Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 780/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 2 pkt 4, art. 21 ust. 2, art. 29 ust. 1, art. 35 ust. 3 i 5
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego A.H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po rozpatrzeniu odwołania A.H., decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej A.H.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. uchwałą z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej A.H.

Od powyższej uchwały A.H. wniósł odwołanie do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] zaskarżoną uchwałę utrzymała w mocy. W uzasadnieniu decyzji podała, że tematyka rozprawy doktorskiej A.H. "Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców - analiza zagrożeń i szans" obejmuje obszar nauk ekonomicznych, a nie technicznych. W związku z powyższym stwierdziła, iż Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. nie miała kompetencji do przeprowadzenia przewodu doktorskiego, bowiem nie posiadała ona uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk ekonomicznych. Organ wskazał, że sprawa przedmiotowego odwołania była dwukrotnie rozpatrywana na posiedzeniu Sekcji Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, ponieważ na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2007 r. wynik głosowania w tej sprawie nie był rozstrzygający (5 głosów za uchyleniem uchwały, 5 głosów przeciw, przy braku głosów wstrzymujących się). W tej sytuacji skierowano sprawę do kolejnego recenzenta, który wydał opinię negatywną. W związku powyższym na zasadzie § 19 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji powołano dodatkowego recenzenta. Wszyscy trzej recenzenci ocenili rozprawę doktorską A.H. negatywnie. Natomiast na kolejnym posiedzeniu Sekcji w dniu [...] września 2008 r. po zapoznaniu się z opiniami i dyskusji odrzucono zarzuty dotyczące warunków procedowania przed Radą Wydziału. W konsekwencji, Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na posiedzeniu w dniu [...] września 2008 r. po dyskusji nad odwołaniem, w głosowaniu tajnym zaskarżoną uchwałę utrzymało w mocy.

Centralna Komisja wyjaśniła również, że skoro publiczna obrona rozprawy doktorskiej A.H. nie została przyjęta to brak było podstaw do głosowania nad uchwałą w sprawie nadania stopnia doktora. Doktorant został prawidłowo powiadomiony i pouczony o trybie odwołania od tej uchwały. Ponadto stwierdziła, że jego praca doktorska nie spełnia kryteriów merytorycznych i warunków metodologicznych rozprawy naukowej.

Od powyższej decyzji A.H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż w jego ocenie zaskarżona uchwała narusza art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, gdyż utrzymuje w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O., pomimo, że organ ten nie był uprawniony do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie objętym tematyką rozprawy doktorskiej tj. w dziedzinie nauk ekonomicznych. Poza tym, skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) – zwanej dalej usn, przez utrzymanie w mocy uchwały, która nie została podjęta. Autor skargi wskazał, że przedmiotem głosowania była uchwała w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. Przy czym jego zdaniem, nie można utożsamiać niepodjęcia uchwały w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej z podjęciem uchwały w sprawie nieprzyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, gdyż uchwała w sprawie nieprzyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej nie mieści się w enumeratywnym katalogu uchwał jakie podejmuje rada jednostki organizacyjnej. Ponadto wskazał, że do przyjęcia każdej uchwały wymagana jest bezwzględna większość głosów, której w tej sprawie nie uzyskano oraz że uchwała ta nie została podpisana przez wszystkich uczestników głosowania. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 Kpa przez skierowanie zaskarżonej decyzji do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O., który nie był stroną przedmiotowego postępowania. W ocenie skarżącego spełnione zostały również przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 6 Kpa, gdyż wydanie decyzji nastąpiło bez wymaganej opinii organu pierwszej instancji oraz bez stanowiska właściwej merytorycznie sekcji stałej, bądź doraźnej Centralnej Komisji, o której mowa w § 9 i § 14 Statutu. Skarżący zarzucił także, naruszenie na etapie postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 4 Kpa - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 10 Kpa przez nieprawidłowe powiadomienie go o terminie publicznej obrony rozprawy doktorskiej, co uniemożliwiło mu należyte przygotowanie się do niej oraz wyłączenie jawności postępowania odwoławczego. Ponadto skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 134 Kpa. Stosownie bowiem do art. 14 ust. 2 usn czynności przewodu doktorskiego kończy uchwała o nadaniu stopnia doktora albo uchwała o umorzeniu tego postępowania. A zatem w jego ocenie organ odwoławczy, orzekł pomimo braku przedmiotu zaskarżenia w postaci uchwały o umorzeniu przewodu doktorskiego z powodu niepodjęcia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora. Skarżący wskazał także na szereg naruszeń przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym: art. 6,7,8,9,10 § 1,11,15,36,77 § 1,107 § 1 i 3, 134 oraz 139 Kpa w związku z art. 29 ust. 1 usn.

W skardze skarżący zawarł również wniosek o skierowanie przez Sąd, w trybie art. 193 Konstytucji RP, do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, co do zgodności statutu Centralnej Komisji z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawą.

Zarzucając powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Centralnej Komisji oraz uchwały Rady Wydziału albo o uchylenie tych decyzji oraz o zobowiązanie Centralnej Komisji do przekazania sprawy radzie innej jednostki organizacyjnej posiadającej uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie geodezja i kartografia w celu zagwarantowania obiektywizmu przy przeprowadzaniu powtórnej obrony rozprawy doktorskiej i dalszych czynności przewodu doktorskiego.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1817/08 oddalił skargę A.H. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że nie jest władny do zobowiązania Centralnej Komisji do przekazania sprawy radzie innej jednostki organizacyjnej posiadającej uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie geodezja i kartografia.

