Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 930/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów Rolnych "..." Sp. z o. o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. Sp. z o.o. jest decyzja Prezesa ARiMR z [...] marca 2018 r. nr [...],którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 31 października 2015 r. do dnia 30 października 2016 r.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym :

G. Sp. z o.o., złożyła w dniu [...] listopada 2016 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia 31 października 2015 r. do dnia 30 października 2016 r. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania Grupie środków finansowych.

Po rozpoznaniu wniesionego przez odwołania organ II instancji wskazał, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów wspólnotowych jak i krajowych.

Na gruncie przepisów wspólnotowych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.)

Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia nr 1698/2005 zostały zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.) (dalej jako: rozporządzenie nr 1306/2013.

Przepisy te zastąpiły przepisy rozporządzenia nr 65/2011 ( Komisji (UE) dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011, z późn. zm.) Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.)

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych " objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.)

Jak wynika z treści przepisu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Brzmienie wspomnianego przepisu jest zbieżne z normami przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 dlatego też należy stosować wykładnie "sztucznych warunków", jaką sądownictwo administracyjne przyjęło do stosowania.

Zgodnie z ww. art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.

Organ II instancji stwierdzał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za żądany okres., tj. za piąty rok działalności. Prezes ARiMR ustalił, że Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: A. W., K. P. (wcześniej K. P.), "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. oraz "T." Sp. z o.o. W dniu [...] października 2011 r., zgodnie z decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...], G. Sp. z o.o. została wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych. Dalej organ wskazał, że działalność G. Sp. z o.o. ma ścisły związek z działalnością Grupy "B." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. poprzez udział w ww. Grupach członków pierwotnie funkcjonującej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.

W przypadku G. Sp. z o.o., jej członek, A. W., była członkiem pierwotnie funkcjonującej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która w dniu [...] października 2008 r., została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. Ww. grupa składała się z pięciu członków tj. D. W. (obecnie D. W.), A. W., M. W., M. W. oraz H. Sp. z o.o. Zgodnie z planem działania pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2008 r., infrastruktura dla poszczególnych jej członków przedstawiała się następująco:

1) A. W. prowadziła produkcję drobiu na 6 obiektach w miejscowości D. oraz na 6 obiektach w miejscowości S.;

2) D. W. (obecnie D. W.) prowadziła produkcję drobiu na 2 obiektach w miejscowości O.;

3) M. W. prowadził produkcję drobiu na 5 obiektach w miejscowości L. oraz na 2 obiektach w miejscowości L. (rozbudowa do 7 obiektów);

4) M. W. prowadził produkcję drobiu na 3 obiektach w miejscowości S. przy ul. [...];

5) H. Sp. z o.o. prowadziła produkcję drobiu na 3 obiektach w miejscowości S. przy ul. [...].

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku o płatność, w dniu [...] czerwca 2010 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. decyzją nr [...] odmówił przyznania płatności za pierwszy rok działalności grupy tj. za okres od [...] października 2008 r. do [...] października 2009 r. Podstawą odmowy płatności był fakt, iż Grupa Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. dokonywała sprzedaży produktów nabytych uprzednio od poszczególnych członków do jednego z członków tj. H. Sp. z o.o.

W wyniku rozpatrzenia złożonego przez ww. grupę odwołania, w dniu [...] sierpnia 2010 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Przedmiotowa decyzja nie była zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Na podstawie wniosku Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzją Marszałka Województwa [...] ww. grupa producentów rolnych została skreślona z rejestru Grup Producentów Rolnych.

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż A. W. (były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła członkom G. Sp. z o.o. swoje nieruchomości. W dniu [...] lipca 2011 r. A. W. wydzierżawiła "K." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S., na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Również w dniu [...] lipca 2011 r. A. W. wydzierżawiła "M." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S., na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Ww. umowy dzierżawy zostały zawarte miesiąc po wpisie Grupy do KRS.

Z akt sprawy wynika ponadto, iż na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] czerwca 2011 r., K. P. wydzierżawiła od A. W. kurniki znajdujące się w miejscowości D.

Organ II instancji wskazał, iż na w/w obiektach A. W. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. Zaznaczył, że w planie działania grupy z [...] sierpnia 2008 r., fermy A. W. położone w miejscowości S. zostały opisane jako: "Ferma dobrze zorganizowana. Wyposażenie dobre w linie technologiczne (...). Ferma spełnia wymagania przepisów Unii Europejskiej". W zakresie natomiast fermy A. W., znajdującej się w miejscowości D., w ww. Planie działania grupy z dnia zapisano, że "Ferma zmodernizowana i przystosowana do wymagań przepisów ustaw Unii Europejskiej".

