Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 119/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] do rozpoznania wniosku z dnia 10 września 2018 r., 2. stwierdza, że [...] dopuściły się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej, 3 stwierdza, że bezczynność [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałej części, 5. zasądza od [...] na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo [...]., zwany dalej: "skarżącym", pismem z dnia 10 września 2018 r., wystosowało do Zakładów [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W ww. wniosku, skarżący wskazał, że w oparciu o art. 10 w zw. z art. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), zwanej dalej: "u.d.i.p.", (dalej: "Ustawa"), wnosi o udzielenie na piśmie oraz na adres e-mail [...] następujących informacji stanowiących informację publiczną: o przekazanie dokumentacji budowy i powykonawczych inwestycji w gospodarce wodno-ściekowej w rozumieniu art. 3 punkt 13 i 14 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., realizowanych od 2014 r. w ramach m.in. projektu "Modernizacja technologii produkcji [...]", w szczególności dotyczących biologicznej części zakładowej podczyszczalni.

Powyższy wniosek został opatrzony pieczęcią Zakładów [...], zwanych dalej: "organem", poświadczającą, wpływ wniosku w dniu 17.09.2018 r.

Następnym pismem z dnia 18 października 2018 r., skarżący zwrócił się ponownie do organu z ponownym wnioskiem o udostępnienie tej samej informacji publicznej. Powyższy wniosek został opatrzony prezentatą organu, poświadczającą, wpływ wniosku w dniu 18.10.2018 r. W ponownym wniosku wskazano, że wniosek o niniejszej treści został złożony w dniu 10 września 2018 r., lecz nie został rozpoznany. W ww. ponownym wniosku ponadto wskazano, co następuje:

Sposób i forma udostępnienia informacji: kserokopia dokumentacji oraz pliki komputerowe. Sposób przekazania informacji: W formie kserokopii – proszę o przekazanie wskazanej w niniejszym wniosku informacji publicznej drogą pocztową oraz w formie elektronicznej – proszę o przekazanie skanu wskazanej w niniejszym wniosku informacji publicznej pocztą elektroniczną. Forma przekazania informacji: przesłanie kserokopii wskazanej w niniejszym wniosku informacji publicznej pocztą do siedziby skarżącej oraz przesłanie wskazanej w niniejszym wniosku informacji publicznej w formie plików komputerowych pocztą elektroniczną na adres: [...].

Wobec braku reakcji organu na złożone ww. pisma, skarżąca pismem z dnia 20.11.2018 r., złożonym za pośrednictwem organu skierowała skargę do Sądu na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej.

Organ, decyzją z dnia [...].11.2018 r. (datowaną pomyłkowo na [...].10.2018 r.), odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej. Decyzja ta została doręczona skarżącej 29.11.2018 r., jak wynika z prezentaty na ww. decyzji.

W skardze złożonej do Sądu w powyżej ustalonym stanie faktycznym, skarżąca na podstawie art. 3 § 2 pkt. 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 tekst jedn), dalej jako p.p.s.a., w związku z art. 21 p.p.s.a., zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2 oraz art. 16 ust. u.d.i.p., przez nieudzielenie informacji publicznej, wniosła o:

1/ stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania;

2/ orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3/ wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także zobowiązanie do podjęcia środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości;

4/ zobowiązanie organu do ukarania pracownika odpowiedzialnego za zaniedbanie stanowiące przedmiot niniejszej skargi;

5/ zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

6/ wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a;

7/ zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, co następuje:

Zgodnie z jednoznacznym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w wyroku z dnia 6 czerwca 2011 r. (sygn. I OSK 285/11), uprawnienie do złożenia powyższej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, w tym ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., I OSK 262/08, wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, postanowienie NSA z 03 października 2007 r., I OSK 1382/07 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r., VIII SAB/Wa 18/11)".

Do dnia wystosowania niniejszej skargi, czyli do dnia 20 listopada 2018 r., organ nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydały decyzji odmownej, łamiąc tym samym dyspozycję art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 1 tejże ustawy.

Organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej - w żądanym zakresie, ujętym w przedmiotowym wniosku. Zgodnie z u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym te, które "dysponują majątkiem publicznym" (por. art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy). Przesłankę określoną jako "dysponowanie majątkiem publicznym" zdefiniować można jako - mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym" (tamże). Z całą pewnością realizacja przez organ inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej w ramach m.in. projektu "Modernizacja technologii produkcji [...]", objęta finansowaniem udzielonym ze środków Skarbu Państwa wyczerpuje przesłankę dysponowania majątkiem publicznym; tym samym w zakresie objętym wnioskiem, informacja na temat przedmiotowej inwestycji stanowić będzie ponad wszelką wątpliwość informację publiczną, a Zakłady [...] są zobowiązane do jej udzielenia żądającym.

Zgodnie z normą art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Organ nie udzielając żadnej odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, niewątpliwie dopuścił się bezczynności.

Ponadto, bierność skutkująca prowadzeniem postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy w pełni wyczerpuje przesłankę przewlekłości.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o:

1/ odrzucenie skargi w całości na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środka zaskarżenia w postaci ponaglenia w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w razie nieodrzucenia skargi

2/ oddalenie skargi w całości z uwagi na brak zaistnienia stanu bezczynności organu, ani przewlekłości prowadzenia postępowania.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, co następuje:

W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. "skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie". Zgodnie z kolei ze znowelizowanym brzmieniem przepisów art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. "Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie", a "Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu". W odróżnieniu zatem od dotychczasowego stanu prawnego (na który powołuje się skarżący, uprzednie wyczerpanie przez skarżącego środka zaskarżenia w postaci ponaglenia stanowi warunek dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga taka jest zatem przedwczesna i podlega odrzuceniu a limine jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Pismo skarżącego z dnia 18 października 2018 r. zatytułowane "wniosek o udostępnienie informacji publicznej", gdzie skarżący wniósł "ponownie" o udostępnienie tych samych dokumentów co we wniosku z dnia 10 września 2018 r. nie stanowi ani ponaglenia, ani wezwania do usunięcia naruszenia prawa bowiem nie sposób tego wywieść z treści tegoż wniosku.

Niezależnie od powyższego, w razie nieodrzucenia skargi organ wskazuje, że skarga podlega oddaleniu z uwagi na brak zaistnienia stanu bezczynności organu ani przewlekłości prowadzenia postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. (omyłkowo opatrzoną datą [...] października 2018 r.) organ odmówił skarżącemu dostępu do informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku z dnia 10 września 2018 r. (który wpłynął do organu 11 września 2018 r.) z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Rozpoznanie ponownego wniosku skarżącego o dostęp do informacji publicznej z dnia 18 października 2018 r., było niedopuszczalne, gdyż stanowiłoby złamanie zasady zawisłości sprawy - lis pendens (a po wydaniu decyzji zasady res iudicata). Organ powiadomił o tym fakcie skarżącego pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. w postaci zawiadomienia o niedopuszczalności rozpatrzenia wniosku. Organ nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w związku z niedopuszczalnością ponownego wniosku na podstawie art. 61a k.p.a., a to z uwagi na fakt, że do postępowania w sprawie dostępu do informacji publicznej nie stosuje się w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zawarty w skardze wniosek skarżącego o zobowiązanie organu przez Sąd do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi jest bezprzedmiotowy, gdyż organ rozpatrzył już w drodze decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. wniosek skarżącego o udzielenie dostępu do informacji publicznej z dnia 10 września 2018 r., a ponowny wniosek w tym samym zakresie z dnia 18 października 2018 r. jest niedopuszczalny, o czym skarżący został powiadomiony przez organ pismem z dnia 3 grudnia 2018 r.

Organ jednocześnie podnosi, iż na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku".

