Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 28/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 60 w zw. z art. 53 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 161
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 337/20 w sprawie ze skargi Gmina C. na postanowienie Ministra Klimatu z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżony wyrok, II. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] października 2019 r., nr [...], III. zasądza od Ministra Klimatu na rzecz Gminy C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotów koszów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 maja 2020 r. w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wa 337/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy C. na postanowienie Ministra Klimatu z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. Minister Środowiska wydał postanowienie, którym odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz infrastruktury technicznej na działce nr [...] obręb [...], uzasadniając to koniecznością ochrony złóż węgla brunatnego "[...]" [...] znajdujących się pod miejscem planowanej inwestycji, ponieważ zabudowa nieruchomości ponad złożami trwale uniemożliwi eksploatację złoża.

Od powyższego postanowienia Gmina C. reprezentowana przez Burmistrza złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując m.in., że Minister Środowiska nie wyjaśnił, w jaki sposób lokalizacja planowanej inwestycji pozostaje w sprzeczności z unormowaniami występującymi na obszarze chronionym.

Minister Klimatu po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2019 r., podzielając w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazał, że planowana przez Gminę C. zabudowa działki nr [...] budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wolnostojącym wraz z infrastrukturą techniczną nad złożem węgla brunatnego "[...]" [...] jest sprzeczna z zasadą ochrony złóż i prowadzi do utraty możliwości jego gospodarczego wykorzystania

w przyszłości. Minister uznał, że celem uzgodnienia projektu decyzji z organem administracji geologicznej jest zapewnienie ochrony udokumentowanych złóż kopalin oraz wykluczenie takiego sposobu zagospodarowania nieruchomości, która mogłaby w przyszłości uniemożliwić ich eksploatację.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina C. zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez błędne przyjęcie, że organ pierwszej instancji, wydając postanowienie z dnia [...] października 2019 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nie naruszył:

a) art. 124 ust. 1 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, niewykazanie w jaki sposób lokalizacja inwestycji pozostaje w sprzeczności

z unormowaniami na obszarze chronionym, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] października 2019 r. nie zawiera podstawy prawnej, z której wynikałoby że działka [...] obręb miasto C., na której planowana jest inwestycja jest obszarem chronionym, strategicznym dla rozwoju Państwa i w obszarze tym istnieje zakaz zabudowy budynkiem jednorodzinnym,

b) art. 124 ust. 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, umożlwiającego stronie zrozumienie odmowy uzgodnienia, w sytuacji, gdy

z materiału dowodowego wynika, że uzasadnienie postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] października 2019 r. jest lakoniczne, nie odwołuje się do konkretnych dokumentów,

c) art. 106 ust. 4 w zw. z art. 7 i 10 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy

a przede wszystkim niezbadanie w jaki sposób inwestycja będąca przedmiotem decyzji o warunki zabudowy uniemożliwi eksploatację złoży węgla brunatnego, oraz niezbadanie czy w ogóle eksploatacja złoży węgla brunatnego na obszarze objętym wnioskiem kiedykolwiek będzie prowadzana;

2) przepisów prawa materialnego:

a) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 60 w zw. z art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U 2018 poz. 1945) zwanego dalej u.p.z.p., poprzez nieuzasadnioną odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy inwestycji z uwagi na brak przepisu zakazującego zabudowy terenu objętego decyzją, na którym występują złoża kopalin,

b) poprzez błędną interpretację art. 95 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2017 poz. 2125), który to przepis wprowadza jedynie wymóg zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego udokumentowanych złóż kopalin, nie wprowadza zaś zakazu zabudowania terenów, na których występują złoża kopalin,

c) poprzez błędną interpretację, że zabudowanie budynkiem mieszkalnym terenu objętego projektem decyzji o warunkach zabudowy trwale uniemożliwi przyszłą eksploatację złoża węgla brunatnego "[...]" [...], co naruszy zasadę ochrony złóż kopalin, w sytuacji, gdy przepisy prawa regulują prawo do wywłaszczenia lub inny sposób zabezpieczenia,

d) art. 164 ust. 1 Konstytucji oraz art. 4 i 11 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Strasburgu w dniu 15 października 1955 r. oraz art. 3 ust. 1 u.p.z.p, poprzez pozbawienie Gminy władztwa oraz swobody w kształtowaniu własnej polityki przestrzennej, naruszenie swobody w gospodarowaniu mieniem gminy w okolicznościach, w których Państwo poza potencjalnym planem nie podjęło żadnych czynności, z których wynikałoby, że jest zainteresowane wydobywaniem węgla w tym obszarze,