"M." Sp. z o.o. oraz "K." Sp. z o.o. rozpoczęły prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu [...] sierpnia 2011 r., natomiast K. P. w dniu [...] czerwca 2011 r., tego dnia bowiem nadany został ww. podmiotom weterynaryjny numer. Produkcja związana z chowem i hodowlą drobiu stanowi tzw. działalność nadzorowaną i wymaga uzyskania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1459)). Natomiast w dniu [...] października 2011 r., Grupa złożyła do Marszałka Województwa [...] wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych.

Prezes ARiMR wskazał, że "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. [...], S. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy oraz siedziba G. Sp. z o.o., I. Sp. z o.o. oraz trzech jej członków tj.: S. Sp. z o. o., N. Sp. z o.o. oraz M. Sp. z o.o. oraz Grupy B. Sp. z o.o. jak również dwóch jej członków, tj. J. Sp. z o.o. oraz Z. Sp. z o.o.

Prezes ARiMR ustalił również na podstawie wypisów z Krajowego Rejestru Sądowego, iż udziały własnościowe członków G. Sp. z o.o., przedstawiają się w następujący sposób:

1. "K. Sp. z o.o. (stan na dzień [...] grudnia 2013 r.) – D. W. (obecnie D. W.) – udziałowiec spółki (75 % udziałów), były członek Grupy Producentów Rolnych "B. Sp. z o.o. , która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "B. Sp. z o.o., K. P. – udziałowiec spółki (25 % udziałów) oraz członek G. Sp. z o.o., oraz M. W. – Prezes Zarządu, były członek Grupy Producentów Rolnych "B.’’ Sp. z o.o. ,

2. "M." Sp. z o.o. (stan na dzień [...] grudnia 2013 r. ) – A. W. - udziałowiec spółki (75 % udziałów), były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., oraz obecny członek G. Sp. z o.o., J. W. - udziałowiec spółki (25 % udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M. W. - Prezes Zarządu, były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych.;

3. "T." Sp. z o.o. (stan na dzień [...] grudnia 2013 r.) M. W. (75 % udziałów) Prezes Zarządu, były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., udziałowiec spółki (25 % udziałów), K. P. (25 % udziałów) - udziałowiec spółki oraz członek G. Sp. z o.o.

Organ stwierdził, że składy w/w spółek uległy przekształceniu. Zgodnie zaś z Krajowym Rejestrem Sadowym na dzień [...] stycznia 2018 r. skład G. przedstawiał się następująco:

1. W. A. - 20 % udziałów;

2. P. K. (dawniej K. P.) - 20 % udziałów;

3. K. Sp. z o.o. – D. W. (dawniej W.) - udziałowiec Spółki (50 % udziałów), były członek wykreślonej Grupy Producentów Rolnych B. Sp. z o.o. oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych B. Sp. z o.o., K. P. (dawniej K. P.) - udziałowiec Spółki (25 % udziałów) oraz członek G. Sp. z o.o., W. P. - udziałowiec Spółki (25 % udziałów) oraz P. D. - Prezes Zarządu Spółki;

4. M. Sp. z o.o. – A. W. - udziałowiec Spółki (50 % udziałów), były członek wykreślonej Grupy Producentów Rolnych B. Sp. z o.o oraz obecny członek G. Sp. z o.o., J. W. - udziałowiec Spółki (25 % udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych B. Sp. z o.o., W. P. - udziałowiec Spółki (25 % udziałów).oraz Prezes Zarządu Spółki;

5. T. Sp. z o.o. – K. P. (dawniej K. P.) - udziałowiec Spółki (25 % udziałów) oraz członek G. Sp. z o.o., Pan M. W. (50 % udziałów), były członek wykreślonej Grupy Producentów Rolnych B. Sp. z o.o., oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych I. Sp. z o.o., udziałowiec Spółki (50 % udziałów), Pan J. M. (25 % udziałów) - udziałowiec Spółki oraz Pani D. W. - Prezes Zarządu Spółki.

Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika ponadto, iż w dniu [...] lipca 2011 r., zgodnie z decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...], Grupa Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. została ponownie wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych. Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: M. W., J. W., "Z." Sp. z o.o., "J." Sp. z o.o. oraz D. W. (obecnie D. W.).

Ustalono również że M. W. zawarł z członkiem Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. tj. "J." Sp. z o.o. w dniu [...] czerwca 2011 r. umowę dzierżawy nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości L.. Tego samego dnia, tj. [...] czerwca 2011 r., M. W. zawarł z J. W. umowę dzierżawy nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości L.

