Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 944/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 170, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 61a par. 1, art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asyst. sędz. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz J. L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...].

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 28 listopada 2011 r. J. L. zażądał, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], nr [...], w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy elektrowni wiatrowej w miejscowości S., na działkach nr 81, 82 i częściowo 78.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. skarżący wniósł o pilne rozpatrzenie jego wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 105 § 1, w związku z art. 157 § 2 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], nr [...], w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW i wysokości całkowitej turbiny około 155 m wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w miejscowości S., na działkach nr 81 i 82 oraz częściowo 78, obręb [...] w gminie S.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając decyzję, wyjaśniło, że sporna inwestycja została zlokalizowana na działkach położonych w miejscowości S. o nr 81 i 82 oraz częściowo 78, stanowiących własność odpowiednio: G. Z., J. G. oraz Gminy i Miasta S. Tymczasem nieruchomości wnioskodawcy, tj. działki nr 100/1, 102/2, 103/3, 139 w obrębie [...] oraz nr 96 w obrębie [...] położone są poza zasięgiem oddziaływania inwestycji. Jedynie działka nr 16, która jest nieruchomością rolną, niezabudowaną, oddzieloną od terenu inwestycji działkami nr 17, 80 oraz 79 położona jest w obrębie geodezyjnym [...], tym samym co planowane przedsięwzięcie. Nie podlega ona jednak ochronie akustycznej, co oznacza, że nie ma przeszkód do zlokalizowania w jej dalszym sąsiedztwie urządzenia wytwarzającego hałas.

W konkluzji podkreślono, że skoro nieruchomości stanowiące własność wnioskodawcy nie pozostają w zasięgu ponadnormatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, to nie jest on stroną postępowania i w konsekwencji nie przysługiwała mu legitymacja do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...], ze względu na brak interesu prawnego.

J. L. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, tj. kwestii jego interesu prawnego, a co za tym idzie pozycji wnioskodawcy, jako strony postępowania; brak poczynienia własnych ustaleń i oparcie się w rozstrzygnięciu wyłącznie na dokumentach złożonych przez inwestora oraz decyzji innego organu bez ustalenia jaki faktycznie zasięg mogą mieć oddziaływania przedmiotowych inwestycji ze względu na ich rodzaj oraz położenie i ukształtowanie terenu, na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja oraz nieruchomości pozostające potencjalnie pod wpływem pochodzących z niej emisji, jak również kumulatywnego oddziaływania na nieruchomości skarżącego wszystkich usytuowanych wokół nich elektrowni wiatrowych, co miało wpływ na wynik postępowania;

- art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu;

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że nieruchomości strony nie podlegają negatywnemu oddziaływaniu spornej inwestycji. Działki na których znajdują się zabudowania zagrodowe wnioskodawcy znajdują się w znacznej odległości od miejsca posadowienia elektrowni (ok. 500 m). Bliżej znajduje się działka nr 16 (ok. 160 m), lecz jest ona działką rolną niezabudowaną, położoną w strefie upraw rolnych, otoczoną innymi niezabudowanymi gruntami rolnymi. Organ dodał, że przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji spornej inwestycji zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które zakończyło się wydaniem przez Burmistrza Gminy i Miasta S. w dniu [...] decyzji, nr [...], w której ustalono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW w miejscowości S. na działce o nr ewidencyjnym 81. W decyzji tej stwierdzono, że inwestycja jest planowana na terenach rolnych w odległości co najmniej 200 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej i nie powinna stwarzać uciążliwości w zakresie hałasu i wibracji. Organ zaznaczył, że w/w decyzja, stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wiąże organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji pierwszej instancji, iż wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, wynikającego z art. 28 k.p.a. Zatem nie przysługuje mu status strony upoważniający do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...], co musiało skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

