Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1660/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia Andrzej Czarnecki WSA Protokolant: Agata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi A. G. i H. Z. wykonujących działalność gospodarczą w formie spółki prawa cywilnego pod nazwą [...] S.C. w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części znaku towarowego słownego BPF nr R-134224 oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 2 grudnia 2002 r. firma B. AG z siedzibą w H. (Niemcy) złożyła sprzeciw do Urzędu Patentowego RP wobec udzielenia prawa ochronnego na rzecz firmy L. – Z. E., O. J., S. P., K. – S. M., G. A., G. P. B. s. c. z siedzibą w [...] na słowny znak towarowy BPF nr R-134 224 (z pierwszeństwem od dnia 23 lutego 1998 r.) w części dotyczącej towarów w klasach 1, 3 i 5, za podstawę sprzeciwu podając art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz, U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Wnioskodawca stwierdził, że przedmiotowy znak towarowy jest podobny do należącego do niego znaku towarowego słowno – graficznego BDFoooo nr R-90 945 z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 22 czerwca 1994 r. przeznaczonym do oznaczania między innymi towarów w klasach 1, 3 i 5, a także do wspólnotowego znaku słownego BDF nr 000008912 (z pierwszeństwem od dnia 1 kwietnia 1996 r.) i wspólnotowego znaku towarowego słowno – graficznego BDFoooo nr 000030494 (z pierwszeństwem od dnia 1 kwietnia 1996 r.), co powoduje wprowadzanie odbiorców jego towarów w błąd co do pochodzenia towarów. W ocenie wnioskodawcy w jego znaku słowno – graficznym BDFoooo elementem dominującym jest element słowny BDF i dla odbiorców ma większą siłę oddziaływania niż element graficzny składający się z czterech kropek. Znak BPF ma słabą zdolność odróżniającą od znaku BDF, co stwarza niebezpieczeństwo pomyłek, tym większą z uwagi na powszechność używania znaku BDFoooo. Nadto różnice w brzmieniu obu znaków są znikome, co w powiązaniu z identycznością towarów czyni znaki mylącymi i podobnymi. Jednocześnie wnioskodawca postawił zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, kwestionując dobrą wiarę firmy z [...] i zarzucając jej naruszenie zasad dobrych obyczajów, bowiem długotrwała i powszechna obecność znaku towarowego BDFoooo na rynku polskim oraz rynkach europejskich i światowych powoduje, że zgłoszenie znaku BPF stanowi niedopuszczalną próbę "wdarcia się" przez firmę z [...] w klientelę firmy B. AG.

W odpowiedzi na sprzeciw L. – Z. E., O. J., S. P., K. – S. M., G. A., G. P. B. s. c. z siedzibą w [...] wnosili o jego oddalenie jako bezzasadny.

Zdaniem uprawnionych ze znaku BPF Urząd Patentowy RP rejestrując w 1998 r. ich znak wyraził tym faktem niekolizyjność ich znaku ze znakiem BDFoooo, zatem decyzja o rejestracji znaku BPF jest potwierdzeniem braku kolizji ze znakiem przeciwstawionym. Firma z Kurowic podkreślała, że o braku kolizyjności znaków stanowi fakt, iż znak BDFoooo występuje zawsze w sąsiedztwie pełniej nazwy firmy