Organ zauważył, iż na obiektach położonych w miejscowości L., M. W. prowadził działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która pierwotnie wpisana została do rejestru Marszałka Województwa [...] w dniu [...] października 2008 r. W planie działania pierwotnie działającej grupy z dnia [...] sierpnia 2008 r., fermy M. W. położone w miejscowości L. zostały opisane jako: "Obiekty wyremontowane dostosowane do hodowli indyków brojlerów. W obiektach znajduje się podstawowe wyposażenie technologiczne. Stan techniczny dobry’’.

Ustalono także, iż "J." Sp. z o.o. oraz J. W. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dn. [...] lipca 2011 r. tego dnia bowiem nadany został ww. podmiotom weterynaryjny numer, a nadto "J." Sp. z o.o. oraz "Z." Sp. z o. o., mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. [...] S. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "B." Sp. z o.o. oraz G. Sp. z o.o. jak również trzech członków G. Sp. z o.o., tj. "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o.

Prezes ARiMR ustalił również, iż udziały własnościowe członków Grupy "B." Sp. z o.o., przedstawiają się w następujący sposób:

1) J. Sp. z o. o. (stan na dzień [...] lutego 2014 r.) – L. W., udziałowiec spółki (25 % udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., oraz M. W. - udziałowiec spółki (75 % udziałów), Prezes Zarządu, były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.,

2) "Z." Sp. z o.o. (stan na dzień [...] czerwca 2015 r.) – A. W., były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz udziałowiec spółki (50 % udziałów) oraz obecny członek grupy "I." Sp. z o.o. oraz M. W., były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., oraz udziałowiec spółki (50 % udziałów) oraz obecny członek "B." Sp. z o.o., Prezes Zarządu, M. W., były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.

Z akt sprawy wynika ponadto, iż w dniu [...] października 2011 r., Grupa Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Przedmiotowa grupa składa się z pięciu członków tj. "N." Sp. z o.o., L. W., M. W., "S." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. M. W. był członkiem pierwotnej Grupy Producentów B., która została wykreślona [...] stycznia 2011 r.

Ustalono również, iż członkowie Grupy "I." Sp. z o.o., tj. "M." Sp. z o.o. oraz "N." Sp. z o.o. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu [...] sierpnia 2011 r., natomiast "S." Sp. z o.o., L. W. oraz M. W. w dniu [...] sierpnia 2011 r. - we wskazanych powyżej terminach nadany został bowiem ww. podmiotom weterynaryjny numer.

Prezes ARiMR ustalił również, na podstawie wypisów z Krajowego Rejestru Sądowego, iż udziały własnościowe członków Grupy "I." Sp. z o.o., przedstawiają się w następujący sposób:

1) "S." Sp. z o.o. (stan na dzień [...] kwietnia 2014 r.)- D. W. (obecnie D. W.) - udziałowiec spółki (40 % udziałów), były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M. W. - udziałowiec spółki (40 % udziałów), Prezes Zarządu, były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., L. W. - udziałowiec spółki (10 % udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. oraz J. W. - udziałowiec spółki (10 % udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.;

2) "N." Sp. z o.o. (stan na dzień [...] kwietnia 2014 r.)- D. W. (obecnie D. W.) - udziałowiec spółki (50 % udziałów), były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M. W. - udziałowiec spółki (50 % udziałów), były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M. W. - Prezes Zarządu, były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.;

3) M. Sp. z o.o. – A. W., były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. oraz udziałowiec spółki (50 % udziałów) oraz członek "I." Sp. z o.o. oraz M. W., Prezes Zarządu "M." Sp. z o.o., były członek Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.,. oraz udziałowiec spółki (50 % udziałów) oraz obecny członek "I." Sp. z o.o.

Organ odwoławczy podkreślił, iż faktem bezspornym jest również, że "S." Sp. z o. o., "N." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, ul. [...] S. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "I" Sp. z o.o., G. Sp. z o.o. oraz trzech jej członków "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał iż podział bazy produkcyjnej należącej do członków pierwotnie wpisanej do Rejestru Marszałka Województwa grupy producentów "B." Sp. z o.o., M. W., H. Sp. z o.o. oraz A. W., poprzez wydzierżawienie kurników położonych w miejscowości L., S. i S. dla poszczególnych członków grup producentów rolnych tj. J. W., KK. P., "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o. o, "T." Sp. z o.o., "K." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o., miało na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych.

Prezes ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ustawy GR, grupa producentów rolnych, prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2.

W ocenie organu odwoławczego grupa nie została powołana, zgodnie z ww. art. 3 ustawy GR. Zgodnie z tym przepisem ustawy, osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Organ wskazał przy tym na zależności pomiędzy podmiotami tworzącymi Grupę, które dotyczą zarówno miejsca, struktury własnościowej jak i powiązań osobowych pomiędzy poszczególnymi podmiotami wchodzącymi w skład grup. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców nie jest sprzeczne z obowiązującym prawem, jednak związek pomiędzy poszczególnymi spółkami (wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej), a przez to i członkami grupy producentów rolnych, pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności.

W ocenie organu II instancji, utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 3 członków prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka, wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 poz. 642).

Organ przypomniał nadto, iż Grupy "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o. o, "N." Sp. z o.o., "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o. o, "T." Sp. z o. o., "M." Sp. z o.o. powstały w tym samym dniu, w tej samej kancelarii, tj. w dniu [...] listopada 2010 r. W tym samym dniu, tj. w dniu [...] kwietnia 2011 r., jak również w tej samej kancelarii zawarta została umowa spółki "I." Sp. z o.o. oraz G. Sp. z o. o. Poza tym pierwotnie wpisanej do Rejestru Grup Producentów Rolnych, Grupie "B. Sp. z o. o. , której członkowie, wydzierżawili własne bazy produkcyjne nowo powstałym członkom grup "B." Sp. z o. o, G. Sp. z o .o , oraz "I." Sp. z o.o. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił przyznania pomocy, natomiast w dniu [...] sierpnia 2010 Prezes ARiMR utrzymał ją w mocy.

Organ podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia nr 1698/2005, odnoszącego się do kwot i stawek wsparcia, zostały określone maksymalne limity przyznawanego wsparcia poprzez określenie, że górna granica jako odsetek produkcji wprowadzonej do obrotu podczas pierwszych pięciu lat po uznaniu grupy za grupę producentów wynosi 5 %, 5 %, 4 %, 3 % oraz 2 % przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji wprowadzonej do obrotu do wartości 1 000 000 EUR, a także 2,5 %, 2,5 %, 2,0 %, 1,5 % oraz 1,5 % przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji skierowanej na rynek przekraczającej 1 000 000 EUR, ale w odniesieniu do każdego z pierwszych pięciu lat nieprzekraczająca kwoty 100 000, 100 000, 80 000, 60 000, 50 000 EUR odpowiednio przez pierwszy rok, drugi rok, trzeci rok, czwarty rok i piąty rok działalności danej grupy producentów rolnych.

W ocenie organu, istnienie ww. limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej dowodzi, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B." Sp. z o. o., G. Sp. z o. o. , "I." Sp. z o. o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu zwielokrotnienie pomocy poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".

Organ odwołał się także do wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 września 2012 r., , w którym wskazano, że "Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi" (sygn. akt. VIII SA/Wa 386/12-Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zdaniem organu odwoławczego wprawdzie powyższa sytuacja nie jest sprzeczna z obowiązującym prawem, jednak związek pomiędzy poszczególnymi spółkami (wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej), a przez to i grupami producentów rolnych, pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności.

W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w niniejszej sprawie w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Zamiar stworzenia sztucznych warunków potwierdza przede wszystkim fakt, iż z jednej grupy producentów rolnych "B." Sp. z o.o. (której się nie powiodło i na własny wniosek decyzją Marszałka Województwa [...] została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, w której składzie pierwotnie znaleźli się członkowie, którzy na potrzeby założenia dwóch kolejnych grup stworzyli spółki kapitałowe i dzierżawią im własną bazę produkcyjną) powstają dwie następne grupy producentów rolnych, tj. : G. Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o.

Mając wszystko powyższe na uwadze, Prezes stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa ARiMR Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b powyższego rozporządzenia, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Skargę na wyżej opisaną decyzję wniosła G. Sp. z o.o. zarzucając jej :

I. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez przyjęcie że:

a) skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym albowiem G. sp. z o.o. przedstawiła w przedmiotowej sprawie niezbędne dokumenty w postaci: zestawień faktur VAT i rachunków, potwierdzających wartość i ilość dostarczonych grupie produktów lub grupy produktów przez poszczególnych jej członków w okresie od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2016 r., zestawień faktur VAT i rachunków, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy w okresie od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2016 r., złożonego oświadczenia strony z dnia [...] listopada 2015 r. dotyczącego produkcji żywca indyczego w sztukach oraz pomimo złożenia przez stronę stosownych wyjaśnień co do celu działalności Grupy, okresu prowadzenia przez jej poszczególnych członków działalności w zakresie chowu drobiu, ukształtowania wielkości produkcji w okresie poprzedzającym utworzenie Grupy oraz nadania numeru weterynaryjnego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii a także mimo przedłożenia licznych dokumentów potwierdzających samodzielne prowadzenie przez wszystkich członków Grupy gospodarstwa rolnego i ponoszenie kosztów produkcji indyków w postaci dokumentów potwierdzających władanie zapleczem technicznym (budynkami i budowlami z infrastrukturą) służącym do hodowli indyków, schematów sytuacyjno-przestrzennych a także dokumentacji księgowo-finansowej potwierdzającej poniesienie przez członków kosztów faktycznego zarządzania gospodarstwami w zakresie hodowli drobiu, wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia [...].05.2017r., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej dnia [...].06.2011r. w S. pomiędzy A. W. i M. W. a "T." Sp. z o.o., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej dnia [...].07.2011r., pomiędzy "M."Sp. zo.o. a A. W. , wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej dnia [...].07.2011 pomiędzy "K."Sp. z o.o. a A. W., wieloletniej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zabudowanej zawartej dnia [...].06.2011 pomiędzy A. W., a K. P., planu działania G. Sp. zo.o. na lata 2011-2016 uprawniające ją do otrzymania wnioskowanej płatności,

b) pominięcie faktu, że działalność G. Sp. z o.o. przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonych przez prawodawcę,

c) podmiotowe i przedmiotowe powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania płatności,

d) G. powstała dnia [...] października 2011 roku jest kontynuatorką Grupy Producentów Rolnych "B." która w dniu [...] października 2008 roku została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym a także pomimo braku w obowiązujących przepisach dotyczących grup producentów rolnych zakazu rozwiązania założonej grupy producentów rolnych i zawiązania nowej,

e) wydzierżawienie nieruchomości położonych w miejscowości S. i L., dla poszczególnych członków grupy producentów rolnych tj. J. W., "J." Sp. z o.o., "N." Sp. z o. o., oraz L. W. miało na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, a ponadto dotyczy to podmiotów zupełnie odrębnych i niezależnych od G. powstałej dnia [...] października 2011 roku;

f) wydzierżawienie nieruchomości położonych w miejscowości S., D. oraz B., dla poszczególnych członków grupy producentów rolnych tj. "K." sp. z o.o., "T." Sp. z o.o., "M." sp. z o.o. oraz K. P. miało na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego wskazywanych podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia osobnych grup producentów rolnych co miało prowadzić do umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków wynikającym z załącznika nr 1 do z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 642) co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym a także pomimo złożenia przez stronę stosownych wyjaśnień a także przedstawienia licznych dokumentów potwierdzających samodzielne prowadzenie przez wszystkich członków Grupy gospodarstwa rolnego i ponoszenie kosztów produkcji indyków wyszczególnionych w pkt I lit.a petitum pisma,

g) refakturowanie przez A. W. na spółkę "M." "K." oraz K. P. kosztów dotyczących zaopatrzenia kurników w energię elektryczną i wodę oraz ogrzewanie świadczy o tym, iż A. W. pośrednio zarządza wydzierżawionymi obiektami a co wskazuje na zależność ekonomiczną pomiędzy dzierżawcą tj. A. W., a spółkami "M., "K." oraz K. P., co świadczy o braku samodzielności wskazywanych podmiotów pomimo obowiązującej zasady swobody umów, braku w obowiązujących przepisach prawa zakazu takiego działania oraz pomimo przedłożenia przez stronę licznych dokumentów świadczących o samodzielności wskazywanych podmiotów, które wyszczególnione zostały w pkt I lit.a petitum niniejszego pisma,

h) "M." sp. z o.o. "K." sp. z o.o., w okresie poprzedzającym utworzenie Grupy, nie były czynnymi producentami drobiu natomiast poziom przychodów sprzedaży indyków K. P. okazał się niewielki, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym oraz pomimo złożenia przez stronę stosownych wyjaśnień wskazujących wielkość produkcji poszczególnych członków w okresie poprzedzającym utworzenie Grupy oraz licznych dokumentów świadczących o samodzielności jej członków, które wyszczególnione zostały w pkt I lit.a petitum niniejszego pisma a także pomimo braku w obowiązujących przepisach dotyczących przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Grupy unormowań w zakresie potwierdzenia przez członków Grupy prowadzenia działalności przed jej utworzeniem, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 4 ust.8 rozporządzenia nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r.,

