Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 257/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia nadpłaty opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 maja 2005 roku, sprecyzowanym pismami z dnia 10 czerwca 2005 roku oraz z dnia 26 czerwca 2006 roku, A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o zwrot nadpłat w opłatach za korzystanie ze środowiska, w tym nadpłaty w opłacie za IV kwartał 2002 roku w wysokości 9.878,12 zł. Uzasadniając swoje żądanie stwierdziła, iż opłaty z tytułu wprowadzania do powietrza zanieczyszczeń przez statki morskie zostały wniesione nienależnie, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.), zasady ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki morskie oraz organy administracji właściwe w tych sprawach określają przepisy odrębne. Na potwierdzenie swojego stanowiska spółka załączyła do wniosku opinię Departamentu Instrumentów Ochrony Środowiska w Ministerstwie Środowiska z dnia 9 marca 2005 roku (oznaczoną

[...]), w której stwierdzono, iż do zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza przez statki na obszarach morskich nie stosuje się ustawy - Prawo ochrony środowiska, zaś nienależnie zapłacone opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ze statków morskich stanowią nadpłatę podlegającą zwrotowi.

Marszałek Województwa - decyzją z dnia 29 sierpnia 2006 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 288 ust. 1

i art. 281 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 13 ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 954 ze zm.) i art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60), po ponownym rozpoznaniu ww. wniosku w części dotyczącej IV kwartału 2002 roku, określił dla A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza należną za IV kwartał 2002 roku w wysokości 10.125,91 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2002 roku w wysokości 9.878,12 zł.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, iż kwestie opłat za korzystanie ze środowiska regulują przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska. Z literalnego brzmienia art. 2 ust. 4 ww. ustawy wynika, że ustawodawca wyłączył spod zakresu obowiązywania tejże ustawy zakres zagadnień związanych wyłącznie z ochroną morza przed zanieczyszczeniami dokonywanymi wyłącznie przez statki. Tym samym ustawodawca nie wyłączył w stosunku do statków morskich stosowania innych postanowień ustawy niż te, które dotyczą zasad ochrony morza. Organ I instancji stwierdził także, iż treść art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie pozwala przyjąć, że zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie spod zakresu ustawy, w odniesieniu do statków morskich, całości zagadnień regulowanych przez tę ustawę, a w szczególności problematyki opłat za korzystanie ze środowiska, w tym za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza podczas eksploatacji statków. Przepis ten wprowadza bowiem wyjątek od zasady co do zakresu obowiązywania ustawy, w związku z czym jego interpretacja nie może mieć charakteru rozszerzającego. Organ pierwszej instancji wskazał nadto, że zgodnie z art. 288 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska organ ustala opłatę w decyzji m.in. w sytuacji, gdy uiszczona opłata nasuwa zastrzeżenia. Uznając za niezasadne argumenty strony co do nie podlegania statków morskich opłatom za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, organ przyjął pierwotnie złożoną przez stronę informację dotyczącą wysokości należnej opłaty za prawidłową i ustalił opłatę w wysokości z niej wynikającej. Organ stwierdził jednocześnie, iż z uwagi na fakt, że uiszczona opłata równa była opłacie ustalonej decyzją, nie zachodziła przesłanka do stwierdzenia nadpłaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Gdańsku wniosła o jej uchylenie w części tj. w punkcie I co do kwoty 9.878,12 zł stanowiącej nadpłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2002 roku, w punkcie II co do odmowy stwierdzenia nadpłaty w wysokości 9.878,12 zł oraz o orzeczenie zwrotu nadpłaty w wysokości 9.878,12 zł. W uzasadnieniu stwierdziła, że opłata określona decyzją organu pierwszej instancji wymierzona została w sposób dowolny, bez szczegółowego ustalenia zakresu pojęcia "zakresu ochrony morza przez zanieczyszczeniem przez statki". Zdaniem odwołującej się pojęcie morza odnosi się do obszaru wód i obszaru powietrza rozciągającego się nad powierzchnią morza, jako nierozerwalnej całości środowiska morza i przeciwieństwa środowiska lądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 22 stycznia 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 281 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska

i art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, uchyliło zaskarżoną decyzję (punkt 1 decyzji) oraz odmówiło stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2002 roku w wysokości 9.878,12 zł (punkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie sposób przyjąć, że powietrze nad wodami morskimi stanowi z nimi nierozłączną całość i z tego względu wprowadzanie gazów lub pyłów do tego powietrza jest wyłączone z regulacji ustawy - Prawo ochrony środowiska. Nie istnieje bowiem powietrze nad lądem i powietrze nad wodą. Powietrze jest jedno i stanowi część środowiska określaną ogólnie jako atmosfera. Jest to cześć środowiska naturalnego, która przemieszcza się i raz te same masy powietrza wędrują nad lądem a innym razem nad wodami. Nietrafny jest zatem pogląd wyrażony w odwołaniu i zaprezentowany w piśmie Ministerstwa Środowiska, przyjmujący prostą analogię pomiędzy pojęciem morza i pojęciem nieruchomości określonym w przepisach prawa cywilnego. Kolegium stwierdziło również, iż wobec tego, że za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza przez statki morskie należy uiścić opłatę na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie było podstaw do stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2002 roku.

