Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1507/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 3, art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Poznań od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1001/12 w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1001/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Miasta Poznań na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oddalił skargę.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

O zwrot nieruchomości położonej w Poznaniu na osiedlu Bolesława Śmiałego, oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Piątkowo, arkusz mapy 8, część działki nr [...]/3, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta Poznania wystąpiła A. L.. W toku postępowania ustalono, że Skarb Państwa na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1986 r. nr [...] w trybie art. 2 ust. 2, art. 50 ust. 1 pkt 2, ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 58 ust. 1, art. 62, art. 65 ust. 1, art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 999 ze zm.) nabył prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu, przy ul. [...] o oznaczeniu geodezyjnym: obręb Piątkowo arkusz mapy 3, działki nr 297, nr [...], nr 501 i nr 502, nr KW nr [...], stanowiącej własność Z. L.. Na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1986 r., nr [...], Skarb Państwa nabył również prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu, przy ul. [...] o oznaczeniu geodezyjnym: obręb Piątkowo arkusz mapy 3, działka nr 500, nr KW nr 21782, stanowiącej własność A. L..

Spadek po zmarłym w dniu 11 września 1987 r. Z. L. nabyła w całości żona – A. L., która zmarła w dniu 23 kwietnia 2002 r. Spadek po zmarłej A. L. nabyły córki: K. S., D. L. – L. oraz Z. K., każda w 1/3 części.

Spadkobierczynie A. L. domagały się ostatecznie zwrotu ok. 1/3 części nieruchomości, które w 1987 r., były własnością Z. L. tj. działki o numerze aktualnym nr [...]/7, obręb Piątkowo, arkusz mapy 08, położonej w Poznaniu na os. [...], stanowiącej m.in. część dawnej działki nr [...].

Starosta Poznański decyzją z dnia 21 sierpnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 107 k.p.a. oraz art. 136 ust. 3, art. 140, art. 142, art. 216 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami orzekł o odmowie zwrotu wymienionej wyżej nieruchomości.

W uzasadnieniu wskazano, że nieruchomość stanowiąca własność Z. L. była przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego Poznań Piątkowo jedn. "C". Z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił Zakład Projektowania i Usług Inwestycyjnych "[...]" w Poznaniu. Za działki nr 297, [...], 501 i 502 przyznano Z. L. odszkodowanie w kwocie 3.604.647 zł oraz nieruchomość zamienną położoną w Poznaniu przy ul. [...] oznaczonej nr geod. [...]/18 o powierzchni 6.347 m2, obręb Kobylepole, arkusz mapy 47 zapisaną w KW 76.200 o wartości ustalonej na kwotę 1.082.544 zł. W świetle art. 140 ust. 1 pkt. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot nieruchomości jest możliwy jedynie w przypadku zwrotu nieruchomości zamiennej, która została przyznana w ramach odszkodowania, jak również zwrotu dopłaty pieniężnej. Ponieważ w toku postępowania ustalono, że spadkobierczynie po Z. L. nie dysponują już nieruchomością zamienną, niemożliwe stało się orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły K. S. i D. L. – L. oraz Z. K.

