Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1301/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1, § 2, art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, art. 34 § 4,
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. ("NUS", "organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej O. S.A. na podstawie tytułu wykonawczego Wójta Gminy T. ("Wierzyciel") z [...] grudnia 2014 r. nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r. w kwocie należności głównej 71.997.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. w W.

Skarżąca, pismem z [...] stycznia 2014 r. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 u.p.e.a. Jego zdaiem, organ nie doręczył Spółce decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2009 r. Nadto, decyzji Wójta Gminy T. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności i decyzja ta nie jest wykonalna, zaś określony w niej obowiązek nie jest wymagalny i egzekucja ustalonej w tej decyzji należności - niedopuszczalna. Zdaniem Skarżącej, egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a.

NUS przekazał zarzuty Wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska w sprawie.

Wójt Gminy T., postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. ("SKO") postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wierzyciela. Stwierdziło, że Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. określił O. S.A. wysokość podatku od nieruchomości, którą Skarżąca otrzymała w dniu [...] stycznia 2015 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (odebrane przez pełnomocnika w dniu [...] stycznia 2015 r.), a zatem decyzja uzyskała przymiot natychmiastowej wykonalności nie w dacie jej doręczenia Stronie, ale w dacie wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Spółka wniosła odwołanie od decyzji oraz zażalenie na postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co potwierdza ich prawidłowe i skuteczne doręczenie. W ocenie SKO, w sytuacji, kiedy Skarżąca twierdzi, że egzekucja jest niedopuszczalna i powołuje się przy tym na okoliczności dotyczące istnienia, czy też wymagalności obowiązku, to taki zarzut nie może zostać uwzględniony. Nadto, obowiązek w sprawie jest wymagalny, a zatem wpisanie w tytule wykonawczym informacji, że wskazane w nim zobowiązania pieniężne są wymagalne nie jest wyrazem naruszenia art. 27 u.p.e.a, lecz było działaniem prawidłowym.

NUS, postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...], uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 u.p.e.a., ponieważ organ nie będąc jednocześnie wierzycielem co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. Stąd ocena zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Zdaniem NUS, w sprawie obowiązek objęty wymienionymi tytułami wykonawczymi podlega egzekucji, stąd bezskuteczność zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Wskazał, iż zarzut oparty na w/w podstawie mógłby być uzasadniony, gdyby np. właściwa była egzekucja sądowa, a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu. Badanie dopuszczalności egzekucji jak i ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego - stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy. Zdaniem NUS, tytuł wykonawczy z [...] grudnia 2014 r. nr [...] spełniał wymogi określone w przywołanym przepisie (zawierał dane dotyczące należności i odsetek, podstawę prawną należności, a także informację, że zobowiązania są wymagalne i podlegają egzekucji).

Skarżąca w zażaleniu z 28 października 2016 r. podtrzymała stanowisko co do zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 u.p.e.a. i stwierdziła, że rozpatrzenie przez organ egzekucyjny zgłoszonych zarzutów było przedwczesne z uwagi na fakt. iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] czerwca 2015 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.. W szczególności, zdaniem Skarżącej, niedoręczenie decyzji określającej czyni egzekucję bezpodstawną, a zatem niedopuszczalną. Wskazuje także na naruszenia prawa dotyczące postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie pełnomocnika natychmiastowa wykonalność postanowienia nie powoduje, że uprawniona jest natychmiastowa egzekucja.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. ("DIS"), postanowieniem z [...] stycznia 2017 r nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a. (Dz.U. z 2016 r., poz 23 tj), art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 10 oraz art. 34 § 1 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz 599 tj, dalej jako "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie NUS.

Spółka, w skardze z 27 lutego2017 r. wniosła o uchylenie postanowienia DIS oraz poprzedzającego je postanowienia NUS z [...] października 2016 r., jak też o zwrot kosztów postępowania.

Zdaniem Skarżącej, organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zarzutów, choć stanowisko wierzyciela - jakkolwiek ostateczne w administracyjnym toku instancji - nie miało przymiotu prawomocności. Nie uwzględnił jednak, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. i nie można było przyjąć, że ostateczne stanowisko w wierzyciela w sprawie zarzutów nie ulegnie już zmianie.

Skarżący podtrzymał nadto pogląd o trafności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Jej zdaniem, do dnia wszczęcia egzekucji administracyjnej nie doręczono ani decyzji określającej, ani postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadto, wpierw doszło do egzekucji, a dopiero potem doręczono decyzję oraz postanowienie o nadaniu rygoru, zatem egzekucja nie była dopuszczalna. Powołała się na dorobek prawny (orzeczenia WSA w L., G., K.).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skargę należy oddalić.

