Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1514/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 3 pkt 2 i 3, par. 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140, art 144
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski ( spr. ) Protokolant Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 11//10 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1514/10

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowo – gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. W..

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 9 października 2009 r. Starosta Bialski zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. D. pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. W.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. M., właścicielka sąsiedniej działki nr ewid. [...], wskazując, że zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość przedmiotowego budynku od granicy działki, przy szerokości działki sąsiada większej niż 16 m, powinna wynosić nie mniej niż 3 m. Ponadto wskazała, że nie zostały zachowane warunki ochrony przeciwpożarowej.

Po rozpatrzeniu. odwołania Wojewoda Lubelski, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Bialskiego. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż budynek garażowo-gospodarczy o wymiarach 13,0 m x 7,0 m i wysokości 5,13 m, został zaprojektowany bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki nr ewid. [...], ze ścianami oddzielenia przeciwpożarowego od strony tej granicy. Projektowane usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki spełnia przesłanki z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Projektowana budowa przedmiotowego obiektu, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy W., zatwierdzonym uchwałą Nr X/89/03 Rady Gminy W. z dnia 29 grudnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2004 r. Nr 49 poz. 995), znajduje się w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MR - mieszkalnictwo rolnicze. Zgodnie z § 3 ust. 1.2 pkt 5 planu dopuszcza się na tym obszarze lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5 m od niej przy uzupełnianiu istniejącej zabudowy lub trudnych uwarunkowaniach wynikających z rozwiązań przestrzennych. Z projektu zagospodarowania działki wynika, że działka inwestora jest wąska. W opisie technicznym wskazano, że lokalizacja budynku bezpośrednio przy granicy działki jest podyktowana stosunkowo niewielką szerokością działki oraz planowaną budową drugiego budynku usytuowanego równolegle do drogi. Odsunięcie budynku od granicy działki zdecydowanie pogorszyłoby dojazd do stanowisk garażowych. Natomiast projektowana lokalizacja ułatwi w przyszłości dojazd do kolejnego budynku oraz pozwoli na racjonalne wykorzystanie placu przed i między nimi.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że regulacje zawarte w § 12 ust. 3 warunków technicznych odnoszą się do zabudowy jednorodzinnej i nie mają zastosowania w terenie zabudowy zagrodowej. Natomiast od strony granicy działki i istniejących budynków skarżącej w projektowanym budynku garażowo-gospodarczym zastosowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego stosownie do wymogów § 235 ust. 1-3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zatem lokalizacja budynku inwestora spełnia wymagania bezpieczeństwa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. M. podniosła zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i e) oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, a także art. 144 kc. Skarżąca wskazała, iż sporna inwestycja w przyszłości ograniczy dalszą zabudowę jej działki. Poza tym organy administracji nie mają żadnego dowodu potwierdzającego zamiar budowy przez inwestora kolejnego budynku na jego działce. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniem organów, że działka G. D. o szerokości 17m jest "działką niewielką", ponieważ ma ona 120 m długości. Projektowana inwestycja ma być usytuowana w pobliżu drewnianej stodoły, co stanowić będzie zagrożenie pożarowe w myśl przepisów Prawa budowlanego oraz będzie ją narażać na hałas i drgania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że projektowany obiekt budowlany nie powoduje naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Natomiast samo pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Udzielenie ochrony właścicielowi nieruchomości sąsiedniej uzależnione jest przy tym od oceny, czy negatywne oddziaływania pozostają w granicach przeciętnej miary, która ustalona jest z uwzględnieniem społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 kc).

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ustawy - Prawo budowlane prawo zabudowy nieruchomości gruntowej przysługuje każdemu, komu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami. W myśl art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany jest do sprawdzenia m.in. zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, jak i zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W przypadku spełnienia powyższych wymagań, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż przepis nie dopuszcza uznaniowości w tym zakresie.

Sąd meiti uznał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy organy obu instancji, wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, dokonały właściwej oceny zgodności przedłożonego projektu z przepisami, bowiem z analizy akt sprawy wynika, że wnioskodawca spełnił wszelkie przewidziane prawem wymogi, a zatem brak było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę.

Sporny budynek garażowo-gospodarczy został zaprojektowany bezpośrednio przy granicy działki skarżącej ze ścianami oddzielenia przeciwpożarowego od strony tej granicy. Inwestycja nie jest sprzeczna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten zezwala na sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy sąsiedniej, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. O spełnieniu przesłanek ustanowionych w § 12 rozporządzenia orzeka samodzielnie organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z § 3 ust. 1.2 pkt 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., wynika, że na terenie, na którym projektowana jest przedmiotowa inwestycja dopuszcza się lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5 m od niej przy uzupełnianiu istniejącej zabudowy lub trudnych uwarunkowaniach wynikających z rozwiązań przestrzennych. Sąd przyznał, że trudno zgodzić się z argumentacją zaskarżonej decyzji, iż działka inwestora jest wąska. Ma ona bowiem 17,8m szerokości, a szerokość projektowanego budynku – 7m. Zamiar budowy przez inwestora drugiego budynku nie przybrał dotychczas postaci formalnego wniosku w procesie inwestycyjnym, wobec czego należy poddać w wątpliwość istnienie pierwszej przesłanki wymienionej w cyt. przepisie planu miejscowego, dopuszczającej lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5m od niej, tj. trudnych warunków wynikających z rozwiązań przestrzennych. Spełniona jest jednak druga przesłanka dopuszczająca taką możliwość. Mianowicie w świetle § 3 ust.1.2 pkt 5 tekstu planu na terenach oznaczonych symbolem MR (mieszkalnictwo rolnicze) dopuszczalna jest lokalizacja obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5m od niej w przypadku uzupełnienia istniejącej zabudowy. Jest to przesłanka samodzielna, niepowiązana z istnieniem trudnych uwarunkowań wynikających z rozwiązań przestrzennych, o czym świadczy użyty przy redakcji omawianego przepisu spójnik "lub". Jak wynika z akt sprawy, na działce inwestora znajduje się budynek mieszkalny, zatem przedmiotowa inwestycja stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy, co przesądza o dopuszczalności usytuowania projektowanego budynku garażowo-gospodarczego w granicy działki. Wypada przy tym zauważyć, że także na działce skarżącej znajduje się budynek gospodarczy usytuowany w granicy z działką G. D.

W tych warunkach należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W szczególności wobec zastosowania ściany oddzielenia pożarowego nie naruszono przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo budowlane, nakazującego zapewnienie przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego bezpieczeństwa pożarowego. Skarżąca nie wykazała nadto, na czym miałoby polegać zagrożenie ze strony przedmiotowej inwestycji hałasem i drganiami (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy Prawo budowlane). Jeżeli zastrzeżenia skarżącej w tym zakresie miałyby wynikać z podniesionej w skardze okoliczności, iż G. D. jest mechanikiem samochodowym i w przedmiotowym budynku może prowadzić warsztat samochodowy, to należy stwierdzić, iż pozwolenie na budowę takiego sposobu użytkowania budynku nie przewiduje, zatem wyrażone w tym względzie obawy są co najmniej przedwczesne.

Wobec braku naruszenia konkretnych przepisów szczególnych za nieuzasadnione należy także uznać zarzuty sprzeczności zaskarżonej decyzji z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, jak też art. 144 kc. W odniesieniu do tego ostatniego przepisu należy dodatkowo wskazać, iż nie jest ono przepisem prawa administracyjnego, a dochodzenie odpowiednich roszczeń na jego podstawie może mieć miejsce jedynie przed sądem powszechnym.

W skardze kasacyjnej, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, E. M., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniosła zarzuty:

1) naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) I art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że budowa budynku garażowo – gospodarczego na działce nr ewid. [...] stanowi poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej oraz nie stanowi zagrożenia pożarowego w sytuacji, gdy wyciąg kominowy projektowanego budynku oddalony będzie od drewnianej stodoły, znajdującej się na działce sąsiedniej o 3,5 m oraz uznanie, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane należy mówić wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, których nie stanowią przepisy art. 140 i art. 144 kc;

- art. 140 i art. 144 kc poprzez przyjęcie, że budowa budynku garażowo – gospodarczego nie stanowi zagrożenia pożarowego oraz naruszenia uzasadnionego w zakresie bezpieczeństwa pożarowego interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej i nie stanowi zakłócenia korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych oraz uznanie, że naruszenie art. 140 i art. 144 kc nie stanowi naruszenia poszanowania interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej, a także przyjęcie, że art. 140 i art. 144 kc nie mogą być stosowane w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę;

- § 3 pkt 2 i 3, § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, że teren oznaczony w planie miejscowym jako obszar mieszkalnictwa rolniczego nie stanowi zabudowy jednorodzinnej i możliwe jest na tym obszarze sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy, jeśli wynika to z przepisów planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i poprzez przyjęcie, że dla obszaru mieszkalnictwa rolniczego nie stosuje się sytuowania takich budynków na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m.

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i art. 140 i art. 144 kc poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji niewyjaśnienia zagrożenia uzasadnionych interesów (bezpieczeństwa pożarowego) właściciela nieruchomości sąsiedniej;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 kpa i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 5 ust. 1 pkt 9 kpa i art. 140 i art. 144 kc poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji w sytuacji zagrożenia uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej.

Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych, zgłoszono wnioski o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania bądź też, w przypadku uznania, że nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego o uchylenie wyroku oraz zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Ustawodawca wskazał w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. pełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (pkt 1 lit. b) oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 9).

Jak wynika ze sposobu formułowania zarzutów oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor upatruje źródła naruszenia przepisów art. 5 ustawy Prawo budowlane w usytuowaniu budynku garażowo – gospodarczego w granicy działki, co wiąże się z niebezpieczeństwem w postaci różnego rodzaju immisji i naruszenia bezpieczeństwa pożarowego.

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i z normami obowiązującymi w budownictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2085/98, wyrok z dnia 14 listopada 2007 r., II OSK 1489/06). Uprawnione jest zatem twierdzenie, że nie wszystkie interesy osób trzecich podlegają ochronie, jako że chronione są wyłącznie interesy prawne, nie zaś interesy faktyczne, których nie można wyprowadzić bezpośrednio z przepisów prawa materialnego. W konsekwencji, w sytuacji gdy postępowanie prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie wykaże sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, to nie sposób jest przyjąć, że mamy do czynienia z działaniem, któremu przypisać można cechy naruszającego uzasadnione interesy osób trzecich.

Autor skargi kasacyjnej twierdzenie o naruszeniu uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej uzasadnia naruszeniem przepisów § 3 pkt 2 i 3 i § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), nazywanego dalej rozporządzeniem, oraz niewyjaśnieniem kwestii związanej z zagrożeniem bezpieczeństwa pożarowego.

Stosownie do treści § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zasadą jest, iż budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Jednakże przepis ust. 2 dopuszcza w takich okolicznościach sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego gminy W. (uchwała Rady Gminy W. nr X/89/03 z dnia 29 grudnia 2003 r., Dz.Urz. Woj. Lubelskiego z 2004 r. Nr 49, poz. 995 z późn. zm.) nieruchomość inwestora znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem MR – mieszkalnictwo rolnicze, na którym dopuszcza się lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub w odległości 1,5 m od granicy przy uzupełnieniu istniejącej zabudowy lub trudnych uwarunkowaniach wynikających z rozwiązań przestrzennych. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że błędna jest klasyfikacja terenu, na której znajduje się sporna inwestycja do obszarów zabudowy zagrodowej, o której mowa w § 3 pkt 3 rozporządzenia, gdyż jest to obszar zabudowy jednorodzinnej, zdefiniowany w § 3 pkt 2 tegoż rozporządzenia. Właściwa klasyfikacja powoduje zaś, że zastosowanie znajduje przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Stąd też, w ocenie strony skarżącej, skoro szerokość działki inwestora przekracza 16 m, nie jest dopuszczalna lokalizacja obiektu budowlanego w granicy działki.

Tak sformułowanego zarzutu nie może uznać za skuteczny. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że sporne nieruchomości położne są w strefie zabudowy zagrodowej. Skoro na gruncie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wyróżniono dwa odrębne rodzaje zabudowy, tj. zabudowę jednorodzinną i zabudowę zagrodową, w ramach której funkcjonować może budynek jednorodzinny, to brak jest podstaw, aby od takiego wyróżnienia abstrahować. O słuszności zaliczenia nieruchomości, które są przedmiotem zainteresowania w rozpoznawanej sprawie, do zabudowy zagrodowej świadczyć może treść pisma Starostwa Powiatowego z dnia 28 sierpnia 2009 r., z którego wynika, że teren działki inwestora to teren użytków rolnych B-RIVa. Również w uwagach do projektu zagospodarowania działki wskazano, że jest to obszar zwartej zabudowy zagrodowej wsi. Powyższe daje podstawy do przyjęcia stanowiska, że nie znajduje zastosowania przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporzadzenia.

Ponadto analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje, że na terenach zabudowy mieszkaniowej zarówno oznaczonych symbolem MR (mieszkalnictwo rolnicze), jak i symbolem MN (mieszkalnictwo niskie) dopuszcza się taki sam sposób lokalizowania obiektów kubaturowych w granicy działki lub w odległości 1,5 m od tej granicy przy uzupełnieniu istniejącej zabudowy lub trudnych uwarunkowaniach wynikających z rozwiązań przestrzennych. Oznacza to, że niezależnie od klasyfikacji zabudowy mieszkaniowej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przepisy dopuszczają zabudowę w granicy działki przy zachowaniu tych samych warunków. O ile kwestia tego, czy dana nieruchomość charakteryzuje się trudnymi uwarunkowaniami wynikającymi z rozwiązań przestrzennych może być przedmiotem odmiennej oceny, to poza sporem musi pozostawać fakt, że działka inwestora jest działką już zabudowaną, a więc mamy do czynienia z zabudową uzupełniającą do już istniejącej.

Jeśli zaś idzie o zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa związane z niewyjaśnieniem kwestii zagrożenia pożarowego, wynikającego z faktu usytuowania budynku w bliskiej odległości od drewnianej stodoły, to należy stwierdzić, iż są one również nieuzasadnione. Otóż, podkreślenia wymaga, iż zachowaniu bezpieczeństwa pożarowego służyć ma sytuowanie obiektów budowlanych w zgodzie z właściwymi przepisami techniczno – budowlanymi. Brak uchybienia takim przepisom oznacza, że nie można przyjąć, że naruszone zostały zasady bezpieczeństwa pożarowego, co oczywiście nie oznacza, że zagrożenie pożarowe zostaje całkowicie wyeliminowane. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można jednak skutecznie zarzucić, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego nie została zbadana. Przede wszystkim należy zauważyć, że przepisy techniczne dotyczące usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe nie wyłączają możliwości lokalizowania budynków w granicach działek. Stosownie do treści § 226 pkt 1 rozporządzenia, strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 232 ust. 4, bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków, określone w § 271 ust. 1-7. W przypadku budynków usytuowanych w granicy wprowadzono wymóg posiadania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o czym stanowi § 272 pkt 3 rozporządzenia. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, oraz motywów kwestionowanej decyzji Wojewody Lubelskiego, w sprawie ustalone zostało, że w projektowanym budynku garażowo – gospodarczym zastosowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego stosownie do wymogów § 235 rozporządzenia. Powyższy fakt powoduje, że lokalizacja spełniała podstawowe wymogi bezpieczeństwa pożarowego, wobec czego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo budowlane.

W następnej kolejności ustosunkowania wymagają zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U.Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Zdaniem autora skargi kasacyjnej, zagrożenie uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej polega na występowaniu immisji związanych z bliskim usytuowaniem budynku z wyciągiem kominowym względem drewnianej stodoły, co stanowi również o korzystaniu z nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społecznego-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Do naruszenia uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej dochodzi poprzez immisje (wydostający się z komina ogień, fragmenty rozżarzonego ognia).

Zgodnie z art. 140 kc, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy (...). Z treści powyższego przepisu wynika, że uprawnia on właściciela do korzystania z przedmiotu własności w granicach określonych przez prawo. Daje to asumpt do twierdzenia, iż jeśli przepisy zezwalają na usytuowanie na własnym gruncie obiektu budowlanego w granicy działki, to z samego faktu takiej lokalizacji budynku nie można wywodzić naruszenia art. 140 kc. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 sierpnia 1997 r., III CZP 36/97, art. 140 kc zakreśla granice uprawnień właściciela w sposób generalny, wskazując, że właścicielowi wolno czynić ze swoją rzeczą wszystko, co nie jest zabronione przez ustawy, zasady współżycia społecznego i co nie pozostaje w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Przenosząc powyższą regułę na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że warunki te zostają spełnione. Jak już bowiem wykazano wcześniej, lokalizacja budynku w granicy działki nie narusza obowiązujących przepisów prawa i nie sposób uznać, że budowa budynku garażowo – gospodarczego pozostaje w sprzeczności ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa własności nieruchomości. Jeśli zaś idzie o zasady współżycia społecznego, to w tym względzie należy mieć z kolei na uwadze, że na nieruchomości strony skarżącej budynek gospodarczy posadowiony został również w granicy działki. Podzielić należy w tym miejscu poglądy wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym, jeżeli przepisy prawa zezwalają właścicielowi na określony sposób korzystania z nieruchomości, to właściciele innych nieruchomości nie mogą, powołując się na własne prawo własności, dążyć do ograniczenia w korzystaniu nieruchomości danego właściciela.

Stosownie do treści art. 144 kc, właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten dotyczy oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, tzw. immisji, i musi być rozpatrywany na gruncie stosunków sąsiedzkich i prawa cywilnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że skoro niedopuszczalne są oddziaływania, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to dopuszczalne jest oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, jeśli mieści się w granicach przeciętnej miary. Oceny przeciętnej miary dokonuje się zaś według dwóch kryteriów: społeczno-gospodarczego przeznaczenia obu nieruchomości oraz stosunków miejscowych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r., II CR 149/85 (OSNCP 1986, nr 10, poz. 162) stwierdził, że ocena przeciętnej miary musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków, panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób. Co istotne także, ochrona przewidziana w tym przepisie dotyczy zakłóceń w korzystaniu nieruchomości ponad przeciętną miarę już dokonanych, a nie przyszłych i hipotetycznych, co musi powodować, że powoływanie się na hipotetyczne zagrożenie płynące z użytkowania budynku nie jest skuteczne. Słusznie zatem przyjęto w zaskarżonym wyroku, że ze wskazanymi przez autora skargi kasacyjnej przepisami kodeksu cywilnego nie można wiązać zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.