Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 912/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.
Teza: Nie jest zatem rzeczą organu administracyjnego w toku postępowania toczącego się po wznowieniu postępowania przeprowadzanie własnego postępowania dowodowego w zakresie oceny tego, czy doszło do sfałszowania dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym zakresie organ administracyjny jest związany treścią orzeczenia sądu lub innego organu wymienionych w art. 145 § 2 k.p.a.

TEZY

Nie jest zatem rzeczą organu administracyjnego w toku postępowania toczącego się po wznowieniu postępowania przeprowadzanie własnego postępowania dowodowego w zakresie oceny tego, czy doszło do sfałszowania dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym zakresie organ administracyjny jest związany treścią orzeczenia sądu lub innego organu wymienionych w art. 145 § 2 k.p.a.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2013 z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta M. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 186, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej k.p.a.) wznowił, w wyniku wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Rejonowego w M. z dnia [...].04.2013 r., postępowanie w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], numer nadwozia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Starosta M. na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 poz. 1137), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 2007 r. Nr 186, poz. 1322), uchylił swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie rejestracji ww. samochodu marki [...] na rzecz A. W. K. i odmówił rejestracji ww. pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. wpłynął do niego sprzeciw Prokuratora Rejonowego w M. żądający wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. z uzasadnieniem, że decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu została wydana w oparciu o sfałszowany dokument F. o nr [...].

Dalej organ wywodził, że w dniu [...].05.2012 r., W. K. - pełnomocnik strony, złożył wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu przedkładając stosowne dokumenty, w tym F. nr [...] wraz z tłumaczeniem, na podstawie których Starosta wydał w dniu [...].05.2012 r. decyzję nr [...] o rejestracji pojazdu.

Ze sprzeciwu Prokuratury Rejonowej w M. wynika, że wśród dokumentów przedstawionych do rejestracji znajdował się podrobiony dokument F. nr [...]. Prowadzone przez Prokuraturę dochodzenie zostało zakończone w dniu [...].02.2013 r. wydaniem postanowienia o umorzeniu dochodzenia, sygn. akt [...]. Z materiałów toczącego się postępowania wynika, że dokument F. jest sfałszowany, skutkiem czego niespełnione są warunki zarejestrowania pojazdu.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ orzekł zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tym samym można uznać w sposób niebudzący wątpliwości, że nie zostały spełnione warunki konieczne do zarejestrowania pojazdu określone w art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i zaszły przesłanki stanowiące podstawę do uchylenia decyzji z dnia [...].05.2012 r. w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu i odmowy rejestracji tego pojazdu.

Na skutek odwołania wniesionego przez A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się odpis postanowienia Prokuratury Rejonowej w M. z dnia [...] lutego 2013 r. o umorzeniu dochodzenia o sygn. akt [...], w sprawie podrobienia dokumentu F. nr [...] wystawiony dla powyższego pojazdu, wobec niewykrycia sprawcy czynu. Ww. karta pojazdu stanowiła, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podstawę rejestracji samochodu. Wobec powyższego decyzja w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu wydana została w oparciu o fałszywe dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

Należy zauważyć, że sfałszowane dokumenty, w oparciu o które pojazd został zarejestrowany, nie stanowią podstawy do jego rejestracji, bowiem nie zostały spełnione warunki konieczne określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

W sprawie niniejszej jest oczywiste, że rejestracji przedmiotowego pojazdu dokonano w oparciu o sfałszowany dokument - co potwierdza jednoznacznie omówione wyżej postanowienie Prokuratury Rejonowej w M. Organ I instancji uznał, że jest to w sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu nowa istotna okoliczność faktyczna lub nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Zaistniały zatem uzasadnione podstawy do wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, co zostało dokonane postanowieniem organu I instancji z [...].04.2013 r. Zdaniem Kolegium organ I instancji błędnie wskazał jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż z uzasadnienia postanowienia wynika, że podstawą tą powinien być przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., okoliczność ta nie podważa jednakże zasadności wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.

Celem wznowionego postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wykazanie istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel; Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.). Dla przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie, których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania.

