Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 513/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 ust.2, art. 106 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. i I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną i dopłat w postępowaniu scaleniowym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] Starosta po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza ustalił odszkodowanie na rzecz małżonków W. M. i I. M. w wysokości 24.850,00 zł. za nieruchomości zajęte pod drogę to jest części działki nr 3706/4 o pow. 410m2 oraz za otrzymaną powierzchnię mniejszą o 3m2 od powierzchni równoważnej. Do wypłaty odszkodowania zobowiązano Gminę Miasto L., jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W podstawie prawnej organ powołał art. 105 ust. 2, art. 106 ust. 1, art. 129 ust. 5, art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1 a i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm. zwana dalej w skrócie u.g.n.).

Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina L. domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i zarzuciła, że opinia rzeczoznawcy powinna być sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie na podstawie wyroku NSA, który wiąże w indywidualnej sprawie. Trudno zgodzić się z tak dużym wzrostem cen w stosunku do operatu sporządzonego [...] września 2007r. Małżonkowie M. wbrew temu, co piszą złożyli wniosek o objęcie ich gruntu scaleniem i podziałem, nie przystąpili do rokowań w sprawie ustalenia ceny za grunt przejęty pod drogę i powierzchnię mniejszą od równoważnej.

We wspólnym odwołaniu W. i I. M. nie wyrazili zgody na odszkodowanie za nieruchomości zajęte tj. części działki nr 3706/4 o pow. 410m2 oraz za otrzymaną powierzchnię mniejsza o 3m2 od powierzchni równoważnej. Burmistrz Miasta pismem z dnia [...] maja 2007r. nr [...] przesłał uchwałę Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. z wyjaśnieniem, że uchwała w terminie przewidzianym do wniesienia skargi nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Z uchwały wynika, że działkę odwołujących o pow. 3966m2 podzielono na siedem części. Skarżący otrzymali mniej o 420m2 niż mieli przed podziałem. Zaznaczyli, że nie wnosili o podział ich działki, chociaż taki zapis znalazł się w uchwale. Wyrazili zgodę tylko na wydzielenie części działki na ulicę K. W dniu [...] maja 2007r. wnieśli odwołanie na ww. uchwałę do Wojewody, ale zostało ono załatwione negatywnie. Na posiedzeniu Rady Miejskiej w L. otrzymali zapewnienie, że za taki podział otrzymają działkę miejską. Z propozycji otrzymania działki zamiennej przy ul. B. w L. nie skorzystali, a ich własność jest poza ich kontrolą.

Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] utrzymał w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podał, że uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości położonych pomiędzy ulicami M. K. i J. K. w L. Scaleniem i podziałem została objęta między innymi działka nr 3706/4 o pow. 0,3959 stanowiąca własność W. i I. M. W oparciu o art. 105 ust. 4 u.g.n. cześć działki nr 3706/4 o pow. 410 m2 wydzielona pod nowe drogi z mocy prawa przeszła na własność Gminy Miasta L. natomiast pozostała część działki o pow. 3549 m2 weszła do scalenia i podziału jako powierzchnia równoważna do wydzielenia w postaci nowych działek. W wyniku scalenia i podziału W. i I. M. otrzymali działki nr 6560 o pow. 0,1512 ha, 6578 o pow. 0,1055 ha, 6591 o pow. 0,0867 i 6593 o pow. 0,0112 ha o łącznej powierzchni 0,03546 ha, czyli o 3m2 mniej. Organ przytoczył też treść przepisów zawartych w art. 105 ust. 2, art. 106 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 2, art. 130 ust. 1 i 2, art. 134 i 135 u.g.n. Zgodnie z art. 150 u.g.n. wartość nieruchomości uzyskuje się w wyniku wyceny nieruchomości, a szczegółowe zasady wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne określa § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Organ uznał, że operat sporządzony przez E. P. dla przedmiotowej nieruchomości mógł być podstawą do ustalenia odszkodowania, gdyż jest wiarygodna. Wykazano zastosowanie metody porównawczej parami, co najbardziej oddaje wartość wycenianej nieruchomości. Rzeczoznawca dysponował wystarczającą ilością transakcji nieruchomości położonych w niedalekiej odległości, co dało odpowiednie spektrum dla przeprowadzenia wyceny metodą porównania parami. Rzeczoznawca majątkowy przyjął do analizy porównawczej nieruchomości nieprzeznaczone pod drogi, ale uwzględnił takie cechy jak lokalizacją, przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, powierzchnia, uzbrojenie oraz dojazd z uwagi na fakt, iż na rynku lokalnym nie zanotowano transakcji gruntów nabywanych na cele budowy dróg publicznych o przeznaczeniu i poziomie cenowym adekwatnym do wycenianego gruntu. Nie istniały podstawy do kwestionowania sporządzonego operatu. Odnosząc się natomiast do zarzutów Państwa M. organ wyjaśnił, że w postępowaniu o ustalenie odszkodowanie nie jest przedmiotem kontroli postępowanie o scalenie i podział nieruchomości, gdyż podlega on kontroli w postępowaniu dla aktów prawa miejscowego.

W skardze do Sądu skarżący W. i I. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako naruszająca zasadę demokratycznego państwa prawa. Podział działki nr 3706/4 położonej w L. o wym. 25x160m został dokonany wbrew woli skarżących, bo zwarty kształt działki nie wymagał scalenia, a tym bardziej podziału i nie wpływała negatywnie na pozostałe działki. Powierzchnia nowowydzielonych działek sprzed podziału jest mniejsza od powierzchni sprzed podziału o 420m2. Sporną sprawą jest droga obejmująca wg aktualnej numeracji działki nr 6560 i 6578, która niepotrzebnie podzieliła działkę i prowadzi na łąkę sąsiada. Każdy właściciel działki i bez tej nowowydzielonej drogi miał dostęp do drogi publicznej. Prośby o niewydzielanie drogi były wnoszone już na etapie postępowania scaleniowego. Uchwała Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. nie zawierała pouczenia o możliwości jej kwestionowania. Pomimo wnoszonych pism o odstąpieniu od podziału nieruchomości, której są właścicielami Rada Miejska w L. dokonała podziału łamiąc art. 21 Konstytucji RP. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie, gdy dokonane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Podział nieruchomości z urzędu nastąpił z naruszeniem art. 97 ust. 3 pkt 2 u.g.n. Wydzielona droga służy jednej osobie. W zaskarżonych decyzjach występuje zbyt dużo pomyłek dotyczących powierzchni działki nr 3706/4. Podział działki zniszczył plany skarżących, gdyż potrzebują działki w poprzedniej konfiguracji. Podejście organu administracji publicznej narusza art. 7-8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach prawa.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody ustalająca odszkodowanie za część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oznaczoną jako działka nr 3706/4 o powierzchni 410m2 położoną w L. oraz dopłatę za otrzymaną po scaleniu powierzchnię mniejszą o 3 m2 od powierzchni równoważnej.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. Rada Miejska w L. dokonała scalenia i podziału nieruchomości położonych między ulicami M. K. i J. K. w L. (§ 1 ust. 1 uchwały). Scaleniem i podziałem została objęta między innymi część działki nr 3706/4 o powierzchni 3959 m2 stanowiąca współwłasność W. i I. M.

Kwestią wstępną, dla rozpatrywania niniejszej sprawy było ustalenie, czy wymieniona wyżej uchwała została zakwestionowana w trybie określonym ustawą z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), a w konsekwencji ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Skarżący w skardze do Sądu stwierdzili, że złożyli odwołanie od uchwały do Wojewody. W aktach administracyjnych sprawy istotnie znajduje się odwołanie skarżących z dnia [...] maja 2007r.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 20 listopada 2008r. skarżąca W. M. oświadczyła, że nie jest prowadzone postępowanie, którego przedmiotem byłaby uchwała Rady Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości. Na rozprawie w dniu 4 lutego 2009r. skarżąca sprostowała swoje wcześniejsze oświadczenie stwierdzając, że złożyła odwołanie od ww. uchwały, które do dnia rozprawy nie zostało rozpoznane. W ocenie skarżącej w pierwszej kolejności powinno być rozpatrzone odwołanie od uchwały i dlatego zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie.

Sąd w niniejszej sprawie nie jest władny oceniać sprawy "odwołania" skarżących wniesionego na ww. uchwałę. Poza sporem pozostaje fakt, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji jak i w dniu rozpoznawania skargi przez Sąd uchwała obowiązywała. Stwierdzenie tej okoliczności jest wystarczające, aby przejść do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 106 ust. 1 u.g.n. za działki gruntu wydzielone pod nowe drogi, albo pod poszerzenie dróg istniejących, a także za urządzenia, których właściciele lub użytkownicy wieczyści nie mogli odłączyć od gruntu oraz za drzewa i krzewy gmina wypłaca odszkodowanie (z zastrzeżeniem ust. 1a odnośnie dróg powiatowych, wojewódzkich lub krajowych) w wysokości uzgodnionej między właścicielami lub użytkownikami wieczystymi, a właściwym organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego lub starostą. Dopłatę, o której mowa w art. 105 ust. 2 u.g.n oraz odszkodowanie, jeżeli nie dojdzie do jego uzgodnienia, ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości regulują przepisy zawarte w art. 128 do 135 u.g.n.

W niniejszej sprawie nie doszło do uzgodnienia odszkodowania, skarżący zrezygnowali też z zaproponowanej działki zamiennej nr 2681/48 położonej w L. przy ul. B., dlatego koniecznym stało się ustalenie odszkodowania w trybie decyzyjnym.

Z akt administracyjnych sprawy znajduje się rejestr nieruchomości z wykazem zmian gruntowych opisany jako załącznik nr 6 do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] kwietnia 2007r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości położonych pomiędzy ulicami M. K. i J. K. (karta akt admin. I inst. nr 24). Pod pozycją Lp. 1 ujawniony jest stan działki nr 3706/4 według hipoteki, której powierzchnia wynosi 0,3966 ha i powierzchnia ta jest zgodna z powierzchnią ujawnioną w ewidencji gruntów. Z części tabeli obrazującej stan nowy wynika, że ze scalenia wyłączono działkę nr 3706/05 o pow. 0,0007 ha.

Zatem ani w uchwale z dnia [...] kwietnia 2007r. Rady Miejskiej w L. o scaleniu, ani też w zaskarżonej decyzji nie jest błędnie wskazana powierzchnia działki nr 3706/04. Powierzchnia działki nr 3706/4 to jest 0,3959 wykazana w decyzji jak i uchwale dotyczy powierzchni, jaka brała udział w scaleniu.

Przedłożony na rozprawie w dniu 20 listopada 2008r. przez skarżącą wypis z rejestru gruntów na dzień [...] czerwca 2008r. dla działki nr 3706/4 dowodzi, że działka ma powierzchnię 0,3966 ha. Jednakże jest to powierzchnia całej działki, a cała działka jak wynika z dokumentacji scaleniowej nie była objęta scaleniem.

Zna podstawie przedłożonego wypisu zaistniały wątpliwości, czy zmiany wynikające z uchwały scaleniowej zostały ujawnione w ewidencji gruntów. Z nadesłanej mapy z projektem scalenia i podziału nieruchomości opisanej jako załącznik nr 5 do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] kwietnia 2007r. wynika, że dokument ten został wpisany do ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] kwietnia 2007r. nr ewidencyjny [...].

W skardze do Sądu skarżący zarzucili, że łączna powierzchnia nowowydzielonych działek jest mniejsza od powierzchni działki sprzed podziału przeprowadzonego w wyniku scalenia o 420m2.

Zsumowanie powierzchni działki zajętej pod drogę, to jest 410 m2 działki nr 3706/5 o pow. 7m2, która nie brała udziału w scaleniu oraz 3m2 powierzchni utraconej daje powierzchnię 420m2, czyli powierzchnię, którą skarżący według ich twierdzeń zostali pozbawieni w wyniku scalenia.

Powyższa analiza wykazała, że zarzut skarżących o błędnie wykazywanej powierzchni działki nr 3706/4, skutkujący uwzględnieniem niewłaściwej powierzchni dla celów wyliczenia odszkodowania i dopłat jest nieuzasadniony.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się operat szacunkowy sporządzony przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia, w którym określono wartość prawa własności części działki gruntowej nr 3706/6 położonej w L. w sąsiedztwie ulic M. K. i J. K. Lektura operatu prowadzi do wniosku, że został on wykonany zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.). W szczególności określono metodę wybraną dla ustalenia wartości nieruchomości, dane które stanowiły podstawę do wyceny według metody porównawczej (str. 8 operatu). Z treści operatu wynika też prawidłowy dobór nieruchomości dla wyceny oraz podano przyczyny, dla których je wybrano. Z tych też względów Sąd uznał, że ocena tego dowodu przeprowadzona przez organ odpowiada prawu. Skarżący przed wydaniem decyzji zostali wezwani do zapoznania się z operatem. Z możliwości tej skarżący skorzystali, czego dowodzi protokół z dnia [...] marca 2008r. W protokole tym skarżąca W. M. oświadczyła, że nie wyrażała zgody na podział działki nr 3706/4 i wydzielenie w jej środku drogi gminnej oznaczonej obecnie jako działka nr 6577.

Skarga w istocie zawiera zarzuty odnośnie samego scalenia i zakresu jego przeprowadzenia, wyjaśnień odnośnie zakresu zgody na podział ich działki nr 3706/4 w ramach prowadzonego postępowania scaleniowego. Opisane zarzuty nie mogły być objęte merytoryczną oceną w sprawie, której granice przedmiotowe wyznaczyła wymieniona na wstępie decyzją. Zarzuty dotyczące powierzchni działki, które mogły mieć wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania i dopłat okazały się nieuzasadnione.

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.