane z budową kościoła i plebanii na terenie przy ul. [...] na os. [...] w W. (z dnia [...] sierpnia 1982 r.) wydano już po upływie 7 lat od sprzedaży wywłaszczeniowej sąsiadującego terenu. Wykluczone jest więc, by w terminie 7-letnim, parking choćby hipotetycznie (gdyby nawet został zrealizowany) mógł zaspokajać potrzeby wiernych mieszkańców osiedla, skoro sam kościół był dopiero w fazie planów. Decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji gminnych: parkingu i dróg na odcinku od ul. [...] do placu przed Kościołem [...] bezspornie dowodzi, iż trwałe, kierunkowe zainwestowanie zwracanej działki nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) nastąpiło blisko ćwierć wieku po nabyciu wywłaszczeniowym. Samo zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę parkingu przy Kościele [...] przy ul. [...] w W., nastąpiło dopiero decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. W efekcie powstał parking urządzony kostką brukową oraz nasadzeniami drzew. Jednak stan obecny osiągnięto ewidentnie znacznie po bezskutecznym upływie obu terminów ustawowych.

Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że przygotowania do budowy kościoła i plebanii rozpoczęto w 1982 r., zatem nawet tak wątpliwy i prowizoryczny cel jak "zaplecze budowy" nie byłby zainicjowany terminowo.

Wojewoda [...] za bezzasadny uznał zarzut odwołania, iż samo osiągnięcie celu nabycia wywłaszczeniowego wyklucza zwrot nieruchomości, niezależnie, kiedy cel zrealizowano. Podkreślił, że momentami istotnymi dla oceny zrealizowania wywłaszczenia są wyłącznie terminy 7 i 10 lat, nie zaś dzień złożenia wniosku (jak w ustawie z 1985 r.), czy dzień orzekania (jak postuluje odwołujący się). Wojewoda wywiódł, iż według art. 137 ugn nie chodzi o to, czy określone zamierzenia w ogóle i kiedykolwiek zostały osiągnięte, lecz czy inwestycja stanowiąca podstawę do wywłaszczenia konkretnej nieruchomości została wykonana na tej właśnie nieruchomości oraz czy nastąpiło to w ściśle określonym czasie. Aktualne przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma żadnego znaczenia w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Spóźnione zagospodarowanie terenu nie jest wręcz realizacją pierwotnego celu, lecz nową inwestycją niewchodzącą w zakres zadania inwestycyjnego budowy osiedla mieszkaniowego zainicjowanego lokalizacjami i nabyciem w 1974 r. Podzielając utrwaloną w judykaturze i doktrynie prawa wywłaszczeniowego wykładnię art. 137 ugn, Wojewoda [...] przyjął, iż początek realizacji trwałego parkingu na działce nr [...] z obrębu [...], dopiero po 25 latach od nabycia, bezspornie dowodzi zbędności nieruchomości, obligując do orzeczenia jej zwrotu.

Organ II instancji nie podzielił też sugestii Prezydenta W., że już samo skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego odnośnie zgodności z Konstytucją RP zakresu zastosowania art. 137 ugn, obliguje organ do zawieszenia postępowania zwrotowego. Wniosek o ocenę konstytucyjności art. 137 ugn (wykładni tego przepisu) nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania. Wniosku nie złożono bowiem w niniejszej indywidualnej sprawie, toteż przedmiot tego wniosku nie jest zagadnieniem wstępnym, bezpośrednio warunkującym rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto, zgodnie z utrwaloną judykaturą administracyjną, "sądem" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie jest Trybunał Konstytucyjny. Prawa odwołującego się będą chronione możliwością wznowienia postępowania (art. 145a Kpa), gdyby TK podzielił wątpliwości odnośnie zakresu stosowania konstrukcji "zbędności nieruchomości" z art. 137 ugn.

