Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 846/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z [...] grudnia 2017 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz D. kwotę 1017 zł (tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. z siedzibą w D. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Stowarzyszenie") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie z [...] grudnia 2017 r. nr [...], w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wykorzystania owoców i warzyw nieprzeznaczonych do sprzedaży na cele niezgodne z przeznaczeniem.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] maja 2015 r., wydaną w trybie art. 12 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58), dalej: "ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw", uznał Skarżącą za organizację charytatywną uprawnioną do dystrybucji otrzymanych od organizacji producentów i ich zrzeszeń nieprzeznaczonych do sprzedaży owoców i warzyw oraz wpisał do Rejestru jednostek organizacyjnych uznanych za organizacje charytatywne. Tym samym, Stowarzyszenie uzyskało uprawnienia do uczestniczenia w działaniach dotyczących wycofania produktów z rynku, prowadzonej w ramach mechanizmu WPR "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw Dow III", realizowanego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 284 z 30.09.2014 r. str. 22 ze zm.), dalej: "rozporządzenie 1031/2014".

[...] maja 2016 r. Sekcja Kontroli Technicznych Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. przeprowadziła u Skarżącej kontrolę operacji wycofania produktów z rynku, tj. kontrolę prawidłowości rozdysponowania nieprzeznaczonych do sprzedaży owoców i warzyw otrzymanych w ramach bezpłatnej dystrybucji w zakresie realizacji mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw Dow III". Z raportu z przeprowadzonej kontroli wynika, że:

- 25 maja 2016 r. rozdysponowano 810 kg jabłek (spośród 1.138 kg jabłek dostarczonych przez A. P. G. w Z.) odbiorcom indywidualnym (co zostało udokumentowane dokumentem WZ nr [...] z [...] maja 2016 r.),

- na stanie magazynowym pozostało 328 kg jabłek dostarczonych przez A. P. G. w Z..

Odbiór jabłek potwierdzany był podpisem na liście wydań przez osoby odbierające. Część osób/odbiorców indywidualnych wyszczególnionych na listach została skierowana przez MOPS w D., pozostałe osoby, które nie zostały skierowane przez MOPS, przed wydaniem im produktów podpisały oświadczenie o dochodach, co było warunkiem objęcia ich wsparciem.

[...] czerwca 2016 r. w siedzibie Skarżącej została przeprowadzona kontrola przez Sekcję Kontroli Technicznych Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. Z protokołu kontroli wynika, że Stowarzyszenie prowadziło ewidencję owoców i warzyw przejętych i wydanych. Posiadało "Świadectwa potwierdzenia odbioru produktów wycofanych z rynku", zawierające m in. dane podmiotu dokonującego wycofanie, datę otrzymania produktu oraz rodzaj i ilość wycofanego produktu. Stowarzyszenie przekazywało owoce i warzywa nieprzeznaczone do sprzedaży osobom indywidualnym oraz 108 podmiotom, których wykaz załączono do protokołu. Były to m.in. domy pomocy społecznej, kluby sportowe, koła gospodyń, ośrodki wychowawcze, parafie, związki zawodowe, rady osiedla, szkoły, stowarzyszenia, szpitale i inne. Z wydania owoców i warzyw osobom indywidulanym tworzono dokumenty WZ zbiorcze z całego dnia na podstawie raportów dziennych zawierających: imię i nazwisko osoby odbierającej, ilości wydanych poszczególnych produktów, liczbę osób, podpisy osób odbierających. Zbiorcze WZ zawierały m.in. ilości wydanych poszczególnych produktów, datę wydania oraz liczbę osób, którym wydano produkt.

