Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3236/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6o art. 2 ust. 1 pkt 4 art. 2 ust. 3 art. 6r ust. 3 art. 6h art. 6c ust. 1 art. 6c ust. 2 art. 6k art. 6l art. 6h art. 6m ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowo Lokatorsko - Własnościowej "M. " z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Wójt Gminy M. określił Skarżącej, Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej [...] z siedzibą w M., wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 4.344 zł za każdy miesiąc, począwszy od miesiąca lipca 2013 r. Wskazał terminy płatności: za I kwartał do 15 marca danego roku, za II kwartał do 15 maja danego roku, za III kwartał do 15 września danego roku, za IV kwartał do 15 listopada danego roku.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel nieruchomości jest zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku niezłożenia deklaracji w przypisanym terminie, tj. 28 lutego 2013 r., działając na podstawie art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) – dalej: "u.c.p.g.", Wójt Gminy w postępowaniu wszczętym z urzędu ma obowiązek określić w drodze decyzji wysokość zobowiązania. Skarżąca kwestionuje swój obowiązek złożenia deklaracji za mieszkańców lokali zarządzanych przez spółdzielnie, wskazując że ustawa nie nakłada takiego obowiązku na spółdzielnie mieszkaniowe. Organ z treści przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 u.c.p.g., w powiązaniu z przepisem art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116) wywiódł natomiast, że to na zarządzie spółdzielni mieszkaniowej ciąży obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W odniesieniu do nieruchomości pozostających w spółdzielniach mieszkaniowych również obowiązki z zakresu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (deklaracja, status strony, zobowiązany) spoczywają na spółdzielni mieszkaniowej, która jest traktowana jako podmiot, któremu zarząd nieruchomością (przestrzenią publiczną) został powierzony. Jest tak zarówno w przypadku spółdzielni mieszkaniowej, w której budynkach nie ustanowiono odrębnej własności lokali, jak i wówczas gdy odrębną własność lokali już ustanowiono.

Tymczasem Skarżąca mimo wezwania skutecznie doręczonego w trybie art. 274a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.) – dalej: "O.p." , nie złożyła przedmiotowej deklaracji.

Organ argumentował, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) Spółdzielnia składa we własnym imieniu jedną deklarację w odniesieniu do wszystkich nieruchomości pozostających w zarządzie powierzonym. W przypadku budynków wielolokalowych powinna być składana przez zarządcę we własnym imieniu jedna deklaracja zbiorcza. Zarządca jest jednocześnie płatnikiem i podatnikiem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Właściciel lokalu (lokator, najemca) nie może złożyć deklaracji samodzielnie, jeżeli tytuł prawny do lokalu związany jest z udziałem w spółdzielni mieszkaniowej. Wysokość przedmiotowej opłaty w kwocie 4.344 zł ustalono zatem na podstawie danych z wydziału meldunkowego przyjmując, że na danej nieruchomości zamieszkuje 362 osoby - wobec braku oświadczeń czy wyjaśnień pochodzących od właściciela nieruchomości, co do liczby osób faktycznie zamieszkałych i zobowiązanych do segregacji odpadów. Ponadto organ wyjaśnił, że terminy wniesienia opłat wynikają z ww. uchwały Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 2012 r.

W odwołaniu od tej decyzji, Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając:

- brak podstaw prawnych do jej wystawienia ze względu na brak w ustawie przepisu zobowiązującego spółdzielnie mieszkaniowe do złożenia zbiorczej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do wnoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za mieszkańców nieruchomości zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe;

- brak podstaw prawnych do naliczania Spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 4.344 zł miesięcznie.

Zdaniem Skarżącej, spółdzielnie mieszkaniowe, jako podmioty niewymienione w art. 2 ust. 3 u.c.p.g., nie wypełniają obowiązku właściciela nieruchomości w świetle tego aktu normatywnego, w zakresie składania deklaracji o wysokości opłat i ich wnoszenia za gospodarowanie odpadami komunalnymi do gminy za mieszkańców spółdzielni. Każdy z mieszkańców budynków zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, zajmujący na podstawie różnych tytułów prawnych lokale, jest indywidualnie zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wnoszenia tej opłaty bezpośrednio do Gminy (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.). W przypadku budynków wielolokalowych, właścicielem nieruchomości w rozumieniu ustawy jest zarówno właściciel wyodrębnionego lokalu, jak i osoby posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu oraz zajmujące lokal mieszkalny na zasadach najmu, gdyż w każdym przypadku mają oni tytuł do władania lokalem mieszkalnym. Na tej też osobie bezpośrednio spoczywa obowiązek realizacji art. 6 m ust. 1 oraz 6 h u.c.p.g., tj. obowiązek składania deklaracji do gminy o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami oraz wnoszenia tych opłat bezpośrednio do gminy.