Kolegium wyjaśniło nadto, iż uchyliło decyzję organu I instancji albowiem w niniejszej sprawie – wszczętej na wniosek strony dotyczący zwrotu nadpłaty, brak było podstaw do ustalania należnej opłaty, a wydanie decyzji jednocześnie ustalającej opłatę w wysokości uiszczonej przez wnioskodawcę i odmawiającej zwrotu nadpłaty naruszało art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o jej uchylenie w punkcie drugim, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska nie stosuje się do spraw wymienionych w art. 2 tej ustawy, w tym do zasad ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki, które obejmują kompleksowy zakres spraw uregulowany ustawą z dnia 16 marca 1995 roku o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz konwencjami międzynarodowymi. W szczególności do zagadnień zapobiegania zanieczyszczeniom morza przez statki stosuje się postanowienia Konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, sporządzonej w Londynie dnia 2 listopada 1973 roku, zwanej Konwencją MARPOL, oraz Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego sporządzonej w Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992 roku, zwanej Konwencją Helsińską. W Konwencji MARPOL sformułowano zintegrowany logistycznie system gospodarki odpadami, zapobieganiu zanieczyszczaniu olejami, szkodliwymi substancjami, ściekami, nałożono ograniczenia dla emisji do atmosfery dwutlenku siarki, tlenków i azotu. Konwencja Helsińska poddaje kontroli wszystkie rodzaje zanieczyszczeń, zaostrzając wymagania w sprawie ochrony powietrza przez ograniczenie możliwości spalania odpadów, jak też wymagania techniczne dotyczące spalarek instalowanych na statkach. Zdaniem skarżącej - ustawa z dnia 16 marca 1995 roku o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, Konwencja MARPOL i Konwencja Helsińska, obejmują obszar morski wody i przestrzeni powietrza łącznie.

Skarżąca stwierdziła także, iż Polska zobowiązana jest do przestrzegania przepisów prawa wspólnotowego dotyczącego zagadnień ochrony atmosfery, w których to przepisach połączono ochronę powietrza z eksploatacją statków, co wskazuje, że chodzi o jedną grupę zagrożeń obejmujących wody morskie wraz z rozciągającą się nad nimi atmosferą.

Skarżąca wskazała również na art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich RP i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 roku, nr 153, poz. 1502), twierdząc, iż ww. przepis zawiera definicję pojęcia morza, która "łączy w jedną całość środowisko morza, jako wody i środowisko powietrza, jako atmosfery i poddaje tak wydzielaną część terytorium Rzeczypospolitej Polskiej innym organom administracji". Co za tym idzie zasady ochrony morza, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, odnoszą się również do warstwy powietrza znajdującego się nad powierzchnią wody morskiej.

Skarżąca stwierdziła nadto, iż na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o portach i przystaniach morskich (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 roku, nr 110, poz. 967 ze zm.) armatorzy statków ponoszą opłaty tonażowe, z których część przekazywana jest na rzecz zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki. Opłaty te uiszcza amator bez względu na to, czy statek korzysta, czy też nie, z portowych urządzeń do odbioru zanieczyszczeń, dotyczą one wszystkich statków wchodzących do każdego akwenu portowego. Tak jak opłaty tonażowe obejmujące wszystkie statki z mocy ustawy o portach i przystaniach morskich, wszelkie inne opłaty stosowane winny być do statków jednakowo, a nie wybiórczo. Tymczasem statki morskie, polskie i zagraniczne, zawijające do portów, nie uiszczają opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Opłaty uiszczają tylko armatorzy mający siedzibę w porcie, według położenia geograficznego. W ocenie skarżącej narusza to zasadę równości wobec prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy jest zobowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (w dalszej części uzasadnienia określana jako ustawa) jest jednym z aktów prawnych zawierających regulacje odpowiadające wymogom art. 86 Konstytucji RP. Zgodnie

z art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, ustawa ta określa zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów, w tym koszty korzystania ze środowiska. Ilekroć w ww. ustawie jest mowa o środowisku - rozumie się przez to ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami (art. 2 pkt 39 ustawy).

