Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 835/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 1, art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi M. O. i T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2011 r. M. i T. O. złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2012 r. wykazując do opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 70,72 m2 oraz szklarnię, jako obiekt niepodlegający opodatkowaniu.

Postanowieniem z [...] r. Wójt Gminy R. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., a następnie decyzją z 19 marca 2012 r. ustalił M. i T. O. podatek w kwocie 107 zł.

W ocenie organu szklarnia, uznana przez podatników za zwolnioną od podatku, podlegała opodatkowaniu, co zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z 4 listopada 2011 r. (I SA/Łd 1109/11) dotyczącym podatku od nieruchomości i ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. Organ podkreślił, że szklarnię podatników należało zaliczyć do kategorii budynków, gdyż na taki charakter tego obiektu wskazywały: oględziny przeprowadzone w dniu 8 stycznia 2010 r., opinia biegłego z 9 sierpnia 2010 r. oraz opinia ekspercka z 2 grudnia 2010 r., jak również oświadczenia T. O. . Wójt wskazał, że szklarnia podatników ma powierzchnię użytkową 23,56 m² i wysokość w świetle 1,60 m, posiada fundamenty, ściany i dach wykonane z kątowników stalowych i szkła. Wydzielenie szklarni w przestrzeni za pomocą przegród oraz trwałe związanie z gruntem przesądzało zdaniem organu o tym, że stanowi ona budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Szklarnia nie podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej u.p.o.l."), gdyż posiadane przez podatników grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, a uprawy warzyw w szklarni o powierzchni nieprzekraczającej 25 m², nie spełniają warunków uznania ich za działy specjalne, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji Wójt Gminy R. przyjął, że opodatkowaniu podlegały: użytki rolne o powierzchni 0,0400ha (12 zł), budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 70,72 m² (42,43 zł) oraz budynek szklarni o powierzchni użytkowej 23,56 m² (53,01 zł).

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zarzucili, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, zawiera błędy w ustaleniach faktycznych i opiera się na sfałszowanych dokumentach. Ponadto, w opinii strony, decyzja została wydana przez niewłaściwy organ – sekretariat Urzędu Gminy w R. Podatnicy wnieśli o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R.. W kwestii opodatkowania szklarni wskazało, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Budynkiem, jak stanowi art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. SKO przyjęło, że znajdująca się na nieruchomości podatników szklarnia jest budynkiem, opierając się w tym zakresie na protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 8 stycznia 2010 r., wyjaśnieniach podatnika oraz opinii biegłego z 9 sierpnia 2010 r., w której stwierdzono, że konstrukcja szklarni pozwala zakwalifikować ją jako budynek zgodnie z art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego. Opinia ta została wydana na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w P. T. i zdaniem podatników została sfałszowana. Organ odnosząc się do tego zarzutu wskazał, że dokument ten nie został uznany w postępowaniu karnym za sfałszowany, a samo subiektywne przekonanie podatników o jego fałszerstwie nie jest wystarczające by dokument ten nie mógł stanowić podstawy ustaleń w sprawie wymiaru podatku. SKO zaznaczyło, że w przedmiocie mocy dowodowej powyższej opinii wypowiadał się już WSA w Łodzi w powoływanym wyżej wyroku w sprawie I SA/Łd 1109/11, a kwestionowana przez stronę decyzja wydana została na podstawie tego samego materiału dowodowego co kontrolowana przez Sąd decyzja dotycząca łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. WSA przyznał wówczas rację organom podatkowym, że znajdująca się na nieruchomości podatników szklarnia jest budynkiem podlegającym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych i oceny tej nie zmienia powoływane przez podatników stanowisko Kierownika Referatu Podatków i Opłat Lokalnych w Urzędzie Gminy w R. zawarte w piśmie z [...]r. Organ odwoławczy dalej argumentował, że o uznaniu znajdującej się na posesji podatników szklarni za budynek świadczy, poza wskazanymi wyżej dowodami, także przedłożona przez podatnika opinia rzeczoznawcy budowlanego inż. Z. K. z dnia 2 grudnia 2010 r., który stwierdził, że szklarnie "to budynki przeznaczone do produkcji rolnej". Zdaniem organu również decyzja z 23 marca 1988 r. o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanego samowolnie obiektu szklarni, na którą powołuje się strona, nie potwierdza, że szklarnia nie jest budynkiem.

