Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2489/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.), sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi D.L. i H L na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] , po rozpatrzeniu wniosku D. L. i H. L. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] .

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Minister Skupu zarządzeniem z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 2 dekretu z dnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. R. P. Nr 21, poz. 67 ze zm.) ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem "Młyn motorowy wł. W. R.", położonym w miejscowości P., powiat m., woj. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] , wskazując, że wydane zostało ono z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w sprawie tej nie zostały spełnione przesłanki ustanowienia przymusowego zarządu państwowego przewidziane w art. 1 pkt 3 dekretu, tj. młyn nie zaprzestał prowadzenia działalności produkcyjnej, nie istniało zagrożenie jej ustania, a także nie miał strategicznego znaczenia dla Państwa.

D.L. i H. L. zwróciły się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czyli rażące naruszenie prawa, przejawiające się stwierdzeniem przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nieważności zarządzenia Ministra Skupu pomimo zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych tego zarządzenia.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru przywołał treść art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 kpa i wyjaśnił, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności obowiązany jest zbadać, czy nie wystąpiły inne niż podniesione we wniosku przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji. W tym celu niezbędne jest ustalenie, czy przedmiotowe przedsiębiorstwo spełniało przesłanki określone w art. 1 pkt 3 powołanego dekretu, zgodnie z którym przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch, oraz posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leży w interesie państwa, mogły być objęte zarządem państwowym. Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnią tego przepisu, zarządem państwowym objęte mogły być jedynie młyny o kluczowym znaczeniu dla państwa, nieczynne lub grożące unieruchomieniem w warunkach, gdy zachowanie ciągłości produkcji leżało w interesie społecznym. W toku postępowania Minister ustalił, że przedmiotowy młyn prowadził działalność produkcyjną do dnia ustanowienia przymusowego zarządu, a stan techniczny jego wyposażenia nie powodował zagrożenia jego ustania, a ponadto ze względu na małą liczbę zatrudnionych pracowników młyna nie można było uznać za przedsiębiorstwo o strategicznym znaczeniu dla kraju. Minister uznał zatem, że przesłanki objęcia młyna zarządem państwowym nie zostały spełnione. Te ustalenia Ministra nie budzą wątpliwości i wobec braku zaskarżenia decyzji w trybie zwykłym oraz braku dotyczących ich zarzutów we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - winny zostać uznane za bezsporne. Organ nadzoru stwierdził w tej sytuacji, że zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. Minister nie zgodził się z zarzutem wnioskodawczyń, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. rażąco naruszyła art. 156 § 2 kpa poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Skupu, pomimo że w ocenie wnioskodawczyń decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne. Następnie Minister wyjaśnił znaczenie i rozumienie pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych. Zauważył, że zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] nie wywołało zmian w kwestii prawa własności przedmiotu postępowania. Jego skutkiem było jedynie objęcie przedsiębiorstwa "Młyn motorowy wł. W. R." zarządem państwowym. Skutek taki mógł zatem zostać odwrócony wydaniem stosownego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej, na co wprost wskazuje treść art. 2 dekretu, może on także zostać odwrócony poprzez stwierdzenie nieważności decyzji. W rozpatrywanej sprawie zmiana prawa własności nastąpiła dopiero na skutek orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r. nr [...] , mocą której przedsiębiorstwo przejęto na własność Państwa na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). Zauważyć jednak należy, że skutek przedmiotowego orzeczenia polegał jedynie na przejęciu przez Skarb Państwa określonego przedsiębiorstwa. Skutek taki (przejęcie własności) również może być odwrócony przez stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia. Obrót cywilnoprawny przejętą nieruchomością (np. jej sprzedaż przez Skarb Państwa na rzecz innych podmiotów) wykracza poza skutki prawne orzeczenia, stąd ocena tych rozporządzeń nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz sądów cywilnych. Skutki prawne wywołane nie przez decyzję o objęciu przedsiębiorstwa zarządem państwowym ani też przez decyzję o przejęciu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa, ale przez późniejsze zdarzenia, nie mogą zatem stanowić podstawy do oceny, że tym samym taka decyzja wydana bez podstawy prawnej wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Dlatego też zarzuty skarżących, zmierzające do wykazania, że czynności cywilnoprawne, które miały miejsce już po przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa na skutek orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r., stanowią nieodwracalne skutki prawne zarządzenia Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] ustanawiającego zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem, Minister uznał za chybione. Na poparcie zasadności swojego stanowiska Minister powołał się na odpowiednie orzeczenia sądów administracyjnych.