Od [...] czerwca do [...] lipca 2016 r., na podstawie wniosku o wykonanie kontroli uzupełniającej w siedzibie Strony została przeprowadzona kolejna kontrola. Z protokołu kontroli wynika, że Stowarzyszenie przyjmowało produkty wycofane z rynku w okresie od 12 listopada 2015 r. do 29 czerwca 2016 r. Strona przejęła łącznie 1.844.259 kg owoców i warzyw (jabłka, gruszki, kalafior, kapusta biała i marchew) i wydała 1.857.579 kg tych produktów. Różnica między ilością produktów przejętych a wydanych wynikała z umieszczenia na jednym dokumencie WZ marchwi otrzymanej w ramach realizowanego mechanizmu wycofania z rynku i marchwi nabytej z innych źródeł. Wydawanie produktów objętych mechanizmem zakończono 30 czerwca 2016 r. W dokumentacji znajdowały się protokoły likwidacji 74 kg jabłek, które nie nadawały się do spożycia. Stowarzyszenie przekazało wycofane produkty z rynku do 152 jednostek, takich jak szkoły, domy dziecka, ośrodki opiekuńczo-wychowawcze, szpitale, straż pożarna, sołectwa, przedsiębiorstwa, związki zawodowe, spółdzielnie, stowarzyszenia i inne. Niektóre jednostki przekazywały dalej otrzymane od Stowarzyszenia produkty bez żadnej dokumentacji. Bezpośrednio z wydań z magazynu skorzystało ponad 11.000 osób, 6.500 obdarowano w trakcie 11 imprez plenerowych/okolicznościowych. Odbiorcy indywidualnemu przekazywano w pojedynczym wydaniu ok. 10-20 kg produktów, innym podmiotom Strona przekazywała jednorazowo od 10 do 21.000 kg produktów. Osoby indywidualne okazywały Stronie przy odbiorze produktów "Skierowania do otrzymania pomocy żywnościowej" wydane przez lokalny Ośrodek Pomocy Społecznej. Honorowana była też weryfikacja prawa do pomocy społecznej dokonana przez kuratorów, pedagogów szkolnych lub dyrektorów szkól. Niektóre osoby miały dochody przekraczające kryterium określone w ustawie o pomocy społecznej, ale zostały obdarowane produktami wycofanymi z rynku, z uwagi na samotność, choroby i ponoszone koszty leczenia. Z protokołu wynika również, że Stowarzyszenie opracowało na swój użytek Regulamin wydawania żywności.

W uwagach do protokołu wskazano, że produkty wycofane z rynku trafiały do osób nieuprawnionych m.in. pracowników przedsiębiorstw czy mieszkańców sołectw nie weryfikowanych pod kątem praw do otrzymania pomocy. W większości kontrolowanych jednostek nie przedstawiono list pozwalających na identyfikacją odbiorców i ilości odebranych indywidualnie. W dokumentacji Stowarzyszenia na podstawie kontroli krzyżowej stwierdzono różnice z numerami WZ stwierdzonymi u odbiorców, a nawet w nazwie i w adresie. Stowarzyszenie na tych samych dowodach WZ odnotowywało wydania produktów również spoza programu, co spowodowało wystąpienie różnicy bilansowej.

Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uznania jednostki organizacyjnej za organizację charytatywną uprawnioną do dystrybucji otrzymanych od organizacji producentów i ich zrzeszeń bezpłatnie, owoców i warzyw nieprzeznaczonych do sprzedaży.

W wyniku przeprowadzonego postępowania i po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania organ ustalił, iż Stowarzyszenie nie sprawowało właściwego nadzoru dotyczącego prawidłowości rozdysponowania produktów pochodzących z wycofania z rynku w ramach bezpłatnej dystrybucji.

Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] października 2016 r. cofnął uznanie Skarżącej jako organizacji charytatywnej uprawnionej do dystrybucji otrzymanych od organizacji producentów i ich zrzeszeń nieprzeznaczonych do sprzedaży owoców i warzyw na okres do 31 grudnia 2018 r.

Okoliczność ta spowodowała wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 120 rozporządzenia Komisji UE nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011 r., str. 1, z późn. zm.). Postępowanie wszczęto z urzędu postanowieniem z [...] stycznia 2017 r.

