Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1558/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art/ 1 ust. 1, art. 16 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art/ 145 par. 1 lit a i b, art. 132, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. G. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący K. G. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej:

"stosowanych względem mnie wszelkich czynności operacyjno – rozpoznawczych określonych w art. 19 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w okresie od początku 2007 r. do końca 2008 r., w szczególności dotyczących ustalenia:

– na czyj wniosek i w jakim zakresie były prowadzone,

– w jakim okresie były prowadzone i ile łącznie trwały,

– czy zostały wykorzystane w innym postępowaniu niż zawisłe przed Sądem Okręgowym w G., sygn. akt [...] i przesłanie ich w formie papierowej na wskazany wyżej adres domowy, względnie – jeśli wymagają tego przepisy dotyczące zachowania danych w tajemnicy – w sposób zapewniający realizację takiego obowiązku,

– czy mój prywatny numer telefony tj. [...] objęty był kontrolą w formie podsłuchu,

– iloma i w jakim okresie w latach 2007 i 2008, kontrolami operacyjnymi w formie podsłuchu były objęte numery [...], [...], [...] zarejestrowane na firmę R. R. M. będące materiałami z postępowania przygotowawczego w sprawie toczącej się przeciwko mnie przed Sądem Okręgowym w G., sygn. akt [...]".

W uzasadnieniu wniosku podał m.in., że został oskarżony przez Prokuraturę Okręgową w G. o popełnienie przestępstwa z art. 286 k.k. i innych, a obecnie sprawa jest rozpatrywana przed Sądem Okręgowym w G. pod sygn. akt [...]. Istotnym dowodem w sprawie są materiały uzyskane w toku czynności operacyjnych prowadzonych na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o Policji. Materiały te w formie nagrań jak i sporządzonych na ich podstawie komunikatów zostały zawnioskowane do przeprowadzenia, jako dowody w niniejszej sprawie i wniosek ten został przez sąd pierwszej instancji uwzględniony, a obecnie trwa proces ujawniania poszczególnych nagrań. W ocenie skarżącego kontrolę stosowano naruszając prawo i w związku z tym dla ustalenia, czy formułowany m.in. ten zarzut jest prawdziwy, wnosi o udzielenie mu powyższej informacji publicznej.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), art. 19 ust. 6, ust. 16, ust. 17 i ust. 17a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228) oraz art. 104 i 107 k.p.a., odmówił udostępnienia skarżącemu K. G. żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu podał m.in., że jakkolwiek materia poruszona we wniosku dotyczy informacji publicznej w znaczeniu nadanym ustawą o dostępie do informacji publicznej, to z uwagi na ustawowe ograniczenia żądana informacja nie może zostać udostępniona. Wskazał również, iż w jego ocenie w obowiązującym stanie prawnym wnioski zmierzające do uzyskania informacji na temat stosowania przez Policję czynności w ramach kontroli operacyjnej zarządzonej na podstawie art. 19 ustawy o Policji, nie mogą zostać rozpatrzone w sposób odmienny niż poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej i wskazał na brzmienie art. 19 ust. 6 ustawy o Policji stanowiący, iż kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie. Nadto przywołano art. 19 ust. 16, ust. 17 i ust. 17a tejże ustawy, z których to przepisów wynika, że nie istnieje prawna możliwość zaznajomienia osoby poddanej kontroli operacyjnej z materiałami zgromadzonymi podczas trwania tej kontroli, poza trybem ujętym w art. 321 Kodeksu postępowania karnego a także, iż podmiotem, którego Policja jest zobligowana poinformować o wydaniu i wykonaniu zarządzenia dotyczącego zniszczenia materiałów niezawierających dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub dowodów mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego, jest wyłącznie właściwy prokurator. Zatem osobie domagającej się udzielenia informacji publicznej o ewentualnie stosowanej wobec niej kontroli operacyjnej nie można udzielić takiej informacji bez złamania przepisów ustawy o Policji oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych.

We wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący zarzucił zaniechanie zastosowania wykładni celowościowej przy stosowaniu przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnej oraz wskazał, że jego żądanie koncentruje się na uzyskaniu wiedzy co do faktu poddania go kontroli operacyjnej, bez udostępnienia samych materiałów zgromadzonych w toku takiej kontroli. W konkluzji powołał się na szczególne znacznie prawa do informacji publicznej w systemie demokratycznego państwa prawa oraz znaczenie żądanej informacji dla społecznej kontroli działań służb państwa w zakresie w jakim nie ogranicza ona skutecznego działania tych służb.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zarówno wykładnia literalna jak i celowościowa ustawy o Policji oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych, nie pozwala na spełnienie żądania skarżącego. Nie można bowiem abstrahować od jednoznacznego brzmienia art. 19 ust. 6 ustawy o Policji, narzucającego bez wyjątków niejawność kontroli operacyjnej jako narzędzia służącego Policji, w ściśle określonych przypadkach oraz za zgodą właściwego sądu i prokuratora, do skutecznej realizacji ustawowych zadań tej formacji. Mając na uwadze art. 19 ust.16, 17 i 17a stwierdzono, że z systemu obowiązujących norm prawnych dotyczących dopuszczalności stosowania przez Policję kontroli operacyjnej wynika, iż ustawodawca świadomie i celowo zawęził zbiór podmiotów, które mają możliwość zapoznania się z faktem istnienia takiej kontroli. Przepisy te przesądzają o niedopuszczalności rozszerzającej wykładni przepisów ustawy o Policji w zakresie kręgu podmiotów informowanych o istnieniu ewentualnej kontroli operacyjnej. Jednocześnie, w celu zapewniania osobom poddanym kontroli operacyjnej ze strony Policji uprawnień przynależnych stronie postępowania karnego, wprowadzono jako jedyny wyjątek, przepis zawarty w art. 19 ust. 16 zdanie drugie ustawy o Policji, skutkujący tym, iż z chwilą włączenia materiału zebranego w toku kontroli operacyjnej do materiału procesowego, osobie takiej umożliwia się dostęp do tych materiałów zgodnie z art. 321 Kodeksu postępowania karnego. Samą zaś kwestię zapoznania się z materiałami o charakterze niejawnym precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 lutego 2012 r. w sprawie sposobu postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami lub przedmiotami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji (Dz. U. z 2012 r., poz. 219). Ponadto czynności o charakterze operacyjno – rozpoznawczym ze swojej istoty, polegają na niejawnym, pozaprocesowym działaniu uprawnionych służb, nakierowanym na realizację ich zadań związanych z zapewnieniem porządku publicznego (taka definicja znalazła się np. w projekcie ustawy o czynnościach operacyjno – rozpoznawczych z 7 lutego 2008 r., druk sejmowy nr 353). Podstawową cechą tych czynności jest ich niejawność, w szczególności przed osobami wobec których są one prowadzone. Wynika to z konieczności zapewnienia im maksymalnej skuteczności, zważywszy na ważne cele tych czynności związane z ochroną istotnych dóbr. Jawna ich realizacja bez wątpienia kłóciłaby się z tak pojmowanym podejściem do istoty omawianego zagadnienia. Niezależnie od powyższego stwierdzono, że społeczna kontrola działań organów władzy publicznej nie może jednocześnie zmierzać do jawnej kolizji z przepisami stanowiącymi zasady przeprowadzania i informowania o stosowaniu tychże czynności. W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której jedna z niejawnych metod pracy Policji, stosowana w celu zapobieżenia, wykrycia, ustalenia sprawców, a także uzyskania i utrwalenia dowodów ściganych z oskarżenia publicznego, umyślnych przestępstw o dużym ciężarze gatunkowym zostałaby całkowicie pozbawiona efektywności, jak i racjonalnych podstaw do stosowania, z uwagi na możliwość jej faktycznego zdemaskowania w dowolnym czasie, w szczególności przez osoby poddane tym czynnościom. Ustawodawca precyzyjnie przesądził o kręgu podmiotów, którym udostępnia się informacje w zakresie prowadzenia czynności operacyjno – rozpoznawczych i oczywistym jest, że w tym gronie znaleźli się m.in. prokurator i sąd. Takie rozwiązanie gwarantuje z jednej strony ochronę informacji operacyjno – rozpoznawczych oznaczonych odpowiednią klauzulą niejawności, a jednocześnie pozwala na zapewnienie właściwego systemu kontroli nad tego typu czynnościami. Zatem zarzuty niewystarczająco szczegółowego rozpoznania sprawy, zaniechania interpretacji przepisów prawa z uwzględnieniem celu ich ustanowienia jak również abstrahowania od konieczności społecznej kontroli nad działaniami organu władzy publicznej, nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący K. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. albowiem organ administracji publicznej zamiast stać na straży praworządności i podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaniechał wypełnienia tych obowiązków, a w szczególności zaniechał ustalenia, czy ujawnienie żądanych we wniosku informacji zagraża interesom państwa, porządkowi prawnemu, bezpieczeństwu funkcjonariuszy, czy też bezpieczeństwu prowadzonych przez nich operacji,

