Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 31/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychody z tytułu akcji bezpłatnych (dyskontowych i dodatkowych) powstaną w momencie, w którym uczestnik programu nabywając omawiane akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Z tym bowiem momentem uczestnik uzyska prawo czerpania korzyści wynikających z akcji.

TEZY

Z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychody z tytułu akcji bezpłatnych (dyskontowych i dodatkowych) powstaną w momencie, w którym uczestnik programu nabywając omawiane akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Z tym bowiem momentem uczestnik uzyska prawo czerpania korzyści wynikających z akcji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędziowie NSA Małgorzata Wolf - Kalamala (sprawozdawca), NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Anna Dziosa, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 411/09 w sprawie ze skargi Banku [...] S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i skargę oddala, 2) zasądza od Banku [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 411/09, mocą którego uchylono zaskarżoną przez B. S.A. w W. interpretację indywidualną Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W zaskarżonej interpretacji Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż stanowisko Strony w zakresie opodatkowania nabycia Akcji Dyskontowych i Dodatkowych przyznanych w ramach programu kierowanego do pracowników jest nieprawidłowe.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, iż U. (zwana dalej "U"), rozważa wprowadzenie programu, który jest adresowany do pracowników spółek wchodzących w skład U. Uczestnikami Programu w Polsce będą osoby mające miejsce zamieszkania w Polsce i wykonujące pracę w Polsce. Uczestnicy Programu będą mogli nabyć akcje U. S.p.A. (tzw. Akcje Inwestycyjne). Nabycie Akcji Inwestycyjnych będzie dokonywane po wartości rynkowej, za kwotę wskazaną przez Uczestnika, w ramach określonego Programem limitu. Program zakłada dobrowolność do jego przystąpienia. Przewiduje on cztery podstawowe etapy, tj. "invitation" (zaproszenie), "election" (wybór uczestników), "enrolment" (etap zapisów na akcje i ich nabywania) oraz "holding" (okres, w którym nie można zbywać zakupionych Akcji Dyskontowych).

Spółka wskazała, że obecnie wszystkie akcje U. S.p.A. zostały dopuszczone do obrotu na włoskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (Borsa Italiana); przedmiotem Programu będą akcje notowane na giełdzie w Mediolanie i ich nabywanie w ramach Programu będzie miało miejsce wyłącznie na tamtej giełdzie. Wszystkie akcje będą nabywane za pośrednictwem brokera wskazanego przez U. Akcje Inwestycyjne będą nabywane przez Uczestników w trakcie 12 miesięcznego okresu zapisów na akcje. Na koniec tego okresu Uczestnicy otrzymają 5% bonifikatę poprzez wydanie jednej akcji bezpłatnej na 20 Akcji Inwestycyjnych kupionych przez Uczestnika (tzw. "Akcja Dyskontowa"). Późniejsze zbycie Akcji Inwestycyjnych przez Uczestników Programu pozostaje bez wpływu na skuteczność otrzymania przez Uczestników Akcji Dyskontowych, z tym że Akcje Dyskontowe są niezbywalne w okresie 3 lat od daty ich otrzymania (tj. Uczestnik zobowiązuje się wobec U. S.p.A., że w okresie "holding" nie dokona zbycia akcji), natomiast Uczestnik ma w tym okresie prawo do dywidendy. Dodatkowo, w momencie upływu 12 miesięcznego okresu "enrolment", Uczestnicy otrzymają prawo do nabycia jednej akcji bezpłatnej (tzw. "Akcja Dodatkowa"), za każdych pięć kupionych przez Uczestnika Akcji Inwestycyjnych oraz otrzymanych Akcji Dyskontowych. Przyznanie tzw. Akcji Dodatkowych nastąpi po upływie okresu "holding" pod warunkiem posiadania zakupionych Akcji Inwestycyjnych przez okres trzech lat (tj. przez cały okres "holding") oraz kontynuacji w tym okresie przez Uczestników zatrudnienia w ramach U. Tym samym, w przypadku niedopełnienia ww. warunków, Uczestnikowi Programu nie przysługują Akcje Dodatkowe. Program zakłada więc, że Uczestnikom przed okresem "holding" przyznane zostanie jedynie przyrzeczenie otrzymania Akcji Dodatkowych. Uczestnicy otrzymają przyrzeczone Akcje Dodatkowe z upływem wspomnianego wyżej trzyletniego okresu "holding", jeśli zostaną spełnione ww. warunki. Przyrzeczenie prawa do Akcji Dodatkowych nie reprezentuje żadnego prawa majątkowego (nie podlega obrotowi), nie stanowi również prawa do akcji w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538, ze zm.). Uczestnik Programu będzie mógł swobodnie dysponować Akcjami Dyskontowymi oraz otrzyma Akcje Dodatkowe po upływie trzyletniego okresu "holding". Akcje Inwestycyjne mogą zostać sprzedane przez Uczestnika Programu w ciągu dwunastomiesięcznego okresu "enrolment", ale wówczas nie będzie on uprawniony do Akcji Dyskontowych i Akcji Dodatkowych. W sytuacji, gdy Akcje Inwestycyjne zostaną sprzedane w okresie "holding", Uczestnik nie jest uprawniony do Akcji Dodatkowych. Zgodnie z warunkami Programu koszty związane z prowadzeniem Programu dla Uczestników będących pracownikami Strony zostaną ostatecznie poniesione przez nią.

