Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 4471/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie WSA Wojciech Mazur asesor Anna Szymańska Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. K., J. K., A. O., Miasta B. oraz Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] września 2001 r.: 1) na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 w zw. z art.158 § 1 kpa stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z [...] kwietnia 1961 r. i utrzymanych nim w mocy orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] lipca 1959 r. i [...] lipca 1959 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej nieruchomości ziemskiej położonej w B. w dzielnicach : [...],[...] i [...], stanowiącej własność R. W. o łącznej powierzchni 48, 801 ha ;

2) na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 i § 2 kpa stwierdził, że orzeczenie Ministra Rolnictwa z [...] kwietnia 1961 r. i utrzymane nim w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] lipca 1959 r. i [...] lipca 1959 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej nieruchomości o łącznej powierzchni 0,638 ha położonej w B. i nie stwierdzać w tej części nieważności wymienionych orzeczeń ze względu na zaistniałe nieodwracalne skutki prawne.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że rozbieżność materiału dowodowego i dokonanych na jego podstawie zróżnicowanych ustaleń, co do wielkości przedmiotowego majątku ziemskiego, sporządzona została dokumentacja geodezyjno - prawna nieruchomości wg jej stanu prawnego i faktycznego na dzień 1.09.1939 r. i 13.09.1944 r. przez uprawnionego geodetę. Podstawą tego pracowania stanowiły dokumenty geodezyjne i dane hipoteczne sprzed 1939 r. i po 1945 r.

Z dokumentacji tej wynika, że ogólny obszar nieruchomości R. W. wg stanu na dzień 1.09.1939 r. i 13.09.1944 r. wynosił 48,6793 ha w tym 48,1866 ha użytków rolnych. Wobec tego, że obszar tego majątku ziemskiego nie przekraczał 50 ha, to przejęcie go na cele reformy rolnej nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Ponadto, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w tej sprawie z 20.06.2001 r. sygn. akt IV SA 1011/00, przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6.09.44 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. nr 10 poz. 51) dawał tylko podstawę do orzekania czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przepis ten nie mógł natomiast stanowić podstawy do wydania orzeczenia o przejęciu nieruchomości, albowiem przejęcie to następowało z mocy prawa. Oznacza to, że orzeczenie Ministra Rolnictwa z [...] .04.1961 r. oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] lipca 1959 r. z dnia [...] lipca 1959 r. orzekając o przejęciu przedmiotowych nieruchomości były wydane bez podstawy prawnej.

W tej sytuacji należało stwierdzić, że kwestionowane decyzje o przejęciu nieruchomości ziemskiej dotknięte są wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 kpa a więc należało stwierdzić ich nieważność. Jednak cześć tej nieruchomości o pow. 0,6368 ha została trwale rozdysponowana na rzecz osób trzecich i stanowi ich własność . Wobec tego w stosunku do tej części nieruchomości nastąpiły nieodwracalne skutki prawne albowiem uprawnienia tych osób trzecich znajdują szczególna ochronę w postaci rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, zgodnie z art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Biorąc pod uwagę zakres rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, chroniącej uprawnienia osób trzecich jedynie w przypadku przeniesienia na nich własności nieruchomości, organ stwierdził, że brak jest przeciwwskazań do stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz państwa w stosunku do pozostałych nieruchomości o łącznej pow. 48,801 ha pozostających we władaniu Skarbu Państwa, Gminy B. oraz w użytkowaniu innych podmiotów prawnych i osób fizycznych bądź w użytkowaniu wieczystym osób trzecich.

