Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 272/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: poz. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2017 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej: [...]PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: Kpa), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm., dalej: Kp) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, dalej także rozporządzenie), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 06 lipca 2016 r., Sygn. akt IV SA/Gl 1069/15 – po ponownym rozpatrzeniu odwołania strony M. M. (M.) z dnia 26 lutego 2012 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia u niego choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach prawnych dotyczących chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u strony toczy się ponownie w związku z wyrokami tut. Sądu z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/12 oraz z dnia 06 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1069/15, mocą których uchylono zaskarżoną decyzję. Przypomniał także, że decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na hałas ww. w środowisku pracy oraz orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r. nr [...] (dalej WOMP) i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nr [...] (dalej IMPiZŚ). Zaznaczył, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. wydał decyzję z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję PPIS w K., którą z kolei WSA w Gliwicach uchylił wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 422/12, zobowiązując organ odwoławczy do wyjaśnienia:

po pierwsze - czy stwierdzony w 2009 r. w Międzynarodowym Centrum Słuchu i Mowy w K. obustronny głęboki niedosłuch odbiorczy o lokalizacji zmysłowo-nerwowej jest równoznaczny z obustronnym odbiorczym ubytkiem słuchu typu czuciowo-nerwowego zamieszczonym w wykazie chorób zawodowych;

po drugie - czy rozpoznanie z 2009 r. dotyczyło jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych (narażenie zawodowe występowało do roku 2009, a więc do daty przedmiotowego rozpoznania);

po trzecie - czy z uwagi na kliniczny przebieg choroby słuchu strony jest możliwe wykluczenie wpływu narażenia zawodowego na wystąpienie rozpoznanej u niej choroby słuchu.

Równocześnie argumentując podniósł, że wykonując zalecenia Sądu [...]PWIS wystąpił do jednostki orzeczniczej II stopnia o zajęcie stanowiska. W odpowiedzi z dnia [...] lekarze specjaliści IMPiZS w S. uznali, że orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o diagnostykę audiologiczną nie potwierdziły wystąpienia i progresji uszkodzenia słuchu o klinicznych cechach typowych dla skutków działania hałasu - hałas zawodowy nie mógł być przyczyną powstania u strony głębokiego niedosłuchu zmysłowo-nerwowego. Nie znaleziono podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania schorzenia narządu słuchu wym. w wykazie chorób zawodowych. W dniu 26 czerwca 2014 r. organ zwrócił się o uzupełnienie tej opinii. W odpowiedzi z dnia [...] stwierdzono, iż postępowanie orzecznicze nie wykazało związku przyczynowo-skutkowego między wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem narządu słuchu, które nie jest schorzeniem wymienionym w wykazie chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zatem, podniósł, mimo stwierdzanych u strony od roku 1993 średnich ubytków słuchu powyżej 45dB nie można rozpoznać choroby zawodowej słuchu. Na podstawie tych stwierdzeń lekarzy orzeczników, organ uznając trafność opinii biegłych oraz po przeanalizowaniu materiału dowodowego, na podstawie oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. wydał decyzję z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję PPIS w K. z dnia [...]r. odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u M. M.. Sąd, jak dalej argumentował, nie podzielił stanowiska [...]PWIS i uchylił tę decyzję wyrokiem z dnia 06 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1069/15 zalecając dopuścić dowód ze spełniającej przewidzianych prawem wymogów, kompletnej i szczegółowo uzasadnionej opinii uzupełniającej do orzeczenia lekarskiego lub nowego orzeczenia lekarskiego. Zaakcentował, że Sąd stwierdził, iż biegli lekarze winni wskazać i wyjaśnić przesłanki które doprowadziły do przedstawienia konkluzji, bowiem brak stosownego uzasadnienia uniemożliwia ocenę ich mocy końcowej. W tych okolicznościach - na co następnie zwrócił uwagę - w dniu 22 listopada 2016 r. organ wystąpił do IMPiZŚ o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego zgodnie z wymaganiami wyroku.