Reasumując, Wojewoda [...] przyjął, że obecna działka nr [...] w obrębie [...], nie doznała żadnej ingerencji inwestora w terminach ustawowo przewidzianych dla jej zorganizowanego zagospodarowania, tym samym nieruchomość bezspornie stała się zbędna na cel nabycia wywłaszczeniowego, obligując organy administracji do orzeczenia jej zwrotu. Za organem I instancji Wojewoda przyjął za podstawę obliczeń operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych W. K. i A. K., uwzględniając kwotę odzwierciedlającą naniesienia. Zaznaczył, że operat szacunkowy nie wzbudził zastrzeżeń żadnej ze stron, zapoznających się z jego treścią.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. wniosło Miasto W. W uzasadnieniu odwołujący się wyjaśnił, że umową sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1974 r. Skarb Państwa nabył nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącą własność F. i W. małż. K., oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...] w rejestrze pomiarowym na mapie do celów wywłaszczeniowych z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" i ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego. W chwili obecnej na zwracanej nieruchomości urządzono ogólnie dostępny parking, teren zielony z nasadzeniami roślinnymi, a także część wewnętrznej uliczki osiedlowej. Zgodnie z pismem proboszcza Parafii [...] z dnia 28 czerwca 2010 r., w trakcie wieloletniego prowadzenia robót budowlanych nieruchomość wykorzystywano jako zaplecze budowy, a od 1989 r. pełniła ona funkcję parkingu ogólnodostępnego. Realizacja ogólnodostępnego, wyłożonego kostką brukową parkingu między kościołem a budynkiem mieszkaniowym mieści się w zakresie realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Parking posadowiono na podstawie pozwolenia na budowę, a w dacie realizacji parkingu nie obowiązywał żaden przepis, obligujący do realizacji celu wywłaszczenia w terminie 7-10 lat. Osiedle mieszkaniowe "[...]", dla zrealizowania którego nastąpiło nabycie przedmiotowej działki, jest inwestycją wieloletnią. Pełnomocnik Miasta W. dodał, że poszczególne inwestycje osiedla realizowane są sukcesywnie w kolejnych latach kalendarzowych. Skoro przedmiotowa nieruchomość wykorzystana została pod budowę infrastruktury osiedla, prawidłowe jest przyjęcie twierdzenia, że działka ta nie stała się zbędna na cele określone w akcie notarialnym ich nabycia. Osiedle mieszkaniowe wraz z całą infrastrukturą towarzyszącą tj. szkołami, boiskami, trawnikami, parkingami, śmietnikami, drogami wewnętrznymi zostało bowiem wybudowane. Powołując się na orzecznictwo strona skarżąca stwierdziła, że o zbędności terenu nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu. Sytuacja taka może być uzasadniona, gdy chodzi o wielkie zadania inwestycyjne, które wymagają długotrwałego procesu realizacji. Istotne wówczas jest to, że decyzja lokalizacyjna nie utraciła swej ważności, a plan realizacyjny jest ważny do czasu zakończenia inwestycji. W omawianej sprawie – zdaniem skarżącego – nie może budzić wątpliwości fakt, że budowa osiedla mieszkaniowego wraz z całą infrastrukturą osiedla należy do inwestycji o długotrwałym okresie realizacji.

W świetle powyższego, z uwagi na zrealizowanie celu wywłaszczenia, Miasto W. wniosło o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, czy art. 1 pkt 89 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), w zw. z art. 19 tej ustawy - zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 w sytuacji, kiedy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r. tj. dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy zmieniającej - jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. – Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej "ugn". W myśl art. 136 ust. 3 tej ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej, stosownie do art. 140 ugn. Z kolei stosownie do art. 137 ust. 1 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości istotne jest zatem to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub, czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany. Natomiast ust. 2 art. 137 przewiduje, że jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Jak wynika z umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1974 r. (akt notarialny Rep. [...]), zawartej w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, nabycie przez Skarb Państwa nieruchomości, położonej w W., ówcześnie w dzielnicy [...], przy ul. [...], o powierzchni [...] ha, oznaczonej jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...] (z której pochodzi zwracana działka nr [...]), było dokonane pod budowę zespołu mieszkaniowego i ulic miejskich "[...]", zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r., wydanymi przez Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji.

Umowy zawarte na podstawie art. 6 ww. ustawy zrównuje się z klasycznym wywłaszczeniem, stąd też art. 216 ust. 1 ugn wskazuje, iż przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się także do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Wprawdzie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Starosta [...] nie wskazał w podstawie prawnej swojej decyzji art. 216 ust. 1 ugn, który pozostaje w związku z art. 136 ust. 3 ugn, jednakże to, zdaniem Sądu, nie wpływa na ocenę prawną decyzji.

I tak, biorąc pod uwagę materiał dokumentacyjny sprawy, Sąd podzielił stanowisko organów, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca obecnie działkę nr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia (budowa zespołu mieszkaniowego i ulic miejskich "[...]"), tj. nie została zagospodarowana z celem wywłaszczenia w terminach ustawowych. Wprawdzie, jak stwierdził Wojewoda, nie zdołano ustalić konkretnego przeznaczenia zwracanej działki, w ramach ogólnego celu nabycia wywłaszczeniowego (osiedla mieszkaniowego wraz z ulicami miejskimi), jednakże biorąc pod uwagę zdjęcia lotnicze terenu z lat 1982 i 1987, obrazujące zupełny brak zagospodarowania oraz inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy bezspornie wywieść można, iż nieruchomość okazała się zbędna na cel nabycia wywłaszczeniowego, choćby na cel najszerzej ujęty, zaś ogólnodostępny parking w pobliżu kościoła i budynków mieszkalnych posadowiono znacznie po terminach ustawowych, wyznaczonych dla realizacji celu nabycia.