Fakt ustanowienia na części spornej nieruchomości użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich jak i dokonane nakłady inwestycyjne na tej nieruchomości nie wywołują nieodwracalnych skutków prawnych o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Poczynione nakłady mają charakter zdarzeń faktycznych z których mogą wynikać roszczenia cywilne.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2002 r., po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Zarządu Miasta B., J. K., Z. K. i A. O., uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z [...] kwietnia 1961 r. i utrzymanych nim w mocy orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] lipca 1959 r. i [...] lipca 1959 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w B. w dzielnicach: [...],[...] i [...] w części dotyczącej nieruchomości o łącznej pow.29,0999 ha. W odniesieniu do części nieruchomości o łącznej powierzchni 20.1933 ha, na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 i § 2 kpa stwierdzono, że wymienione orzeczenie Ministra Rolnictwa z [...] kwietnia 1961 r. i utrzymane nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...]lipca 1959 r. i [...] lipca 1959 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Organ orzekł o nie stwierdzeniu nieważności powyższych orzeczeń w tej części z uwagi na zaistniałe nieodwracalne skutki prawne.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko, co do wielkości przejętego majątku ziemskiego mniejszego, niż 50 ha, jak i zgodności wymienionych działek z dokumentacją geodezyjno - prawną opracowaną w 1998 r. przez uprawnionego geodetę. Stanowisko w tej ostatniej kwestii potwierdza treść pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z 31.12.1999 r. Urząd Miasta dokonał przeglądu tej dokumentacji i uznał, że została wykonana prawidłowo.

Natomiast w zakresie nieodwracalności skutków prawnych organ powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wskazał, że nieodwracalne skutki prawne nie występują tam, gdzie osoba trzecia nabywca nie korzysta z ochrony wynikającej z art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

Jednak zakres rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni uprawnienia osób trzecich jedynie w przypadku odpłatnego nabycia mienia.

Zgodnie z art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r. przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych ( Dz. U. nr. 32 poz. 191 ze zm.) nabycia mienia przez gminę następowało nieodpłatnie. Wobec tego nabycia mienia na podstawie decyzji komunalizacyjnej, jako nieodpłatne nabycie mienia nie korzysta z powyższej ochrony a więc decyzja ta nie wywołuje nieodwracalnego skutku prawnego.

Nadto wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 20 marca 2000 r. OPS 14/99 dopuścił stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której Skarb Państwa nabył nieruchomość, jeżeli oddanie jej w wieczyste użytkowanie osobie trzeciej nastąpiło w toku postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Postępowanie nieważnościowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 1990 r. Jak wynika z akt sprawy część przedmiotowej nieruchomości o łącznej pow. 15,0169 ha w latach 80-tych a więc przed wszczęciem postępowania została przekazana w wieczyste użytkowanie spółdzielniom mieszkaniowym z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe. Grunty o pow. 0,6369 ha zostały trwale rozdysponowane na rzecz osób trzecich i stanowią własność tych osób. Natomiast Grunty o łącznej pow. 4,6296 ha stanowią urządzone drogi publiczne.

W świetle tych ustaleń należało uznać, że w stosunku do w/w gruntów o łącznej pow.20,1933 ha określonych w pkt 2 sentencji decyzji nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Pozostałe grunty o łącznej pow. 29,0999 ha pozostają we władaniu Skarbu Państwa i gminy B., bądź w użytkowaniu wieczystym osób trzecich. Dotyczy to miedzy innymi działek J. K., Z. K. i A. O. przekazanych w wieczyste użytkowanie umową zawartą w dniu [...] września 1992 r. a więc w trakcie toczącego się postępowania o zwrot przejętych nieruchomości.

Natomiast co do decyzji komunalizacyjnych i zawarcie umów o ustanowieniu wieczystego użytkowania na rzecz osób trzecich, co do części nieruchomości oraz zbycie lokali na rzecz osób trzecich po wszczęciu postępowania - są to skutki prawne wywołane nie przez decyzję o przejęciu nieruchomości na własność państwa. Są to zdarzenia późniejsze, które nie mogą stanowić podstawy co do oceny nieodwracalnych skutków prawnych orzeczeń z 1959 i 1961 r.

Również nakłady inwestycyjne dokonane na nieruchomości nie powodują nieodwracalnych skutków prawnych. Są to zdarzenia faktyczne, które nie wywołują zmian w stanie prawnym nieruchomości. Wynikające z tego tytułu roszczenia mają charakter roszczeń cywilnych.