Minister wyjaśnił także, że nawet w przypadku przyjęcia odmiennej wykładni pojęcia nieodwracalnego skutku prawnego na gruncie niniejszej sprawy nie uzasadnia ona stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ wstępnym warunkiem uznania, że przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa wystąpiła, jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Można wobec tego oddzielić przypadki naruszenia prawa spowodowane błędną wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa. Organ nadzoru podkreślił, że przyjęcie konkretnego sposobu rozumienia pojęcia nieodwracalnego skutku prawnego nie wynika wprost z brzmienia przepisów, lecz jest rezultatem określonej wykładni. Zatem nawet w przypadku uznania dokonanej przez Ministra interpretacji art. 156 § 2 kpa za błędną, nie może to być podstawą do unieważnienia decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponieważ rozstrzygnięcie zawarte w ocenianej decyzji nie stało w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 156 § 2 kpa, to w ocenie Ministra nie ma podstaw do jego wzruszenia z uwagi na rażące naruszenie prawa. Minister nie dopatrzył się również w ocenianej decyzji innych kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły D. L. i H. L.. W uzasadnieniu skargi zarzuciły naruszenie organowi przepisów postępowania, czyli:

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię, a w rezultacie brak zastosowania i przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], z uwagi na brak rażącego naruszenia przepisów prawa,

- art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie decyzja administracyjna - zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem "Młyn motorowy, własność W. R., m. P., pow. m., woj. [...]", wywołała nieodwracalne skutki prawne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem stanowiło podstawę odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. zamiast doprowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżące przedstawiły argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. W rozpatrywanej sprawie kontrolowana w trybie nadzoru decyzja była również decyzją orzekającą o nieważności orzeczenia administracyjnego. W ocenie Sądu organ nadzoru analizując kontrolowane podstępowanie nadzorcze prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie zachodzą takie przesłanki, jednocześnie wskazując, że nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 2 kpa, który stanowi, że organ nie stwierdza nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 tego artykułu, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z treści złożonej skargi wynika, że skarżące nie kwestionują rozstrzygnięcia (decyzji) organu nadzoru z dnia [...] stycznia 2007 r. w kwestii dotyczącej oceny, że zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "Młyn motorowy wł. W. R." wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Sporną w sprawie pozostaje jednak dla skarżących kwestia niestwierdzenia przez organ nadzoru w kwestionowanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r., że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 2 kpa.

Przede wszystkim wyjaśnić zatem należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, wzruszenie tych decyzji może zaś nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (w tym odwoławczym). Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 kpa, dlatego też może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.

Zagadnienie nieodwracalności skutków prawnych decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 2 zdanie końcowe kpa było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (w szczególności - wyrok z dnia 23 listopada 1987 r. sygn. I SA 1406/86, ONSA 1987, z. 2, poz. 81), w którym wyrażony został pogląd, że nieodwracalność skutków prawnych występuje zwłaszcza wówczas, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa). Sąd w niniejszym składzie podziela w pełni stanowisko zawarte w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. (publ. OPS 7/96), w której Sąd ten dokonał analizy omawianego problemu. W uzasadnieniu niniejszej uchwały Sąd stanął na stanowisku, że należy odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od dotyczących tego samego przedmiotu skutków prawnych wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. Sąd wyraził pogląd, że decyzja (w omawianej sprawie była to decyzja o odmowie ustanowienia własności czasowej na rzecz poprzedniego właściciela gruntu, wydana na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowania gruntów na obszarze m.st. Warszawy) powoduje ten skutek, że znajdujące się na tym gruncie budynki przeszły na własność gminy, a następnie Państwa, natomiast późniejsza sprzedaż lokalu w takim budynku i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nie jest skutkiem prawnym tej decyzji (o odmowie ustanowienia własności czasowej) lecz późniejszych decyzji wydanych w innych sprawach administracyjnych oraz innych zdarzeń prawnych. Podstawą takiego stanowiska jest założenie, że skutki prawne wywołane przez późniejszą decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła decyzja wcześniejsza, nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejszą decyzję. Przyjęcie odwrotnego założenia oznaczałoby praktycznie wyłączenie możliwości wzruszenia późniejszej decyzji z tego powodu, że stan prawny ukształtowany wcześniejszą decyzją był prawnie wadliwy. Gdyby bowiem w takim przypadku ograniczyć się do stwierdzenia, że wcześniejsza decyzja została wydana z naruszeniem prawa, skutek prawny tej decyzji nie zostałby cofnięty, a wobec tego Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości był uprawniony do rozporządzania nią, pomimo że decyzja (o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela) została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Inaczej rzecz ujmując, stwierdzić należy, że fakt, iż nieruchomość objęta na mocy zarządzenia pod przymusowy zarząd państwowy została następnie sprzedana osobie trzeciej nie może zawsze przesądzać o tym, że kwestionowane zarządzenie wywołało nieodwracalne skutki prawne. W przypadku kwestionowania takiego zarządzenia w postępowaniu o stwierdzenie jego nieważności, jeżeli jest ono dotkniętą wadą nieważności, problem oceny, czy zarządzenie to wywołało nieodwracalne skutki prawne sprowadza się przede wszystkim do oceny tego skutku, czyli rozstrzygnięcia, czy w drodze stwierdzenia nieważność takiego zarządzenia można cofnąć skutek w postaci nabycia własności nieruchomości, jeżeli nieruchomość została sprzedana osobie trzeciej. W sytuacji, gdy umowa sprzedaży na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona inną jeszcze decyzją administracyjną, to ta decyzja, a nie zarządzenie było podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej tytułu własności i zawarcia umowy. Oznacza to, że ocena, czy z powodu zawarcia umowy notarialnej umowy sprzedaży osobie trzeciej zachodzi nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, na podstawie której umowa ta została zawarta, może być przedmiotem badania jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą umowy. Sprawa ta nie może natomiast być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego. Są to dwie różne sprawy administracyjne, dotyczące odrębnych orzeczeń administracyjnych. Skoro istnieje w odrębnym postępowaniu droga administracyjna dla dokonywania ustaleń i ocen w powyższej kwestii, to nie można rozpatrywać zagadnienia nieodwracalności skutków prawnych wcześniejszego zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, w zakresie związanym z istnieniem prawa na rzecz osoby trzeciej (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 1069/07, niepubl.). Zwrócić także należy uwagę, że Sąd Najwyższy (zwłaszcza uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. sygn. III AZP 4/92, OSNCP 1992, nr 12, poz. 211 i OSP 1993, nr 5, poz. 104) wyraził stanowisko, że odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. A więc, jeśli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. I dalej: "Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji". W konsekwencji powyższego decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny wtedy, "gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji"; "skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny". Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1363/09 dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepis prawa materialnego, ani też przepisy procesowe stanowiące podstawę działania organ administracji publicznej nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego skutku poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że jest to nieodwracalność absolutna, że mamy do czynienia z totalną niemożnością przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to bowiem względna nieodwracalność skutku prawnego w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego i w formach prawnych właściwych dla tej administracji.

