Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 2618/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. K.– "B"" w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i wymiaru cła: oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] 2000 r. "A", działając na rzecz J. K. – prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "B", dokonała zgłoszenia celnego na JDA SAD [...] , wnioskując o objęcie importowanego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Wartość towaru zadeklarowano na [...] DEM na podstawie faktur załączonych do zgłoszenia celnego o nr [...] z [...] 2000 r. i [...] z [...] 2000 r., z tym, że wartość towaru ujętego w poz. 1 i 2 dokumentu SAD pomniejszono o [...] DEM, jako rabat udzielony przez sprzedawcę w wysokości [...] %, a ujęty w nocie korygującej "Gutschrift" Nr [...] z [...] 2000 r. W polu 12 dokumentu SAD zadeklarowano koszty transportu towaru w wysokości [...] DEM. Dla towaru zgłoszonego jako "karma dla zwierząt nie przeznaczona do sprzedaży detalicznej i preparaty do karmienia zwierząt nie przeznaczone do sprzedaży detalicznej" zadeklarowano kod PCN 2309 90 51 0 wraz z przyporządkowaną do niego stawką celną autonomiczną w wysokości 20%.

Zgłoszenie to zostało przyjęte przez Dyrektora Urzędu Celnego w K..

W [...] i [...] 2003 r. funkcjonariusze Izby Celnej w K. przeprowadzili kontrolę w "B", w wyniku której ustalili, że płatność za towar, dla którego w dokumencie SAD zadeklarowano wartość z uwzględnieniem rabatu w wysokości [...] % została dokonana w pełnej wysokości. Jako podstawę do takiego ustalenia wskazano adnotację banku na fakturze nr [...] z [...] 2000 r., informującą o dokonaniu transferu za granicę środków dewizowych w wysokości [...] DEM, czyli ogólnej wartości faktury oraz zlecenie polecenia wypłaty za granicę z [...] 2001 r.

Stwierdzono jednocześnie, że towar zgłoszony jako pożywienie dla zwierząt nie przeznaczone do sprzedaży detalicznej wykazuje cechy towaru przeznaczonego do sprzedaży detalicznej.

W związku z tymi ustaleniami Dyrektor Urzędu Celnego w K. [...] 2003 r. wydał decyzję nr [...], którą uznał zgłoszenie celne z 7 lipca 2000 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru ujętego w poz. 1 i 2 dokumentu SAD nr [...] oraz klasyfikacji celnej towaru ujętego w poz. 2. Ustalił jednocześnie wartość celną towaru bez uwzględnienia rabatu deklarowanego przez importera, a towar ujęty w poz. 2 zakwalifikował do kodu PCN 2309 10 51 0 jako przeznaczony do sprzedaży detalicznej ze stawką autonomiczną w wysokości [...]%. W konsekwencji tych ustaleń określił kwotę wynikającą z długu celnego.

Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 65 § 4 pkt 2 lit. Bi c, art. 83 § 1 i § 3 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.)

W odwołaniu od tej decyzji J. K. stwierdziła, że jej "Rozliczenie z kontrahentem zagranicznym mają charakter ciągły – to znaczy ważne jest aktualne saldo zadłużenia u dostawcy. To, że przelew za fakturę został dokonany w pełnej wysokości bez potrącenia noty rabatowej nie zmienia stanu naszych rozliczeń z kontrahentem". Dodała przy tym, że przyjmując takie rozstrzygnięcie organ celny powinien był jednocześnie wydać decyzję o zmniejszeniu należności celnych we wszystkich tych przypadkach, w których płatność za faktury została dokonana w wysokości niższej, niż z nich wynikająca.

W odniesieniu do klasyfikacji celnej towaru uznanego za karmę dla zwierząt przeznaczoną do sprzedaży detalicznej i preparaty do karmienia zwierząt przeznaczone do sprzedaży detalicznej skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji, iż swych ustaleń w tym zakresie dokonał na podstawie katalogu handlowego z 2003 r., podczas gdy towar sprowadzony był do Polski w roku 2000.

Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. uwzględnił odwołanie J. K. w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru ujętego w poz. 2 dokumentu SAD, orzekając, że właściwy kod PCN dla tego towaru to 2309 90 51 0 ze stawką celną wynoszącą 20%. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w mocy.