Skargi na tą decyzję wnieśli : Z. K., J. K. i A. O., Zarząd Miasta B.oraz Parafia Rzymskokatolicka p.w. [...] w B.

Skarżący Z. K., J. K. i A. O. podnieśli, iż działki [...],[...] i [...] dzierżawili od 1984 r. od Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. i wybudowali pawilony handlowe. W dniu [...].09.1992 r. odpłatnie nabyli od spółdzielni prawo do wieczystego użytkowania. Wobec tego zaskarżona decyzja narusza ich prawo własności.

Zarząd Miasta B. zaskarżając decyzję w zakresie pkt. 1 podniósł zarzuty:,

-rażącego naruszenia art. 5 i 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece,

-art. 6,7,10,28,61 § 4 i 77 kpa.

Zdaniem Zarządu Miasta w okresie gdy w obrocie prawnym pozostawały kwestionowane orzeczenia o przejęciu przedmiotowej nieruchomości doszło do szeregu czynności cywilnoprawnych które doprowadziły do powstania nieodwracalnych skutków prawnych. Sam fakt dokonania obrotu tymi nieruchomościami po dacie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności orzeczeń o przejęciu majątku jest zdaniem skarżącego niewystarczający. Nie zostało bowiem wyjaśnione w jakiej dacie osoby dokonujące tych czynności powzięły wiadomość o wszczęciu postępowania nieważnościowego.

Skarżąca parafia podniosła, że jest samoistnym posiadaczem na którym wybudowano Kościół, a Rada Miasta uchwałą z 1991 r. wyraziła zgodę na zbycie tego terenu pod budowę kościoła. Wobec tego dobra wiara Parafii zasługuje na ochronę tym bardziej, że władze miasta i jeden ze spadkobierców p. W. uznały roszczenia Parafii do przeniesienia własności części nieruchomości.

Zdaniem skarżącej Parafii wydanie zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. " Przekroczenie limitu w zakresie normy obszarowej o 2,7 % należy porównać do zakłócenia obrotu prawnego i społeczno - gospodarczego kilku dzielnic."

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie został wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 1011/00 w którym zawarta została ocena prawna, iż decyzję Ministra Rolnictwa z [...] kwietnia 1961 r. oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w B. z [...] lipca 1959 r. i z [...] lipca 1959 r. w częściach orzekających o przejęcie na cele reformy rolnej konkretnych nieruchomości określonych z nazwy i obszaru, były wydane bez podstawy prawnej. Przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( DS. U. nr. 10 poz. 51) dawał tylko podstawę do orzekania na wniosek strony czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisu art.2 ust. 1 pkt. e dekretu. O przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej nie można było orzekać w formie orzeczenia na podstawie tego przepisu, gdyż przejęcie następowało z mocy prawa.

Stosownie do treści art. 153 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Zatem już tylko ta przyczyna była podstawą do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa jako wydanych bez podstawy prawnej.

Nadto jak wynika z bardzo obszernej dokumentacji opracowanej na podstawie akt hipotecznych, planów miasta i planów wsi gruntów przyległych, danych ewidencji gruntów w/g stanu prawnego i faktycznego na dzień 1.09.1939 r. oraz 13.09.1944 r. ogólny obszar nieruchomości R. W. położonej w B. wynosił 48,6793 ha. W skład tej nieruchomości wchodziły grunty w dzielnicach : "[...] " o pow. 27.9719 ha oraz "[...]" o pow. 20,2147 ha stanowiące użytki rolne oraz zabudowana nieruchomość o pow. 0,4927 ha położona przy ul. [...] ([...]).

Wobec tego wielkość tej nieruchomości nie spełniała wymogów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. nr3 poz. 13 z 1945 r.).