W tym miejscu wskazać należy, iż pozwolenie na roboty budowlane związane z wykonaniem fundamentów samego budynku kościoła z plebanią przy ul. [...] w W., przy którym znajduje się obecnie parking, wydano [...] lutego 1982 r., zezwolenia na roboty budowlane związane z wykonaniem budynku kościoła i plebanii (tzw. stan zerowy) datowane są na [...] czerwca 1982 r., zaś pozwolenie na roboty budowlane związane z budową kościoła i plebanii na terenie przy ul. [...] na os. [...] w W. pochodzi z dnia [...] sierpnia 1982 r. Oznacza to, iż powyższe akty administracyjne wydano już po upływie 7 lat od sprzedaży wywłaszczeniowej sąsiadującego terenu. Tak więc, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy wykluczone jest aby w terminie 7-letnim, parking choćby hipotetycznie (gdyby nawet został zrealizowany) mógł zaspokajać potrzeby wiernych mieszkańców osiedla, skoro sam kościół był dopiero w fazie planów. Ponadto decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji gminnych: parkingu i dróg na odcinku od ul. [...] do placu przed Kościołem [...] świadczy, iż plany zagospodarowania co do zwracanej działki nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) powstały dopiero po dwudziestu paru latach od nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Innym dokumentem świadczącym o tym, iż stan obecny (parking z nasadzeniami roślinnymi) osiągnięto znacznie po upływie obu terminów ustawowych jest decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1999 r., zatwierdzająca projekt budowlany pozwolenia na budowę parkingu przy Kościele [...] przy ul. [...] w W. Tak więc, biorąc pod uwagę powyższy materiał dowodowy sprawy, nie można przyjąć, jak twierdzi skarżący, iż funkcjonowanie na przedmiotowej działce zaplecza budowy (co jest wątpliwe wobec zdjęć lotniczych z 1982 r. i 1987 r., zezwolenia na roboty budowlane z dnia [...] czerwca 1982 r., pozwolenie na roboty budowlane z dnia [...] sierpnia 1982 r., decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1999 r.,) - ma stanowić dowód na rozpoczęcie prac wieloletnich związanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne ponad wszelką wątpliwość wykazało, że żadne prace związane z budową osiedla i dróg w wykonaniu decyzji lokalizacyjnych nr [...] i nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. nie zostały podjęte i wykonane na zwracanej działce nr [...] w terminach wskazanych w przepisach art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na przedmiotową nieruchomość nie została wydana jakakolwiek decyzja zezwalająca na budowę, nie urządzono tam również zieleni osiedlowej, uliczek ani nie wybudowano parkingu w terminach ustawowych. Wybudowanie zaś parkingu po terminach określonych w art. 137 ugn, nie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia.

Wobec tego w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wymogi określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami skutkujące zwrotem nieruchomości, bowiem podstawowe znaczenie przy rozstrzyganiu o zwrocie nieruchomości ma okoliczność, iż inwestycja stanowiąca podstawę wywłaszczenia konkretnej nieruchomości została wykonana właśnie na tej nieruchomości oraz czy nastąpiło to w ściśle określonym czasie. Nie chodzi o to, czy określone zamierzenia inwestycyjne w ogóle i kiedykolwiek zostały osiągnięte, tak jak to twierdzi skarżący.

Sąd także przychyla się do stanowiska organu, iż samo skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego odnośnie zgodności z Konstytucją RP zakresu zastosowania art. 137 ugn, nie obliguje organ do zawieszenia postępowania o zwrot, na co wskazywał skarżący. Wniosek o ocenę konstytucyjności art. 137 ugn nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania, gdyż wniosek ten nie jest wnioskiem w niniejszej indywidualnej sprawie, w konsekwencji przedmiot tego wniosku nie jest zagadnieniem wstępnym, warunkującym rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Organy zgromadziły niezbędny do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, zebrały dokumenty, przeprowadziły oględziny nieruchomości, dopuściły dowód z opinii rzeczoznawcy celem określenia zwaloryzowanej kwoty odszkodowania podlegającej zwrotowi przez poprzedniego właściciela na rzecz Miasta W. Operat został sporządzony bez zastrzeżeń – z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisów art. 140 ust 1, 2 i 4 w zw. z art. 134, art. 151, art. 154 i art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.

-----------------------

11