Ustosunkowując się do zarzutów strony przedstawionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Czynności kontrolne przeprowadzone w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą wykazały, że zapłata za sprowadzony do Polski towar nastąpiła w pełnej wysokości, bez uwzględnienia rabatu, a zatem w zgłoszeniu celnym kwotę wynikającą z długu celnego określono na podstawie zaniżonych elementów kalkulacyjnych – zaniżonej wartości celnej towaru.

Organ odwoławczy dodał przy tym, że w postępowaniu celnym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. W niniejszej sprawie, po mimo upływu od dnia zgłoszenia celnego ponad 2,5 roku, strona skarżąca nie udowodniła w sposób nie budzący wątpliwości, iż zapłaciła za sporny towar cenę wynikającą z faktury pomniejszoną o udzielony jej rabat, a możliwość ustalenia wartości transakcyjnej towaru pomniejszonej o rabat jest przywilejem strony, z którego może, ale nie musi skorzystać.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził jednocześnie, że każdy podmiot, który dokonał obrotu towarowego z zagranicą może wystąpić do organu celnego, już po zwolnieniu towaru, o zmianę wartości celnej, w tym także o jej zmniejszenie. Roszczenia te są jednak uwzględnianie tylko wówczas, gdy zainteresowany udowodni w sposób nie budzący wątpliwości faktyczną płatność za sprowadzony do kraju towar.

Na temat zmiany klasyfikacji taryfowej towaru uznanego przez organ pierwszej instancji za przeznaczony do sprzedaży detalicznej. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że nie był w stanie stwierdzić w chwili wydawania swej decyzji faktycznego stanu towaru sprowadzonego do Polski w roku 2000 i dlatego kierując się zasadą In dubio pro reo postanowił uznać stanowisko skarżącej w tym zakresie.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. K., pisząc w niej, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Podniosła, że kwota udzielonego jej rabatu figuruje w jej księgach jako kwota do rozliczenia z salda obrotów z dostawcą. Uważa przy tym, że potrącenia rabatów można dokonywać z dowolnych płatności, niekoniecznie za fakturę, której ona dotyczy. Funkcjonariuszy kontrolujący jej dokumentację księgową nie sprawdzili zapisów w wybranych kontach analitycznych dotyczących zobowiązań wobec dostawców. Gdyby to zrobili znaleźli by noty uznaniowe zmniejszające wartość zobowiązań wobec dostawcy.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie tej skargi, nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego postępowania.

W toku rozprawy przed Sądem skarżąca powołał się na pismo eksportera towaru z [...] 2005 r. dotyczące uwzględnienia noty kredytowej z [...] 2000 r. nr [...], z którego wynika, że Firma "B" wystawiła przekaz bankowy na całą wartość faktur nr [...] z [...]2000 r. i nr [...] z [...]2000 r. i "firma "C"bcięła wartość noty kredytowej z innych faktur, które nie zostały zapłacone do dnia dzisiejszego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który stał się właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje;

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, jakiej sąd administracyjny dokonuje z mocy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zależna jest od odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organ odwoławczy uznał, iż wartość celną towaru sprowadzonego przez skarżącą do Polski, a ujętego w poz. 1 i 2 zgłoszenia celnego z [...] 2000 r., dokonanego na JDA SAD nr [...], stanowi kwota wynikająca z faktury zakupu nr [...] z [...] 2000 r. plus koszty transportu towaru poniesione do granicy państwa, czy tez stanowi ją ta kwota, ale pomniejszona o rabat wynikający z noty uznaniowej nr [...] z [...] 2000 r. Odpowiadając na to pytanie Sąd stwierdza, że dokonując w tym zakresie ustaleń i podejmując w ich konsekwencji rozstrzygnięcie organ celny nie naruszyły przepisów prawa obowiązujących w chwili wydawania decyzji odwoławczej.

