Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1136/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 30 par. 5,  art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [..] lutego 2012r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz J. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. K. wniósł skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [..] lutego 2012r., nr [...]., zawieszające z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku E.W., W. T. i J. K., o stwierdzenie nieważności: orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...]m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H. K., orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odszkodowaniu za ww. nieruchomość, orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [..] lipca 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., B. G., M. G., Z. K., T. T. i H. K., orzeczenia Prezydium Rady Narodowej L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odszkodowaniu za ww. nieruchomość oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [..] listopada 1968 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy ww. czterech orzeczeń z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] i [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Orzeczeniem z dnia [...] października 1961 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej L. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L., przy ul.[...], pow. [...] m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., B. G., M. G., Z. K., T. T. i H.K.

Odrębnym orzeczeniem z dnia [...] października 1961 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. L. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L., przy ul. [...], o pow. [...]m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K.

Decyzją z dnia [...] maja 1968 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. L. orzekło o wznowieniu postępowania zakończonego ww. orzeczeniami z dnia [...] października 1961 r., nr [...] i nr [...]. Jednocześnie uchyliło ww. orzeczenia z dnia [...] października 1961 r. i ustaliło, że ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpi w pierwszej instancji w całości w zakresie wywłaszczenia i odszkodowania.

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m.L. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul.[...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K.

Odrębnym orzeczeniem z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. L. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul.[...], o pow. [...] m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K Orzeczeniem z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. L. orzekło o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o pow. [...] m2.

Odrębnym orzeczeniem z dnia z dnia [..] lipca 1968 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. L. orzekło o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o pow. [...] m2.

Decyzją z dnia [...] listopada 1968 r. nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy ww. orzeczenia z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięć zwrócili się spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości: E.W, W. T. i J.K.

Z uzyskanych przy piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] z Urzędu Miasta L. dokumentów wynika, że w granicach wywłaszczenia znajdują się działki oznaczone obecnie nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...] i nr [...].

Na podstawie odpisu zupełnego aktu zgonu z dnia [...] października 2010r. nr 1-[...] organ ustalił, iż w dniu [...] października 2008 r. zmarł H. K., ujawniony w księdze wieczystej Nr [...] jako współwłaściciel lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] Współużytkownik wieczysty znajdującej się w granicach wywłaszczenia dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha, obr. [...].

Na podstawie odpisu zupełnego aktu zgonu z dnia [...] października 2011r. nr [...] organ ustalił, iż w dniu [...] lutego 2002 r. zmarł J. L., ujawniony w księdze wieczystej Nr [...] jako współwłaściciel lokalu mieszkalnego nr [..] przy ul. [...] w [...] współużytkownik wieczysty znajdującej się w granicach wywłaszczenia dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha, obr. [..].

Pismem z dnia [...] września 2011r. nr [...] organ zwrócił się do W. K. o nadesłanie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym H. K. lub też zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po w/w zmarłym. Pismem otrzymanym przez organ w dniu 20 października 2011r. W. K. poinformowała, że "żadne postępowanie odnośnie dziedziczenia nabycia spadku po H. K. nie zostało przeprowadzone".

Odrębnym pismem z dnia [...] września 2011r. nr [...] organ zwrócił się do I. L. o nadesłanie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. L. lub też zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłym, na które nie uzyskano odpowiedzi.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. nr [..] Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności:

orzeczenia Prezydium Rady Narodowej L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...]m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K

orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odszkodowaniu za ww. nieruchomość;

orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K

orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [..] lipca 1968 r. nr [...] o odszkodowaniu za ww. nieruchomość;

decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1968 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy ww. czterech orzeczeń z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] i [..] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem

Zawieszenie postępowania nastąpiło do czasu przedłożenia prawomocnych postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym w dniu [...] października 2008 r. H. K. oraz po zmarłym w dniu [...] lutego 2002r. J. L., ewentualnie zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia po w/w zmarłych stronach postępowania. Organ zobowiązał też W. K. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym H. K., ewentualnie do wystąpienia do notariusza celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia po w/w zmarłym, I. L. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym J. L., ewentualnie do wystąpienia do notariusza celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia po w/w zmarłym, E. W., W. T. i J. K. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych H. K. oraz J. L., ewentualnie do wystąpienia do notariusza celem sporządzenia aktów poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

J. K. (osoba której przysługują prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości) wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatrzonej ww. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. nr [...].

Z tożsamym wnioskiem wystąpił J. K. (następca prawny byłych właścicieli nieruchomości), reprezentowany przez adw. E. W., zarzucając organowi naczelnemu podejmowanie działań pozornych mających na celu uchylenie się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Po rozpatrzeniu wniosku i całości akt sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012r.

Organ naczelny podtrzymał stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wyrażone w skarżonym postanowieniu wskazując, że stronami postępowania nadzorczego prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1968r. nr [...] oraz utrzymanych nią w mocy orzeczeń z dnia [...] lipca 1968r. są także współużytkownicy wieczyści znajdujących się w granicach wywłaszczenia działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] obr. [...], w tym równie następcy prawni zmarłego w dniu [...] października 2008r. H. K. oraz zmarłego w dniu [...] lutego 2002 r. J. L...

Organ wskazał, że z art. 30 § 4 k.p.a. wynika, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo prawne w wyniku spadkobrania wymaga potwierdzenia postanowieniem sądu powszechnego, wskazującego na domniemanego spadkobiercę (art. 1025 § 2 k.c.), ewentualnie zarejestrowanym notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia.

W myśl art. 1025 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz. 93) Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, zaś notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, przy czym przeciwko domniemaniu wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie można powoływać się na domniemanie wynikające z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 3 kc).

Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a., organ podejmie postępowanie, jeżeli ustaną wskazane wyżej przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania.

J. K., reprezentowany przez pełnomocnika adw. E. W., złożył skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012r., nr [...]., zawieszające z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku E.W., W. T. i J. K., o stwierdzenie nieważności: orzeczenia Prezydium Rady Narodowej L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K, orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odszkodowaniu za ww. nieruchomość, orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.[...] z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...]m2, stanowiącej własność S. senior i S. junior G., G., B. G., M.G., Z. K., T. T. i H.K orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lipca 1968 r. nr [...] o odszkodowaniu za ww. nieruchomość oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1968 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy ww. czterech orzeczeń z dnia [...] lipca 1968 r. nr [..] i [..] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem.

Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji (skarga, stanowisko zajęte na rozprawie z dnia 19 stycznia 2015r.).

Skarżący podnosił, że w niniejszej sprawie jako strony postępowania wskazane zostały 182 osoby będące właścicielami lokali stanowiących przedmiot odrębnej własności, w budynkach wzniesionym na gruntach będących własnością poprzedników prawnych wnioskodawcy. Z uwagi na tak szerokie określenie stron postępowania nie może się ono sprawnie toczyć i od 10 lat postępowanie nie wykroczyło poza fazę ustalania listy stron. Organ administracji nie podjął żadnych czynności związanych z merytorycznym rozpoznawaniem żądania wnioskodawcy. Zdaniem skarżącego, z dużym prawdopodobieństwem należy założyć, że czynności obrotu prawnego, dotyczące nieruchomości lokalowych będą nieprzerwanie i w sposób ciągły uniemożliwiać jednoznaczne określenie stron.

W ocenie skarżącego, organ administracji błędnie przyjął, iż wszyscy właściciele lokali odrębnych mają interes prawny w uczestniczeniu w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, interes prawny, którego istnienie jest warunkiem przyznania osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. W przypadku braku bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie można uznać. Orzeczenie orzekające o nieważności decyzji wywłaszczeniowych nie wywoływałoby żadnych skutków prawnych w sferze praw majątkowych właścicieli lokali odrębnych. Należy bowiem odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. Późniejsze zdarzenia (wzniesienie budynku i sprzedaż lokali) stwarzają przeszkodę w przywróceniu uprawnień wywłaszczonych właścicieli w ich pierwotnym kształcie, a zatem nic naruszą praw współużytkowników wieczystych.

Zdaniem skarżącego, z uwagi na brak interesu prawnego po stronie współużytkowników wieczystych, brak jest też przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia.

Oceniając postanowienia będące przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu należał uznać, że oba te postanowienia podlegały uchyleniu.

Orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m L. z dnia [..] lipca 1968r., będące przedmiotem postępowania nieważnościowego, zostały wydane przy zastosowaniu art.1, 10 i 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952r., Nr4, poz.31) oraz art. 48 i 55 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r., Nr 18, poz.94).

W przedmiotowej sprawie Sąd nie badał jednak przesłanek nieważnościowych decyzji PRN w m. L. ale dokonał kontroli prawidłowości zawieszania postępowania.

Zdaniem Sądu zawieszenie powołanego postępowania z uwagi na brak ustalenia następców prawnych i uchylenie się od wydania merytorycznej decyzji w sprawie przez organ musi być uznane za naruszenie art. 28 k.p.a., art. 30 § 5 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Uzależnienie rozstrzygnięcia sprawy od rozstrzygnięcia spraw spadkowych osób nie mających jakiegokolwiek związku ze wskazanym postępowaniem nadzorczym, jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

W ocenie Sądu bezzasadnym było zawieszenie postępowania z uwagi na nieustalenie następców prawnych właścicieli samodzielnych lokali i czynienie stronami postępowania właścicieli lokali.

W ocenie Sądu brak jest przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny właścicieli lokali, usytułowanych w budynku posadowionym na gruncie objętym orzeczeniami PRN w m. L. z dnia [...] lipca 1968r., w badaniu oceny legalności orzeczenia, które odmawiało przyznania prawa własności czasowej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to bowiem interes indywidualny, aktualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego (w tym przypadku mogą to być tylko przepisy powołanego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. i ustawy z dnia 12 marca 1958r.).