2) art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 19 ust. 6 ustawy o Policji oraz art. 61 ust. 1 – 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie informacji objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej za informacje niejawne;

3) art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 ust. 1 – 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej wbrew istniejącemu ustawowo obowiązkowi organu.

W uzasadnieniu podał, że wniosek dotyczył wyłącznie udzielenia informacji o dokonanych wobec niego czynnościach przez Policję, bez udostępniania konkretnych danych, które mają charakter niejawnych, a z racji postawienia go w stan oskarżenia, posiada już wiedzę o prowadzonych wobec niego czynnościach operacyjnych. Sam więc fakt ich wykonywania został mu ujawniony i w pewnej części – zgodnie z przepisami k.p.k. – treść nagranych rozmów została mu udostępniona. Natomiast powziął wątpliwość, której nie jest w stanie wyjaśnić w żaden inny sposób – poza uzyskaniem dostępu do informacji publicznej – co do legalności podejmowanych przez organy ścigania działań operacyjno – rozpoznawczych i jego intencją jest wyłącznie uzyskanie informacji dotyczących tego, na czyj wniosek i przez jaki okres czasu były prowadzone. Gdyby, bowiem potwierdziły się okoliczności, iż czynności operacyjne w postaci podsłuchu telefonów komórkowych trwały dłużej, niż zezwala na to ustawodawca, nie mogłyby w żadnym razie stanowić dowodu w sprawie. Ponieważ organy ścigania i prokuratura odmawiają mu tej informacji, to zamierza pozyskać wiedzę, czy gromadzono przeciwko niemu dowody w sposób legalny. Reasumując, jego intencją jest wyłącznie uzyskanie informacji, czy prowadzono wobec niego czynności operacyjno – rozpoznawcze w sposób dopuszczalny oraz legalny i czy pozyskane w ten sposób informacje mogą stanowić dowód w sprawie. Zgodnie z poglądem prezentowanym w zaskarżonej decyzji, wszelka informacja dotycząca podsłuchów jest niejawna, ale nie wynika to wprost z ustawy o ochronie informacji niejawnych. Podkreślił, że zgodnie z art. 19 ust. 6 ustawy o Policji, kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie. Tym samym przepis ten odnosi się do samego sposobu prowadzenia kontroli operacyjnej. Przyjęcie odmiennej wykładni tego przepisu oznaczałoby naruszenie powszechnie uznawanej ogólnej zasady, że przepisy stanowiące wyjątki od zasady należy interpretować w sposób ścisły (w tym przypadku, wyjątek od zasady powszechnego dostępu do informacji publicznej). Co więcej, przywołane przez organ przepisy art. 19 ust. 16, ust. 17 i ust. 17a ustawy o Policji odnoszą się wyłącznie do materiałów zgromadzonych podczas stosowania kontroli, natomiast jego wniosek dotyczył jedynie informacji o samych czynnościach podjętych w ramach tej kontroli. W dalszej części stwierdził, że prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z najważniejszych praw w katalogu praw obywatelskich i politycznych. Ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, poprzez zwiększanie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, wreszcie zapewniać społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej. Przejrzystość procesu decyzyjnego umacnia demokratyczny charakter instytucji oraz zaufanie obywateli do administracji. Zagrożenie terroryzmem i rozwój przestępczości zorganizowanej powodują, że coraz częściej musimy godzić się na takie działania służb chroniących porządek prawny i nasze bezpieczeństwo, które ograniczają swobody obywatelskie, w tym sferę prywatności. Do opinii publicznej docierają przy tym informacje o nadużywaniu uprawnień dotyczących działań operacyjnych, w tym m.in. nagrywania i podsłuchiwania rozmów telefonicznych. Tym ważniejsze jest, aby działalność służb specjalnych podlegała społecznej kontroli w obszarach, które nie ograniczają możliwości ich skutecznego działania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że organy obu instancji prowadziły postępowanie z poszanowaniem przepisów k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli wskazane przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego

i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie,

w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej

i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu

i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy. Oznacza to, że obywatelskie prawo do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, i że ustawodawca ogranicza dostęp do informacji publicznej, respektując konieczność ważenia zasady (dostęp do informacji publicznej) i wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, jako dopuszczalnych kryteriów ograniczenia zasady dostępności (interes jednostki, interes Państwa).

Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, ochrona prywatności), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie

w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie istotnie spełniony został zakres podmiotowy stosowania ustawy, bowiem Komendant Główny Policji jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, bowiem stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Jednakże z drugiej strony nie można stracić z pola widzenia zagadnienia dotyczącego odpowiedzi na pytanie, czy żądna informacja jest informacją publiczną, a w konsekwencji, czy mają do niej zastosowanie przepisy ustawy do informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie natomiast zauważyć należy, że skarżący we wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej podał, że został oskarżony przez Prokuraturę Okręgową w G. o popełnienie przestępstwa z art. 286 k.k. i innych, a obecnie sprawa jest rozpatrywana przed Sądem Okręgowym w G. pod sygn. akt [...]. Istotnym zaś dowodem w tej sprawie są materiały uzyskane w toku czynności operacyjnych prowadzonych na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o Policji. Materiały te w formie nagrań jak i sporządzonych na ich podstawie komunikatów zostały zawnioskowane do przeprowadzenia i wniosek ten został przez sąd pierwszej instancji uwzględniony, a obecnie trwa proces ujawniania poszczególnych nagrań. W ocenie skarżącego kontrolę stosowano naruszając prawo i w związku z tym dla ustalenia, czy formułowany m.in. ten zarzut jest prawdziwy, wnosi o udzielenie mu powyższej informacji publicznej. Cel uzyskania żądanej informacji potwierdził również w skardze do Sądu w której podał, że wniosek dotyczył wyłącznie udzielenia informacji o dokonanych wobec niego czynnościach przez Policji i sam fakt ich wykonywania został mu ujawniony oraz w pewnej części treść nagranych rozmów została mu udostępniona. Natomiast powziął wątpliwość, której nie jest w stanie wyjaśnić w żaden inny sposób, a mianowicie co do legalności podejmowanych przez organy ścigania działań operacyjno – rozpoznawczych i jego intencją jest wyłącznie uzyskania informacji dotyczących tego, na czyj wniosek i przez jaki okres czasu były prowadzone. Gdyby, bowiem potwierdziły się okoliczności, iż czynności operacyjne w postaci podsłuchu telefonów komórkowych trwały dłużej, niż zezwala na to ustawodawca, nie mogłyby w żadnym razie stanowić dowodu w sprawie.

Tymczasem zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Analizując powyższy przepis należy dojść do wniosku, że aby żądana informacja uzyskała walor informacji publicznej, musi dotyczyć "sprawy publicznej" i nie jest celem ustawy o dostępie do informacji zaspokajanie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, chociaż dotyczących z drugiej strony kwestii publicznych, lecz przeznaczonych na potrzeby toczącego się postępowania sądowego. Stanowisko zarówno doktryny, jak i judykatury jest w tym względzie jednoznaczne i od dawna już utrwalone, a mianowicie wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez osoby, których interesów dotyczą i co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, bowiem nie odnoszą się do "sprawy publicznej" (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. I OSK 430/14, I OSK 1696/12, I OSK 617/14, I OSK 769/12, I OSK 1797/10, I OSK 545/09, I OSK 1035/10). Reasumując, w niniejszej sprawie – na co wskazuje analiza pytań zawartych we wniosku, jak i uzasadnienie przedstawione przez skarżącego –skarżący żądał udzielenie mu informacji w sprawie indywidualnej w związku z toczącym się procesem karnym i nie ma to żadnego związku z oceną sposobu funkcjonowania organu władzy publicznej, bowiem są to pytania dotyczące o czynnościach wykonywanych w trakcie postępowania przygotowawczego.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wprawdzie zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, to w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zatem przepisy szczególne regulujące dostęp do informacji publicznej mogą wyłączać stosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej, bowiem przepisy tej ostatniej ustawy nie mają zastosowania w sytuacji realizacji celów przez żądającego udzielenia informacji, co do których właściwe są inne tryby postępowania. Rzeczą oczywistą jest, że żądana informacja nie zmienia jej istoty

i nadal jest to informacja publiczna, jednak zmienia stosunek do żądania ich udzielenia. W tym miejscu w ślad za tezą zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1638/14 stwierdzić należy, że "Dostęp do informacji publicznej nie powinien służyć celom możliwym do osiągnięcia innym sposobem (zresztą dostęp na wniosek ma miejsce tylko wówczas, gdy inne sposoby są niemożliwe, a przede wszystkim gdy żądane dane nie są dostępne w powszechnym obiegu). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd, wedle którego domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Takie stanowisko wyraził ten Sąd m.in. w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, jak i w wyroku z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1499/12 oraz postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11)". Reasumując, jeżeli wnioskodawca żąda udzielenia informacji w sprawie indywidualnej, a ponadto w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1153/03 – LEX nr 299295, z 25 marca 2001 r. sygn. akt II SA 4059/02 – Lex Polonica nr 361165; z 5 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 807/07 – Lex Polonica nr 2054110).

W tym miejscu stwierdzić należy, że rozpoznawanej sprawie istnieje odrębny tryb dostępu do żądanych przez skarżącego informacji. Mianowicie zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355), przy wykonywaniu czynności operacyjno – rozpoznawczych, podejmowanych przez Policję w celu zapobieżenia, wykrycia, ustalenia sprawców, a także uzyskania i utrwalenia dowodów ściganych z oskarżenia publicznego, umyślnych przestępstw m.in. z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, gdy inne środki okazały się bezskuteczne albo będą nieprzydatne, sąd okręgowy może, w drodze postanowienia, zarządzić kontrolę operacyjną, na pisemny wniosek Komendanta Głównego Policji albo Komendanta CBŚP, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, albo na pisemny wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody prokuratora okręgowego właściwego ze względu na siedzibę składającego wniosek organu Policji, zaś według ust. 6 tegoż przepisu, kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie i polega na:

1) kontrolowaniu treści korespondencji;

2) kontrolowaniu zawartości przesyłek;

3) stosowaniu środków technicznych umożliwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji i dowodów oraz ich utrwalanie, a w szczególności treści rozmów telefonicznych i innych informacji przekazywanych za pomocą sieci telekomunikacyjnych.

W myśl zaś ust. 7 tegoż przepisu wniosek organu Policji, o którym mowa w ust. 1, o zarządzenie przez sąd okręgowy kontroli operacyjnej powinien zawierać

w szczególności:

1) numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;

2) opis przestępstwa z podaniem, w miarę możliwości, jego kwalifikacji prawnej;

3) okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej,

w tym stwierdzonej bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków;

4) dane osoby lub inne dane, pozwalające na jednoznaczne określenie podmiotu lub przedmiotu, wobec którego stosowana będzie kontrola operacyjna, ze wskazaniem miejsca lub sposobu jej stosowania;

5) cel, czas i rodzaj prowadzonej kontroli operacyjnej, o której mowa w ust. 6.

Z kolei według Komentarza W. K. do art. 19 ustawy

o Policji, "dokumentację kontroli operacyjnej stanowią: 1) wniosek Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji do sądu okręgowego

