Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 624/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2 ust. 9 pkt 1 ust. 12,  art. 60 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 9 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inne - zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r., znak [...] Zarząd Województwa [...] (dalej jako organ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z [...] r. określającą przypadającą do zwrotu kwotę nieprawidłowo wykorzystanego przez L. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w C. (dalej jako strona, skarżący) dofinansowania przyznanego na realizację projektu pod nazwą "[...]" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Budżetu Państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie projektu [...]oraz sposób jej zwrotu, w łącznej wysokości [...]zł powiększoną o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych obliczonych w następujący sposób:

1. dla transzy I w łącznej wysokości [...]zł, w tym:

- dla kwoty [...]zł od dnia 28 listopada 2016 r. do dnia 21 sierpnia 2018 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję I instancji do dnia zwrotu;

- dla kwoty [...]zł - od dnia 28 listopada 2016 r. do dnia 29 grudnia 2016 r.; od dnia 27 stycznia 2017 r. do dnia 21 sierpnia 2018 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję I instancji do dnia zwrotu;

2. dla transzy II w łącznej wysokości [...]zł, w tym:

- dla kwoty [...]zł od dnia 5 grudnia 2017 r. do dnia 21 sierpnia 2018 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję I instancji do dnia zwrotu;

- dla kwoty [...]zł od dnia 5 grudnia 2017 r. do dnia 21 sierpnia 2018 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję I instancji do dnia zwrotu;

- dla kwoty [...]zł od dnia 5 grudnia 2017 r. do dnia 29 grudnia 2017 r.; od 13 lutego 2018 r. do dnia 21 sierpnia 2018 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję I instancji do dnia zwrotu;

- dla kwoty [...]zł od dnia 5 grudnia 2017 r. do dnia 9 stycznia 2018 r.; od dnia 13 lutego 2018 r. do dnia 21 sierpnia 2018 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję I instancji do dnia zwrotu.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. dalej jako kpa), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 512 z pózn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm. – dalej jako ufp) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 818 –dalej jako ustawa wdrożeniowa).

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] r. Województwo [...] - Wojewódzki Urząd Pracy w K. zawarło ze stroną, umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (dalej: umowa o dofinansowanie). Do umowy [...]r. został podpisany aneks. Projekt realizowany był w okresie od [...] r. do [...] r., w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej VII - Regionalny rynek pracy, Działania 7.1 - Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, Poddziałania 7.1.3 - Poprawa zdolności do zatrudnienia osób poszukujących pracy i pozostających bez zatrudnienia. Na mocy umowy o dofinansowanie projektu Beneficjentowi przyznane zostało dofinansowanie ze środków europejskich oraz ze środków dotacji celowej na pokrycie wydatków kwalifikowalnych projektu w łącznej kwocie [...]zł. Wartość całkowita projektu wynosiła [...]zł.

Według wniosku o dofinansowanie realizacji projektu głównym celem projektu był wzrost aktywności zawodowej 140 osób (w tym 91 kobiet i 49 mężczyzn) w wieku powyżej 29 lat o niskich kwalifikacjach zawodowych, z województwa [...], bezrobotnych i biernych zawodowo, zwłaszcza 77 osób bezrobotnych (tj. 50 kobiet i 27 mężczyzn), w tym 42 osób długotrwale bezrobotnych (27 kobiet, 15 mężczyzn), 63 osób biernych zawodowo (41 kobiet, 22 mężczyzn), 10 osób niepełnosprawnych (7 kobiet, 3 mężczyzn), 40 osób powyżej 50 roku życia (26 kobiet, 14 mężczyzn) w okresie od dnia [...] r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Ostateczna wersja wniosku o dofinansowanie projektu o numerze [...]z dnia [...]r. przewidywała wsparcie dla osób w wieku powyżej 30 i 50 roku życia, w przedłużonym okresie realizacji projektu do dnia [...] r., w postaci:

- indywidualnej identyfikacji potrzeb osób pozostających bez zatrudnienia, utworzenie indywidualnych planów działania (dalej jako IPD);

- szkolenia zawodowego webmaster-projektant stron internetowych (dla 28 osób; 2 edycje);

- szkoleń zawodowych zgodnych z otrzymanym IPD (1) (dla 28 osób; 2 edycje);

- szkoleń zawodowych zgodnych z otrzymanym IPD (2) (dla 28 osób; 2 edycje);

- szkoleń zawodowych w grupach otwartych (dla 56 osób; 2 edycje);

- 5-miesięcznych staży zawodowych;

- pośrednictwa pracy.

Wojewódzki Urząd Pracy w dniach 13-15 grudnia 2017 r. oraz 11, 12, 15 stycznia 2018 r. (kontrola w biurze projektu), a także w dniach 12-16 lutego 2018 r. i 12-16 marca 2018 r. (wywiady telefoniczne wśród uczestników projektu) przeprowadził kontrolę planową projektu. Przedmiotem kontroli była weryfikacja dokumentacji projektowej pod kątem prawidłowej i efektywnej realizacji projektu zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie projektu oraz wnioskiem o dofinansowanie projektu. W trakcie czynności kontrolnych zweryfikowano dokumenty dotyczące realizacji projektu, m.in. dokumentację dotyczącą zgodności rzeczowej realizacji projektu oraz prawidłowości realizacji polityk horyzontalnych, w tym równości szans, niedyskryminacji i równości szans płci, kwalifikowalności uczestników projektu oraz prawidłowości przetwarzania danych osobowych, form wsparcia, rozliczeń finansowych, personelu projektu, stosowania odpowiednich procedur przy wyborze dostawców i wykonawców usług, zgodności realizacji projektu z przepisami i zasadami unijnymi, archiwizację dokumentacji i zapewnienie ścieżki audytu, działań promocyjno-informacyjnych.

Na podstawie stwierdzonego stanu faktycznego oraz kontrolowanych dokumentów projektowych. Zespół kontrolujący stwierdził uchybienia/nieprawidłowości w ramach projektu, a tym samym ocenił, że jego realizacja odbywała się z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie projektu oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne). stwierdzone uchybienia i nieprawidłowości polegały na realizacji projektu niezgodnie z założeniami, które zostały wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu, co w konsekwencji doprowadziło do nieosiągnięcia zamierzonego celu projektu, w szczególności:

1. narzuceniu uczestnikom tematyki szkoleń przed przeprowadzeniem identyfikacji potrzeb uczestników projektu, co jest sprzeczne z założeniami konkursu i celu Poddziałania [...],

występowaniu licznych błędów w przeprowadzonych postępowaniach dotyczących zakupów w ramach projektu, stanowiących przesłanki do nałożenia korekty na wszystkie kontrolowane zamówienia,

zaniechaniu organizacji staży,

braku pośrednictwa pracy.

Stwierdzone uchybienia Wojewódzki Urząd Pracy ocenił przez pryzmat § 34 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinansowanie projektu, który stanowi, że IP może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym w przypadku, gdy: m.in. Beneficjent zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z umową. W przypadku rozwiązania umowy Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania (§ 36 ust. 1 umowy). Mając na uwadze powyższe IP pismem z [...]r. o sygn. [...] powiadomiła Beneficjenta o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie w trybie natychmiastowym na podstawie § 34 ust. 1 pkt 3 umowy. Następnie pismem z [...] r. o sygn. [...], IP na podstawie art. 207 ustawy o finansach publicznych wezwała Beneficjenta do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania.

Dnia 9 marca 2018 r. strona dokonała zwrotu kwoty [...]zł i odsetek w wysokości [...]zł tytułem nieprawidłowości stwierdzonej w wyniku weryfikacji wniosku o płatność. Wobec powyższego, pozostająca do zwrotu kwota dofinansowania wyniosła [...]zł.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego pismem z [...] r. o sygn. [...] organ I instancji wezwał Beneficjenta do złożenia następujących dokumentów:

1). materiałów promocyjno-informacyjnych zastosowanych dla potrzeb realizacji projektu,

2) zestawienia obejmującego wszystkich uczestników projektu, zawierającego nazwę szkolenia, w którym każdy z nich brał udział i informacje o terminach tych szkoleń;

3) dokumentacji dotyczącej doradztwa zawodowego przeprowadzonego dla wszystkich uczestników projektu, w tym identyfikacji ich potrzeb, możliwości i oczekiwań, w szczególności sporządzonych Indywidualnych Planów Działania i KUD (Karty Usługi Doradczej).

