Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1227/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 2, art. 5 ust. 4, art. 4a, art. 4b, art. 3 pkt 23 lit. b i c
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Joanna Skiba, , , , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I Sa/Wa 1227/21

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Burmistrza O. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], którą odmówiono przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na B. K. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] listopada 2020 r. do Burmistrza O. wpłynął wniosek J. K. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania syna B. K., urodzonego w dniu [...] listopada 2020 r.

Burmistrz O., po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił przyznania J. K. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Od decyzji tej w terminie ustawowym odwołanie wniosła J. K. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, zarzucając, iż organ ten nieprawidłowo obliczył sytuację dochodową jej rodziny i tym samym błędnie przyjął, iż nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego, uprawniającego do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem. Wskazała, że prawidłowo dochód uzyskany w 2020 r. powinien być podzielony na 12 miesięcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że J. K. we wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna B. K. określiła, że jej rodzina składa się z trzech osób i brak w niej dzieci niepełnosprawnych. Po przeprowadzonym postępowaniu, organ pierwszej instancji uznał, iż zasiłek rodzinny nie może w niniejszej sprawie zostać przyznany, ponieważ dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium ustawowe.

Organ odwoławczy podkreślił, że ustalając dochód rodziny przypadający na osobę należy zsumować dochody poszczególnych członków rodziny, a następnie podzielić je przez ich ilość.

Stosownie bowiem do art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzimych, ilekroć jest w tej ustawie mowa o "dochodzie członka" rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Skoro wnioskodawczyni zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2020/2021, to przy obliczania dochodu członków rodziny należy obliczyć dochód osiągnięty w roku 2019.

Organ na podstawie materiału dowodowego ustalił, że od dnia [...] stycznia do dnia [...] października 2019 r. skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych w łącznej wysokości [...] zł. Ponieważ dochód ten nie jest już przez nią otrzymywany, zatem zgodnie z art. 3 pkt 23 lit.b ustawy dochód z tego źródła należy uznać za utracony.

Organ ustalił również, że skarżąca od dnia [...] marca 2020 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w firmie W[...] A.W. jako [...].

Podkreślił, że podjęcie zatrudnienia stanowi uzyskanie dochodu, zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 3 pkt 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych: ilekroć w ustawie tej jest mowa o uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Burmistrz O. po uzyskaniu informacji, że w 2020 r. nastąpiło uzyskanie dochodu przez J. K. z powodu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę od dnia [...] marca 2020 r. na czas nieokreślony w W[...] A.W. na stanowisku [...] dokonał obliczenia dochodu skarżącej w oparciu o art 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie do 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustała się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się łub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Organ wskazał, że z treści zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wystawionych przez A. W. w dniu [...] października 2020 r. wynika, że dochód netto, jaki skarżąca otrzymała w kwietniu 2020 r. wyniósł [...] zł. W przeliczeniu na jej trzyosobową rodzinę dochód ten wyniósł [...] zł.

Kwota ta przekracza i to wielokrotnie kryterium dochodowe, o którym mowa jest w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy podkreślił, że okoliczność ta, jak prawidłowo zauważył organ pierwszej instancji sprawia, że zasiłek rodzinny J. K. nie mógł być przyznany.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo organ I instancji doliczył dochód osiągnięty w kwietniu 2020 r. w całości jako dochód uzyskany. Sposób liczenia dochodu uzyskanego poprzez, podzielenie go na 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny został uznany w orzecznictwie sądów administracyjnych za nieprawidłowy.

Organ odwoławczy podkreślił , że w rozpoznawanej sprawie uzyskanie dochodu nastąpiło po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy zatem ma zastosowanie powołany art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych

Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] grudnia 2020 r. informujące, że skarżąca nie pobierała świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Równocześnie jednak z danych uzyskanych przez organ I instancji wynika, że J. K. jest nadal objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, brak jest także informacji o zakończeniu zatrudnienia w firmie W[...]. Z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że przez utratę dochodu rozumiane są sytuacje wymienione w art. 3 pkt 23, takich jak m.in. utrata zatrudnienia, która w niniejszej sprawie - na co wskazują akta sprawy - nie miała miejsca. Nieosiąganie dochodów w świetle ww. ustawy nie jest równoznaczne z utratą dochodu i nie powoduje skutków przewidzianych w ustawie.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosła J. K.