W odwołaniach podniesiono zarzut wadliwej interpretacji art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie odwołujących się, w przypadku gdy jako odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w części przyznano nieruchomość zamienną, a w części dopłatę pieniężną, to mając na uwadze, iż przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca obowiązani są do zwrotu nieruchomości zamiennej i ustalonego odszkodowania – nie można wykluczyć, że gdy nie jest możliwy zwrot Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego nieruchomości zamiennej można orzec o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada przyznanemu wyrównaniu pieniężnemu.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Poznańskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy, uzasadniając powyższe stanowisko przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że istotą sprawy jest interpretacja art.140 ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozstrzygnięcie, czy możliwy jest zwrot części wywłaszczonej nieruchomości (przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 136 i 137 powyższej ustawy), odpowiadającej wartości części pieniężnej odszkodowania, gdy w ramach odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przyznano odszkodowanie w naturze (nieruchomość zamienna) oraz odszkodowanie pieniężne, a w chwili obecnej nie jest możliwy zwrot nieruchomości zamiennej. W powyższym zakresie Wojewoda stanął na stanowisku, że wykładnia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do formułowania kategorycznej tezy, że jednoznaczny i bezwarunkowy obowiązek zwrotu nieruchomości powstaje w sytuacji, w której możliwy jest zwrot zarówno nieruchomości zamiennej jak i odszkodowania pieniężnego. Jak wyjaśniono, okoliczność zbycia nieruchomości zamiennej powoduje brak możliwości pełnej realizacji zgłoszonego przez poprzedniego właściciela roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej. Możliwy jest jednakże zwrot części nieruchomości wywłaszczonej – tej odpowiadającej swą wartością wartości przyznanego odszkodowania pieniężnego. Przyjęcie innej interpretacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadziłby do niekorzystnego ukształtowania sytuacji prawnej byłych właścicieli. Mając powyższe na względzie Wojewoda wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Starosta jest zobowiązany do ustalenia, czy w stosunku do wskazanej we wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej część działki nr [...]/3 (obecnie w projekcie podziału nieruchomości z 12 listopada 2008 r. oznaczonej jako działka nr [...]/7), zachodzą przesłanki przewidziane w art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ewentualnie do dokonania stosownych rozliczeń związanych ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z art. 142 w zw. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę na powyższą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Miasto Poznań, domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie art. 136 ust. 3 oraz art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów prawa procesowego określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewoda, wydając zaskarżoną decyzję oparł się na odosobnionym stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 586/12. Skarżące Miasto odwołało się do treści art. 136 ust. 3 oraz art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami konkludując, że zwrot nieruchomości mógłby mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której jest możliwy zwrot uzyskanej nieruchomości zastępczej. Zdaniem skarżącego w każdym przypadku, gdy nie jest możliwy zwrot nieruchomości zamiennej, nieruchomość wywłaszczona nie może być zwrócona ani w całości, ani chociażby w części odpowiadającej równowartości przyznanego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że poza sporem pozostaje, że koniecznym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zwrot nieruchomości zamiennej, otrzymanej tytułem odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Konsekwentnie, ewentualne zbycie nieruchomości zamiennej stanowi przesłankę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i musi skutkować wydaniem decyzji o odmie zwrotu nieruchomości. Mieć jednakże należy na względzie, że w praktyce możliwe jest powstanie sytuacji, w których za wywłaszczoną nieruchomość jej dotychczasowy właściciel uzyskał zarówno nieruchomość zamienną jak i odszkodowanie. Sytuacja powyższa miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Sąd wskazał nadto, że w sytuacji, gdy jako odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w części przyznano nieruchomość zamienną, w części zaś dopłatę pieniężną, to – mając na uwadze, że przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca obowiązani są do zwrotu nieruchomości zamiennej i ustalonego odszkodowania – nie można wykluczyć, że gdy nie jest możliwy zwrot Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego nieruchomości zamiennej, można orzec o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada przyznanemu wyrównaniu pieniężnemu. Wykładnia art. 136 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może prowadzić do przyjęcia istnienia bezwzględnego zakazu zwrotu nieruchomości zamiennej, rozumianego w ten sposób, że w każdym przypadku bez zwrotu tej nieruchomości (nawet jeśli przyznano ją jedynie obok odszkodowania pieniężnego) nie jest możliwy zwrot nieruchomości wywłaszczonej. Omawiany przepis stanowi, że warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej, stosownie do art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zawarty w jego treści spójnik "lub", stanowiący alternatywę rozłączną nie pozwala na wyciąganie kategorycznego wniosku co do obowiązku zwrotu nieruchomości zamiennej, także w tej sytuacji, gdy nieruchomość taką przyznano za wywłaszczoną nieruchomość obok odszkodowania pieniężnego. Gdyby zdanie trzecie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami miało w sposób bezpośredni i nie budzący wątpliwości normować opisaną wyżej sytuację i rzeczywiście wyrażać obowiązek zwrotu tak nieruchomości zamiennej jak i odszkodowania pieniężnego, przepis ten posługiwać się powinien spójnikiem wskazującym na koniunkcję obu warunków.

Wykładnia językowa przepisu art. 136 ust. 3 zdanie trzecie powyższej ustawy prowadzi tymczasem do wniosku, że ma on bezpośrednie odniesienie jedynie do dwóch przypadków, to jest takich, gdy tytułem ekwiwalentu za nieruchomość wywłaszczaną przyznano odpowiednią kwotę pieniężną oraz gdy w zamian za nieruchomość wywłaszczoną przyznano tylko nieruchomość zamienną. Z powyższego wynika, że stan faktyczny, który jest przedmiotem wniesionej skargi nie został objęty hipotezą normy wyrażonej w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wywiedzenie z treści tego przepisu regulacji, która znalazłaby zastosowanie do tego przypadku opierać się musi na dalej idącej wykładni omawianego przepisu, przy uwzględnieniu językowych dyrektyw interpretacyjnych, ale też względów funkcjonalnych i celowościowych.

Obowiązkiem organów administracji publicznej jest zwrot każdej nieruchomości wywłaszczonej, która nie została wykorzystana na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu. Obowiązek powyższy wynika wprost z art. 21 ust. 2 Konstytucji i jest dostrzegany w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Stąd odmówienie następcom prawnym właściciela prawa do ubiegania się o zwrot choćby tej części niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonej, która swą wartością odpowiada wartości odszkodowania pieniężnego, prowadziłoby do niekorzystnego i nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej wywłaszczonych. Konsekwencją tego stanowiska byłaby odmowa zwrotu części nieruchomości niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia, pomimo istniejących faktycznych i prawnych możliwości zwrotu. Skutki takiego sposobu interpretacji omawianych przepisów byłyby szczególnie dotkliwe w tych wszystkich przypadkach, gdy istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy wielkością i wartością nieruchomości zamiennej a nieruchomością wywłaszczoną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Miasto Poznań, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj. art. 136 ust. 3 i art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż w przypadku kiedy jako odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w części przyznano nieruchomość zamienną, a w części dopłatę pieniężną to w sytuacji, gdy nie jest możliwy zwrot Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego nieruchomości zamiennej, należy dopuścić możliwość zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada przyznanemu wyrównaniu pieniężnemu.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną koniecznym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zwrot nieruchomości zamiennej, otrzymanej tytułem odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa. Mając na uwadze treść wyżej przytoczonych przepisów należy bowiem stanąć na stanowisku, iż zbycie nieruchomości zamiennej stanowi przesłankę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wynika to z wykładni językowej art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną nie jest możliwe, w przypadku kiedy przyznano zarówno odszkodowanie jak i nieruchomość zamienną, dokonanie wyłącznie zwrotu odszkodowania bez zwrotu nieruchomości zamiennej, nawet przy uwzględnieniu proporcjonalnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika taka możliwość.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cytowaną dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nakazuje, by jako podstawę kasacyjną wskazać konkretny przepis naruszony, zdaniem strony przez sąd - z podaniem numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych niższego rzędu. Nie jest bowiem dopuszczalne rekonstruowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny podstaw kasacyjnych w niepełny sposób powołanych przez stronę.

Powołany jako jedna z podstaw skargi kasacyjnej art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 102 poz. 651 ze zm.), zwanej dalej ustawą, składa się z sześciu jednostek redakcyjnych - ustępów, z których każda stanowi odrębny przepis. Wnoszący skargę kasacyjną zaniechał skonkretyzowania zarzutów przez wskazanie, naruszenie których konkretnie przepisów wchodzących w skład art. 140 ustawy zarzuca sądowi I instancji. Taki sposób określenia podstawy kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do niej.

Przepis art. 136 ust. 3 ustawy, będący drugą materialnoprawną podstawą kasacyjną stanowi zaś, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Zarzut błędnej wykładni tego przepisu jest całkowicie nieusprawiedliwiony.

W sprawie rozstrzygniętej wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną jedyną przyczyną odmowy przez organ administracji pierwszej instancji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spadkobierczyniom poprzedniego właściciela było stwierdzenie, że nie jest możliwy zwrot przez nie nieruchomości zamiennej przyznanej wywłaszczonemu obok odszkodowania pieniężnego. Organ ten nie poczynił w szczególności żadnych ustaleń dotyczących przesłanki zbędności nieruchomości na cel oznaczony w decyzji wywłaszczeniowej. W tej sytuacji organ odwoławczy uznając, że sam brak możliwości zwrotu nieruchomości zamiennej przyznanej w ramach odszkodowania nie wyklucza zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na to, że zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Analizując poprawność argumentacji prawnej organu odwoławczego, zaakceptowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, należy zwrócić uwagę na szczególny charakter zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku nie użycia jej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie podkreśla, że zasada ta ma rangę konstytucyjną, gdyż stanowi oczywistą konsekwencję art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt K 6/05).

Przepisy ustawy regulujące zasady zwrotu nieruchomości wywłaszczonej powinny być zatem interpretowane zgodnie z powyższą zasadą – w sposób pozwalający na jej możliwie najpełniejszą realizację.

Przez przyznanie nieruchomości zamiennej realizuje się w całości lub w części prawo wywłaszczonego właściciela do odszkodowania - zarówno w obecnym stanie prawnym (art. 131 ust. 1 ustawy) jak i w świetle obowiązującego w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 999 ze zm.).

Ustawa pozwala na zwrot nie tylko całości ale i części wywłaszczonej nieruchomości i ustala w art. 140 ust. 3, że w takim przypadku zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości. Istnieją zatem normatywne zasady postępowania w przypadku orzekania o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, według których odszkodowanie podlegające zwrotowi zmniejsza się proporcjonalne.

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania zaskarżonym wyrokiem spadkobierczynie byłego właściciela domagały się zwrotu jedynie części wywłaszczonej nieruchomości - o powierzchni nie przekraczającej 1/3 jej całkowitej powierzchni. Według decyzji wywłaszczeniowej wartość nieruchomości zamiennej nie przekraczała także 1/3 wartości całego wywłaszczonego gruntu.

Nie może stanowić w tej sytuacji przeszkody dla uwzględnienia żądania zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości to, że nie jest możliwy zwrot nieruchomości zamiennej. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy musi być bowiem, zgodnie z powołaną wyżej konstytucyjną zasadą wyprowadzoną z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP interpretowany w ten sposób, że warunek zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej jest spełniony również poprzez zwrot odszkodowania przyznanego obok nieruchomości zamiennej – w przypadku gdy zwrot nieruchomości zamiennej nie jest już możliwy. Należy wszakże poczynić zastrzeżenie, że dotyczy to sytuacji, w której prawnie dopuszczalne jest wydzielenie z nieruchomości wywłaszczonej takiej jej części, której powierzchnia nie przekraczałaby ekwiwalentu wypłaconego odszkodowania pieniężnego - ustalonego w oparciu o art. 140 ust. 3 ustawy.

W tej sytuacji, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Wskazać należy, że w aktualnym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej dla uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego złożonego przez osobę występującą jako uczestnik postępowania przed sądem I instancji – nie wnoszący skargi kasacyjnej.