Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 900/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. art. 2, art. 23, art. 24, art. 35 i nast., art. 12, art. 44 ust. 1, art. 130 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 709
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - t.j.
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym rozprawie w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi V. I. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 września 2021 r. [...] Wojewoda, po rozpoznaniu zażalenia V. I., utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. (dalej w skrócie "K. USC") z dnia 9 sierpnia 2021 r. znak: [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wydania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu urodzenia na nazwisko I. V. M..

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 2 lipca 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącej

o wydanie pięciu kserokopii jej aktu urodzenia, potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez Kierownika USC oraz trzech odpisów zupełnych aktu urodzenia skarżącej.

Pismem z dnia 8 lipca 2021 r. K. USC poinformował skarżącą, że wnioskowane dokumenty zostały przygotowane i gotowe do odbioru w siedzibie urzędu, po uiszczeniu stosownej opłaty skarbowej w wysokości [...] zł za każdy odpis zupełny oraz [...] zł za jedną kserokopię aktu urodzenia z księgi. Potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w łącznej wysokości [...] zł zostało dostarczone do urzędu w dniu 27 lipca 2021 r.

Następnie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2021 r. K. USC odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu urodzenia na nazwisko I. V. M.. Jednocześnie przesłał skarżącej trzy odpisy zupełne jej aktu urodzenia, informując, że opłata skarbowa za trzy odpisy zupełne aktu wynosi łącznie [...] zł. Organ pierwszej instancji pouczył skarżącą, że zgodnie z art. 130 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 709, zwanej dalej "ustawą"), istnieje możliwość sporządzenia przez nią fotokopii aktu urodzenia, z zaznaczeniem, że taka fotokopia nie ma mocy dokumentu urzędowego i nie zostanie potwierdzona za zgodność z oryginałem.

Wojewoda rozpoznając sprawę ma skutek zażalenia V. I., wyjaśnił, że przewidziana w art. 61a § 1 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania ma miejsce m. in. wówczas, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, czyli nie istnieje przepis prawa, na podstawie którego żądanie wnioskodawcy może zostać rozpatrzone przez organ administracji publicznej. Wojewoda dodał, że zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) organy administracji mogą podejmować czynności wyłącznie będąc do tego upoważnione na podstawie konkretnych przepisów prawa. Udostępnienie danych zawartych w rejestrze stanu cywilnego oraz aktach zbiorowych, czyli dokumentach stanowiących podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego odbywa się natomiast w oparciu o przepisy ww. ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, w której określono zamknięty katalog dokumentów wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe aktów stanu cywilnego. Organ odwoławczy wskazał, że wymienione w art. 44 ust. 1 ustawy rodzaje dokumentów mogą zostać wydane w wersji papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Odpis zupełny aktu stanu cywilnego stanowi dosłowne powtórzenie treści aktu stanu cywilnego oraz treści dołączonych wzmianek dodatkowych, natomiast odpis skrócony zawiera treść aktu stanu cywilnego uwzględniającą treść dołączonych wzmianek dodatkowych.

Wojewoda podkreślił, że powyższe dokumenty sporządzone wedle określonych przepisami wzorów, na specjalnych, ewidencjonowanych drukach, opatrzone wymaganymi pieczęciami, stanowią jedyne przewidziane prawem potwierdzenie zdarzeń, których dotyczą. Osobie uprawnionej do otrzymania odpisu można umożliwić nieodpłatne wykonanie fotokopii aktu stanu cywilnego, sporządzonego w księdze stanu cywilnego, jeżeli jej wykonanie nie zagraża trwałości księgi i zawartych w niej aktów stanu cywilnego. Taka fotokopia aktu stanu cywilnego nie ma jednak mocy dokumentu urzędowego, o czym stanowi art. 130 ust. 5 ustawy. K. USC nie potwierdza zatem fotokopii jako zgodnej z oryginałem.

Zdaniem Wojewody, z powyższych przepisów wynika, że nie wydaje się uwierzytelnionych kopii aktów stanu cywilnego ani samych oryginałów aktów jako takich, wydaje się natomiast odpisy aktów o mocy prawnej oryginału, zaś postać i forma tych odpisów zostały określone i zdefiniowane w ustawie oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy.