Zgodnie bowiem z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny wartością celną towaru była jego wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Cena faktycznie zapłacona to ta, którą importer w rzeczywistości uiścił za sprowadzony do kraju towar; należna wchodziła w grę wówczas, gdy w chwili dokonywania zgłoszenia zapłata za towar jeszcze nie nastąpiła bądź nastąpiła częściowo. Z kolei art. 2 § 2 Kodeksu celnego stanowił, iż wprowadzenie towaru na polski obszar celny powodowało z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Jeden z tych obowiązków polegał na przedstawieniu towarów organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu (art. 39). Osobą, która wprowadziła towar na polski obszar celny jako jego importer była skarżąca – J. K.. Przedstawienie to powinno być ujęte w deklaracji skróconej (art. 41 § 1), której wzór na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 42 § 3 Kodeksu celnego określił Minister Finansów w rozporządzeniu z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (M.P. NR 104, poz. 1193). Do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu należało dołączyć w szczególności fakturę oraz deklarację wartości celnej (§ 206 rozporządzenia). Tak więc obowiązek wskazania (zadeklarowania) wartości celnej towaru należał do osoby, która wprowadziła go na polski obszar celny, a była nią w niniejszej sprawie skarżąca J. K., na rzecz której działała agencja celna. Wskazaniem tym organy celne nie były związane i mogły zgodnie z art. 83 Kodeksu celnego kontrolować, czy zadeklarowana wartość celna towaru jest jego wartością rzeczywistą. W przypadku ujawnienia dowodów, mogących w uzasadniony sposób podważyć deklarowaną przez importera wartość celną towaru ciężar udowodnienia prawidłowości złożonej deklaracji spoczywał na osobie, która jej dokonała. Wynikało to wprost z logiki przedstawionych tu unormowań prawa.

Stwierdzić zatem należy, że ujawnienie przez funkcjonariuszy Izby Celnej faktu, iż skarżąca zapłaciła za towar kwotę wynikającą z faktury zakupu nr [...] z [...] 2000 r., a więc nie pomniejszoną o rabat wynikający z noty uznaniowej nr [...] z [...] 2000 r., wymagało udowodnienia przez skarżącą prawidłowości zadeklarowanej wartości celnej towaru, czemu strona skarżąca nie uczyniła zadość. Stanowisko strony skarżącej w tej kwestii jest niekonkretne i nie poparte żadnymi dowodami. Strona twierdzi, iż kwota rabatu figuruje w jej księgach jako do rozliczenia z salda obrotów z dostawcą, a potrącenia rabatów można dokonywać z dowolnych płatności. Twierdzenie to nie uwzględnia również faktu, iż decyzja celna w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru i określenie kwoty wynikającej z długu celnego ma charakter konkretny w tym sensie, że odnosi się do konkretnego zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru i określenia kwoty wynikającej z długu celnego ma charakter konkretny w tym sensie, że odnosi się do konkretnego zgłoszenia celnego i ujętego w nim towaru. Decyzją taką organ celny nie dokonuje ogólnego rozliczenia wzajemnych obrotów eksportera i importera, a określa, miedzy innymi, kwotę wynikającą z długu celnego powstałego z tytułu sprowadzenia do kraju konkretnego towaru. Bez wątpienia importer może potrącić rabat z dowolnych płatności, ale musi udowodnić, że potrącenie to jest wynikiem rabatu przyznanego mu za konkretny towar, objęty konkretnym zgłoszeniem celnym. W przeciwnym razie nie można uznać, że ceną faktycznie zapłaconą za dany towar jest kwota wynikająca z faktury zakupu pomniejszona o rabat. Raz jeszcze należy podkreślić, że ciężar udowodnienia tych faktów spoczywał w niniejszej sprawie na skarżącej, dlatego twierdzenie zawarte w skardze, że gdyby funkcjonariusze celni sprawdzili zapisy w wybranych kontach analitycznych, to znaleźli by noty uznaniowe zmniejszające jej wartość zobowiązań wobec sprzedawcy towaru, nie można wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W końcu podnieść należy, że sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu jej wydania. Nie można bowiem czynić organowi administracyjnemu zarzutu nieuwzględnienia dowodu, który nie istniał w chwili orzekania, co dotyczy pisma sporządzonego przez eksportera towaru [...] 2005 r., a przedłużonego przez skarżącą w toku rozprawy przed Sądem. Niemniej jednak zauważyć trzeba, że i z tego pisma wynika, że rabat wynikający z noty kredytowej [...] nie został zrealizowany przez skarżącą, gdyż pomniejszono na jej podstawie kwoty do zapłaty z innych faktur, które nie zostały zapłacone do dnia wystawienia tego pisma.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę J. K. w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.