J. L. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie:

- § 26.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że rozporządzenie zabrania utrzymywania trzody chlewnej w pomieszczeniach, w których hałas jest stały lub nagły (pkt a) a jego natężenie nie powinno przekraczać 85 dB (pkt b), w sytuacji gdy w powołanym przepisie pomiędzy punktem a) oraz punktem b) zachodzi stosunek alternatywy niewyłączającej, a nie jak uznał organ stosunek koniunkcji, czyli do naruszenia powołanego przepisu dochodzi, gdy adresat normy narusza punkt a) i b) jak również a) lub b), co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, z uwagi na generowanie przez elektrownię wiatrową hałasu o charakterze stałym;

- art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w związku z art. 28 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na tym, że organ nie wziął pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że na działce nr 96 należącej do skarżącego, skarżący pracuje wraz z rodziną oraz pracownikami, a tym samym planowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na ich zdrowie, wobec czego powinni być oni uznani za stronę postępowania;

- art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu;

- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a., poprzez niedopuszczenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z przesłuchania świadków E. L. oraz J. L. oraz przesłuchania skarżącego na okoliczność oddziaływania elektrowni wiatrowej na jego nieruchomości, w sytuacji gdy dowód ten mógł przyczynić się do wyjaśnienia kwestii posiadania przez skarżącego interesu prawnego;

- art. 84 k.p.a., poprzez jego nie zastosowanie i w konsekwencji nie zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, w sytuacji gdy organ administracji publicznej stwierdził, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne w postaci "badań, pomiarów czy komputerowych symulacji" dla wykazania obszaru oddziaływania spornej elektrowni wiatrowej;

- art. 145 § 1 pkt 1 c) k.p.a., w związku z art. 61a k.p.a. poprzez umorzenie postępowania wyłącznie z powodu nie przyznania skarżącemu statusu strony, w sytuacji gdy w razie uznania, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną organ powinien był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, natomiast po wszczęciu postępowania przed wydaniem orzeczenia kończącego sprawę winien zbadać istnienie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.;

- art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie kwestii interesu prawnego skarżącego, a co za tym idzie jego pozycji jako strony niniejszego postępowania;

- błędne uznanie, iż fakt, że nieruchomość skarżącego (działka nr 96) jest nieruchomością niezabudowaną, która nie podlega ochronie przed hałasem, co powoduje, iż działka ta może być objęta zasięgiem oddziaływania (uciążliwością) w postaci hałasu wydobywającego się z turbiny wiatrowej;

- brak poczynienia własnych ustaleń i wydanie rozstrzygnięciu wyłącznie na podstawie dokumentów złożonych przez inwestora oraz decyzji innego organu, tj. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej elektrowni wiatrowej, która została wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko, tj. bez uwzględnienia powiązań przedmiotowej elektrowni z innymi przedsięwzięciami (elektrowniami wiatrowymi usytuowanymi na działkach nr 81 i 82, 98, 69 w gminie S.), w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, a w konsekwencji bez ustalenia jaki faktycznie zasięg mogą mieć oddziaływania przedmiotowych inwestycji ze względu na ich rodzaj oraz położenie i ukształtowanie terenu, na którym znajduje się przedmiotowa inwestycja oraz nieruchomości pozostające potencjalnie pod wpływem pochodzących z niej emisji, jak również kumulatywnego oddziaływania na nieruchomości skarżącego wszystkich usytuowanych wokół nich elektrowni wiatrowych;

- brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy;

- brak wskazania w oparciu o jakie dowody organ ustalił, że nieruchomości skarżącego pozostają poza zasięgiem oddziaływania elektrowni wiatrowej usytuowanej na działkach 82, 81, 78, 64 i 89, skoro organ nie dopuścił w tym zakresie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań świadków oraz przesłuchania strony oraz nie zwrócił się do biegłego o wydanie opinii w tym przedmiocie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w treści zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, sprawy o sygn. akt II OSK 46/13, ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. od wyroku tutejszego sądu z dnia 26 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 844/12, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2MW w S. na działce nr 81, obręb [...].

Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie, gdyż w dniu 9 czerwca 2014 r. zapadł wyrok w sprawie o sygn. akt II OSK 46/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Kontrolując działalność administracji publicznej, w myśl art. 3 § 1ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Wynika to z treści przepisu art. 134 p.p.s.a., iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaznaczyć należy, iż postępowanie prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą, a nie kontynuacją postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego decyzją ocenianą w trybie postępowania nieważnościowego.

Stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania nieważnościowego wymaga zatem uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Z ugruntowanego orzecznictwa jak i doktryny wynika, że niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć zarówno charakter przedmiotowy jak i podmiotowy. Niedopuszczalność podmiotowa zachodzi w szczególności wtedy, gdy wnioskodawca nie ma zdolności prawnej jak też wtedy gdy po stronie wnioskodawcy istnieje oczywisty brak legitymacji.

Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego, w tym przypadku nieważnościowego, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji określonego podmiotu prawa. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Stronami postępowania nadzwyczajnego są więc zawsze strony postępowania zwykłego oraz inne podmioty, które wykażą oddziaływanie stwierdzenia nieważności na ich interes prawny.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest więc dwuetapowe. W pierwszym etapie organ otrzymawszy żądanie, o którym mowa w art. 157 § 2 k.p.a. uruchamia postępowanie wstępne w ramach którego bada istnienie podmiotowych jak i przedmiotowych podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego. W przypadku, gdy którejś podstawy brak organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, nie przechodząc do drugiego etapu.

Przystępując zatem do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej organ administracji ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić czy wniosek ten został złożony przez uprawniony podmiot. W przypadku ustalenia, że został on złożony przez podmiot, który nie posiada interesu prawnego, ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, nie odnosząc się do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji.

Istotnym jest, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może nastąpić tylko w przypadku, gdy oczywistym jest, że osoba wnioskująca o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. Odmowa wszczęcia postępowania nie jest zatem możliwa w okolicznościach, kiedy to czy podmiot ma przymiot strony, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym przedmiocie. W takich przypadkach postępowanie nieważnościowe powinno być wszczęte, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., co stwarza możliwość szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. badając legitymację procesową wnioskodawcy przeprowadziło analizę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości stanowiące jego własność i doszło do wniosku, iż J. L. nie można przypisać statusu strony. Organ podkreślił, iż inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej stwarza dla środowiska uciążliwości spowodowane przede wszystkim hałasem wytwarzanym przez pracę turbiny wiatrowej. Jednakże grunt stanowiący własność J. L., oznaczony jako działka nr ewid. 16 położony jest w tym samym obrębie geodezyjnym co planowane przedsięwzięcie lecz jako teren rolny nie podlega ochronie akustycznej, co oznacza, że nie ma przeszkód do zlokalizowania tam urządzenia emitującego hałas. Pozostałe działki stanowiące własność J. L. zlokalizowane są w innych obrębach geodezyjnych miejscowości S., w znacznej odległości od terenu objętego inwestycją – siedlisko w odległości 470 m w linii prostej od południowej granicy działek objętych przedsięwzięciem. Kolegium uznało za subiektywne, przekonanie wnioskodawcy o negatywnym oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na jego nieruchomości, które nie może stanowić podstawy do uznania, że przysługuje mu interes prawny do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ nieruchomości stanowiące własność wnioskodawcy nie pozostają w zasięgu ponadnormatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, to nie jest on stroną postepowania.

Stanowiska Kolegium nie sposób podzielić, mimo że prawidłowo organ przyjął jako podstawę do ustalania interesu prawnego strony określenie oddziaływania inwestycji w oparciu o materialnoprawne normy ochrony środowiska, w tym normy akustyczne. Niemniej wymóg, by dla uznania podmiotu za stronę postępowania, konieczne było wykazanie, że normy hałasu na nieruchomości stanowiącej jego własność zostały przekroczone nie znajduje uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2014 r., w sprawie sygn. akt II OSK 46/13, oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 22 października 2012 r. (II SA/Łd 844/12) uchylającego rozstrzygnięcia SKO w S. dotyczące umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr 81, a więc inwestycji, której dotyczy kwestionowana decyzja lokalizacyjna, stwierdził iż organ błędnie uznał, że skoro działki gruntu stanowiące własność skarżącego położone są poza granicami terenu chronionego akustycznie (poza zasięgiem oddziaływania hałasu o natężeniu 40 dB) to nie można przyjąć, że są narażone na oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Natomiast dla uznania interesu prawnego wnioskodawcy wystarczające było ustalenie, że nieruchomości stanowiące jego własność położone są w zasięgu oddziaływania inwestycji, niezależnie od tego czy określone normy hałasu zostały zachowane lub przekroczone. Istotne było samo ustalenie, że planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości wnioskodawcy w stopniu przewidującym określone uciążliwości.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w powołanym wyroku Sąd podkreślił, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki osobie przysługuje. W przeciwieństwie do regulacji szczególnych (np. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (por. wyroki NSA: z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 832/11, z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, z dnia 14 września 2006 r., sygn. II OSK 1090/05, z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. 644/10, z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1764/10, z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2064/12).