B. AG. Dla takich towarów jak N., sprzedawanych pod znakiem BDFoooo wyróżnikiem jest sama nazwa towaru, a nie znak firmy B. AG, tym bardziej, że znak BDFoooo jest pisany na towarach i reklamach mniejszymi literami niż pozostałe napisy i praktycznie znak ten widoczny jest dzięki czterem kropkom, a nie z uwagi na litery BDF. Nadto znak BPF cechuje odmienna grafika od znaku BDF, a pod znakiem BPF umieszczana jest jego pełna nazwa – Bioactive Products Factory, stanowiąca rozwinięcie skrótu znaku BPF. Przeciwstawione znaki różnią się także fonetycznie co, w ocenie firmy z [...], stanowi dodatkowy element je odróżniający, a nadto towary sprzedawane pod znakiem BPF są pakowane w charakterystyczne opakowania. Zdaniem uprawnionego ze znaku znak towarowy BPF został zgłoszony w dobrej wierze czego dowodzi fakt, iż firma z [...] nie zamierza wchodzić na polski rynek ze sprzedażą takich artykułów jak krem [...], natomiast powoływanie się przez B. AG na rejestracje znaku w krajach europejskich i na świecie, w ocenie uprawnionego ze znaku BPF nie ma znaczenia, ponieważ te rejestracje nie korzystają z ochrony w Polsce.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz, U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3, art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), unieważnił prawa ochronne na słowny znak towarowy BPF nr R-134 224, udzielony na rzecz firmy L. – Z. E., O. J., S. P., K. – S. M., G. A., G. P. BPF s. c. z siedzibą w [...], w części dotyczącej kremów, emulsji, płynów, żeli, sztyftów, pomadek, lakierów, maseczek, maści, mleczka, mydła, olejków, pudrów, soli, wazeliny, wód toaletowych, kolońskich i ołówków w klasie 3 oraz farmaceutyków, antyseptyków i preparatów do celów medycznych w klasie 5.

Kolegium Orzekające rozpoznając sprawę w trybie spornym nie uznało by wnioskodawca wykazał, iż znaki towarowe słowno – graficzne BDFoooo nr R-90 945 i BDFoooo nr 000030494 (CTM) były podobne do znaku towarowego słownego BPF nr R-134 224 w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego słowny znak towarowy BPF mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Znaki te różnią się pod względem wizualnym i w warstwie graficznej w sposób zasadniczy, gdyż w znakach słowno - graficznych BDFoooo nr R-90 945 i BDFoooo nr 000030494 (CTM) dominuje element graficzny czterech kropek, podczas gdy w znaku słownym BPF nr R-134 224 elementem identyfikującym są trzy litery BPF. Jeżeli natomiast chodzi o wspólnotowy znak towarowy BDF nr 000008912 i znak towarowy BPF nr R-134 224 (oba znaki są znakami słownymi) to w ocenie Urzędu Patentowego RP różni je jedynie środkowa litera o niewątpliwym podobieństwie wizualnym i fonetycznym. W wyniku przeprowadzonej analizy porównawczej towarów oznaczonych znakami przeciwstawionymi Urząd Patentowy RP stwierdził, iż są to towary jednorodzajowe. Odmienność dystrybucji towarów – firma z [...] sprzedaje towary oznaczone znakiem BPF w obrocie hurtowym, a B. AG towary oznaczone znakiem BDF w obrocie detaliczny – ma znaczenie dla rozważań jednorodzajowości towarów tylko wówczas, gdy ma to odzwierciedlenie w określeniu towarów wskazanych w wykazie towarów objętych ochroną z tytułu rejestracji danego znaku towarowego, natomiast udzielone prawo ochronne nie określa odrębnie sposobu sprzedaży towarów. Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy o naruszeniu prze firmę z [...] zasad z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, Urząd Patentowy uznał zarzut ten za nieuzasadniony. W ocenie organu znaki słowno - graficzne BDFoooo nr R-90 945 i BDFoooo nr 000030494 (CTM) są odmienne od znaku słownego BPF nr R-134 224. Nadto trudno stawiać firmie z [...] powyższy zarzut z uwagi na niemożliwą do przewidzenia przez uprawnionego w dacie zgłoszenia spornego znaku do rejestracji postanowień Traktatu Akcesyjnego, a w szczególności tego, że znaki wspólnotowe będą skuteczne w Polsce od 1 maja 2004 r.

Na decyzją tą wspólnicy spółki cywilnej BPF z siedzibą w [...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżając decyzję w całości wnosili o jej uchylenie, zarzucając decyzji naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Skarżący zarzucali Urzędowi Patentowemu RP błędne przyjęcie, że sprzedaż towarów oznaczonych znakiem skarżących i towarów oznaczonych znakami przeciwstawionymi odbywa się w warunkach zwykłego obrotu gospodarczego. W ocenie skarżących sprzedaż towarów przez obie firmy odbywa się w odmiennych warunkach, skarżący sprzedają je w hurcie natomiast B. AG w obiegu detalicznym. Z powyższego skarżący wywodzili, iż nie może zachodzić niebezpieczeństwo wprowadzenia klientów w błąd co do pochodzenia towarów, lub współdziałania stron. Zdaniem skarżących nie zachodzi także jednorodzajowość towarów wprowadzanych na rynek przez obie firmy, gdyż zaspakajają one różne potrzeby nabywców i sprzedawane są w oddzielnych punktach sprzedaży. Jak dalej wywodzili skarżący, nabywcy hurtowi nie zaliczają się do zwykłych odbiorców, są bowiem fachowcami a nabywanie towarów w obrocie hurtowym następuje w szczególnych warunkach. Towary są kupowane w innych niż w obrocie detalicznym opakowaniach i ich nabyciu towarzyszy szczegółowa analiza właściwości, co wyklucza pomyłkę co do producenta. Skarżący uważali, że organ administracji niezasadnie objął swoją decyzją znaki słowny BDF nr 000008912 (CTM) i słowno – graficzny BDFoooo nr 000030494 (CTM), bowiem sprzeciw dotyczył jedynie znaku słowno – graficznego BDFoooo nr 90945. Przyjęcie przez organ administracji, iż w związku z rozszerzeniem Unii Europejskiej należało objąć rozstrzygnięciem powyższe znaki, w ocenie skarżących, nie znajduje uzasadnienia, bowiem w dacie rejestracji znaku słownego BPF nr 134224 znaki towarowe uczestnika postępowania, jako zgłoszone w procedurze unijnej, "nie obowiązywały". Znak skarżących był obecny na rynku od dnia 7 stycznia 1997 r. i został zgłoszony do rejestracji w roku 1998. B. AG nie sprzeciwiała się używaniu tego znaku od 1997 r. do 2002 r., a zatem oznacza to, w ocenie skarżących, brak możliwości unieważnienia tego znaku obecnie, tym bardziej, że znak słowny BDF nr 000008912 został zarejestrowany w dniu 14 listopada 1997 r., czyli kiedy skarżący już działali na rynku posługując się znakiem BPF jako oznaczeniem przedsiębiorstwa. W związku z powyższym skarżący uważali za niezgodne z prawem i krzywdzące ograniczenie w decyzji towarów firmy BPF, bowiem przy ocenie jednorodzajowości należy, zdaniem skarżących, oceniać towary o przeznaczeniu produkcyjno technicznym bardziej liberalnie. Oceniając znak słowny BPF i znak słowno - graficzny BDFoooo skarżący stwierdzili, iż znaki te są całkowicie odmienne. Wywodząc z powyższego, że towary oznaczone znakami przeciwstawionymi nie są jednorodzajowe, znaki BPF i BDF są różne, bowiem pierwszy pochodzi od nazwy przedsiębiorstwa a drugi od miejscowości firmy B. AG, skarżący stwierdzili, że ich oznaczenie posiada zdolność rejestrową do oznaczenia towarów wyłączonych zaskarżoną decyzją.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o jej oddalenie. Powołując się na rozporządzenie WE z dnia 20 grudnia 1993 r. nr 40/94 organ administracji stwierdza, że od 1 maja 2004 r. należy uwzględniać znaki wspólnotowe zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem. Brak jest zatem, w ocenie organu, podstaw do kwestionowania rozpoznania sprawy w zakresie znaków słowno – graficznych BDFoooo nr R-90945, BDFoooo nr 000030494 (CTM) i znaku słownego BDF nr 000008912. Zdaniem organu nie ma znaczenia, że uczestnik postępowania nie sprzeciwiał się w okresie od 1997 do 2002 r. używaniu znaku BPF bowiem znak BPF uzyskał rejestrację z dniem 11 lutego 2002 r. i od tej daty należy liczyć okres pięciu lat, po którym, zgodnie z art. 165 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), nie można dochodzić unieważnienia prawa ochronnego. Nie ma znaczenia, jak stwierdził organ administracji, że firma BPF istnieje od 7 stycznia 1997 r. a znak słowny BDF nr 000008912 został zarejestrowany od dnia 14 listopada 1997 r., bowiem znak słowny BPF nr R-134244 został zgłoszony do rejestracji w dniu 23 lutego 1998 r. i z tą datą uzyskał pierwszeństwo. Organ administracji powołując się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodził, że odmienność dystrybucji towarów nie ma wpływu na brak ich jednorodzajowości bowiem prawo ochronne nie określa odrębnie sposobu sprzedaży towarów i rodzaju ich nabywców. Zdaniem organu znak BPF nie jest oznaczeniem przedsiębiorstwa lecz skrótem umieszczonym przed nazwiskami wspólników, a to że znak ten stosowany jest w wersji graficznej i kolorystycznej odmiennej od znaku BDFoooo nie ma znaczenia, gdyż sprawa dotyczy unieważnienia znaku słownego, a nie słowno – graficznego lub graficznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Zaskarżona decyzja administracyjna oparta została w podstawie prawnej na art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz, U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3, art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).

Skarżący postawili zarzut decyzji naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy o znakach towarowych przez błędną jego wykładnię wyrażającą się niezastosowaniem kryteriów pomocniczych oceny podobieństwa znaków (dotyczących stosowania znaku, warunków nabywania i przeznaczenia towarów oraz wcześniejszego stosowania znaku), rozszerzenie rozpatrzenia sprawy na znaki towarowe uczestnika zarejestrowane we Wspólnocie przed akcesja Polski do Unii Europejskiej

oraz niedostrzeżenie przez organ administracji, iż znak skarżących jest oznaczeniem przedsiębiorstwa stosowany w wersji graficznej i kolorystycznej odmiennej od oznaczenia uczestnika postępowania. Nadto skarżący uważali, iż orzeczenie o przyznaniu B. A.G. kosztów postępowania jest niezasadne z uwagi na to, że sprzeciw spółki został w znacznej części nieuwzględniony.

Na wstępie należy wyjaśnić różnice występujące w składzie osób spółki prawa cywilnego, na które został zarejestrowany znak towarowy nr R-134 224, a składem personalnym skarżących.

Spółka cywilna została zawiązana w dniu 7 stycznia 1997 r. w składzie: E. L., J. O., P. S., M. K.-S., A. G. i P. G. Następnie w dniu 19 lutego 2004 r. wystąpili z niej J. O., P. S., M. K. – S. i P. G., w związku z czym w powyższej dacie spółkę tworzyli E. L. i A. G. Występujący wspólnicy przenieśli na pozostałych w spółce wszelkie prawa majątkowe i rzeczowe, przez co należy rozumieć także prawa do zarejestrowanego znaku towarowego. W dniu 25 maja 2004 r. do spółki przystąpiła H. Z., a z dniem 31 maja 2004 r. wystąpiła z niej E. L. Z tą datą (31 maja 2004 r.) skład osobowy spółki stanowili H. Z. i A. G.. E. L.

przeniosła na H. Z. prawa do w/w znaku towarowego.

W związku z powyższym osoby wspólników występujące jako skarżące posiadają interes prawny i status stron w rozpoznawanej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie słowny znak towarowy BPF nr R-134 224 został zgłoszony do rejestracji w dniu 23 lutego 1998 r., zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.).

W dniu 2 grudnia 2002 r. B. A.G. złożyła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw na udzielenie prawa ochronnego na wymieniony znak towarowy.

