Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1673/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-01-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. w K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. Sp z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 sierpnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2006 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej M. Sp. z o.o. w K., reprezentowanej przez adwokata G. E., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2012 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Z danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że M. Sp. z o.o. w K. prowadzi działalność w zakresie robót budowlanych oraz handlu hurtowego i detalicznego. Kapitał zakładowy spółki wynosi 100.000 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na koniec 2011 roku wynosiła 526.399,81 zł (środki transportu), aktualnie spółka nie posiada jednak żadnych środków trwałych. Rok obrotowy 2011 strona zamknęła stratą w wysokości 9.305.043,45 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje rachunkami bankowymi w dwóch bankach. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków przedstawiał się następująco: Bank [...]S.A. w S. -598,69 zł, Bank [...]w K. 63 zł.

Uzasadniając wniosek o prawo pomocy strona skarżąca podniosła, iż nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie wpisu od złożonej skargi. Wskazano, iż różnica między wysokością zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2006 ustalonego przez Urząd Kontroli Skarbowej, a wysokością tego podatku zadeklarowaną przez Spółkę wynosiła 1.002.973,00 zł. Kwota ta została przez skarżącą Spółkę uiszczona w całości, a ostatnia transza należności została wpłacona na rzecz UKS w dniu 2 listopada 2011 roku. W związku z regulacją powyższego zobowiązania strona skarżąca zmuszona była zbyć posiadany lokal mieszkalny przy ul. M. [...]w K. oraz posiadany majątek ruchomy, w tym środki trwałe wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie posiada zatem żadnych ruchomości, które mogłyby zostać sprzedane w celu uzyskania środków na sfinansowanie opłaty sądowej, nie dysponując także żadnymi wierzytelnościami – te bowiem zostały zajęte w ramach prowadzonych z wniosku Skarbu Państwa i prywatnych wierzycieli postępowań egzekucyjnych. Spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej, zatrudniając wyłącznie jednego pracownika. Rachunki bankowe oraz inne środki majątkowe, w tym wszystkie wierzytelności zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Strona nie dysponuje środkami trwałymi. Aktualnie prowadzone jest przeciwko M. Sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne, w tym z wniosku byłych pracowników Spółki, na rzecz których zostały wydane tytuły wykonawcze przez Sąd Rejonowy [...], sygn. akt [...]oraz[...]. Głównym wierzycielem pozostaje Skarb Państwa, Spółka posiada zobowiązanie podatkowe rzędu kilku mln zł. Z tych względów nie jest możliwe poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych postępowania bez uszczerbku dla budżetu Spółki.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan, zeznania podatkowego za 2011 rok, zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT za ostatni miesiąc, zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2011 rok, oświadczenia określającego z jakich funduszy wypłacane jest wynagrodzenie zatrudnionemu pracownikowi, a także dowodów stosownych zajęć w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik strony skarżącej adwokat G. E. przesłał następujące dokumenty: listę operacji na koncie bankowym A. S. za okres od 1 lutego 2012 roku do 14 grudnia 2012 roku, kopię deklaracji VAT-7 za październik 2012 roku wraz z potwierdzeniem jej nadania, oświadczenie z dnia 17 grudnia 2012 roku o nieposiadaniu w kasie Spółki żadnych funduszy, oświadczenie z dnia 17 grudnia 2012 roku, iż od dnia 1 maja 2012 roku Spółka M. Sp. z o.o. nie zatrudnia żadnych pracowników, kopię bilansu Spółki na dzień 31 grudnia 2011 roku, kopię rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku, kopię bilansu Spółki na dzień 31 grudnia 2010 roku, kopię rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku, kopię tabeli amortyzacyjnej za rok 2012 środków transportu w leasingu, w znacznej części nieczytelną kopię zeznania podatkowego za rok 2011 oraz kopie 92 zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną. Pełnomocnik wskazał, iż Spółka od maja 2012 roku nie zatrudnia pracowników, a informacja o zatrudnieniu jednego pracownika została podana omyłkowo.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.

Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno się unikać przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty prowadzenia postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 91/2011 i z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04).

Brzmienie powołanego przepisu art. 246 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08 oraz z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12). To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy.

Opierając się na informacjach zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowym oświadczeniu i dokumentach źródłowych, uznać należy, iż strona skarżąca, nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pomimo wyraźnego wezwania skierowanego do reprezentującego stronę skarżącą profesjonalnego pełnomocnika jakiego rodzaju dokumenty konieczne są do dokonania oceny, do dnia wydania orzeczenia nie zostały przesłane wyciągi z rachunków bankowych Spółki, czego skutkiem jest niewyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących rzeczywistych możliwości płatniczych Spółki. Przesłana lista operacji dokonywanych w okresie od 1 lutego 2012 roku do 14 grudnia 2012 roku na rachunku nr [...]w Banku [...]nie dotyczy M. Sp. z o.o., bowiem jak wynika z zawartych w tym dokumencie danych użytkownikiem rachunku jest A. S.

Brak przedłożenia przez stronę skarżącą wyciągów z rachunków bankowych ma w przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie, zaważywszy na fakt, iż z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby działalność gospodarcza strony została wyrejestrowana. Skoro zatem M. Sp. z o.o. nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie można wykluczyć, że strona może dysponować środkami zgromadzonymi w związku z tą działalnością. Wobec braku przedłożenia stosownych dokumentów orzekający nie ma możliwości zweryfikowania tych okoliczności. Referendarz sądowy nie dysponuje także potwierdzeniem, czy zgodnie z twierdzeniem strony, posiadane przez nią rachunki bankowe są zajęte w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

W tym miejscu należy zaakcentować, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak podkreślono wyżej, wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy jest bowiem sprawą zainteresowanego, a orzekający nie jest uprawniony do zastępowania go w tym zakresie i domniemywania okoliczności nie wynikających z przedłożonych przez stronę dokumentów.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż brak określonej w wezwaniu dokumentacji nie pozwalał na ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki, co uniemożliwiało uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).