Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 843/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2013 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: skarżąca) utrzymało w mocy decyzję, Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką – [...].

Wnioskiem z dnia 17 maja 2013 r. skarżący wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W uzasadnieniu podał, że przyznanie wnioskowanego świadczenia uzależnione jest od spełnienia ustawowego kryterium dochodowego (623 zł). Dochód rodziny skarżącej (składającej się z wnioskodawczyni oraz męża) w 2011 r. wyniósł 12.326,80 zł (netto). Z kolei roczny dochód jednoosobowej rodziny osoby wymagającej opieki matki skarżącej za 2011 r. wyniósł 11.828,18 zł. Organ pierwszej instancji ustalił, że suma przeciętnych miesięcznych dochodów rodziny osoby sprawującej opiekę i dochodów rodziny osoby wymagającej opieki wynosi 2.012,92 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi 670,97 zł. Kwota ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z tej racji organ pierwszej instancji rozważył możliwość zastosowania zasady określonej w art. 16a ust. 3 ustawy, stwierdzono jednak, że w okresie zasiłkowym 2012/2013 wyjątek uregulowany w powołanym przepisie nie może mieć zastosowania, ponieważ w poprzednim okresie zasiłkowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługiwał skarżącej, gdyż jest to świadczenie wprowadzone do systemu świadczeń rodzinnych od 1 stycznia 2013 r.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2013 r. skarżąca podała, że jej matka legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które zostało wydane na stałe. Zdaniem skarżącej powinna ona korzystać ze świadczenia z tytułu opieki nad matką do momentu do którego matka będzie wymagała opieki. Dalej zwróciła uwagę na zły stan zdrowia matki oraz na własne problemy zdrowotne. Podniosła, że będąc w trakcie leczenia nie mogła podjąć pracy zarobkowej, ani zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Poinformowała, że kiedy stan zdrowia pozwolił jej na powrót do pracy zarobkowej, wówczas zaczęła chorować jej matka. Skarżąca stwierdziła, że w jej sytuacji istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy a koniecznością zapewnienia stałej, nieprzerwanej opieki matce. Skarżąca wymieniła choroby, na które cierpi jej matka. Ponadto wyraziła swoje niezadowolenie spowodowane zmianą zasad korzystania ze świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie podniosła, że odbierając jej zasiłek opiekuńczy "to jakby chorej osobie zabierać najlepszą opiekę, opiekę rodzonej córki, która pełni dyżur 24 godzinę na dobę, w niedzielę i święta bez wolnych sobót, bez urlopu". Zwróciła uwagę na trud i poświęcenie, jaki wkłada w opiekę nad matką oraz, że jest "na utrzymaniu męża który jest na rencie i miesięcznie pobiera na rękę 1.090,23 pln". Podniosła, że chciałaby pomóc mamie finansowo, lecz to wiązałoby się z brakiem możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Odwołująca się stwierdziła ponadto, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych są niezgodne z Konstytucją RP i z kartą osób niepełnosprawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych i opiekuńczych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.).

Stosownie do art. 16a ust. 1 powołanej ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest spełnienie ustalonego w ustawie kryterium dochodowego. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2 ustawy, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy i § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, Dz. U. z 2012 r., poz. 959). W przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje (art. 16a ust. 3 ustawy).

Zgodnie z art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy, w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia, za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny: a) osoby wymagającej opieki, b) małżonka osoby wymagającej opieki, c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia - z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Z kolei, przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodziny osoby sprawującej opiekę, należy wziąć pod uwagę dochody osób wymienionych w art. 3 pkt 16 ustawy. Według tego przepisu, rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

W myśl art. 3 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód członka rodziny" to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. W sprawie skarżącej wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego został złożony w okresie zasiłkowym 2012/2013, a to oznacza, że prawo do wnioskowanego świadczenia należy ustalić na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę strony i rodzinę osoby niepełnosprawnej w roku kalendarzowym 2011.

Dochód, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy, to - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że rodzina osoby sprawującej opiekę składa się ze skarżącej oraz jej męża [...], która w 2011 r. osiągnęła dochód pochodzący ze świadczenia rentowego męża skarżącej. Jak wynika z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] 2013 r. ([...]) rodzina skarżącej w 2011 r. uzyskała dochód w wysokości 13.777,76 zł. Po pomniejszeniu dochodu o należny podatek - 211 zł, oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne – 1.239,96 zł, dochód netto uzyskany przez rodzinę skarżącej wyniósł 12.326,80 zł. Miesięczny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę wyniósł 1.027,23 zł.

Rodzina osoby wymagającej opieki jest jednoosobowa, która w 2011 r. osiągnęła dochód w kwocie 13.959,50 zł (zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] 2013 r. ([...]). Po pomniejszeniu dochodu o należny podatek - 875 zł, oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne – 1.256,32 zł, dochód netto uzyskany przez matkę wnioskodawczym wynosi 11.828,18 zł. Oznacza to, że miesięczny dochód rodziny osoby wymagającej opieki stanowi 985,68 zł

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że łączny miesięczny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę i osoby wymagającej opieki wynosi 2.012,91 zł (1027,23 zł + 985,68 zł), co w przeliczeniu na osobę w trzyosobowej rodzinie stanowi 670,97 zł. Ustalona kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego o 47,97 zł.

Jak już wyżej wskazano, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli dochód rodziny osoby wymagającej opieki i rodziny osoby tę opiekę sprawującej, w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty kryterium ustawowego, tj. 623 zł. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Przepis ten nie mógł jednak mieć w rozpatrywanej sprawie zastosowania, ponieważ w poprzednim okresie zasiłkowym (2011/2012) [...] nie była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem świadczenie to zostało wprowadzone do systemu wsparcia opiekunów osób niepełnosprawnych dopiero od dnia 1 stycznia 2013 r. Taki stan rzeczy oznacza, że wszystkie osoby ubiegające się o specjalny zasiłek opiekuńczy na okres zasiłkowy 2012/2013 nie będą mogły skorzystać z wyjątku określonego w art. 16a ust. 3 ustawy.

Należy wyjaśnić, że zarówno Kolegium jak i organ pierwszej instancji są związane przepisami prawa. Specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, a to oznacza, że organy administracji są ściśle związane kryteriami określonymi w ustawie i tylko te mogą brać pod uwagę. Jednym z podstawowych kryteriów dla pozytywnego rozpatrzenia sprawy dotyczącej wnioskowanego świadczenia jest kryterium dochodowe. W przypadku niespełnienia choćby jednej ze wskazanych przez ustawodawcę przesłanek, wniosek o przyznanie świadczenia musi zostać załatwiony odmownie. Dodatkowo zaznaczenia wymaga - w kontekście zarzutów odwołania - że organy administracji nie mają możliwości odmowy zastosowania konkretnego aktu powszechnie obowiązującego z uwagi na jego ewentualną niezgodność z Konstytucją. Nie ulega wątpliwości, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności z Konstytucją RP, przepisu, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji.

W dalszej części Kolegium wyjaśniło, że zarówno Kolegium jak i organ pierwszej instancji są związane przepisami prawa. Specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, a to oznacza, że organy administracji są ściśle związane kryteriami określonymi w ustawie i tylko te mogą brać pod uwagę. Organy administracji nie mają możliwości odmowy zastosowania konkretnego aktu powszechnie obowiązującego z uwagi na jego ewentualną niezgodność z Konstytucją. Nie ulega wątpliwości, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności z Konstytucją RP, przepisu, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy , tj.:

- art.7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) , zwanej dalej " k.p.a." , przez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji bez wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (skarżącej) oraz całkowitej sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli (skarżącej) do organów Państwa,

- art. 77 § 1 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujące niezałatwieniem przez organ sprawy administracyjnej wszczętej w wyniku wniesienia odwołania,

2. naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę zaufania do państwa i prawa oraz zasadę ochrony praw nabytych, poprzez jego niezastosowanie, skutkującą odmową przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 lipca 2013 r., w związku z błędnym zastosowaniem przez organ drugiej instancji regulacji prawnej zawartej w art. 11 ust. 1 i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2012 r., poz.1548).

W związku z tym wniosła o uwzględnienie odwołania i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie - na podstawie art. 200 p.p.s.a.- od organu ( przeciwnika skargi) na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że pozbawiona została przez organy orzekające w sprawie możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne za okres od dnia 1 lipca 2013 r. w związku z koniecznością opieki nad matką, bowiem za podstawę wydanych orzeczeń organy przyjęły art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy, zgodnie z którym od w/w daty świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie osobom , które sprawują opiekę nad osobą , której niepełnosprawność powstała odpowiednio do 18 lub 25 roku życia.

Skarżąca stoi na stanowisku , że organ drugiej instancji (jak i organ orzekający w pierwszej instancji ) winien odmówić zastosowania w niniejszej sprawie art. 11 ust. 1 i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, przyjmując ich oczywistą niezgodność z art. 2 Konstytucji RP. Organ drugiej instancji orzekający w sprawie zobowiązany był, zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, do bezpośredniego stosowania konstytucji bowiem pomiędzy regulacją zawartą w art. 11 ust. 1 i ust. 3 w/w ustawy, a normą wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej istnieje sprzeczność

Regulacje zawarte w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy, stały się przedmiotem skargi konstytucyjnej, wystosowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich w której zarzucono niezgodność w/w regulacji z art. 2 Konstytucji.