Ponadto, wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r. kompetencje w tym zakresie należą do przewodniczącego Centralnej Komisji albo jej sekretarza. Decyzja ta może być zmieniona w trybie § 18 ust. 3 Statutu, przez Prezydium Centralnej Komisji, które z własnej inicjatywy lub na wniosek sekcji stałej może wskazać sekcję właściwą dla danej sprawy albo przekazać sprawę powołanej w tym celu sekcji doraźnej.

Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, podał, że uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej mgr A.H. została podjęta w brzmieniu przewidzianym w art. 14 ust. 2 usn.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa przez niepodjęcie uchwały o umorzeniu przewodu doktorskiego, w sytuacji braku uchwały o nadaniu stopnia doktora. W świetle art. 14 ust. 2 powołanej ustawy uchwały są podejmowane w "przedmiocie" kolejnych czynności przewodu doktorskiego. Przepis art. 21 ust. 1 tej ustawy przewiduje formę odmowną uchwały, o której mowa w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Oznacza to, że przedmiotowa uchwała została podjęta w brzmieniu przewidzianym przez przepisy cytowanej ustawy.

Natomiast, odnosząc się do wątpliwości skarżącego dotyczących podjęcia przedmiotowej uchwały przez Radę Wydziału [...] wyjaśnił, że zawarte w art. 20 ust. 1 usn pojęcie bezwzględnej większości głosów, nie zostało ustawowo zdefiniowane, lecz oznacza konieczność uzyskania 50% +1 ważnie oddanych głosów za uchwałą.

Ponadto wskazał, że decyzja administracyjna organu kolegialnego "opatrywana jest podpisami" osób uczestniczących w jej przyjęciu albo przez sporządzenie odrębnego dokumentu, który jest podpisywany przez wszystkie osoby uczestniczące w jego przyjęciu, albo też przez ujęcie treści rozstrzygnięcia przyjętego w wyniku głosowania w protokole posiedzenia, do którego załączona jest podpisana przez uczestników posiedzenia lista obecności członków organu kolegialnego. Stwierdził, że taka praktyka podpisywania decyzji administracyjnych podejmowanych przez kolegialne organy orzekające jest zgodna z art. 107 § 1 Kpa bowiem przepis ten nie przesądza o sposobie w jakim "podpis decyzji" należy urzeczywistnić, jak również nie przesądza tego, czy "podpis decyzji" powinien być umieszczony już pod treścią samego rozstrzygnięcia, czy dopiero lub także pod jego uzasadnieniem. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przepis ten nie wyklucza również możliwości uregulowania tej kwestii przepisami wykonawczymi lub ukształtowania w drodze określonej praktyki. Oznacza to, że osoby podpisane na liście obecności uczestniczyły także w podjęciu tego konkretnego rozstrzygnięcia mającego znamiona "decyzji administracyjnej".

W niniejszej sprawie protokół nr [...] posiedzenia Rady Wydziału z dnia [...] stycznia 2007 r., na którym odbyła się publiczna obrona rozprawy doktorskiej skarżącego, zawiera treść rozstrzygnięcia wraz z przedstawieniem motywów podjęcia zaskarżonej uchwały oraz podpisy osób, które brały udział w głosowaniu. Została ona zatwierdzona w jawnym głosowaniu członków Rady Wydziału w dniu [...] lutego 2007 r. - protokół nr [...] posiedzenia Rady Wydziału [...] z dniu [...] lutego 2007 r. Natomiast fakt, iż tylko przewodniczący Rady Wydziału podpisał uchwałę doręczoną skarżącemu nie narusza przepisów prawa, gdyż zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Wydziału Uniwersytetu [...] podpis dziekana jako przewodniczącego rady wydziału stanowi uzewnętrznienie rozstrzygnięcia szczegółowo przedstawionego w protokole z danego posiedzenia Rady Wydziału.

Sąd pierwszej instancji za nieuzasadniony uznał również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 usn. W jego ocenie wynikający z przytoczonego przepisu obowiązek "powiadomienia o treści uchwały" nie może być utożsamiany z obowiązkiem doręczenia kandydatowi tejże uchwały wraz z uzasadnieniem. Z akt sprawy wynika, że projekt protokołu posiedzenia Rady Wydziału z dnia [...] stycznia 2007 r. został skarżącemu doręczony, a jego treść została zatwierdzona.

Ponadto, w aktach sprawy znajduje się opinia Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2007 r. na temat wniesionego przez mgr A.H. odwołania od uchwały nr [...] Rady Wydziału [...] U. [...] w O. z dnia [...] stycznia 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił także zasadności zarzutu skarżącego, dotyczącego braku właściwości organu pierwszej instancji do orzekania w niniejszej sprawie, wskazując na autonomię każdej uczelni. Centralna Komisja dokonuje bowiem, jedynie okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5 usn i to wyłącznie w trybie określonym w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji brak stosownych kompetencji Rady Wydziału [...] U. [...] w O. do przeprowadzenia przewodu doktorskiego skarżącego może być zakwestionowany tylko w tym trybie. A zatem sformułowanie, jakie znalazło się w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji w tym zakresie wykracza poza uprawnienia organu odwoławczego.

Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał, iż z akt sprawy nie wynika, aby w tym postępowaniu została naruszona zasada czynnego udziału strony w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie skarżący nie został pisemnie powiadomiony o terminie publicznej obrony rozprawy doktorskiej, to jednak termin ten został z nim uzgodniony. Wskazują na to zgromadzone w aktach sprawy dokumenty tj. wyciąg z protokołu nr [...] posiedzenia Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz oświadczenie skarżącego złożone w czasie rozprawy w dniu [...] kwietnia 2009 r.

