Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 994/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 105 par. 1, art. 107, 145 a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2, art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...].2006 r skarżąca W. K. zwróciła się do Burmistrza Miasta [...] o wypłatę dodatków do zasiłku rodzinnego tj. 1/ z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego ( chodziło o różnicę między kwotą przyznaną 170, 00 zł , a żądana 250,00 zł ) za okres od dnia [...].2004 r do dnia [...].2005 r .oraz z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za ten sam okres.

Burmistrz Miasta [...], decyzją z dnia [...]. 2006 r. odmówił przyznania wyrównania dodatku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od [...].2004 r do dnia [...].2005 r oraz odmówił przyznania zwiększonego ( z kwoty 170 zł do kwoty 250 zł ) dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego za ten sam okres .

W uzasadnieniu wydanej decyzji Burmistrz podniósł , że zgodnie z art.24 ust.2 ustawy z dnia 28.11. 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz. 2255 ze zm.) , prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W poprzednim okresie zasiłkowym , po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności , skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i nie wnioskowała o zmianę decyzji w zakresie kwoty dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a zatem, nie ma podstaw prawnych do przyznania wyżej wymienionych świadczeń wstecz i wypłaty wyrównania. Świadczenia rodzinne , jak stwierdził Burmistrz , nie są przyznawane z urzędu i przez urzędników , tylko na wniosek osoby zainteresowanej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, że rozstrzygnięcie to jest nie zgodne z prawem. W dniu [...].2004 r skarżąca przedłożyła orzeczenie o niepełnosprawności swej córki i w konsekwencji otrzymała zasiłek pielęgnacyjny. Przedłożony dokument , zdaniem skarżącej , powinien spowodować weryfikację kwoty już przyznanego dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego .

Odnośnie dodatku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego , to organ administracyjny powinien poinformować skarżącą o przysługujących jej prawach i wydać stosowny formularz wniosku o przyznanie należnych jej świadczeń rodzinnych. Skarżąca , jak twierdzi , już w [...] 2005 r zwracała uwagę na to , że nie otrzymuje dodatku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego . Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...].2007 r utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . Organ odwoławczy wyjaśnił , że zgodnie z art. 24 ust. 2 ww. ustawy , prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionym dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Okoliczności warunkujące przyznanie żądanego przez skarżącą dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego określa art.13 ust .1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do treści wskazanego przepisu prawa, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku: 1/ do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności; 2/ powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z kolei ust .2 pkt 2 omawianego przepisu prawa stanowi, że dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości: 70,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z akt sprawy wynika, iż Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...].2004r. wydał Orzeczenie o niepełnosprawności znak [...], w którym zaliczył , córkę skarżącej N. K. ur. [...] r, do osób o niepełnosprawnych. Orzeczenie to miało charakter okresowy i jego ważność została określona do dnia [...].2005r.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz wskazane wyżej przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 13 ust.1 pkt 2 ) ,organ odwoławczy stwierdził, że zostały spełnione przesłanki warunkujące prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego .

Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy świadczy o tym ,iż skarżąca wystąpiła z pierwszym wnioskiem o określenie prawa do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w dniu [...] 2005r. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zakończone decyzją z dnia [...].2005r .znak [...] o przyznaniu skarżącej między innymi żądanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od [...].2005r. do ostatniego dnia miesiąca w którym upływał termin obowiązywania wyżej opisanego orzeczenia zaliczającego córkę strony do osób niepełnosprawnych tj. do dnia [...].2005r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło , że akta sprawy zawierają również pisma skarżącej ,które wpłynęły do Burmistrza Miasta [...] w dniu [...].2005r, [...].2005r. i [...].2006r. w których domagała się wypłaty dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od dnia [...].2004r. do [...].2005r. oraz wnosiła o wypłatę kwoty 250 zł miesięcznie za okres od [...].2004r. do [...].2005r. tj. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka , w związku z dostarczeniem przez nią przy składaniu wniosku o zasiłek pielęgnacyjny orzeczenia z dnia [...].2004r. o zaliczeniu jej córki N. K. do osób niepełnosprawnych.