II. Naruszenie przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego tj. wydanie decyzji wewnętrznie sprzecznej i zawierającej arbitralne kwalifikacje czynności strony a następnie nienaprawienie tych rażących uchybień przez organ II instancji, które to decyzje w sposób rażący naruszyły zasadę zaufania do organów administracyjnych,

a) art. 80 Kpa w zw. z art. 75 kpa poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez niedopuszczenie wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i poprzez te okoliczności przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji,

b) 107§3 kpa w zw. z art. 8 i 11 kpa poprzez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, nie realizujące zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa tj. organ administracyjny w uzasadnieniu nie wskazał, które fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygniecie a także dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności a ponadto nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2016 roku.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę zważył co następuje:

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z Nr 88, poz. 983 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Treść art. 3 ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 w/w art. grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

W ramach delegacji zawartej w art. 6 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013, poz.642). W punkcie 5 załącznika do rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r. ustalono, że minimalna liczba członków grupy utworzonej ze względu na produkcję drobiu to 5 podmiotów a nadto określono minimalną wielkość produkcji rocznie.

Na podstawie art. 7 ustawy spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy). Przepis ten uległ zmianie z dniem 18 grudnia 2015 r. (zmieniony przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 11 września 2015 r. (Dz.U.2015.1888) i obecnie decyzję tę wydaje dyrektor oddziału terenowego ARiMR.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje nadal obowiązująca ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 j.t.) w tym w odniesieniu do grup producentów ( art. 5 ust. 1 pkt 10).

W treści art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidywały w chwili wydawania zaskarżonej decyzji kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR były związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był więc uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzję o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności.

Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi ale i unijnymi. Dlatego też w ocenie Sądu, istnienie decyzji ustalającej prawo do wsparcia nie stoi na przeszkodzie późniejszemu powołaniu się na okoliczności przewidziane w art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Wskazuje na to chociażby treść tegoż przepisu : Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W ocenie Sądu ustalenie , że takie okoliczności zachodzą obliguje organ do odmowy udzielenia wsparcia, nawet bez wzruszania decyzji , o której mowa w § 5 rozporządzenia wykonawczego. Przepis art. 60 rozporządzenia 1306/2011 odnosi się bowiem do każdej płatności, która ma być dokonana i to niezależnie od możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji ustalającej prawo do wsparcia.

Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia krajowego wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.

Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, ażeby organy kwestionowały braki wniosku czy zgłaszały zastrzeżenia do ilości wyprodukowanej minimalnej ilości produktu. Organ oceniając okoliczności powstania Grupy oraz związki pomiędzy jej członkami uznał, że zasadne jest postawienie zarzutu stworzenia przez nią warunków wymaganych do otrzymania płatności, o czym stanowi 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Pojęcie "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności" było przedmiotem wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie o sygn. akt C 434/12 ze skargi Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija.. Trybunał wyraził pogląd, iż artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Zdaniem Trybunału wniosek o płatność nie może zostać oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

W związku z powyższym wyrokiem TSUE należy wskazać, że jakkolwiek odnosił się on do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, to jednak ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje on w dalszym ciągu aktualny oraz ma pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Podobnie zastosowanie ma orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące zagadnienia sztucznych warunków.

W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy wykazały zaistnienie obu wymienionych wyżej elementów.

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. Zrzeszanie się producentów w grupy ma polepszyć ich sytuację w stosunku np. do sieci handlowych. Ma też ułatwić inwestycje w infrastrukturę ułatwiającą proces produkcji, czy też przechowywania lub przygotowania do sprzedaży.