Sąd podziela stanowisko Ministra, zgodnie z którym zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] nie wywołało zmian w kwestii prawa własności przedmiotu postępowania. Jego skutkiem było jedynie objęcie przedsiębiorstwa "Młyn motorowy wł. W. R." zarządem państwowym. Skutek taki niewątpliwie mógł zatem zostać odwrócony wydaniem stosownego rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej (art. 2 powołanego dekretu), może także zostać odwrócony, tak jak to się stało w rozpatrywanej sprawie, poprzez stwierdzenie nieważności zakwestionowanego zarządzenia. Zasadnie również organ nadzoru wskazuje, że zmiana prawa własności nastąpiła dopiero na skutek orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r., na podstawie którego przedsiębiorstwo przejęto na własność Państwa na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). W tej sytuacji prawidłowo organ nadzoru uznał, że brak jest podstaw prawnych do postawienia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2007 r. zarzutu naruszenia art. 156 § 2 kpa, a tym bardziej rażącego naruszenia tego przepisu. Dalszy obrót nieruchomościami wchodzącymi w skład przedmiotowego przedsiębiorstwa, który nastąpił po przejęciu nieruchomości na własność Państwa na skutek wydania orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1962 r., nastąpił nie bezpośrednio na skutek kwestionowanego zarządzenia o objęciu przedsiębiorstwa zarządem państwowym, ale na skutek późniejszych zdarzeń, czyli decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] listopada 1971 r. o przekazaniu nieruchomości wchodzących w skład przedmiotowego przedsiębiorstwa na własność Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" oraz aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] sierpnia 1985 r. zawartego pomiędzy tą Gminną Spółdzielnią a E. R., w wyniku której stał się on właścicielem przedmiotowych działek, które wchodziły w skład przejętego przedsiębiorstwa. Zdarzenia te nie mogą jednak obecnie stanowić podstawy do oceny, że kwestionowane zarządzenie Ministra Skupu z dnia [...] lipca 1955 r. nr [...] wywołało nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, czego z rażącym naruszeniem prawa nie zauważył organ nadzoru, wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. Skoro pomiędzy wydaniem zarządzenia a obrotem cywilnoprawnym przedmiotowymi działkami, wydane zostały inne decyzje administracyjne, to ewentualne wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych w postaci nabycia nieruchomości przez osoby trzecie mogłoby zatem dotyczyć innych, późniejszych decyzji administracyjnych, nie zaś wydanego zarządzenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2958/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt I OSK 923/10).

Na zakończenie, odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego przywołanych rozstrzygnięć organów nadzoru zapadłych w innych postępowaniach, Sąd uznał, że brak jest podstaw do niejako automatycznego "przenoszenia" zapadłych w tych sprawach rozstrzygnięć na grunt niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcia te zapadły bowiem w innych sprawach o odmiennym stanie faktycznym i prawnym. W szczególności żadna z tych spraw nie dotyczyła zarządzenia ustanawiającego przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.