W orzecznictwie administracyjnym przyjęty jest pogląd, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.10.1991 r., sygn. akt II SA 640/91, publ. ONSA 1992/3-4/66).

Z przepisów Prawa o ruchu drogowym wynika, że w wypadku niespełnienia przewidzianych prawem warunków nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Dokumenty te nie mogą budzić uzasadnionych wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i powinny być sporządzone przez powołane do tego organy. Nie może być uznane za dopełnienie powyższych warunków przedstawienie sfałszowanej karty pojazdu. Z uwagi na to, że rejestracja pojazdu odbywa się wyłącznie na podstawie dokumentów, organ administracyjny nie ma podstawy do zarejestrowania pojazdu, jeżeli dokumenty okażą się nieprawdziwe.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła A. K. zarzucając jej, podobnie jak w odwołaniu, naruszenie:

art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o wznowieniu postępowania w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, mimo faktycznego braku przesłanki wyjścia na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych lub dowodów;

art. 149 § 2 w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która wydana została w oparciu o inny przepis niż ten, który stanowił podstawę do wznowienia postępowania;

art. 136 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a tym samym niedokładne wyjaśnienie sprawy o wydanie decyzji o rejestracji pojazdu;

art. 8 k.p.a. poprzez nieprzestrzeganie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

art. 12 k.p.a. poprzez nie dość wnikliwe działanie w sprawie rejestracji pojazdu;

art. 136 w zw. z art. 7 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów i oparcie się wyłącznie na informacjach uzyskanych z Prokuratury w zakresie sfałszowania dokumentu zawartych w sprzeciwie, a tym samym nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niespełnienie wymogów formalnych uzasadnienia decyzji;

art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przejawiające się w uchyleniu decyzji o rejestracji mimo spełnienia przesłanek do rejestracji pojazdu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Starosty M. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciła szereg naruszeń prawa procesowego, jak i materialnego. Organ odwoławczy zaś nie odniósł się do większości z nich opierając swe ustalenia wyłącznie na tym, że w aktach sprawy znajduje się sprzeciw prokuratora.

Organ I instancji już w czasie wydawania obu decyzji o rejestracji pojazdu dysponował wszelkimi koniecznymi dowodami i informacjami, w tym dokumentem F. nr [...]. Rolą organu rejestrującego pojazd jest tak wnikliwe zbadanie sprawy, by ustalić bez żadnych wątpliwości, że możliwa jest rejestracja pojazdu, bądź nie jest ona możliwa. Organ dysponuje szerokimi możliwościami dowodzenia w postępowaniu, nie skorzystał jednak chociażby z możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów. Organ I instancji doszedł zatem do wniosku, że nawet nieprzeprowadzenie wnikliwej oceny dokumentów, mających być podstawą rejestracji pojazdu, umożliwia rejestrację takiego pojazdu. Niezasadne jest wobec tego twierdzenie na obecnym etapie, że zachodzi konieczność uchylenia decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie rejestracji pojazdu i odmowa rejestracji pojazdu. Skoro bowiem organ wówczas nie dostrzegł konieczności badania dokumentów pod względem ich autentyczności, nie jest zasadne twierdzenie, że ma to znaczenie w późniejszym etapie, już po rozpoznaniu sprawy, nawet mimo wniesienia sprzeciwu przez prokuratora. Świadczy to o nie dość wnikliwym zbadaniu sprawy przez Starostę M. Zakwestionować należy jako nieprawidłową praktykę polegającą na naprawie ewentualnych wad postępowania dowodowego poprzez wznowienie postępowania w sprawie.

Organ nie dopuszczając dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności przedłożonych przy rejestracji dokumentów sanował wszelkie ewentualne nieprawidłowości w dokumentacji przedłożonej do rejestracji. Autentyczności dokumentów nie badał również organ II instancji, opierając się wyłącznie na informacji zawartej w sprzeciwie prokuratora.