Art. 284 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Opłatę taką, zgodnie

z art. 277 ust. 2 ustawy, wnosi się również za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wynikających z eksploatacji urządzeń. Jej wysokość zależy od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza (art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy). Stosownie do art. 288 ust 1 ustawy w razie nieuiszczenia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty albo uiszczenia opłaty w wysokości nasuwającej zastrzeżenia marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub kontroli oraz wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Zaś w myśl art. 281 ust. 1 ustawy do ponoszenia tych opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżąca Spółka jest podmiotem korzystającym ze środowiska, gdyż jest przedsiębiorcą (art. 3 pkt 20 lit. a ustawy) i posiada statki, które - jako środki transportu w rozumieniu ustawy, objęte są pojęciem urządzenia (art. 3 pkt 42 ustawy). Jeżeli eksploatacja takiego urządzenia powoduje wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, przez które ustawa rozumie powietrze znajdujące się w troposferze, z wyłączeniem wnętrz budynków i miejsc pracy

(art. 3 pkt 26 cytowanej ustawy), to należy uiścić stosowne opłaty.

Skarżąca w toku postępowania przed organami administracji nie kwestionowała faktu zanieczyszczania powietrza przez jej statki, lecz samą podstawę odpłatności z tegoż tytułu na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska. Żądanie zwrotu nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2002 roku skarżąca oparła na odmiennej niż organy administracji interpretacji art. 2 ust. 4 ustawy. Przepis ten stanowi, że zasady ochrony morza przed zanieczyszczeniem przez statki oraz organy właściwe w sprawach tej ochrony określają przepisy odrębne.

W ocenie Sądu cytowany wyżej przepis nie daje podstaw do przyjęcia, że zanieczyszczenie powietrza przez statki poruszające się po wodach morskich wewnętrznych i terytorialnych nie podlega opłatom za korzystanie ze środowiska, w tym za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wynikające z eksploatacji urządzenia. Przepis ten wyłącza spod regulacji ustawy - Prawo ochrony środowiska jedynie kwestie zasad ochrony morza przed zanieczyszczeniami przez statki i w tym zakresie odsyła do przepisów odrębnych. Regulacja określonych w art. 273 ust. 1

i art. 277 ust. 2 ustawy opłat nie stanowi zasad ochrony morza przez zanieczyszczeniami. Omawiane opłaty nie stanowią bowiem zakazów ani nakazów, których celem byłaby ochrona morza, jak również nie są karami za zanieczyszczenie morza przez statki. Jak wynika z Tytułu V ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz art. 272 pkt 1 tejże ustawy są to środki finansowo-prawne, będące rodzajem daniny publicznoprawnej, nałożone m.in. na podmioty wprowadzające gazy lub pyły do powietrza znajdującego się nad terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skład tego terytorium wchodzą również morskie wody wewnętrzne (w tym wody portu gdańskiego) i morze terytorialne. Przy czym zwierzchnictwo terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej nad morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym rozciąga się na wody, przestrzeń powietrzną nad tymi wodami oraz na dno morskie wód wewnętrznych i morza terytorialnego, a także na wnętrze ziemi pod nimi (art. 2 ust. 2 i 3 oraz

art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej – tekst jednolity Dz.U. z 2003 roku, nr 153, poz. 1502 ze zm.). Wynika z tego, że sprawy dotyczące tego terenu podlegają jurysdykcji polskiej, chyba że zostały spod niej wyłączone (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 roku, sygn. akt II OSK 151/06, nie publ., oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2005 roku, sygn. akt II SA/Sz 24/05, nie publ.).

Ustawa Prawo ochrony środowiska nie precyzuje użytego

w art. 2 ust. 4 cyt. ustawy pojęcia "morza". Brak ustawowej definicji morza powoduje konieczność przyjęcia takiej treści tego słowa jaka wynika z jego potocznego, językowego znaczenia, jako "rozległego obszaru słonej wody" (tak "Uniwersalny słownik języka polskiego" www.pwn.pl). Dokonując językowej wykładni art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska należ zatem przyjąć, że poza regulacją tej ustawy pozostają jedynie sprawy dotyczące zasad ochrony wody, zaś sprawy związane z ochroną powietrza regulacjom tym podlegają, również wówczas, gdy dotyczą ochrony przestrzeni powietrznej nad morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 roku, sygn. akt II OSK 151/06, nie publ., oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2005 roku,

sygn. akt II SA/Sz 24/05, nie publ.).