Organ odwoławczy podniósł , że przepisy ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , w tym art. 23 ust.1, art. 24 ust.1 nie przewidują możliwości przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka za żądany przez skarżącą okres tj. od dnia [...].2004r. w sytuacji , gdy we [...] 2004r. nie wystąpiła ze stosownym wnioskiem o określenie prawa do tego dodatku. Ustawa o świadczeniach rodzinnych wyraźnie stanowi, iż ustalenie prawa i wypłata świadczeń rodzinnych w tym dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, może nastąpić tylko na wniosek m.in. jednego z rodziców , a prawo jest przyznawane od momentu złożenia wniosku z prawidłowymi wypełnionymi dokumentami.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących braku właściwej informacji , organ odwoławczy stwierdził , że przepisy regulujące przyznanie świadczeń rodzinnych, tak jak wszystkie pozostałe przepisy prawa obowiązujące w Rzeczpospolitej Polskiej , są podawane do wiadomości publicznej , dlatego nawet, jeżeli organ nie poinformował stronę , o jakie świadczenia może wystąpić , nie jest to okoliczność warunkujące przyznanie określonego świadczenia .

Odnośnie żądania skarżącej dotyczącego wypłaty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka niepełnosprawnego za okres od [...].2004r. do [...].2005r w kwocie 250 zł. miesięcznie , organ odwoławczy wyjaśnił , że decyzją z dnia [...].2004 r skarżąca nabyła prawo do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł miesięcznie na okres od [...].2004r. do [...].2005 r . Przedłożenie przez skarżącą w dniu [...].2004r. orzeczenia z dnia [...].2004r. o zaliczeniu jej córki do osób niepełnosprawnych , w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, należało potraktować jako informację o zmianie sytuacji rodziny. Mając na uwadze art. 32 ust.1 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , organ l instancji powinien był ustalić , jaki wpływ ma ta zmiana na ostateczną decyzję z dnia [...].2004 r. przyznająca skarżącej świadczenia rodzinne .

Na dzień orzekania przez organ l instancji decyzją z dnia [...].2004. r , jak i na dzień poinformowania organu o zmianie sytuacji rodziny poprzez wydanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka , prawo do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka określał art. 12 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych . Zgodnie z tym przepisem dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługiwał matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka , w wysokości 170,00 zł na dziecko .W przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek przysługiwał w wysokości 250,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż 750,00 zł miesięcznie dla rodziny. Art. .12 ww. ustawy w przytoczonym brzemieniu obowiązywał do dnia 31.08.2005r.

Organ odwoławczy wyjaśnił , że był zobligowany do rozpatrzenia sprawy w oparciu o stan prawny obowiązujący na dzień wydania decyzji ostatecznej. W dacie wydania zaskarżonej decyzji przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka regulował art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych , który został dodany przez art. 1pkt 17 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r.o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U 205r. Nr 267 póz. 2260) i wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2006r.

W świetle wymienionego wyżej art.11 ust.1 ww. ustawy , dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany.

Wobec zmiany przepisu prawa, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , nie można dokonać zmiany decyzji z dnia [...]. 2004r. w części określającej kwotę przyznanego dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, albowiem co prawda skarżąca jest nadal osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale na rzecz jej córki N. zostały zasądzone świadczenia alimentacyjne.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca zarzuciła , iż rozstrzygnięcie to jest nie zgodne z prawem i podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie . W ocenie skarżącej , organ popełnił błąd określając datę wydania i okres , na jaki przyznano jej świadczenia rodzinne decyzją z dnia [...].2004r., na mocy której nabyła prawo do świadczeń rodzinnych na okres do [...].2005r. Orzeczenie potwierdzające zaliczenie córki do osób niepełnosprawnych skarżąca przedłożyła do organu l instancji w dniu [...].2004r. i tam otrzymała wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, który wypełniła i świadczenie to zostało jej przyznane. W 2005r. wypełniając wniosek na kolejny okres zasiłkowy skarżąca zorientowała się, że wstecz nie otrzymywała dodatku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego ( chodziło o znaczącą kwotę dla osoby wychowującej samotnie dziecko niepełnosprawne ). W związku z powyższym w 2005r. skarżąca złożyła pismo do organu l instancji o wypłacenie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i różnicy w kwocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka niepełnosprawnego (który otrzymywała w wysokości 170zł miesięcznie, a powinna otrzymywać kwotę tj. 250,00 zł miesięcznie od [...] 2004r. do [...].2005r.).