Stosując w stanie faktycznym niniejszej sprawy regulacje zawarte w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej - zamiast art. 2 Konstytucji, który winien mieć zastosowanie bezpośrednie z mocy art. 8 ust. 2 Konstytucji - organ drugiej instancji odebrał skarżącej (uprawnionej z mocy ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2013 r. prawo do świadczenia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką otrzymywanego dotychczas na podstawie decyzji administracyjnej na czas nieokreślony (na stałe), na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązujących przed nowelizacją

Naruszona została zatem konstytucyjna zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, na podstawie której skarżąca otrzymała prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego - na stałe. Skarżąca podkreśla, że ingerencja w prawa nabyte decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w trybie określonym w przepisach k.p.a., dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych lub na mocy wyraźnego i nie budzącego wątpliwości przepisu rangi ustawowej .W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreśla, iż zasada trwałości decyzji administracyjnych ma ugruntowane znaczenie w polskim porządku prawnym, co ma swoje źródło w proklamowanej w art. 2 Konstytucji zasadzie państwa prawnego oraz z wynikających z tej zasady zaufania obywateli do państwa, w szczególności do stanowionego przezeń prawa oraz z ochrony praw słusznie nabytych ( wyrok TK z 22czerwca 1999r., sygn. K 5/99; wyrok TK z 20 grudnia 1999r., sygn. K 4/ 99; wyrok TK z 10 kwietnia 2006r.,sygn. SK 30/04 )

Nadto zaznaczyć należy, że w związku z dokonaną nowelizacją, skarżąca pozbawiona została możliwości otrzymania nowego świadczenia - specjalnego zasiłku opiekuńczego - który miał rekompensować ograniczenie liczby osób uprawnionych dotychczas do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego - jego uzyskanie uzależnione zostało bowiem od spełnienia kryterium dochodowego. W związku z powyższymi naruszeniami nie sposób uznać, że wydana przez organ drugiej instancji decyzja nie pozostaje w sprzeczności a art. 2 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 13 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego poparł w całości zgłoszone w skardze wnioski i twierdzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej ustawa. Przepis ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Dalej należy wskazać, że określone w art. 16a ust. 1 ustawy, podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczącego innego świadczenia opiekuńczego - świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ale też może zostać przyznane osobie, która zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w ogóle nie podejmuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność. Zapis ten określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne.

Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu.

Przesłanką przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest łącznie spełnienie kilku warunków w tym nieprzekroczenia kryterium dochodowego i faktycznego sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, konieczne jest, aby między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki istniał związek przyczynowy. Mają zatem rację organy obu instancji, że w przypadku skarżącej przesłanka kryterium dochodowego nie została spełniona. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2 ustawy, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy i § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, Dz. U. z 2012 r., poz. 959).

Z akt sprawy wynika, że łączny miesięczny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę i osoby wymagającej opieki wynosi 2.012,91 zł, co w przeliczeniu na osobę w trzyosobowej rodzinie stanowi 670,97 zł. Wobec tego ustalona kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego o 47,97 zł. W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania wyjątek z art. 16a ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Przepis ten nie ma zastosowania, ponieważ w poprzednim okresie zasiłkowym (2011/2012) skarżąca nie była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż świadczenie to zostało wprowadzone do systemu wsparcia opiekunów osób niepełnosprawnych dopiero od 1 stycznia 2013 r. z tej racji wszystkie osoby ubiegające się o specjalny zasiłek opiekuńczy na okres zasiłkowy 2012/2013 nie będą mogły skorzystać z wyjątku określonego w art. 16a ust. 3 ustawy.

Sąd podziela stanowisko Kolegium, że organy orzekające są związane przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, a tym samym organy administracji są ściśle związane kryteriami określonymi w ustawie i tylko te mogą brać pod uwagę. Organy administracji nie mają możliwości odmowy zastosowania konkretnego aktu powszechnie obowiązującego z uwagi na jego ewentualną niezgodność z Konstytucją. Nie ulega wątpliwości, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niezgodności z Konstytucją RP, przepisu na podstawie której została wydana zaskarżona decyzja.

Sąd, kontrolując postępowanie organów obu instancji nie dopatrzył się naruszenia przez nie przepisów Konstytucji czy procedury administracyjnej wyrażonych w kpa. Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kpa był zarzutem chybionym, albowiem organy zebrały i rozpatrzyły całość materiału dowodowego w sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.