W kolejnych motywach wskazał, że w dniu 27 grudnia 2016 r. wpłynęła opinia IMPiZŚ w S. z dnia 19 grudnia 2016 r., w której lekarze specjaliści po ponownej analizie dokumentacji medycznej strony podtrzymali stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej narządu słuchu, jak również w opiniach uzupełniających z dnia [...] i [...] Konsekwentnie w opinii Instytutu z dnia 19 grudnia 2016 r. wyniki badań słuchu strony, zdaniem lekarzy orzeczników, nadal nie przedstawiają obrazu typowego dla uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Nie upoważniają zatem do klinicznego rozpoznania niedosłuchu spowodowanego hałasem- jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych z rozporządzenia RM z dnia 30 czerwca 2009 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że hałas - w tym zawodowy, nie jest jedyną przyczyną powstawania niedosłuchu odbiorczego. Może być spowodowany wieloma czynnikami niezwiązanymi z warunkami pracy np. miażdżycą naczyń. Zaakcentował przy tym, że w sprawie wiadomo o incydencie przemijającego niedokrwienia mózgu, z powodu którego M. M. był hospitalizowany w oddziale neurologii. Ponadto wyeksponował, że strona leczy się w związku z nadciśnieniem tętniczym, zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa szyjnego. Jednocześnie wskazał, że wystąpiły u strony: uraz głowy, utrata przytomności, schorzenia metaboliczne, zażywał leki. Mechanizmem powstania uszkodzenia słuchu w wielu przypadkach są zaburzenia krążenia w obrębie ucha wewnętrznego, skutkujące niedotlenieniem struktur ucha wewnętrznego, w tym komórek receptorowych ślimaka z następowym ich uszkodzeniem i to one miały niewątpliwie wpływ na występujące schorzenie. Zaakcentował, że w sposób kategoryczny biegli stwierdzili, że niedosłuch o takim przebiegu krzywych progowych (jaki występuje u strony) jest niecharakterystyczny do pozahałasowego uszkodzenia narządu słuchu. Na podstawie przeprowadzonych badań, po dziesięciu latach narażenia na hałas, średnie ubytki słuchu dla częstotliwości 1,2,3, KHz wynoszą: dla UP-72 dB, dla UL - 80 dB, a przebieg krzywych progowych obustronnie jest także płaski w całym zakresie częstotliwości.

Podniósł także, że obecna jest rezerwa ślimakowa obustronnie w całym zakresie częstotliwości, co świadczy o mieszanym charakterze niedosłuchu, który nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Treść opinii IMPiZŚ jednoznacznie wyklucza możliwość uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu, a tym samym nie upoważnia do rozpoznania wystąpienia u strony choroby zawodowej określonej w wykazie chorób zawodowych w poz. 21 rozporządzenia RM z dnia 30 czerwca 2009 r.

Podsumowując zaznaczył, że w dniu 31 stycznia 2017 r. w piśmie strony z dnia 26 stycznia 2017 r., powołała się ona na wyniki Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w K., gdzie rozpoznano obustronny głęboki niedosłuch zmysłowo-nerwowy. W piśmie tym powołał się także na fachowe piśmiennictwie medycznym "Zasady orzekania o predyspozycjach zawodowych do pracy w narażeniu na hałas lub nadmierny wysiłek głosowy oraz diagnostyka i profilaktyka chorób narządu słuchu i narządu głosu" pod red. prof. dr M. S. - K.

Organ odwoławczy w końcowym wywodzie podał, że wyniki badania i zalecenia Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w K. były znane lekarzom orzecznikom i uwzględniono je przy wydawaniu opinii, a zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób, został - zdaniem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej strony - zachowany.

Po przedstawieniu toku postępowania i zaprezentowaniu przytoczonego powyżej stanowiska stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w poprzednio wywiedzionych środkach zaskarżenia – zarzuciła, co do istoty, błędną ocenę zebranego materiału, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W jej motywach autor skargi wyraził niezrozumienie i niemożność pogodzenia się z rozstrzygnięciem, które nie uwzględnia warunków jego pracy w aspekcie zdiagnozowanej u niego choroby. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, które jest dla niego krzywdzące i nieuzasadnione.

Strona skarżąca podkreśliła, że wszelkie wcześniejsze wyjaśnienia podniesione przez nią np. w odwołaniu z dnia 20 października 2015 r. od decyzji z dnia [...] r., jak również w piśmie z dnia 26 stycznia 2017 r. będącym "zajęciem stanowiska", nie zostały wzięte pod uwagę. Podniosła, że nie zajęto stanowiska czy ubytek słuchu typu zmysłowo-nerwowego jest równoznaczny z ubytkiem typu czuciowo-nerwowego.