Wobec tego zasadnie w zaskarżonej decyzji, przyjęto, iż kwestionowane decyzje dotknięte są wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Zarówno skarżący J. K., Z. K., A. O. oraz Miasto B. nie podnosili zarzutów kwestionujących te ustalenia. W skargach podniesiono zarzuty o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do działek wskazanych w skargach i odnoszą się tylko do pkt. 1 zaskarżonej decyzji.

Jednak Sąd nie podziela zawartych w tych skargach wywodów dotyczących wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych.

Utrwalone już orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące kwestii zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych wskazuje, że należy odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub zdarzeniami prawnymi. Decyzja o przejęciu nieruchomości na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wywołała jedynie skutek, że nieruchomość ta przeszła na własność Państwa. Późniejsze decyzje o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, komunalizacji mienia, sprzedaż osobom trzecim nie są skutkiem prawnym decyzji o przejęciu nieruchomości na podstawie dekretu, lecz późniejszych decyzji wydanych w innych sprawach administracyjnych oraz innych zdarzeń prawnych. Oznacza to, że skutki prawne wywołane późniejszą decyzją dotyczą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła decyzja wcześniejsza, nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejszą decyzję.

Także stanowisko zostało zawarte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.12.1996 r. OPS 7/96 oraz z 9.11.1998 r. OPK - 4 - 7/98.

Również w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2000 r. OPS 14/99 (ONSA 2000/3/93 wyraźnie stwierdzono, " że sam fakt, iż nieruchomość nabyta przez Państwo na podstawie decyzji nacjonalizacyjnej została następnie sprzedana lub oddalona w użytkowanie osobie trzeciej, nie może zawsze przesądzać o tym, że decyzja nacjonalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skutkiem prawnym tego rodzaju decyzji, często o charakterze deklaratoryjnym, było przede wszystkim odjęcie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi i przejście własności na Państwo".

Stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej nie musi automatycznie oznaczać odzyskania własności nieruchomości przez jej poprzedniego właściciela. Chodzi tu bowiem nie o " odwracalność skutków prawnych" w ogóle ale o " odwracalność skutków prawnych " wywołanych tylko i wyłącznie decyzją nacjonalizacyjną dotkniętą wadą nieważności w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności.

Należy bowiem odróżnić skutki prawne decyzji nacjonalizacyjnej od skutków prawnych decyzji wydanych w innym postępowaniu lub innych zdarzeń prawnych, które również wywołały dalsze skutki prawne i mogą być przedmiotem oceny w zakresie nieodwracalności tych skutków w innych postępowaniach.

Jak wynika z akt sprawy a zwłaszcza skargi oraz pisma Miasta B. z 14 listopada 2003 r. strona skarżąca sama wskazuje, iż nabycie nieruchomości wymienionych w skardze przez osoby trzecie w odniesieniu do których nastąpiły jej zdaniem nieodwracalne skutki prawne zawsze poprzedzone były bądź decyzjami komunalizacyjnymi ( obręb [...] arkusz [...] działki : [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...] arkusz [...] działki : [...], obrębu [...] arkusz [...] działki : [...],[...],[...],[...]oraz [...]), bądź decyzjami o oddaniu w wieczyste użytkowanie części gruntu i sprzedaży mieszkania jak w przypadku działki nr. [...] z obrębu [...] arkusz [...], a także decyzjami o oddaniu w wieczyste użytkowanie gruntu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " (obręb [...] arkusz [...] : działki: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]).

Następnie działki te zostały zbyte osobom trzecim m.in. skarżącym Z. K., J. K. oraz A. O.

Zatem kwestia nieodwracalności skutków prawnych może być rozpatrywana dopiero w postępowaniach dotyczących tych właśnie wyżej wymienionych decyzji a nie w niniejszym postępowaniu.