Do kwestii nieprawidłowości podstawy prawnej wznowienia postępowania organ II instancji odniósł się lakonicznie. Podstawa prawna wznowienia i decyzji wydanej w jego wyniku ma znaczenie. Przepis art. 149 § 2 k.p.a. stanowi, że postanowienie (o wznowieniu postępowania) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania następuje etap postępowania mający na celu zweryfikowanie podstaw wskazanych w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Jeśli bowiem mamy do czynienia z inicjacją postępowania "co do przyczyn wznowienia", to postępowanie to ma na celu zweryfikowanie, czy istotnie istnieje podstawa, na której postępowanie wznowiono, a nie, czy istnieje jakakolwiek podstawa wznowienia. W związku z powyższym organ I instancji nie był uprawniony do uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu na podstawie innej niż ta, w oparciu o którą postępowanie wznowiono.

Nadto nie uzasadnia żądania wznowienia odmienna ocena dowodu, który był znany (M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX). Organ ocenił dowody, na podstawie których wydał decyzje o czasowej rejestracji, następnie o rejestracji pojazdu. Odmienna ocena tego dowodu w chwili obecnej uniemożliwia wzruszenie decyzji Starosty M. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie rejestracji pojazdu.

Ponadto skarżąca zarzuciła organom, że nie przeprowadziły one postępowania dowodowego.

W orzecznictwie wskazuje się na sfałszowanie numerów nadwozia (por. wyrok NSAz dnia 6 lutego 1998 r., II SA 1492/97, LEX nr 41340), numerów identyfikacyjnych nadwozia i silnika (por. wyrok NSAz 12 marca 1998 r., II SA 32/98, Lex nr 41680). Nie wskazuje się zaś na ogólną przesłankę "sfałszowania dokumentu". W niniejszej sprawie nie wyjaśniono, w jaki sposób dokument F. nr [...] miał zostać sfałszowany. Nie chodzi tu bynajmniej o czynność "fałszowania", ale cechy dokumentu o tym świadczące. Organ posługuje się wyłącznie tezą, że dokument został sfałszowany, nie dowodząc jej w żaden sposób. Podkreślenia wymaga, że w aktach administracyjnych w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu nie znajduje się żadna opinia biegłego z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów bądź podobna - ani opinia wydana do sprawy karnej, ani opinia wydana do sprawy administracyjnej. W aktach dostępna jest tylko kopia opinii biegłego z zakresu badań mechanoskopijnych z dnia [...] grudnia 2012 r.

Ponadto zaznaczenia wymaga niezwykle istotny w niniejszej sprawie fakt, że skarżąca nie była stroną postępowania karnego, o którym mowa w sprzeciwie prokuratora, nie jest jej wobec tego znana opinia biegłego, sporządzona w postępowaniu karnym, stwierdzająca sfałszowanie dokumentu, nie miała bowiem możliwości zapoznania się z aktami sprawy karnej. Nie była to opinia sporządzona w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że nie ma nawet możliwości zgłoszenia do niej ewentualnych zarzutów.

Przedłożenie organowi I instancji dokumentów uznanych przezeń za sfałszowane nie może skutkować uchyleniem decyzji o rejestracji pojazdu, jeśli strona była nieświadoma nieautentyczności dokumentów Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie – skarżąca nie wiedziała bowiem o tym, że dokument może być sfałszowany. Należy taką sytuację odróżnić od tej, w której strona świadomie posługuje się sfałszowanymi dokumentami, w celu uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Takie stanowisko podziela E. Iserzon (por. E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 196).

Nadto zważyć należy, że nie istnieją nieprawidłowości w sprawie, w szczególności pojazd nie jest pojazdem skradzionym czy zaginionym. Gdyby tak istotnie było, wówczas uchylenie decyzji byłoby uzasadnione, bowiem pojazd w rzeczywistości należałby do kogoś innego. W tej sprawie jednak prawo własności pojazdu jest niekwestionowane. Nie ma żadnych innych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość słuszność decyzji o rejestracji pojazdu. Wszelkie wymogi ustawowe, konieczne do rejestracji pojazdu, zostały spełnione.

Istnienie w obrocie prawnym decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie rejestracji pojazdu w żaden sposób również nie narusza interesu społecznego. Nie powoduje także zagrożenia praw innych obywateli, nie narusza porządku prawnego.

"Nie każde pojawienie się nowego dowodu czy nowego faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie" (Cz. Martysz, Komentarz do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX). Okoliczność, że w postępowaniu karnym poczyniono określone ustalenia, nie sprawia od razu, iż ustalenia te istotne są dla sprawy administracyjnej. Tym bardziej, że organ I instancji nie uwzględnił takich okoliczności wydając decyzję o rejestracji pojazdu. Należy również zaznaczyć, że Starosta M. w decyzji o wznowieniu postępowania stwierdził, że "(...) decyzja (...) wydana została w oparciu o fałszywe dowody, na podstawie których wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał". Jest to na tyle nieprecyzyjna podstawa wznowienia, że nie wiadomo, co nowego w rzeczywistości wyszło na jaw, zdaniem organu, zwłaszcza że podstawą prawną jest art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Ponadto nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również okoliczność lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Została ona wydana z naruszeniem zasad postępowania, gdyż nie zawiera elementów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. Uniemożliwia to kontrolę zasadności stanowiska organu. Ma to tym większe znaczenie, że organ II instancji nie odniósł się do większości podniesionych w odwołaniu argumentów.

Mając na względzie wskazane okoliczności uznać należy, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy obu instancji jest niepełne i w takiej sytuacji jego wyniki nie uprawniały do uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu. Konsekwencją powyższego jest fakt naruszenia przepisu art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przejawiający się w uchyleniu decyzji o rejestracji i odmowie rejestracji, mimo spełnienia przesłanek do rejestracji pojazdu, a w szczególności przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów i dokonania wszystkich potrzebnych czynności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że postępowanie toczyło się na skutek wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora. Zgodnie z art. 186 k.p.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony. Obowiązkiem organu było więc wszczęcie postępowania w zakresie objętym sprzeciwem, co też organ uczynił.

Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie wznowieniowym. Przedmiotem oceny Sądu jest bowiem decyzja utrzymująca w mocy decyzję, wydaną po wznowieniu postępowania, uchylająca decyzję Starosty M. z dnia [...] maja 2012 r. i odmawiająca rejestracji pojazdu. Przypomnieć w związku z tym należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1 lub 145a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie procesowej i po spełnieniu koniecznych warunków. Postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zatem zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 i w art. 145a k.p.a. W sytuacji natomiast braku przesłanek wznowieniowych organ, stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej.

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód; 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 k.p.a., który jednak nie miał zastosowania w niniejszej sprawie); 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki musza wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ, nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 16.10.1991 r., II SA 640/91, ONSA 1992/3-4/66). Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zbiór dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu został wskazany w art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciąży na składającym wniosek o zarejestrowanie pojazdu. Stąd też w judykaturze przyjęto, że w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nie przedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Dokumenty te muszą być prawdziwe zarówno w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby (formalna autentyczność dokumentu), jak i także zgodne ze stanem faktycznym (zob. wyroki NSA z dnia 12.03.1998 r., II SA 32/98, LEX nr 41680 oraz z dnia 25.01.2000 r., II SA 2506/99, LEX nr 55319). W ustawowym katalogu dokumentów niezbędnych do rejestracji znalazła się także karta pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 2).

W przedmiotowej sprawie problem sprowadzał się de facto do oceny głównie tego, czy dokument w postaci karty pojazdu (F.), przedłożony przez skarżącą, został sfałszowany. Jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie udziela postanowienie Komendy Powiatowej Policji w M. z dnia [...].02.2013 r., nr [...], zatwierdzone następnie w trybie art. 305 § 3 Kodeksu postępowania karnego przez Prokuratora Rejonowego w M. z dnia [...].02.2013 r., sygn. akt [...], umarzające dochodzenie w sprawie podrobienia karty pojazdu z powodu niewykrycia sprawcy. Uznać należy, że wskazane postanowienie ma moc orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu. Sam fakt umorzenia śledztwa (dochodzenia) nie może decydować o odmówieniu postanowieniu cech orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa (tak np. NSA w wyroku z dnia 2.02.2007 r., I OSK 418/06, LEX nr 255973, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9.07.2007 r., sygn. IV SA/Wa 550/07, LEX nr 384805). Dokonanie czynu zabronionego w postaci fałszerstwa dowodu jest w tym przypadku zatem niewątpliwe, ponieważ orzeczenie stało się także prawomocne pod względem procesowym, gdyż nie zostało zaskarżone ani uchylone czy też zmienione. W tej sytuacji uznać należy, że spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., dotyczące podstaw wznowienia postępowania.

Konsekwencją wznowienia postępowania było rozpoznanie i rozstrzygnięcie przez organy orzekające istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej o rejestracji samochodu. Jak już wskazano, w dniu [...].05.2012 r. materialnoprawną podstawę wydania decyzji o rejestracji pojazdu oraz wydania nowego dowodu rejestracyjnego stanowił m.in. art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów). Zgodnie z tymi przepisami podstawę rejestracji pojazdu stanowiło przedłożenie przez składającą wniosek o rejestrację pojazdu m.in. karty pojazdu. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie mogła nastąpić rejestracja pojazdu. Ustalenie fałszu w dokumentach ma ten skutek, że rozstrzygające w sprawie organy nie miały podstaw do uznania, iż przedłożony dokument spełnia warunki dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że po zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu ustalono, iż przedłożony przez skarżącą dokument okazał się sfałszowany. W związku z powyższym przedstawiony do rejestracji dokument nie mógł być uznany za dokument w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co skutkowało koniecznością odmowy dokonania rejestracji pojazdu.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącej stwierdzić trzeba, że skoro organ w toku postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, to w takiej sytuacji w analizowanym postępowaniu toczącym się na skutek wznowienia postępowania nie można dokonywać powtórnej oceny przeprowadzonych tam dowodów w zakresie dotyczącym ich autentyczności. To właśnie z istoty postępowania toczącego się wskutek wznowienia postępowania wynika, że służy ono naprawieniu błędów, które miały miejsce w pierwotnej decyzji – w tym przypadku było to wydanie jej na podstawie sfałszowanego dokumentu. Nie można również zarzucać organowi, że w toku tamtego postępowania nie dopuścił np. dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności przedłożonych przez skarżącą dokumentów. Skoro organ nie miał wówczas wątpliwości co do ich autentyczności, nie miał on takiego obowiązku. Należy jednak zaznaczyć, że nawet gdyby organ winien mieć wówczas pewne wątpliwości co do prawdziwości przedstawionych przez stronę dokumentów, to, jak się przyjmuje zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, nie ma znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, tom II, s. 312, Zakamycze 2005, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., II OSK 678/12, LEX nr 1374799).

Nie był również zasadny zarzut dotyczący tego, że organ wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie wydał decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Treść art. 149 § 2 k.p.a. uzasadnia bowiem wniosek, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyłączeniem określonej w pkt 4 (por. wyrok NSA z dnia 15.11.1999 r., sygn. akt FSA 1/99, publ. ONSA 2000/2/45).

Niesłusznie twierdzi skarżąca, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego po wznowieniu postępowania. Biorąc pod uwagę to, że podstawę wznowienia stanowiło prawomocne postanowienie Prokuratora o umorzeniu postępowania, organ nie był władny, o czym wspomniano już wcześniej, przeprowadzać żadnego dalszego postępowania dowodowego, ponieważ był związany treścią ww. postanowienia. Nie mógł zatem organ we własnym zakresie ustalać tego, czy ww. postanowienie jest prawidłowe zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, skoro jednoznacznie wynika z niego fakt sfałszowania dokumentu. Nie jest zatem rzeczą organu administracyjnego w toku postępowania toczącego się po wznowieniu postępowania przeprowadzanie własnego postępowania dowodowego w zakresie oceny tego, czy doszło do sfałszowania dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym zakresie organ administracyjny jest związany treścią orzeczenia sądu lub innego organu wymienionych w art. 145 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z 2.06.2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, opubl. LEX nr 55743; z 2.06.1999 r., sygn. akt I SA 989/99, LEX nr 48571; z 26.11.1998 r., sygn. akt SA/Sz 245/98, LEX nr 34900).

