Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 146/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.8 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł ( spr. ) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 września 2012 r. K. R. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z prośbą o pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na opłacenie zaległych rachunków za ogrzewanie.

Wnioskodawca wskazał, że jego dochód jest zbyt niski aby zaspokoić niezbędne potrzeby. Stanowi go zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 816,32 zł, z którego - jak wynika z dołączonego do wniosku zaświadczenia z PUP - po potrąceniu podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ściągnięciu wpłaty na fundusz alimentacyjny w sierpniu 2012 r. wypłacono wnioskodawcy kwotę 326,53 zł netto.

Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem, w tym po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego Burmistrz Miasta L. decyzją z dnia 9 października 2012 r. wydaną w oparciu o art. 3, art. 39, art. 41, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 712) oraz art.104 k.p.a. odmówił udzielenia zasiłku celowego na zakup leków, żywności oraz na opłacenie zaległości z tytułu opłat za centralne ogrzewanie.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Burmistrz Miasta L. wskazał, że w toku postępowania ustalono, że K. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i jako osoba przewlekle chora wydaje na leki około 155 zł miesięcznie. Otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości - w sierpniu 2012 r. - 816,32 zł, z którego jak wynika z zaświadczenia komornika w sierpniu 2012 r. na poczet zaległości dla likwidatora funduszu alimentacyjnego przekazana została kwota 404,91 zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej do 30 września 2012 r. wynosiło 477 zł, a od 1 października 2012 r. wynosi 542 zł. Wskazano również, że skarżącego zobowiązywano do złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, czego nie zrobił, tłumacząc to otrzymaną odmową w lipcu 2011 r.

W ocenie organu, regulacja normatywna zawarta w ustawie o pomocy społecznej uniemożliwia przyznanie bezzwrotnego zasiłku celowego w sytuacji, gdy dochód wnioskodawcy przekracza określone kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Nadto w sytuacji wnioskodawcy nie zachodzą jakiekolwiek szczególne okoliczności, które umożliwiałyby przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Sytuacja ta nie jest niespodziewaną lecz stałą.

Co również ważne, dochód wnioskodawcy nie może być pomniejszony o zajęcia komornicze z uwagi na to, że są to zaległe alimenty świadczone na rzecz instytucji, a nie alimenty świadczone na rzecz innych osób (dzieci).

W odwołaniu od decyzji K. R. wskazał, że jest oburzony, że MOPS w L. odmawia wnioskowanej pomocy. Miesięczne wydatki, które odwołujący się musi regulować wynoszą około 275 zł, przy rzeczywistym dochodzie, który po potrąceniach komorniczych na fundusz alimentacyjny wynosi około 410 zł. Skarżący podkreślił, że MOPS notorycznie wydaje decyzje łamiące ustawę o pomocy społecznej. Ignoruje bowiem korzystny dla wnioskodawcy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 36/12 uznając, że orzeczenie to wyznacza sposób wyliczenia dochodu jedynie dla potrzeb rozpoznania wniosku o zasiłek celowy złożony przez K. R. w lipcu 2011 r.

Decyzją z dnia 26 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 4 w zw. z art. 39 ust. 1 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta L..

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do poczynionych w postępowaniu ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji socjalnej i materialnej odwołującego się, wskazał, że w rozpatrywanym przypadku organ pierwszej instancji słusznie uznał, że dochód wnioskodawcy w wysokości 816,32 zł przekracza określone w ustawie kryterium dochodowe.

Organ odwoławczy ponowił poczynione ustalenia w sprawie oraz wskazał na ponoszone przez stronę w miesiącu sierpniu wydatki. Kwota odliczeń potrąconych w miesiącu sierpniu na rzecz likwidatora funduszu alimentacyjnego wynosiła kwotę 489,79 zł, przy czym kwota 39,18 zł stanowiła koszty egzekucji, a kwota 404,91 zł przekazywana była na poczet zaległości dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium podzieliło opinię organu pierwszej instancji, że zaległości potrącane na likwidację Funduszu Alimentacyjnego nie mogą być odliczane od dochodu uzyskanego w danym miesiącu. Powołano się przy tym na wykładnię przepisów art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dokonaną w uzasadnieniu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1433/11. Nadto organ pierwszej instancji słusznie uznał, że w przypadku odwołującego się (który korzystał z form pomocy) nie zachodzą jakiekolwiek szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie specjalnego zasiłku celowego.

W uzasadnieniu podkreślono, że w przedmiotowej sprawie organów nie wiąże pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie sygn. akt III SA/Gd 36/12 prowadzonej ze skargi K. R. Tym samym, w ocenie Kolegium, decyzja odmawiająca udzielenia pomocy była prawidłowa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. R. podniósł, że organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który zapadł w jego sprawie pod sygn. III SA/Gd 36/12. Zaznaczył, że wskazany wyrok na dzień złożenia skargi nie został wykonany, a organy zignorowały także kolejne korzystne dla niego orzeczenie, tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 717/12.

Skarżący podtrzymał stanowisko, że jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego. Natomiast organ pierwszej instancji, rozpatrując jego wnioski o zasiłki celowe, nagminne łamie przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym w szczególności art. 2 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 2 oraz art. 41 pkt 1.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i nie podlega uwzględnieniu.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle tych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 26 listopada 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia 9 października 2012 r. odmawiającą udzielenia zasiłku celowego na zakup leków i żywności oraz na opłacenie zaległości z tytułu opłat za centralne ogrzewanie.

W myśl art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r, nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił przepis art. 41 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Istota przyznawania specjalnego zasiłku celowego polega na tym, że osoba znajdująca się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, mimo iż jej dochód przekracza kryterium dochodowe, może ubiegać się o zasiłek w przypadku szczególnie uzasadnionym w formach określonych w pkt 1 i w pkt 2 art. 41 ustawy.

W myśl art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w L., niepełnosprawną zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2013 r., a uzyskiwany przez niego dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, tj. kwotę 542 zł. Jego dochód sierpniu 2012 r składał się z zasiłku z Powiatowego Urząd Pracy w wysokości 816,32 zł., z którego potrącane były zobowiązania komornicze w wys. 489,79 zł. Z kwoty tych potrąceń kwota w wysokości 39,18 zł. stanowiła koszty egzekucyjne a kwota 404,91 zł. przekazywana była na poczet zaległości dla likwidatora funduszu alimentacyjnego.

Stan faktyczny pozostawał poza sporem w niniejsze sprawie.

Istota natomiast sporu sprowadza się do oceny możliwości pomniejszenia dochodu skarżącego w oparciu o przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy. A mianowicie, czy czy potrącane z przychodu skarżącego kwoty z tytułu jego zaległości dla likwidatora Funduszu Alimentacyjnego powinny w myśl powołanego powyżej przepisu podlegać odliczeniu od przychodu skarżącego, czy też nie.

Organy rozpatrujące sprawę uznały, że nie podlega odliczeniu, i w konsekwencji takiego pomniejszenia nie dokonały.

Skarżący kwestionował powyższe stanowisko. W toku postępowania administracyjnego powoływał się wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 36/12, w którym wyrażono odmienny pogląd. Podobnie jak w wyroku wskazanym w skardze z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 717/12 tegoż Sądu.

Organ odwoławczy wskazując na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2012 r. podkreślił, że nie jest związany w niniejszej sprawie wytycznymi zawartymi w tym wyroku. Przedmiotem postępowania jest bowiem kolejny wniosek skarżącego z dnia 10 września 2012 r.

Stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe, gdyż w tym postępowaniu organy nie są związane poglądem wyrażonym przez sąd w innej sprawie. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Użyty w przepisie zwrot "wiążą w sprawie" oznacza, że chodzi tutaj o tożsamość sprawy oraz o wyznaczające jej elementy zakreślające granice związania orzeczeniem sądu. Powinna więc to być sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 546).

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że ocena i wskazania dokonane w przywołanych przez skarżącego wyrokach, nie wiążą również Sądu orzekającego niniejszej sprawie.

Przechodząc dalej, to na tle wykładni przepisu art. 8 ust. 3 pkt 3 o pomocy społecznej w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pojawiły się dwa rozbieżne stanowiska.

W myśl jednego z nich - przepis ten nie daje podstaw by różnicować świadczone przez dłużnika alimentacyjnego należności na bieżące i zaległe, a co za tym idzie ustalając jego dochód nie odliczać od przychodu zaległych alimentów, w tym płaconych na skutek egzekucji komorniczej na rzecz ZUS - likwidatora Funduszu Alimentacyjnego.

Takie rozumienie tego przepisu zaprezentował WSA w Gdańsku w wyrokach w sprawach: III SA/Gd 36/12 czy III SA/Gd 717/12 (por. też wyroki: NSA z dnia 15 września 2009 r. sygn. I OSK 94/09; WSA w Szczecinie z dnia 27 października 2010 r. sygn. II SA/Sz 600/10; WSA w Gliwicach z dn. stycznia 2011 r. sygn. IV SA/GL 406/10; WSA w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. II SA/ Bd 1421/10).

Natomiast Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podzielił argumentację odmiennego stanowiska, zaprezentowanego w wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 957/12, zgodnie z którym z przepisu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu tego przepisu, a zatem pomniejsza "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania".

Przywołana treść uzasadnienia wyroku wskazuje na to, że chodzi w niej o alimenty, co do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca. Nie ma zatem podstaw do pomniejszania dochodu o zaległości dla likwidatora funduszu alimentacyjnego. Również w wyroku tym na poparcie reprezentowanego stanowiska został przywołanym wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r. w sprawie I OSK 1433/11).

Przede wszystkim zauważyć należy, że przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie stanowi o "pomniejszeniu sumy miesięcznych przychodów o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób". Zatem istotne dla prawidłowej wykładni tego przepisu ustawy jest dookreślenie pojęcia "alimenty".

Otóż pojęcie prawne obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane przepisami Działu III - zatytułowanego "Obowiązek alimentacyjny" ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm.), zwanej dalej k.r.o. Zgodnie z przepisem art. 128 k.r.o. - obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Stosownie do tego przepisu treścią obowiązku alimentacyjnego jest dostarczanie uprawnionemu przez zobowiązanego środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania.

Przepisy kreujące obowiązek alimentacyjny są normami bezwzględnie obowiązującymi. Zarówno obowiązek alimentacyjny i odpowiadające mu prawo do świadczeń alimentacyjnych mają charakter ściśle osobisty (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1975 r., III CZP 76/75, OSNCP 1976, poz. 207). Ustawowy obowiązek alimentacyjny może istnieć tylko między osobami wymienionymi w przepisie art. 128 k.r.o., a także w innych przypadkach określonych w kodeksie rodzinnym.

W doktrynie prawa i orzecznictwie wskazuje się, że niedopuszczalne jest przejęcie obowiązku alimentacyjnego przez inną osobę. Prawo to nie może być również zbyte innej osobie, a uprawniony nie może zrzec się tego prawa. Ponadto wierzytelność alimentacyjna nie może być umorzona przez potrącenie, a roszczenia z tego tytułu nie przechodzą na spadkobierców. Podkreśla się również wyjątkowy, jak i uprzywilejowany charakter świadczeń alimentacyjnych.

Przepisy jednoznacznie określają krąg podmiotów uprawnionych alimentacyjnie i zobowiązanych alimentacyjnie.

Osobisty charakter świadczeń powoduje, że obowiązek alimentacyjny istnieje tylko pomiędzy ściśle określonymi podmiotami np. krewnymi w linii prostej. Tym samym, co należy podkreślić, świadczenie spełnione przez inny podmiot nie jest traktowane przez ustawodawcę, jako świadczenie alimentacyjne. Nawet gdy zostaje spełnione w przez podmiot zobowiązany w dalszej kolejności do alimentacji - art. 140 § 1 k.r.o.

Ważne jest również, że przedmiotem świadczenia alimentacyjnego jest dostarczanie uprawnionemu przez zobowiązanego środków utrzymania, a także wychowania. Spełnienie obowiązku alimentacyjnego polega na zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego - art. 135 § 1 k.r.o. W utrwalonym orzecznictwie sądowym niekwestionowane jest również to, że celem świadczenia alimentacyjnego jest zaspokojenie bieżących potrzeb uprawnionego. Przepisy o obowiązku alimentacyjnym nie określają sposobu, w jaki należy dostarczać uprawnionemu środków utrzymania i wychowania, ani w jakich terminach należy spełniać świadczenie alimentacyjne. Nie ulega jednak wątpliwości, że sposób i terminy dostarczania środków utrzymania, muszą pozwalać na zaspokojenie usprawiedliwionych i bieżących potrzeb uprawnionego. Tylko w takim przypadku może być realizowany cel świadczenia alimentacyjnego. W praktyce przyjmuje się, że alimenty są świadczeniem okresowym, i zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą tego rodzaju świadczeń (o ile nie są określone w naturze), świadczone lub płatne są co miesiąc z góry.

Poza sporem w niniejszej sprawie było, że skarżący ma dwóch dorosłych synów w wieku 27 i 28 lat, w stosunku do których był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych. Wobec niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, świadczenia były wypłacane przez Fundusz Alimentacyjny. Obecnie, co jest niekwestionowane, komornik dokonuje potrąceń należności na spłatę zaległości na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Bezsporne było też, że w miesiącu sierpniu 2012 r. na poczet zaległości dla likwidatora Funduszu Alimentacyjnego została przekazana kwota 404,91 zł.

Jednak powyższa kwota, w świetle poczynionych rozważań, nie może stanowić kwoty alimentów świadczonych na rzecz synów wnioskodawcy. Inny bowiem podmiot, tj. Fundusz Alimentacyjny, spełnił wcześniej świadczenia alimentacyjne za zobowiązanego alimentacyjnie. Wyegzekwowana obecnie suma 404,91 zł nie ma zatem charakter świadczenia osobistego na rzecz osoby uprawnionej alimentacyjnie. Ponadto nie spełnia zasadniczego celu alimentów, jakim jest zaspokajanie bieżących potrzeb uprawnionego.

Obecnie egzekwowane należności stanowią roszczenia regresowe. Aktualnie bowiem ZUS stał się wierzycielem dłużnika alimentacyjnego, co do kwot wypłaconych zastępczo za niego z funduszu alimentacyjnego, i te wierzytelności są przedmiotem egzekucji. W tej sytuacji nie można ich zaliczyć do alimentów. Nie mają one bowiem charakteru świadczeń alimentacyjnych i są przedmiotem innego zobowiązania (regresowego), niż zobowiązanie alimentacyjne.

Są one również przedmiotem odrębnej regulacji prawnej. Podstawę do ich dochodzenia stanowiła najpierw ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r., nr 45, poz. poz. 200 ze zm.), następnie zaś ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Obecnie kwestie te normuje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 192 poz. 1378).

Podsumowując roszczenia regresowe będące przedmiotem prowadzonej egzekucji mają charakter wyłącznie majątkowy, odmienny od roszczeń alimentacyjnych. Do roszczeń regresowych nie mają zastosowania przepisy materialnoprawne i procesowe dotyczące uprzywilejowania roszczeń alimentacyjnych. Na przykład mogą być one przenoszone na inną osobę, można się ich zrzec, przechodzą na spadkobierców, podlegają umorzeniu na skutek potrącenia.

W konkluzji poczynionych rozważań stwierdzić należy, że organy ustalając dochód K.R. zasadnie nie pomniejszyły tego dochodu o zajęcia komornicze, gdyż nie stanowiły one - jak nakazuje przepis art. 8 ust. 3 pkt 3 - "alimentów". Tym samym dochód skarżącego przekroczył ustawowe kryterium dochodowe.

Ponadto należy wskazać, że decyzja w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, i jeśli jej uzasadnienie spełnia wymogi tego rodzaju aktu, to nie może być skutecznie podważona. Trzeba podkreślić, że przyznanie przedmiotowego świadczenia nie jest obligatoryjne. Zdaniem Sądu, organy nie przekroczyły granic uznania i właściwe uzasadniły decyzję. Organy poczyniły niezbędne ustalenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia. W okolicznościach sprawy, należy uznać za zasadne stanowisko organów, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą szczególne okoliczności, w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy. Szczególne przypadki, o których mowa w tym przepisie ustawy, muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999 r., I SA1601/98, lex 47408).

W konsekwencji poczynionych rozważań, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzającą nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie trzeba dodać, że skarżącemu była udzielona pomoc społeczna, co wiadome jest Sądowi z urzędu z akt sprawy III SA/Gd 145/13 (zasiłek celowy w kwocie 200 zł, a także specjalny zasiłek celowy w wysokości 100 zł). Ponadto strona może ponownie zwrócić się o przyznanie pomocy w formach przewidzianych w ustawie

W powyższego należy uznać, że w sprawie nie zaistniały podstawy do wyeliminowania wydanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.