Wnosiła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji Burmistrza O.

Wskazała, że organ rozpatrujący odwołanie całkowicie pominął przepis art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wskazała, że otrzymała wynagrodzenie tylko za jeden miesiąc, a następnie świadczenie chorobowe przez pierwsze 33 dni jego trwania, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej wypłaty zasiłku. Skarżąca podkreśliła, że na dzień wydawania decyzji nie otrzymywała jakiegokolwiek dochodu.

Podkreśliła, że w 2019 r. uzyskiwała zasiłek dla bezrobotnych, a w 2020 r. przez jeden miesiąc wynagrodzenie z tytułu zawartej umowy o pracę. Z uwagi na stan wysokiego zagrożenia ciąży już w kolejnym miesiącu musiała zaprzestać wykonywania pracy i od ponad roku pozostaje bez wynagrodzenia.

Zdaniem skarżącej kuriozalnym jest fakt powoływania się przez organ na dane z systemu ZUS, że skarżąca jest zatrudniona ponieważ pomimo takiej informacji nie otrzymuje jakichkolwiek świadczeń czy to początkowo świadczenia chorobowego a następnie zasiłku macierzyńskiego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...] , którą to decyzją, po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Burmistrza O. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na B. K. urodzonego w dniu [...] listopada 2020 r.- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza O. stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 111 - dalej w skrócie: "u.ś.r.").

W tym zakresie wskazać natomiast należy, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy u..ś.r. w zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny, w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674,00 zł. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 ustawy).

Zgodnie natomiast z treścią art. 3 pkt 2 powołanej ustawy, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dla urealnienia sytuacji materialnej rodzin, ustawodawca wprowadził pojęcie dochodu utraconego (art. 5 ust. 4 u.ś.r.) oraz uzyskanego (art. 5 ust. 4a i 4b u.ś.r.). W świetle brzmienia tych przepisów, ustalając dochód rodziny nie uwzględnia się dochodu utraconego przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, powiększa się go zaś o dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, w przypadku zaś dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń.

Stosownie do wskazanych przepisów organ ustalił, że od dnia [...] stycznia do dnia [...] października 2019 r. skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych w łącznej wysokości [...] zł. Ponieważ dochód ten nie jest już przez nią otrzymywany, zatem zgodnie z art. 3 pkt 23 lit.b ustawy dochód z tego źródła należy uznać za utracony.

Organ ustalił również, że skarżąca od dnia [...] marca 2020 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w firmie W[...] A.W. jako [...].

Z treści zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wystawionych przez A. W. w dniu [...] października 2020 r. wynika, że dochód netto, jaki skarżąca otrzymała w kwietniu 2020 r. wyniósł [...] zł. W przeliczeniu na jej trzyosobową rodzinę dochód ten wyniósł [...] zł.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest sposób wyliczenia dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2020 r.

Pierwszym warunkiem wynikającym z art. 5 ust. 4b u.ś.r. jest warunek osiągnięcia dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Kolejnym warunkiem wynikającym z art. 5 ust. 4b ustawy jest kontynuacja uzyskiwania dochodu osiągniętego zgodnie z warunkiem pierwszym także w okresie, na jaki ustalane (lub weryfikowane) jest prawo do świadczeń rodzinnych. Chodzi tu o dochód z tego samego źródła, jak i w dotychczasowej wysokości. Taka interpretacja art. 5 ust. 4b ustawy wynika z celu, jakiemu służy instytucja dochodu utraconego i dochodu uzyskanego, a jest nim urealnienie sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy na dzień przyznawania, czy wypłaty świadczeń rodzinnych.

Oznacza to, że uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu nie wpływa na prawo do świadczenia rodzinnego. Z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika bowiem wprost, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, albowiem doliczeniu podlega dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty.