Z uwagi na fakt, że w aktach sprawy znajdowały się już dwie opinie rzeczoznawców, organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony i powołania kolejnego biegłego celem ustalenia czy szklarnia jest budynkiem.

SKO stwierdziło, że skoro szklarnia nie należy do kategorii budynków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. od a – d) u.p.o.l., to podlega ona opodatkowaniu według stawki jak dla budynków pozostałych, czyli w wysokości 4,50 zł od 1 m² powierzchni użytkowej zgodnie z § 1 pkt 2 lit. e) uchwały Nr XI/86/11 Rady Gminy w Rozprzy z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 371, poz. 3984; dalej "uchwała Rady Gminy w Rozprzy z dnia 30 listopada 2011 r.").

W zakresie zarzutu wydania decyzji przez organ nieuprawniony SKO wyjaśniło, że decyzję podpisała Sekretarz Gminy, która została upoważniona przez Wójta Gminy R. do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych (upoważnienie z dnia [...] r. znak: [...]).

W przedmiocie wniosku o przeprowadzenie rozprawy SKO powołało się na uzasadnienie wydanego w tej sprawie postanowienia z 7 maja 2012 r.

W skardze na decyzję SKO podatnicy podnieśli zarzuty takie jak w odwołaniu i wnieśli o uchylenie zaskarżonego aktu. Dodatkowo zarzucili, że M. O. nie posiada tytułu własności "obiektów budowy". W tym samym piśmie podatnicy zaskarżyli również dwa postanowienia SKO w P. T. z [...] r. w przedmiocie ponaglenia w sprawie bezczynności Wójta Gminy R. (nr [...] i [...]) oraz postanowienie SKO z [...]r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Z treści zarzutów podnoszonych w toku postępowania przed organami podatkowymi oraz w skardze wywieźć należy, że podatnicy nie zgadzają z opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości szklarni, posadowionej na należącej do nich nieruchomości. Powyższa kwestia była już przedmiotem oceny dokonywanej przez tutejszy Sąd w odniesieniu do łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. i tak w prawomocnym wyroku z dnia 4 listopada 2011 r. WSA w Łodzi (I SA/Łd 1109/11) oddalił skargę małżonków O.. W orzeczeniu przyznano rację organom podatkowym i stwierdzono, że szklarnia jest budynkiem podlegającym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości argumentację prawną przedstawioną w powołanym wyżej wyroku uznając, że pozostaje ona aktualna, gdyż stan faktyczny, na podstawie którego WSA kontrolował wcześniejszą decyzję, nie uległ zmianie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane, do których zaliczono grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2) oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3). Na mocy art. 1a pkt 1 u.p.o.l., budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Definicja budynku została sformułowana w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.; dalej Prawo budowlane) i zgodnie z nią pod pojęciem budynku - należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Organy podatkowe zasadnie przyjęły, że usytuowana na nieruchomości skarżących szklarnia odpowiada powyższej definicji. Na takie jej zakwalifikowanie pozwalają zawarte w aktach administracyjnych dowody w postaci decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanej szklarni, protokół oględzin nieruchomości z dnia 8 stycznia 2010 r., opinie biegłych: z dnia 9 sierpnia 2010 r. (wydana na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w P. T.) i z dnia 2 grudnia 2010 r. (przedłożona przez skarżącego), jak również oświadczenia skarżącego. Z dokumentów tych wynika, że szklarnia ma powierzchnię użytkową 23,56 m² i wysokość pomieszczeń w świetle 1,60 m, posiada fundamenty, ściany i dach, przy czym ściany i dach są wykonane z kątowników stalowych i szkła. O zasadności uznania szklarni za budynek świadczy zawarty w opinii z 9 sierpnia 2010 r. fragment, zgodnie z którym "szklarnia jest zamontowana na ścianach fundamentowych grubości 25 cm, co wypełnia klasyfikację jako budynku zgodnie z art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego", jak i stwierdzenie zawarte w złożonej przez skarżącego opinii z 2 grudnia 2010 r., że "budynki szklarni zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317 ze zm.) należy zaliczyć do grupy 1 podgrupy 10 rodzaj 1-8. Są to budynki przeznaczone do produkcji rolnej. Nie są to garaże ani budynki gospodarcze i komórki". Również wyjaśnienia podatnika, iż fundamenty stanowią ochronę przed przedostawaniem się do szklarni gryzoni, potwierdzają w istocie trwałe związanie szklarni z gruntem.

