Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3411/01
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2002-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Odpady
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 3 pkt 1, art. 43 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 96 poz. 592
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach.
article: poz. 1135
journal: Dz.U. 1997 nr 16 poz. 2
Teza: Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji odpadów /Dz.U. nr 162 poz. 1135/ w grupie 16 "odpady różne" pozycja 1601 obejmuje "wyeksploatowane pojazdy", a w pozycji 1601 wymienia się "pojazdy wycofane z eksploatacji" jako odpady. Zatem w świetle prawa obowiązującego w dacie sprowadzenia przedmiotowego ciągnika, pojazd, który na skutek wypadku nie nadaje się do dalszego wykorzystania i został wycofany z eksploatacji, traktowany być musi jako odpad.

Okoliczność, że pojazd, po przeprowadzeniu remontu i usunięciu uszkodzeń, będzie mógł być ponownie dopuszczony do ruchu i wykorzystania, nie może mieć wpływu na jego klasyfikację jako odpadu przed dokonaniem takiego remontu.

TEZY

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji odpadów /Dz.U. nr 162 poz. 1135/ w grupie 16 "odpady różne" pozycja 1601 obejmuje "wyeksploatowane pojazdy", a w pozycji 1601 wymienia się "pojazdy wycofane z eksploatacji" jako odpady. Zatem w świetle prawa obowiązującego w dacie sprowadzenia przedmiotowego ciągnika, pojazd, który na skutek wypadku nie nadaje się do dalszego wykorzystania i został wycofany z eksploatacji, traktowany być musi jako odpad.

Okoliczność, że pojazd, po przeprowadzeniu remontu i usunięciu uszkodzeń, będzie mógł być ponownie dopuszczony do ruchu i wykorzystania, nie może mieć wpływu na jego klasyfikację jako odpadu przed dokonaniem takiego remontu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi Mariana S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie powrotnego wywozu pojazdu za granicę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Marian S. zgłosił w dniu 9 stycznia 2001 r. do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w P. Oddział Celny w P. sprowadzony z Holandii używany ciągnik siodłowy, rok produkcji 1999. Przedmiotowy pojazd był uszkodzony - po wypadku.

Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia 7 lutego 2001 r. na podstawie art. 57 par. 1 i 2 Kodeksu celnego w zw. z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach /Dz.U. nr 96 poz. 592 ze zm./ uznał, że zastosowanie wnioskowanej procedury dopuszczenia do obrotu do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym jest niemożliwe i na podstawie art. 186 par. 4 w zw. z art. 59 i art. 77 Kodeksu celnego nakazał powrotny wywóz towaru za granicę w terminie 3 tygodni od dnia otrzymania decyzji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że strona dołączyła do zgłoszenia celnego ocenę techniczną wydaną przez Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego sp. z o.o. w Sz. W ocenie tej zostały wymienione braki w badanym pojeździe, których wysokość rzeczoznawca oszacował na 10 procent wartości pojazdu. W dokumencie tym wymieniono nadto liczne uszkodzenia podstawowych podzespołów pojazdu /m. in. nadwozia, podwozia i silnika/, co oceniono szacunkowo na 29 procent ubytku wartości ciągnika.

Urząd Celny przystąpił do weryfikacji zgłoszenia celnego, w trakcie której powstały wątpliwości co do podanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej pojazdu. Uznano również, że rozmiar i rodzaj uszkodzeń w zgłoszonym pojeździe wymaga dodatkowego zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Powołani przez Urząd Celny biegli ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego "Rzeczoznawcy PZM" Sp. z o.o. w Poznaniu wydali ocenę techniczną, w której szczegółowo wyspecyfikowali i scharakteryzowali uszkodzenia poszczególnych zespołów i podzespołów przedmiotowego ciągnika. Rozmiar uszkodzeń powypadkowych rzeczoznawcy określili na 37 procent wartości pojazdu, natomiast ubytek wartości samochodu z tytułu braków oszacowali na 7 procent. Następnie ci sami rzeczoznawcy wydali aneks do oceny technicznej, w którym stwierdzili z jednej strony, że ubytek wartości pojazdu z tytułu uszkodzeń wynosi 37 procent, gdyż rama pojazdu, ze względu na techniczną nieopłacalność jej wymiany, została zakwalifikowana do wymiany; z drugiej jednak strony biegli orzekli, że nie można wykluczyć, iż naprawa ramy jest możliwa, a w tym przypadku procentowy ubytek pojazdu wyniósłby 25 procent.

Marian S. w piśmie z dnia 15 stycznia 2001 r. wniósł o dopuszczenie do obrotu przedmiotowego pojazdu, załączając pismo Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "BGW" w W. Sp. z o.o., w którym prezes tej firmy informuje, że Przedsiębiorstwo podejmie się naprawy - prostowania ramy z udzieleniem jednorocznej gwarancji.

Z uwagi na istotne wątpliwości co do stanu technicznego pojazdu, Urząd Celny zwrócił się do Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska - Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. o wydanie opinii czy pojazd opisany w ocenie technicznej należy w świetle ustawy o odpadach traktować jako odpad.

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. w piśmie z dnia 29 stycznia 2001 r. zajął stanowisko, iż przedmiotowy pojazd należy traktować jako odpad w świetle ustawy o odpadach z dnia 27 czerwca 1997 r.

Dyrektor Urzędu Celnego uznał, że okoliczność, iż możliwość naprawy pękniętej ramy pojazdu nie może mieć wpływu na jego kwalifikację jako odpadu przed dokonaniem remontu. Zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy o odpadach przywóz z zagranicy odpadów innych niż niebezpieczne jest dopuszczalny jedynie za zezwoleniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Ponieważ zezwolenia takiego strona nie przedłożyła, Dyrektor Urzędu Celnego uznał za niemożliwe zastosowanie wnioskowanej procedury dopuszczenia sprowadzonego ciągnika do obrotu i nakazał powrotny wywóz towaru za granicę.

Marian S. w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji wniósł o jej uchylenie i dopuszczenie sprowadzonego ciągnika do obrotu na terenie Polski.

W uzasadnieniu odwołania Marian S. zwrócił uwagę na sprzeczności występujące w aneksie do oceny technicznej wydanej przez rzeczoznawców powołanych przez Dyrektora Urzędu Celnego. Z jednej strony w aneksie tym wyklucza się możliwość naprawy przedmiotowego ciągnika, a z drugiej - dopuszcza się taką możliwość. Tak nieprecyzyjna i zawierająca tezy wzajemnie się wykluczające opinia nie może być - zdaniem odwołującego się - podstawa wydania dotkliwej i uciążliwej dla prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa decyzji.

Marian S. zarzucił także wybiórcze traktowanie przez urzędy celne wniosków o dopuszczenie do obrotu sprowadzanych z zagranicy uszkodzonych pojazdów. W niektórych bowiem przypadkach urzędy te wydają decyzje dopuszczające takie pojazdy do obrotu na polskim obszarze celnym bez uzyskania opinii Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska /np. w przypadku sprowadzenia przez odwołującego się dwóch samochodów osobowych/. Marian S. powołał się również na przedłożoną przez niego organowi celnemu opinię specjalistycznego zakładu naprawczego, zgodnie z którą zakład ten podjąłby się naprawy ramy sprowadzonego ciągnika.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 24 sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się przede wszystkim na opinię Wojewódzkiego Inspektoratu Środowiska w P., w której jednoznacznie stwierdzono, iż przedmiotowy ciągnik siodłowy należy zakwalifikować jako odpad.