W przypadku G. doszło z kolei do sytuacji stanowiącej zaprzeczenie tak sformułowanych celów działania grupy. Doszło bowiem przede wszystkim do podziału gospodarstwa A. W. Zostało wykazane przez organ, że K. P. oraz spółki "K." i "M." gospodarowały wyłącznie na gruntach wydzierżawionych od A. W. , a początek ich działalności wiąże się bezpośrednio z powstaniem Grupy. Należy jeszcze dodać, że zgodnie z ustaleniami organu gospodarstwo A. W. było w dobrym stanie technicznym , zaś ze znajdujących się w aktach wypisów z KRS Spółek "K.", "M." i "T." wynika, że nie dysponują one praktycznie żadnym majątkiem – kapitał zakładowy każdej z nich wynosi 10.000zł . Wobec tego trudno mówić o istnieniu gospodarczych przesłanek do dekoncentracji funkcjonującej w sposób prawidłowy bazy produkcyjnej A. W., zatem wyjaśnienia strony i zarzuty skargi dotyczące istnienia racjonalnych powodów ( poza uzyskaniem płatności ) do podziału gospodarstwa, nie są wiarygodne. Twierdzenia i zarzuty strony są zresztą tak ogólnie sformułowane, że nie sposób w sposób konkretny się do nich odnieść i ich zweryfikować. Oczywiście podział gospodarstwa rolnego i przekazanie jego części innemu podmiotowi jest całkowicie zgodne z prawem i osoby fizyczne i prawne mają pełną swobodę gospodarowania swoim mieniem, ale nie zmienia to fakt, że w przypadku aplikowania o środki publiczne organy administracji mają obowiązek badać czy spełniony jest cel działania, na który te środki są przeznaczone.

Jest też rzeczą oczywistą, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednak tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się bardzo obszernie do kwestii powiązań pomiędzy poszczególnym członkami G., a także Grup I. oraz B.. Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze. Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji, które w całości Sąd akceptuje, należy w szczególności podkreślić następujące fakty:

- rozpoczęcie działalności rolniczej przez trzech członków Grupy (K. P., spółki "K." i "M.") dopiero po zawiązaniu Grupy

- wspomniany już fakt, iż 3 członków Grupy posiada tylko i wyłącznie grunty dzierżawione od innego członka Grupy (A. W.), zaś Spółka "T." gospodaruje na obiekcie wydzierżawionym od A. W. i M. W., przy czym M. W. jest członkiem Grupy "I."

- powiązania osobowe pomiędzy spółkami będącymi członkami Grupy oraz będącymi członkami Grupy "I." oraz powiązania tych samych osób tworzących Grupę "B.",

- refakturowanie przez A. W. kosztów związanych z utrzymaniem wydzierżawionych kurników.

Kwestie związane z ponoszeniem kosztów prowadzenia działalności z odwołaniem się do konkretnych dokumentów, zostały szczegółowo wykazane w decyzji organu I instancji ( k.20-21 decyzji) i dowodzą, że sytuacja w tym względzie jest podobna jak w drugim roku działania Grupy, przy czym dokumenty dotyczące tego okresu czasu stanowią znaczącą część materiału dowodowego. Z treści dokumentów dotyczących kosztów ponoszonych przez członków Grupy za 5 rok jej działalności (faktury VAT za 2016 r.) jednoznacznie wynika, że np. wydatki na kurniki dotyczyły wydatków bieżących

Sąd uważa zatem za w pełni wykazany pogląd organu, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B.", G. i "I.") w zakresie tej samej branży - drób żywy - przez te same osoby miało na celu obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Wnioski organu wysnute z przytoczonych faktów są logiczne i spójne.

Tym samym, mimo, że skarżąca Grupa formalnie spełnia warunki niezbędne do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, to jednakże w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez stronę w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Należy jeszcze raz podkreślić, że wniosek organu, że w istocie doszło do decentralizacji, a nie centralizacji produkcji między podmiotami będącymi członkami Grupy, co stanowi jeden z wymogów celu działania grupy producentów określonym w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia 1698/2005, jest uprawniony. Należy też podkreślić, że skoro zgodnie z art. 2 ustawy o grupach określone w nim podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego, to jest jednoznaczne, że podmioty te tworząc Grupę, wnoszą do niej swój dotychczasowy potencjał produkcyjny, zatem można się spodziewać, że łącznie będzie on oscylował wokół sumy wszystkich tych potencjałów. Oczywiście konieczne jest jedynie uzyskanie zakładanej ilości produktów, która nie może być mniejsza niż minimalna. Tym niemniej swoiste "podzielenie się" zakresem produkcji przez A. W. dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania określonego zarówno w treści art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia 1698/2005, jak i w treści art. 2 ustawy o grupach, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej.