Autor skargi wskazał, że wg specjalistów z Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w K. określenie zmysłowo-nerwowy opatrzone zostało symbolem kodu ICD-10 (Międzynarodowa Statystyczna Kwalifikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych) H90-3, oznacza "upośledzenie słuchu czuciowo-nerwowe obustronne", zgodne z nazewnictwem zastosowanym w wykazie Chorób Zawodowych. W jego ocenie wynika z tego, że obydwa te określenia dotyczą tego samego typu upośledzenia słuchu. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie nastąpiło pewne zaniechanie organu w wyjaśnieniu tej kwestii. Zaznaczył, że potwierdzeniem ubytku słuchu typu zmysłowo-nerwowego w jej przypadku niech będzie fakt, że tylko w tym przypadku wszczepia się implant ślimakowy, który posiada.

Jednocześnie strona wskazała, że w decyzji zawarto nieprawdziwe informacje, że miała urazu głowy. Strona kategorycznie oświadczył, że nie miała kiedykolwiek urazu głowy ani nie nastąpiła utrata przytomności (z wyjątkiem zastosowanej narkozy). Podnoszony incydent niedokrwienia mózgu (miały miejsce silne zawroty głowy bez utraty przytomności) wystąpił w roku 2008 czyli po 20-to letnim narażeniu na hałas. Określenia "wystąpiły schorzenia metaboliczne, zażywał leki" są zbyt ogólne i przytoczone z teoretycznej listy przyczyn niedosłuchu.

Nadto podniosła, że organ nie odniósł się do kwestii różnej osobniczo podatności na hałas, akcentowanej w orzeczeniach sądowoadministracyjnych, w których wskazuje się, że "wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika szkodliwego tylko dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość", tak: NSA w wyroku z dnia 08 września 2005 r., sygn. akt II OSK 7/05, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz. U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm. dalej także: Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów sanitarnych jak i strony skarżącej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do jego ponownego prezentowania w tej części uzasadnienia. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/12 oraz z dnia 06 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1069/15. W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).

Zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należało przede wszystkim udzielić odpowiedzi na pytanie czy wskazania co do dalszego postępowania w sprawie sformułowane przez tut. Sąd w wydanych uprzednio wyrokach zostały przez organy wykonane. Analiza zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego pozwala na udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie i stwierdzenie, że wskazania Sądu nie zostały przez organy w pełni zrealizowane. Należy zwrócić uwagę, że w wyrokach tych wskazywano, iż zaskarżone rozstrzygniecie nie zawiera żadnego odniesienia do tego rozpoznania, przede wszystkim brak jest wskazania, czy stwierdzony u skarżącego obustronny głęboki niedosłuch odbiorczy o lokalizacji zmysłowo – nerwowej jest równoznaczny z obustronnym odbiorczym ubytkiem słuchu typu czuciowo-nerwowego, który został zamieszczony w wykazie chorób zawodowych. Zdaniem Sądu jest to szczególnie istotne pominięcie z uwagi na znaczne podobieństwo pomiędzy stwierdzeniem zawierającym rozpoznanie i nazwą jednostki chorobowej, wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Nadto w ocenie Sądu organ odwoławczy pominął ustalenie kwestii o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy – czy z uwagi na kliniczny przebieg choroby słuchu skarżącego, jest możliwe wykluczenie tego, że narażenie zawodowe skarżącego miało wpływ na wystąpienie rozpoznanej u niego choroby słuchu. Nadto Sąd zauważył, że nie został rozpatrzony przez organ odwoławczy, wniosek dowodowy skarżącego dotyczący przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, złożony przez niego w protokole zapoznania się z materiałem dowodowym w dniu 26 marca 2012 r.

Jednocześnie – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – wskazać należy, że Sąd w wyroku z 06 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 1069/15 zaakcentował, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy poprzestał na przytoczeniu stwierdzenia orzeczeń lekarskich i treści pism z Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] oraz z [...] pominął ustalenie kwestii o podstawowym znaczeniu – czy z uwagi na kliniczny przebieg choroby słuchu skarżącego, jest możliwe wykluczenie tego, że narażenie zawodowe skarżącego miało wpływ na wystąpienie rozpoznanej u niego choroby słuchu. Zauważył także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 12 marca 2013 r. stwierdził, że organ odwoławczy odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącego złożonego przez niego w protokole zapoznania się z materiałem dowodowym w dniu 26 marca 2012 r., że wniosek ten nie został rozpatrzony, a uzasadnienie decyzji nie czyni zadość obowiązkom organu w zakresie rozpatrzenia wniosku, gdyż nie zawiera wskazania żadnych skonkretyzowanych argumentów, które dotyczyłyby tego wniosku. Uzasadnienie decyzji w tym zakresie, na co zwrócił uwagę, nadal nie zawiera wskazania skonkretyzowanych argumentów, które dotyczyłoby tego wniosku. Zaznaczył także, że decyzja administracyjna powinna zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony. Prowadzone postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie doprowadziło do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. i reguły dowodowe wynikające z unormowań k.p.a. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest zatem ustalenie klarownego stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, mających zasadnicze dla rozstrzygnięcia znaczenie

Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie rygorom tym nie podporządkował się orzekający w sprawie organ.