W dniu 18 czerwca 2004 r. Urząd Patentowy przeprowadził rozprawę stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) Prawo własności przemysłowej, albowiem zgodnie z art. 164 wymienionej ustawy prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się natomiast według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP (art. 315 ust. 3 w/w ustawy). Zatem w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

Strona skarżąca, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, niezasadnie ponosiła, iż Urząd Patentowy RP bezpodstawnie rozszerzył rozpatrzenie sprawy na znaki towarowe BDF nr 00008912 (znak słowny) i BDFoooo nr 000030494 oraz BDFoooo nr R-90945 (znaki słowno graficzny). Zgodnie bowiem z Traktatem Akcesyjnym, z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej znaki wspólnotowe (CTM) zarejestrowane lub zgłoszone do rejestracji stosownie do rozporządzeniem Wspólnoty Europejskiej, z dnia 20 grudnia 1993 r. Nr 40/94 o znaku towarowym Wspólnoty, nabyły prawa ochronne na terenie nowych państw członkowskich. W myśl art. 142 lit. a) rozporządzenia, dodanym na podstawie Traktatu Akcesyjnego, z dniem 1 maja 2004 r., wraz z rozszerzeniem Unii Europejskiej na dziesięć nowych państw członkowskich, ochrona wszystkich znaków towarowych Wspólnoty, zarejestrowanych lub zgłoszonych przed tą datą, jest automatycznie rozciągnięta na terytoria państw przystępujących. Znakiem towarowym wspólnotowym jest znak towarowy, zarejestrowany na warunkach i w sposób przewidziany w w/w rozporządzeniu obowiązującym w Polsce od dnia 1 maja 2004 r. Znak ten ma charakter jednolity, zatem jego rejestracja w Urzędzie ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w Alicante, na podstawie wymienionego rozporządzenia, rodzi te same skutki prawne na terytorium całej UE. W tych warunkach Urząd Patentowy RP był obowiązany uwzględnić także znaki wspólnotowe uczestnika postępowania z wcześniejszym pierwszeństwem.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, Urząd Patentowy RP zasadnie ustalił, że nie można mówić o podobieństwie znaków BDFoooo nr R-90945 i BDFoooo nr 000030494 do znaku BPF nr R-134 224.

W rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) znakiem towarowym może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma plastyczna, melodia lub inny sygnał dźwiękowy bądź zestawienie tych elementów.

W metodologii badania podobieństwa znaków towarów (słownych i słowno-graficznych) wypracowano pogląd, iż znaczenie zasadnicze należy przypisywać elementowi słownemu jednakże, także zgodnie z tą metodologią, znaki pod kątem podobieństwa należy analizować przy uwzględnianiu jaki element jest dominujący i odróżniający. Jeżeli element dominujący ma zdolność odróżniającą to pozostałe elementy znaku w procesie badania podobieństwa należy pominąć.

Ustalając podobieństwo znaków towarowych w metodologii tej przyjęto między innymi, iż znak należy przede wszystkim uwzględniać w jego całokształcie. Bada się podobieństwo wszystkich jego elementów (słownych, słowno-graficznych itd.). Znaki porównuje się w trzech płaszczyznach: wizualnej, znaczeniowej i fonetycznej, a największe znaczenie ma ogólne wrażenie przeciętnego odbiorcy, dla którego znak powinien być dostatecznie odmienny, aby wskazywać na pochodzenie towaru.

Badając znaki słowne BPF nr R-134 224 i BDF nr 00008912 na gruncie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, należy stwierdzić, iż znaki te są do siebie podobne w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogą wprowadzać w błąd odbiorcę co do pochodzenia towarów. W znakach tych występuje wyłącznie element słowny (BPF, BDF), który w płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej w zwykłych warunkach obrotu dla odbiorcy jest nierozróżnialny. Przy czym nie ma tu szczególnego znaczenia okoliczność innej dystrybucji towarów oznaczonych tymi znakami, albowiem ich cechą dominującą jest oznaczenie literowe, które nie posiada zdolności odróżniającej.