20 lutego 2017 r. Stowarzyszenie przesłało wyjaśnienia w sprawie. Dodatkowo do przesłanych wyjaśnień załączono dokumenty PZ nr [...] z [...] maja 2016 r. potwierdzający przyjęcie jabłek w ilości 1.138 kg od A. P. G. w Z. oraz dokumenty WZ nr [...] z [...] maja 2016 r. potwierdzający wydanie odbiorcom indywidualnym jabłek w ilości 810 kg i nr [...] z [...] maja 2016 r. potwierdzający przekazanie do Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego w ilości 6 048 kg, w tym 328 kg jabłek dostarczonych przez A. P. G. . Załączono również raport dzienny wydanych warzyw i owoców z [...] maja 2016 r. zawierający imię i nazwisko, numer PESEL, rodzaj produktu, ilość (brak wskazania gramatury), ilość osób oraz podpisy.

Uznając zebrany w sprawie materiał dowodowy za niewystarczający Dyrektor Oddziału Terenowego w K. podjął decyzję o przeprowadzeniu kontroli uzupełniającej. 8 maja 2017 r. wpłynął raport z kontroli przeprowadzonej w Śląskim Oddziale Wojewódzkim Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków od 26 kwietnia do 5 maja 2017 r. Kontrolą została objęta całość dokumentacji związana z dostawą 6 048 kg jabłek, w tym 328 kg pochodzących z dostawy A. P. G. w Z. do Stowarzyszenia, a następnie przekazana do Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż z całości dostawy – 3.500 kg jabłek przetworzono na soki. Pozostała ilość tj. 2 548 kg jabłek wydana została podczas akcji edukacyjnej połączonej z degustacją. Produkt został rozdysponowany w sposób uniemożliwiający weryfikację prawa do otrzymywania pomocy społecznej.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli oraz składane wyjaśnienia Strony, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. decyzją [...] czerwca 2017 r. wymierzył karę pieniężną z tytułu wykorzystania owoców i warzyw nieprzeznaczonych do sprzedaży na cele niezgodne z przeznaczeniem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes Agencji Rynku Rolnego w Warszawie decyzją z [...] sierpnia 2017 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu wskazał, iż dopiero podjęcie czynności dowodowych celem wyjaśnienia pojawiających się w sprawie wątpliwości pozwoli na wydanie prawidłowego, merytorycznego orzeczenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji, tj. Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z 13 grudnia 2017 r. wymierzył Skarżącej karę pieniężną z tytułu wykorzystania owoców – jabłek nieprzeznaczonych do sprzedaży na cele niezgodne z przeznaczeniem, w kwocie 2.013,77 zł. W uzasadnieniu wskazano na przepisy obowiązujące w okresie, w którym Strona przeprowadzała dystrybucję otrzymanych owoców i warzyw wycofanych z rynku, tj. od listopada 2015 r. do końca czerwca 2016 r., z których wynika, że organizacja charytatywna zatwierdzona do udziału w mechanizmie sprawuje pełną kontrolę nad przekazywaniem owoców i warzyw wycofanych z rynku osobom uprawnionym do otrzymywania pomocy społecznej na mocy ustawy, poprzez prowadzenie ewidencji ilości produktów wycofanych i osób, które te produkty ostatecznie otrzymały. Osoby te powinny poświadczyć, że takie produkty otrzymały (świadectwo przejęcia) i w jakiej ilości. Zdaniem organu Stowarzyszenie nie sprawowało właściwego nadzoru dotyczącego prawidłowości rozdysponowania produktów pochodzących z wycofania z rynku w ramach bezpłatnej dystrybucji.

