Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 970/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1a,c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Maja Chodacka WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. spraw ze skarg M. A. na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 maja 2021 r. nr: [...] i [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 marca 2021 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi obecnie do WSA w Krakowie decyzjami z 21 maja 2021 r., znak: [...] oraz [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzje z 3 marca 2021 r., znak: [...] oraz [...], odmawiające M. A. (skarżąca, płatnik) prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. – styczeń 2021 r.

W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wskazano, że płatnik 8 lutego 2021 r. złożył wniosek RDZ-B7 o zwolnienie z opłacenia składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za ww. okresy było prowadzenie działalności gospodarczej, gdzie rodzaj przeważającej działalności oznaczonej kodami PKD został ujęty w sporządzonym przez ustawodawcę wykazie.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 152, dalej: "rozporządzenie ws. wsparcia") w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z,55.10.Z, 55.20.Z,55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21. Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59. 11. Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 74.20.Z, 77.21. Z 79. 11. A, 79.12Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z u zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej 86

90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z-, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Jak wynika z zapisów figurujących w CEIDG, na 30 listopada 2020 r. M. A. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą o przeważającym kodzie PKD 79.11.A. Jednak w miesiącu, z którym porównywany jest spadek przychodu, tj. grudniu 2020 r. i styczniu 2021 r. nie prowadziła w ogóle działalności objętej kodem PKD 79.11.A. Kod ten został dopisany dopiero 30.09.2020 r. Zatem M. A. nie może wykazać, że przychód uzyskany ww. okresie był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w ww. okresie 2019 r. i 2020 r.

W ocenie organu, na skutek opisanych okoliczności konieczne stało się utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wnioskowany okres.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące pozbawieniem skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek należnych za ww. okres, podczas gdy skarżąca spełniła warunki zwolnienia, gdyż na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziła działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności z kodem uprawniającym do takiego zwolnienia.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W zaskarżonej decyzji organ po przytoczeniu podstaw prawnych decyzji tj.: art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa o COVID) oraz § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 i w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazał, że zgłoszony według stanu z rejestru Regon na dzień 30 listopada 2020 r. przeważający kod PKD skarżącej 79.11.A nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek z Tarczy Antycovidowej w okresie od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., bowiem wpis tego kodu do CEIDG nastąpił dopiero 30 września 2020 r.

Zdaniem Sądu, brzmienie cytowanych przepisów i ich wykładnia językowa nie oznacza jednak, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w Regon, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 listopada 2020r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w REGON.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że językowy rezultat wykładni art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID 19 i §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Ratio legis rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Zgodzić się należy z prezentowanym wielokrotnie stanowiskiem Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (choćby w znanej sądowi z urzędu sprawie sygn. akt: I SA/Bk 140/21), że z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy.

W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 listopada 2020r. w odpowiedniej rubryce w rejestrze REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD - jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy - choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem.

W decyzji wskazano, że na 30 listopada 2020 r. M. A. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą o przeważającym kodzie PKD 79.11.A. Jednak w miesiącu, z którym porównywany jest spadek przychodu, tj. grudniu 2020 r. i styczniu 2021 r. nie prowadziła w ogóle działalności objętej kodem PKD 79.11.A. Kod ten został dopisany dopiero 30 września 2020 r. Zatem M. A. nie może wykazać, że przychód uzyskany ww. okresie był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w ww. okresie 2019 r. i 2020 r.

Jak obrazują akta sprawy, organ nie próbował wyjaśnić powyższych okoliczności w toku postępowania, nie rozpatrzył i nie poddał ocenie wskazanych przez stronę informacji, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107§3 k.p.a. Organ w istocie nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju faktycznie wykonywanej przez Skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą. W toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Organ nie podjął działań zmierzających do ustalenia, czy we wnioskowanym okresie skarżąca prowadziła działalność oznaczoną kodem PKD 79.11.A. De facto postępowanie dowodowe w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisu skarżącej w rejestrze REGON z dnia 30 listopada 2020r.

W ocenie Sądu, w toku postępowania organ miał jednak obowiązek pełnego zbadania wszystkich możliwych okoliczności, zdarzeń i przesłanek mogących mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Poprzestanie na sprawdzeniu zakresu prowadzonej przez Skarżącą działalności wyłącznie w aspekcie formalnym (a jednocześnie na podstawie nieaktualnego wpisu), stoi w sprzeczności zarówno z przepisami i podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak choćby zasadą prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Organ w swoich działaniach nie dążył do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z prawdą, a powinien takie działania podjąć. Przy wydaniu decyzji poprzestano wyłącznie na ocenie treści wpisu występującej w dniu 30 listopada 2020r. organ zdawał się nie zauważać innych okoliczności. Krytycznie zatem należy ocenić wybiórcze prowadzenie postępowania dowodowego przez organ, mimo posiadania odpowiednich narzędzi.

Skutkiem ww. uchybień organu było uznanie, że skarżąca nie spełnia przestanek do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Tym samym naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji odmownej.

Podkreślić trzeba, iż w celu prawidłowego odczytania charakteru prawnego danych zawartych w rejestrze REGON, która to kwestia jest decydująca w ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji, przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 2013r. sygn. akt: II UK 142/12 oraz z 23 listopada 2016r. sygn. akt: II UK 402/15, Sąd Najwyższy stwierdził że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy Skarżąca faktycznie wykonuje działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia działalności pod kodem PKD 55.10.Z, który to kod PKD uprawnia Przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia. Organ naruszył przepisy ustawy o COVID-19 określające kryteria pomocy przedsiębiorcom w zakresie zwolnienia ich ze składek na ubezpieczenia społeczne poprzez ich błędną interpretację, opartą jedynie o wykładnię językową.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawarte w wyroku podglądy co do wykładni przepisów ustawy o COVID-19, będących podstawą prawną skarżonej decyzji. Ponadto organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony skarżącej. Organ wyczerpująco zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez nią przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania nie orzeczono, gdyż strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.