Zdaniem Skarżącej, co prawda w pewnych określonych przez ustawę sytuacjach, obowiązki obciążające właścicieli nieruchomości z mocy ustawy wykonywane są przez inne podmioty. Jak stanowi art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Jednakże zdaniem Skarżącej przepis ten obecnie dotyczy wyłącznie wspólnot mieszkaniowych. Natomiast spółdzielnie mieszkaniowe nie zarządzają częścią wspólną nieruchomości na podstawie ustawy o własności lokali, lecz na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który to nie został wymieniony w art. 2 ust. 3 u.c.p.g.. Zarządu wykonywanego przez spółdzielnie nie należy utożsamiać z zarządem powierzonym, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Zdaniem Skarżącej, gdyby ustawodawca chciał obarczyć spółdzielnie mieszkaniowe obowiązkiem wynikającym a art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wyposażyłby spółdzielnie w instrumenty prawne umożliwiające egzekwowanie od użytkowników lokali, np. złożenia deklaracji o wysokości opłaty. Brak takowych świadczy, że ustawodawca nie miał zamiaru obciążyć spółdzielni mieszkaniowych obowiązkiem, wynikającym z art. 6m i art. 6h u.c.p.g.

Ponadto Skarżąca zarzuciła, że ustalona w decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest określona na podstawie niejasnej liczby osób, ponieważ użyte w ww. rozstrzygnięciu sformułowania nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy liczba 362 oznacza liczbę osób zamieszkałych, czy zameldowanych. Wysokość opłaty jest określona na podstawie jednostkowej ceny za gospodarowanie odpadami niezgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z [...] grudnia 2012 r., ponieważ mieszkańcy budynków zarządzanych przez Spółdzielnię zadeklarowali segregację odpadów. Wysokość tej opłaty jest ustalona niezgodnie z art. 60 ustawy.

Decyzją z [...] października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy to na Skarżącej reprezentowanej przez jej Zarząd ciąży obowiązek złożenia do Wójta Gminy M. jednej deklaracji zbiorczej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czy też obowiązek ten ciąży indywidualnie na osobach zajmujących lokale mieszkalne w budynkach tejże Spółdzielni.

Organ przytoczył treść przepisów art. 6h, art. 6m ust. 1-3, art. 60 u.c.p.g. i w ich kontekście stwierdził, że to na Skarżącej reprezentowanej przez jej Zarząd ciążył ustawowy obowiązek złożenia do Wójta Gminy M. jednej deklaracji zbiorczej za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak stanowi przepis art. 2 ust.1 pkt 4 u.c.p.g., ilekroć w niej jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Tym samym poprzez takie uregulowanie wynikające z ustawy nie można zawężać kręgu składających deklarację jedynie do właściciela, dzierżawcy, najemcy lokalu i użytkownika, bowiem pojęcie właścicieli nieruchomości jest zdefiniowane ustawowo i nie można zawężać kręgu właścicieli. Właściciel (w rozumieniu cywilnym), użytkownik wieczysty lub władający nieruchomością na podstawie innego tytułu będzie zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty, o której mowa w Rozdziale 3a ustawy, a w konsekwencji będzie stroną postępowania wymiarowego oraz zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym tylko tam, gdzie występuje sam - autonomicznie. Natomiast tam gdzie jakikolwiek jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z członkostwem (obowiązkowym lub nieobowiązkowym) w określonej korporacji typu: spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) lub TBS (towarzystwo budownictwa społecznego) - a więc w trwałym (obligatoryjnym lub fakultatywnym) zrzeszeniu osób, którego celem jest realizacja określonych wspólnych działań, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty, o której mowa w Rozdziale 3a ustawy, a w konsekwencji stroną postępowania wymiarowego oraz zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba (fizyczna bądź prawna) posiadająca nieruchomość w zarządzie - czyli odpowiednio spółdzielnia mieszkaniowa, TBS, zarządca nieruchomości wspólnej (osoba fizyczna lub prawna) lub którykolwiek z członków tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej zrzeszającej do siedmiu członków.

Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Skarżąca zaś nie zaprzecza, iż zarządza częścią nieruchomości, na której to znajdują się pojemniki do zbierania odpadów komunalnych. W takim przypadku, w ocenie organu, powinna być traktowana przynajmniej jako płatnik w rozumieniu art. 8 O.p. zobowiązany do obliczenia i pobrania od jej mieszkańców należności publicznoprawnej, jaką jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wpłacenia we właściwym terminie organowi podatkowemu.

W ocenie organu również wysokość określonej w zaskarżonej decyzji opłaty spełnia wymogi określone w ustawie, gdyż wzięto pod uwagę uzasadnione szacunki w rozumieniu art. 6o u.c.p.g., przedstawiając w tym zakresie zasady obliczenia opłaty.

Pismem z 19 listopada 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 u.c.p.g.– przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Spółdzielnia jest właścicielem nieruchomości w rozumieniu tychże przepisów; wykładnia ta w konsekwencji powoduje niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 6h i 6m ust. 1 u.c.p.g. nakładających na Spółdzielnię obowiązki w zakresie rozliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

2. art. 6q u.c.p.g. w zw. z art. 8 O.p. – przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Spółdzielnia jest płatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

3. art. 6o u.c.p.g. – przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu sposobu szacowania, przyjętego przez organ pierwszej instancji, za uzasadniony.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z 26 marca 2014 r. Pełnomocnik Skarżącej odniósł się krytycznie do wyroków sądów administracyjnych uznających opłatę odpadową za zwykły koszt eksploatacyjny, który może być "przerzucany" przez spółdzielnie na mieszkańców na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W ocenie Pełnomocnika, opłata ta po reformie nabrała charakteru daniny publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie procesowym z 26 marca 2014 r. zgodnie z którym opłata za gospodarowanie odpadami stanowi daninę publiczną.

Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 31 marca 2014 r. I SA/Wr 67/14, którego rozważania sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela i przyjmuje za swoje, charakter opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013r. sygn. akt K 17/12. W wyroku tym TK stwierdził bowiem, że opłata ustanowiona w art. 6h u.c.p.g., do której odnoszą się art. 6k i art. 6l w związku z art. 6j ust. 2a u.c.p.g. jest daniną publiczną w konstytucyjnym rozumieniu. O takim charakterze powyższej opłaty świadczą następujące okoliczności :

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, polegające na odbiorze odpadów komunalnych.

Zgodnie z art. 6r ust. 3 u.c.p.g., rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Nie ma przy tym znaczenia, że świadczenie to nie zawsze jest wykonywane bezpośrednio przez podmiot władzy publicznej (zob. art. 6e u.c.p.g.). Zdaniem TK istotne jest bowiem, że odbiór odpadów komunalnych realizowany jest w następstwie finalizacji zamówienia publicznego zgodnie z art. 6d u.c.p.g., a organizacja systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych stanowi zadanie własne gminy, które ta wykonywa we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność.

Po drugie, TK stwierdził, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Obowiązek ten z mocy ustawy obejmuje również właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają tam odpady, o ile rada gminy postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych z tych nieruchomości (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 6l u.c.p.g.).

Po trzecie, TK wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi bowiem dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości). Po czwarte, TK podniósł, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest należnością podlegającą egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 6qa u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

TK podkreślił, że przedstawiona charakterystyka opłaty przemawia zarazem za uznaniem jej za daninę, która nie ma charakteru podatkowego. Jest ona bowiem świadczeniem pieniężnym, przymusowym, bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, ale odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości.

Wobec powyższego powstaje pytanie, czy Skarżąca, jako spółdzielnia mieszkaniowa, może być uznana za podmiot zobowiązany do uiszczania powyższej opłaty.

W przywołanym wyżej wyroku TK wskazano, że problem konstytucyjny przedstawiony do rozstrzygnięcia we wskazanej sprawie obejmował m.in. konieczność udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g., w zakresie, w jakim stanowią o właścicielu nieruchomości, interpretowane w świetle przyjętego przez prawodawcę odesłania do ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokal; Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, ze zm.; dalej: ustawa o własności lokali (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.), pozwalają ustalić, kto jest zobowiązany do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz złożenia deklaracji o wysokości tejże opłaty w wypadku nieruchomości zabudowanej budynkami wielolokalowymi, i tym samym są zgodne z zasadą poprawnej legislacji.

Odpowiadając na powyższe pytanie, TK twierdził, że art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. są zgodne z zasadą poprawnej legislacji. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że w wypadku nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, obowiązek ponoszenia opłaty oraz złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Sąd konstytucyjny wskazał, że odesłanie do ustawy o własności lokali i brak odrębnej regulacji odnoszącej się do budynków wielolokalowych, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. tj. z 2013 r., poz. 1222; dalej: ustawa o spółdzielniach) nie wprowadza niejasności i niekomunikatywności zakwestionowanych przepisów. Odesłanie do ustawy o własności lokali oznacza, że nałożone na właścicieli obowiązki, o których mowa w art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g., w zależności od stanu faktycznego i prawnego, są wykonywane: po pierwsze - przez osobę fizyczną albo prawną, której właściciele lokali w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną (art. 18 ust. 1 in principio ustawy o własności lokali); po drugie - przez osobę fizyczną albo prawną, której właściciele lokali w umowie zawartej w formie aktu notarialnego po ustanowieniu odrębnej własności lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną (art. 18 ust. 1 in fine ustawy o własności lokali); po trzecie - przez właścicieli samodzielnie (art. 19-20 ustawy o własności lokali). Zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali).

Z perspektywy art. 2 ust. 3 u.c.p.g., legitymacja wymienionych podmiotów do wykonywania obowiązków właściciela nieruchomości z art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g. aktualizuje się z wyodrębnieniem własności lokalu w budynku wielolokalowym, a użyta przez prawodawcę liczba mnoga w wyrażeniu "jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali" nie modyfikuje reguł przyjętych w ustawie o własności lokali. Podobnie nie ma merytorycznego znaczenia posługiwanie się przez prawodawcę pojęciem "osoby sprawującej zarząd nieruchomością" w ustawie o utrzymaniu czystości i pojęciami "zarząd" lub "zarządca" w ustawie o własności lokali. Pojęcie "osoby sprawującej zarząd" użyte w art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie może zostać uznane za niejasne i niekomunikatywne, gdyż jego treść i granice wyznacza zakres odesłania. Pojęcie to obejmuje zatem każdy podmiot, który sprawuje zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali.

W ocenie TK podobnie jednoznacznie i precyzyjnie można wskazać podmiot zobowiązany do ponoszenia opłaty oraz do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wypadku budynków wielolokalowych, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy o spółdzielniach. Art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie znajduje zastosowania, jeżeli w budynku wielolokalowym nie ustanowiono odrębnej własności lokalu. Sytuacja taka ma miejsce w szczególności, gdy w spółdzielczym budynku wielolokalowym lokatorzy mają spółdzielcze prawa lokatorskie do lokali mieszkalnych lub spółdzielcze własnościowe prawa do lokali. Obowiązki, o których mowa w art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g., obciążają wówczas właściciela nieruchomości (tj. spółdzielnię mieszkaniową) zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości.

Art. 2 ust. 3 u.c.p.g. znajduje natomiast zastosowanie, jeżeli w spółdzielczym budynku wielolokalowym ustanowiono odrębną własność przynajmniej jednego lokalu. Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni (art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o spółdzielniach). Wówczas podmiotem zobowiązanym do wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g., jest spółdzielnia mieszkaniowa.

Przedstawioną powyższej wykładnię przepisów ustawy o zachowaniu czystości, zawartą w wyroku TK sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własną, uznając w konsekwencji, podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu objętego punktem 2 skargi sąd wskazuje co następuje :

Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie zawiera terminu "płatnik". Zgodnie z jego brzmieniem "obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną". W art. Art. 6h u.c.p.g. wskazano natomiast wprost, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c u.c.p.g., są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Słownik Języka Polskiego dostępny na stronie http://sjp.pwn.pl wskazuje, że termin "obciążyć" ma wiele znaczeń. Te, które mają zastosowanie w wykładni ww. przepisu sprowadzają się do uznania, że chodzi o to aby: 1) "nałożyć na kogoś jakieś zobowiązanie"; 2) "uczynić kogoś odpowiedzialnym za coś". W podobny sposób ów termin formułuje Nowy Słownik Języka Polskiego pod red. B Dunaja, s. 379, "obciążyć" oznacza "nakładać na kogoś jakieś obowiązki, czynić odpowiedzialnym za coś". Tym samym wykładnia językowa art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wskazuje, że mowa tutaj o nałożeniu obowiązków właścicieli na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną; uczynienie tych osób odpowiedzialnymi za wykonanie rzeczonych obowiązków. Jako, że powołany wyżej przepis został umiejscowiony w Rozdziale 1 "Przepisy ogólne", to nie ma wątpliwości, że mowa tutaj również o obowiązkach przewidzianych w art. 6h u.c.p.g, jak i art. 6m ust. 1 u.c.p.g. a zatem obowiązkach: złożenia deklaracji podatkowej o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zapłaty tej opłaty.

Zgodnie zaś z art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Powołane wyżej sformułowanie, użyte w treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g., nie czyni z osoby sprawującej zarząd nieruchomością wspólną płatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lecz podatnika tej opłaty i to w ograniczonym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 7 § 1 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Skoro osobę sprawującą zarząd nieruchomości wspólnej obciążono na mocy art. 2 ust. 3 u.c.p.g. obowiązkami podatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi to trudno jest twierdzić, że jest on płatnikiem tej opłaty. Jest on bowiem zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zapłaty tej opłaty nie zaś do jej obliczenia i poboru od podatnika oraz wpłacenia kwoty opłaty do organu gminy.

Również sformułowanie zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. w związku z art. 6h u.c.p.g., nie czyni z właściciela nieruchomości w rozumieniu powołanych przepisów płatnika powołanej opłaty.

W uzasadnieniu organu pierwszej instancji wskazano, że Skarżąca jest jednocześnie płatnikiem i podatnikiem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Stanowisko to jest oczywiście błędne, nie jest bowiem możliwe uznanie jednego podmiotu za płatnika i podatnika. W decyzji organu drugiej instancji wskazano, że Skarżąca powinna być traktowana przynajmniej jako płatnik w rozumieniu art. 8 O.p. zobowiązany do obliczenia i pobrania od jej mieszkańców należności publicznoprawnej, jaką jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wpłacenia we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Powyższe poglądy wyrażone przez organy obu instancji są wadliwe, jednak nie mają wpływu na wynik sprawy. W decyzjach obu organów powołano bowiem prawidłową podstawę prawną, to jest przywołano art. 2 ust. 3 jak i s ust. 1 pkt 4, art. 6o u.c.p.g, jak równie prawidłowo wywiedziono, że to na Skarżącej spoczywa obowiązek złożenia deklaracji oraz uiszczenia opłaty.

Zarzut objęty punktem 3 skargi sąd uznaje również za nieuzasadniony.

Organy pierwszej instancji nie dokonywał szacowania wysokości opłaty. Wysokość opłaty, która nałożona została na Skarżącą, ustalona została na podstawie uchwały Rady Gminy z [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie dokonania wyboru metody z art. 6j ust. 1 pkt 1 i przewidującej w paragrafie 2, że wysokość opłaty wynosi 12 złotych miesięcznie od każdej osoby zamieszkującej nieruchomość i 6 złotych miesięcznie od każdej osoby w przypadku odpadów zbieranych w sposób selektywny.

Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest fakt nie złożenia przez Skarżącą deklaracji, w konsekwencji sąd podziela w pełni pogląd organów, że brak było podstaw do przyjęcia, iż odpady zbierane będą w sposób selektywny.

Również z uwagi na nie złożenie deklaracji organ zobowiązany był do ustalenia ilości osób, od których naliczana jest opłata na podstawie danych meldunkowych.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.