2. Jako podstawę skargi Spółka wskazała przede wszystkim naruszenie art. 34 § 4 w zw z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

3. Uzasadnienia poglądu o wadliwości zakwestionowanego aktu Spółka doszukuje się w oczekiwanej wadliwości stanowiska Wierzyciela, która ma zostać stwierdzona wyrokiem WSA w G. w sprawie I [...] oraz w braku doręczenia decyzji określającej i postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

4. Skarżąca nie wykazała wadliwości poglądów organów administracji, poprzestając na odmiennej ocenie sposobu i zasad prowadzenia egzekucji. Sąd natomiast, mimo braku argumentacji Spółki, nie dostrzega z urzędu wad w prowadzeniu egzekucji.

5. Sąd jest zarazem związany wskazaniami wynikającymi z dorobku prawnego, przy czym główne znaczenie przykłada do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego marginalne znaczenie dla wyniku sprawy mają poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów pierwszej instancji, jako weryfikowane na późniejszych etapach, w sprawach różnych skarżących, przez NSA. Dlatego Sąd nie podziela poglądów Skarżącej, co do prawidłowości orzeczeń sądów pierwszej instancji, powołanych przez Stronę.

6. Sąd wskazuje, że przedmiotem sporu są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2014 r. [...], w którym jako podstawę obowiązku oznaczono decyzje Wójta Gminy T. z [...] grudnia 2014 r. [...] w sprawie o podatek od nieruchomości za 2009 r.

7. Przede wszystkim uzależnienie wyniku niniejszej sprawy o zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym od sposobu oceny stanowiska wierzyciela nie może spowodować oczekiwanego przez Skarżąca skutku uwzględnienia skargi, ponieważ skarga na postanowienie SKO w G. z [...] czerwca 2015 r. Nr [...] (będące podstawą wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia) została oddalona wyrokiem z 13 października 2015 r. I SA/Gd 1268/15. Co więcej Sąd oceniał również prawidłowość wydania (zgodność z prawem) decyzji wobec Skarżącej w sprawie o podatek od nieruchomości za 2009 r.: wyrokiem z 14 września 2016 r. I SA/Gd 557/16 oddalił skargę Spółki. Dlatego zarzut naruszenia art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. należy oddalić.

8. Sąd, w niniejszy postępowaniu podziela poglądy (i ocenę) wyrażoną w przywołanych wyrokach z 13 października 2015 r. I SA/Gd 1268/15 i z 14 września 2016 r. I SA/Gd 557/16 (CBOSA), ze skutkiem dla słuszności oceny argumentacji Skarżącej dokonanej przez organy administracji w postępowaniu egzekucyjnym.

9. Drugorzędne wobec powyższego jest to, że podnoszona przez Stronę prawidłowość doręczenia decyzji określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe, która została doręczona pocztą, jak też prawidłowość doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie powinny być weryfikowane w ramach postępowania egzekucyjnego (por. wyrok z 7 lipca 2016 r., II FSK 1887/14, CBOSA). Dlatego zarzut ten nie ma (decydującego) znaczenia dla sprawy. Zbliżony pogląd bywa wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz np. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt dnia II FSK 1032/14; z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1576/12; z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK1378/08; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2383/11; z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1221/11; z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 172/07, CBOSA). Stąd, zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. tj. nieuznanie zarzutu niedopuszczalności egzekucji w sytuacji, w której do dnia wszczęcia egzekucji nie doręczono ani decyzji określającej, ani postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności – są bezzasadne. W szczególności, kwestia prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej nie może podlegać weryfikacji w toku postępowania wszczętego zarzutami wniesionymi do postępowania egzekucyjnego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia art. 29 § 1 zd. 2 u.p.e.a.

10. Trafne są spostrzeżenia organów administracji odnośnie zasadności zarzutu zgłoszonego w trybie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., zgodnie z którymi organ egzekucyjny, w ramach czynności wstępnych postępowania egzekucyjnego bada dopuszczalność egzekucji, bowiem jej niedopuszczalność oznacza, iż w przypadku danego obowiązku w ogóle nie powinna być wszczęta egzekucja administracyjna. W art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Nieistnienie obowiązku czy też brak wymagalności egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a.) nie może być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wykluczających prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych czy przedmiotowych) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 2615/1, CBOSA. Zarzut oparty na tej podstawie (pkt 6) mógłby być więc uzasadniony, gdyby np. właściwa była egzekucja sądowa, a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu.

11. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz 1369 ze zm), orzekł, jak w sentencji.