Pytania B. obejmują zasady opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w celu określenia potencjalnych obowiązków po stronie B. przy założeniu, że opisane we wniosku dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce, a nie we Włoszech (państwie, w którym dochód ten powstał), zgodnie z Umową z dnia 21 czerwca 1985 r. między Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania (Dz. U. z 1989 r., Nr 62, poz. 374) – zwaną dalej umową międzynarodową.

Skarżąca wniosła o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Uczestnik Programu, zgodnie z którym przyznawane są Akcje Dyskontowe i Dodatkowe, uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu w momencie: (I) przyznania i przydzielenia ww. akcji lub (ll) nabycia prawa do dysponowania tymi akcjami czy (III) dokonania zbycia ww. akcji nieodpłatnie uzyskanych w ramach Programu, a w konsekwencji:

- czy B. zobowiązany jest do pobrania i odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych w chwili wystąpienia zdarzeń opisanych w pkt (I), (II) albo (III)?

- czy podatek rozlicza wyłącznie Uczestnik Programu, a jeżeli taki obowiązek ma B., to w którym momencie obowiązek ten powstaje?

- czy na B. ciąży obowiązek sporządzania informacji o wysokości przychodów i przekazywania tej informacji naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika?

W opinii Skarżącej, w momentach (I) przyznania i przydzielenia Akcji Dyskontowych oraz przyrzeczenia przydzielenia Akcji Dodatkowych Uczestnikom Programu, jak również w momencie (II) nabycia przez Uczestników prawa do dysponowania Akcjami Dyskontowymi oraz przydzielenia (otrzymania przez Uczestników Programu) Akcji Dodatkowych nie powstaje po stronie Uczestników Programu przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przychód dla celów podatkowych powstaje w momencie (III) zbycia przez Uczestnika Programu Akcji Dyskontowych oraz Dodatkowych, a dochód podlegający opodatkowaniu jest obliczany przy zastosowaniu art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) powoływanej dalej jako ,,u.p.d.o.f.". Wynikający z tego dochodu podatek jest wykazywany i rozliczany wyłącznie przez Uczestnika Programu, stosownie do art. 30b ust. 6 ww. ustawy, jako przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. W konsekwencji, w opisanym stanie faktycznym B. nie jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, ani też nie ciąży na B. obowiązek sporządzania informacji o wysokości przychodów i przekazywania tej informacji naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika (art. 42a ww. ustawy). B. podkreślił, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia obejmuje te sytuacje faktyczne, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie w majątku danej osoby. Do przysporzenia dochodzi jedynie wówczas, gdy wskutek danej sytuacji ma miejsce powiększenie majątku lub składników majątku podatnika, co następuje, gdy dana osoba może dysponować danym składnikiem jak właściciel. Uzyskanie Akcji Dyskontowych z prawem do dysponowania nimi jak właściciel jest tu ograniczone. Przez okres 3 lat Akcje Dyskontowe są niezbywalne, natomiast w odniesieniu do Akcji Dodatkowych Uczestnikowi zostaną jedynie przyznane uprawnienia do otrzymania tych akcji, natomiast Akcje Dodatkowe zostaną przekazane Uczestnikom przy spełnieniu określonych warunków po upływie trzyletniego okresu "holding". Samo przyrzeczenie prawa do Akcji Dodatkowych nie reprezentuje żadnego prawa majątkowego (nie podlega obrotowi), nie stanowi również prawa do akcji, dlatego też nie kreuje przychodu podatkowego po stronie Uczestników.