Nie przedstawiono dowodów na sprawowanie pełnego nadzoru nad dystrybucją otrzymanych od producentów owoców i warzyw do ostatecznego odbiorcy, umożliwiających identyfikację wszystkich odbiorców i potwierdzających przeprowadzenie weryfikacji ich prawa do otrzymywania pomocy społecznej. W ocenie organu, nie są wystarczające twierdzenia, że osoby które otrzymały wsparcie są podopiecznymi Stowarzyszenia i kwalifikowane były do jej otrzymania ze względu na ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę, przemoc w rodzinie, wielodzietność, bezradność w sprawach gospodarstwa domowego, opiekuńczo-wychowawczych. Stowarzyszenie nie było w stanie okazać dowodów na prowadzenie weryfikacji prawa do otrzymywania pomocy społecznej. Organ stanął na stanowisku, że Strona wydając produkty innej jednostce świadomie zrezygnowała z jakiejkolwiek bieżącej kontroli nad ich dystrybucją. W konsekwencji, nie miała kontroli nad przekazywaniem produktów do osób uprawnionych. Powyższe doprowadziło do sytuacji, w której nie jest możliwe ustalenie rzeczywistych odbiorców, a więc i zachowania warunków realizowanych operacji pod kątem ich finansowania z UE. A zatem wymierzenie kary pieniężnej z tytułu wykorzystania owoców – jabłek nieprzeznaczonych do sprzedaży na cele niezgodne z przeznaczeniem było zasadne.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W motywach skargi podniesiono, iż mimo, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyjątkowo obszerne, to w jego treści w zasadzie w ogóle nie odniesiono się do zarzutów zawartych w odwołaniu, co zasadniczo utrudnia polemikę. Ponadto Skarżąca podniosła, iż istotnie cofnięto jej status organizacji charytatywnej uprawnionej do dystrybucji otrzymanych od organizacji producentów i ich zrzeszeń nieprzeznaczonych do sprzedaży owoców i warzyw, ale zważywszy na problemy administracyjne z prowadzeniem dystrybucji w ramach analizowanego programu, nie sprzeciwiała się takiej decyzji. Skarżąca uważała, że dalsza drobiazgowa kontrola wsparcia w ramach tego programu powoduje, że zamiast pomagać potrzebującym, zajmuje się jedynie biurokracją, co może zaważyć na jej dalszej działalności. Nie ulega jednak wątpliwości, że w chwili dystrybuowania owoców i warzyw, która stanowi przedmiot kontroli, Skarżąca była do tego uprawniona, a fakt późniejszej utraty statusu organu dystrybuującego nie powinien mieć żadnego znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Jak podkreślono, zdaje sobie z tego sprawę organ II instancji, ale mimo to w uzasadnieniu kilkakrotnie powołuje się na tę okoliczność.

Organ przytacza szereg rozbudowanych interpretacji przepisów, które jednak nie odnoszą się wprost do stanu faktycznego stanowiącego przedmiot kontroli. Stanowią one rodzaj urzędniczej nowomowy pozostając w luźnym związku z rozpoznawaną sprawą. Organ nie wyjaśnia, dlaczego przyjęto, że żadna z osób otrzymujących wsparcie bezpośrednio od Skarżącej, nie mogła być uprawniona do pomocy społecznej mimo, że wszystkie były podopiecznymi Stowarzyszenia, a uprawnienie to Skarżąca badała każdorazowo w oparciu o kryteria wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca zwróciła uwagę, że zebrane dane osobowe otrzymujących pomoc są na tyle dokładne, iż można byłoby je przesłuchać w charakterze świadków i zweryfikować ich uprawnienie w sposób, który organ uzna za wystarczający. Organ de facto przyjął, że faktycznie Skarżąca w całości przywłaszczyła sobie przekazane mu do dystrybucji otrzymane warzywa i owoce, co jest przecież nonsensem. Beneficjentami pomocy były osoby uprawnione do jej otrzymania ze względu na ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, przemoc w rodzinie, wielodzietność, bezradność w sprawach gospodarstwa domowego, opiekuńczo- wychowawczych. Przesłano również listę osób, które otrzymały pomoc.

