Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1030/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] przedmiocie: niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. K. N. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...].

Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W terminie do jego uiszczenia złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza PPF.

W uzasadnieniu wniosku, oświadczył, że z uwagi na jego ciężkie warunki materialne nie ma możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów sadowych. Podkreślił, ze jest ojcem samotnie wychowującym swoja czteroletnią córkę i mieszka w wynajętym mieszkaniu.

Ponadto poinformował, że uzyskuje miesięcznie wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto (co daje [...] zł netto). Na jego majątek składa się: działka rolna o powierzchni [...] ha, samochód osobowy marki [...] (rok produkcji [...]) wartości około [...] zł, otrzymany w darowiźnie od jego matki.

W związku z takim oświadczeniem i brakiem dokumentów, które potwierdziłyby informacje zawarte we wniosku referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania szeregu dokumentów, które zobrazowałyby rzeczywisty i aktualny stan majątkowy skarżącego.

Pomimo właściwego odbioru wezwania przez pełnomocnika skarżącego do Sądu nie nadesłano żadnych dokumentów.

Postanowieniem z dnia 31 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od tego postanowienia został wniesiony sprzeciw (wpływ pisma do Sądu - dnia 3 grudnia 2014 r.) do którego skarżący również nie dołączył żadnych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza, który nie został odrzucony, postanowienie to traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd.

Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei, zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając to na uwadze, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej, jaką niewątpliwie w tej sprawie jest K. N., prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120).

Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). A samo twierdzenie strony, że "warunki materialne są ciężkie i nie mogę ponieść żadnych wydatków na opłaty sądowe bez uszczerbku finansowego dla mojej rodziny" nie wystarcza, gdyż obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący złożył jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF i nie udowodnił w żaden sposób, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. W ogóle nie wykazał jaki jest jego aktualny, obecny stan majątkowy.

Do wykazania aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie wystarcza samo jego oświadczenie. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy, należy ocenić stan majątkowy wnioskodawcy, a następnie podjąć stosowną decyzję w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy. Dla dokonania rzetelnej oceny stanu majątkowego potrzebne jest jego wykazanie przez wnioskodawcę za pomocą stosownych dokumentów, czy też zaświadczeń.

Tymczasem do tej pory nie wpłynęły do akt żadne dokumenty, ani materiały źródłowe, o dostarczenie których, strona została wezwana pismem referendarza sądowego z dnia 29 września 2014 r.

Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Podobnie art. 252 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Dlatego też działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.