Odmowna decyzja organu administracyjnego , zdaniem skarżącej , jest wadliwa , gdyż w momencie , gdy przedłożyła orzeczenie o niepełnosprawności córki ( w dniu [...] 2004r. ) , organ ten winien był ustalić , jaki wpływ ta zmiana wywiera na przyznane jej uprawnienia do świadczeń rodzinnych i decyzję tę zmienić oraz powinien jej dać do wypełnienia wniosek. Takie też jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego , jednak organ II instancji błędnie przyjął , że zastosowanie powinny mieć przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Zdaniem skarżącej zmiana przedmiotowej decyzji powinna nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 sierpnia 2005r. , gdyż przepisy te dotyczyły okresu , na który przyznano jej zasiłek wraz z dodatkami .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarzuty podnoszone w skardze przez skarżącą organ uznał są bezpodstawne, ponieważ odwołanie od decyzji organu l instancji zastało rozpatrzone z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy i orzeczenie wydano w oparciu o obowiązujące przepisy prawa tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006r. Nr 98, poz.1071 ze zm.). Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidywały możliwości przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na żądany przez skarżącą okres tj. od dnia [...] 2004r. w sytuacji , gdy we [...] 2004r. nie wystąpiła ze stosownym wnioskiem o określenie prawa do tego dodatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko również w odniesieniu do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od [...]. 2004r. do [...]. 2005r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących przepisów zastosowanych w zaskarżonych rozstrzygnięciach , Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło , że zarówno na dzień złożenia wniosków przez skarżącą o przyznanie kwoty 250zł dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności, jak i na dzień wydania decyzji organu l instancji odmawiającej przyznania żądanej kwoty oraz na dzień orzekania przez organ odwoławczy w tej sprawie , nie obowiązywał art. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż utracił moc z dniem 31.08.2005r. , a zatem nie można było na jego podstawie, tak jak to sugeruje skarżąca , dokonywać zmian decyzji organu l instancji z dnia [...].2004r. Wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania norm powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji, co obwarowane jest sankcją nieważności decyzji , przewidzianą przez art. 156 § 1 pkt 2 K. p. a .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) .

Sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji oceniając, czy decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej .

Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to , że Sąd ma prawo , a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg.akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ).

Mając powyższe na uwadze , Sąd stwierdził , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w zakresie niżej wskazanym.

W rozpatrywanej sprawie organ l instancji odmówił skarżącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od [...].2004r. do [...]. 2005r. w wysokości [...] zł oraz kwoty 250zł miesięcznie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania na ten sam okres zasiłkowy. W uzasadnieniu organ powołał się na art.24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził ,że w okresie po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności nie został złożony wniosek o przyznanie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz nie wnioskowano o zmianę decyzji w zakresie kwoty dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dlatego nie ma podstaw prawnych do przyznania wyżej wymienionych świadczeń ich wypłaty . A zatem istota sporu dotyczy terminu , od kiedy skarżącej należało ustalić prawo do dodatku do zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz prawo do wyższego dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego.

Stanowisko organów zostało oparte na art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , który stanowi , że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się , począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami ( ... ).

