Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 605/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. L., B. G., D. L. i A. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia 21 marca 2016 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz E. L. , B. G., D. L. i A.a G. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [....] z dnia [...] marca 2016 r., nr [....].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Pismem z [...] maja 2015 r. E. L., D. L., B. G. oraz A. G. wnieśli o stwierdzenie nieważności orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1959 r., nr [...], przejmującego na własność Państwa nieruchomość o pow. [...] ha, położoną w [...], stanowiącą byłą własność zstępnych I. R., tj. E. i A. R. oraz H. L. z domu R.. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowania niektórych spraw związanych.z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. 58.17.71 ze zm.).

W związku z powyższym wnioskiem Wojewoda [...] wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia.

W trakcie tego postępowania Skarb Państwa - Starosta [...] złożył do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości - na podstawie art. 34 ust. 1 lit a dekretu z dnia 8 marca 1946 r. .o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87) i przyjęcie daty 1 stycznia 1955 r. jako daty jej nabycia przez zasiedzenie.

W związku z powyższym Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] zawiesił postępowanie wszczęte ww. wnioskiem - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że Skarb Państwa złożył do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości i przyjęcie daty 1 stycznia 1955 r. jako daty jej nabycia przez zasiedzenie.

Dodał, że analiza dotychczas zebranego materiału dowodowego może prowadzić do wniosku, ze przedmiotowa nieruchomość była majątkiem opuszczonym i jako tak stała się w dniu 1 stycznia 1955 r. własnością Skarbu Państwa. Wydanie orzeczenia stwierdzającego przejście przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa, na podstawie ww. dekretu z 1946 r., należy do drogi postępowania przed sądem powszechnym, a wynik ten ma wpływ na decyzję Wojewody. Okoliczność, czy w dacie wydania kontrolowanej nadzorczo decyzji nieruchomość stanowiła już własność Skarbu Państwa, będzie w sposób oczywisty miało wpływ na ocenę prawidłowości zastosowania do przedmiotowej nieruchomości art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowania niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli wnioskodawcy, zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 4 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 77 kpa - poprzez błędne uznanie, że wszczęte postępowanie o zasiedzenie (przedawnienie) nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1959 r., podczas gdy nie zachodzą okoliczności przejęcia nieruchomości na postawie art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.).

Po rozpoznaniu zażalenia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy podnosząc, że Sąd Rejonowy w [...] poinformował, iż postępowanie z wniosku Skarbu Państwa - Starosty [...] w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości jest w toku.

Następnie przypomniał, że podstawę materialnoprawną orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1959 r. stanowił art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowania niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, który stanowił, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (5 kwiecień 1958r.), przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne.

Zatem przepis ten nie miał zastosowania do nieruchomości, które do dnia 5 kwietnia 1958 r. były własnością Skarbu Państwa.

Minister wskazał, że zasiedzenie nie następuje z mocy samego prawa, lecz musi zostać stwierdzone przez sąd powszechny. Przy czym podkreślił, że żaden organ administracji nie jest uprawniony do oceny zasadności wniosku o zasiedzenie nieruchomości.

Ponadto stwierdził, iż art. 97 § 1 pkt 4 kpa - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - stanowi o zagadnieniu wstępnym, którym w rozumieniu tego przepisu, mogą być kwestie (zagadnienia) prawne, ujawnione w toku postępowania i dotyczące istotnej dla sprawy przesłanki decyzji. Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd trzeba rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu.

Tym samym prawomocne rozstrzygnięcie postępowania przed sądem powszechnym w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości stanowiącej uprzednio własność I. R. przez Skarb Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r. stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego, oceniającego legalność orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1959 r. - ponieważ istnieje bezpośredni związek między orzeczeniem, jakie zapadnie w sprawie o zasiedzenie, a kierunkiem rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzygnie bowiem o tym, czy zaistniała jedna z przesłanek mających wpływ na legalność ocenianego orzeczenia administracyjnego, tj. nastąpi ustalenie stanu prawnego spornej nieruchomości przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a w szczególności podmiotu będącego jej właścicielem - co w efekcie może mieć również wpływ na ocenę legitymacji skarżących do wszczęcia postępowania nadzorczego.

Podkreślił, że w zbliżonych sprawach zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1379/04 oraz z dnia 15 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1134/04. Jako prawidłowe zostało w nich ocenione zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości, w sytuacji gdy jedną z przesłanek niezbędnych do wydania decyzji jest ustalenie stanu prawnego (własności) nieruchomości, a nie można wykluczyć nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie zasiedzenia.