Wojewoda zgodził się z Kierownikiem USC, że żaden przepis prawa nie przewiduje wydania przez ten organ kserokopii lub fotokopii aktu urodzenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie niniejszej należało odmówić wszczęcia postępowania z uwagi na oczywistą bezzasadność wniosku. Organ nie prowadził w tej sprawie żadnego postępowania wyjaśniającego, co do istnienia przesłanek warunkujących możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku, nie gromadził ani nie oceniał załączonych przez stronę dowodów. Stwierdził tylko, że nie istnieje przepis prawa, który pozwala zrealizować żądanie "wydania uwierzytelnionej kopii aktu urodzenia" oraz przedstawił stronie, jakiego rodzaju dokumenty mogą zostać wydane w oparciu o przepisy ustawy.

Analizując akta niniejszej sprawy, Wojewoda stwierdził, że wydane przez Kierownika USC postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu urodzenia pozostaje merytorycznie i formalnie zasadnym sfinalizowaniem żądania skarżącej. Zdaniem Wojewody, nie stanowi przesłanki do uchylenia zasadnego postanowienia Kierownika USC fakt, że początkowo organ ten wprowadził skarżącą w błąd, informując o możliwości wydania potwierdzanych za zgodność z oryginałem kserokopii aktu urodzenia po uiszczeniu opłaty skarbowej w wysokości [...] zł za stronę.

Odnosząc się do treści złożonego zażalenia, Wojewoda podkreślił, że skarżącej zostały wydane trzy odpisy zupełne jej aktu urodzenia, które stanowią dosłowne powtórzenie treści aktu stanu cywilnego. Odpisy te mają postać i formę zgodną z rozporządzeniem w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu stanu cywilnego, z wydaniem których wiąże się określona opłata skarbowa w wysokości [...] zł za odpis zupełny.

Odpowiadając na argument, że skarżąca w innym urzędzie stanu cywilnego otrzymała kopię aktu potwierdzoną za zgodność z oryginałem, Wojewoda zauważył, że zgodnie z art. 8 ust. 2 k.p.a. organy administracji bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jednak taką uzasadnioną przyczyną pozostaje bez wątpienia opieranie się na obowiązujących przepisach prawa.

Wobec powołania się przez skarżącą na art. 26 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym dokumenty z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego na żądanie sądu, prokuratora, osoby, której akt stanu cywilnego dotyczy, lub osoby mającej interes prawny, mogą być wydawane w formie dokumentu elektronicznego, kopii lub wydruku dokumentu elektronicznego poświadczonych za zgodność z oryginałem przez kierownika USC, Wojewoda wyjaśnił, że:

- ustawa definiuje akt stanu cywilnego jako wpis o urodzeniu, małżeństwie, zgonie dokonany w rejestrze stanu cywilnego (dawnej: w księdze stanu cywilnego). Akta zbiorowe zdefiniowane zostały w ustawie jako dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego (np. karta urodzenia, protokół zgłoszenie urodzenia dziecka, protokół przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński, karta zgonu) lub dokumenty złożone po sporządzeniu aktu stanu cywilnego stanowiące podstawę do dołączenia do aktu wzmianki dodatkowej (np. decyzja o zmianie imienia, wyrok rozwodowy) lub podstawę zamieszczenia przypisku przy innych aktach stanu cywilnego (art. 26 ustawy);

- ustawa rozróżnia zatem wyraźnie pojęcie aktu stanu cywilnego (akty urodzenia, akty małżeństwa i akty zgonu) oraz aktów zbiorowych do aktu stanu cywilnego, a więc dokumentów stanowiących podstawę sporządzenia aktu i dokonywania w nich późniejszych wpisów (jak np. wyrok rozwodowy będący podstawą naniesienia wzmianki o rozwodzie przy akcie małżeństwa). Pojęcie akt zbiorowych nie obejmuje zatem samego aktu stanu cywilnego. Tym samym przepisy stanowiące o możliwości wydania osobie uprawnionej uwierzytelnionej kopii dokumentów z akt zbiorowych, nie mają zastosowania do wydania uwierzytelnionej kopii samego aktu stanu cywilnego.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności formy decyzji dla odmowy wydania kopii dokumentów z akt zbiorowych Wojewoda, powołując się na orzecznictwo NSA dodał, że przepisy prawa wyraźnie określają możliwość wydania uwierzytelnionej kopii dokumentów z akt zbiorowych, pod warunkiem spełnienia przez stronę określonych przesłanek, których brak spełnienia powinno skutkować decyzją odmowną. W sprawie niniejszej skarżąca nie wnioskowała o takie dokumenty, ale o uwierzytelnione kopie samego aktu.

Sumując Wojewoda stwierdził, że wniosek dotyczący wydania kserokopii oryginału aktu urodzenia poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Kierownika USC nie ma oparcia w żadnym z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nie istnieje zatem podstawa materialnoprawna do załatwienia niniejszej sprawy w trybie administracyjnym, co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniosła V. I., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 73 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że K. USC nie jest uprawniony do wydania kopii aktu urodzenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem;

2) art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy poprzez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu urodzenia, podczas gdy istniała materialnoprawna podstawa do rozpoznania złożonego wniosku;

3) art. 44 ust. 1 - 2, ust. 5 - 6 i art. 130 ust. 5 ustawy poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż K. USC jest uprawniony jedynie do wydania odpisów aktu urodzenia, nie zaś jego kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem, podczas gdy ma on również prawo do wydania kopii aktu potwierdzonych za zgodność z oryginałem.

W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła w szczególności, że jej prawo do uzyskania kopii aktu urodzenia poświadczonej za zgodność z oryginałem wynika z art. 73 k.p.a., który znajduje zastosowanie w sprawie z uwagi na treść art. 12 ustawy. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 8 ust. 2 k.p.a., organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Wskazała bowiem, że od Burmistrza [...] i Gminy S. nad W. otrzymała odpis pełny aktu urodzenia ze wszystkimi poprawkami i zmianami, z potwierdzeniem za zgodność z oryginałem,

w sposób zawnioskowany analogicznie jak w niniejszej sprawie. Dlatego też niezrozumiałym jest dla skarżącej fakt, że w oparciu o art. 8 ust. 2 k.p.a., nie zostały wydane jej kserokopie aktu poświadczone za zgodność z oryginałem przez Kierownika USC w S..

Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Kierownika USC oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu wynika z obowiązujących przepisów ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz k.p.a., co zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu tego aktu.

Odpowiadając na argument skarżącej, że w innym urzędzie stanu cywilnego otrzymała kopię aktu potwierdzoną za zgodność z oryginałem, Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 8 ust. 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zdaniem Wojewody, taką uzasadnioną przyczyną pozostaje opieranie się na obowiązujących przepisach prawa, gdyż w [...] nie obowiązuje system prawa precedensowego. Wojewoda dodał, że trudno mówić o "utrwalonej praktyce rozstrzygania spraw", powołując się na jednostkowy przypadek innego urzędu stanu cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie zaś do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego aktu bierze pod uwagą okoliczności, które wynikają z akt i które stanowiły podstawę jego wydania. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK [...], LEX nr 483232).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii aktu urodzenia na nazwisko I. V. M..

Mając na uwadze przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności należy wskazać, że procedura administracyjna (art. 61 § 1 k.p.a.) przewiduje dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, tj. na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wnioskodawcy, skierowane do organu administracji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne, jeżeli przepisy prawa materialnego upoważniają ten organ do rozstrzygnięcia w prawem przewidzianej formie co do wniesionego żądania.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw wydania zaskarżonych postanowień organów obu instancji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracyjny publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Jak wskazuje się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, nowelizacja k.p.a., wprowadzająca art. 61 a § 1 k.p.a., miała zagwarantować wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego (jego wszczęcie), od etapu merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej.

Przepis art. 61 a § 1 k.p.a. wskazuje dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwsza z tych przesłanek (przesłanka podmiotowa) to wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną w sprawie, natomiast druga przesłanka (przedmiotowa) obejmuje zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

Przesłanka z "innych uzasadnionych przyczyn" nie została skonkretyzowana w k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest natomiast, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zadaniem organu administracji na tym etapie jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK [...], LEX nr 1219023, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OKS [...], niepublikowane). Podkreślić należy, że ustalenie znaczenia tej przesłanki wymaga odniesienia do regulacji stwierdzenia nieważności decyzji. Celem bowiem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego końcowy rezultat byłby obarczony wadą istotną. Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn" dotyczy zatem przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji, bowiem ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, bądź brak jest przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji.

Sumując tę część rozważań wskazać przyjdzie, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy - tak jak w kontrolowanej sprawie, w obowiązujących przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Spór w sprawie niniejszej koncentruje się na zagadnieniu dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania i doręczenia skarżącej kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego oryginału jej aktu urodzenia.

W ocenie organów wniosek skarżącej nie podlegał rozpoznaniu w ramach postępowania administracyjnego ze względu na przedmiotową niedopuszczalność wszczęcia tego rodzaju postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) w związku z brakiem podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia tego wniosku. Zdaniem organów żaden przepis prawa nie przewiduje wydania przez kierownika urzędu stanu cywilnego kserokopii lub fotokopii aktu urodzenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem.

Stanowisko organów obu instancji odpowiada prawu, co oznacza, że brak jest podstaw do wzruszenia zaskarżonych postanowień.

Problematyka wydawania oryginałów lub odpisów aktów stanu cywilnego oraz dokumentów z akt stanu cywilnego została całościowo uregulowana w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 709, zwanej dalej "ustawą"). Ustawa ta ze względu na istotność danych o stanie cywilnym osób fizycznych (art. 2 ust. 1), szczególny charakter aktów stanu cywilnego (art. 2 ust. 2 i 3) oraz ich wyjątkową wartość dowodową (zgodnie z art. 3 akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym) ustanowiła szczególne zasady wydawania dokumentów z rejestru stanu cywilnego (art. 44-51). Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy osobom uprawnionym kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego: 1) odpisy zupełne i odpisy skrócone aktów stanu cywilnego; 2) zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby; 3) zaświadczenia o stanie cywilnym. Z mocy art. 130 ust. 5 ustawy przyznano osobie uprawnionej prawo do nieodpłatnego wykonania fotokopii aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem 1 marca 2015 r., jeżeli jej wykonanie nie zagraża trwałości księgi i zawartych w niej aktów stanu cywilnego. Fotokopia aktu stanu cywilnego nie ma jednak mocy dokumentu urzędowego.

Jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, w przepisach ustawy został określony zamknięty katalog dokumentów wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe aktów stanu cywilnego oraz podmioty uprawnione do ich uzyskania.

Tym samym ustawodawca szczegółowo uregulował zasady i formy wydawania dokumentów w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe. Powyższe oznacza, że brak jest podstawy materialnoprawnej do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku skarżącej.

W dalszej kolejności należy stwierdzić, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstawy prawnej do decyzyjnego załatwienia wniosku skarżącej o wydanie i doręczenie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii jej aktu urodzenia. Wprawdzie w świetle art. 2 ust. 5 i 6 ustawy czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innych niż akty stanu cywilnego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej albo czynności materialno-technicznej, a odmowa dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego następuje w formie decyzji administracyjnej, to jednak w niniejszej sprawie brak jest podstaw, aby uznać, że wniosek skarżącej o wydanie i doręczenie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii jej aktu urodzenia był wnioskiem o dokonanie określonych czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego.

Zasadniczo czynności rejestracyjne w sferze stanu cywilnego obejmują rejestrację w formie aktów stanu cywilnego (art. 2 ust. 2), adnotacji w akcie stanu cywilnego (art. 23), wzmianki dodatkowej w akcie stanu cywilnego (art. 24), przypisków przy akcie stanu cywilnego (art. 25) lub zmian w zakresie aktów stanu cywilnego (art. 35 i nast.).

W świetle powyższego, odmowa uwzględnienia żądania zawartego we wniosku skarżącej nie stanowi odmowy dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, dla której przepis art. 2 ust. 6 ustawy przewiduje formę decyzji administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że są one nieuzasadnione. Ma rację organ odwoławczy podkreślając, że zasady wydawania dokumentów w oparciu o akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe aktów stanu cywilnego zostały szczegółowo określone w ustawie, a w związku z tym przepisy k.p.a. (w tym art. 73 k.p.a.) nie mają zastosowania. Z mocy art. 12 ustawy przepisy k.p.a. stosuje się bowiem w sprawach nieuregulowanych w ustawie.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 petitum skargi uznać należy za bezzasadne.

Jak już wskazano wyżej, w przepisach ustawy został określony zamknięty katalog dokumentów wydawanych w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe aktów stanu cywilnego oraz podmioty uprawnione do ich uzyskania. Zatem szczegółowo uregulowane zostały zasady i formy wydawania dokumentów w oparciu o akty stanu cywilnego i akta zbiorowe.

Ponieważ przepisy ustawy nie przewidują możliwości wydawania uwierzytelnionych kopii aktów stanu cywilnego ani samych oryginałów aktów jako takich również zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi nie mógł zostać uwzględniony.

W tym stanie rzeczy jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organów obu instancji o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Brak jest bowiem przepisów prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do uwzględnienia żądania wydania uwierzytelnionej kopii aktu stanu cywilnego.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.