Nie można zgodzić się z poglądem prezentowanym przez skarżącą Spółkę, iż ustawową definicję "morza", która winna zostać przyjęta także dla wykładni

art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, zawiera art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Przepis ten stanowi bowiem jedynie, że zwierzchnictwo terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej nad morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym rozciąga się na wody, przestrzeń powietrzną nad tymi wodami oraz na dno morskie wód wewnętrznych i morza terytorialnego, a także wnętrze Ziemi pod nimi. Wskazuje zatem na zakres terytorialnego zwierzchnictwa Rzeczypospolitej Polskiej i określa granice władztwa Państwa. Regulacja ta nie ma natomiast żadnego odniesienia do pojęcia morza użytego w art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska.

Również z przepisów ustawy z dnia 16 marca 1995 roku o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (Dz. U. nr 47, poz. 243 ze zm.) nie wynika, że zawarte w niej regulacje obejmują obszar morski wody i przestrzeni powietrza łącznie, jak podnosiła skarżąca. Przepisy tej ustawy nie zawierają bowiem regulacji dotyczących zanieczyszczania powietrza. W art. 9a tejże ustawy zawarte są zakazy spalania odpadów na statkach. Art. 37 pkt 10 ww. ustawy określa natomiast odpowiedzialność kapitana lub członka załogi za naruszenie przepisów dotyczących spalania odpadów na statku. Brak jest jednak podstaw do utożsamiania tych przepisów z przepisami dotyczącymi ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami.

Sąd nie podzielił również argumentacji strony skarżącej, która podnosiła, że postanowienia Konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, sporządzonej w Londynie dnia 2 listopada 1973 roku, zwanej Konwencją MARPOL (Dz. U. z 1987 roku, nr 17, poz. 101 oraz Dz. U. z 2005 roku, nr 7, poz. 29 i nr 202, poz. 1679), oraz Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego sporządzonej w Helsinkach dnia 9 kwietnia 1992 roku, zwanej Konwencją Helsińską (Dz. U. z 2000 roku, nr 28, poz. 346), obejmują obszar morski wody i powietrza łącznie.

Zasady zapobiegania zanieczyszczaniu powietrza przez statki zostały wprowadzone do Konwencji MARPOL Protokołem z 1997 roku, który zaczął obowiązywać Polskę w dniu 29 lipca 2005 roku, a więc postanowienia te nie obowiązywały w okresie, w którym skarżąca Spółka uiściła opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, w której domaga się stwierdzenia nadpłaty. Tym samym nie mogą one stanowić podstawy dla oceny zasadności wniesienia ww. opłaty. Zaskarżona decyzja dotyczy nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2002 roku, uiszczonej przez skarżącą spółkę dnia 27 stycznia 2003 roku. O tym czy przedmiotowa opłata została uiszczona przez skarżącą zasadnie, czy też nie, przesądzają zatem przepisy obowiązujące w dacie jej uiszczenia, bowiem ewentualna nadpłata w tejże opłacie powstałaby właśnie w tej dacie (art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Z tych samych przyczyn nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, wskazane przez skarżącą, Rozporządzenie (WE) nr 2037/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 czerwca 2000 roku w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową (Dz. U. UE. L. z 2000 roku, nr 244, poz. 1 ze zm.). Powoływana przez skarżącą regulacja zaczęła bowiem obowiązywać w Polsce z chwilą przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, a więc od dnia 1 maja 2004 roku.

Jedynie na marginesie wskazać należy, że Załącznik nr VI, dodany do Konwencji MARPOL Protokołem z 1997 roku, zawiera tylko wykaz substancji niszczących warstwę ozonową oraz określa wymagania dotyczące kontroli emisji ze statków. Nie sposób zatem uznać, że zawiera kompleksową regulację dotyczącą ochrony powietrza nad morzem przed zanieczyszczeniami ze statków.

Z kolei z Konwencji Helsińskiej wynika wprost, że ma ona zastosowanie jedynie do ochrony środowiska morskiego Morza Bałtyckiego, które obejmuje wodę i dno morskie łącznie z ich żywymi zasobami i innymi formami życia w morzu