Sąd zauważa, że strona każdorazowo pisemnie negując treść orzeczeń, każdorazowo niemalże – na każdym etapie – przedstawiała dowody i dodatkową dokumentację, która jest logiczna, spójna oraz korespondująca z całokształtem zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, do której nie ustosunkował się organ. Brak odniesienia się organu do zarzutów strony i podanych na ich poparcie argumentów godzi nie tylko w zasadę zaufania społecznego do organy ale czyni orzeczenie niepełnym, niewłaściwie uzasadnionym. I tak chociażby wskazać należy, że lektura uzasadnienia nie umożliwia stronie poznania argumentów dlaczego stan narządu jej słuchu nie spełnia określonych w wykazie chorób zawodowych kryteriów diagnostyczno – orzeczniczych zawodowego, obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego. Strona wskazuje, że w klasyfikacji medycznej wyróżnia się trzy rodzaje niedosłuchu – odbiorczy, niedosłuch przewodzeniowy i mieszany. Odwołując się do Międzynarodowej Statystycznej Kwalifikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych "CHOROBY UCHA – INNE CHOROBY UCHA" podaje, że wg specjalistów z Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w K. określenie zmysłowo-nerwowy opatrzone zostało symbolem kodu ICD-10, H90-3, co oznacza "upośledzenie słuchu czuciowo-nerwowe obustronne", zgodne z nazewnictwem zastosowanym w Wykazie Chorób Zawodowych. Tym samym, nie sposób nie wskazać, iż w tejże klasyfikacji wyróżnia się: głuchotę przewodzeniową i czuciowo-nerwową (odbiorczą) o symbolu – H90, głuchotę przewodzeniową, obustronna o symbolu – H90.0, głuchotę przewodzeniowę, nieokreśloną o symbolu – H90.2, a także głuchotę czuciowo-nerwową, obustronną o symbolu – H90.3, głuchotę czuciowo-nerwową jednostronną bez upośledzenia słuchu po stronie przeciwnej o symbolu – H90.4, oraz głuchotę czuciowo-nerwową, nieokreśloną o symbolu – H90.5, inną głuchotę o symbolu – H91, ubytek słuchu, nieokreślony o symbolu – H91.9, czy też inne zaburzenia percepcji słuchowej o symbolu – H93.2. W tych okolicznościach tylko wyspecjalizowane podmioty mogą wyjaśnić określenia użyte w tychże ramach oraz odpowiedzieć rzetelnie - jak oczekuje tego strona czy nazewnictwo użyte za symbolem H90-3 dotyczy tego samego typu upośledzenia słuchu, i czy jest ono zgodne z jednostką przypisaną jej, a w dalszej kolejności czy obydwa określenia dotyczą tego samego typu upośledzenia słuchu. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazuje niejako na wpływ stanu zdrowia strony w aspekcie stanu jej słuchu, jednakże nie wskazuje źródła wiedzy, co z kolei w aspekcie konsekwentnego negowania przez stronę ich wystąpienia budzi wątpliwości co do poprawności argumentacji. Zwłaszcza, że organ stwierdził, że niedosłuch o takim przebiegu krzywych progowych jaki występuje u strony jest "niecharakterystyczny do pozahałasowego uszkodzenia narządu słuchu" (strona trzecia, drugi akapit od dołu), czyli należy przyjąć, że jest charakterystyczny do hałasowego uszkodzenia słuchu. Skoro nie jest charakterystyczny do pozahałasowego to czy jest charakterystyczny do "hałasowego".

W dalszym ciągu brak jest stanowiska organu w przedmiocie wniosku dowodowego strony i rzetelnego ustosunkowania się do podnoszonych przez nią argumentów.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby - por. wyroki NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12.