Poza tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc się do wniosku o pominięcie przy orzekaniu przepisów Statutu Centralnej Komisji oraz o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w celu zbadania jego zgodności z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami wyjaśnił, że stwierdzenie niezgodności przepisów aktu wydanego w ramach upoważnienia ustawowego z Konstytucją należy do wyłącznych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, dlatego Sąd w procesie orzekania nie może nie brać pod uwagę regulacji prawnych, których moc prawna nie została skutecznie zakwestionowana. Ponadto zauważył, że wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowo-administracyjnej.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w sprawie brak jest dostatecznych podstaw do podważenia stanowiska organu odwoławczego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że zapadła ona po dokładnym przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a postępowanie prowadzone było w sposób zgodny z przepisami ustawy.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego skierowania zaskarżonej decyzji do Dziekana Rady [...] U. [...] jako osoby nieuprawnionej, stwierdził, iż jest on niezasadny. Nie podzielił, również zasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, aprobując stanowisko i argumentację prawną wyrażoną przez organ odwoławczy.

O powyższego wyroku A.H. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1384/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu administracyjnego jako w pełni zasadny uznać należało zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego, w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miała kwestia ogólnikowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 Kpa przez Centralną Komisję przez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O., w sytuacji, gdy organ ten nie był uprawniony do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie objętym tematyką rozprawy doktorskiej tj. w dziedzinie nauk ekonomicznych.

NSA zauważył, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 i 2 usn stopnie doktora i doktora habilitowanego są nadawane w jednostkach organizacyjnych, które posiadają uprawnienie do ich nadania. Uprawnienia te nadaje Centralna Komisja na wniosek jednostki organizacyjnej, biorąc pod uwagę poziom działalności naukowej lub artystycznej oraz liczbę zatrudnionych w niej osób posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego reprezentujących daną dziedzinę nauki.

Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 1 usn rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub artystycznego oraz wykazywać ogólną wiedzę kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej, a także umiejętności samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.

Sąd wskazał, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [..] w O. jest jednostką organizacyjną uprawnioną do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk technicznych w zakresie geodezji i kartografii (l.p. [...] załącznika do obwieszczenia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego wraz z określeniem nazw nadawanych stopni (M. P. Nr 41 poz. 462), a także l.p. [...] załącznika do poprzedniego obwieszczenie Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułów Naukowych i Stopni Naukowych z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazwy nadawanych stopni naukowych (M. P. z 2003 r. Nr 2, poz. 19). Mogła ona zatem wszcząć przewód doktorski i nadać stopień naukowy doktora nauk technicznych w dziedzinie geodezji i kartografii i tylko na podstawie rozprawy doktorskiej, poświeconej zagadnieniom z tej dyscypliny naukowej.

W rozpoznawanej sprawie Centralna Komisja w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziła, że rozprawa doktorska skarżącego nie jest rozprawą z zakresu nauk technicznych, lecz nie wyjaśniła dlaczego utrzymała w mocy uchwałę podjętą przez Radę do tego nieuprawnioną.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie z względu na autonomię uczelni. W kontekście podniesionego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia 141 § 4 Ppsa wskazać należy, iż stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż niezasadność zarzutu braku właściwości organu wynika z autonomii uczelni, nie spełnia wymagań, o których była mowa na wstępie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które odnosi się do w/w kwestii nie podano bowiem, jakie przepisy prawa określają status uczelni, i subsumcja których z tych przepisów pod stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie, doprowadziły Sąd pierwszej instancji, do przyjętej w tym rozstrzygnięciu konstatacji i uznania, że kwestia naruszenia właściwości organu pierwszej instancji nie miała w sprawie istotnego znaczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego działania organów administracji publicznej nawet w tak specyficznej sferze życia społecznego jaką jest nauka, zawsze musi być działaniem w granicach i na podstawie prawa. W związku z powyższym, stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w stosunku do szkół wyższych wyżej wymieniony obowiązek uchyla ich autonomia, nie zasługiwał na aprobatę.

Sąd drugiej instancji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 145/07, LEX nr 345910 stwierdził, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. Wskazał również, że kontrola ta sprowadza się do badania prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie, a zawarte w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji uwagi merytoryczne nie mają mocy obowiązującej i nie mogą przesądzać o treści rozstrzygnięcia przyjętego po ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej trafnie wskazał, że Centralna Komisja nie mogła dokonać konwalidacji w/w czynności dotyczących przewodu doktorskiego. NSA zauważył, że skarżący ubiegał się o przyznanie przez Radę Wydziału [...] U. [...] w O., stopnia doktora nauk technicznych w dyscyplinie naukowej geodezja i kartografia i do nadania takiego stopnia w/w jednostka była uprawniona. Przy czym, w ocenie właściwych organów Centralnej Komisji, tj. przewodniczącego oraz wszystkich trzech recenzentów biorących udział w postępowaniu opiniodawczym temat tej rozprawy, a przede wszystkim jej treść odnosiła się do dziedziny nauk ekonomicznych ("Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców - analiza zagrożeń i szans").

Z uwagi na powyższe, odnosząc się do zarzutu naruszenia 141 § 4 Ppsa, NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji w sposób należyty nie wyjaśnił, dlaczego oddalił skargę i to w sytuacji, gdy organ odwoławczy utrzymał w mocy uchwałę wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości (rzeczowej).

Z tych względów, w ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, dotyczącego możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie procedur określonych w art. 9 usn. Przepis powyższy dotyczy bowiem, kompetencji Centralnej Komisji odnoszących się do ogólnego nadzoru nad działalnością jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego. A zatem określone tam środki pozostające w dyspozycji Centralnej Komisji, służą do dokonywania okresowej oceny poziomu działalności naukowej jednostki organizacyjnej oraz zasadności uchwał dotyczących nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego. Nie oznacza to jednak, że Centralna Komisja jako organ odwoławczy orzekając na podstawie art. 21 u.s.n. zwolniona jest z obowiązku oceny właściwości organu, który podjął w sprawie uchwałę w pierwszej instancji.