Skarżąca mając powyższe na uwadze, stoi na stanowisku, że otrzymała wynagrodzenie tylko za jeden miesiąc pracy w W[...] A. W. , a następnie otrzymywała świadczenie chorobowe, ale jedynie przez pierwsze 33 dni jego trwania, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej wypłaty zasiłku chorobowego decyzją z [...] października 2020 r. nr [...], co oznacza, że na dzień wydawania decyzji nie otrzymywała jakiegokolwiek dochodu.

W świetle powyższego kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była prawidłowość wyliczenia przez organy wysokości miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej w 2020 r. Było to niezbędne dla ustalenia, czy przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Aby w realiach rozpoznawanej sprawy prawidłowo ocenić czy przekroczone zostało kryterium dochodowe konieczne było przeprowadzenie, w okolicznościach niniejszej sprawy, wykładni pojęcia utraty dochodu.

Zdaniem Sądu interpretacja art. art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez skarżąca w kontekście stanu faktycznego sprawy nie jest prawidłowa.

Istotną w niniejszej sprawie kwestią jest to, że skarżąca zawarła z W[...] umowę o pracę na czas nieoznaczony i umowa to do chwili obecnej trwa nadal.

Jest to okoliczność bezsporna świadcząca o uzyskiwaniu dochodu również na dzień wydania decyzji przez Burmistrza Miasta O.

Fakt, że na mocy decyzji ZUS z [...] października 2020 r. nr [...] wstrzymana została wypłata świadczenia chorobowego na rzecz skarżącej , nie może być interpretowany jako utrata dochodu.

ZUS uznał, ze zawarcie przez skarżąca umowy o pracę było czynnością prawną mającą na celu obejście przepisów prawa i bezprawnego uzyskania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, przy czym decyzja ta nie jest prawomocna.

Zgodnie z art. 3 pkt. 23 lit. c utrata dochodu oznacza utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W istocie utratę pracy zarobkowej stanowi brak możliwości faktycznych i prawnych osiągania bieżących dochodów. Sytuacja taka w sprawie niniejszej nie występuje. Skarżąca nie utraciła zatrudnienie, gdyż jest do chwili obecnej zatrudniona na czas nieokreślony w W[...], co potwierdza jej pracodawca A. W. Nie uległ również zmniejszeniu wymiar czasu pracy i płacy jak również skarżąca nie korzysta z urlopu bezpłatnego.

Utrata dochodu wynikająca z utraty zatrudnienia obejmuje niewątpliwie również utratę wszelkich jego składników w tym świadczeń wypłacanych z ubezpieczenia społecznego, ale tylko o ile pozostają one w związku ze stosunkiem pracy.

Tak sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi , gdyż brak wypłaty zasiłku chorobowego na rzecz skarżącej nie ma żadnego związku z utratą pracy, bo skarżąca nie utraciła pracy, a tylko w takim wypadku, utrata wypłaty świadczeń z ZUS stanowiłaby dochód utracony ( jako składnik związany z utratą pracy).

Brak wypłaty świadczenia z ZUS ma związek z decyzją z dnia [...] października 2020 r. i co należy podkreślić nie wiąże się z utrata pracy o której mowa w z art. 3 pkt. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Reasumując organ dokonał wyliczenia dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2020 r. w sposób prawidłowy zgodnie art. 5 ust. 4b u.ś.r., co oznacza, ze kwota osiągniętego dochodu przekracza wielokrotnie kryterium dochodowe, o którym mowa jest w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. jak również prawidłowo ustalił, zgodnie z art. 3 pkt. 23 lit. c u.ś.r., że nie ma miejsca utrata dochodu przez skarżącą w 2020 r.

Ponadto organ nie pominął jak wskazuje skarżąca art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zarzut ten jest całkowicie niezrozumiały, gdyż w oparciu o ten art. organ dokonał obliczenia dochodu rodziny po uzyskaniu informacji o zatrudnieniu skarżącej w 2020 r. w W[...].

Wobec powyższego zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.