(art. 1 i 4 ust. 1 Konwencji). Zanieczyszczenie obszaru Morza Bałtyckiego wg tej Konwencji oznacza wprowadzenie przez człowieka, bezpośrednio lub pośrednio do morza, łącznie z ujściami rzek, substancji lub energii, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia człowieka, niszczyć żywe zasoby i morskie ekosystemy, stwarzać utrudnienie w dozwolonym użytkowaniu morza łącznie z rybołówstwem, pogarszać jakość użytkowanej wody morskiej oraz prowadzić do zmniejszenia walorów rekreacyjnych morza (art. 2 ust. 1). Zanieczyszczenie morza może pochodzić także ze źródeł lądowych, co oznacza zanieczyszczenie morza przez wszystkie punktowe lub rozproszone źródła lądowe wprowadzone drogą wodną, powietrzną lub bezpośrednio z wybrzeża. Obejmuje ono zanieczyszczenie pochodzące z jakiegokolwiek rozmyślnego usunięcia dokonanego pod dnem morskim w miejscu posiadającym dostęp z wybrzeża przez tunel, rurociąg lub w inny sposób. Należy w tym miejscu zaznaczyć także, iż postanowienia ww. Konwencji nie dotyczą co do zasady usuwania do morza odpadów lub innych materiałów, związanych lub wynikających z normalnej eksploatacji statków, jak też innych działań związanych z normalną eksploatacją statków (art. 2 ust. 4 i 5 Konwencji). Co za tym idzie – zdaniem Sądu – ww. Konwencja nie reguluje kwestii dotyczących ochrony powietrza nad obszarem Morza Bałtyckiego (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 roku,

sygn. akt II OSK 151/06, nie publ., oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2005 roku, sygn. akt II SA/Sz 24/05, nie publ.).

Również regulacje zawarte w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 roku o portach i przystaniach morskich, nakładające na armatorów obowiązek ponoszenia opłat tonażowych, nie wyłączają – w ocenie Sądu - stosowania do podmiotów korzystających ze środowiska opłat określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska. Opłaty tonażowe pobierane są bowiem – zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, za ściśle określone czynności tj. za wejście statku do portu i wyjście statku z portu, przejście statku tranzytem przez obszar portu, zapewnienie odbioru odpadów ze statków w celu przekazania ich do odzysku lub unieszkodliwiania. Ponadto z treści art. 2 pkt 2 cyt. ustawy wynika, iż regulacje zawarte w tej ustawie dotyczą portów i przystani morskich czyli akwenów i gruntów wraz ze związaną z nimi infrastrukturą portową, znajdujących się w granicach portu lub przystani morskiej, a tym samym nie dotyczą powietrza nad tymi portami.

Przedstawione przez skarżącą opinie Ministerstwa Środowiska, zawierające odmienną, niż przedstawiona powyżej, interpretację przepisu art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, nie są wiążące dla Sądu. Również podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że tylko niektórzy armatorzy faktycznie uiszczają opłaty za korzystanie ze środowiska, a inni tego nie czynią, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z faktu, iż niektórzy armatorzy nie uiszczają opłat za korzystanie ze środowiska, nie można bowiem wysnuć wniosku, że regulacja dotycząca przedmiotowych opłat - zawarta w ustawie Prawo ochrony środowiska - łamie zasadę równości wobec prawa. Regulacja ta dotyczy bowiem wszystkich podmiotów korzystających ze środowiska określonych w art. 3 pkt 20 cyt. ustawy - tj.:

a) przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178, ze zm. - obecnie: ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej /Dz. U. nr 173, poz. 1807/, stosownie do art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej /Dz. U. nr 173, poz. 1808/, która weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r.), osób prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, osób wykonujących zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki;

b) jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej;

c) osób fizycznych niebędących podmiotem, o którym mowa w art. 3 pkt 20 lit. a ww. ustawy, korzystających ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Reasumując - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy dokonał właściwej interpretacji art. 2 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, przyjmując, że poza zakresem działania ustawy - Prawo ochrony środowiska, pozostaje wyłącznie sfera ochrony wód morskich przed zanieczyszczeniami przez statki,

i w związku z tym prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty w uiszczonej przez skarżącą opłacie. Skoro bowiem w związku z eksploatacją na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należących do skarżącej statków, podczas spalania przez nie paliw, doszło w IV kwartale 2002 roku do wprowadzenia gazów lub pyłów do powietrza, skarżąca (korzystająca w ten sposób ze środowiska) zobowiązana była uiścić stosowną opłatę zgodnie z przepisami ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zasadnie przy tym organ odwoławczy - rozstrzygając niniejszą sprawę wszczętą na wniosek skarżącej, ograniczył się do odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za IV kwartał 2002 roku i nie ustalał należnej opłaty za korzystanie ze środowiska za ten okres. Skarżąca bowiem uiściła ustaloną przez siebie opłatę w całości, a przyjmujący ją organ administracji nie miał żadnych zastrzeżeń co do jej wysokości (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej).

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie była zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.