Skarżąca przedstawiając szczegółową argumentację stwierdziła, że nabycie prawa do dysponowania akcjami jak właściciel przez Uczestników nie może być kwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 u.p.d.o.f.

W ocenie B., brak jest również podstaw, aby otrzymane akcje traktować jako przychód z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w związku z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. W ocenie Skarżącej, przychód związany z papierami wartościowymi stanowi zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy przychód ze źródła, którym są kapitały pieniężne.

W interpretacji indywidualnej z dnia 12 listopada 2008 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Jego zdaniem, w przypadku nabycia "Akcji Dyskontowych" i "Akcji Dodatkowych" uczestnik programu uzyska przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przy czym przychody powstaną w momencie, w którym uczestnik nabywając ww. akcje uzyska prawo akcjonariusza (w tym prawo do dywidendy). Z tym bowiem momentem uczestnik uzyska prawo do czerpania korzyści wynikających z akcji. To zaś oznacza, że w momencie nieodpłatnego nabycia ww. akcji ma miejsce przysporzenie majątkowe po stronie uczestników programu, którzy na nabycie akcji nie poniosą wydatków (nie licząc kosztów związanych z samą transakcją, jak np. prowizje i opłaty maklerskie).

Z uwagi na fakt, iż przedmiotem nabycia będą akcje spółki włoskiej, należy zastosować art. 22 ust. 1 przywołanej umowy międzynarodowej. Organ uznał na tej podstawie, że do opodatkowania dochodu z tytułu nabycia przez uczestników programu przedmiotowych akcji należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na fakt, że polski pracodawca nie będzie ponosił żadnych kosztów związanych z uczestnictwem pracowników w programie, Organ uznał, iż powstanie przychód zaliczany do "innych źródeł", o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" oznacza, że jest to tylko wyliczenie przykładowe i przychodami z innych źródeł są jeszcze inne przychody nie wymienione wprost w tym przepisie. W niniejszym przypadku będą to przychody wynikające z nabycia przez uczestników programu Akcji Dyskontowych i Akcji Dodatkowych w sposób nieodpłatny w stosunku do ich ceny rynkowej z dnia nabycia. Przychody z innych źródeł podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 27 u.p.d.o.f., a Uczestnik programu sam musi wykazać je w zeznaniu za rok, w którym zostały osiągnięte.

W skardze do Sądu pierwszej instancji Spółka zarzuciła rażące naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2a-2b u.p.d.o.f. poprzez ich zastosowanie. Ponadto zarzuciła rażące naruszenie art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej zwanej Ordynacją podatkową, poprzez nieprzedstawienie oceny stanowiska wnioskodawcy, w tym nieprzedstawienie wyczerpującego uzasadnienia prawnego tej oceny oraz poprzez nieprzedstawienie uzasadnienia prawnego dla stanowiska Organu podatkowego i oparcie tego stanowiska o okoliczność sprzeczną ze stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Dodatkowo Strona zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 14h tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.