e) art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności należnego inwestorowi,

f) art. 95 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2017 poz. 2125) poprzez uznanie, że artykuł ten, stanowi podstawę prawną odmowy pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji gdy

w obszarze tym brak jest dokumentów wskazujących na gotowość Państwa do wydobycia złóż, brak jest aktualnej dokumentacji geologicznej, brak projektu zagospodarowania złoża, brak raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia - eksploatacja odkrywkowa złoża węgla brunatnego, a następnie brak koncesji na wydobycie złoża, co jednoznacznie wskazuje, że organ pierwszej instancji planuje chronić potencjalne plany Państwa w zakresie wydobycia złoża, kosztem interesu Gminy i interesów obywateli,

3) naruszenie zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., poprzez: a) nierówne traktowanie obywateli, b) wybiórcze, przypadkowe wydawanie postanowień odmownych, w takich samych stanach faktycznych i prawnych, c) niestosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy utartej praktyki.

Wskazanym we wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje się - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych - po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej, w tym przypadku ministrem właściwym do spraw środowiska. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. o czym mówi art. 53 ust. 5 u.p.z.p.

Zgodnie z art. 158 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2001 r. Prawo geologiczne

i górnicze (Dz. U. z 2019 r., poz. 868) dalej jako p.g.g. do zakresu działania organów administracji geologicznej należy m.in. podejmowanie rozstrzygnięć oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do przestrzegania i stosowania ustawy. Prawo geologiczne i górnicze określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności m.in. w zakresie prac geologicznych oraz wydobywania kopalin ze złóż (art. 1 ust. 1 p.g.g.). Kopaliny należące do nieodnawialnych zasobów środowiska przyrodniczego podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu, stosownie do art. 3 pkt 13 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm.) dalej p.o.ś. W myśl art. 125 p.o.ś., złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Zasada racjonalnej gospodarki złożami kopalin stanowi jeden z głównych nakazów wymagających uwzględniania

w podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji geologicznej. Szczegółowe zasady gospodarowania złożami kopalin i związanej z eksploatacją złoża ochrony środowiska określają przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (art. 81 ust. 3 Prawa ochrony środowiska). Tym samym istotnym kryterium uzgodnienia z organem administracji geologicznym w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin jest kryterium racjonalnej gospodarki złożami kopalin, w tym możliwości eksploatacji tych złóż w przyszłości.

Sąd wskazał, że bezspornym w sprawie jest to, że działka/obszar inwestycji stanowi teren niezabudowany i w większości znajduje się na terenie udokumentowanego złoża węgla brunatnego "[...]" [...]. Udokumentowanie to wynika z uchwały Sejmiku Województwa L. nr [...] w sprawie uchwalenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa L. wraz z planami zagospodarowania przestrzennego miejskiego obszaru funkcjonalnego ośrodka wojewódzkiego Z. G. i G. W.i z dnia 23 kwietnia 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Lubus. z 2018 r., poz. 1163) (schemat 5 – Obszary kształtowania potencjału rozwojowego (...) - Obszar funkcjonalny ochrony strategicznych złóż kopalin str. 240 tom I Planu wojewódzkiego). W uchwale przyjęto - wbrew twierdzeniem skarżącej - że rejon złoża C.-[...]-R.[...]-T.[...] został uznany za mający strategiczne znaczenie dla gospodarki energetycznej kraju. Minister dokonując oceny czy zabudowa nieruchomości nie będzie sprzeczna z zasadą ochrony kopalin wziął również pod uwagę kartę informacji złoża kopaliny stałej uzyskanej z sytemu Gospodarki i Ochrony Bogactw Materialnych "M[...]", z której wynikało, że złoże węgla brunatnego "[...]" [...] spełnia warunki do jego eksploatacji.

W ocenie Sądu Minister zasadnie uznał, że uzgodnienie projektu decyzji

o warunkach zabudowy działki pod którą znajduje się udokumentowane złoże węgla brunatnego może w przyszłości trwale uniemożliwić jego wydobycie metodą odkrywkową, co tym samym mogłoby być sprzeczne z zasadą ochrony kopalin, która sprowadza się do racjonalnego gospodarowania tymi zasobami oraz ich kompleksowego wykorzystania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina C.. Zarzuty skargi kasacyjnej są identyczne z zarzutami wskazanymi w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dodatkowo Gmina podniosła zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnienie rozstrzygnięcia, w sposób umożliwiający stronie zrozumienie motywów sądu. W ocenie skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadnił wyrok lakonicznie, ograniczając się wyłącznie do powtórzenia stanowiska Ministra Klimatu zawartego w odpowiedzi na skargę.

Wskazując na powyższe zarzuty Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, postanowień organu administracji I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Klimatu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. zatytułowanym "Uzupełnienie podstaw kasacyjnych" Gmina C. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz stwierdzenie nieważności postanowień organu administracji I i II instancji. Wskazała, że zaskarżone postanowienia dotknięte są wadą skutkującą stwierdzeniem ich nieważności ponieważ zostały wydane przez organ niewłaściwy rzeczowo. Właściwym do uzgodnienia projektów decyzji o warunkach zabudowy w ramach zawartego w art. 161 ust. 1 p.g.g. domniemania kompetencji będzie marszałek województwa. Na potwierdzenie swojego stanowiska do pisma Gmina dołączyła kserokopię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 3266/19.

W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. Minister Klimatu i Środowiska podtrzymał wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej. Jednocześnie wniósł o wydanie postanowienia o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uchwały wyjaśniającej: "Czy w sprawach uzgodnienia projektów decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz projektów decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 5 (w zw. z art. 64 ust. 1) u.p.z.p. w zw. z art. 158 pkt 2, art. 161 ust. 3 p.g.g. w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin objętych własnością górniczą, właściwym organem administracji geologicznej jest minister właściwy do spraw środowiska?"

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. przeprowadzenia rozprawy.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie uwzględnił wniosku organu administracji Ministra Klimatu i Środowiska

o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia opisanego we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. zagadnienia prawnego. O poważnych wątpliwościach prawnych można mówić wówczas, gdy w sprawie pojawią się kwestie prawne, których wyjaśnienie nastręcza znaczne trudności, głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka określona art. 187 § 1 p.p.s.a., jest również pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie [...] administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 412/15, postanowienie NSA z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I FPS 4/17). Powyższe przesłanki w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy w części, w jakiej kwestionuje właściwość rzeczową ministra właściwego do spraw środowiska

jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji w zakresie uzgodnienia projektów decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz projektów decyzji

o warunkach zabudowy.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zawarte

w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 3266/19.

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określają jednoznacznie organu właściwego do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Przepis art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. wskazuje, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej

- w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Właściwość rzeczową organów administracji geologicznej określa art. 161 p.g.g. Zasadą jest, że organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa (art. 161 ust. 1 p.g.g.). Wyjątki od tej zasady przewidują natomiast art. 161 ust. 2 i 3 p.g.g., przy czym zgodnie z treścią art. 161 ust. 3 p.g.g. do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące: złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1); określania warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1a); określania warunków hydrogeologicznych w związku z wtłaczaniem do górotworu wód pochodzących z odwodnień, o których mowa w pkt 1a, wód złożowych powstałych przy wydobywaniu kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, oraz wód złożowych

z podziemnych magazynów węglowodorów (pkt 1b); obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2); regionalnych badań hydrogeologicznych (pkt 3); określania warunków hydrogeologicznych w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych (pkt 4); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji albo podziemnego składowania odpadów (pkt 5); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich na potrzeby poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla (pkt 5a); regionalnych badań budowy geologicznej kraju (pkt 6); regionalnych prac kartografii geologicznej (pkt 7); otworów wiertniczych do rozpoznania budowy głębokiego podłoża, niezwiązanego z dokumentowaniem złóż kopalin (pkt 9); obiektów budownictwa wodnego o wysokości piętrzenia przekraczającej 5 m (pkt 10). Ponadto zgodnie z art. 161 ust. 4 p.g.g. do ministra właściwego do spraw środowiska należą także sprawy związane z zatwierdzaniem dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów.

Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że kompetencje ministra ograniczone zostały do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacją geologiczną dotyczącą spraw określonych w pkt 1-10, a także zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej złoża węglowodorów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle brzmienia wskazanych przepisów minister właściwy do spraw środowiska nie jest organem właściwym do dokonania uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jako organ administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Kompetencje ministra ograniczone zostały do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi i zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej złoża węglowodorów. Nie można uznać aby uzgodnienie dokonywane w ramach współdziałania organów w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy było sprawą związaną z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z prowadzeniem robót geologicznych, bowiem tymi jest zgodnie

z art. 6 ust. 1 pkt 11 p.g.g. wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych,

a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach. Natomiast określenie co stanowi dokumentację geologiczną i w jaki sposób podlega ona zatwierdzeniu zawiera Dział V, rozdział 2 ww. ustawy w szczególności art. 88, 89, 93. Zgodnie z art. 88 ust. 1 p.g.g. dokumentacją geologiczną jest przedstawienie wyników prac geologicznych, wraz z ich interpretacją, określeniem stopnia osiągnięcia zamierzonego celu wraz

z uzasadnieniem. Tymczasem uzgodnienie wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. jest zajęciem stanowiska przez właściwy organ administracji geologicznej, który niewątpliwie może skorzystać ze sporządzonej dokumentacji geologicznej (sporządzonej na podstawie prac geologicznych), lecz nie musi być organem, który tę dokumentację zatwierdził. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że skoro Minister będzie organem właściwym w sprawach związanych

z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi

w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m.in. złoża węgla brunatnego, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji

o warunkach zabudowy, jeżeli inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się złoża kopaliny. W świetle art. 6 ust. 1 pkt 16 p.g.g. w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia ze złożem węglowodorów, zatem normy określającej właściwość Ministra w rozpoznawanej sprawie nie mógł także stanowić art. 161 ust. 4 p.g.g.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kompetencja organu administracji do działania nie może być dorozumiana lecz musi wynikać wprost

z obowiązującego przepisu prawa. Oznacza to, że skoro w art. 161 ust. 3 p.g.g. przewidziano przypadki stanowiące odstępstwo od generalnej reguły, to uprawnienia ministra właściwego do spraw środowiska wynikające z tego uregulowania nie mogą być przenoszone na sytuacje nie objęte dyspozycją wskazanego przepisu. Uprawnienie wynikające z art. 161 ust. 3 p.g.g. powinno być stosowane ściśle. Minister na podstawie ww. przepisu uprawniony pozostaje w zakresie spraw w nim opisanych. Art. 161 ust. 3 p.g.g. nie stanowi normy kompetencyjnej wyznaczającej właściwość rzeczową ministra jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji właściwego do dokonania uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji do dokonania wspomnianych uzgodnień zastosowanie znajdzie art. 161 ust. 1 p.g.g., zgodnie z którym organem właściwym jest marszałek województwa. W sytuacji gdy przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyraźnie nie przekazują kompetencji z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Art. 161 ust. 2 oraz ust. 3 p.g.g., wyznaczające właściwość rzeczową starosty, bądź ministra właściwego do spraw środowiska (będących organami administracji geologicznej) mają charakter ewidentnie szczególny (wyjątkowy) w stosunku do reguły wypowiedzianej w art. 161 ust. 1 p.g.g. Zgodnie zaś z ustalonymi zasadami wykładni prawa przepisy zawierające normy kompetencyjnie nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być interpretowane ściśle. Kompetencji organu nie można rozszerzać a w niniejszej sprawie kompetencje ministra zostały jednoznacznie określone na zasadzie wyjątku od ogólnego domniemania wykonywania zadań z zakresu administracji geologicznej w pierwszej instancji przez właściwego miejscowo marszałka województwa.

W podobny sposób, jako wyjątek, został określony również zakres kompetencji starosty (art. 161 ust. 2 p.g.g.), co wskazuje, że organem właściwym do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w ramach zawartego w ust. 1 domniemania kompetencji będzie marszałek województwa.

Zgodnie z dyspozycją art. 19 k.p.a. organy administracji winne są z urzędu przestrzegać swej właściwości. Wypływający z tego przepisu obowiązek spoczywający na organie administracji w zakresie badania swej właściwości rozumiany jest nie tylko jako konieczność podjęcia odpowiednich czynności przed wszczęciem postępowania, ale rozciąga się także (a może przede wszystkim) na fazę prowadzenia postępowania na każdym jego etapie. Przestrzeganie przepisów

o właściwości jest jednym z podstawowych obowiązków procesowych nałożonych na organy administracji. Świadczy o tym fakt, że zignorowanie przepisów o właściwości rodzi doniosłe skutki prawne w postaci konieczności stwierdzenia nieważności aktu wydanego z ich naruszeniem (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Ustawodawca zdecydował bowiem, że orzeczenie wydane przez niewłaściwy w sprawie organ jest dotknięte tak istotną wadą, że nie może ostać się w obrocie, bez względu na trafność rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. [...] § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.