Przepis art. 28 k.p.a. określając stronę w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego pozwala na przyjęcie, że przymiot strony w tym postępowaniu ma właściciel nieruchomości sąsiednich w takim zakresie, w jakim inwestycja ta oddziałuje na jego uzasadnione, chronione prawem interesy. Nie jest więc wymagane przy ocenie interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości ustalenie takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Naruszenie przepisów obowiązującego prawa miałoby znaczenie przy badaniu dopuszczalności samej inwestycji, a więc przy merytorycznej ocenie co do istoty sprawy, a nie badaniu interesu prawnego podmiotu występującego z wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego.

Rozważenia przez organ administracji w niniejszej sprawie wymagało więc to, czy skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją i czy inwestycja ta może na jego nieruchomości oddziaływać. Bowiem, już sama możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomość świadczyć może o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., a przymiot strony daje określonemu podmiotowi możliwość uczestniczenia w takim postępowaniu i wpływania na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Skarżący w żądaniu wszczęcia postępowania powoływał się bowiem na przysługujący mu interes prawny, jako właściciela działek o nr 100/1, 102/2, 103/3, 139 ([...]) oraz nr 96 ([...]), położonych w obszarze oddziaływania inwestycji objętej kwestionowaną decyzją na jego nieruchomości. Ocena twierdzeń skarżącego, a więc jego interesu w tej sprawie winna być przeprowadzona z uwzględnieniem szerszego kontekstu prawnego, w tym norm art. 140 i 144 k.c. oraz w oparciu o przepisy regulujące cały proces inwestycyjny zamierzonego przedsięwzięcia. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku II OSK 46/13, zwracając uwagę, że mimo odrębności każdego z etapów procesu inwestycyjnego, istotna jest występująca między poszczególnymi postępowaniami współzależność. Dlatego podmioty należące potencjalnie do kręgu stron w sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji lub pozwolenia na budowę, mają niewątpliwie interes prawny aby brać udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego. A więc i odwrotnie, interes prawny w postepowaniu lokalizacyjnym może wynikać z przepisów ochrony środowiska, czy też regulacji prawa budowlanego i zawartego w nim wymogu uwzględnienia w procesie inwestycyjnym występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2014 r. (II OSK 46/13), w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tej inwestycji jest wiążąca z mocy art. 170 p.p.s.a. wobec stron i sądu, który wydał wyrok, ale również wiąże inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy w sprawach dotyczących tego procesu inwestycyjnego. Sąd oceniając przymiot strony u J. L. w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową stwierdził, iż z ustalonego przez organ stanu sprawy wynika, że wnioskodawca przedstawił okoliczności w wystarczającym stopniu potwierdzające jego interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Oznacza to, iż w postępowaniu dotyczącym tej inwestycji, a zakończonym decyzją o lokalizacyjną, Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji będzie zobowiązane uwzględnić powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalając legitymację procesową J. L. w oparciu o okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę, oceniając je w świetle szerszego kontekstu prawnego, stosując przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ochrony środowiska, prawa budowlanego, ale też prawa cywilnego i zasad konstytucyjnych.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd postanowił, w myśl art. 200 p.p.s.a. Koszty te obejmowały wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, ustalone zgodnie z przepisem art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

A. P.