Ponadto Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał na fakt, że w dniu zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu pojazd ten posiadał uszkodzenia powypadkowe i braki. Możliwość zaś późniejszego dokonania naprawy pojazdu nie ma wpływu na ocenę jego stanu w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji, że ocena techniczna sporządzona przez biegłych powołanych przez organ celny w sposób bardziej szczegółowy opisuje rodzaj uszkodzeń pojazdu niż ocena techniczna dołączona przez stronę do zgłoszenia celnego. W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w świetle art. 59 par. 2 Kodeksu celnego zasadne było nakazanie przez organ I instancji wywozu za granicę sprowadzonego ciągnika, stanowiącego odpad i przywiezionego na polski obszar celny bez zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Marian S. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł dowolne zastosowanie przepisów przytoczonych w tej decyzji i wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący podniósł w uzasadnieniu skargi, że dwa niezależne Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego po szczegółowych badaniach dokonały oceny ciągnika siodłowego jako niesprawnego technicznie, a nie jako wraku czy odpadu, z którego można ewentualnie wymontować poszczególne elementy jako części zamienne. Ponadto rzeczoznawcy PZM powołani przez Urząd Celny uznali, że wymiana ramy pojazdu nie jest jedyną opcją, wskazując jednocześnie, że jej naprawa jest uzasadniona technicznie.

Skarżący zakwestionował w skardze stanowisko Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, że przedmiotowy pojazd należy traktować jako odpad w świetle przepisów ustawy o odpadach. Wskazał także, iż ma własny warsztat mechaniczny, w którym jest w stanie usunąć większość usterek, a najpoważniejsze uszkodzenia usunęłoby specjalistyczne przedsiębiorstwo.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne uzależniają posiadanie, obrót lub rozpowszechnianie towarów od spełnienia określonych wymogów, to przywóz lub wywóz tych towarów może być dokonany pod warunkiem ich spełnienia. Odrębne przepisy, ograniczające sprowadzanie na polski obszar celny uszkodzonych towarów /w tym samochodów/, zawarte są w ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach /Dz.U. nr 96 poz. 592 ze zm./, obowiązującej w dacie sprowadzenia przez skarżącego ciągnika. Art. 3 pkt 1 wymienionej ustawy zawiera definicję odpadów. Zgodnie z tym przepisem odpadami są m. in. przedmioty powstałe w wyniku działalności gospodarczej lub bytowania człowieka i nieprzydatne w miejscu lub czasie, w którym powstały. Przywóz z zagranicy odpadów innych niż niebezpieczne jest dopuszczalny jedynie za zezwoleniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wydanym w drodze decyzji /art. 43 ust. 2 ustawy o odpadach/.

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji odpadów /Dz.U. nr 162 poz. 1135/ w grupie 16 "odpady różne" pozycja 1601 obejmuje "wyeksploatowane pojazdy", a w pozycji 1601 wymienia się "pojazdy wycofane z eksploatacji" jako odpady. Zatem w świetle prawa obowiązującego w dacie sprowadzenia przedmiotowego ciągnika, pojazd, który na skutek wypadku nie nadaje się do dalszego wykorzystania i został wycofany z eksploatacji, traktowany być musi jako odpad. Okoliczność, że pojazd, po przeprowadzeniu remontu i usunięciu uszkodzeń, będzie mógł być ponownie dopuszczony do ruchu i wykorzystania, nie może mieć wpływu na jego klasyfikację jako odpadu przed dokonaniem takiego remontu. Tak też zakwalifikowany został ciągnik sprowadzony przez skarżącego w piśmie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. - Delegatura w P. z dnia 23 stycznia 2001 r. Dla kwalifikacji tej nie mogą mieć znaczenia różnice w procentowym określeniu utraty wartości ciągnika w wyniku uszkodzeń powstałych na skutek wypadku przez dwa zespoły rzeczoznawców, skoro niesporne jest, że pojazd w chwili sprowadzenia go do Polski nie nadawał się do użytku. W takiej sytuacji mógłby on być dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym jedynie po uzyskaniu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zezwalającego na przywóz pojazdu z zagranicy /art. 43 ust. 2 ustawy o odpadach/. Takiej decyzji skarżący nie przedłożył. Wobec tego zaistniały podstawy do wydania przez organ celny decyzji nakazującej cofnięcie towaru za granicę - zgodnie z art. 59 par. 1 Kodeksu celnego. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie I SA/Ka 2268/98 /Wokanda 2001 nr 3 str. 40/.

Z wyżej podanych przyczyn zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.