Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 260/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi J. K -K na decyzję Wojewody z dnia 2 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2011 r. Burmistrz Miasta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania J. K. – K. z pobytu stałego z lokalu nr 3 znajdującego się w R. przy ul. [...]. Przedmiotowe postępowanie stanowiło następstwo wykonania w dniu 1 września 2011 r. przez komornika sądowego prawomocnego wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 marca 2006 r. wydanego w sprawie o sygnaturze [...].

Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Miasta w dniu 17 stycznia 2012 r. wydał decyzję znak [...], mocą której orzekł o wymeldowania J. K. – K. z miejsca pobytu stałego – lokalu nr 3 w R. przy ul. [...].

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.).

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Burmistrz Miasta powołując się na protokół z wejścia interwencyjnego przez przedstawicieli gminy w dniu 13 października 2004 r., fakt wydania wyroku eksmisyjnego oraz jego skuteczne wykonanie jak i notatkę Straży Miejskiej z dnia 14 grudnia 2011 r. podniósł, że J. K. – K. nie zamieszkuje w spornym lokalu od około 8 lat, a opuszczenie lokalu miało charakter trwały.

Obecnie lokal, którego najemcą był J. K. – K. po dokonanej eksmisji został przydzielony innej rodzinie na mocy umowy najmu zawartej w dniu 14 listopada 2011 r. Jak wynika z ewidencji ludności nowi najemcy spornego lokalu zamieszkali w tym lokalu dopełniając obowiązku zameldowania.

Mając z kolei na uwadze w/w okoliczności faktyczne oraz dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu w/w z pobytu stałego.

W następstwie odwołania J. K. – K. od w/w decyzji (w którym odwołujący się zakwestionował prawdziwość dowodów stanowiących podstawę wydania decyzji oraz wskazał, że wydana decyzja jest wynikiem przestępstwa) Wojewoda decyzją z dnia 2 marca 2012 r. nr [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał zakwestionowane rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta w mocy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia wskazał – odnosząc się do istoty stałego zameldowania – że opuszczenie spornego lokalu przez odwołującego się jest faktem bezspornym. Potwierdza to bowiem dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy oraz wykonanie przez komornika sądowego eksmisji w dniu 1 września 2011 r. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wykonanie wyroku eksmisyjnego należy uznać za spełnioną przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Osoby usunięte w ten sposób z lokalu nie mają prawa powrotu do niego wrócić, a zatem należy uznać, że opuściły lokal w sposób dobrowolny i trwały. Niewątpliwe lokal nr 3 przy ul. [...] w R. nie stanowi centrum życiowego odwołującego się. Nadto w spornym lokalu mieszkają już inne osoby. Tym samym nie ma żadnych realnych szans na ewentualny powrót odwołującego się do spornego lokalu. Z kolei utrzymywanie meldunku w/w w spornym lokalu prowadziłoby do tworzenia fikcji meldunkowej.

W reasumpcji Wojewoda uznał, że decyzja o wymeldowaniu J. K. – K. z pobytu stałego znajdowała uzasadnienie faktyczne i prawne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. K. – K. zakwestionował wydane w jego sprawie rozstrzygnięcia jako wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto skarżący wskazał, że organy dopuściły się rażącego naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. gdyż w sprawie nie zebrano całego materiału dowodowego. W ocenie skarżącego nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż w dniu 22 lutego 2012 r. został mu wydany dowód osobisty zawierający wskazanie adresu zameldowania – R. ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w skardze organ odwoławczy podniósł, iż posługiwanie się dowodem osobistym zawierającym wskazanie adresu zameldowania wynika z faktu, iż w momencie składania wniosku o wydanie dowodu osobistego skarżący posiadał zameldowanie pod w/w adresem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) w świetle, którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku meldunkowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że zadanie organu administracji publicznej prowadzącego ewidencję ludności (w rozpatrywanej sprawie Burmistrza Miasta) polega m.in. na gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc zbadaniu, czy dana osoba faktycznie mieszka pod wskazanym adresem. Temu zadaniu towarzyszy obowiązek meldunkowy wynikający wprost z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, stanowiący, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

Ewidencja ludności jako służąca rejestrowaniu pobytu ma zatem charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie jak i wymeldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w określonym lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu. Z oczywistych względów podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ administracji publicznej faktu opuszczenia lokalu.

Na wyłącznie ewidencyjny charakter obowiązku meldunkowego wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono m.in., że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Trybunał Konstytucyjny we wskazanym orzeczeniu wyjaśnił także, iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia bowiem racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest zaś zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle spraw dotyczących wymeldowania utrwalił się nadto pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123).

Organy administracji publicznej orzekające w rozpatrywanej sprawie, tj. Burmistrz Miasta jak i Wojewoda w/w przesłankę bezsprzecznie wykazały.

Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, w stosunku do skarżącego w dniu 1 września 2011 r. została wykonana z lokalu nr 3 przy ul. [...] w R. eksmisja. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w protokole z czynności komorniczych przeprowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Nadto organy wykazały, że skarżący w spornym mieszkaniu nie zamieszkuje (vide: protokół interwencyjnego wejścia do lokalu z dnia 13 października 2004 r., notatka Straży Miejskiej w R. z dnia 14 grudnia 2011 r. oraz umowa najmu spornego lokalu zawarta z B. A. i M. S. w dniu 14 listopada 2011 r.).

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest zatem opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu. Ponadto stwierdzić należy, że choć opuszczenie lokalu nastąpiło w istocie wbrew woli skarżącego (który w toku postępowania wskazywał, że "mieszka pod adresem [...] w R." chociaż "nic nie wie na temat wyroku eksmisyjnego", względnie, że "do lokalu nastąpiło włamanie a on sam nie dysponuje kluczami do wymienionych zamków") to taki tryb nie niweczy przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i skutku w postaci konieczności wymeldowania danej osoby z pobytu stałego. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z prezentowaną zarówno w doktrynie prawa jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnią art. 15 ust. 2 w/w ustawy przesłanka wymeldowania polegająca na "opuszczeniu miejsca pobytu stałego" jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa, w związku z wykonaniem w drodze egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 marca 2010 r., II OSK 579/09; z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 46/10; oraz z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 915/10; wszystkie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie tytułem wykonawczym był załączony do akt postępowania administracyjnego prawomocny wyrok sądu powszechnego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego a nie poparte jakąkolwiek argumentacją okoliczności bezprawności wydanej decyzji (tak w skardze), niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (tak w skardze), wydania decyzji w wyniku przestępstwa i w oparciu o sfałszowane dowody (tak w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze) oraz wydania dowodu osobistego w dniu 22 lutego 2012 r. ze wskazaniem dotychczasowego adresu zameldowania (tak w skardze) pozostają w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku bez znaczenia dla oceny prawnej wydanej decyzji o wymeldowaniu.

Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak już powyżej wskazano, wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia ustawowo określonego obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie a organy administracji publicznej bezspornie wykazały realizując naczelne reguły postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.) ziszczenie się przesłanki określonej w dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W tym świetle decyzja Burmistrza Miasta jak i wydana w postępowaniu odwoławczym decyzja Wojewody zostały uznane za w pełni prawidłowe. Organy uzasadniły bowiem należycie swoje stanowiska, wskazując dowody na których się oparły. Nadto prawidłowo wyjaśniono podstawy prawne wydanych decyzji przytaczając normy prawne stanowiące ich podstawę (vide: art. 107 § 3 k.p.a.).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w oparciu o dyspozycję art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił wniesioną skargę.