W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca została wezwana przez organ pismem z [...] stycznia 2014r. m.in. o wyjaśnienie przyczyn zawarcia przez A. W. i M. W. wieloletnich umów dzierżawy ze wchodzącymi w skład Grupy spółkami. W dniu [...].01.2014 r. G. udzieliła na to pismo odpowiedzi, w której bardzo ogólnie wyjaśniła, że było to spowodowane koniecznością zapewnienia dużych środków finansowych na modernizację obiektów zakupionych od ANR, których to środków A. W. nie posiadała. Równocześnie pismo nie wyjaśnia jak te środki w bardziej skuteczny sposób mogły pozyskać spółki praktycznie bez zasobów finansowych i gospodarujące wyłącznie na obiektach należących bądź do A. W., bądź do A. W. i M. W. wspólnie. Tym samym Sąd podziela stanowisko organu, że w okolicznościach faktycznych sprawy, w szczególności dotyczących: struktury własnościowej, faktu braku prowadzenia (przed utworzeniem Grupy) przez trzech z członków działalności rolniczej w zakresie produkcji drobiu , wydzierżawienia przez A. W. części posiadanych obiektów hodowlanych innym członkom grupy , świadczą o dokonaniu sztucznego podziału potencjału produkcyjnego jednego członka Grupy, co doprowadziło do decentralizacji produkcji.

Tym samym należało uznać, że mimo formalnego spełnienia warunków uzyskania płatności, nie jest ona należna ze względu na to, że stoi temu na przeszkodzie treść art. 60 rozporządzenia 1306/2013, gdyż powołana Grupa w żaden sposób nie spełnia celu określonego w art. 35 ust. 1 lit, b rozporządzenia 1698/2005.

Niezasadny jest więc zarzut błędnego zastosowania art. 4 ust.8 rozporządzenia nr 65/2011 (obecnie art. 60 rozporządzenia 1306/2013) i nieprzyznanie spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za piaty rok działalności, mimo że skarżąca spełniła wszelkie warunki do uzyskania środków z tytułu pomocy finansowej. Organy ARiMR bowiem, mają zarówno uprawnienie jak i obowiązek badać, w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności (zarówno w pierwszym roku korzystania z pomocy, jak i następnych), czy spełnione są warunki do otrzymania płatności. Sam fakt formalnego istnienia Grupy, nie może stanowić wystarczającego warunku do uzyskania płatności. W wypadku wystąpienia przesłanki wskazującej na stworzenie przez stronę sztucznych warunków brak jest podstaw do przyznania płatności (podobnie NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., II GSK 2138/11 – orzecznia.nsa.gov.pl). Jak wspomniano już wyżej, organy ARiMR wydając decyzje o płatności zobowiązane są sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, jak również, czy spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie występują określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy.

NSA w wyroku z 18 maja 2016r., I GSK 344/15 zasadnie zauważył, że cyt. "z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia nie sposób nie zwrócić uwagę i na ten jego aspekt, który w kontekście odnoszącym się do odzwierciedlanej w orzecznictwie Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego tożsamości podstaw aksjologicznych obowiązywania systemu prawa krajowego oraz systemu prawa unijnego nakazuje uwzględniać tę jego konsekwencję, że prawo unijne - a więc tak samo, jak i prawo krajowe - sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. To jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Znajduje to swoje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok dnia 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawy C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13). Ze stanowiskiem tym, koresponduje również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C – 515/03 , w którym wskazano, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie wymaga, z jednej strony, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w uregulowaniach wspólnotowych cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a z drugiej strony, wystąpienia subiektywnego elementu woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań wspólnotowych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek".

Reasumując, w ocenie Sądu wszystkie kwestie sporne zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wykładnią prawa dokonaną również w przytoczonych orzeczeniach. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa (o czym mowa była wyżej). Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego - zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia. Suma okoliczności faktycznych sprawy sprawia, że stanowisko organów o spełnieniu w realiach tej konkretnej sprawy sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy jest w pełni zasadne.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie treścią art. 21 ust. 1. i ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, nadto, że organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści w/w przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji, odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Organ II instancji wyjaśnił też dlaczego nie dał wiary twierdzeniom zgłaszanym przez Stronę. Tym samym należy uznać za spełniony wymóg udowodnienia faktów, z których organ wywodzi skutek prawny w postaci stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił bowiem na ustalenie, że zachodzi przesłanka do odmowy przyznania płatności określona w art. 60 rozporządzenia 1306/2013.

Skarga nie podważyła skutecznie zasadności stanowiska organu.

W ocenie Sądu w decyzjach organów wyjaśniono dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa (o czym mowa była wyżej). Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego – zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.

W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści wskazywanego przez skarżącą Grupę przepisu prawa materialnego w postaci wymienionego w skardze art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 (obecnie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013), jak również przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, 8, 11, 75, 80 i 107 k.p.a., ponieważ wbrew stanowisku skarżącej organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za piąty rok działania Grupy, zaś punktem spornym sprawy, była jedynie ocena zgromadzonego materiału dowodowego co do spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej przez Grupę płatności.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.