o zarządzenie lub przedłużenie kontroli, 2) pisemna zgoda Prokuratora Generalnego lub prokuratora okręgowego na wystąpienie przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji z wnioskiem o zarządzenie lub przedłużenie przez sąd okręgowy kontroli, 3) postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie zarządzenia lub przedłużenia kontroli, 4) zarządzenie kontroli przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji w przypadku niecierpiącym zwłoki, 5) wniosek Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji do Prokuratora Generalnego lub prokuratora okręgowego o wyrażenie zgody na zarządzenie kontroli w przypadkach niecierpiących zwłoki, 6) pisemna zgoda Prokuratora Generalnego lub prokuratora okręgowego na zarządzenie przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji kontroli w przypadkach niecierpiących zwłoki, 7) postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie kontynuowania kontroli zarządzonej przez Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji w przypadkach niecierpiących zwłoki, 8) zażalenie Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji na postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie kontroli, 9) notatka urzędowa z przeprowadzonej kontroli sporządzona przez policjanta prowadzącego sprawę, w ramach której zarządzono kontrolę, 10) zarządzenie Komendanta Głównego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji o protokolarnym, komisyjnym zniszczeniu materiałów uzyskanych w trakcie kontroli, 11) protokół komisyjnego zniszczenia materiałów zgromadzonych podczas stosowania kontroli. Dokumentację kontroli stanowią także materiały zgromadzone podczas jej stosowania, w szczególności: 1) nośniki, na których utrwalone zostały treści rozmów telefonicznych lub innych przekazów informacji albo treści korespondencji lub zawartość przesyłek, 2) kopie wykonane z nośników, 3) dokumenty sporządzone na podstawie informacji utrwalonych na nośnikach i kopiach. Dokumenty przechowują: 1) sąd okręgowy - pierwsze egzemplarze wydanych postanowień, pisemnych zgód prokuratora, wniosków o zarządzenie lub przedłużenie kontroli i zarządzeń kontroli, a także zażaleń organów Policji, 2) Prokurator Generalny lub prokurator okręgowy - drugie egzemplarze postanowień sądu, pisemnych zgód, wniosków o zarządzenie lub przedłużenie kontroli i zarządzeń kontroli, protokołu komisyjnego zniszczenia materiałów uzyskanych w trakcie kontroli, pierwszy egzemplarz notatki urzędowej oraz kopię zarządzenia protokolarnego, komisyjnego zniszczenia materiałów uzyskanych w trakcie kontroli, 3) organ policji zarządzający lub wnioskujący

o zarządzenie kontroli - trzecie egzemplarze postanowień sądu, pisemnych zgód prokuratora, wniosków o zarządzenie lub przedłużenie kontroli i zarządzeń kontroli,

a także drugie egzemplarze notatki urzędowej i zażaleń na postanowienia sądu oraz pierwszy egzemplarz protokołu komisyjnego zniszczenia materiałów uzyskanych

w trakcie kontroli oraz zarządzenie protokolarnego, komisyjnego zniszczenia materiałów uzyskanych w trakcie kontroli, 4) komórka organizacyjna Policji wykonująca zarządzenia w sprawie kontroli - kopię trzeciego egzemplarza postanowień sądu, pisemnych zgód prokuratora, wniosków o zarządzenie lub przedłużenie kontroli i zarządzeń, kopię egzemplarza organu Policji zarządzenia protokolarnego, komisyjnego zniszczenia materiałów uzyskanych w trakcie kontroli oraz trzeci egzemplarz protokołu komisyjnego zniszczenia materiałów uzyskanych

w trakcie kontroli i trzeci egzemplarz notatki urzędowej".

Zatem żądana przez skarżącego informacja mieści się w powyższym katalogu, bowiem nie dotyczy ona jedynie samej treści ("zawartości") kontroli operacyjnej.

Z kolei według brzmienia ust. 16 tegoż przepisu, osobie, wobec której kontrola operacyjna była stosowana, nie udostępnia się materiałów zgromadzonych podczas trwania tej kontroli. Przepis nie narusza uprawnień wynikających z art. 321 Kodeksu postępowania karnego, zaś w myśl art. 321 § 1 k.p.k., jeżeli istnieją podstawy do zamknięcia śledztwa, na wniosek podejrzanego, pokrzywdzonego, obrońcy lub pełnomocnika o umożliwienie końcowego zapoznania się z materiałami postępowania, prowadzący postępowanie powiadamia wnioskującego o możliwości przejrzenia akt i wyznacza mu termin do zapoznania się z nimi, zapewniając udostępnienie mu akt sprawy wraz z informacją, jakie materiały z tych akt, stosownie do wymogów określonych w art. 334 § 1, będą przekazane sądowi wraz z aktem oskarżenia, i pouczeniem go o uprawnieniu wskazanym w § 5, co odnotowuje się w protokole końcowego zapoznania się strony, obrońcy lub pełnomocnika z materiałami postępowania. W celu przejrzenia akt prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.

Reasumując, skoro wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, co już wyżej omówiono, bądź też istnieje do niej odmienny tryb dostępu, na co również wskazano, to wadliwe jest wydanie w tej sprawie decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zatem w sytuacji jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, należało powiadomić jedynie wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, że dostęp do wnioskowanej informacji publicznej wymaga innego trybu i że nie jest to w ogóle informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i b) w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.