Ponadto Sąd zauważył, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do podniesionych w skardze wszystkich istotnych zarzutów, a jedynie wybiórczo i arbitralnie stwierdził, iż niektórych z nich nie uwzględnił. Nie do zaaprobowania są bowiem, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sformułowania jak; "...wobec przepisów regulujących status dziekana, w ocenie Sądu również zarzut dotyczący skierowania decyzji Centralnej Komisji do dziekana jako do osoby nieuprawnionej jest bezzasadny", czy: "...Sąd nie podzielił zasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko, jak i argumentację prawną wyrażoną przez organ odwoławczy, a tym samym uznaje za prawidłowe rozstrzygnięcie zapadłe w tej sprawie".

Poza tym, w przypadku niektórych części uzasadnienia zaskarżonego wyroku argumentacji na rzecz niezasadności zarzutów w żaden sposób nie można powiązać z zarzutami podniesionymi przez skarżącego w skardze. Skarżący zarzucił m.in., że postanowienia Statutu Centralnej Komisji nie mają charakteru źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie mogę być podstawą działania organów administracji publicznej względem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego doktora. W odniesieniu do omawianego zarzutu Sąd pierwszej instancji trafnie, co prawda stwierdził, że przedstawienie pytania prawnego, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Nie oznacza to jednak, iż zwolniony był z obowiązku rozważenia tej kwestii.

NSA zauważył, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego charakteru prawnego postanowień Statutu będących podstawą postępowania w tej sprawie oraz nie wyjaśnił, czy mógł być on przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny.

Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji ogólnikowo powtórzył za organem odwoławczym, iż nie naruszono żadnych zasad i reguł postępowania, pomimo, iż fakt naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw jest oczywisty. Przekazanie przez organ pierwszej instancji Centralnej Komisji odwołania skarżącego nastąpiło po upływie terminu 3 miesięcy, o którym mowa w art. 21 ust. 1 usn, zaś rozpoznanie przez Centralną Komisję nastąpiło ze znacznym przekroczeniem terminu 6 miesięcy. Wprawdzie te nieprawidłowości nie mogły być uznane za naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak całkowite pominięcie tej kwestii nasuwa wątpliwości, co do dokonanej przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do przedstawionego Sądowi wniosku A.H. z dnia [...] lipca 2010 r. o rozważenie przez Sąd przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego dotyczącego zgodności: 1) art. 35 ust. 3 i 5 usn z art. 2, 7,31 ust. 3, 87 ust. 1, 88 ust. 2 i 92 Konstytucji RP; 2) § 19 ust. 1 zd. drugie oraz § 23 ust. 1 i 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r. ze zm. (niepubl.) z art. 2, 7, 31 ust. 3 i art. 78 Konstytucji RP.

Analizując to zagadnienie zacząć należy od tego, że aby sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, muszą zostać spełnione następujące warunki: 1) pytanie prawne musi dotyczyć aktu normatywnego; 2) sąd powziął w sprawie wątpliwości, co do konstytucyjności aktu normatywnego, a wątpliwości te mają charakter zasadniczy (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 971/04, LEX nr 236849); 3) od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy przed sądem.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione dwie z wymienionych wyżej przesłanek, aby przychylić się do wniosku skarżącego i skierować pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.

Oczywistym jest to, że kwestionowane we wniosku skarżącego przepisy art. 35 ust. 3 i 5 usn podlegają kontroli konstytucyjnej o charakterze konkretnym, ponieważ zawarte są w ustawie, a zatem akcie o charakterze normatywnym zawierającym przepisy powszechnie obowiązujące (art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Jeżeli zaś chodzi o Statut CK - jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1384/09, którym niniejszy Sąd jest związany - należy on do kategorii aktów prawa wewnętrznego (art. 93 Konstytucji RP) i ma charakter normatywny, ponieważ normuje kwestie dotyczące kompetencji organów CK, organizację i tryb jej działania, sposób powoływania recenzentów przewodu doktorskiego. Statut CK – wbrew temu co twierdzi strona - nie normuje praw i obowiązków kandydata do stopnia naukowego. W tej sytuacji statut CK - mimo że uchwała CK o jego nadaniu nie została formalnie ogłoszona w odpowiednim dzienniku urzędowym (brak ku temu obligatoryjnej podstawy prawnej w przepisach art. 9-12 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych – Dz. U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95) - może podlegać badaniu, co do zgodności (bądź zgodności odpowiednich jego przepisów) z odpowiednim wzorcem konstytucyjnym (odmienne stanowisko, co do możliwości kontroli konstytucyjnej Statutu CK wyraził NSA w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 531/08, opubl. CBOSA).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, upoważnienie do kontroli konstytucyjności Statutu CK wynika z treści art. 188 pkt 3 w zw. z art. 190 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd zauważa, że Statut CK zawiera przepisy prawa (art. 188 pkt 3 nie wymaga, aby były to przepisy urzędowo ogłoszone i miały charakter powszechnie obowiązujący) i został wydany przez centralny organ państwa – Centralną Komisję jako centralny organ administracji rządowej (art. 33 ust. 1 usn). Nie ma też przeszkód, aby orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktu normatywnego nie ogłoszonego zostało opublikowane. W takiej sytuacji orzeczenie publikuje się w Dzienniku Urzędowym RP "Monitor Polski" (art. 190 ust. 2 Konstytucji RP).