Jak podkreślono, Stowarzyszenie nie jest instytucją rządową. Udziela pomocy osobom w kryzysie. Stowarzyszenie podejmuje działanie wówczas, gdy otrzyma sygnał ze strony szkół, ośrodków młodzieżowych i instytucji, które mają bezpośredni kontakt z osobami potrzebującymi tej pomocy. Stowarzyszenie weryfikuje w miarę posiadanych możliwości okoliczności leżące u podstaw wniosku o udzielenie pomocy. Brak mu jednak służb, które mogłoby szczegółowo weryfikować dochody osób ubiegających się o pomoc. Stowarzyszenie nie ma środków do archiwizowania dokumentacji potwierdzającej uprawnienie do otrzymania wsparcia.

Organ w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu, że organ nakładający karę powinien wskazać, która z osób ujętych na listach Skarżącej i dlaczego nie powinna otrzymać pomocy. Organ uważa, że to Stowarzyszenie, jako dystrybutor, winno udowodnić, że wsparcie im się należało, nie wskazując przy tym, w jaki sposób miałoby to nastąpić. Zdaniem Skarżącej dopiero ustalenie, iż konkretne osoby wskazane na liście osób, które otrzymały pomoc rzeczową od Stowarzyszenia nie są uprawnione do pomocy społecznej mogłoby stanowić podstawę do ukarania organizacji. W innym przypadku kara jest nieuzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie do uczestnictwa Skarżącej w działaniach dotyczących wycofania produktów z rynku, prowadzonych w ramach mechanizmu WPR "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw Dow III", realizowane zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 284 z 30.09.2014 r. str. 22 ze zm.), dalej: "rozporządzenie 1031/2014", Stowarzyszenie uzyskało na podstawie decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2015 r.

Decyzją z [...] października 2016 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego cofnął uznanie Skarżącej jako organizacji charytatywnej uprawnionej do dystrybucji otrzymanych od organizacji producentów i ich zrzeszeń nieprzeznaczonych do sprzedaży owoców i warzyw na okres do 31 grudnia 2018 r.

Jak wynika z akt sprawy okoliczności, które były podstawą nałożenia kary pieniężnej, zostały stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Sekcję Kontroli Technicznych Oddziału Terenowego ARR w K. w dniu [...] maja 2016 r. Kontrolujący ustalili, że spośród 1.138 kg jabłek dostarczonych przez A. P. G. w Z., rozdysponowano 810 kg jabłek odbiorcom indywidualnym, co zostało udokumentowane dokumentem WZ nr [...] z [...] maja 2016 r., w magazynie pozostało 328 kg jabłek (raport nr [...]). Przedmiotowe jabłka zostały zatem rozdysponowane w czasie posiadania przez Stowarzyszenie uprawnień do uczestniczenia w działaniach dotyczących wycofania produktów z rynku, prowadzonej w ramach mechanizmu WPR "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw Dow III".

Zgodnie z art. 120 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011. 5. 1. ze zm.), w związku z art. 231 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr ZEA/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, s. 671 ze zm.), w przypadkach wykrycia w trakcie kontroli przeprowadzonych na podstawie art. 108 i 109 nieprawidłowości, które mogą być przypisane odbiorcom produktów wycofanych, zastosowanie mają następujące sankcje:

|a)| odbiorcy przestają się kwalifikować do otrzymywania produktów wycofanych; oraz |

|b)| odbiorcy produktów wycofanych z rynku są zobowiązani do zapłaty wartości produktów, które otrzymali, oraz związanych z tym kosztów |

| |sortowania, pakowania oraz transportu zgodnie z przepisami ustanowionymi przez państwa członkowskie. |

Sankcja przewidziana w lit. a) staje się natychmiast skuteczna i obowiązuje co najmniej przez jeden rok gospodarczy. Może ona zostać przedłużona w zależności od wagi stwierdzonej nieprawidłowości.