Wydzielenie szklarni z przestrzeni za pomocą przegród oraz trwałe związanie z gruntem przesądza o tym, że szklarnia stanowi budynek dla potrzeb określenia podatku od nieruchomości. Oceny tej nie zmienia błędne w świetle zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów stanowisko Kierownika Referatu Podatków i Opłat Lokalnych, wyrażone w piśmie z dnia 11 lutego 2010 r., uwzględniające zastrzeżenia podatników wniesione do protokołu kontroli podatkowej z dnia 21 stycznia 2010 r. poprzez uznanie, iż szklarnia nie jest budynkiem.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c u.p.o.l., zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej (lit. b); zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (lit. c).

SKO słusznie uznało, że budynek szklarni, pomimo uprawy w nim warzyw przez skarżących, nie podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie powyższego unormowania. Ocena ta wynika z faktu, iż posiadane przez skarżących grunty rolne nie stanowią gospodarstwa rolnego, zaś uprawy warzyw w szklarni nie spełniają warunków uznania ich za działy specjalne produkcji rolnej. Za gospodarstwo rolne na mocy art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym uważa się bowiem grunty sklasyfikowane jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego. Przez działy specjalne produkcji rolnej należy z kolei rozumieć, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), m.in. uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, przy czym w pojęciu tym nie mieszczą się, zgodnie z art. 2 ust. 3a tej ustawy oraz poz. 1 i 2 załącznika nr 2 do tej ustawy, uprawy w rozmiarach nieprzekracających 25 m². Jak trafnie zauważył organ, żaden z tych przepisów nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem budynek szklarni znajduje się na gruntach, które zgodnie z wypisem z rejestru gruntów są sklasyfikowane jako grunty klasy B-RIII, a ich powierzchnia wynosi 0,04 ha i jest mniejsza niż wymagany ustawowy limit minimalny 1 ha; powierzchnia szklarni zaś wynosi, co nie jest sporne między stronami, 23,56 m² i jest mniejsza niż wynosi wymagana dla uznania upraw za działy specjalne produkcji rolnej minimalna powierzchnia szklarni 25 m².