4). zestawienia obejmującego wszystkich uczestników projektu, zawierającego informacje o terminach pośrednictwa pracy zrealizowanego dla uczestników projektu oraz okresach i miejscu odbycia przez nich staży zawodowych,

3) dokumentacji dotyczącej procedury wyboru wykonawców szkoleń w ramach projektu,

4) dokumentacji potwierdzającej realizację pośrednictwa pracy wobec uczestników projektu,

5) sprawozdań z realizacji staży zawodowych odbytych przez wszystkich uczestników projektu,

6) zestawienia dotyczącego kosztów pośrednich rozliczonych ryczałtem w ramach projektu, w odniesieniu do każdego wniosku o płatność z wyszczególnieniem poszczególnych kwot oraz dat refundacji.

Strona przekazała żądane dokumenty.

W wyniku dokonanej analizy zebranego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że zgodność celu projektu z celem szczegółowym programu RPO W[...] miała zostać zapewniona przez indywidualne wsparcie uczestników projektu zakładające szkolenia w zawodzie webmastera - projektanta stron internetowych oraz szkolenia, które miały zostać wybrane podczas trwania projektu zgodnie z opracowanym IPD, kończące się egzaminem i wydaniem certyfikatu, a także 5-miesięczne staże zawodowe zgodne z nabytymi kwalifikacjami i szkoleniem oraz pośrednictwo zawodowe dla osób, które będą takiego wsparcia potrzebować. Każdy ze 140 uczestników miał skorzystać ze szkoleń zawodowych - w dwóch edycjach, tj.;

- szkoleń w ramach Zadania 2 dla 28 uczestników; I edycja; V-VII.2017 r. (14 os.) i II edycja; IX-XII.2017r. (14os.);

- szkoleń w ramach Zadania 3 dla 28 uczestników; I edycja; VIII-IX.2017 r. (14 os.) i II edycja; XI-XII.2017r. (14 os.);

- szkoleń w ramach Zadania 4 dla 28 uczestników; I edycja; VI-VII.2017 r. (14 os.) i II edycja; XI-XII.2017r. (14os.);

- szkoleń w ramach Zadania 5 dla 56 uczestników; I edycja; lll-VIII.2017 r. (14 os.) i II edycja; IX-XII.2017r. (14 os.).

Zgodnie z zapisami części B.9. - Cel główny projektu wniosku o dofinansowanie projektu z dnia [...]r., szkolenia i staże dla uczestników, które miały być zrealizowane w ramach projektu, powinny zostać wybrane zgodnie z zawodami deficytowymi na terenie województwa [...] i/lub PRT 2010-2020 (tj. Programem Rozwoju Technologii Województwa [...] 2010-2020). Natomiast w części B.11.2. - Opis sytuacji problemowej grup docelowych objętych wsparciem oraz opis rekrutacji do projektu wniosku Beneficjent wskazał, że jedną z potrzeb grup docelowych, jakiej projekt wychodzi naprzeciw, jest "wskazanie i zaplanowanie indywidualnej ścieżki zawodowej Uczestników (stworzenie IPD)", a w części B.12.4. - Sposób zarządzania projektem - że "szkolenia zawodowe (...) fw ramach zadania 51 zleci instytucjom szkoleniowym wpisanym do RiS (indywidualnie dopasowane szkolenia do możliwości i predyspozycji uczestników projektu)".

Zgodnie z częścią C.1. - Zadania w projekcie (zakres rzeczowy) wniosku działania podjęte przez doradców zawodowych w ramach Zadania 1 - identyfikacja potrzeb osób pozostających bez zatrudnienia oraz diagnozowanie możliwości w zakresie doskonalenia zawodowego, w tym utworzenie iPD (TYP 1) miały na celu w szczególności wyznaczenie indywidualnej ścieżki zawodowej szkoleniowej i stażowej) w drodze identyfikacji potrzeb, możliwości i predyspozycji uczestników projektu, sfinalizowane utworzeniem Indywidualnych Planów Działania.

Natomiast w ramach Zadania 2 Beneficjent zaplanował realizację szkolenia, określonego jako dotyczące zawodu deficytowego, pn. "Webmaster- projektant stron internetowych".

Natomiast zgodnie z opisem Zadania 3 - Szkolenia zgodne z otrzymanym IPD (1)(TYP2), Zadania 4 - Szkolenia zgodne z otrzymanym IPD (2)(TYP2) oraz Zadania 5 - Szkolenia prowadzące do nabycia, podwyższania lub dostosowania kwalifikacji i kompetencji niezbędnych na rynku pracy realizowane w grupach otwartych (TYP 2) założono przeprowadzenie szkoleń zawodowych o tematyce wybranej zgodnie z opracowanymi IPD, pozwalającej na zatrudnienie w branżach z największym zapotrzebowaniem na pracowników (zawody deficytowe), przy czym, dodatkowo w przypadku Zadania 5 - szkolenia zawodowe, realizowane jako zadanie zlecone, w formie katalogu szkoleń otwartych, miały być one przeznaczone dla osób, których wyniki IPD nie wpiszą się w tematykę szkoleń zamkniętych. W dalszej części wniosku o dofinansowanie projektu (C.2 - Zakres finansowy) Beneficjent zaznaczył, że organizacja w ramach tego zadania szkoleń otwartych w zawodach deficytowych "umożliwi dopasowanie tematów szkoleń do osobistych predyspozycji i możliwości uczestników projektu".

W przekazanych przez Beneficjenta materiałach promocyjno-informacyjnych dotyczących projektu - plakatach i ulotkach, które publikował m. in. w środkach komunikacji miejskiej oraz w siedzibach instytucji publicznych (np. urzędy gmin. Powiatowe Urzędy Pracy) i na ich stronach internetowych oraz na stronie projektu - wskazano jedynie zarys działań zaplanowanych do realizacji w ramach projektu. Plakaty i ulotki nie zawierały wyszczególnionych szkoleń, natomiast ogłoszenia zamieszczone w Internecie wskazywały na konkretne tematy kursów zawodowych, z jakich będą mogli skorzystać uczestnicy w ramach projektu, co było sprzeczne z założeniami przestawionymi przez Beneficjenta we wniosku o dofinansowanie.

Taki stan stwierdzono na stronie internetowej Gminy N., L. i D. oraz w portalu [...]. Informacje o szkoleniach w określonej tematyce zostały wskazane jeszcze przed dokonaniem zmian w projekcie i ich ostateczną akceptacją przez IP.

Z kolei na stronach internetowych PUP w R. oraz Urzędu Gminy L. wskazano tematykę szkoleń wraz z dopiskiem "m.in.", co wskazywać miało na otwartą tematykę szkoleń. Na stronie Gminy R. nie wskazano tematyki szkoleń.

Na etapie indywidualnego doradztwa dla uczestników projektu doradcy zawodowi wspólnie z każdym z uczestników projektu skonstruowali Indywidualne Plany Działania (dalej IPD) dla każdego z nich, przy czym, z założenia, głównym kreatorem planu rozwoju miał być sam uczestnik, co miało przyczynić się do wzmocnienia motywacji uczestników do realizacji IPD i mieć kluczowe znaczenie dla rzeczywistej zmiany ich sytuacji społeczno-zawodowej.

Indywidualne spotkania z doradcami zawodowymi odbyło 140 uczestników projektu, z tym, że każdemu z nich przysługiwało łącznie 8 godzin doradztwa, w trakcie którego w pierwszej kolejności uczestnik określał swój cel zawodowy oraz preferowany zawód, następnie (w piątej godzinie) wypełniany był wstępny IPD po to, by w ostatniej godzinie, po przeanalizowaniu rynku pracy, określić obszar zainteresowania uczestnika, tematykę szkoleń i staży zawodowych, a w ostatniej godzinie doradca miał wskazywać uczestnikowi kurs zawodowy.

Organ dokonał szczegółowej analizy zebranej dokumentacji i ustalił, że w przypadku 16 uczestników zalecone w ramach doradztwa zawodowego kursy zawodowe nie korespondowały ze wskazanym przez uczestnika celem zawodowym lub preferowanym zawodem, czy też ze zidentyfikowanymi obszarami zainteresowań zawodowych danego uczestnika projektu.

Nierzadko doradca zawodowy proponował uczestnikom kursy zbliżone tematycznie, jednak nie do końca zbieżne z ich zainteresowaniami zawodowymi. Sugerowane szkolenia nie dotyczyły zawodów deficytowych, lecz pozostających w równowadze, co wynikało z barometru zawodów, którym posłużył się organ. Skoro zaś w projekcie przewidziano szkolenia otwarte, to strona winna zaproponować inne, poza określonym katalogiem szkolenia odpowiadające preferencjom zawodowym uczestników.

Natomiast w przypadku 110 uczestników projektu, doradcy zawodowi skierowali uczestników na szkolenia już po wszczęciu przez Beneficjenta procedury wyboru wykonawców danego szkolenia, a więc z pominięciem etapu poznania preferencji zawodowych uczestników projektu, które miały być podstawą wyboru tematów szkoleń, z czego:

- 23 uczestników - na szkolenie "Kadry i Płace", dla którego Beneficjent wszczął procedurę wyboru wykonawcy 31 marca 2017 r.