Należy podkreślić, że wskazany w sentencji decyzji organu odwoławczego art. 64 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011

(Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017, s. 4), nie obowiązywał w dniu 25 maja 2016 r., tj. w dacie wystąpienia okoliczności stanowiących podstawę faktyczną ustaleń w rozpoznawanej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie, w toku postepowania, Skarżące Stowarzyszenie przedstawiło dokumentację, z której wynika, że 810 kg jabłek wydano imiennie oznaczonym 44 osobom. Na listach podpisanych odręcznie przez te osoby wskazano ich numery Pesel, ilość osób w rodzinie oraz ilość wydanych jabłek. Jak wskazała Skarżąca, osoby te kwalifikowane były do otrzymania pomocy ze względu na ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę, przemoc w rodzinie, wielodzietność, bezradność w sprawach gospodarstwa domowego, opiekuńczo-wychowawczych. Odnosząc się do kwestionowania przez organ I instancji listy odbiorców jabłek należy stwierdzić, że odpowiadając na wezwanie pełnomocnik Skarżącego Stowarzyszenia wyjaśnił, iż właściwa lista została dołączona do pisma z dnia [...] października 2017 r. (lista zawiera 44 nazwiska), natomiast wcześniej przesłana lista nie dotyczy przedmiotowej dostawy. Organ nie odniósł się do tej kwestii wskazując jedynie, że Strona nie wyjaśniła rozbieżności między listą przedłożoną do raportu kontroli z dnia [...] maja 2016 r. obejmującą 41 osób, a przedłożoną w toku postępowania listą zawierającą 44 osoby. Do tej kwestii nie odniósł się również organ II instancji mimo wskazania przez pełnomocnika Skarżącego Stowarzyszenia w odwołaniu zastrzeżeń do tych ustaleń.

Natomiast 328 kg jabłek zostało przekazane do Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego w D., które zorganizowało festyn na osiedlu socjalnym w D. przy ul. [...] pn. "Serce Pełne Warzyw i Owoców". Beneficjentami były osoby (co udokumentowano stosowną listą), które otrzymały pomoc w postaci mieszkania socjalnego oraz dodatkowo uprawnione do pomocy społecznej z racji choroby, tj. podopieczni Stowarzyszenia i Fundacji uprawnieni do otrzymania pomocy ze względu na ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, przemoc w rodzinie, wielodzietność, bezradność w sprawach gospodarstwa domowego, opiekuńczo-wychowawczych.

Wskazane okoliczności, zdaniem Sądu, podważają twierdzenie organów, że Skarżące Stowarzyszenie nie sprawowało nadzoru nad prawidłowością rozdysponowania produktów osobom uprawnionym. W odniesieniu do kontrolowanej partii jabłek, zdaniem Sądu, nie zostały zatem wyczerpane przesłanki zastosowania sankcji określonej art. 120 rozporządzenia nr 543/2011.

Ze wskazanych wyżej powodów, Sąd podziela stanowisko Skarżącego, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Natomiast zebrane dane osób, które skorzystały z pomocy umożliwiają przesłuchanie ich w charakterze świadków, co mogłoby stanowić istotny dowód w sprawie. Sąd stwierdza, że obszerne przytoczenie w uzasadnieniu decyzji wyłącznie treści przepisów prawa nie spełnia wymogów uzasadnienia podjętego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia.

Wydając decyzję w rozpatrywanej sprawie organy były zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej (art. 1b ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw), a zatem zobowiązane były do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a., podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji obejmuje oprócz zbadania, czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego, także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z treścią art. 80 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie wymogi tego przepisu nie zostały spełnione ze względu na pominięcie w uzasadnieniu decyzji kwestii istotnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowej doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na uwadze wskazania Sądu, winien przeprowadzić postępowanie zgodnie ze wskazanymi wyżej zasadami, a następnie prawidłowo uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie z uwzględnieniem, powołanych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, przepisów prawa.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p. p. s. a., orzekł jak punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.