Ponieważ nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych przez jednostki orzecznicze ma charakter dowodu z opinii biegłego, to oznacza, że podlega ono ocenie w granicach wskazanych w art. 80 Kpa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie sporządzone w toku postępowania nie zostały ocenione zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ocenie dowodu z opinii biegłego, co doprowadziło do wydania naruszającej prawo decyzji.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że wątpliwości budzi uzasadnienie stanowiska jednostek orzeczniczych oraz organów twierdzeniem, że dowodem etiologii schorzenia są cechy krzywej niedosłuchu. Organy podają, co do istoty, że niedosłuch o takim przebiegu krzywych progowych nie daje podstaw do uznania choroby zawodowej, ale nie wskazują jakim przebiegu krzywych progowych, i jaki ma to wpływ na rozpoznanie. Z orzeczeń lekarskich nie wynika bowiem, czy dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej wymienionej pod poz. 21 rozporządzenia wymagany jest konkretny przebieg krzywej oraz czy taki jej przebieg jak u skarżącego jednoznacznie wyklucza uznanie choroby skarżącego jako choroby zawodowej.

Nadto raz wskazywano, że za brakiem związku między rozpoznanym niedosłuchem a warunkami pracy świadczy obecna "rezerwa ślimakowa obustronnie w całym zakresie częstotliwości, co świadczy o mieszanym charakterze niedosłuchu, który nie figuruje w wykazie chorób zawodowych", a raz, że "treść opinii IMPiZŚ jednoznacznie wyklucza możliwość uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu". Zatem nie wiadomo de facto, co legło u podstaw ferowanego rozstrzygnięcia: czy brak rozpoznania jednostki chorobowej w wykazu chorób zawodowych, czy też brak związku przyczynowo-skutkowego rozpoznanej jednostki chorobowej z hałasem. Na marginesie Sąd wskazuje, że w aktach sprawy na karcie 11 znajduje się karta oceny narażenia zawodowego z 09 marca 2011 r. bez żadnego oznaczenia w pozycji "charakterystyka narażenia zawodowego" oraz z dnia poprzedzającego, tj. z 08 marca 2011 r. (k. 5) z oznaczeniem tej pozycji. W tych okolicznościach wskazania wymaga, że ocena dotyczy tego pokrywającego się czasowo okresu zatrudnienia i stanowisk pracy ale nie jest już tożsama z istotną dla przedmiotu rozpoznania okolicznością - charakterystyki narażenia, co wobec stanowiska organy niejednoznacznego, niespójnego ale i wewnętrznie rozbieżnego wymaga wyjaśnienia.

Organy nie dostrzegły tych braków i nie domagały się uzupełnienia ani treści orzeczenia lekarskiego w omawianym zakresie, ani uzupełnienia karty narażenia zawodowego z 09 marca 2011 r. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś wskazane naruszenie mogło doprowadzić do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co z kolei narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Z tych też względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.

Tym samym wydając przedmiotową decyzję, organ dopuścił się naruszenia art. 153 Ppsa, a w konsekwencji tego uchybienia - również, mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, a także art. 107 § 3 Kpa - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu w następstwie tego nieprawidłowej (niepełnej) oceny przesłanek wskazujących na zawodowy bądź nie wpływ na stan słuchu strony. Zdaniem Sądu organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 Kpa i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa. Naruszenie wspomnianych przepisów mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wytycznych zawartych w wielokrotnie przytaczanych powyżej wyrokach tut. Sądu zobowiązujących organ do rzetelnego rozpoznania sprawy i właściwego jej uargumentowania.

W ocenie Sądu organy, jak wskazano powyżej, nie zrealizowały obowiązku należytej oceny znajdujących się w aktach orzeczeń lekarskich, ich porównania i odniesienia się do zawartych w nich wniosków i przyjęły je bezkrytycznie cytując w uzasadnieniu wydanych decyzji. Takie postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się z naruszeniem reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa, jak i treścią art. 235¹ K.p. i następnych, a także przepisów rozporządzenia. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ weźmie pod uwagę opisane wyżej zasady orzekania w sprawie chorób zawodowych, w szczególności dotyczące związku przyczynowego między występującymi u strony skarżącej schorzeniami a warunkami pracy, zwłaszcza oceni, czy w tej konkretnej sprawie istnieją powody, by ten związek przyczynowy obalić, oraz zwróci się do IMPiZŚ o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu słuchu strony skarżącej oraz jednoznaczną jej charakterystykę i określenie jej sklasyfikowanie. Toteż konieczne jest zwrócenie się do Instytutu orzeczniczego o uzupełnienie uzasadniania jego ostatniego orzeczenia przez odniesienie się do poruszonych przez stronę kwestii. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze, dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego organ podejmie rozstrzygnięcie, które szczegółowo uzasadni, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Sądu organy oparły swe rozstrzygnięcia na treści orzeczeń lekarskich, mimo że - jak wcześniej wskazano - nie można ich uznać za wszechstronnie wyjaśniające kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa orzekł jak w sentencji.