Ponieważ szklarnia, czy też budynek o takim przeznaczeniu jak uprawa warzyw, nie został z nazwy wymieniony w art. 5 ust. 2 lit. a do lit. d u.p.o.l. oraz § 1 pkt 2 uchwały Rady Gminy w Rozprzy z dnia 30 listopada 2011 r. SKO zasadnie zaklasyfikował go do kategorii budynków określanych jako "pozostałe", bowiem wszystkie budynki, które nazwą nie odpowiadały budynkom wymienionym w lit. od a do d wskazanych przepisów należało zaliczyć do tego rodzaju budynków. Prawidłowo więc, dla ustalenia podatku od nieruchomości dla budynku szklarni przyjęto na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 u.p.o.l. i § 1 pkt 2 lit. e uchwały Rady Gminy w Rozprzy z dnia 30 listopada 2011 r., stawkę 4,50 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Prawidłowo też dla ustalenia podatku rolnego przyjęto, na mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o podatku rolnym, a także komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2011 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2011. (Monitor Polski Nr 95, poz. 969) oraz uchwały Nr XI/85/11 z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów podatku rolnego (Dz. U. Woj. Łódzkiego Nr 371, poz. 3983), powierzchnię użytków rolnych 0,04 ha fizycznych i podatek dla 1 ha gruntów o równowartości 5 q żyta obliczonego według średniej ceny skupu żyta 58 zł. Ustalając wysokość podatku od szklarni organ uwzględnił również jej wysokość, wynoszącą 1,60 m. Na mocy art. 4 ust. 2 u.p.o.l. powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz części kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Porównanie przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. maksymalnej rocznej stawki tego podatku dla innych budynków i stawki wprowadzonej w § 1 pkt 2 lit. e uchwały Rady Gminy w Rozprzy z dnia 30 listopada 2011 r., prowadzi do wniosku, iż przyjęta przez Radę stawka nie przekracza maksymalnej wysokości stawki ustawowej. Stawka ta zgodnie z § 1 pkt 2 lit. e uchwały wynosi 4,50 zł, podczas gdy w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. – 7,36 zł. Dokonanie odpowiednich wyliczeń matematycznych pozwala stwierdzić, że wyliczona kwota podatku dla poszczególnych elementów zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości, a następnie łączna kwota tego zobowiązania jest prawidłowa.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości związanych z podpisem złożonym na decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Na decyzji widnieje podpis Sekretarz Gminy – B. N.. Jak natomiast wynika z akt sprawy osoba ta, na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jest upoważniona przez Wójta Gminy R. do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych (upoważnienie z dnia [...]r. znak: [...]). W związku z powyższym przy podpisywaniu decyzji nie doszło do uchybień skutkujących koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Sąd nie podziela też argumentu skarżących, że M. O. nie jest właścicielką, jak wskazali skarżący, "obiektów budowlanych" i w związku z tym nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że współwłaścicielami nieruchomości rolnej zabudowanej o powierzchni 0,04 ha, na której znajduje się między innymi sporna szklarnia, są oboje małżonkowie. Skoro tak, to słusznie argumentuje SKO, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego właściciel gruntu jest jednocześnie właścicielem naniesień, trwale z tym gruntem związanych. Konstatacji tej nie zmienia fakt, że adresatem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu małej szklarni oraz decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego był jedynie T. O..

Odnosząc się do wniosku podatników o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej wskazać należy, że został on rozpatrzony negatywnie przez SKO postanowieniem z [...] r. Na podstawie art. 200a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.; dalej "O.p.") organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeśli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. W odwołaniu z 30 marca 2012 r. podatnicy wnieśli o "powołanie rozprawy administracyjnej z wniosku stron i urzędu i ponowne rozpoznanie przedmiotowej sprawy w oparciu o dokumenty urzędowe w posiadaniu gminy i stron postępowania wg właściwości sprawy". Z treści art. 200a § 1 pkt 1 O.p. wynika, że organ odwoławczy przeprowadza w toku postępowania rozprawę, jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy. Taka sytuacja nie zachodziła w przedmiotowej sprawie, gdyż zebrane dowody w postaci dokumentów (decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanej szklarni, opinii biegłych, protokołu oględzin i wyjaśnień skarżącego) okazały się wystarczające do ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w odniesieniu do kluczowej kwestii opodatkowania szklarni.

Na koniec wskazać należy, że zawarte w jednym piśmie, wraz z przedmiotową skargą, skargi podatników na postanowienia SKO w przedmiocie ponaglenia w sprawie bezczynności Wójta Gminy R. oraz odmowy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej zostały przez Sąd rozdzielone. Skarga na postanowienie SKO z [...]r. Nr [...] w przedmiocie ponaglenia w sprawie bezczynności Wójta Gminy R. została odrzucona przez WSA w Łodzi postanowieniem z 30 lipca 2012 r. (I SA/Łd 832/12), skarga na postanowienie SKO z [...] r. Nr [...]w przedmiocie ponaglenia w sprawie bezczynności Wójta Gminy R. nie została jeszcze rozpoznana (I SA/Łd 833/12), zaś skarga na SKO z [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej została odrzucona w dniu 2 sierpnia 2012 r. (I SA/Łd 834/12).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), oddalił skargę.

mko