Poza kręgiem podmiotów zainteresowanych odzyskaniem nieruchomości, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji biorą udział osoby, którym przysługuje obecnie tytuł prawny do nieruchomości. W dotychczasowej praktyce i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że oprócz poprzedniego właściciela i jego następców prawnych, stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są osoby, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, której dotyczy postępowanie nadzorcze. Nie jest to jednak kwestia jednoznaczna i do końca rozstrzygnięta.

Skoro interes prawny jest pochodną norm materialnoprawnych, to nasuwa się pytanie, jaki związek o charakterze materialnoprawnym zachodzi między ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wskazanych nieruchomości (na datę wywłaszczenia niezbudowanych) a sytuacją prawną obecnego właściciela posadowionego na nim budynku (właścicieli poszczególnych lokali) czy też użytkownika wieczystego gruntu na, którym ten budynek się znajduje.

Organ nadzorczy orzeka, przy tym, jako organ kasacyjny tylko w zakresie nieważności decyzji, a nie co do istoty sprawy. Trudno dopatrzyć się w takiej sytuacji, na czym ma opierać się interes prawny właścicieli lokali oraz użytkowników wieczystych gruntu na którym wzniesiony został budynek. Prawa osób, które nabyły lokale, są niepodważalne i chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W praktyce angażowanie właścicieli lokali w postępowanie nadzorcze nie ma żadnego oparcia w przepisach prawa materialnego czy też procesowego.

Za brakiem interesu prawnego właścicieli lokali oraz użytkowników wieczystych, a w konsekwencji koniecznością ustalenia następców prawnych właścicieli lokali oraz użytkowników wieczystych, którzy zmarli, przemawia ta okoliczność, że niezależnie od wyniku postępowania nadzorczego osoby, które nabyły prawa do lokali w budynku znajdującym się na gruncie, którego dotyczy postępowanie, nie utracą tego prawa.

Właścicieli lokali jako współużytkowników wieczystych chroni bowiem rękojmia wiary ksiąg wieczystych – co zostało w sposób jednoznaczny potwierdzone uchwałą Sądu Najwyższego składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10.

Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 października 2013r., I SA/WA 1695/12, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl/doc/C125E0678D) oraz w wyroku z dnia 10 stycznia 2015r. I SA/Wa 1124/13, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl/doc/1783EAE729). Wskazane wyroki wydane były w sprawach objętych dekretem o gruntach warszawskich. Stanowiska i wykładnia w nich zawarta jest jednak adekwatna do przedmiotowej sprawy. Dotyczy bowiem przede wszystkim braku podstawy do przyjmowania w tego typu sprawach (również w sprawach nadzorczych w stosunku do decyzji opartych na dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949r. czy ustawie z dnia 12 marca 1958r.) interesu prawnego osób, których prawa chronione są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i jako takie są niewzruszalne.

Popełnione powyżej uchybienia i bezpodstawne zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji uchylenie się od wydania merytorycznej decyzji narusza gwarantowane Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm., zwanej dalej EKPCz) - prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Trzeba mieć również na względzie, że prowadzenie postępowania ze zbytecznym udziałem dużej liczby właścicieli lokali znacznie wydłuża postępowanie administracyjne w sprawie nadzorczej, przez co organ wielokrotnie przekroczył maksymalne terminy ustawowe na załatwienie sprawy przewidziane naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. Rażąco długi okres rozpoznania sprawy przez organ administracji (nawet wynikający ze skomplikowanych procedur administracyjnych) świadczy o niewydolności państwa, co stanowi naruszenie praw obywatela do uzyskania rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie w rozumieniu art. 6 EKPCz. W orzecznictwie strasburskim ukształtowała się bowiem taka wykładnia art. 6 EKPCz, że sam fakt trwania postępowania administracyjnego przez wiele lat oznacza, że system prawa i jego stosowania jest niewydolny, co pozbawia obywatela prawa rozstrzygnięcia o jego uprawnieniach i obowiązkach w rozsądnym terminie.

Postępowanie dotyczące gruntów wskazanych w orzeczeniach poddanych kontroli nieważnościowej, w przypadku dalszego stosowania przez organ nieprawidłowej wykładni art. 28 k.p.a. może toczyć się jeszcze przez wiele lat. Skoro po 10 latach od złożenia wniosku nie została wydana merytoryczna decyzja administracyjna, to można domniemać, że łączne orzekanie (uwzględniając różne fazy postępowania przed organem i sądem powszechnym) zajmie kolejną dekadę.

Reasumując Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie organ naruszył przepis art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do nieuprawnionego rozszerzenia kręgu osób o osoby niemające interesu prawnego w sprawie administracyjnej, a tym samym niemożności zakończenia tego postępowania w terminie przewidzianym przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego a nawet w terminie jaki można uznać za rozsądny w państwie prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 120, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.