Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1539/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. art. 173  ust. 1  pkt 3, 196  ust. 3, 181 ust. 1, 186 ust. 1, 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: Art. art. 7, 8
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rektora Akademii [....] z dnia 24 sierpnia 2015r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez A. S. – dalej skarżącego - decyzją z dnia 24 sierpnia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art.175 ust. 2, art. 181 ust. 1 i art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym) oraz art. 104 § 1, 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Rektor Akademii utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący pismem z dnia 22 października 2014 r. zwrócił się do Rektora Akademii z wnioskiem o przyznanie mu w roku akademickim 2014/2015 stypendium rektora dla najlepszych studentów z tytułu uzyskania wysokiej średniej ocen, wskazując, że na I roku studiów uzyskał średnią ocen 4,58.

Rektor Akademii decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Rektor odwołał się do art. 181 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym stanowiącego, że stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii, wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Akademii z dnia 29 września 2014 r. (dalej ww. Regulaminu lub Regulaminu), stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen może otrzymać maksymalnie 9.7 % studentów każdego kierunku studiów, prowadzonego przez Wydział z zastosowaniem podziału na tryby i lata studiów. Rektor wskazał też, że zgodnie z § 10 ust. 5 ww. Regulaminu warunkiem ubiegania się o to stypendium jest uzyskanie wszystkich zaliczeń i egzaminów z przedmiotów obowiązujących w poprzednim roku akademickim.

Rektor podniósł, że pismem z dnia 16 października 2014 r. podał wysokość minimalnych średnich ocen, które uprawniają studentów poszczególnych lat kierunków studiów do składania wniosków o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów za odpowiednio wysoką średnią ocen. Średnia ocen uprawniająca do otrzymania tego stypendium dla studentów II roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku informatyka wynosiła - 4,32. Rektor wyjaśnił przy tym, że uzyskanie przez skarżącego średniej powyżej tego progu nie uprawnia do uzyskania wnioskowanego stypendium, gdyż skarżący nie uzyskał zaliczenia z obowiązującego w poprzednim roku akademickim przedmiotu wychowanie fizyczne.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wyraził opinię, że zaliczenie w poprzednim roku akademickim danego przedmiotu (w niniejszej sprawie - wychowania fizycznego) nie może stanowić kryterium przyznania przedmiotowego stypendium. Wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 5 ww. Regulaminu kwestia zaliczenia ma znaczenie jedynie techniczne. Na podstawie między innymi faktu uzyskania zaliczeń i zdania egzaminów tworzony jest specjalny wykaz najlepszych studentów, niemniej nieumieszczenie danego studenta w tym wykazie nie wyklucza, zdaniem skarżącego, starania się o stypendium, co stwierdza § 10 ust. 10 ww. Regulaminu. Skarżący zaznaczył, że skorzystał z regulacji wskazanego paragrafu ww. Regulaminu.

Rektor Akademii, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 24 sierpnia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Rektor stwierdził, że nie zgadza się z dokonaną przez skarżącego w odwołaniu wykładnią przepisów. Uznał, że § 10 ust. 5 Regulaminu określa wprost jako przesłankę przyznania przedmiotowego stypendium posiadanie wszystkich zaliczeń i zdania egzaminów w roku akademickim poprzedzającym. Rektor zwrócił uwagę, że § 10 ust. 10 Regulaminu przewiduje złożenie wniosku przez studenta, który nie znalazł się w wykazie najlepszych studentów tworzonego na gruncie § 10 ust. 5 Regulaminu, niemniej wykluczył, by uwzględnienie wniosku takiego studenta odbyło się bez uzyskania przez niego zaliczeń i zdania egzaminów. Zaznaczył też, że uwzględnienie proponowanej przez skarżącego wykładni wskazanego paragrafu Regulaminu prowadziłoby do nierównego traktowania studentów.

Skarżący w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Rektora, zarzucił władzom uczelni naruszenie przepisów: art. 7, art. 8 k.p.a. i art.186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Skarżący zwrócił uwagę, że stanowiące podstawę prawną decyzji przepisy nie nakładają w związku z przyznawaniem stypendium rektora dla najlepszych studentów obostrzeń tego rodzaju jak uzyskanie wszystkich zaliczeń. Jedynym warunkiem jest wysoka, na odpowiednim poziomie, średnia ocen, który to warunek skarżący spełnił. Regulamin co prawda wprowadza dodatkowe ograniczenia, by student znalazł się w gronie procentowym najlepszych studentów z zachowaniem ustalonego w Regulaminie podziału, niemniej ograniczenie to, zdaniem skarżącego, nie dotyczy uzyskania zaliczeń. Skarżący wyjaśnił, że nie otrzymał informacji o umieszczeniu go na tym wykazie, ale w związku ze spełnieniem przesłanki z § 10 ust. 10 Regulaminu, czyli wysokiej średniej, złożył wniosek o przyznanie mu stypendium.