Przekazanie nieruchomości decyzją w użytkowanie wieczyste innym podmiotom przez gminę bądź Skarb Państwa, komunalizacja, czy też zawarcie umów z osobami trzecimi są to skutki prawne wywołane właśnie przez te zdarzenia a nie przez orzeczenie o przyjęciu nieruchomości z 1959 i 1961 r. Z tego też właśnie względu te późniejsze zdarzenia nie mogły stanowić podstawy do uznania, że decyzja nacjonalizacyjna wydana bez podstawy prawnej czy z rażącym naruszeniem prawa wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art.156 § 2 kpa i to niezależnie od tego kiedy te " późniejsze zdarzenia" miały miejsce przed, czy też już po wszczęciu postępowania nieważnościowego.

Mimo, że organ w zaskarżonej decyzji błędnie uzasadnił brak nieodwracalnych skutków prawnych, wiążąc je wyłącznie z tym, że przekazanie przez Gminę gruntów w użytkowanie wieczyste innym podmiotom i zawarcie umów z osobami trzecimi, miało miejsce już po wszczęciu postępowania nieważnościowego to decyzja ta odpowiada prawu.

Jak wynika z powyższych wywodów kwestia nieodwracalności skutków prawnych decyzji nacjonalizacyjnej nie ma związku z datą wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Wydanie decyzji komunalizacyjnych, decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, zawarcie umów z osobami trzecimi o ustanowieniu bądź sprzedaży użytkowania wieczystego to skutki prawne wywołane nie przez decyzję o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, ale zdarzenia późniejsze i to niezależnie czy miały miejsce przed czy po wszczęciu postępowania nieważnościowego. Również zainwestowanie przedmiotowych działek nie powoduje nieodwracalnych skutków prawnych.

Z uwagi na brak skargi co do pkt. 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2002 r., ta część decyzji znalazła się poza kontrolą sądu.

Natomiast co do skargi Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w B. Sąd stwierdził, iż skarga ta podlega oddaleniu z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej Parafii.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego tzn. taką normą, którą można wskazać jako podstawę z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Może to być norma należąca nie tylko do prawa administracyjnego, ale również normy należące do innych gałęzi prawa np. prawa cywilnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, iż szczególną cechą interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny. Oznacza to , że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego a nie za pośrednictwem drugiego podmiotu.

Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność. Interes ten musi być rzeczywiście istniejący w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny ( wyrok NSA z lutego 1996 r. sygn. akt IV SA 846/95 oraz glosa Jana Zimmermana OSP z 1997 r. nr. 4 poz. 83) .

Skarżąca parafia nie wykazała się tak rozumianym interesem prawnym. Jak wynika z akt sprawy oraz skargi grunty będące obecnie w posiadaniu parafii stanowią własność miasta B. Rada Miasta w 1991 r. wyraziła tylko zgodę na zbycie tych terenów pod budowę kościoła.

Jak się wywodzi w skardze jedna ze spadkobierczyń R. W. złożyła przyrzeczenie nieodpłatnego przekazania swojego udziału w odzyskanej nieruchomości Parafii.

Oznacza to, że obecnie parafia nie ma żadnego tytułu prawnego tzn. ani prawa własności ( ta bowiem należy do Miasta B.) ani prawa wieczystego użytkowania, który dawałby Parafii przymiot strony w tym postępowaniu. Oznacza to, że skarżąca Parafia jest tylko władającym bez żadnego tytułu prawnego do tych działek. Zatem ma jedynie interes faktyczny a nie prawny. Brak jest bowiem po stronie skarżącej podmiotowego prawa do tych działek takiego jak prawo własności czy też prawa wieczystego użytkowania.

Wskazane przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące podejmowanych działań o uzyskanie takiego prawa podmiotowego oraz zainwestowanie tych działek nie mają wpływu na ocenę istniejącego interesu prawnego, który, jak wskazano już wyżej musi być realny czyli istniejący w dacie orzekania.

Interes faktyczny nie mieści się w pojęciu interesu prawnego a więc nie może stanowić o istnieniu po stronie skarżącej legitymacji materialnoprawnej stanowiącej podstawę do wniesienia skargi.

W związku z tym skargę Parafii należało oddalić z powodu braku legitymacji do wniesienia skargi.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr. 153 poz. 1270) skargi oddalił.