Na wstępie przytoczył treść art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. dotyczącego przychodów z innych źródeł oraz art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. definiującego ogólne pojęcie przychodu. Sąd wskazał, że w doktrynie prawa cywilnego przyjmuje się, że świadczeniem jest - najogólniej rzecz biorąc - zachowanie się dłużnika zgodnie z treścią zobowiązania i czyniące zadość interesowi wierzyciela. Zachowanie to może dotyczyć różnego rodzaju dóbr materialnych lub niematerialnych, określanych mianem przedmiotu świadczenia. Niektóre z tych świadczeń dłużnika na rzecz wierzyciela, zgodnie z wyrażoną w art. 353 k.c. zasadą swobody umów, mogą być ukształtowane jako świadczenia nieodpłatne, przysparzające korzyści majątkowe tylko i wyłącznie je otrzymującemu. Na gruncie przepisów podatkowych mamy wówczas do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem, do którego dochodzi w wypadku jednostronnej ekwiwalentności świadczeń. Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że program ma charakter inwestycyjny. Uczestnicy programu, aby nabyć bezpłatne akcje dyskontowe lub akcje dodatkowe, muszą zainwestować własne środki finansowe w określonej w programie kwocie i nabyć za nią minimalną liczbę akcji inwestycyjnych, zobowiązać się do niezbywania akcji przez określony czas, a w przypadku akcji dodatkowych – zobowiązać się do kontynuacji w tym okresie zatrudnienia w ramach U. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że uczestnik programu, aby nabyć akcje dyskontowe i akcje dodatkowe (bez odpłatności pieniężnej) musi spełnić dodatkowe wymogi. Oznacza to, zdaniem Sądu, że pomimo braku odpłatności za wymienione akcje, nabycie ich związane jest ze spełnieniem pewnych warunków o charakterze pieniężnym (uiszczenie odpłatności za akcje inwestycyjne) oraz o charakterze niepieniężnym (niezbywanie akcji w określonym czasie, kontynuacja zatrudnienia w U). Dlatego też, zdaniem Sądu, pomimo braku odpłatności za akcje, nabycie to nie jest nieekwiwaletne. Sąd przyznał rację Skarżącej wskazując, że uzyskanie akcji dyskontowych z prawem dysponowania nimi jak właściciel jest ograniczone, gdyż przez okres 3 lat nie mogą one być przedmiotem obrotu gospodarczego. Dlatego też samo przyznanie tych akcji, jak również przyrzeczenie do otrzymania akcji w przyszłości, nie powoduje powstania po stronie uczestników programu przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, co wyklucza zastosowanie w tej sprawie art. 11 ust. 2a i 2b u.p.d.o.f. Zasadniczym problem do rozstrzygnięcia było, zdaniem Sądu, to czy uczestnicy programu otrzymując akcje na zasadach wynikających z programu (nieodpłatnie) uzyskują, co do zasady, dochód dwukrotnie, a więc pierwszy raz w momencie otrzymania akcji, a następnie przy ich sprzedaży, czy też dochód do opodatkowania powstaje tylko jeden raz, a więc w momencie odpłatnego zbycia tych akcji. Sąd podniósł, że akcje są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa jak i obowiązki wobec spółki będącej emitentem akcji. W momencie otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie.

Sąd wyraził pogląd, iż okoliczność, że akcje zostały nabyte nieodpłatnie, znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku odpłatnego ich zbycia. Wskazał dalej, że zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych zostały określone w art. 30b u.p.d.o.f. Sprzedaż akcji nabytych zarówno odpłatnie jak i nieodpłatnie przez uczestników programu oznaczała niższy koszt uzyskania przychodów, a więc w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy. Tak więc korzyść, którą uczestnik programu uzyskiwał w postaci nieodpłatnego nabycia akcji, zostanie następnie uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu, czyli przy sprzedaży nabytych w ten sposób akcji. Nie można przy tym wykluczyć, jak wyjaśniał Sąd, że późniejszy spadek wartości rynkowej akcji byłby na tyle znaczący, iż doprowadziłby do sytuacji, w której cena ich zbycia (łącznie z akcjami inwestycyjnymi) byłaby niższa, niż kwota wydatkowana na nabycie akcji inwestycyjnych (wówczas byłaby strata).

W konsekwencji, w ocenie Sądu I instancji, nie można było zakwalifikować spornego nabycia akcji jako przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9), a więc innych, niż wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 1-8. Sąd przyznał rację Spółce, iż w przedstawionym ciągu zdarzeń (istotnych z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego), poczynając od zainwestowania przez pracowników własnych środków pieniężnych na nabycie akcji inwestycyjnych, przez otrzymanie bezpłatnych akcji dyskontowych na koniec dwunastomiesięcznego okresu zapisów na akcje w zależności od liczby nabytych akcji inwestycyjnych, otrzymanie przez pracowników Spółki prawa do akcji bezpłatnej - tzw. akcji dodatkowej i przyznanie akcji dodatkowych, czyli realizację tego przyrzeczenia po spełnieniu warunku niezbywania akcji dyskontowych przez okres 3 lat, a kończąc na zbyciu tych akcji przez pracowników - dochód podlegający opodatkowaniu pojawia się jedynie na tym ostatnim etapie, a jego źródłem jest przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.

Sąd dodał, że naruszenie przez Organ zaskarżoną interpretacją powołanych przepisów nie nosi znamion rażącego. Przedstawiony przez Skarżącą stan faktyczny może powodować trudności interpretacyjne w świetle powołanych przepisów u.p.d.o.f.