Jakkolwiek w niniejszej sprawie organ nie powiadomił co prawda skarżącego w terminie 14 dni o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, jednakże powody opóźnienia realnie istniały i były związane ze szczególnym stopniem skomplikowania sprawy, co świadczy o braku stanu bezczynności organu, ani przewlekłości prowadzenia postępowania. Termin 2 miesięcy wskazany w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jest terminem instrukcyjnym i został przekroczony przez organ nieznacznie. Wynikało to z faktu konieczności przeprowadzenia złożonej analizy prawnej w zakresie tego, czy wnioskowane przez skarżącego dokumenty stanowią informację niejawną w rozumieniu przepisów o ochronie informacji niejawnych, a jeśli nie, to czy stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Podkreślenia wymaga bowiem, iż Zakłady [...] jako spółka należąca do Polskiej Grupy Zbrojeniowej i producent trotylu stanowią przedsiębiorstwo strategiczne z punktu widzenia obronności kraju. Udostępnienie informacji dotyczących konstrukcji instalacji oczyszczania ścieków z produkcji trotylu może potencjalnie stanowić zagrożenie dla obronności kraju. W wyniku oceny prawnej organu, doszedł on do przekonania, iż co prawda przedmiotowe dokumenty nie są objęte ochroną jako informacje niejawne, jednakże stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, w związku z czym odmówił w drodze decyzji dostępu do informacji publicznej. Organ nie pozostawał zatem w bezczynności, gdyż badał wniosek skarżącego (a także jego ponowny wniosek), prowadząc w tym zakresie postępowanie. Postępowanie to nie było prowadzone przewlekle, gdyż złożoność prawna analizowanej problematyki i obszerność dokumentów uzasadniała prowadzenie przez organ postępowania przez taki, a nie inny czas.

Organ jednocześnie podnosi z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Sąd, że miała miejsce bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało charakteru rażącego, gdyż organ przekroczył ustawowy termin nieznacznie, a termin ten ma charakter instrukcyjny.

Nieuzasadniony jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2018 r., VII SAB/Wa 80/18: "Instytucja grzywny jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, tj. gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie". Niewątpliwie z takim drastycznym przypadkiem celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Organ załatwił bowiem sprawę, nieznacznie uchybiając ustawowemu terminowi instrukcyjnemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.d.i.p. W świetle treści przepisu jej art. 2 ust 1 cyt. każdemu przysługuje uprawnienie do dostępu do informacji publicznej. W przepisie art. 4 ustawy wskazano podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej.

Wskazać w tym miejscu należy, że bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni, zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie (art. 13 ust. 2), albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.

Aby zatem dokonać oceny, czy skarga jest zasadna, należało w pierwszej kolejności zbadać, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W niniejszej sprawie należało zatem w pierwszej kolejności rozważyć, czy organ jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej ze względu na wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym lub dominującą w nich pozycję Skarbu Państwa. Powyższe ustalenie jest bowiem niezbędne do stwierdzenia, czy Spółka mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii wykonywanie zadań publicznych przez organ wyjaśnić należy, że w piśmiennictwie przyjmuje się, że zadania publiczne, to zadania wywodzące się z Konstytucji i obowiązujących ustaw, które służą zaspokojeniu potrzeb zbiorowych, przypisane Państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (tak np. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, St. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna, PWN Warszawa, 1994). Podstawowym kryterium dla uznania danych zadań za zadania publiczne jest brak rezygnacji przez władze publiczne z odpowiedzialności za ich wykonanie. Nie jest natomiast konieczne, by samo wykonywanie zadań odbywało się w ramach struktur organizacyjnych państwa lub samorządu terytorialnego (por. St. Biernat, op. cit). Wykonywanie zadań publicznych nie musi też być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. W orzecznictwie akcentuje się natomiast, że zadanie publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

Wskazać należy, że wniosek o informację publiczną dotyczy "wykonywania zadań publicznych", o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., skoro wnioskiem tym objęta jest dokumentacja tycząca się prac związanych z potencjałem obronnym kraju. Jeżeli dodatkowo zważyć, że niespornym w sprawie jest, że organ dysponuje majątkiem publicznym na realizację ww. robót, to niewątpliwie wniosek skarżącego dotyczy informacji publicznej.

Po przesądzeniu tej istotnej w sprawie kwestii należało stwierdzić, że

Instytucja skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Ustawodawca dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej zaniechał jednakże zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych przepisami prawa, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (wyrok WSA w Gliwicach z 25.07.2012 r., sygn. III SAB/Gl 3/12). Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania - zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania, przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia, przesądza o bezczynności organu. Zaznaczyć przy tym należy, że w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. Równocześnie, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.

Obowiązkiem Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, było określenie, czy organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej.

W myśl art. 21 in principio u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Wymaga więc wyjaśnienia, że w art. 52 § 1 p.p.s.a. wyrażona została ogólna zasada, w myśl której skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2b p.p.s.a., wprowadzonego do p.p.s.a. z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 3 lit. b ustawy nowelizującej, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wskazana powyżej regulacja – dotycząca obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia w postaci ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność – była następstwem zmiany brzmienia art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako: k.p.a.), polegającej na wprowadzeniu – w miejsce przewidzianego wcześniej zażalenia oraz wezwania do usunięcia naruszenia prawa – instytucji ponaglenia (art. 1 pkt 9 ustawy nowelizującej). Wobec powyższego należy zatem przyjąć, że w sprawach, w których zastosowanie znajdą przepisy k.p.a., wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania będzie wymagało poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Tymczasem, stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie u.d.i.p., w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w związku z tym również do bezczynności w zakresie podjęcia takich czynności przez organ. Podobnie też u.d.i.p., jako ustawa szczególna, regulująca w sposób kompleksowy i autonomiczny problematykę związaną z dostępem do informacji publicznej, stanowiąc przy tym rozwinięcie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej wyrażonego w art. 61 Konstytucji RP, także nie formułuje nakazu wyczerpania jakiegokolwiek trybu mającego poprzedzać wniesienie skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że na gruncie obecnego brzmienia przepisów p.p.s.a. zachował swoją aktualność ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjny pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, a zatem wyłączony jest obowiązek przewidziany w art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a.

Jak wynika z akt sprawy, organ załatwił złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej, albowiem w dniu [...] listopada 2018 r. wydał decyzję (omyłkowo opatrzoną datą [...] października 2018 r.), w której odmówił skarżącemu dostępu do informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku z dnia 10 września 2018 r. (który wpłynął do organu 11 września 2018 r.) z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym uznać należy, że w momencie wniesienia skargi do Sądu istniała bezczynność organu, lecz do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd bezczynność ta ustała. Skoro więc organ załatwił wniosek skarżącego odmawiając mu wnioskowanej informacji, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, w ocenie Sądu, oznacza bowiem wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stanowi je zatem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne, niezaprzeczalne i w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ, choć z opóźnieniem, udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację, zaraz po wniesieniu skargi do Sądu, nie przekraczając 2 miesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto jak wynika z odpowiedzi na skargę w okresie przygotowywania decyzji, trwało postępowanie wyjaśniające organu w zakresie merytorycznej oceny wniosku, które stanowiło dla niego zagadnienie skomplikowane. Zachodziły więc niewątpliwie przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa przez organ w postaci uznania, że dopuścił się bezczynności naruszając art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., lecz brak było przesłanek do uznania, że naruszenie to było rażące. Dlatego też orzeczono w tym przedmiocie zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1 a, p.p.s.a.

Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podst. art. 149 § 2 p.p.s.a. i dlatego w tym zakresie skargę oddalił.

Sąd nie uwzględnił również wniosków skargi zawartych w jej pkt 3 oraz 4, albowiem brak jest podstawy prawnej do podjęcia przez Sąd rozstrzygnięcia w wyżej żądanym zakresie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.