Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3413/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. M. Zielińska, Sędziowie NSA del. J. Chlebny (spr.), WSA K. Madalińska-Urbaniak, Protokolant K. Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi F. S.C. – E. A., P. K., R. K., na decyzję Dyrektor Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę złotych 300 (trzysta) tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

[...] Agencja Celna z W.. działająca jako przedstawiciel bezpośredni R. K., E. A., P. K. – wspólników spółki cywilnej "F." w L. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie jednolitych dokumentów SAD o nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 roku; [...] z [...] stycznia 2000 roku; [...] z [...] stycznia 2000 roku; [...] z [...] stycznia 2000 roku oraz [...] z [...] stycznia 2000 roku, określone w zgłoszeniach świeże kwiaty – cięte m.in. róże gatunek I do kodu PCN 060310109 (importowane w okresie od 1 listopada do 31 maja) ze stawką celną autonomiczną 0,08 EURO/szt., oraz róże gatunek II do kodu PCN 060310109 ze stawką celną konwencyjną (ad walorem) w wysokości 45%, a także chryzantemy gatunek I do kodu PCN 060310509 (importowane w okresie od 1 listopada do 31 maja) ze stawką celną autonomiczną 0,08 EURO/szt. i chryzantemy gatunek II do kodu PCN 060310509 ze stawką celną konwencyjną (ad walorem) w wysokości 45%. Dyrektor Urzędu Celnego zgodnie z wnioskiem strony wydał pozytywne dla importera decyzje.

Po dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzjami wydanymi w dniach [...] lipca 2002 roku od nr [...] do nr [...] uznał powyższe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie ilości pozycji, zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła i zaklasyfikował róże gatunek I i II łącznie do kodu PCN 060310109 ze stawka celna autonomiczną w wysokości 0,08 EURO/szt., zaś chryzantemy także łącznie do kodu PCN 060310509 ze stawką celną konwencyjną w wysokości 45%. Organ celny w uzasadnieniu podkreślił, iż importowane towary klasyfikowane do jednego kodu Taryfy celnej, pochodzące z tego samego kraju i poddane tej samej procedurze powinny być objęte jedną stawką celną. Brak było zatem przesłanek uzasadniających dokonanie zgłoszenia celnego przedmiotowego towaru w dwóch odrębnych pozycjach dokumentu SAD ze względu na wyodrębnienie I i II gatunku.

W wyniku odwołania wniesionego przez importera, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] października 2002 r. utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż z postanowień Taryfy celnej wynika, że klasyfikacja taryfowa kwiatów nie jest uzależniona od ich gatunku, lecz od czasu dokonania zgłoszenia celnego. Mając na uwadze, iż przedmiotowe kwiaty zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu w styczniu 2000 roku, organ odwoławczy uznał, że należy je zaklasyfikować do kodu:

- PCN 0603 10 10 9 właściwego dla róż zgłaszanych w okresie od 1 listopada do 31 maja;

- PCN 0 603 10 50 9 właściwego dla chryzantem zgłaszanych w okresie od 1 listopada

do 31 maja;

Taryfa celna dla zastosowanych kodów PCN przewiduje stawki celne; autonomiczną, konwencyjną i preferencyjną (dla krajów DEV i LDC). Mając na uwadze, że sporne towary pochodzą z H. oraz to, że do w/w kodów nie ustalono stawki celnej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zasadą określoną w Taryfie celnej (Część pierwsza, tytuł A Stawki celne pkt 3 lit. b) dla róż zastosowanie miała stawka celna autonomiczna w wysokości 0,08 EURO/szt. lub stawka celna konwencyjna w wysokości 45 %, natomiast dla chryzantem stawka celna autonomiczna w wysokości 0,07 EURO/szt. lub stawka celna konwencyjna w wysokości 45 %. O wyborze jednej z tych stawek decyduje porównanie wysokości cła obliczonego odrębnie z zastosowaniem jednej i drugiej stawki, przy czym podstawą wymiaru cła w przypadku stawki konwencyjnej (ad valorem) jest wartość celna towaru, zaś stawkę autonomiczną mnoży się przez jednostkę miary towaru (w niniejszej sprawie sztuki). W efekcie należy zastosować tę stawkę celną, przy której obliczona kwota cła jest niższa, przyjmując do tych wyliczeń odpowiednio łączną wartość celną lub łączną ilość towaru, bez podziału na gatunek towaru. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193), które obowiązywało w dniach objęcia spornych towarów procedurą dopuszczenia do obrotu, towary klasyfikowane do jednego kodu PCN Taryfy celnej, mogły być zgłaszane w oddzielnych pozycjach SAD, ale nie ze względu na gatunek czego domaga się strona, lecz ze względu na różne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową. Odnosząc się do złożonej przez stronę opinii prof. dr hab. W. C. w sprawie stosowania stawek celnych w odniesieniu do kwiatów ciętych pochodzących z Unii Europejskiej organ odwoławczy wyjaśnił, że organy celne dokonują wymiaru i poboru należności celnych, biorąc pod uwagę przepisy regulujące obrót towarowy z zagranicą. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że opinia ta nie może być podstawą do zastosowania dla spornych towarów dwóch różnych stawek (w zależności od gatunku importowanych kwiatów), czego domaga się strona. Odnośnie odsetek wyrównawczych organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązek ich uiszczenia powstaje, jeśli nastąpiło przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu i spowodowało to uzyskanie korzyści finansowej oraz, że sytuacje, w których dłużnik zobowiązany jest do zapłaty odsetek wyrównawczych reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. z 1997 r., Nr 143, poz. 58 ze zm.). Wskazując, że obowiązek uiszczenia odsetek wyrównawczych uzależniony jest od uzyskania korzyści finansowej w związku z przesunięciem daty powstania długu celnego. Organ odwoławczy stwierdził, że pojęcie uzyskania korzyści finansowej nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa celnego i w związku z tym w celu ustalenia znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do zasady równości podmiotów w obrocie towarowym z zagranicą, poprzez porównanie sytuacji osoby, która zobowiązana została do uiszczenia należności celnych w dniu wprowadzenia towaru na polski obszar celny, z sytuacją osoby, która również sprowadziła towar, lecz w stosunku do której obowiązek uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego powstał w sytuacji opisanej w cyt. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. W drugim wypadku ma bowiem miejsce odroczenie wymagalności świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, a instytucja odsetek określonych w art. 222 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 ze zm.), stanowi swoistego rodzaju "wyrównanie" sytuacji podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego byli wspólnicy spółki cywilnej "F." wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że są one niezgodne z prawem. Skarżący podnieśli, że cena sprowadzonych kwiatów jest zależna od ich jakości w związku z tym kwiaty gatunku I powinny być objęte stawką celną autonomiczną, ponieważ jest ona niższa od stawki celnej konwencyjnej, a kwiaty gatunku II powinny być objęte stawką celną konwencyjną, gdyż występują, jako odrębna grupa towarowa. Zdaniem skarżących towar tego samego rodzaju, ale w innym gatunku jest towarem "różnym" i pomimo tej samej taryfikacyjnej przynależności należy do niego stosować różne stawki celne, co potwierdza złożona do akt sprawy opinia prof. dr hab. W. C. Skarżonym decyzjom zarzucili ponadto niezgodne z prawem określenie odsetek wyrównawczych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Wobec tego, że skarga została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, stosownie do art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) właściwy do rozpoznawania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne - art. 3 § l i § 2 pkt. l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Skarżący zgłosili do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z H. kwiaty cięte, wymieniając w dokumentach SAD, w ramach tego samego dla danego rodzaju kwiatów kodu PCN jako odrębną pozycję towarową, kwiaty pierwszego i drugiego gatunku. Uczynili to, aby móc odrębnie, w odniesieniu do kwiatów I i II gatunku dokonać wyboru korzystniejszej dla importera stawki celnej. Taryfa celna, stanowiąca załącznik Nr l do rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. nr 107, poz.1217 ze zm.) przewidywała bowiem w części pierwszej, tytuł A- stawki celne w punkcie 3 lit. b, w odniesieniu do towarów pochodzących z krajów będących członkami Światowej Organizacji Handlu (WTO), stosowanie stawki autonomicznej w sytuacji, gdyby stawka konwencyjna była wyższa. Taki sposób dokonania zgłoszenia celnego, którego konsekwencją był wybór przez importera przy właściwym kodzie PCN różnych stawek celnych dla kwiatów tego samego rodzaju lecz różnych gatunków został jednak przez organy celne zakwestionowany. Użyto argumentacji, iż z postanowień Taryfy celnej wynika wprost, że klasyfikacja taryfowa spornych kwiatów nie jest uzależniona od ich gatunku, lecz od czasu dokonania zgłoszenia celnego. Z twierdzeniem tym należy się zgodzić, gdyż zarówno w przypadku znajdujących w sprawie zastosowanie kodów Taryfy celnej jak i generalnie, taryfikacja według kodów PCN nie uwzględnia podziału na gatunki. Jednak w sprawie niniejszej klasyfikacja taryfowa jest niesporna. Rozbieżność dotyczy stosowania stawek celnych i związanego z tym sposobu zgłaszania towaru do procedury celnej. W tym zaś zakresie ani przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (t. j. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 z zm)., ani cyt. rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, nie przewidują żadnych unormowań, które zabraniałyby importerowi dla celów związanych ze stosowaniem stawek celnych ujmować w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego towar różnego gatunku, czy też przymuszały, jak to uczyniły organy celne, do zsumowania ujętych odrębnie w fakturze handlowej ilości i wartości kwiatów danego rodzaju, lecz różnego gatunku, i dopiero po zsumowaniu pozwalały na wybór stawki celnej. W zaskarżonej decyzji dla uzasadnienia trafności rozstrzygnięcia powołano przepis § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193). Należy zauważyć, że organ celny w sposób wybiórczy odniósł się do tej regulacji wskazując, że towary klasyfikowane do jednego kodu PCN zgłasza się w oddzielnych pozycjach SAD "...ze względu na różne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową" pomijając, że podstawą ujęcia w oddzielnej pozycji może być także w myśl tych przepisów różna stawka celna. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że zaskarżona decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe narusza w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepis art. 65 § 4 pkt. 2 Kodeksu celnego oraz przepisy Taryfy celnej, przez błędną ich wykładnię.

Zasadne, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, są także zarzuty skargi dotyczące odsetek. Zawarte w sentencji decyzji organu I instancji orzeczenie o odsetkach nie odpowiada wymaganiom art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż stanowiąc, że "pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Wydział Rozliczeń..." przesądza jedynie zasadę, iż odsetki należą się, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie winno określać ich wysokość za jeden dzień oraz początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej (do dnia zapłaty należnej kwoty). Zawarty w decyzji zapis ujęty w formie informacyjnej, w zestawieniu z dalszą praktyką postępowania organów celnych wyliczania kwoty odsetek w drodze czynności materialno-technicznej, stwarza swoistą pułapkę, powodującą, iż strona pozbawiona jest na etapie ustalenia wysokości odsetek możliwości odwołania się, co narusza jej podstawowe procesowe uprawnienia, godząc w zasadę zaufania do organów Państwa (art. 121 § l Ordynacji podatkowej). Jeśli zaś chodzi o przepisy prawa materialnego, to stosownie do postanowień art. 222 § 4 Kodeksu celnego, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. W wykonaniu ustawowego upoważnienia zamieszczonego w art. 222 § 5 Kodeksu celnego, wypadki i warunki pobierania tych odsetek oraz sposób ich naliczania określone zostały w obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniu Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.). Zgodnie z unormowaniami zawartymi w tym rozporządzeniu organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem sytuacji, gdy:

1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania,

2) kwota odsetek wyrównawczych, naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym, nie przekracza równowartości 20 €.

Z powyższego wynika, że w sytuacjach określonych rozporządzeniem, mimo wypełnienia dyspozycji art. 222 § 4 Kodeksu celnego odsetki nie są pobierane. Skarżący w odwołaniu zarzucali naruszenie prawa i powoływali się na okoliczności, które w świetle cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia w ich ocenie powodowały, że odsetki nie są należne. Zaskarżona decyzja nie zawiera odniesienia do tych zarzutów, mimo obowiązku organu odwoławczego ponownego rozpatrzenia całokształtu okoliczności sprawy w aspekcie obowiązujących przepisów prawa, z odniesieniem do argumentacji odwołania. Powyższe naruszenia przepisów Kodeksu celnego w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie przedstawione wyżej mające wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogące mieć istotny wpływ na ten wynik naruszenia przepisów postępowania, należało na podstawie art.145 § l pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 i 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji wyroku.