Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 2925/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik /spr./ Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant st. sekr. sąd. Urszula Smykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta J. na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), § 1-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych / Dz. U. 156 poz. 1817/ oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym / Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591/, po rozpoznaniu wniosku J. P., odmówiono stronie przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy , że mieszkanie strony i jej rodziny jest wyremontowane i dobrze wyposażone, a w złożonym oświadczeniu majątkowym wykazane zostało, iż J. P. jest właścicielem samochodu marki [...] zakupionego w dniu [...] roku.

W związku z powyższym, w ocenie organu środki finansowe posiadane przez wnioskodawcę i jego rodzinę były nieracjonalnie zagospodarowane i przeznaczane na potrzeby nie mające charakteru pierwszorzędnego. Przyznanie w tej sytuacji pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe byłoby nieuzasadnione, co zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych spowodowało nieuwzględnienie wniosku.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. P. stwierdził, że decyzja ta oparta została na niewłaściwej interpretacji faktów, bowiem wyposażenie mieszkania uznane jako dobre pochodziło z czasów aktywnego okresu zatrudnienia, jak również remont mieszkania pochodzący z roku [...] dotyczył tego samego okresu . Odwołujący nie zgodził się z oceną organu, iż mieszkanie jest wyremontowane, gdyż jego zdaniem łazienka wymaga generalnego remontu, a pozostałe pomieszczenia odświeżenia. Wskazał , że posiadany przez niego stary samochód stanowi narzędzie pracy i jest niezbędny przy prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Nie zgodził się również z postawionym mu zarzutem nieracjonalnego gospodarowania środkami finansowymi, zarzucając, iż zarzut ten jest gołosłowny, bowiem organ nie wskazał w istocie w jakiej kolejności wnioskodawca miałby regulować swoje obowiązkowe zobowiązania..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. . decyzją z dnia [...] na podstawie art. 7 ust. 3 i 17 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych / Dz. U. Nr 71 poz. 734/ , art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na przeprowadzony wywiad środowiskowy, z którego wynikać miało, iż odwołujący i jego rodzina zajmują dobrze urządzony i wyposażony w sprzęt audiowizualny sprzęt, telefon i komputer lokal mieszkalny, a J. P. nabył samochód w [...] roku i ponosi dodatkowe opłaty związane z bieżąca eksploatacją i ubezpieczeniem samochodu, wobec czego występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym odwołującego uzasadniająca odmowę przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Środki pieniężne, którymi dysponuje J. P., zdaniem organu II instancji w pierwszej kolejności powinny być przeznaczone na czynsz i inne opłaty związane z zajmowanym mieszkaniem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożonej przez żonę wnioskodawcy, E. P. powtórzone zostały argumenty zamieszczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a nadto wskazano, iż posiadane wyposażenie mieszkania jest zbyt stare by móc je spieniężyć ,posiadany samochód nie stanowi luksusu lecz pomaga prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, która co prawda nie przynosi dochodu ale stanowi , iż strony próbują przezwyciężyć swój kryzys finansowy. Interpretując stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżąca stwierdziła, iż jedynie wtedy miałaby możliwość otrzymania dodatku mieszkaniowego, gdyby rodzina pozbyła się wszelkich ruchomości i zaprzestała jakichkolwiek prób uzyskania dochodu oczekując na pełną pomoc społeczną, co jej zdaniem nie byłoby właściwe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając zasadniczą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie odnosząc się szczegółowo do zawartych w skardze zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Stosownie do art.3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269).

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonych decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów prawa. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd miał na względzie w szczególności treść przepisów art. 7, art.10§1, art. 75, art. 77§1,art.80, art. 81 i art. 107 § 3 kpa.

Przyjęta przez art. 6 k.p.a. zasada praworządności obejmuje zarówno obowiązek zastosowania właściwej normy prawnej, jak i obowiązek ustalenia jej właściwego rozumienia. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych Dz. U. Nr 71 poz. 734/. Punktem wyjścia rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była zatem ocena prawidłowości zastosowania wskazanej podstawy prawnej do ustalonego w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego, a także ocena prawidłowości w zakresie interpretacji powołanej normy prawnej.

Pojęcie "rażąca dysproporcja", jaką posłużył się ustawodawca wskazuje niezbicie, iż ma to być sytuacja szczególna, odbiegająca od normy, niewspółmierna na pierwszy rzut oka. Ta rażąca niewspółmierność winna zachodzić pomiędzy deklarowanymi przez stronę postępowania administracyjnego dochodami, a jej faktycznymi możliwościami finansowymi. Celem wprowadzenia powyższej normy było bowiem pozbawienie uprawnień do świadczeń wynikających z ustawy o dodatkach mieszkaniowych takich osób, które mają faktyczne możliwości zaspokojenia swoich potrzeb związanych z utrzymaniem siebie i rodziny nie wykazując w istocie rzeczywistych swoich dochodów lub posiadanych zasobów majątkowych. Jest oczywiste, iż w pierwszym rzędzie norma ta adresowana była do osób wykonujących nieformalnie odpłatną pracę i ukrywających swoje źródło zatrudnienia.

Z treści analizowanego przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych , a to ze sformułowania: " organ może odmówić", wynika, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy, a więc są to decyzje , przy wydaniu których wybór jednego z możliwych wariantów rozstrzygnięcia sprawy należy do organu administracji publicznej. Uprawnienie takie nie zwalnia jednak tego organu od obowiązku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego przy uwzględnieniu zasad postępowania przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego , co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że organ jest zobowiązany w czytelny sposób, umożliwiający sądowi kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Powołując się tu na stanowisko judykatury /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 roku sygn akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243/ należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 kpa. W przeciwieństwie do innych rodzajów luzów decyzyjnych uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzeczeniu NSA z 11 VI 1982 r., SA 820/81 (OSPiKA 1982, Nr 1-2 poz. 22), jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Tworzy się w ten sposób domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia, chyba że brak jest ku temu realnych możliwości, pozytywne rozstrzygnięcie bowiem niemożliwe jest z przyczyn faktycznych albo gdy pozytywnemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie nie budzący wątpliwości interes ogólny. W związku z powyższym stwierdzić należy, że uznanie administracyjne - będące pewną ściśle określoną sferą swobody pozostawionej przez ustawę - nie oznacza w żadnym razie prawa organu do jakiegokolwiek dowolnego działania.

Sądowa kontroli legalności decyzji o charakterze uznania administracyjnego sprowadza się zatem do oceny zgodności postępowania organu z przepisami postępowania administracyjnego. Przede wszystkim kontroli podlegają takie kwestie, jak wyjaśnienie i wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego , czy ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego, a także czy stronie zapewniono należyty udział w postępowaniu umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 10 § 1 ,art. 77 § 1 i art. 80 kpa., a w szczególności z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż uznanie administracyjne nakłada na organ administracji szczególny obowiązek uzasadnienie swego stanowiska przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i logiki,

Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być wszakże tożsame z dowolnością.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji nie wskazał na czym, w sytuacji skarżącej, polega wymagana przez przepis "rażąca dysproporcja" pomiędzy wykazywanymi dochodami, a faktyczną sytuacją majątkową. Jak wskazane zostało wyżej, wprowadzenie przez ustawodawcę do treści art. 7 ust. 3 pojęcia "rażąca dysproporcja" miało na celu wyróżnienie takich sytuacji, które w sposób zdecydowany, rzucający się w oczy wskazują na brak podstaw do przyznania pomocy finansowej w postaci dodatku mieszkaniowego. Sformułowanie powyższej normy nakłada na organ obowiązek przedstawienia szczególnie starannego i czytelnego, umożliwiającego sądowi kontrolę uzasadnienia swego stanowiska w zakresie "rażącej dysproporcji" Powołanie się jedynie na przepis i ograniczenie do samego stwierdzenia, że opisana w nim sytuacja ma miejsce, jest niewystarczające, narusza bowiem regulację zawartą w art. 107 § 3 kpa. Nie spełnia również wymogów stawianych uznaniu administracyjnemu powołanie się w uzasadnieniu na posiadane przez skarżącego przedmiotu użytkowe. Organ administracji poza ustaleniem stanu majątkowego strony, w związku z celem, któremu służyć ma norma prawna zawarta w art. 7 ust. 3 cyt. ustawy winien wskazać, w jaki sposób posiadane przez stronę zasoby mogłyby zaspokoić jego podstawowe potrzeby, a w tym koszty związane z opłatami mieszkania. Podobne stanowisko znalazło swoje odbicie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 roku sygn I S.A. 1684/02 publ. LEX nr 137803, gdzie zostało stwierdzone , iż użycie przez ustawodawcę w art. 7 ust. 3 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych określenia "rażąca dysproporcja" pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu. Nie można pojęcia tego interpretować w sposób rozszerzający i przyjąć, że występuje ona wtedy, gdy lokal wyposażony jest w podstawowe kilkuletnie sprzęty gospodarstwa domowego, takie jak telewizor czy radio. W każdym wypadku zastosowanie art. 7 ust. 3 ww. ustawy musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami i nie może opierać się na subiektywnych ocenach czy wrażeniach pracownika organu administracji.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Konieczność należytego wyjaśnienia i rozważenia zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej materiału dowodowego wymaga dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także uzasadnienia które dowody i dlaczego uznane zostały za wiarygodne.

Na podstawie art. 7 ust. 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) ustawodawca wprowadził w zakresie postępowania dowodowego szczególny dowód, jakim jest wywiad środowiskowy. Po myśli § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 roku w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu / Dz.U. Nr 156 poz..1828/ wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, a podczas wywiadu ustala się faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy.

Rola tego dowodu wywiadu jest niezwykle ważna. Prawidłowo przeprowadzony wywiad środowiskowy pozwala bowiem zebrać niezbędne informacje nie tylko w drodze rozmowy z osobą starającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego ale również pozwala na dokonanie przez pracownika środowiskowego oględzin lokalu mieszkalnego i znajdujących się w nim sprzętów oraz wyposażenia. Istotne jest jednak, by zgodnie z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu wszelkie okoliczności, które miałyby zostać uznane za udowodnione w drodze przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zostały przedstawione stronie w celu umożliwienia jej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, gdyż jak stanowi art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Bez tej zasady strona byłaby rzeczywiście nie podmiotem, lecz przedmiotem toczącego się postępowania, a obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, świadczy o tym, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa. /por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2001 r. sygn II S.A. 1095/00 publ.. LEX nr 53441 i z dnia 28 kwietnia 1999r. sygn IV SA 1229/96 publ. LEX nr 47188 /.

Jest niekwestionowane , iż w drodze wywiadu środowiskowego ustalono zamieszkiwanie skarżącej i jej rodziny w trzypokojowym mieszkaniu, z drewnianymi oknami, wykafelkowaną łazienką, wytapetowaną kuchnią i pozostałymi pomieszczeniami, panelami drewnianymi w jednym pokoju, a w pozostałych pomieszczeniach podłogami wyłożonymi kafelkami. Żadnych innych ustaleń w zakresie stanu posiadania i jakości posiadanych ruchomości przez skarżącą i jej rodzinę wywiad środowiskowy nie zawierał..

Z oświadczenia skarżącej i jej męża wynikało natomiast, iż są właścicielami samochodu marki [...] rok produkcji [...] roku /składak z [...] roku/ o wartości ok. [...] złotych oraz czteroletniego komputera, dwóch trzyletnich telewizorów i wieży.

Wraz z odwołaniem strony, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przekazane zostało pismo przewodnie sporządzone przez zastępcę Prezydenta Miasta J., z którego to pisma wynikało, iż pracownicy socjalni w oparciu o wywiad środowiskowy uznali, że mieszkanie J. i E. P. nie wymaga remontu, jest zadbane, jest w nim telefon i dwa telefony komórkowe. Wartość samochodu marki [...] z [...] roku natomiast według Izby Skarbowej wynosi od [...] do [...] tysięcy złotych. Odnośnie powyższych ustaleń pozbawiono stronę możliwości jakiejkolwiek wypowiedzi, nie informując jej również , iż takie ustalenia zostały dokonane.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nastąpiło tym samym naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Należy również stwierdzić, iż nie przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wystarczających argumentów pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń w zakresie pojęć o charakterze ocennym, takich jak "mieszkanie o wysokim standardzie wyposażenia", w kontekście art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

W powołaniu na powyższe argumenty nie można uznać, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej i że rozważono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności w sposób przekonywający. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej poczyni stosowne ustalenia, w oparciu o które będzie mógł rozważyć zebrany materiał dowodowy i wydać ponownie decyzję biorąc pod uwagę, co wskazane zostało wcześniej, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są większe niż przy ustawowym skrępowaniu. Można zgodzić się bowiem z poglądem zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż o zasobności osób starających się o dodatki mieszkaniowe świadczyć mają nie tylko deklarowane dochody ale również posiadane dobra materialne. Jednakże w takim przypadku obowiązkiem organu administracji jest wykazać, iż posiadanie dóbr materialnych ma realny wpływ na możliwość regulowania bieżących należności czynszowych i ponoszenie pełnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Nie jest bowiem celem ustawodawcy doprowadzenie do całkowitego zubożenia społeczeństwa i nakazanie wyzbywania się wszelkich posiadanych dóbr osobom, których aktualna sytuacja życiowa nie pozwala na zaspokajanie swoich podstawowych potrzeb. Nie jest również słuszne hamowanie wszelkiej inicjatywy poszukiwania źródeł dochodu przez osoby pozbawione zatrudnienia i nakazanie im wyzbywania się posiadanego mienia ułatwiającego samodzielną działalność gospodarczą. Celem natomiast jest wsparcie takich osób poprzez przyznanie im określonych świadczeń pozwalających na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i uniknięcie socjalnej degradacji.

Nadto z chwilą zebrania właściwych dowodów zgodnie z obowiązkiem wynikającym dla organów administracji z treści art. 10 § 1 in fine k.p.a., należy umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się co do każdego z tych dowodów, a w szczególności co do opinii środowiskowej czy wywiadu przeprowadzonego w Izbie Skarbowej.

Wobec faktu, iż zakres przeprowadzenia wskazanego powyżej postępowania wyłącznie przez organ II instancji naruszyć mógłby zasadę dwuinstancyjności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, korzystając z uprawnienia przysługującego mu po myśli art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzje organu I instancji , a w konsekwencji podstawie art. 145§1 pkt 1c p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.

SJ/