Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 241/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.87 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 274b§ 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 5/18 w sprawie ze skargi F. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do grudnia 2015 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 października 2017 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 20 czerwca 2017 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz F. M. kwotę 917 zł (słownie: dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z 14 września 2018 r., sygn. akt. III SA/Wa 5/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę F. M. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z 19 października 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do grudnia 2015 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor IAS po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: Naczelnik US) z dnia 20 czerwca 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do dnia 31 lipca 2017 r., wykazanego w złożonych deklaracjach VAT-7 w dniu:

- 19 sierpnia 2015 r. za lipiec 2015 r. w kwocie 37.823 zł;

- 21 września 2015 r. za sierpień 2015 r. w kwocie 37.823 zł;

- 21 października 2015 r. za wrzesień 2015 r. w kwocie 21.870 zł;

- 19 listopada 2015 r. za październik 2015 r. w kwocie 30.556 zł;

- 14 grudnia 2015 r. za listopad 2015 r. w kwocie 28.355 zł;

- 15 stycznia 2016 r. za grudzień 2015 r. w kwocie 26.352 zł;

utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ I instancji w wydanym postanowieniu wskazał, że w toku kontroli podatkowych przeprowadzonych w firmie F. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 października 2014 r. do 31 października 2015 r. stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT. Podatnik nie skorygował stwierdzonych nieprawidłowości i w związku z tym, Naczelnik US postanowieniem doręczonym Skarżącemu 25 listopada 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia w podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2014 r. oraz za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r.: prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych, prawidłowej wysokości zwrotu podatku oraz prawidłowej wysokości kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego pełnomocnik Skarżącego wypowiadając się co do zgromadzonego materiału dowodowego, pismem z 13 marca 2017 r. wskazał, że w celu bezspornego ustalenia stanu faktycznego należy dopuścić dowód z postaci przesłuchania w charakterze świadka wskazanej w tym piśmie osoby. Z uwagi na konieczność włączenia do postępowania ww. dowodu termin zakończenia postępowań został przedłużony do 31 lipca 2017 r., albowiem w ocenie organu I instancji wynik postępowań jest kluczową kwestią dla stwierdzenia prawidłowości wykazanych zwrotów.

1.3. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia Strony zaaprobował stanowisko i ustalenia organu I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów Skarżącego co do braku przesłanek do przedłużenia terminu zwrotu różnicy VAT. Jednocześnie wskazał, że konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań zgłoszonego przez pełnomocnika Skarżącego świadka był bezpośrednią przyczyną przedłużenia postępowań do dnia 30 czerwca 2017 r., a po otrzymaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. z Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: US) protokołu przesłuchania świadka – przedłużenia do dnia 31 lipca 2017 r.

1.4. Sąd pierwszej instancji rozpoznający skargę stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie spełniony został warunek formalny przedłużenia terminu zwrotu, gdyż jego zasadność była weryfikowana w oparciu o czynności sprawdzające, następnie w oparciu o kontrolę podatkową, a wreszcie także w postępowaniu podatkowym dotyczącym m.in. okresów rozliczeniowych od lipca do grudnia 2015 r. Zdaniem Sądu uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji naruszało wprawdzie art. 217 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.; dalej: u.p.t.u.), gdyż organ ten w ogóle nie wyjaśnił dlaczego zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji i jakież to wątpliwości organu co do rzetelności rozliczeń Strony spowodowały, że zwrot został wstrzymany (powyższego uchybienia nie dostrzegł w swym postanowieniu również organ odwoławczy, który także nie wyjaśnił powodów, dla których zwrot podatku wymagał dodatkowej weryfikacji), jednak w okolicznościach sprawy, pomimo ww. uchybienia przez organy podatkowe, w ocenie Sądu naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ Skarżący na dzień otrzymania postanowień organów podatkowych doskonale wiedział jakie są powody kwestionowania zasadności zwrotu podatku. Zdaniem Sądu, świadczy o tym chociażby fakt, że w piśmie z 9 marca 2017 r. Skarżący ustosunkował się do protokołów kontroli podatkowej dotyczących rozliczeń m.in. od lipca do grudnia 2015 r. wskazując, iż nie zaaprobował prezentowanych w nich stwierdzeń oraz wykazanych nieprawidłowości. W aktach sprawy znajdują się ponadto protokoły kontroli podatkowej, z których wynika, że Naczelnik US przedstawił Stronie konkretne zastrzeżenia pozostające w bezpośrednim związku z zadeklarowanymi kwotami zwrotu.

Sąd podał również, że jak wynika z protokołu kontroli za lipiec 2015 r. Naczelnik US w G. uznał, że Skarżący zawyżył w tym okresie podatek naliczony o 126.903,03 zł w związku z nieuprawnionym, zdaniem organu, odliczeniem z faktur wystawionych przez M. sp. z o.o. z siedzibą w W. Tym samym, mimo że nie została ta okoliczność wskazana w zaskarżonym postanowieniu oraz w postanowieniu poprzedzającym, oczywistym jest, iż Skarżący doskonale zdawał sobie sprawę, że zwrotu podatku na rachunek bankowy nie otrzyma. Na dzień 26 czerwca 2017 r. (data wydania postanowienia przez organ I instancji) Skarżący wiedział już jednak o przyczynach wstrzymania zwrotu. Zdążył bowiem odmówić zastosowania się do wyniku kontroli. Wiedział także, że w związku z tym Naczelnik US wszczął wobec niego postępowanie podatkowe. Kolejne przedłużenie terminu zwrotu podatku nie powinno zatem być dla niego większym zaskoczeniem. Reasumując, Sąd pierwszej instancji doszedł do konkluzji, że w przypadku zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia poprzedzającego Strona nie została pozbawiona wiedzy na temat konkretnych przyczyn, dla których wstrzymano jej zwrot podatku naliczonego. Na dzień orzekania przez Naczelnika US, tj. 26 czerwca 2017 r. termin dokonania zwrotu, wskutek prawomocnego przedłużenia, jeszcze nie upłynął. Weryfikacja weszła już natomiast w ostatni etap postępowania podatkowego (5 dni później Naczelnik US wydał decyzję wymiarową m. in. za okresy od lipca do grudnia 2015 r.), a zatem przyczyny wstrzymania zwrotu były podatnikowi doskonale znane. Z tych względów Sąd, choć uwzględnił część stawianych zarzutów, nie uznał za konieczne uchylania postanowienia Dyrektora IAS oraz postanowienia poprzedzającego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: P.p.s.a), skargę oddalił.

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie:

I. przepisów postępowania:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Warszawie skargi pomimo, iż w toku prowadzonych postępowań organy administracji skarbowej obu instancji naruszyły przepisy postępowania w postaci:

- art. 274b § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez niezasadne przedłużenie terminu zwrotu podatku od towarów i usług za okres lipiec-grudzień 2015 r.;

- art. 217 § 2 O.p. poprzez niewskazanie przesłanek, które - zdaniem organu podatkowego - uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku wnioskowanego przez Skarżącego;

II. przepisów prawa materialnego:

art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niedokonanie zwrotu kwoty wynikającej z różnicy pomiędzy podatkiem naliczonym, a podatkiem należnym za okres lipiec-grudzień 2016 r. w terminie przewidzianym w treści ww. przepisu.

W konsekwencji na podstawie tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.2. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną Strony.

2.3. Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) Przewodnicząca Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 26 lipca 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

3.1. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe I jak i II instancji w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniły okoliczności dalszej weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku za okres objęty zaskarżonym postanowieniem, co z kolei stanowi o trafności sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 274b § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było postanowienie Dyrektora IAS w Warszawie z 19 października 2017 r., które utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika US w G. z 20 czerwca 2017 r., a nie jak wskazuje ten Sąd postanowienie Dyrektora IAS z dnia 9 października 2017 r., które utrzymywało w mocy postanowienie NUS z dnia 26 czerwca 2017 r. Podkreślenia wymaga, że postanowienie Naczelnika US w G. z 20 czerwca 2017 r. stanowiło ostatnie, z całego szeregu postanowień wydanych przez ten organ w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do grudnia 2015 r.

3.2. Stosownie do art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Natomiast, w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Zgodnie zaś z art. 274b § 1 O.p. jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Przepis ten nie stanowi więc samodzielnej podstawy do przedłużenia terminu zwrotu podatku, odsyła on bowiem do odrębnych przepisów przewidujących przedłużenie terminu zwrotu. To z tych odrębnych przepisów musi wynikać możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku. Takim zaś przepisem – mającym charakter materialnoprawny – jest właśnie art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., stosowany również odpowiednio do sytuacji tzw. przyspieszonego zwrotu podatku, o którym mowa w ust. 6 tego artykułu (wyrok NSA z 29.04.2015 r., I FSK 312/14, LEX nr 1772736).

W orzecznictwie akcentuje się, że mimo iż art. 87 ust. 2 u.p.t.u. daje możliwość prolongowania zwrotu podatku, jednakże rozwiązanie takie stanowi istotną ingerencję w prawo do zwrotu nadwyżki VAT, a więc w prawo będące fundamentalnym czynnikiem gwarantującym realizację podstawowych cech konstrukcyjnych tego podatku, to jest zasady neutralności i proporcjonalności (zob. przykładowo: wyrok ETS z 25 października 2001 r., C-78/00 K. v. R.; wyrok TSUE z 18 października 2012 r., C-525/11 M. v. V.). Korzystanie z możliwości przedłużenia terminu zwrotu podatku, jako odstępstwo od zasady zwrotu w terminie określonym ustawowo, powinno być zatem zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych, w których prawo podatnika musi ustąpić potrzebie ochrony interesów budżetowych państwa. Ten szczególny charakter analizowanej instytucji, niewątpliwie dolegliwej dla podatnika, pociąga za sobą określone obowiązki po stronie organu podatkowego. W konsekwencji odroczenie zwrotu VAT powinno być należycie i wyczerpująco uzasadnione, tak by nie było wątpliwości, że w danej sprawie rzeczywiście istnieje konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku zgodnie z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu podatku nie może być odczytywana jako blankietowe, prewencyjne upoważnienie do opóźniania realizacji praw podatnika. Tym samym organy podatkowe, wykazując przesłanki zastosowania powołanego wyżej przepisu, powinny nie tylko wskazać na potrzebę zbadania określonych okoliczności (określając jakie czynności w tym celu zostaną lub zostały podjęte), ale także wyjaśnić źródło zaistniałych wątpliwości. Innymi słowy, powinny w szczególności wykazać, co wzbudziło ich wątpliwość (np. wskazać na istniejące rozbieżności, czy nieścisłości lub braki w materiale dowodowym) i wytłumaczyć dlaczego uznały, że istnieje potrzeba dalszej weryfikacji (por. wyroki NSA: z 20 marca 2019 r., I FSK 97/19, z 2 września 2021 r., I FSK 1147/21). Tylko takie uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT może sprostać wymogom procesowym przewidzianym w Ordynacji podatkowej, w tym zasadzie przekonywania (art. 124 O.p.) i zasadzie budowania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), a w konsekwencji uchronić organ przed zarzutem nadużywania konstrukcji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku (por. wyrok NSA z 23 listopada 2021 r., I FSK 328/21).

