Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1004/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6281 Regulacje spraw majątkowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia przejścia prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia przejścia prawa własności nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r., P. wystąpiła o wydanie na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) decyzji stwierdzającej przejście na rzecz P., z mocy prawa, własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka ew. [...] o pow. [...] ha.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa z dniem 23 maja 1989 r. własnością ww. P. Wojewoda w uzasadnieniu wskazał, że powyższa nieruchomość nie spełnia przesłanek z art. 60 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, albowiem stanowi grunt niezabudowany. Ponadto, [...] P. pismem z dnia 28 października 2013 r. poinformował, że nie posiada żadnego dokumentu, który potwierdzałby spełnienie innych przesłanek z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., tj. że przedmiotowa nieruchomość: była własnością diecezji, parafii, klasztorów lub innych instytucji grecko-katolickich (unickich) – pkt 1; podlegała przejęciu na własność Państwa z mocy ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego, a została pozostawiona, wydzierżawiona lub przekazana kościelnym osobom prawnym – pkt 2; podlegała przepisom dekretu z dnia 24 kwietnia 1952 r. o zniesieniu fundacji a została poręczona, pozostawiona, wydzierżawiona, wynajęta lub przekazana kościelnym osobom prawnym – pkt 3; została przez byłe władze zaborcze austriackie przejęta na własność funduszy religijnych, funduszy naukowych, szkół parafialnych lub katolickich gmin parafialnych – pkt 4). W konsekwencji, organ wskazał, że brak było podstaw do stwierdzenia przejścia na rzecz P., z mocy prawa, własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka ew. [...] o pow. [...] ha.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wniosła P. Wskazała, że przedmiotowa nieruchomość to grunt w postaci trójkąta o podstawie [...] m i długości boków ponad [...] m. W ocenie P. wydając decyzję Wojewoda nie uwzględnił faktu, że kształt tej nieruchomości uniemożliwia jej zagospodarowanie w oderwaniu od działek sąsiednich. Ponadto, istotne w sprawie jest to, że [...] sierpnia 1998 r. Wojewoda wydał (na podstawie tego samego materiału co załączony do wniosku) decyzję (nr [...]), którą stwierdził, że działka gruntu położona w [...] przy ul. [...], o pow. [...] m2, oznaczona nr [...] w obrębie [...], na mapie ewidencyjnej nr [...] stała się z mocy prawa własnością P. Sprawa dotyczyła działki sąsiedniej i wówczas Wojewoda uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy. Zdaniem P., ówczesnemu wnioskodawcy uszło uwadze aby objąć wnioskiem także działkę nr [...], co też czyni P. aktualnie. W piśmie z dnia 2 lipca 2014 r. P. podniosła, że materiał i argumenty w obu postępowaniach administracyjnych (ówczesnym i dzisiejszym) powinny być oceniane identycznie.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. nieruchomości lub ich części, pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli znajdują się na nich cmentarze lub obiekty sakralne wraz z budynkami towarzyszącymi. Tym samym, z dobrodziejstwa wzmiankowanego uwłaszczenia skorzystać może ta kościelna osoba prawna, która władała w dniu 23 maja 1989 r. nieruchomością lub jej częścią, która to nieruchomość w dniu 23 maja 1989 r. stanowiła i stanowi obecnie własność Skarbu Państwa. Tymczasem, zdaniem Ministra, przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła w dniu 23 maja 1989 r. (tj. w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 17 maja 1989 r.) własności Skarbu Państwa i nie stanowi jej obecnie, co wynika z pisma Starosty [...] z dnia 17 listopada 2014 r.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. wniosła, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7, 8, 9, 76 § 1, 77 § 1 i 4 k.p.a., oraz przepisu prawa materialnego - art. 60 ust. 1 pkt 1 i 5 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Ponadto P. zarzuciła, że organ administracji powołał się na nieistniejącą podstawę prawną, czyli wydał decyzję bez dostatecznej podstawy prawnej, a także zaniechał przeprowadzenia dowodu z akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r., nr [...].

W konsekwencji, P. wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji merytorycznej zgodnie z wnioskiem lub zwrot sprawy do ponownego rozpoznania; oraz 2) załączenie do sprawy akt administracyjnych sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, że pominięcie w 1992 r. przez pomyłkę skrawka działki o nr [...] (2,6% gruntu [...]) nie wpływa na fakt, że materiał, argumenty i przepisy w obu postępowaniach (niniejszym i zakończonych decyzją z dnia [...] sierpnia 1992 r.) organ musi traktować identycznie, a tym samym wydać decyzję o treści identycznej, jak w decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r., Sąd postanowił oddalić wniosek

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ww. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tj. w dniu 23 maja 1989 r.) we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli spełniają warunki określone w art. 60 ust. 1 tej ustawy. Z wykładni systemowej tego przepisu wynika, iż przeniesienie prawa własności w trybie przepisu art. 60 ust. 1 ustawy może być podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia tylko w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Obowiązuje bowiem generalna zasada, że nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw niż sam posiada. Tak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2003 r., sygn. I SA 3217/01, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Ponadto, pogląd taki przedstawił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2006 r., sygn. I SA/Wa 664/06. A zatem, przedmiotowa nieruchomość może stać się własnością skarżącej P. dopiero po wykazaniu, że na dzień stwierdzania przez Wojewodę przejścia prawa własności nieruchomości stanowi ona własność Skarbu Państwa. Dokumentacja sprawy takiego stanu prawnego (jeżeli chodzi o działkę nr [...]) jednak nie potwierdza.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, prezentowanego także na etapie postępowania odwoławczego, Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., Minister nie jest uprawniony co do oceny decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., nr [...] oraz analizy przesłanek jej wydania. Organ administracji związany jest zakresem wniosku strony a ten dotyczył wydania - na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - decyzji stwierdzającej przejście na rzecz P., z mocy prawa, własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka ew. [...]. Minister, po analizie materiału dokumentacyjnego, doszedł do wniosku, że skoro działka nr [...] nie stanowiła i stanowi obecnie własności Skarbu Państwa (co wynika z pisma Starosty [...] z dnia 17 listopada 2014 r.), tym samym brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy. To stanowisko, Sąd w całości podziela.

Podsumowując powyższe, Sąd orzekający uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] - jest zgodna z prawem.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.