Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 874/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 1 pkt 3a art. 30 ust 6 pkt 2 w zw z art. 30 ust 5 art. 81 ust 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 700/19 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 700/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę D. O. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. O. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 151 P.p.s.a. W zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Z 2019 r. poz. 1186), dalej w skardze kasacyjnej: P.b. - poprzez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do uznania, że osadnik gnilny nie jest samodzielnym i szczelnym urządzeniem służącym do gromadzenia ścieków

bytowych, podczas gdy, wbrew stanowisku Sądu, zamknięcie go korkiem prowadzi

do tego, że staje się on szczelnym zbiornikiem zamkniętym, a więc powinien on być traktowany jako zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe o pojemności do 10

m3.

b) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 5 P.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie organ administracji

publicznej słusznie wniósł sprzeciw z uwagi na to, że obiekt którego dotyczyło zgłoszenie został już zrealizowany, podczas gdy skarżąca nie zrealizowała obiektu objętego zgłoszeniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., a nawet nie rozpoczęła robot mających na celu go zrealizowanie, a istniejący osadnik gnilny objęty był

zgłoszeniem z 2017 r., zaś skarżąca ma obowiązek go usunąć.

c) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 5 P.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie organ administracji

publicznej słusznie wniósł sprzeciw z uwagi na to, że obiekt którego dotyczyło zgłoszenie został już zrealizowany, podczas gdy nie jest możliwe wykonanie obiektu budowlanego w miejscu gdzie taki obiekt, już w momencie wniesienia zgłoszenia, istnieje, co niezbicie świadczy o tym, że skarżąca nie zrealizowała obiektu budowlanego objętego zgłoszeniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., bowiem istniał tam obiekt objęty zgłoszeniem z 2017 r., przeznaczony do rozbiórki, wobec czego należy uznać że sprzeciw wniesiony w przedmiotowej sprawie jest całkowicie

nieuprawniony,

d) art. 151 P.p.s.a. zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1) - poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca ponowiła zgłoszenie o zamiarze posadowienia zbiornika, z zamiarem dokonania rozbiórki i tego samego dnia, jego ponownego posadowienia -

podczas gdy skarżąca dokonała nowego zgłoszenia, nie zaś ponowienia zgłoszenia

z 2017 r. , posadowić miała nowy zbiornik, objęty zgłoszeniem z 2019 r., na co wskazują dokumenty załączone do zgłoszenia z 2018 n, po uprzednim usunięciu starego zbiornika, co do którego został wydany nakaz rozbiórki (objęty zgłoszeniem z dnia 2017 r.).

e) art. 81 ust. 4 P.b. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne uznanie,

że w przedmiotowej sprawie miały miejsce czynności kontrolne, sprawdzające, podczas gdy czynności te nie wchodzą w skład samoistnego postępowania jurysdykcyjnego, a więc nie mogły stanowić części postępowania wszczętego przez skarżącą na skutek dokonanego przez nią zgłoszenia robot, postępowanie kontrolne jest postępowaniem odrębnym, mającym na celu sprawdzenie zgodności z prawem dokonanego przedsięwzięcia budowlanego, dopiero w wyniku przeprowadzenia czynności kontrolnych i stwierdzenia w ich trakcie nieprawidłowości dochodzi do wszczęcia postępowania i wydania stosownej decyzji, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie,

2) naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na tym, że właściwa ocena postępowania organu i

wykładnia przepisów, o których mowa poniżej skutkowałaby odmiennym rozstrzygnięciem w tej sprawie tj.

1. art. 133 §1 P.p.s.a. - poprzez nieprawidłowe ustalenie, że osadnik gnilny nie może

stanowić szczelnego i zamkniętego zbiornika, pomimo że brak jest w aktach sprawy

jakiegokolwiek dowodu na tą okoliczność, a informacje w tym przedmiocie stanowią

informacje specjalne, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż Sąd bez żadnego dowodu w sprawie ustalił, że osadnik gnilny nie może być zbiornikiem szczelnym i zamkniętym, a przez to strona nie może go wybudować na swojej nieruchomości, podczas gdy Sąd ma obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy,

2. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez nieprawidłową kontrolę legalności, przez Sąd pierwszej instancji, działalności organu administracji publicznej w przedmiotowej sprawie, co odniosło skutek w postaci oddalenie skargi i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ administracji publicznej zebrał oraz dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania do obywateli, a także że zarzut strony w przedmiocie naruszenia prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu nie został naruszony, w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku winien być uznać naruszenie:

a) art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 79 § 1 K.p.a. - oraz stwierdzić, iż organ nie zapewnił stronie skarżącej czynnego udziału w oględzinach terenu przeprowadzonych w dniu 17 kwietnia 2019 r. poprzez niezawiadomienie skarżącej o oględzinach nieruchomości, której dotyczyło zgłoszenie z dnia 4 kwietnia 2019 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń mających znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy,

b) art. 7, 7a, 7b, 77 § 1, 80 K.p.a. - oraz stwierdzić zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego uznania, że:

- skarżąca rozpoczęła roboty budowlane bez zachowania terminu 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organowi I instancji, podczas gdy Skarżąca nie rozpoczęła żadnych prac budowlanych dotyczących urządzenia objętego zgłoszeniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., zaś organ bez żadnego dowodu przeciwnego uznał, że pozwana nie zamierza wykonać w jednym dniu rozbiórki i budowy niewielkiego elementu, podczas gdy przedstawiony atest z 2018 r. temu zaprzecza,

- osadnik gnilny nie może stanowić zbiorniku bezodpływowego na nieczystości

ciekłe, o którym mówi art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy prawo budowlanej, podczas gdy zamknięcie osadnika gnilnego ogólnodostępnym korkiem prowadzi do tego, że osadnik ten staje się szczelnym zbiornikiem zamkniętym, zaś brak jest w aktach sprawy dowodów przeciwnych, bowiem deklaracja właściwości użytkowych nie wskazuje jednoznacznie i precyzyjnie na zakaz możliwości samodzielnego montowania osadnika gnilnego), zaś do formułowania takich twierdzeń potrzebne są wiadomości specjalne, których ani organ ani Sąd nie ma,

b) art. 7, 77 § 1 K.p.a. - oraz stwierdzić zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do pominięcia i nieuwzględnienia w szczególności deklaracji właściwości użytkowych z 2018 r. oraz

świadectwa jakości zdrowotnej z dnia 5 kwietnia 2018 r., co daje dowód na to, że skarżąca ma zamiar usunąć istniejący osadnik gnilny, do czego jest zobowiązana na mocy decyzji oraz umieścić nowy, ten objęty zgłoszeniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., a więc nie można mówić w przedmiotowej sprawie o tym, iż obiekt objęty zgłoszeniem

z roku 2019 został już zrealizowany czy też nie jest uprawnione twierdzenie, że ma ona zamiar posadowić ten sam zbiornik,

c) art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 84 § 1 K.p.a. - oraz stwierdzić zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia czy osadnik gnilny po szczelnym jego zamknięciu może stanowić zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, bowiem informacje te stanowią wiadomości specjalne, zaś dowód ten jest konieczny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy,

d) art. 133 § 1 P.p.s.a. - poprzez naruszenie przepisów prawa postępowania i

wydanie wyroku z jednoczesnym pominięciem, że w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie z dnia 4 kwietnia 2019 r., wykazujące, iż skarżąca zgłosiła zamiar posadowienia nowego urządzenia, podczas gdy Sąd błędnie uznał, iż skarżąca ponowiła zgłoszenie o zamiarze posadowienia zbiornika, skutkiem czego było uznanie, że sprzeciw został zgłoszony przez organ prawidłowo oraz prawidłowo zostały wykonane oględziny zbiornika, podczas gdy zgłoszenie dotyczyło o innego zbiornika, który nie został jeszcze zamontowany (a więc oględziny dotyczyły innego zbiornika, niebędącego przedmiotem zgłoszenia),

e) art. 133 § 1 P.p.s.a. - poprzez ustalenie, że skarżąca ponowiła zgłoszenie budowy

osadnika gnilnego, co doprowadziło do uznania przez Sąd, w ślad na stanowiskiem

organów administracji publicznej, iż działanie skarżącej miało na celu legalizację samowoli budowlanej, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż zgłoszenie dotyczyło nowego urządzenia, niż urządzenie będące przedmiotem oględziny, co potwierdza deklaracja użytkowa oraz świadectwo jakości zdrowotnej, co spowodowało, że strona zgłosiła zamiar posadowienia innego zbiornika niż ten który jest objęty nakazem rozbiórki,

f) art. 133 § 1 P.p.s.a. - poprzez pominięcie przez Sąd dowodu w postaci deklaracji właściwości użytkowych z 2018 r. oraz świadectwa jakości zdrowotnej z dnia 5 kwietnia 2018 r., co jednoznacznie świadczy o tym, ze Skarżąca chciała dokonać posadowienia nowego zbiornika, wobec czego stanowisko Sądu, że jej zgłoszenie z 2019 r. było ponowieniem zgłoszenia z 2017 r. jest nieprawidłowe i sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zaś Sąd wydaje wyrok na podstawie akta sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Pełnomocnik skarżącej wniósł także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Oświadczył, że opłata nie została zapłacona ani w całości, ani w części.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Podlaski wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 182 § 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w

zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności omówić należy istotne kwestie procesowe.

Bezpodstawne są zarzuty naruszeń procesowych związanych z kontrolą przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji w dniu 17 kwietnia 2019 r. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że do czynności kontrolnych, o których mowa w art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz.

1202 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: "Prawo

budowlane", nie mają zastosowania wymagania stawiane czynnościom dowodowym, tj. wymóg uprzedniego zawiadomienia o miejscu i terminie ich przeprowadzenia, czy też zapewnienia udziału inwestora, właściciela obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2515/12; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1100/15; wyrok NSA z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1716/18).

Dodać można, że stanowisko to ma szczególne znaczenie w postępowaniu ze zgłoszenia robót budowlanych. Ugruntowany jest pogląd, według którego, postępowanie ze zgłoszenia nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Przepisy tego Kodeksu są stosowane w takim postępowaniu

dopiero od wydania decyzji o sprzeciwie. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że doszło, w związku z czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, do naruszenia art. 79 § 1 K.p.a.

Innym zagadnieniem jest zapewnienie stronie niebiorącej udziału w czynnościach kontrolnych możliwości obrony swych praw w postępowaniu dowodowym (patrz: Zdzisław Kostka [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 4 do art. 81). Jak stanowi art. 81 ust. 4 zdanie drugie Prawa budowlanego, protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

Strona ma prawo podjęcia próby podważenia rezultatów kontroli przedstawionych w protokole kontroli. Warunkiem skuteczności takiej próby jest jednak nie tylko wskazanie dowodów, które zdaniem strony należy przeprowadzić,

ale także uprawdopodobnienie, iż ustalenia poczynione w trakcie kontroli nie są zgodne ze stanem rzeczywistym.

W postępowaniu ze zgłoszenia organ administracji architektoniczno-

budowlanej oparł się nie tylko na protokole kontrolnym i załącznikach, tj. fotografiach

i kopii mapy zasadniczej, ale także na dokumentach procesowych przedłożonych przez zgłaszającą, tj. zgłoszeniu z dnia 1 kwietnia 2019 r., kopii mapy zasadniczej i deklaracji właściwości użytkowych osadnika gnilnego. Ponadto, organowi były znane

z urzędu okoliczności zgłoszenia budowy zbiornika – osadnika gnilnego, dokonanego przez skarżącą w dniu 1 września 2017 r. oraz wniesienia sprzeciwu przez Starostę Sejneńskiego decyzją z dnia 27 października 2017 r. W aktach znajduje się także decyzja PINB w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nakładająca na D.O.obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego zbiornika na ścieki (osadnika gnilnego) usytuowanego na działce nr A w P..

Protokół kontroli z dnia 17 kwietnia 2019 r. stanowił zatem uzupełnienie materiału zebranego już przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Istota czynności kontrolnych polegała na sprawdzeniu, czy roboty budowlane określone w zgłoszeniu z dnia 1 kwietnia 2019 r. nie są tożsame z robotami samowolnie wykonanymi poprzednio, a także, czy nakaz rozbiórki został wykonany.

Ustalenia przedstawione w protokole kontroli, we wskazanym zakresie, nie zostały skutecznie podważone. Fakt, że poprzednio wykonany osadnik nie został do dnia wniesienia zgłoszenia rozebrany, potwierdziła sama skarżąca, działająca przez pełnomocnika, w odwołaniu. W piśmie tym stwierdzono m.in., że odwołująca się i jej mąż (będący pełnomocnikiem) postanowili złożyć ponowne zgłoszenie o zamiarze posadowienia zbiornika i jednego dnia dokonać jego rozbiórki i ponownego posadowienia.

Organy nie naruszyły przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ustalając rodzaj, dane techniczne i właściwości użytkowe osadnika posadowionego samowolnie przez skarżących, a także ustalając, że ten sam osadnik został objęty zgłoszeniem z dnia 1 kwietnia 2019 r. Jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, treść zgłoszenia, dokumentacja producenta (dostępna na

stronach internetowych) oraz protokół kontroli pozwalały organom na ocenę, według której, sporny obiekt (zgłoszony) stanowi konstrukcyjny element przydomowej oczyszczalni ścieków, w którym zachodzi pierwszy etap ich oczyszczania. Sporny obiekt jest pozbawiony drenażu rozsączającego, filtra piaskowego lub innych sposobów tlenowego oczyszczania ścieków, stanowiącego drugi etap ich oczyszczania. Nadto, ze zgłoszenia nie wynika aby obejmowało ono budowę kompletnej oczyszczalni ścieków.

Wykonany zatem został, a następnie zgłoszony obiekt, który nie jest ani kompletną przydomową oczyszczalnią ścieków, ani z uwagi na posiadanie wylotu, zbiornikiem bezodpływowym. Okoliczność ta ma charakter faktyczno-prawny. Dodać więc wypada, że powyższe ustalenia faktyczne, co do rodzaju i właściwości osadnika pozwalały na ocenę, zgodnie z którą, osadnik ten nie jest kompletną oczyszczalnią ścieków, ani zbiornikiem bezodpływowym, nie tylko w świetle ustalonych danych technicznych, ale także z uwzględnieniem przepisów § 35 i § 37 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Z przepisów tych wynika, że nie można utożsamiać przepływowych, szczelnych osadników podziemnych, stanowiących część przydomowej oczyszczalni ścieków (§ 37) ze zbiornikami bezodpływowymi na nieczystości ciekłe (§ 35). Zbiornik powinien mieć dno i ściany nieprzepuszczalne. Zamknięcie korkiem otworu w ścianie nie oznacza spełnienia tego warunku.

Takie unormowanie w powiązaniu z dokumentacją techniczną oraz fakt, że organy administracji architektoniczno-budowlanej, jak wynika m.in. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b-c Prawa budowlanego, są organami wyspecjalizowanymi w sprawach budowlanych, pozwalały na kwalifikację prawną osadnika w świetle art. 29 ust. 1 pkt 3a Prawa budowlanego. W sprawie nie była wymagana w związku z tą kwalifikacją wiedza specjalna w takim stopniu, aby dopuścić dowód z opinii biegłego.

Bezzasadny jest więc zarzut naruszenia art. 84 § 1 K.p.a.

Należy więc zaakceptować stanowisko Sądu pierwszej instancji, że objęty zgłoszeniem osadnik nie należy do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 i pkt 3a Prawa budowlanego.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zgłoszenia, deklaracji właściwości użytkowych i świadectwa jakości zdrowotnej, a na skutek tego pominięcia, błędne, zdaniem skarżącej, przyjęcie, że zgłoszenie dotyczy tego

samego urządzenia, które zostało już zamontowane i jest objęte nakazem rozbiórki. Jak wynika z poprzedzających uwag, ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe. Niezależnie od tego powtórzyć można, że ustalenia te znajdują potwierdzenie w argumentacji skarżącej przedstawionej w odwołaniu. Skarżąca stwierdziła przecież: "po otrzymaniu z PINB w S. nakazu rozbiórki tego osadnika, postanowiliśmy złożyć ponownie zgłoszenie o zamiarze posadowienia tego zbiornika i jednego dnia dokonać jego rozbiórki i ponownego posadowienia. Obecnie nakaz rozbiórki został wstrzymany lipca 2019 r. (tak w oryginale) i podjęliśmy ponowną próbę legalizacji posadowienia tego osadnika".

W konsekwencji bezzasadne są zarzuty materialnoprawne.

Wbrew zarzutowi naruszenia art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, wykonanie czynności kontrolnych jest możliwe w trakcie postępowania wszczętego zgłoszeniem robót budowlanych. Do wykonywanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego, o którym

mowa w art. 81 ust. 4, można zaliczyć obowiązki związane ze zbadaniem, czy zgłoszenie robót budowlanych odpowiada wymogom prawa. Kompetencja ta jest przydatna tym bardziej, że jak wyżej wskazano, postępowanie ze zgłoszenia robót budowlanych nie stanowi, do czasu ewentualnego wydania decyzji o sprzeciwie, postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Jak wynika z art. 81 ust. 4 zdanie drugie Prawa budowlanego, protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji. Niezależnie zatem od podstaw proceduralnych dla podejmowania czynności wynikających z obowiązków organu związanych z weryfikacją spełnienia materialnych i procesowych przesłanek zgłoszenia, właśnie przepis art. 81 ust. 4 stanowi podstawę działań organu w sprawach ze zgłoszenia.

Budowa i właściwości użytkowe osadnika gnilnego ustalone w sposób niewątpliwy wskazują na to, że nie jest on zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 3a Prawa budowlanego. Do uwag

w tym zakresie zawartych w odniesieniu do zarzutów procesowych dodać można, że nawiązanie do odczytania pojęcia zbiornika bezodpływowego przy wykorzystaniu §

35 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w analizowanym stanie faktyczno-prawnym nie stanowi definiowania pojęcia ustawowego przy pomocy normy podustawowej. Konieczne jest bowiem spostrzeżenie, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 3a został dodany do Prawa budowlanego ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). W dacie wejścia w życie art. 29 ust. 1 pkt 3a w systemie szeroko rozumianego prawa budowlanego (tj. w § 35 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) funkcjonował przepis zawierający pojęcie, które zostało dokładnie użyte w treści art. 29 ust. 1 pkt 3a. W tej sytuacji nie ma podstaw do tego aby wykładać znaczenie pojęcia zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe w oderwaniu od § 35 powołanego rozporządzenia.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 30 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Z ustaleń faktycznych wynika, jak wykazano powyżej, że zgłoszeniem z 4 kwietnia 2019 r. objęty był osadnik w odniesieniu do którego wydano nakaz rozbiórki. Nakaz ten nie został do dnia wniesienia zgłoszenia wykonany. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie decyzji o sprzeciwie właśnie na podstawie powołanych w omawianej podstawie kasacji przepisów art. 30 ust. 6 pkt 2 w związku

z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji zajął w tej mierze stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (patrz: wyrok NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 761/07; wyrok NSA z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II OSK 1397/15; wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 245/18).

Zaskarżony wyrok nie narusza art. 30 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez wniesienie sprzeciwu, z uwagi na to, ze obiekt którego dotyczyło zgłoszenie został już zrealizowany, podczas gdy, jak twierdzi skarżąca, nie jest możliwe wykonanie obiektu budowlanego w miejscu, w którym obiekt taki już istnieje. Najpierw zauważyć trzeba, że skarżąca nie podważyła ustalenia, według którego, osadnik objęty zgłoszeniem miał zostać usytuowany w miejscu poprzednio wykonanego, objętego nakazem rozbiórki osadnika. Jest oczywiste, że nie jest możliwe posadowienie w tym samym miejscu nowego (drugiego) osadnika. Logicznie zatem organy i Sąd uznały, biorąc pod uwagę lokalizację, rodzaj i cechy indywidualizujące osadnik, że zgłoszeniem objęty jest osadnik jeszcze tkwiący w miejscu samowolnego wykonania. Taka sytuacja stanowi zaś oczywiste naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, determinujące wydanie decyzji o sprzeciwie na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.

W świetle powyższych ustaleń i ocen całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Obiekt objęty zgłoszeniem z dnia 4 kwietnia 2019 r., bez względu na to, czy pismo inicjujące procedurę zgłoszeniową zostanie określone jako zgłoszenie, czy jako ponowne zgłoszenie, nie stanowi żadnego z obiektów wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 1. Jak już wyżej wskazano, nie jest ani przydomową oczyszczalnią ścieków, ani zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości ciekłe.

Niezależnie więc od niedochowania przez skarżącą wymogu wniesienia zgłoszenia przed rozpoczęciem robót budowlanych, nie został spełniony wynikający

z art. 30 ust. 1 wymóg objęcia robót zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.