Jednocześnie Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska Skarżącej jak i nieprzedstawienie w sposób pełny uzasadnienia stanowiska Organu, gdyż przedstawione w interpretacji ustosunkowanie się do stanowiska wnioskodawcy w większej części polegało na zacytowaniu szeregu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych bez dokonania subsumcji tych przepisów do przedstawionego stanu faktycznego. Sąd uznał też, iż Minister Finansów błędnie przyjął, że polski pracodawca nie będzie ponosił żadnych kosztów związanych z uczestnictwem pracowników w programie, w sytuacji, gdy we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej przedstawiając stan faktyczny Strona stwierdziła, iż zgodnie z warunkami programu koszty związane z prowadzeniem programu dla uczestników będących pracownikami B. zostaną ostateczne poniesione przez B.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Organ zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 2a-2b, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przez przyjęcie, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym nabycie przez uczestników programu nieodpłatnie akcji dyskontowych i dodatkowych nie skutkuje powstaniem przychodu z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. i jest przychodem z kapitałów pieniężnych. Zarzucił też naruszenie art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że interpretacja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska Skarżącej jak i stanowiska Organu.

Na podstawie art. 188 i art. 185 § 1 P.p.s.a. wniósł o uchylenie wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji w Łodzi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy.

1. Za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 2a-2b, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Oceniając sprawę w tym aspekcie Sąd popełnił istotny błąd, koncentrując się na wskazanych przez Stronę we wniosku ograniczeniach w dysponowaniu akcjami, wynikających z uzgodnień pomiędzy B. a uczestnikiem programu. Sąd wadliwie przyjął, iż w sytuacji, gdy nabycie akcji związane jest ze spełnieniem dodatkowych warunków przez uczestnika programu, to pomimo braku odpłatności za wspomniane akcje, nabycie to nie jest nieekwiwalentne. Tymczasem stwierdzić należy, że apices iuris non sunt iura (sztuczki prawne nie są prawem).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychody z tytułu akcji bezpłatnych (dyskontowych i dodatkowych) powstaną w momencie, w którym uczestnik programu nabywając omawiane akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Z tym bowiem momentem uczestnik uzyska prawo czerpania korzyści wynikających z akcji.

Słusznie więc Minister Finansów uznał, że w momencie nieodpłatnego nabycia ww. akcji ma miejsce przysporzenie majątkowe po stronie uczestników programu, którzy na nabycie akcji nie poniosą wydatków (nie licząc kosztów związanych z samą transakcją, jak np. prowizje i opłaty maklerskie).

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Katalog tych zwolnień nie przewiduje zwolnienia w przypadku otrzymania akcji nieodpłatnie, niezależnie od formy ich otrzymania. W konsekwencji więc, ograniczenia w dysponowaniu posiadanymi akcjami przez okres trzech kolejnych lat – nie mają wpływu na prawidłowość zaliczenia wartości nieodpłatnie nabytych akcji do przychodów z innych źródeł w sytuacji opisanej we wniosku o interpretację.

Słusznie też wskazuje Autor skargi kasacyjnej, iż obojętnym podatkowo są wszelkie ograniczenia ryzyka w późniejszym zbywaniu akcji, które stanowią jedynie element kosztu ekonomicznego. Proponowany przez B. etap "holding" (trzymania akcji przez określony czas) może bowiem spowodować zmniejszenie zysku lub nawet powstanie straty z tytułu sprzedaży tych akcji.

Z przedstawionych przepisów wynika, że nie ma takiej możliwości, aby nabycie akcji nieodpłatnie powodowało powstanie przychodu z kapitałów pieniężnych. Przychód z kapitałów pieniężnych powstaje tylko w przypadku zbycia akcji w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 oraz art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody uznać więc należy każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenie obejmujące każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne – to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu – przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Wartość pieniężną takich świadczeń ustala się w oparciu o wskazania wynikające z treści art. 11 ust. 2 i art. 11 ust. 2a cyt. ustawy. W sytuacji poniesienia przez B. kosztów obsługi programu, uczestnicy programu ustalając koszty przy zbyciu akcji nie będą mogli do tych kosztów zaliczyć wydatków za prowadzenie programu, ponieważ kosztów tych nie ponosili.

Już tylko z tych przyczyn zaskarżony wyrok nie może się ostać. W świetle powyższych uwag, skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę i zasługuje na uwzględnienie.

Skoro Organ wydając interpretację przeanalizował dokładnie stan faktyczny i stanowisko Wnioskodawcy jak i również precyzyjnie wskazał przepisy prawa podatkowego odnośnie przedstawionego stanu faktycznego oraz w sposób przystępny dla podatnika przedstawił uzasadnienie swojego Stanowska – skargę Strony należało jednocześnie oddalić w oparciu o art. 188 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a.