Odnosząc się z kolei do zarzutu związanego z tym, że organ nie określił tego, w jaki sposób dokument został sfałszowany, wskazać należy, że wystarczające jest samo ustalenie tego faktu. Sposób sfałszowania dokumentu nie ma znaczenia. Okoliczność ta wynika z prawomocnego postanowienia Prokuratora o umorzeniu dochodzenia, a nadto znajduje poparcie w piśmie Federalnego Urzędu ds. Komunikacji Samochodowej w N. z dnia [...].10.2012 r., z którego wynika, że w karcie pojazdu nr [...] znajdują się rozmaite błędy w pisowni, a dane w niej wpisane nie są zgodne z wpisami w Centralnym Rejestrze Pojazdów.

Nie ma również znaczenia okoliczność, że skarżąca nie była stroną toczącego się postępowania karnego, nie ma to wpływu na ocenę wydanego w jego trakcie postanowienia o umorzeniu dochodzenia.

Nie można również zgodzić się ze skarżącą, że doszło w sprawie do odmiennej oceny przez organ dowodu, co niewątpliwie nie mogłoby stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Organ bowiem nie ocenił w odmienny sposób dowodu, lecz ustalił, że dowód ten został sfałszowany, a to przecież właśnie stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nie był też zasadny zarzut, że orzecznictwo nie przewiduje możliwości w przypadkach podobnych jak w analizowanej sprawie, tj. dotyczących rejestracji pojazdów, możliwości wznowienia postępowania z powodu sfałszowania dokumentu. Jest rzeczą oczywistą, że tak jak każdy inny dowód przeprowadzany w toku postępowania administracyjnego, może on podlegać sfałszowaniu, co nie wymaga, z uwagi na swoją oczywistość, szczegółowego uzasadniania.

Zupełnie nieuprawnione i nie znajdujące w przepisach są twierdzenia skarżącej, że jej nieświadomość co do faktu sfałszowania dokumentu winna mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia organu. Kwestia ta nie żadnego znaczenia w sprawie, ponieważ w szczególności przepisy k.p.a. i Prawa o ruchu drogowym nie wskazują na taką okoliczność. W świetle art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym istotne jest jedynie to, że strona winna przedłożyć stosowne (autentyczne) dokumenty, a jej świadomość co do ich autentyczności jest prawnie obojętna. To samo dotyczy kwestii ustalenia tego, czy samochód widnieje jako skradziony lub zaginiony. Okoliczność ta w świetle treści cyt. przepisu nie ma znaczenia.

Zgodzić się trzeba ze skarżącą, że "nie każde pojawienie się nowego dowodu czy nowego faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie". W przedmiotowej sprawie jednak okoliczność, że dokument, na podstawie którego dokonano rejestracji pojazdu, okazał się fałszywy, ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ rejestracji pojazdu można dokonać jedynie na podstawie autentycznego, a nie sfałszowanego, dokumentu.

Słusznie podnosi skarżąca, że decyzja organu II instancji jest lapidarna i nie odnosi się do wszystkich zarzutów zawartych w jej odwołaniu. Nie ma to jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, które było prawidłowe. W tym miejscu należy dodać, że Sąd z urzędu dostrzegł jeszcze inny błąd organu II instancji, a mianowicie błędnie wynika z uzasadnienia jego decyzji, że organ I instancji wydał decyzje na podstawie m.in. art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż niewątpliwie był to pkt 6 cyt. przepisu, co jednak również pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe nie były zasadne zarzuty naruszenia przez organy art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe organy obu instancji, dysponując materiałem dowodowym, na którym opierała się Prokurator Rejonowy w M. zatwierdzając postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie o podrobienie karty pojazdu, trafnie uznały, że zaistniała podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie rejestracji samochodu i odmowy jego rejestracji. Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić.