Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1432/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m. st W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi wniesionej przez E. J. (dalej: Strona/Skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO/organ odwoławczy) z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] W. (dalej: Prezydent/organ pierwszej instancji) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku dotyczącego zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2012.

1.2. Jak wynika z akt sprawy Prezydent [...] W. decyzją z dnia[...] stycznia 2012 r. ustalił wymiar podatku od nieruchomości na 2012 r. za nieruchomość należącą do Skarżącej położoną w W. przy ul. T. [...]na kwotę 5.634 zł.

Pismem z dnia 7 maja 2014 r. Strona złożyła do Prezydenta wniosek o zmianę ww. decyzji wymiarowej za 2012 r. powołując się na art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako: O.p.), w zakresie wykorzystywania części nieruchomości w ramach działalności gospodarczej.

1.3. Prezydent decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r.

1.4. SKO decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. (nr[...]) uchyliło decyzję z dnia [...]stycznia 2015 r. ze wskazaniem, aby strona sprecyzowała czy wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. czy też o zmianę decyzji w innym trybie tj. na podstawie art. 254 § 1 O.p.

Prezydent pismem z dnia 18 maja 2016 r. wezwał stronę do sprecyzowania, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, czy żądanie określone w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. dotyczyło wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. czy też zmiany decyzji na podstawie art. 254 § 1 O.p.

Skarżąca pismem z dnia 25 maja 2016 r., w zakreślonym terminie, udzieliła odpowiedzi wskazując na motywy i zakres złożonego wniosku.

1.5. Prezydent na podstawie art. 216 oraz art. 169 § 1 i § 4 O.p., postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr ([...]) pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Skarżącej dotyczący zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2012 r.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Skarżąca nie sprecyzowała wniesionego żądania.

1.6. Strona pismem z dnia 28 października 2016 r. wniosła zażalenie zarzucając organowi pierwszej instancji nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie jej żądania zawartego w piśmie z dnia 7 maja 2014 r., wbrew wytycznym SKO zawartym w decyzji tegoż organu z dnia [...] listopada 2015 r. W ocenie Skarżącej skierowane do niej wezwanie z dnia 18 maja 2016 r. było nieprecyzyjne i niejednoznaczne. W ocenie Skarżącej organ przedwcześnie i w sposób nieuprawniony zastosował instytucję pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, pomimo udzielenia odpowiedzi na wezwanie, co naruszało art. 169 O.p.

Wyjaśniła, iż jej żądanie dotyczyło wznowienia postępowań podatkowych dotyczących podatku od nieruchomości przy ul. T. [...] w W. za lata 2009-2012 w celu otrzymania zwrotu dokonanych w sposób nieuzasadniony nadpłat podatku za ww. okres.

1.7. SKO zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta z dnia [...] października 2016 r.

Organ odwoławczy powołując się na treść art. 169 § 1 i § 4 O.p. stwierdził, że z pisma Skarżącej z dnia 25 maja 2016 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie do sprecyzowania wniosku, nie wynikało jednoznacznie czy jej żądanie zawarte we wniosku z dnia 7 maja 2014 r. należało traktować jako żądanie wznowienia postępowania czy też zmiany decyzji w innym trybie. Zdaniem SKO Skarżąca została pouczona o konsekwencji braku sprecyzowania wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, wobec powyższego postanowienie Prezydenta z dnia 18 października 2016 r. uznano za prawidłowe.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżąca nie zgodziła się z postanowieniem SKO i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu niewłaściwą i niekompleksową ocenę faktów, które powinny dać podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

2.2. Mając na względzie powyższe naruszenia Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

2.3. SKO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga okazała się zasadna.

3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

3.3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

3.4. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie SKO z dnia [...]stycznia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta z dnia[...] października 2016 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku dotyczącego zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2012.

3.5. Na wstępie przywołać należy przepisy prawa, które stały się podstawą wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia SKO.

Zgodnie z art. 169 § 1 i § 4 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Niewątpliwie więc brak sprecyzowanego żądania podania jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu w trybie art. 169 § 1 O.p.

3.6. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego ustalonego w sprawie wskazać należy, że Prezydent rozpatrując ponownie sprawę po uchylaniu decyzji przez SKO i stosując się do wskazań zawartych w decyzji organu drugiej instancji pismem z dnia 18 maja 2016 r. wezwał Stronę do doprecyzowania żądania podania wraz ze stosownym pouczeniem.

Strona, zachowując ustawowy termin 7-dniowy odpowiedziała na wezwanie, Prezydent zaś stwierdzając, że Strona nie sprecyzowała wniesionego żądania pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.

W sprawie spornym pozostaje więc fakt rzeczywistego sprecyzowania żądania przez Stronę w odpowiedzi na wezwanie organu.

3.7. W ocenie Sądu zarówno w kontekście odpowiedzi Strony na wezwanie jak i przebiegu całego postępowania administracyjnego, uprawionym jest uznanie, że Strona wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 O.p.

Skarżąca już w pierwotnym wniosku powołała się na art. 240 O.p., co było podyktowane koniecznością wznowienia postępowania na skutek skonkretyzowania okoliczności wpływających na zmianę wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o których organ nie wiedział przed wydaniem decyzji, zresztą podobnie jak to miało miejsce przy dokonanej już przez organ pierwszej instancji korekcie decyzji wymiarowej za 2013 r., na który to fakt powołuje się Skarżąca.

Należy też zauważyć, że Strona w odpowiedzi na wezwanie zawarła sformułowanie "W odpowiedzi na ww. wezwanie oczywiście potwierdzam wniosek o zmianę decyzji podatkowej za lata 2011-2013 zgodnie ze stanem faktycznym w tym okresie zgodnie z Państwa postanowieniem o wznowieniu postępowania potwierdzonym w piśmie [...] z [...].03.2016 r." Powyższe wskazuje, że Skarżąca powołuje się na przesłankę wznowieniową postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. , tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Ponadto, już w pierwotnym podaniu z dnia 7 maja 2013 r. Skarżąca powoływała się na art. 240 O.p. wskazując skonkretyzowane okoliczności wpływające na zmianę wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o których organ nie wiedział przed wydaniem decyzji. W świetle powyższego trudno jest uznać za prawidłowe stanowisko Organu, że Skarżąca nie doprecyzowała swojego żądania.

Co więcej, Organ pierwszej instancji w sprawie tożsamego wniosku Strony załatwił sprawę dotyczącą ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2013. Niezrozumiałym dla Sądu pozostaje fakt pozostawienia bez rozpoznania podania za rok 2012 po uzupełnieniu braku formalnego przez Skarżącą z uwagi na fakt, że organ ten posiadał wiedzę z urzędu o ww. załatwieniu sprawy dotyczącej 2013 r..

Kolejną kwestą, która ma znaczenie dla oceny prawidłowości pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia jest wydanie przez organ pierwszej instancji w dniu 14 marca 2016 r. postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art 240 O.p., na które to postanowienie, powołuje się Strona w odpowiedzi na wezwanie Prezydenta. Skoro bowiem Prezydent samodzielnie po powrocie sprawy do ponownego rozpatrzenia w wyniku uchylenia decyzji przez SKO zdecydował się na wznowienie postępowania w sprawie, zdziwienie budzić może późniejsza ocena pisma Strony, która akceptuje tryb wybrany przez organ, który wydał postanowienie o wznowieniu.

3.8. Reasumując, niewątpliwie art. 169 § 1 i § 4 O.p. pozwala na pozostawienie podania bez rozpoznania wyłącznie w sytuacji, w której strona nie uzupełni braku formalnego uniemożliwiającego nadanie podaniu właściwego biegu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia takiego braku. A contrario, organ nie jest uprawniony do pozostawienia podania bez rozpoznania jeśli strona uzupełni brak formalny, albo jeśli nie uzupełni braku formalnego, który nie ma "charakteru uniemożliwiającego nadanie podaniu właściwego biegu". W ocenie Sądu analiza akt sprawy, w tym w szczególności pisma Strony stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu wskazuje, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca pozostawienie podania bez rozpoznania. Warto w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych skutek pozostawienia podania bez rozpoznania nie dotyczy wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczne rozpoznanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1509/09). Sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie. Żądanie przedstawione przez Stronę oraz okoliczności sprawy umożliwiały, w ocenie Sądu, merytoryczne rozpoznanie sprawy, Skarżąca na etapie postępowania przed organami wskazała niewątpliwie swoje żądanie, co aktualizowało obowiązek prowadzenie postępowania a nie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

3.9. Uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie naruszają wskazane przepisy procesowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

3.10. Rozpoznając sprawę ponownie Prezydent uwzględni poczynione wyżej wywody i ocenę prawną dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku. Organ powinien zatem dalej prowadzić postępowanie administracyjne, uwzględniając fakt, iż Strona wnosiła w swoim podaniu o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r.

3.11. Na wniosek Skarżącej Sąd zasądził na podstawie art. 200 p.p.s.a., na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł, co odpowiada wysokości uiszczonego wpisu od skargi.