- 11 uczestników - na szkolenie Magazynier, Kierowca operator wózków jezdniowych podnośnikowych - kategoria urządzeń II WJO, dla którego Beneficjent wszczął procedurę wyboru wykonawcy 22 marca 2017 r.

- 22 uczestników - na szkolenie Webmaster - projektant stron internetowych i/lub przeprowadzenie egzaminu ECDL nadającego kwalifikacje, dla którego Beneficjent wszczął procedurę wyboru wykonawcy w 23 lutego 2017 r.,

- 54 uczestników – na szkolenie Pracownik administracyjno-biurowy z kursem komputerowym i/lub przeprowadzenie egzaminu ECCC DIGCOMP nadającego kwalifikacje, dla którego Beneficjent wszczął procedurę wyboru wykonawcy 22 lutego 2017 r.

Ponadto, w przypadku zdecydowanej większości uczestników projektu, wskazywane przez doradcę zawodowego nazwy szkoleń odpowiadały tym, w celu realizacji których Beneficjent przeprowadził w ramach projektu procedury wyboru wykonawców podlegające Zasadzie konkurencyjności. Miało to miejsce zarówno, jeśli chodzi o szkolenia zalecone uczestnikom w ww. przypadkach, tj. po uruchomieniu przez Stronę procedury ich wyboru, jak i w pozostałych przypadkach, gdzie doradca zawodowy kierował uczestników na dane szkolenie wcześniej, niż Strona wszczęła postępowanie dotyczące wyboru tego szkolenia.

Organ zarzucił również, że tematyka szkoleń wybranych przez stronę do realizacji w ramach projektu (za wyjątkiem szkolenia "Magazynier"), nie wpisywała się w zakres przedmiotowy związany z zawodami deficytowymi, wynikającymi z Raportu BAROMETR ZAWODÓW 2017 i BAROMETR ZAWODÓW 2018, co było jednym z założeń projektu, określonym w pkt. B.9. - Cet główny projektu wniosku o dofinansowanie projektu oraz C.l. - Zadania w projekcie zakres rzeczowy) wniosku o dofinansowanie.

Organ podniósł również, iż w wielu przypadkach pierwotnie określony przez uczestnika na początku spotkań z doradcą zawodowym (w Karcie celów-1a KUD) cel zawodowy i/lub zawód oraz zainteresowania zawodowe (wskazane w początkowej części formularza IPD) odbiegały od zakresu przedmiotowego wdrożonych w projekcie szkoleń, - w kolejnych godzinach doradztwa preferencje te ulegały zmianie, by ostatecznie stać się zbieżne z tematyka szkoleń oferowanych w projekcie.

Spośród 140 uczestników projektu, których Beneficjent skierował na szkolenia, 53 osoby nie wzięły udziału w żadnym ze szkoleń.

Uczestnicy ci nie brali również udziału w stażach zawodowych, co oznacza, że nie przeszli pełnej ścieżki wsparcia zaplanowanej w ramach projektu, określonej jako obligatoryjna dla każdego uczestnika projektu we wniosku o dofinansowanie projektu, § 3 Regulaminu uczestnictwa w projekcie oraz w § 1 ust. 5 umowy uczestnictwa w projekcie. Należy zatem stwierdzić, że Beneficjent wybrał do realizacji w ramach projektu szkolenia z zakresów tematycznych niejednokrotnie niezwiązanych z zainteresowaniami uczestników projektu, tj. w przeważającej części wytypowanych z wyprzedzeniem, z pominięciem ich preferencji zawodowych, co w dużej mierze było konsekwencją niedochowania przez Beneficjenta kolejności działań w projekcie. Ponadto, dokumentacja dotycząca doradztwa zawodowego wskazywała, że wyniki Indywidualnych Planów Działania, stworzonych dla uczestników projektu, zostały dopasowane do założonych przez stronę wcześniej zakresów przedmiotowych szkoleń, nawet w przypadku tych osób, których IPD zostały sporządzone przed wyłonieniem wykonawców szkoleń dla nich rekomendowanych.

Na podstawie wyników wywiadów telefonicznych, przeprowadzonych przez Zespół kontrolujący projekt w dniach 08-09 i 12-18.02.2018 r. w toku czynności kontrolnych wśród jego 40 uczestników, organ wywiódł wniosek, iż podejmowali oni swoje decyzje udziale w projekcie, kierując się w większości ogłoszeniami zamieszczonymi przez stronę w Internecie, co oznacza, że informacje tam opublikowane miały znaczący wpływ na wybór przez nich kierunków szkoleń. Ponadto, jak wynika z wywiadów, w większości przypadków już na etapie składania dokumentów rekrutacyjnych, czy też w ramach opracowywania IPD podczas doradztwa zawodowego, uczestnikom była przedstawiana lista szkoleń organizowanych w ramach projektu, spośród których mogli wybrać interesujący ich temat. Niektórzy uczestnicy byli ponadto informowani, że z uwagi na zakończenie naboru do jednego ze szkoleń zawodowych, którym dana osoba była zainteresowana lub brak zainteresowania takim szkoleniem związku z tym zaniechanie jego organizacji, istnieje możliwość udziału w innym, konkretnym szkoleniu.

Czyniąc ustalenia w zakresie wyboru wykonawców szkoleń organ na wstępie zauważył, że strona prawidłowo zastosowała zasadę konkurencyjności. Organ bowiem wskazał, że wynikająca z zapisów części C.2 – Zakres finansowy wniosku o dofinansowanie projektu z [...]r. wartość szacunkowa każdego z zamówień na wybór wykonawców szkoleń określonych w zadaniach 2-4 nie przekraczał progu określonego dla zasady konkurencyjności. Organ jednak zwrócił uwagę, że zachodziły przesłanki istnienia tożsamości przedmiotowej, podmiotowej i czasowej poszczególnych zamówień, zatem ich łączna wartość mogła zobowiązywać stronę do jej zastosowania.

Organ bowiem wskazał, że strona samodzielnie dokonała wyboru tematyki szkoleń oferowanych w ramach projektu w większości przypadków jeszcze przed wprowadzeniem doradztwa zawodowego dla uczestników i wszczęła procedury wyboru ich wykonawców. Strona znała rodzaje szkoleń i terminy ich realizacji, zatem w zapytaniu ofertowym mogła zawrzeć odpowiednie informacje o ramach czasowych przewidzianych dla poszczególnych zamówień. Istniała w ocenie organu tożsamość czasowa zamówień dotyczących realizacji szkoleń zawodowych.

Całość zamówienia mogła zostać wykonana przez jednego wykonawcę. Specyfika rynku usług szkoleniowych dawała podstawy do stwierdzenia, że na terenie całego kraju istnieją podmioty będące w stanie zaoferować wykonanie łącznie wszystkich szkoleń. Tym samym organ stwierdził, że nie istniało zagrożenie, iż nie znalazłby się żaden wykonawca mogący zrealizować ww. zamówienia w całości. Spełniona została zatem przesłanka tożsamości podmiotowej.

Analizując kwestię istnienia kryterium tożsamości przedmiotowej przy wyborze wykładowców organ wskazał, iż jest ono wypełnione wówczas, gdy dane usługi mieszczą się w tej samej lub zbliżonej grupie tematycznej, spełniając przy tym te same bądź podobne funkcje. Tym samym, przedmiot i funkcje szkoleń w powyższym zakresie nie są od siebie tak różne, aby wykonawca nie mógł zostać wybrany w ramach jednego postępowania.

W związku z powyższym organ uznał, iż strona w sposób uzasadniony zastosowała zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców ww. usług szkoleniowych.

Analizując poszczególne postępowania zmierzające do wyłonienia wykonawców poszczególnych szkoleń organ stwierdził następujące nieprawidłowości:

Odnośnie szkolenia WEBMASTERS-projektant strony internetowych wraz z przeprowadzeniem egzaminu ECDL, strona 24 lutego 2017 r. zamieściła zapytanie ofertowe na swojej stronie internetowej oraz w bazie konkurencyjności. Przedmiot zamówienia obejmował dwie części – przeprowadzenie szkolenia oraz egzaminu zawodowego. Usługi te miały zostać zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2017 r. Zamawiający dopuścił możliwość składania ofert częściowych, a termin ich złożenia został wyznaczony na dzień 3 marca 2017 r.

W odpowiedzi na Zapytanie ofertowe 3 marca 2017 r. wpłynęła jedna oferta złożona przez firmę C Sp. z o.o. z siedzibą w O. Wykonawca wskazał cenę usługi brutto składającą się z dwóch kwot: [...]zł brutto za przeprowadzenie szkolenia zawodowego oraz [...]zł brutto za przeprowadzenie egzaminu ECDL. Strona wybrała do realizacji złożoną ofertę, sporządzając 8 marca 2017 r. Protokół z postępowania, a wynik postępowania został upubliczniony 8 marca 2017 r. w bazie konkurencyjności. 13 marca 2017 r. Beneficjent zawarł z wykonawcą dwie umowy na realizację szkolenia i przeprowadzenie egzaminu.

W wyniku weryfikacji dokumentacji zamówienia stwierdzono, że Beneficjent w treści pkt III Zapytania ofertowego, jak również w treści wniosku o dofinansowanie (C.1. - Zadania w projekcie -Zakres rzeczowy) postawił warunek, że szkolenie miało zostać przeprowadzone w grupie 14-osobowej, co jest niezgodne z zapisami pkt 1.1. Szkolenia/kursy przygotowujące do egzaminów certyfikowanych Załącznika nr 7 do Regulaminu konkursu [...]w ramach RPO W[...] na lata 2014-2020, tj. "Taryfikatora obowiązującego dla konkursów i naborów ogłaszanych w województwie [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 dla projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego". W wymienionym dokumencie wskazano, że liczebność grupy szkoleniowej nie może przekraczać 12 osób, a w uzasadnionych przez wnioskodawcę przypadkach dopuszcza się zwiększenie liczby godzin danego szkolenia/kursu. Mając jednak na uwadze, że Beneficjent uruchomił procedurę wyboru wykonawcy tego szkolenia przed poznaniem ostatecznej liczby uczestników mających być na nie skierowanych, organ uznał, iż z góry założył stworzenie grup 14-osobowych (przed zrekrutowaniem uczestników i opracowaniem dla nich IPD).

Podstawą dokonania oceny oferty w zakresie I części zamówienia były następujące kryteria: cena (waga 40 %), doświadczenie trenera (waga 30 %), program szkoleniowy (waga 20 %), a także przeprowadzenie egzaminu (waga 10%). Beneficjent zamieszczając zapis o przyznaniu 10 punktów procentowych wykonawcom, którzy zrealizują zlecenie dotyczące części I zamówienia wraz z przeprowadzeniem egzaminu zewnętrznego (tj. z II częścią zamówienia), nie zapewnił zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, gdyż dopuszczalne było złożenie ofert częściowych i dla każdej z tych dwóch części zamówienia powinny być brane pod uwagę osobne kryteria oceny.

Wątpliwości organu co do zapewnienia warunków uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców budziły kryteria oceny programu szkolenia pod kątem "adekwatności Programu szkoleniowego w odniesieniu do szkolenia zawodowego", za którą wykonawca mógł otrzymać do 20 punktów procentowych. Beneficjent założył, iż oceniając ten element oferty przyzna maksymalną liczbę punktów programowi ocenionemu jako adekwatny w stopniu "bardzo wysokim", następnie; 15 pkt. - za ocenę "wysoki", 10 pkt. - za ocenę "dobry", 5 pkt. - "zadowalający" i O pkt. za "niezadowalający". Równocześnie z pkt. Ill Zapytania ofertowego wynikało, iż szczegółowy program szkolenia powinien uwzględniać minimalny zakres, zawierający wymagane elementy, na podstawie modułowego programu szkolenia zawodowego "WEBMASTERS - projektant stron internetowych, kod zawodu: 351404" autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wobec powyższego, ocena programu szkolenia jako "bardzo wysoki", "wysoki" i "dobry" mogłaby mieć charakter niewymierny, a więc subiektywny, w związku z tym, iż za "zadawalający" można uznać minimalny wymagany zakres wynikający z ww. modułowego programu, a za "niezadowalający" - taki, który nie spełnia minimalnych wymogów.

Z kolei ocena oferty w stosunku do II części zamówienia została dokonana w oparciu o kryteria: cena (waga 40 %), liczba przeprowadzonych egzaminów ECDL "WEBMASTER - projektant stron internetowych" (waga 30 %), wzór certyfikatu (waga 20 %), przeprowadzenie szkolenia (waga 10 %). Beneficjent poprzez zapis o przyznaniu 10 punktów procentowych tym wykonawcom, którzy wykonają zlecenie wraz z przeprowadzeniem szkoleń (część I zamówienia), nie zachował zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, z uwagi na fakt, że Beneficjent dopuścił składanie ofert częściowych.

Wątpliwości co do zapewnienia zachowania ww. zasad wzbudziła ocena wzorów certyfikatów, za którą przewidziano do 20 punktów procentowych. Zamawiający założył, iż oceniając oferty, sklasyfikuje certyfikaty ze względu na ich adekwatność i rozpoznawalność na rynku w odniesieniu do danego szkolenia zawodowego, natomiast na wykonawcy spoczywał obowiązek udowodnienia rozpoznawalności certyfikatu w danej branży. Zdaniem organu w branży szkoleniowej nie istnieje ogólnie przyjęta klasyfikacja w danym zakresie, zatem ocena certyfikatów pod ww. katem mogłaby mieć charakter wyłącznie subiektywny, a przez to niewymierny.

Ponadto oferta złożona przez wykonawcę była niekompletna - brak było wykazu egzaminatorów wchodzących w skład komisji egzaminacyjnej, a także nie załączono ich życiorysów zawodowych w celu udokumentowania posiadania 2-letniego doświadczenia w przeprowadzaniu egzaminów, co było wymagane na podstawie zapisów pkt. III Zapytania ofertowego. Komisja egzaminacyjna miała być zapewniona na podstawie zawartego przez wykonawcę Porozumienia o współpracy z dnia 1 marca 2017 r. przez Panią E. B., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą D z siedzibą K. która posiada uprawnienia certyfikowanego Centrum Egzaminacyjnego ECDL. Sytuacja ta, zgodnie z zapisami pkt VII ppkt 1 Zapytania ofertowego powinna skutkować odrzuceniem oferty tego wykonawcy, który mimo tego jednak został wybrany przez Beneficjenta do realizacji zamówienia.

Odnośnie kolejnego szkolenia Beneficjent w celu wyboru wykonawcy szkolenia pn. "Pracownik administracyjno-biurowy z kursem komputerowym" i/lub przeprowadzenie egzaminu ECCC DiGCOMP nadającego kwalifikacje, wszczął postępowanie w oparciu o zasadę konkurencyjności 22 lutego 2017 r. Zapytanie ofertowe nr [...] wraz z załącznikami zostało upublicznione na stronie internetowej Beneficjenta oraz w bazie konkurencyjności. Przedmiotem zamówienia były organizacja i przeprowadzenie szkolenia zawodowego, podnoszącego kwalifikacje na stanowisku "Pracownik administracyjno-biurowy z kursem komputerowym" i/iub przeprowadzenie egzaminu ECCC DiGCOMP nadającego kwalifikacje dla 56 uczestników projektu (4 grupy szkoleniowe, po 14 uczestników każda). Z treści Zapytania ofertowego wynikało, że Zamawiający dopuścił składanie ofert częściowych. Usługi te miały zostać zrealizowane w okresie marzec-czerwiec 2017 r., a termin złożenia ofert został wyznaczony na dzień 2 marca 2017 r.

W odpowiedzi na zapytanie ofertowe 2 marca 2017 r. wpłynęła, jako jedyna, oferta firmy C Sp. z o.o. z siedzibą w O. Wykonawca wskazał cenę usługi brutto za I część zamówienia (tj. przeprowadzenie szkolenia zawodowego) w wysokości [...] zł brutto, a za II część - [...]zł brutto. Beneficjent wybrał złożoną ofertę do realizacji, sporządzając 7 marca 2017 r. Protokół z postępowania, a wynik postępowania został upubliczniony w bazie konkurencyjności. 13 marca 2017 r. Beneficjent zawarł z wykonawcą dwie umowy na realizację obu części zamówienia.

Odnośnie sposobu zorganizowania wyboru wykonawcy organ wskazał na wadliwą liczebność grupy sięgającą 14 osób, podobnie jak przy poprzednim szkoleniu. Nadto Beneficjent zamieszczając zapis o przyznaniu 10 punktów procentowych wykonawcom, którzy oprócz tego, że zrealizują zlecenie dotyczące części I zamówienia, przeprowadzą ponadto egzamin zewnętrzny (tj. II część zamówienia) nie zachował zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, ponieważ dopuszczalne było złożenie ofert częściowych, a zatem dla każdej części powinny być wzięte pod uwagę osobne kryteria oceny.

Podobnie jak przy poprzednim szkoleniu wątpliwości co do zapewnienia warunków uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wzbudziły również kryteria oceny programu szkolenia pod kątem "adekwatności Programu szkoleniowego w odniesieniu do szkolenia zawodowego", za którą wykonawca mógł otrzymać do 10 punktów procentowych.

Ponadto organ zarzucił, iż zapis o przyznaniu 10 punktów procentowych wykonawcom, którzy oprócz tego, że zrealizują zlecenie dotyczące części I zamówienia, przeprowadzą egzamin zewnętrzny (tj. II część zamówienia) - nie zachował zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, ponieważ dopuszczalne było złożenie ofert częściowych, a zatem dla każdej części powinny być wzięte pod uwagę osobne kryteria oceny.

Podobnie jak przy szkoleniu WEBMASTERS, strona poprzez zapis o przyznaniu 10 punktów procentowych tym wykonawcom, którzy wykonają zlecenie wraz z przeprowadzeniem szkoleń (tj. wraz z I częścią zamówienia), nie zachował zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców z uwagi na fakt, że Beneficjent dopuścił składanie ofert częściowych.

Ponadto wątpliwości co do zapewnienia zachowania ww. zasad budziła ocena wzorów certyfikatów, za którą przewidziano do 10 punktów procentowych.

Analiza złożonej przez wykonawcę oferty wskazywała, iż zawarł on porozumienia na realizację tej części zamówienia z E Sp. z o.o., która przeprowadziła łącznie 14 egzaminów po szkoleniu "Pracownik administracyjno-biurowy" oraz z firmą F Sp. z o.o., która przeprowadziła 21 egzaminów ECCC DIGCOMP. Opis sposobu kalkulacji oceny II części zamówienia, wynikający z Zapytania ofertowego wskazywał, iż w ramach kryterium "Liczba przeprowadzonych egzaminów" punkty mieli otrzymać oferenci, których łączne doświadczenie będzie przekraczało liczbę 70 przeprowadzonych egzaminów, natomiast ci, którzy przeprowadzili ich 70 i mniej, nie otrzymają żadnych punktów. Biorąc pod uwagę powyższe, przy ocenie ofert za kryteria "liczba przeprowadzonych egzaminów po szkoleniu "Pracownik administracyjno-biurowy" oraz "liczba przeprowadzonych egzaminów ECCC DIGCOMP" wykonawca powinien otrzymać 0 punktów. Tak się jednak nie stało, gdyż przy wyborze wykonawcy wskazano, iż otrzymał 100 punktów procentowych.

Ponadto, zgodnie z zapisami pkt. III Zapytania ofertowego - Opis przedmiotu zamówienia część II: wykonawca w ramach zamówienia zobowiązany był zgodnie z wytycznymi nadawania kwalifikacji w danym zawodzie zapewnić komisję egzaminacyjną. W ofercie złożonej przez wybranego wykonawcę brak ww. informacji oraz załączników, tzn. nie zawierała ona dokumentacji potwierdzającej posiadanie kwalifikacji do przeprowadzania egzaminów (minimum 2- letniego doświadczenia w przeprowadzeniu egzaminów) przez osoby wchodzące w skład komisji egzaminacyjnej.

Czyniąc ustalenia w zakresie szkolenia "Kardy i Płace" i/lub przeprowadzenia egzaminu organ wskazał, że strona wszczęła postępowanie w oparciu o zasadę konkurencyjności 31 marca 2017 r., publikując treść Zapytania ofertowego wraz z załącznikami na swojej stronie internetowej oraz w bazie konkurencyjności. Z treści zapytania ofertowego wynikało, że Zamawiający dopuścił składanie ofert częściowych. Termin złożenia ofert został wyznaczony na 10 kwietnia 2017 r.

W odpowiedzi na zapytanie ofertowe 10 kwietnia 2017 r. wpłynęła oferta złożona przez G Sp. z o.o. z siedzibą w W. Wykonawca wskazał cenę usługi brutto tylko dla I części zamówienia (tj. przeprowadzenie szkolenia zawodowego) w wysokości [...]zł brutto. Ponieważ nie wpłynęła żadna oferta dotycząca II części zamówienia. Beneficjent postanowił, że egzamin zawodowy zostanie zrealizowany przez wykonawcę wybranego z rynku, spełniającego kryteria zapytania ofertowego. Beneficjent wybrał złożoną ofertę do realizacji.

Podobnie i w przypadku tego szkolenia zastrzeżenia organu budziła liczebność grupy (14 osób), możliwość przyznania dodatkowych 10 punktów procentowych tym oferentom, którzy zadeklarowali przeprowadzenie obu części zamówienia, przyznanie punktów za adekwatność programu szkolenia do wymagań oraz za rozpoznawalność certyfikatu.

Odnosząc się do prób wyłonienia wykonawcy szkolenia "Magazynier" i "Kierowca operator wózków jezdniowych podnośnikowych - kategoria urządzeń II WJO" oraz organizacji i przeprowadzenia egzaminu UDT dla "Kierowca wózka jezdniowego podnośnikowego - kategoria urządzeń II WJO" dla 28 uczestników projektu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte 22 marca 2017 r. poprzez publikację treści zapytania ofertowego nr 4 wraz załącznikami na stronie internetowej beneficjenta oraz w bazie konkurencyjności. Zamówienie składało się z trzech części, a zamawiający nie dopuścił do składania ofert częściowych odrębnie dla części przeprowadzenia każdego ze szkoleń oraz odrębnie dla części przeprowadzenia egzaminu UDT. Nie wpłynęła żadna oferta w ramach tego postępowania, co skłoniło stronę do podjęcia rozmów z lokalna firmą, które jednak nie doprowadziły do zorganizowania szkolenia ani egzaminu. Beneficjent poinformował w opisie postępu rzeczowego projektu zawartym w pkt D.1, że nie zebrała się odpowiednia liczba osób pozwalająca na uruchomienie szkolenia, [a] część osób, która została skierowana na [to] szkolenie, zrezygnowała z dalszego udziału w projekcie. Organ wskazał jednak, że z dokumentacji z przeprowadzonego doradztwa zawodowego wynika, że rekomendację do udziału w tym szkoleniu otrzymała wystarczająca liczba uczestników projektu, bo 19 osób, spośród których aż 11 - już po wszczęciu procedury wyboru jego wykonawcy. Żadna z tych osób nie przeszła jednak w ramach projektu pełnej ścieżki wsparcia, za wyjątkiem doradztwa zawodowego. Wszyscy ci uczestnicy przedwcześnie zakończyli swój udział w projekcie, nie doczekawszy się rozpoczęcia zajęć szkoleniowych, a aż 11 spośród 19 zrezygnowało w okresie od 1 miesiąca do 5 miesięcy od momentu wszczęcia procedury wyboru wykonawcy omawianych szkoleń. Zdaniem organu był to wystarczający okres, żeby dla takiej liczebności grupy wyłonić wykonawcę i zorganizować szkolenia.

Organ poczynił również ustalenia dotyczące staży zawodowych dla wszystkich 140 uczestników projektu, które miały być zbieżne z wynikiem przeprowadzonego dla danego uczestnika doradztwa zawodowego i następującego po nim szkolenia. Jak wynika z dokumentacji projektowej, spośród 140 uczestników projektu w stażu zawodowym wzięło udział tylko 50 osób, co oznacza, że nawet w przypadku nierozwiązania umowy o dofinansowanie projektu do końca okresu jego realizacji Beneficjent nie byłby w stanie zorganizować i przeprowadzić staży zawodowych dla pozostałych 90 uczestników. Powyższe w ocenie organu przekłada się na brak realizacji założonych wskaźników projektu, określonych w § 3 umowy o dofinansowanie projektu. Z kolei, spośród 50 stażystów aż 31 osób nie ukończyło staży zawodowych zgodnie z założeniami, tzn. trwały one krócej, niż wskazany we wniosku o dofinansowanie okres czasu, tj. 5 miesięcy.

Z dokumentacji wynika, że w przypadku staży zawodowych trwających krócej, niż zakładał to wniosek o dofinansowanie projektu, już na etapie podpisywania umów stażowych ustalano w ich treści okresy odbywania stażu poniżej wymaganych 5 miesięcy. Ponadto Beneficjent nie zgromadził w dokumentacji projektu sprawozdań z przebiegu stażu zawodowego dotyczących 23 stażystów. Spośród 28 pozostałych sprawozdań z przebiegu stażu, będących w posiadaniu Beneficjenta, tylko 21 zostało opatrzonych datą ich sporządzenia.

Analizując realizację zadania w zakresie organizacji pośrednictwa zawodowego, zgodnie z założeniami, każdemu uczestnikowi przysługiwać miało 10 godzin spotkań z pośrednikiem pracy, którego zadaniem było dokonanie analizy stworzonych IPD, posiadanych i nabytych umiejętności i predyspozycji każdego uczestnika projektu, udzielenie im pomocy w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnych na konkretne stanowisko, w przygotowaniu się uczestnika do rozmowy kwalifikacyjnej, przedstawienie każdej osobie minimum 4 ofert pracy dostosowanych do jej oczekiwań, kwalifikacji i doświadczenia. Wartość zadania zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie projektu wynosiła [...]zł. Beneficjent 28 marca i 20 kwietnia 2017 r. opublikował zapytania ofertowe. W wyniku przeprowadzonej procedury wyboru wykonawcy realizacja usługi została zlecona zewnętrznemu podmiotowi, tj. H Sp. z o.o. z siedzibą w R., przy ul. [...]. Na poczet realizacji zadań wynikających z umowy, wykonawcy została wypłacona zaliczka w wysokości [...] zł. Po zakończeniu staży zawodowych przez pierwszych uczestników projektu w październiku 2017 r. pośrednik pracy – J. K. nie ustaliła dalszego harmonogramu spotkań, a ostatecznie zadanie to nie zostało wykonane. Zgodnie z dokumentacją projektową usługa ta nie została zrealizowana przez wybranego wykonawcę na rzecz żadnego z uczestników projektu. Fakt braku realizacji pośrednictwa pracy potwierdza dokumentacja projektu.

Ustalone powyżej nieprawidłowości jakich dopuścił się Beneficjent w trakcie realizacji projektu, zdaniem organu I instancji, wyczerpały dyspozycję wynikającą z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp w związku z wykorzystaniem przyznanej dotacji z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp zgodnie z którym wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Niniejsze nastąpiło poprzez niedopełnienie warunków kwalifikowalności wydatków wynikających z rozdziału 6 Wytycznych - Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, Podrozdziału 6.2 - Ocena kwalifikowalności wydatku, ust. 3, lit. c), e), f), g), h), k) oraz Podrozdziału 6.5 - Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji, pkt 1). Tym samym Beneficjent naruszył postanowienia § 3 ust. 4, § 4 ust. 1, 2, i 4, § 10 ust. 4 oraz § 27 ust. 1 i 3 umowy o dofinansowanie projektu.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wojewódzki Urząd Pracy w K., pełniący rolę IP RPO W[...] jako organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej wysokości [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Beneficjent pismem z dnia 23 grudnia 2019 r. złożył odwołanie od decyzji. W wyniku jego rozpoznania organ zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zarząd Województwa [...] w całości podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i uznał je za prawidłowe. Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego organ szczegółowo omówił znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego. Wychodząc z treści art. 9 ust. 2 ustawy wdrożeniowej organ wskazał, że obowiązkiem instytucji zarządzającej jest m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów - w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego; nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. Z powyższego wynika zatem, że instytucja zarządzająca regionalnym programem operacyjnym w ramach powierzonych jej zadań, zapewnić musi wydatkowanie środków w ramach operacji (projektu) zgodnie z zasadami prawa unijnego i krajowego.

Dokonując analizy szczegółowo omówionych w decyzji przepisów ustawy o finansach publicznych organ stanął na stanowisku, że w sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 207 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, albowiem wypłacone stronie środki zostały przez nią wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184. Przez procedury organ rozumiał nie tylko procedury określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania.

W skardze do tutejszego Sądu skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp poprzez uznanie że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp,

2) art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a także niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieuzasadnioną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków oraz braku wyznaczenia w tym celu rozprawy;

3) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące uznaniem, iż strona z góry narzuciła uczestnikom projektu tematykę szkoleń. procesowego z uchybieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego;

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, iż wnioskowani przez niego świadkowie mieli bezpośrednią wiedzę co do przebiegu realizacji projektu. Przesłuchanie podmiotów, którym zlecono realizację poszczególnych zadań, uczestników projektu oraz kadry zatrudnionej przez skarżącego pozwoliłoby na wyjaśnienie kwestii związanych z rzekomym z góry narzuconym wyborem tematyki szkoleń. Ponownie przywołał wszystkie tezy, które miały zostać udowodnione przesłuchaniem świadków. Ich przesłuchanie uzasadnione było również tym, że w toku postępowania skarżący przedłożył szereg pisemnych oświadczeń osób wnioskowanych w charakterze świadków, którzy podawali dane odmienne od tych ustalonych przez organ.

Nadto w ocenie skarżącego nie naruszył on zasady konkurencyjności w przeprowadzonych postępowaniach mających na celu wyłonienie wykonawców poszczególnych usług.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie

w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa).

Zarzuty skargi koncentrują się na uchybieniach przepisom postępowania w zakresie gromadzenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący bowiem zarzuca, że nieprzeprowadzenie dowodów doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych. Dowody, których prawidłowość przeprowadzenia, przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zgodność z przepisami kwestionuje skarżący, to ankiety badania opinii uczestnika projektu. To bowiem w oparciu o te karty organ ustalił, że 40 uczestników programu swoją decyzję o wyborze szkolenia podjęło w oparciu o informacje wynikające z materiałów informacyjnych, w których wskazano zamknięty katalog szkoleń, albo w których wskazano tematy szkoleń z dopiskiem "m.in.", który miał sugerować szerszą, nieokreśloną na początku tematykę szkoleń. Wreszcie z ankiet tych miał wynikać fakt, że niektórzy uczestnicy programu podejmowali decyzję o wyborze tematyki szkolenia w trakcie sporządzania IPD, lecz czynili to po sugestii doradcy zawodowego albo z przedstawionego im wówczas katalogu szkoleń dostępnych. Skarżący bowiem stanął na stanowisku, że ankiety te dotyczą wąskiego grona uczestników, że on przedstawił opinie innych uczestników, które prowadzą do wniosków odmiennych, że przesłuchanie uczestników programu w charakterze świadków dopiero mogłoby stanowić podstawę ustaleń faktycznych.

Stanowisko skarżącego jest niezasadne.

Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że organ dokonując ustaleń faktycznych oparł się nie tylko na samych ankietach telefonicznych, lecz wnioski z nich płynące powiązał z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie. Rzeczywiście z ankiet zgromadzonych w przesłanym Sądowi segregatorze nr 1 wynika, że uczestnicy podejmowali decyzję o wyborze tematyki szkolenia na podstawie danych zamieszczonych w ulotkach informacyjnych, bądź zamieszczonych na stronach internetowych gmin. Zebrane w segregatorze 3. materiały informacyjne wskazują, że w niektórych przypadkach, opisanych wyżej w części historycznej uzasadnienia, w materiałach tych wskazywano na tematykę szkoleń, które miały zostać zorganizowane dla uczestników programu.

Co również istotne, jak wykazał organ, procedura wyboru wykonawcy szkolenia była uruchamiana zanim zakończono sporządzanie IPD aż 110 uczestników programu.

Te wszystkie okoliczności pozwoliły organowi dojść do prawidłowych wniosków co do tego, że w ramach realizacji programu założył z góry przyjęty katalog szkoleń, które zamierzał zadedykować uczestnikom programu. Co więcej – nie zostało zorganizowane żadne szkolenie inne niż te, które wymieniane były w materiałach promocyjnych. Nie uszło również uwagi organu i to przecież, że wobec 16 uczestników programu doradca zaproponował kursy odbiegające od zainteresowań uczestników. W 5 przypadkach zaś choć uczestnik programu wskazywał zawód deficytowy, w którym chciał być szkolony, to i tak został skierowany przez doradcę na szkolenie w zawodzie pozostającym w równowadze.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się błędów w postępowaniu dowodowym, albowiem wnioski stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zostały wyprowadzone nie tylko na podstawie ankiet przeprowadzonych z uczestnikami, lecz również na podstawie materiałów promocyjnych oraz analizy terminów wszczęcia postępowań zmierzających do wyłonienia wykonawców szkoleń i terminów przeprowadzenia spotkań z uczestnikami zmierzającymi do poznania ich preferencji zawodowych i sporządzenia IPD.

W myśl art. 75 § 1 zd. 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis art. 77 § 1 kpa zaś obliguje organ do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Na podstawie art. 80 kpa zaś, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis art. 78 § 1 i 2 kpa stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

W ocenie Sądu organ nie uchybił powołanym przepisom. Jak już wyżej wskazano ustalenia w zakresie rozpoznania preferencji zawodowych, tematyki szkoleń, wyboru szkoleń przez uczestników, zaoferowania im de facto zamkniętego katalogu szkoleń zostały poczynione na podstawie ankiet, materiałów promujących program, dokumentacji wytworzonej przy wyborze wykonawców oraz materiałach sporządzonych w toku sporządzania IPD i porównania dat ich sporządzenia z datami rozpoczęcia procedur wyłonienia wykonawców konkretnych już szkoleń. Przeprowadzenie przesłuchań świadków, o które wnioskował skarżący nie prowadziłoby do podważenia przyjętych przez organ ustaleń. Jakkolwiek Sąd nie kwestionuje tego, że inni uczestnicy programu wybrali tematykę szkolenia w toku sporządzania IPD, to jednak w szczegółowo opisanych na wstępie przypadkach doszło do nieprawidłowości, które stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji obligującej do zwrotu pozyskanych środków. Skarżący bowiem nie podważył tego, co wynika z porównania dat zamieszczonych na dokumentacji ze spotkań z doradcą z faktem rozpoczęcia procedury wyłonienia wykonawców szkoleń zanim IPD wszystkich uczestników zostały sporządzone. Nie sposób odmówić wiarygodności twierdzeniom uczestników, którzy do ankiety oświadczyli, że decyzję o wyborze szkolenia podjęli na podstawie materiałów informacyjnych albo, że tematyka szkoleń została im zasugerowana. Nie sposób wreszcie podważyć i tego, że wobec niektórych uczestników zaproponowana im tematyka szkoleń odbiegała od ich preferencji. Ostatecznie przecież 53 uczestników programu nie wzięło udziału w żadnym szkoleniu. Owszem zapewne znalazły się w tej grupie osoby, które zrezygnowały z przyczyn innych niż nieinteresująca uch tematyka szkoleń, niemniej jednak skoro wykazano, że najpierw skarżący przystąpił do wyłonienia wykonawców szkoleń, a dopiero później zabrał się za sporządzenie IPD, to okoliczność ta mogła wywrzeć wpływ i na decyzję o rezygnacji z udziału w programie aż 1/3 jego uczestników.

W ocenie Sądu zatem prowadzenie rozprawy administracyjnej i przesłuchiwanie świadków nie doprowadziłoby i tak do podważenia stwierdzonych już nieprawidłowości. Nie jest tak, że twierdzenia organu są gołosłowne, lecz wynikają z obszernej dokumentacji zgromadzonej w 9 segregatorach, którą Sąd pozyskał w toku postępowania sądowoadministracyjnego i z nią się zapoznał.

Oceniając prawidłowość postępowania dowodowego należy mieć na względzie również i to, że ustalenia faktyczne nie są prowadzone w próżni, ale zawsze w odniesieniu do normy prawa materialnego, która przecież wyznacza zakres niezbędnych ustaleń. Normy te zawarte są w ustawie, w ustawie o finansach publicznych, a także w omówionych niżej Wytycznych i umowie zawartej z beneficjentem.

W myśl art. 23 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, beneficjent jest obowiązany poddać się kontroli oraz audytowi w zakresie prawidłowości realizacji projektu przeprowadzanych przez instytucję zarządzającą, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą, koordynatora EWT, wspólny sekretariat, krajowego kontrolera, a także instytucję audytową, przedstawicieli Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego oraz inne podmioty, uprawnione do przeprowadzania kontroli lub audytu. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11.

Instytucja zarządzająca jest odpowiedzialna za przygotowanie i realizację regionalnego programu operacyjnego, w szczególności zaś do jego zadań należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów (w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego), nakładanie korekt finansowych, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ufp, albo w umowie o dofinansowanie projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ufp w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9 lit. a ustawy wdrożeniowej. Realizując zatem ww. zadania, instytucja zarządzająca korzysta z instrumentów prawnych zawartych w ufp. Jak stanowi przy tym art. 5 ust. 1 pkt 2 ufp, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej są środkami publicznymi, przy czym należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a także odsetki od tych środków, są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, co wynika z art. 60 pkt 6 ufp.

Według art. 184 ust. 1 ufp, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jeżeli zaś środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stanowi o tym art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Przy tym, za inne procedury, o których mowa w wyżej cytowanym art. 184 ufp, uważa się procedury zarówno wynikające z aktu prawa powszechnie obowiązującego, jak również reguły postępowania, obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych, w tym procedury określone w umowie o dofinansowanie, zawierającej m.in. prawa i obowiązki beneficjenta oraz zasady dofinansowania projektu. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie należy traktować jak naruszenie procedur, o którym mowa w art. 184 ust. 1 ufp (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 listopada 2017 r., sygn.. akt II GSK 486/16, z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, instytucja zarządzająca wzywa do zwrotu środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, natomiast po bezskutecznym upływie ww. terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3.

Mając na uwadze brzmienie cytowanych wyżej przepisów i orzeczeń NSA podnieść należy, że procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ufp, wynikają nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta, zakres dofinansowania oraz cel, jaki poprzez realizację programu ma zostać osiągnięty. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi Umowa o dofinansowanie projektu zawarta przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą z beneficjentem. Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. W konsekwencji, w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem, uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy powoduje zatem konieczność odzyskiwania przez organ kwot podlegających zwrotowi.

Oceniając prawidłowość ustaleń faktycznych przez pryzmat powołanych wyżej przepisów należy mieć na uwadze również poszczególne postanowienia umowy o dofinansowanie projektu. Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku w trakcie realizacji oraz w okresie trwałości projektu. W punkcie B.8 wniosku o dofinansowanie skarżący zobowiązał się do takiego dobrania wsparcia dla uczestników, aby odpowiadało ono na potrzeby każdej osoby. Działania w projekcie miały być nastawione na indywidualne wsparcie każdego uczestnika. Obejmują one szkolenie WEBMASTERA oraz – co istotne – szkolenia, które zostaną wybrane podczas trwania projektu zgodne z opracowanymi IPD, 5 miesięczne staże zawodowe oraz pośrednictwo zawodowe (k. 66 oraz 78 segregator 1). Zgodnie z § 10 ust. 4 umowy, skarżący zobowiązał się do realizacji projektu na podstawie wniosku, a w przypadku dokonania zmian w projekcie - zgodnie z aktualnym wnioskiem.

Mając zatem powyższe na uwadze należy uznać, że poczyniony przez organ zakres ustaleń jest wystarczający do tego, by przyjąć, że realizacja projektu następowała niezgodnie z procedurami. Oceny tej nie zmieniłoby prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. Skarżący bowiem założył z góry zamknięty katalog szkoleń, co już na samym początku realizacji projektu było działaniem niezgodnym z umową. Strona bowiem zobowiązała się umową do zdiagnozowania potrzeb i preferencji zawodowych uczestników, stworzenia IPD, a dopiero później na tej podstawie miała ustalić tematykę proponowanych szkoleń. Przyjęcie de facto odwrotnej kolejności działań nie stanowiło realizacji projektu i pozostawało w sprzeczności z przyjętymi na siebie obowiązkami. Nie doszło bowiem do prawidłowego zdiagnozowania potrzeb uczestników projektu, zaproponowania im szkoleń mających uaktywnić je na rynku pracy, w szczególności w zakresie podjęcia pracy w zawodach deficytowych. Katalog tych zawodów również nie został ustalony przez skarżącego. Zamiast tego proponował szkolenia w zawodach pozostających w równowadze zgodnie z powołanym przez organ Barometrem Zawodów. Przyjęcie odwrotnej niż określona w umowie kolejności działań spowodowało, że już na początkowym etapie realizacji projektu doszło do uchybienia dyskwalifikującego dalsze działania skarżącego.

Do 31 marca 2017 r. tj. do dnia wszczęcia procedury wyboru wykonawcy ostatniego ze szkoleń, całą ścieżkę doradztwa zawodowego (indywidualnego i grupowego) wraz z utworzeniem IPD przeszło jedynie 38 osób. Natomiast Beneficjent wszczął postępowania w trybie procedury konkurencyjności dla czterech tematów szkoleń dla 126 osób przewidywanych do objęcia projektem w okresie od 22 lutego do 31 marca 2017 r.

Zwrócić należ uwagę, że zgodnie z Regulaminem konkursu, przewidziane były następujące typy operacji: instrumenty i usługi rynku pracy służące indywidualizacji wsparcia oraz pomocy w zakresie określenia ścieżki zawodowej (obligatoryjne), identyfikacja potrzeb osób pozostających bez zatrudnienia oraz diagnozowanie możliwości w zakresie doskonalenia zawodowego, w tym identyfikacja stopnia oddalenia od rynku pracy, kompleksowe i indywidualne pośrednictwo pracy w zakresie wyboru zawodu zgodnego z kwalifikacjami i kompetencjami wspieranej osoby lub poradnictwo zawodowe w zakresie planowania rozwoju kariery zawodowej, w tym podnoszenia lub uzupełniania kompetencji i kwalifikacji zawodowych, instrumenty i usługi rynku pracy skierowane do osób, u których zidentyfikowano potrzebę uzupełnienia lub zdobycia nowych umiejętności i kompetencji, wsparcie zatrudnienia osoby pozostającej bez zatrudnienia u przedsiębiorcy lub innego pracodawcy, stanowiące zachętę do zatrudnienia, m.in. poprzez pokrycie kosztów subsydiowania zatrudnienia dla osób, u których zidentyfikowano adekwatność tej formy wsparcia, refundację wyposażenia lub doposażenia stanowiska (wyłącznie w połączeniu z subsydiowanym zatrudnieniem). Wsparcie indywidualnej i kompleksowej aktywizacji zawodowo-edukacyjnej osób miało opierać się na co najmniej trzech elementach indywidualnej i kompleksowej pomocy (dwa z nich wskazane jako obligatoryjne, trzeci i kolejne - fakultatywne - wybierane w zależności od potrzeb i możliwości osób, którym udzielane jest wsparcie). Słusznie zatem przyjął organ, że identyfikacja potrzeb osób pozostających bez zatrudnienia oraz diagnozowanie możliwości w zakresie doskonalenia zawodowego, w tym identyfikacja stopnia oddalenia od rynku pracy winna być pierwszym elementem pomocy dla uczestników projektu, w konsekwencji czego, szkolenie winno stanowić nabywanie, podwyższanie lub dostosowywanie kompetencji i kwalifikacji niezbędnych na rynku pracy w kontekście zidentyfikowanych potrzeb osoby. Tego zaś skarżący nie zrealizował mimo, iż przecież w złożonym wniosku o dofinansowanie do tego się zobowiązał.

Dodać należy, pomijając wyżej już wskazane kwestie, że realizacja projektu nie przebiegała prawidłowo również w przypadku pozostałych form wsparcia, tj. w zakresie staży zawodowych dla uczestników projektu oraz pośrednictwa pracy. Jak już wyżej wskazano, staże zawodowe odbyło tylko 50 spośród 140 uczestników projektu. Ponadto, w przypadku 31 osób staże zawodowe trwały krócej niż wskazany we wniosku o dofinansowanie okres, tj. 5 miesięcy. W dokumentacji prowadzonej przez Beneficjenta brak było informacji dotyczącej przebiegu stażu 23 osób, natomiast tylko 21 sprawozdań (spośród 28 będących w posiadaniu Beneficjenta) zostało opatrzonych datą ich sporządzenia.

Realizacja pośrednictwa pracy, jakkolwiek założona we wniosku o dofinansowanie projektu jako ostatni etap wsparcia dla uczestników projektu, nie została zrealizowana. Brak realizacji tej formy wsparcia, zakładanej w ramach projektu, bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy obciąża skarżącego jako podmiot zobowiązany umową do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie projektu. W rezultacie nie zostały osiągnięte cele tej formy wsparcia, a skarżący nie podjął żadnych dodatkowych działań zmierzających do wyegzekwowania obowiązków od kontrahenta, który miał przeprowadzić pośrednictwo pracy.

Ustalenia faktyczne poczynione przez organ są zatem prawidłowe, Sąd w pełni je podziela i przyjmuje za własne. Już wystąpienie tych nieprawidłowości dawało organowi podstawę do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji. Należy bowiem mieć na uwadze Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. (dokument nr MliR/H 2014-2020/12(01)/04/2015/ obowiązujący do dnia 13 października 2016 r. M.P. poz. 553); nowe Wytyczne z dnia 19 września 2016 r. (dokument nr MR/H 2014-2020/12(02)/09/2016 obowiązujące od dnia 14 października 2016 r., M.P. poz. 984) oraz kolejne z dnia 19 lipca 2017 r. (dokument nr MR/H 2014-2020/23(3)07/2017 obowiązujące do dnia 23 sierpnia 2017 r., M.P. poz. 821). W rozumieniu tychże wytycznych wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki: (...) c) jest zgodny z PO i SZOOP (...); e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie; f) jest niezbędny do realizacji celów projektu (...); g) został dokonany w sposób (...) efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów; k) jest zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych, (...) lub określonymi przez IZ PO w wytycznych programowych lub regulaminie konkursu. Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego.

Odnosząc się do drugiej kwestii dotyczącej naruszenia zasady konkurencyjności, również rację należy przyznać organowi.

Zgodnie z § 27 ust. 1 umowy przy udzielaniu zamówień w ramach projektu Beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 28 lit. e, w tym zasady określone w załączniku nr 8 pkt 3 do umowy. Natomiast zgodnie z ust. 3 Beneficjent zobowiązany jest w szczególności do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. Zgodnie zaś z Wytycznymi Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, Podrozdział 6.5, pkt 1 Beneficjent jest zobowiązany do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu w sposób zapewniający w szczególności zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, a także zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w Wytycznych.

Zastrzeżenia organu powstały wobec organizacji procedury wyłonienia wykonawcy szkolenia WEBMASTERS, Pracownik administracyjno-biurowy z kursem komputerowym i/lub przeprowadzenie egzaminu ECCC DIGCOMP oraz szkolenia Kadry i Płace. Uchybienia dotyczyły możliwości przyznania dodatkowych punktów temu wykonawcy, który był w stanie przeprowadzić oba etapu kursu, tj. szkolenie i egzamin. Słusznie uznał organ, że skoro skarżący dopuścił możliwość składania ofert częściowych, to niewątpliwie narusza zasadę konkurencyjności przyznanie punktów za gotowość przeprowadzenia szkolenia i egzaminu. Podmioty posiadające taką możliwość od razu stają na uprzywilejowanej pozycji wobec tych, które posiadają kadrę i doświadczenie odpowiednie do przeprowadzenia samego szkolenia lub samego egzaminu. Mogłoby się bowiem okazać, że nawet podmiot gwarantujący wyższy poziom szkolenia nie zostanie wybrany do realizacji zlecenia tylko z tego powodu, że nie otrzymał punktów za możliwość przeprowadzenia szkolenia i egzaminu.

Co więcej skarżący założył, iż podda ocenie stopień adekwatności programu szkolenia do tematu szkolenia zawodowego. Założenie takie jest wadliwe z dwóch przyczyn: po pierwsze program szkolenia albo przewiduje zakres wiedzy niezbędnej do przekazania w ramach danego szkolenia, albo nie. Ten, który nie odpowiada winien zostać odrzucony. Po drugie - wprowadzenie w tym zakresie możliwości oceny stopnia adekwatności jest wadliwe. Dodatkowo bez jednoczesnego określenia kryteriów, na podstawie których ta adekwatność miałaby zostać oceniana, prowadzi do tego, że oceniający będzie przyznawał punkty według własnego subiektywnego przekonania.

Słusznie były również wątpliwości organu co do oceny wzorów certyfikatów, za które przewidziano do 20 punktów procentowych. Beneficjent założył, iż oceniając oferty, sklasyfikuje certyfikaty ze względu na ich adekwatność i rozpoznawalność na rynku w odniesieniu do danego szkolenia zawodowego, natomiast po stronie wykonawcy leży obowiązek udowodnienia rozpoznawalności certyfikatu w danej branży. Jednak należy zauważyć, iż w branży szkoleniowej nie istnieje ogólnie przyjęta klasyfikacja w danym zakresie, zatem ocena certyfikatów pod ww. kątem mogłaby mieć charakter wyłącznie subiektywny, a przez to niewymierny.

Zgodnie z art. 125 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, dalej: rozporządzenie nr 1303/2013), Instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

W odniesieniu do zarządzania finansowego i kontroli programu operacyjnego instytucja zarządzająca kontroluje, czy dofinansowane produkty i usługi zostały dostarczone, czy wydatki deklarowane przez beneficjentów zostały zapłacone oraz, czy spełniają one obowiązujące przepisy prawa, wymagania programu operacyjnego oraz warunki wsparcia operacji (artykuł 125 rozporządzenia nr 1303/2013).

Natomiast w świetle art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Instytucja zarządzająca odnotowuje korekty finansowe w zestawieniu wydatków dla roku obrachunkowego, w którym podjęto decyzję o anulowaniu.

Stwierdzenie nieprawidłowości indywidualnej wymaga kumulatywnego zaistnienia naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych, które może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem - art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Z powyższych regulacji wynika, że naruszeniu procedury nie musi towarzyszyć powstanie rzeczywistej szkody, bowiem wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody. Oznacza to, że szkoda nie musi być konkretną stratą finansową, a do stwierdzenia, że miała miejsca nieprawidłowość wystarczy, że istniało zagrożenie powstania szkody.

W niniejszej sprawie instytucja zarządzająca zbadała istnienie tychże przesłanek i wykazała powstanie nieprawidłowości skutkującej automatycznym powstaniem obowiązku zwrotu dotacji.

W związku z tym, iż beneficjent wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem, organ określił obowiązek ich zwrotu na podstawie art. 207 ust. 8 i 9 ustawy o finansach publicznych wraz z odsetkami liczonymi poprzez odesłanie zawarte w art. 67 ufp, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 z póżn. zm.) w związku z art. 58 Ordynacji podatkowej.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 151 ppsa.

-----------------------

#/57