Dla powyższego można wskazać na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2002 r. (II SA 2778/01), odnoszący się co prawda do sytuacji rejestracji znaku towarowego lecz mający zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie. Sąd ten stwierdził, iż "Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ZnTowU przeszkodę do rejestracji znaku stanowi prawo z rejestracji znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. W przypadku podobieństwa znaków rozstrzyga kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Na niedopuszczalne wprowadzenie w błąd odbiorców (co do pochodzenia towarów) składa się podobieństwo towarów i podobieństwo oznaczeń. [...]

Badając podobieństwo oznaczeń należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę, dla którego decydujące znaczenie mają zbiorcze elementy porównywanych oznaczeń. Odbiorca kieruje się przy wyborze towaru jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczeń, z pominięciem drobnych rozbieżności."

Znak towarowy, zgodnie z powołanym wyżej art. 4 ustawy o znakach towarowych, służy do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Zatem, przy niewątpliwym ustaleniu przez organ administracji jednorodzajowości towarów skarżących i uczestnika postępowania, co do towarów oznaczonych znakami słownymi BPF nr R-134 224 i BDF nr 00008912, ewentualna płaszczyzna znaczeniowa znaku BPF (jak to podkreślają skarżący, będąca nazwą przedsiębiorstwa) nie zmienia istoty mylącego podobieństwa znaku BPF do znaku BDF.

Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, którego odpowiednikiem jest art. 158 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, ochrona znaku towarowego dla określonych towarów nie wyłącza możliwości rejestracji lub używania podobnego znaku dla towarów tego samego rodzaju przez inne przedsiębiorstwo, gdy znak ten zawiera oznaczenie firmy, nazwę, godło lub nazwisko właściciela tego przedsiębiorstwa, o ile nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Skarżący powołując się na treści wymienionego przepisu uważali, iż ich znak BPF, dla oznaczenia towarów w zakresie zarejestrowanym, jako oznaczenie przedsiębiorstwa, nie powinien zostać ograniczony. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił tego stanowiska, albowiem jak wykazano wyżej przepis ten nie może mieć zastosowania z uwagi na podobieństwo znaków słownych BPF i BDF w stopniu uzasadniającym niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców towarów obu firm w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami.

Sąd podzielił stanowisko organu administracji, iż używanie znaku BPF przez skarżących w odmiennej formie graficznej i kolorystycznej od znaku BDF nie zmienia faktu, że znak BPF został zarejestrowany jako znak słowny. Zatem przy badaniu podobieństw obu znaków wszelkie kryteria mają zastosowanie jedynie do form objętych rejestracją.

Sąd orzekający w sprawie nie mógł przychylić się do poglądu skarżących, iż przez fakt używania znaku BPF od dnia 7 stycznia 1997 r. nabyli oni z tą datą prawa ochronnego, albowiem znak BPF nr R-134 224 został zarejestrowany w dniu 11 lutego 2002 r. z pierwszeństwem od dnia 23 lutego 1998 r., natomiast przeciwstawiony znak słowny uczestnika postępowania BDF nr 00008912 został zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem od dnia 1 kwietnia 1996 r. Także nie ma znaczenia brak reakcji uczestnika postępowania na używanie przez skarżących znaku BPF w okresie od 1997 r. do dnia rejestracji (11 luty 2002 r.), albowiem nie został wyekspirowany okres 5 lat określony w art. 165 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, po którym to nie można było wystąpić o unieważnienie prawa ochronnego.

Zarzut dotyczący wysokości zwrotu przyznanych kosztów postępowania administracyjnego nie jest trafny. Organ administracji wprawdzie powołał niewłaściwą podstawę prawną, albowiem wskazał na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2002 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 134, poz. 1137) – akt ten utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r., a decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2004 r. – jednakże w dacie wydania decyzji administracyjnej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. o tym samym tytule (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.), które określało w § 8 pkt 1 wysokość kosztów identycznie jak rozporządzenie uchylone. Zatem organ administracji prawidłowo ustalił wysokość przyznanych kosztów postępowania (1600 zł.) powiększonych o opłaty urzędowe w wysokości 200 zł., a podstawa prawna rozstrzygnięcia istniała w dacie rozstrzygnięcia w obrocie prawnym.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.