Skargę na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. L., D. L., B. G. oraz A. G. wskazując, że narusza ono ich interes prawny przez:

- naruszenie art. 97 § 4 kpa, poprzez błędne uznanie, że wszczęte postępowanie o przedawnienie (zasiedzenie) nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1959 r., podczas gdy nie zachodzą okoliczności przejęcia nieruchomości na podstawie art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), a organ prowadzący postępowanie władny był ocenić przynajmniej zasadność takiego wniosku, w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty i dostrzec, że przesłanki prowadzące do dawności nie zostały spełnione i że doszło do przerwania biegu przedawnienia, chociażby na podstawie pisma Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia [...] stycznia 1949 r., skierowanego do Przedstawicielstwa Poselstwa [...] będącego de facto sprawozdaniem z zarządu majątkiem H. L., a nadto taki wniosek jest niedopuszczalny ze względu na przejęcie nieruchomości przez państwo; nadto ewentualne rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie ww. dekretu w żaden sposób nie wpływa na przebieg niniejszego postępowania, a w szczególności nie wpływa na uchylenie domniemania z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych) oraz nie ma znaczenia z punktu widzenia ewentualnej oceny naruszenia przez organ art. 9 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17 poz. 71 ze zm.) przy wydawaniu decyzji Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1959 r.;

- naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego; brak oceny przeprowadzonych dowodów w szczególności pod kątem ich wiarygodności, zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także ich spójności ze zgromadzonym pozostałym materiałem dowodowym;

- art. 75 kpa, 77 kpa., 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie dokonano rzeczywistych ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy wszczęte postępowanie o przedawnienie (zasiedzenie) nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1959 r.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz z poprzedzającym go postanowieniem Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadniając swoje stanowisko podnieśli, że postanowienie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi jest oczywiście nieuzasadnione.

Zaskarżone orzeczenie w żaden sposób nie odnosi się do zarzutów podniesionych w zażaleniu i powiela w całości twierdzenia organu I instancji, które nie zasługują na uznanie. Na gruncie niniejszej sprawy stosowanie art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych I poniemieckich jest całkowicie nieuzasadnione i niecelowe. Organy nie zwróciły uwagi, iż przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w trybie art. 9 ust. 1 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego niedopuszczalne jest stosowanie przemilczenia (art. 34 ust. 1 lit. a dekretu z dnia 8 marca 1946 r.), ze względu na przejęcie nieruchomości przez państwo o charakterze nacjonalizacyjnym, na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. - gdyż byłoby to sprzeczne z intencją tego aktu prawnego wobec braku podstawy do orzekania w przedmiocie, dla którego zastrzeżony był tryb administracyjny (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2008 r sygn. II CSK 105/08, LEX nr 465897).

Skoro Skarb Państwa zakwalifikował nieruchomość jako rolną w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i przejął ją w trybie administracyjnym - to nie jest możliwe orzekanie przez sąd powszechny na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach i opuszczonych i poniemieckich. Poza tym Powiatowa Rada Narodowa w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa, wydając przedmiotową decyzję administracyjną, nie traktowała nieruchomości jako porzuconej - skoro zastosowała do jej przejęcia szczególny tryb wywłaszczenia, a przy tym traktowała H. L. jako stronę postępowania administracyjnego.

Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie - podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia [....] stycznia 2018 r. Powiat [...] wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego i przeprowadzenie dowodu z całości dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy o zasiedzenie Sądu Rejonowego w [...], prowadzonej pod sygn. akt [...].

Podniósł, że H. L. otrzymała odszkodowanie w [...] za nieruchomość objętą przedmiotowym postępowaniem. Brak jest zatem podstaw, by jej spadkobiercy domagali się unieważnienia orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1959 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna, gdyż kontrolowane przez Sąd postanowienia naruszają przepisy prawa.

W niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1959 r., orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości położonej w [...] - do czasu rozstrzygnięcia sprawy z pozwu Skarbu Państwa, złożonego do Sądu Rejonowego w [...], o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomość, na podstawie art. 34 ust. 1 lit a dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87).

W ocenie Wojewody oraz Ministra postępowanie przed sądem powszechnym ma wpływ na postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z 1959 r. - gdyż jego rozstrzygnięcie pozwoli ustalić, kto był właścicielem nieruchomości w dacie wydania tego kwestionowanego orzeczenia.

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny, zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex 2015).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano ponadto, że organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, chcąc powołać powyższą przyczynę zawieszenia postępowania, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Jeśli w sprawie wyłoni się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Mogą co prawda wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07, publ. w CBOSA).

Podkreślić przy tym należy, iż zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami, co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa możliwe jest rozpoznanie sprawy. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 803/16: "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania".

Mając na względzie powyższe rozważania wskazać należy, że tak rozumiana instytucja prawna zagadnienia wstępnego nie wystąpiła w badanej przez Sąd sprawie administracyjnej.

Postępowanie niniejsze dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 9 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71 ze zm.).

Ust. 1 powołanego art. 9 stanowił, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne.

Natomiast - zdaniem organu - konieczna do uprzedniego rozstrzygnięcia sprawa jest prowadzona przed sądem powszechnym, na podstawie art. 34 ust. 1 lit a dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87). Zgodnie z tym przepisem Skarb Państwa i związki samorządu terytorialnego nabywają przez przedawnienie (zasiedzenie) tytuł własności majątków opuszczonych co do nieruchomości z upływem lat 10.

Treść obu powołanych przepisów nie pozwala stwierdzić, iż rozstrzygnięcie sprawy o zasiedzenie nieruchomości ma bezpośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej. Przy czym chodzi o rozumienie tego związku, w sposób o którym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 kpa i jakie zostało omówione powyżej.

Powyższa konstatacja jest konsekwencją tego, że zasiedzenie następuje na wniosek posiadacza nieruchomości, który włada nią przez określony czas. Wystąpienie ze stosowanym pozwem jest prawem przysługującym posiadaczowi, lecz nie stanowi jego obowiązku prawnego. Brak aktywności posiadacza nieruchomości w złożeniu wniosku o zasiedzenie skutkuje tylko tym, iż nadal - mimo że zasiedzenie następuje ex lege - jest on uznawany w obrocie prawnym za jej posiadacza. Oczywiście tylko do chwili stwierdzenia zasiedzenia.

W tych okolicznościach nie można twierdzić, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej jest bezwzględnie uwarunkowane wynikiem postępowania zawisłego przed sądem powszechnym. Ewentualny rezultat tego ostatniego postępowania będzie z całą pewnością miał wpływ na wydane w sprawie administracyjnej rozstrzygnięcie - lecz nie jest tak, że organy administracji obecnie orzekające w trybie nadzorczym nie mogą - bez oceny tego zagadnienia - wydać decyzji merytorycznie kończącej sprawę.

Zarówno Wojewoda jak też Minister powinni kierować się treścią wpisów dotyczących własności, zawartych w księdze wieczystej, na dzień wydania kontrolowanej nadzorczo decyzji. Wskazać należy, że obowiązujący w dniu jej wydania art. 18 § 1 i 2 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319) ustanawiał domniemanie, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje. Natomiast art. 300 § 2 tego aktu stwierdzał, że na domniemanie prawa, wynikające z posiadania, nie można się powołać przeciwko domniemaniu prawa, wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej.

Zdaniem Sądu organ, oceniając konieczność zawieszenia postępowania na wskazanej uprzednio postawie prawnej, nie powinien tego dokonywać przez pryzmat ewentualnego wyniku sprawy (tak jak to uczynił), lecz rozważyć, czy bez oceny tego zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd możliwe jest w ogóle rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Czym innym jest bowiem wypełnienie przesłanek określonych w art. 94 § 1 pkt 4 kpa (warunkujących zawieszenie), a czym innym dokonanie w toku postępowania oceny zbadania legitymacji stron w postępowaniu, jak też wystąpienia w decyzji wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Każdy ze wskazanych etapów postępowania administracyjnego wymaga rozważenia przez podmiot je prowadzący innych przesłanek, dlatego okoliczności te nie mogą być utożsamiane.

Jak wskazują uprzednie wywody - rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji może nastąpić bez uprzedniego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym o stwierdzenie zasiedzenia.

Pokreślenia wymaga, iż Sąd, badając prawidłowość dokonanego zawieszenia postępowania, nie mógł odnieść się do takich zarzutów skarżących, czy też uczestnika, które w istocie dotyczą ewentualnego zastosowania art. 156 kpa w badanej sprawie - tj. odnoszących się do orzeczenia kończącego zawieszone postępowanie.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaskarżone postanowienie oraz orzeczenie je poprzedzające, dlatego też Sąd nie jest uprawniony do oceny zarzutów, czy też twierdzeń, wskazujących na wadliwość orzeczenia z 1959 r. - m.in. twierdzenia Powiatu [...], że dokonana została już wypłata odszkodowania za nieruchomość. O prawidłowości wydania orzeczenia orzeknie bowiem dopiero organ w decyzji kończącej zawieszone obecnie postępowanie.

Powyższe rozważania spowodowały, że Sąd nie uznał za zasadne przeprowadzenia wskazanych w piśmie Powiatu [...] dowodów z akt sądowych sprawy o zasiedzenie.

Ponownie procedując nad sprawą organ weźmie pod uwagę wskazane stanowisko Sądu. Po zebraniu całości materiału dowodowego w sprawie dokona jego oceny, zgodnie z zasadami kpa, a następnie wyda stosowną decyzję.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.