W odpowiedzi na skargę Akademii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym).

Ustawa ta w art. 207 ust. 1 poddała kontroli pod względem zgodności z prawem decyzje, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 (w sprawach przyjęcia na studia ) oraz w art. 196 ust. 3 (w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie), decyzje podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, nakazując odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, jedną z form pomocy materialnej dla studentów jest stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W świetle powyższych regulacji Prawa o szkolnictwie wyższym nie ulega więc wątpliwości, że do decyzji podjętych przez organy uczelni (do których na mocy art. 60 ust. 6 tej ustawy zalicza się także rektor) w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są bowiem ostateczne (art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym). W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Od decyzji podjętej przez rektora przysługuje zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei w sprawach nieuregulowanych odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Przyjmuje się zatem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 207 Prawa o szkolnictwie wyższym, nawet przy autonomii uczelni wyższych, polega na zachowaniu przez organy uczelni minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1057/06; LEX nr 320565).

Zgodnie z art. 181 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

Przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym nie określają dalszych materialnoprawnych przesłanek tego rodzaju pomocy dla najlepszych studentów.

W art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym zawarto jednak upoważnienie ustawowe w szczególności do ustalenia wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8 (tj. m.in. w pkt 3 - stypendium rektora dla najlepszych studentów), w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczenia pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W ocenie Sądu art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym upoważnił rektora wyższej uczelni do ustalenia w drodze regulaminu szczegółowych kryteriów, w tym do obowiązku uzyskania wszystkich zaliczeń i egzaminów z przedmiotów.

W niniejszym przypadku Rektor Akademii miał więc kompetencje do ustanowienia w § 10 ust. 5 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy dla studentów Akademii, wprowadzonego Zarządzeniem Rektora Nr [...] z dnia 29 września 2014 r. (dalej ww. Regulaminu lub Regulaminu), obowiązku uzyskania wszystkich zaliczeń i egzaminów z przedmiotów obowiązujących w poprzednim roku akademickim przez ubiegającego się o stypendium dla najlepszych studentów.

Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że jedyną przesłanką do uzyskania przez studenta stypendium dla najlepszych studentów jest uzyskanie m. in. wysokiej średniej ocen za rok studiów, jak to stanowi art. 181 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Argumentu takiego nie można podzielić, jak trafnie zauważa P. Dańczak w: "Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów"; LEX 2015.

Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem autora, że tego rodzaju świadczenia pomocy studentom mają charakter motywacyjny. "Są one przecież swoistą gratyfikacją pozytywnych postaw wyrażających się m. in uzyskaniem wysokich wyników w nauce czy w sporcie bądź osiągnięciem sukcesów artystycznych." Zasadnie więc zauważa autor, że: "Skoro więc od potencjalnego beneficjenta tego świadczenia oczekuje się określonych zachowań pozwalających na zakwalifikowanie do grupy najlepszych reprezentantów danej grupy akademickiej, to kwestię zaliczenia semestru bądź roku studiów wypada traktować w charakterze warunku o absolutnie podstawowym charakterze". Argumentację tą należy w pełni podzielić. Myli się zatem skarżący podnosząc, że kwestia zaliczenia ma jedynie "techniczny charakter".

Wobec powyższego nie można było skutecznie zarzucić Rektorowi naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., jak i prawa materialnego – art. 186 Prawa o szkolnictwie wyższym w stopniu powodującym konieczność uchylenia kontrolowanych decyzji. Rektor w rozpatrywanej sprawie spełnił wymogi zachowania minimum procedury administracyjnej w załatwieniu sprawy skarżącego z jego wniosku o przyznanie stypendium dla najlepszych studentów. Skarżący nie tylko, że wiedział o toczącym się postępowaniu w sprawie stypendium, ale przede wszystkim Rektor wyjaśnił istotne dla treści rozstrzygnięcia okoliczności. Nadto skarżący miał zagwarantowane prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego skorzystał, a w uzasadnieniach wydanych przez Rektora decyzji wyjaśniono powody z jakich podjęto negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie z odesłaniem do regulacji ustawowych i wewnątrzzakładowych uczelni. Nie można więc twierdzić, że tego rodzaju działanie władz uczelni nie pogłębia zaufania studentów, skoro w rozstrzygnięciach, dotyczących indywidualnej sprawy studenta zawarte zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia z odniesieniem się do argumentacji skarżącego przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak sentencji wyroku.