Sąd nie podziela jednak stanowiska skarżącego, że w tej konkretnej sprawie istnieją uzasadnione i o zasadniczym znaczeniu wątpliwości, co do niekonstytucyjności przepisów powołanych we wniosku z dnia [...] lipca 2010 r.

Odnosząc się do kwestii konstytucyjności art. 35 ust. 3 usn Sąd zauważa, że na gruncie tej konkretnej sprawy nie doszło do sytuacji naruszenia zasady iudex in causa sua. Sąd zauważa, że zgodnie z § 8 pkt 2 lit. a Statutu CK organem podejmującym uchwały w sprawach o nadanie stopnia naukowego jest Prezydium Komisji. Z protokołu posiedzenia Prezydium CK nr [...] i załączonej doń listy obecności wynika, że wyznaczony z grona członków Komisji recenzent w osobie prof. J.W. nie brał udziału w posiedzeniu na którym głosowano nad podjęciem uchwały o utrzymaniu w mocy uchwały Rady Wydziału o nieprzyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej A.H. Recenzent ten nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej do Sądu decyzji CK z dnia [...] września 2008 r., a zatem nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie Centralna Komisja orzekała z udziałem członka Komisji, który wydawał w sprawie negatywną dla strony opinię.

Nie budzi również zastrzeżeń Sądu treść art. 35 ust. 5 usn, w zakresie w jakim ustawodawca uznał za celowe upoważnienie CK do uregulowania w uchwalonym przez ten organ statucie kompetencji organów CK, sposobu wyboru prezydium CK, jej organizacji i trybu działania oraz sposobu powoływania recenzentów. Faktem jest, że w większości przypadków urzędom obsługującym organy centralne (zwłaszcza wchodzące w skład organów administracji rządowej) statuty nadaje bądź zatwierdza odpowiedni organ naczelny (Rada Ministrów, Prezes Rady Ministrów, właściwy minister), Wbrew jednak temu, co twierdzi skarżący nie jest to jedyny przypadek, gdzie dany organ działa w oparciu o uchwalony przez siebie statut – (tak działa np. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Rada Główna Szkolnictwa Wyższego, Państwowa Komisja Akredytacyjna). Zdaniem Sądu, decyzja ustawodawcy o przekazaniu Centralnej Komisji uprawnienia do uchwalenia statutu oraz o pozostawieniu temu organowi możliwości uregulowania w statucie zagadnień wykraczających poza kwestie stricte organizacyjne była podyktowana szczególnym charakterem postępowania o nadanie stopnia naukowego, a zwłaszcza jego nasyceniem elementami czysto fachowymi. Stąd też Statut CK (organu, stanowiącego pewnego rodzaju samorząd uczonych, sprawujący kontrolę nad dopuszczeniem określonych osób do grona ludzi nauki) ma charakter szczególny, ponieważ zawiera też przepisy o charakterze proceduralnym. Taki sposób regulacji świadczy o tym, że ustawodawca - mając na uwadze to, że postępowanie o nadanie stopni naukowych stanowi pewnego rodzaju sprawdzian wiedzy i umiejętności któremu poddaje się kandydat – zdecydował się na dopuszczenie do udziału w tworzeniu tej procedury organu skupiającego ekspertów z różnych dziedzin nauki, a mniejszy akcent położył na ingerencję w te sprawy organów administracji publicznej. Nie można się przy tym zgodzić ze skarżącym, że w obecnym stanie prawnym statut taki winien nadać bądź zatwierdzić minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Sąd zauważa, że zakres kompetencji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynika z odpowiednich przepisów prawa, w szczególności z art. 149 Konstytucji RP, ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, czy usn). Sąd nie dopatrzył się w przepisach prawa uprawnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do nadania bądź zatwierdzenia statutu dla organu centralnego jakim jest Centralna Komisja. W grę nie wchodzi zwłaszcza nadanie statutu w trybie art. 35 ust. 2a ustawy o Radzie ministrów, ponieważ CK nie jest organem nadzorowanym przez tego Ministra (CK działa przy Prezesie Rady Ministrów – art. 33 ust. 1 usn), a więc Minister nie mógł by wystąpić do Premiera z wnioskiem o nadanie Statutu. Jeżeli zaś chodzi o kwestię objęcia tego przepisu skargą konstytucyjną, to Sąd wskazuje, że postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt SK 27/07 (OTK-A 2008/1/22) Trybunał umorzył postępowanie, ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Zastrzeżeń Sądu nie budzi też redakcja art. 35 ust. 5, ponieważ w przepisie tym wskazano jaki organ ma uchwalić statut i jaki zakres spraw winien w nim uregulować. Przy czym przepis ten nie upoważnia Komisji do objęcia Statutem uregulowań przyznających prawa lub nakładających obowiązki na kandydatów do stopni naukowych, a jedynie obliguje CK do uregulowania zagadnień ustrojowych i proceduralnych, niezbędnych do wykonywania przez ten organ swych zadań ustawowych. Przepis ten nie musiał zawierać wytycznych, co do treści aktu (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ statut, choć jest aktem wykonawczym, nie jest rozporządzeniem.

Oceniając zagadnienie niezgodności § 19 ust. 1 Statutu CK z art. 2, art. 7, 31 ust. 3 i art. 78 Konstytucji RP Sąd stwierdza, że kwestia ta nie ma związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Jak wskazano w powyższych wywodach prof. J.W. (recenzent CK) nie brał udziału w podjęciu zaskarżonej decyzji, a jedynie brał udział w czynnościach dowodowych (jako ekspert). Nie mógł zatem być – jak twierdzi skarżący – jednocześnie członkiem organu orzekającego (Prezydium Komisji) i osobą sporządzającą opinię na użytek postępowania administracyjnego. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do występowania o zbadanie konstytucyjności tego przepisu poprzez skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd nie podziela też zarzutu niezgodności § 23 ust. 1 i 2 Statutu CK z art. 2, 7, 31 ust. 3 i 78 Konstytucji RP. Trzeba wskazać, że § 23 ust. 1 i 2 Statutu, sam w sobie, nie wprowadza odrębnej regulacji mającej na celu wyłączenie jawności postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, wyłączenie w Statucie jawności postępowania opiniodawczego względem doktoranta jest konsekwencją przyjętego przez ustawodawcę w usn modelu postępowania administracyjnego. Sąd zauważa, że nie każde postępowanie administracyjne, w którym organy załatwiają sprawy poprzez wydanie decyzji, toczy się z pełnym zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W wielu sprawach administracyjnych ustawodawca tworzy akty prawne zawierające szczególne przepisy proceduralne, które tylko odpowiednio uzupełniane są przepisami ogólnej procedury (Kpa). Do kategorii spraw, gdzie przewidziano szczególny tryb postępowania należą sprawy o nadanie stopni naukowych. Z przepisów usn oraz rozporządzenia MENiS z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadania tytułu profesora wynika, że udział doktoranta w tym postępowaniu nie jest zupełnie wyłączony, lecz jest ograniczony do złożenia wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego, osobistego udziału w obronie rozprawy doktorskiej (w głosowaniu nad uchwałą rady wydziału interesów kandydata broni promotor, który ma prawo głosu), złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (w przypadku niezatwierdzenia przez CK uchwały rady wydziału o nadaniu stopnia naukowego) lub odwołania (w przypadku odmownych uchwał rady wydziału). Z przepisów usn wynika, że w postępowaniu prowadzonym przed Centralną Komisją biorą udział jedynie eksperci – członkowie właściwej Sekcji i recenzenci (co najmniej dwóch), ponieważ CK orzeka na podstawie stanowisk właściwych Sekcji i opinii recenzentów. Ustawa ta nie przewiduje możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym samego zainteresowanego, zgłaszania przez niego wniosków dowodowych i toczenia dyskusji z recenzentami oraz członkami CK, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95, OSNP 1996/21/315, wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1256/08, opubl CBOSA; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2007 r., I OSK 1187/07, opubl. CBOSA; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., I OSK 420/10, opubl. CBOSA). Skarżący pomija, że właśnie brak jawności postępowania przed CK (tajne głosowanie nad uchwałami, niejawność postępowania opiniodawczego) stanowi gwarancję wolności wyrażenia przez recenzentów niczym nie skrępowanej i obiektywnej opinii w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 531/08, opubl. CBOSA). Uszło uwadze skarżącego, że w toku każdej nowoczesnej procedury przewijają się etapy niejawne (w postępowaniu administracyjnym - postępowanie gabinetowe, w postępowaniu sądowym - posiedzenie niejawne i narada nad orzeczeniem). Wobec tego kwestia wyłączenia jawności postępowania opiniodawczego nie nasunęła Sądowi wątpliwości, co do braku konstytucyjności § 23 ust. 1 i 2 Statutu CK z powołanymi przez skarżącego przepisami konstytucyjnymi.

Istotne znaczenie dla zasadności zwrócenia się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego miało też to, czy od rozstrzygnięcia kwestii konstytucyjności powołanych we wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. przepisów zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy? Zdaniem Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej.

Sąd zauważa, że w wyroku z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1384/09 (str. 17 i 19) NSA przesądził, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie była uprawniona do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie objętym tematyką rozprawy doktorskiej (tj. w dziedzinie nauk ekonomicznych) oraz że organ odwoławczy utrzymał w mocy uchwałę wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości (rzeczowej). Skoro zatem NSA wskazał na kwalifikowaną wadliwość uchwały Rady Wydziału wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, to nie było celowe zwracanie się z pytaniem prawnym do Trybunału. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 Ppsa, w sytuacji gdy sąd wyższej instancji wskazał na ciężką wadliwość decyzji pierwszoinstancyjnej pozostawało by w sprzeczności z zasadą szybkości i ekonomiki postępowania wyrażoną w art. 7 Ppsa.

Wobec powyższego Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznał za zasadny zarzut skargi dotyczący utrzymania w mocy przez CK w zaskarżonej decyzji uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. obciążonej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, tj. wydanej przez organ niewłaściwy w sprawie.

Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że skarżący ma wykształcenie wyższe magisterskie z dziedziny nauk technicznych. Należało zatem przyjąć, że wnosząc o wszczęcie przewodu doktorskiego przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] ubiegał się o stopień doktora w dziedzinie nauk technicznych, dyscyplinie geodezja i kartografia (dyplom ukończenia studiów wyższych, wniosek z dnia [...] lutego 2004 r.) Z opinii recenzenta powołanego przez CK prof. dr hab. K.D. wynika natomiast, że praca doktorska przedłożona przez skarżącego pt. "Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców – analiza zagrożeń i szans" kwalifikuje problem badawczy do dziedziny nauk ekonomicznych, dyscypliny ekonomia, a w pracy tej trudno doszukać się elementów kwalifikujących tę dysertację do dziedziny nauk technicznych. Do takiego wniosku doszli też członkowie Centralnej Komisji podczas posiedzenia Sekcji Nauk Ekonomicznych, co wynika z wyciągów z protokołów z posiedzeń Sekcji, które miały miejsce w dniu [...] listopada 2007 r. i [...] września 2008 r.

Tymczasem zgodnie z pkt [...] załącznika do obwieszczenia Przewodniczącego Centralnej Komisji z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (M. P. z 2003 r. Nr 2, poz. 19) w momencie wydania uchwały o nie przyjęciu publicznej obrony Wydział [...] U. [...] posiadał jedynie uprawnienia do nadania stopnia doktora nauk technicznych w zakresie geodezji i kartografii.

W tej sytuacji – jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 9 marca 2010 r. – w sprawie z wniosku A.H. o wszczęcie przewodu doktorskiego orzekał organ pierwszej instancji niewłaściwy rzeczowo, co świadczy o tym, że uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. z dnia [...] stycznia 2007 r. o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej A.H. obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa.

Za wadliwe należało zatem uznać wydanie przez CK decyzji utrzymującej w mocy wskazaną wyżej uchwałę Rady Wydziału. W orzecznictwie sądowym podnosi się bowiem, że w sytuacji gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wadę nieusuwalną powodującą jej nieważność (a taką jest wada z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa) wówczas winien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 Kpa), a jeżeli postępowanie było prowadzone na wniosek, wniosek ten przekazać właściwemu organowi na podstawie art. 65 § 1 Kpa (por. wyroki wydane w sprawach: IV SA 1167/97, I SA 242/99, IV SA/Wa 1311/05, VII SA/Wa 121/04). Jeżeli właściwego organu nie da się ustalić organ winien zwrócić podanie wnioskodawcy (art. 66 § 3 Kpa).

W postępowaniu o nadanie stopnia naukowego – zdaniem Sądu – w opisanym wyżej przypadku ma zastosowanie regulacja szczególna z art. 21 ust. 2 usn. W sytuacji gdy decyzja pierwszoinstancyjna obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, wówczas organ odwoławczy winien ustalić właściwą rzeczowo radę wydziału, a następnie uchylić wadliwą uchwałę niewłaściwej rady wydziału i przekazać sprawę wraz z aktami przewodu doktorskiego do ponownego rozpatrzenia radzie właściwej jednostki organizacyjnej. W sytuacji, gdy w uczelni do której zwrócił się wnioskodawca brak właściwej rzeczowo jednostki organizacyjnej Centralna Komisja winna zastosować odpowiednio (art. 29 ust. 1 usn) art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i uchylić zaskarżoną uchwałę, umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne, a następnie na podstawie art. 66 § 3 Kpa zwrócić skarżącemu wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego na Wydziale [...] U. [...].

Skoro zatem CK dostrzegła, że Rada Wydziału [...] U. [...] nie była kompetentna do przeprowadzenia przewodu doktorskiego bowiem nie posiadała uprawnień do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych, a mimo to utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy, to decyzję tego organu Sąd uznał za wydaną z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisu prawa procesowego – art. 21 ust. 2 usn w zw. ze stosowanym odpowiednio art. 7 Kpa.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Centralna Komisja wyjaśni, czy Wydział Y U. [...] posiada uprawnienie do nadawania stopni naukowych doktora w dziedzinie nauk ekonomicznych, z zakresu dyscypliny ekonomia i w zależności od okoliczności podejmie dalsze działania w sprawie, mając na uwadze zaprezentowaną w powyższym wyroku ocenę prawną.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że decyzja CK została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), tj. art. 12 ust. 1 usn przez to, że utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału nie podjętą w brzmieniu znajdującym się w aktach sprawy i nie podpisaną przez wszystkie osoby uczestniczące w jej podejmowaniu. Sąd zauważa, że uchwała Rady Wydziału o nieprzyjęci publicznej rozprawy A.H. została podjęta w dniu [...] stycznia 2007 r., co wynika z protokołu z posiedzenia Rady Wydziału nr [...] i załączonej do tego protokołu listy obecności. Ta zatem uchwała podlegała zaskarżeniu, a następnie ocenie Centralnej Komisji. W niczym nie zmienia tego faktu to, że na wniosek skarżącego Rada Wydziału doręczyła mu odpis tej uchwały. Trzeba wskazać, że Rada Wydziału nie miała takiego obowiązku, ponieważ z treści art. 21 ust. 1 wynika, że Rada Wydziału miała jedynie obowiązek powiadomienia doktoranta o treści uchwały, a nie sporządzenia jej odpisu i jego doręczenia stronie (por. np. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1661/06). Rację ma natomiast skarżący, że pod protokołem z posiedzenia na którym podjęto tę uchwałę brakuje podpisów wszystkich osób biorących udział w jej podjęciu. Zdaniem Sądu, świadczy to o uchybieniu przez Radę Wydziału przepisom proceduralnym (art. 68 § 2 Kpa w zw. z art. 29 ust. 1 usn), które jednak nie mogło zakwestionować samego faktu powzięcia takiej uchwały przez Radę Wydziału i nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1265/08). Z materiału dowodowego wynika bowiem, że w dniu [...] stycznia 2007 r. odbyła się publiczna obrona rozprawy doktorskiej przez A.H. Protokół Rady Wydziału nr [...] wskazuje, kto był obecny na posiedzeniu, jaki był porządek posiedzenia, kto zaproponował przystąpienie do głosowania nad uchwałą w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy skarżącego, ile osób było uprawnionych do głosowania, ile osób brało udział w głosowaniu tajnym , ile było głosów: "za", "przeciw" i "wstrzymujących się". Obecność tych osób potwierdza załączona do protokołu lista. Treść tych dokumentów pozwala uznać, że kwestionowana uchwała została podjęta z zachowaniem wymogów ustawowych z art. 20 ust. 1-3 usn. Wobec tego nie można mówić o rażącym naruszeniu przez CK art. 12 ust. 1 usn, skoro CK wydała decyzję na podstawie art. 21 ust. 2 usn utrzymując uchwałę Rady Wydziału wydaną na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 4 usn.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, co do tego, że zaskarżona decyzja CK została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. W ocenie Sądu, wada decyzji wskazana w tym przepisie ma miejsce wtedy, gdy organ prowadzi postępowanie z udziałem osoby, która nie miała w sprawie interesu prawnego, a następnie w decyzji załatwiającej sprawę orzeka o prawach, czy obowiązkach materialnoprawnych tej osoby, mimo że istnieje inna osoba (osoby), która takim interesem może się wylegitymować, a która została pominięta przez organ w rozstrzygnięciu decyzji lub w jej osnowie występuje obok osoby nieuprawnionej. W niniejszej sprawie nie wystąpiła taka sytuacja bowiem Centralna Komisja prowadziła postępowanie w stosunku do A.H., a następnie wydała decyzję orzekając wyłącznie o jego uprawnieniach. Faktem jest, że w rozdzielniku egzemplarzy, prócz skarżącego, jako adresata decyzji wymieniono Dziekana Rady Wydziału, jednakże organ nie wskazał, że kieruje decyzję do Dziekana jako strony postępowania. Z treści decyzji nie wynika też, aby organ odwoławczy orzekał o uprawnieniach Dziekana Rady Wydziału i traktował go jako stronę. Skierowanie decyzji do Dziekana Rady Wydziału było podyktowane treścią § 27 Statutu CK, który obliguje do przekazywania uchwał Prezydium Komisji (a taką jest zaskarżona decyzja) na piśmie właściwym organom lub jednostkom organizacyjnym. Skoro zgodnie z art. 4 pkt 3 usn jednostką organizacyjną jest wydział, a kierownikiem wydziału jest jego dziekan (§ 25 ust. 1 Statutu U. [...]), to nie można zarzucić Komisji, że kierując decyzję do przedstawiciela Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej wydała decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.

Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że CK wydała w sprawie decyzję w warunkach spełnienia się przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, określonej w art. 145 § 1 pkt 6 Kpa. Wbrew temu co twierdzi skarżący, z akt sprawy wynika, że Centralna Komisja uzyskała stanowisko Sekcji Nauk Ekonomicznych, co dokumentują protokoły z posiedzeń Sekcji przeprowadzonych w dniach [...] listopada 2007 r. i [...] września 2008 r. Z treści protokołu nr [...] z posiedzenia Prezydium Komisji wynika natomiast, że w jego toku Przewodniczący Sekcji poinformował Prezydium o motywach stanowiska członków Sekcji odnośnie odwołania. Z pisma Dziekana Wydziału [...] U. [...] z dnia [...] maja 2007 r. wynika, że opinia Rady Wydziału o odwołaniu została przekazana Centralnej Komisji. Akta sprawy zawierają zarówno protokół nr [...] z posiedzenia Rady Wydziału na którym podejmowano tę opinię, jak i sporządzony na użytek postępowania odwoławczego odpis tej opinii.

Jako bezzasadne Sąd ocenił zarzuty z pkt 6 i 7 skargi, odnoszące się do pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego, ponieważ – jak wskazano we wcześniejszych wywodach – specyfiką postępowania tego rodzaju jest to, że prawa procesowe doktoranta są ograniczone przede wszystkim do inicjowania postępowania osobistej obrony rozprawy i składania środków zaskarżenia od negatywnych rozstrzygnięć organów, a podstawę orzekania stanowią wypowiedzi ekspertów z danej dziedziny nauki wyrażone w opiniach i stanowisku właściwej sekcji, którym poddaje się doktorant nie biorąc w tych czynnościach udziału. Nie można uznać za zasadnego zarzutu dotyczącego nie powiadomienia skarżącego o terminie publicznej obrony w terminie umożliwiającym odpowiednie przygotowanie się do obrony. Z akt sprawy wynika, że termin rozprawy wyznaczono już podczas posiedzenia Rady Wydziału przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2006 r. (protokół nr [...]). Z wyjaśnień złożonych do protokołu Rady Wydziału nr [...] (opinia dotycząca odwołania) przez Dziekana dr hab. K.S. wynika, że termin obrony został uzgodniony ze skarżącym na pierwszą połowę stycznia 2007 r., a po przyjęciu rozprawy Dziekan poinformował skarżącego o terminie obrony. Podczas wizyty w dziekanacie w dniu 5 stycznia 2007 r. skarżący poinformował Dziekana, że jest przygotowany do obrony.

Nie sposób uznać, że Centralna Komisja naruszyła art. 134 Kpa bowiem w niniejszej sprawie czynności przewodu doktorskiego zakończyły się na etapie uchwały odmawiającej przyjęcia publicznej odmowy rozprawy doktorskiej, od której przysługiwało skarżącemu odwołanie zgodnie z art. 21 ust. 1 usn.

Jeżeli chodzi o zarzuty naruszeń przepisów wskazanych w pkt 6 skargi, to Sąd podzielił stanowisko skarżącego jeżeli chodzi o zarzut błędnej oceny przez Radę Wydziału charakteru naukowego rozprawy doktorskiej przez Radę Wydziału (Centralna Komisja właściwie oceniła rozprawę doktorską w tym zakresie, lecz nie wyciągnęła z tego odpowiednich konsekwencji prawnych) oraz w zakresie naruszenia przepisów o terminach załatwiania spraw (zarówno Rada Wydziału jak i Centralna Komisja wydały decyzje ze znacznym przekroczeniem maksymalnych terminów ustawowych przewidzianych w usn), co jeżeli chodzi o pierwszy zarzut przełożyło się na wadliwość uchwały Rady Wydziału z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, a w drugim przypadku nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy, choć mogło mieć wpływ w sprawie ze skargi na bezczynność organów.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.