Przytoczony przepis został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007 r , syg. Akt P/28/07 za nie zgodny z art.2 w związku z art.69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Wyrok ten dotyczył sprawy , w której przedmiotem rozstrzygnięcia był zasiłek pielęgnacyjny , jednak w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę , że sądy orzekające w sprawach innych zasiłków , mogą dokonać stosownej wykładni art.24 ust.2 ustawy wykorzystując art.8 Konstytucji RP ( podkreślić należy , że uprawnień takich nie posiadają organy przyznające świadczenia rodzinne ).

Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku zwrócił uwagę , że istotą jest to : 1/ czy miarodajna jest data osiągnięcia stopnia niepełnosprawności, wskazana w decyzji , której uzyskanie , jako urzędowe stwierdzenie istnienia podstawowej , materialnoprawnej przesłanki uprawniającej do zasiłku , jest koniecznym warunkiem wystąpienia o przyznanie zasiłku ( co jest postępowaniem odrębnym wobec postępowania , w którym stwierdza się istnienie i stopień niepełnosprawności , 2/ czy też data wynikająca z art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych . Trybunał stwierdził , że przepis ten samodzielnie reguluje termin przyznania zasiłku , określając jego początek na miesiąc, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przez "prawidłowo wypełnione dokumenty" rozumie się także dostarczenie jako załączników dokumentów , do których wydania są zobowiązane organy administracji publicznej .

Mechanizm przyznawania świadczeń rodzinnych , w tym dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego obejmuje dwa etapy : 1/ urzędowe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego uzasadniającego uprawnienie do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego i 2/ przyznanie dodatku. Przyznanie dodatków , o którym wyżej mowa ( decyzja wydana w drugim etapie) jest związane z istnieniem niepełnosprawności dziecka ( do ukończenia 16 roku życia , a po ukończeniu 16 roku życia - z określonym stopniem niepełnosprawności ) i jest przeznaczony na zniwelowanie skutków tego upośledzenia. W pierwszym etapie następuje wskazanie daty wystąpienia niepełnosprawności ( lub określonego stopnia niepełnosprawności ) . Zgodnie z art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , data ta jest bez znaczenia dla daty początkowej uzyskania zasiłku i dodatków do tego zasiłku.

Trybunał Konstytucyjny dokonując analizy obowiązujących w tym zakresie rozwiązań normatywnych stwierdził istnienie rozbieżności między bezwarunkowym unormowaniem ustawy i względnym unormowaniem rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy tj. Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02.06.2005 r w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r Nr 105, poz.881 ze zm.). Ustawową zasadą jest , że świadczenie przysługuje począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami . Tymczasem w rozporządzeniu znajduje się unormowanie przewidujące , że w wypadku , gdy przyczyną braku orzeczenia o niepełnosprawności jest nie wydanie go przez właściwy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w ustawowo określonym terminie i wnioskodawca może to udokumentować , zasiłek rodzinny i dodatki do niego , przysługuje od miesiąca , w którym taki wniosek został złożony ( § 12 ust.3 i 4 ww. Rozporządzenia z dnia 02.06.2005 r ). To unormowanie łagodzi rygoryzm art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , przynajmniej w tym zakresie , w jakim chodzi o opieszałość działania organów. Trybunał Konstytucyjny w omawianym wyroku podniósł , że przepis zawarty w rozporządzeniu ( § 12 ust. 3 i 4 ) stworzył wyjątek od zasady przewidzianej w ustawie ( w art. 24.ust.2 ).

Ustawa w art.2 pkt.1 statuuje dodatki do zasiłku rodzinnego jako świadczenia opiekuńcze , których przeznaczenie i cel określone zostały w art.13 tej ustawy . Celem dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego jest częściowe pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka niepełnosprawnego . Z kolei dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego przysługiwał w wysokości 250,00 zł. Orzeczenie o niepełnosprawności , wydane w trybie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej określa datę (okres) jej powstania. Oznacza to , że od tej pory osoba legitymująca się takim orzeczeniem ponosi zwiększone wydatki związane z jej niepełnosprawnością.

Rozpatrując niniejszą sprawę tut. Sąd podzielił argumentację Trybunału Konstytucyjnego zawartą w wyroku z dnia 23.10.2007 r . Art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego , w tym dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego , zamieszczonej w dwóch różnych ustawach , która – łącznie w dwóch różnych postępowaniach – ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej wyżej wymienione dodatki. Mechanizm przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do niego stanowi pewną całość , stworzony przez oba postępowania i musi być traktowany jako jednolita procedura.

Art. 69 Konstytucji RP nakłada na władzę publiczną obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym w zakresie zabezpieczenia egzystencji , przysposobienia do pracy i komunikacji społecznej. Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku wskazał datę ustalającą wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia , stwierdzoną orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności , jako początek ochrony praw osoby niepełnosprawnej. W rozpatrywanej sprawie sporny okres zasiłkowy dotyczy okresu , gdyż dziecko skarżącej nie ukończyło 16 roku życia , a w związku z tym skarżąca przedłożyła w organie administracyjnym Orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].2004 r , w którym wskazano , iż niepełnosprawność córki skarżącej datuje się od [...] 2004 r.

Rozwiązanie przyjęte w art.24 ust.2 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , wprowadzające bezwzględny termin ograniczający datę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w oderwaniu od konkretnej daty urzędowo ustalonej w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności , zdaniem Trybunału Konstytucyjnego , narusza wskazany art.69 i art.2 Konstytucji RP. Analogicznie należy przyjąć , że w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie o prawie skarżącej do dodatków do zasiłku rodzinnego z powodu niepełnosprawności dziecka musi uwzględniać datę wynikającą z orzeczenia o niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie przedmiotem toczącego się postępowania są dodatki do zasiłku rodzinnego , a zatem dodatek do zasiłku rodzinnego - co do zasady - nie może być przyznany wcześniej , niż sam zasiłek .

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracyjny musi rozważyć , czy skarżąca ma prawo uzyskać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od daty przyznania po raz pierwszy zasiłku rodzinnego na córkę N. , mając na uwadze fakt, że jej niepełnosprawność datuje się od [...] 2004 r. ( co wynika z orzeczenia o niepełnosprawności ).

Odnosząc się do kwestii dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego , Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego , ale tylko w części dotyczącej stwierdzenia , że przedłożenie przez skarżącą orzeczenia o niepełnosprawności dziecka należy uznać za informacje o zmianie sytuacji rodziny i obligowało organ administracyjny do rozważenia zmiany decyzji z dnia [...].2004 r w zakresie dotyczącym wysokości dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego . Za błędne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie odnoszącym się do przepisów materialnych , jakie należało zastosować w niniejszej sprawie. Skoro świadczenie rodzinne dotyczyło okresu , w którym obowiązywała ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu przed uchyleniem art.12 tej ustawy , to przepis ten ma zastosowanie w sprawie o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka niepełnosprawnego na okres zasiłkowy , w którym przepis ten obowiązywał tj. do dnia 31.08.2005 r.

Nadmienić również należy , że orzeczenie o niepełnosprawności dziecka skarżąca przedłożyła w organie administracyjnym w dniu [...].2004 r , a więc w czasie obowiązywania art.12 ww. ustawy . Konsekwencją uznania , że złożenie tego dokumentu było informacją o zmianie sytuacji rodziny , należało rozważyć zmianę decyzji z dnia [...].2004 r w trybie art.32 ust.1 tej ustawy , przy zastosowaniu przepisów merytorycznych wówczas obowiązujących.

Końcowo należy nadmienić , że zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywiera skutki (derogacja niekonstytucyjnego przepisu ) od daty ogłoszenia wyroku w organie promulgacyjnym. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007 r , sygn. akt P/28/07 , został ogłoszony w dniu 30.10.2007 r w Dzienniku Ustaw Nr 200, poz.1446.

Zgodnie z art.145a Kodeksu postępowania administracyjnego , można żądać wznowienia postępowania w przypadku , gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą , na podstawie którego została wydana decyzja.

Uznając , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 b ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi– orzekł jak w sentencji.