3.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US nie spełnia ww. warunków. Dyrektor IAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oprócz przywołania regulacji prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w tym m.in. art. 87 ust. 2 u.p.t.u oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, w istocie powielił okoliczności jakimi kierował się organ I instancji wydając postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do grudnia 2015 r. Okolicznościami mającymi uzasadniać konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym do 31 lipca 2017 r. według organów podatkowych były nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT, brak skorygowania przez podatnika stwierdzonych nieprawidłowości oraz konieczność włączenia do materiału dowodowego dowodu z zeznań świadka zgłoszonego przez pełnomocnika Skarżącego pismem z 13 marca 2017 r. Ta ostatnia okoliczność stanowiła bezpośrednią przyczynę przedłużenia postępowań do dnia 30 czerwca 2017 r. Organ podatkowy po otrzymaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. z US w Zamościu protokołu z przesłuchania świadka – ponownie przedłużył termin do dnia 31 lipca 2017 r. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy w sposób ogólny wskazuje, że przedłużenie terminu było zasadne, a w niniejszej sprawie czynności weryfikujące nie zostały zakończone przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie nie stanowiło dla podatnika wiedzy o podejmowanych przez organ działaniach. W tym kontekście, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uzasadnienie postanowienia Naczelnika US naruszało art. 217 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., gdyż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji i jakie wątpliwości organu co do rzetelności rozliczeń Strony powodowały, że zwrot został zatrzymany.

Nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że Strona na dzień otrzymywania wydanych postanowień wiedziała jakie są powody kwestionowania zasadności zwrotu podatku, skoro organy podatkowe obu instancji w uzasadnieniu wydanych postanowień takich okoliczności nie wyjaśniły. Nie jest w tym kontekście uprawnione powoływanie się na wyniki ujęte w protokołach przeprowadzonych u Skarżącego kontroli, skoro organy nie odnoszą się do ich wniosków w uzasadnieniach wydanych postanowień. Organy obu instancji posługują się jedynie ogólnym sformułowaniem stwierdzonych nieprawidłowości nie opisując ich istoty. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że nawet jeżeli te okoliczności nie zostały ujęte w uzasadnieniach przedmiotowych postanowień to Skarżący miał wiedze, że są to okoliczności opisane przez organ I instancji w protokołach kontroli dotyczących przedmiotowego okresu. Przede wszystkim, to rolą organu podatkowego jest wyjaśnienie podatnikowi, jakie jeszcze okoliczności organ uznał za konieczne do dodatkowego zweryfikowania, zwłaszcza że termin dokonania zwrotu był już wielokrotnie przedłużany, a zaskarżone postanowienie stanowiło kolejne z szeregu wydanych poprzednio. Zarówno postanowienie I jak i II instancji nie zawiera jakiejkolwiek wzmianki o konkretnych wątpliwościach determinujących przedłużenie terminu zwrotu podatku.

W niniejszej sprawie znany jest przebieg czynności sprawdzających, w tym m.in. organy podatkowe odwołują się do wszczętego z urzędu postępowania podatkowego, jednak brak jest wyjaśnień, co w istocie wzbudziło podejrzenia Naczelnika US i z jakich względów konieczne jest dalsze badanie prawidłowości transakcji, z którymi związany jest zwrot VAT, a także jakie konkretnie okoliczności faktyczne wymagają sprawdzenia - w kontekście prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług. Taki sposób sformułowania uzasadnienia postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT nie może być uznany za wystarczający. Może ono bowiem sugerować, że działania organu mają w tym przypadku jedynie charakter prewencyjny, a odroczenie realizacji praw podatnika nie było konieczne. Ogólne stwierdzenia w tym zakresie bez odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy (brak wskazania co dokładnie wzbudziło podejrzenia organu odnośnie rzeczywistego charakteru zadeklarowanych danych oraz jakie jeszcze konkretne okoliczności faktyczne wymagają w związku z tym zbadania, czy jakie kolejne czynności należałoby przeprowadzić), nie mogą być uznane za wystarczające do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji wydając zaskarżone postanowienie nie wykazały w sposób wystarczający ani nie uprawdopodobniły, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku.

3.4. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 274b § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. i na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Dominik Mączyński Roman Wiatrowski Janusz Zubrzycki

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA