Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1769/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...][...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] czerwca 2018 r. znak [...][...][...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]INB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu - w związku z wyrokami: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...]- wniosków A. W., W. W. i E. P. (dalej: "uczestnicy postępowania") o ponowne rozpatrzenie sprawy – uchylił swoją decyzję z [...] listopada 2010 r. znak [...]i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ wojewódzki") z [...]4 czerwca 2010 r. nr [...] (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2003 r. Z. S. i W. S. (dalej: "skarżący", "inwestorzy") dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie istniejącego budynku na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w K.-J.. Remont miał polegać na wymianie pokrycia dachowego z eternitu na pokrycie z blachy trapezowej oraz wymianie wrót wejściowych. W oświadczeniu z [...] maja 2005 r. skarżący podał, że: "Wykonano sześć słupów stalowych [...] x [...] mm. Słupy te zostały zakotwione w stopach fundamentowych z betonu o wymiarach [...] x [...] cm zagłębionych na [...] m poniżej terenu. Na słupach tych zamocowano belki drewniane o wymiarach [...] x [...] cm. Do belek drewnianych przykręcono blachę trapezową [...] ze spadkiem [...] w kierunku wrót. Wrota wejściowe wykonano ze sklejki wodoodpornej na konstrukcji stalowej, ściany osłonowe od strony wschodniej i południowej pozostały istniejące drewniane, ścianę osłonową od strony północnej wykonano z blachy trapezowej [...]". Podczas oględzin przeprowadzonych [...] lipca 2003 r. ustalono, iż powyższe roboty budowlane zostały zakończone.

Decyzją z [...] lipca 2005 r. [...]P. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]INB", "organ powiatowy"), na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "p.b.") nakazał skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m posadowionego na stopach fundamentowych [...] x [...] cm zagłębionych na ok. [...] m poniżej poziomu terenu, zadaszonego, zrealizowanego na belkach drewnianych opartych na słupach stalowych.

Zdaniem organu powiatowego, skarżący rozpoczął roboty budowlane w oparciu o zgłoszenie z [...] kwietnia 2003 r., jednakże w sposób rażący wykroczył poza zakres objęty zgłoszeniem, bowiem faktycznie dokonał rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego, a następnie pobudowany został nowy obiekt budowlany z częściowym wykorzystaniem materiałów rozbiórkowych. Z dokumentu sporządzonego przez inwestora i załączonego jako dowód do sprawy bezspornie wynika, że z istniejącego obiektu pozostały tylko ściany osłonowe drewniane od strony wschodniej i południowej. Zatem inwestor poza zakresem objętym zgłoszeniem z [...] kwietnia 2003 r. wykonał: [...] stóp betonowych, w których zakotwił [...] słupów stalowych, dokonał zamocowania belek drewnianych; wrota wejściowe ze sklejki wodoodpornej na konstrukcji stalowej oraz ścianę osłonową od strony północnej z blachy trapezowej. Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, iż na wykonanie robót wykraczających poza zakres zgłoszenia, skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, WINB decyzją z [...] lipca 2007 r. nr [...]uchylił rozstrzygnięcie organu powiatowego z [...] lipca 2005 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wojewódzki za zasadny uznał argument błędnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu – jest on wiatą, a nie (jak przyjął PINB) budynkiem gospodarczym. Nadto, zdaniem WINB, organ powiatowy winien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b. w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]uchylił decyzję WINB z [...] lipca 2007 r. jako wydaną z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), a także z uchybieniem wymogom art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem tut. Sądu kontrolowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., bowiem wyrokiem z [...] maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję organu wojewódzkiego wydaną [...] kwietnia 2004 r. w sprawie remontu istniejącego budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki o nr ewid. [...] obręb [...]przy ul. [...] w K.-J.. Powyższa sprawa dotyczyła tej samej sprawy administracyjnej co decyzja WINB nr [...]. W uzasadnieniu wyroku z [...] maja 2005 r. tut. Sąd stwierdził, iż zabetonowanie [...] słupów stalowych zakotwiczonych w stopach fundamentowych jest czynnością zmieniającą konstrukcję obiektu. Takie stanowisko Sądu I instancji zostało potwierdzone orzeczeniem NSA z [...] września 2006 r., sygn. akt II OSK [...], rozpatrującego skargę kasacyjną od ww. wyroku. NSA wskazał, iż należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, zaprezentowane w treści zaskarżonego wyroku, że zabetonowanie słupów stalowych, zamiast istniejących drewnianych w budynku gospodarczym jest czynnością zmieniającą konstrukcję obiektu. Nawet, więc gdyby przyjąć, jak sugeruje to skarga kasacyjna, iż roboty budowlane wykonane przez skarżących były remontem budynku gospodarczego, to - ponieważ obejmowały one zmiany elementów konstrukcyjnych - wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed ich rozpoczęciem.

Nadto w omawianym orzeczeniu z [...] lutego 2008 r. Sąd I instancji wskazał, iż podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia PINB wydającego decyzję [...] lipca 2005 r. był art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. p.b., którego celem jest doprowadzenie w określonym terminie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa lub w braku takiej możliwości w związku z naruszeniem istotnie odbiegającym od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, rozbiórkę obiektu. Zdaniem tut. Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadniał zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego trybu określonego w art. 51 p.b., gdyż wykonanie robót budowlanych nastąpiło z naruszeniem art. 30 ust. 1 p.b. Dlatego też organ szczebla powiatowego, mając na uwadze wyrok NSA z 7 września 2006 r. i nie widząc możliwość doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, zastosował tryb przewidziany w art. 51 p.b., nakazując rozbiórkę.

Powyższe orzeczenie tut. Sądu z [...] lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]stało się prawomocne, ponieważ NSA wyrokiem z [...] października 2009 r., sygn. akt II OSK [...]oddalił skargę kasacyjną skarżących.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB z [...] lipca 2005 r., organ wojewódzki decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu powiatowego. W swojej decyzji WINB zaakceptował stanowisko organu powiatowego wyrażone w rozstrzygnięciu z [...] lipca 2005 r., w którym jako podstawę nakazu rozbiórki budynku gospodarczego PINB wskazał brak możliwości legalizacji ze względu na ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] Uzdrowiska K.-J. (zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w K. z dnia [...] stycznia 1987 r.) oraz ze względu na niezgodność przedmiotowego budynku gospodarczego z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; dalej: "rozporządzenie").

Skarżący wywiódł skargę na ww. decyzję WINB z [...] czerwca 2010 r. do tut. Sądu, ale cofnął ją i w konsekwencji postępowanie sądowoadministracyjne zostało umorzone postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa [...].

Powodem cofnięcia skargi była decyzja GINB z [...] listopada 2010 r. znak [...]stwierdzająca, na wniosek skarżącego, nieważność decyzji organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2010 r. z powodu rażącego naruszenia przepisów. Po rozpoznaniu wniosku uczestników postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] stycznia 2011 r. znak [...]GINB utrzymał swoje rozstrzygnięcie z [...] listopada 2010 r. GINB wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2011 r., iż § 12 rozporządzenia w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego, istotnie uniemożliwiał legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego. Jednakże w dacie wydania decyzji przez WINB, tj. w dniu [...] czerwca 2010 r. § 12 rozporządzenia miał inną treść niż w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w ww. dacie), w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271- 273, dopuszczało się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż [...] m i o wysokości mniejszej niż [...] m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż [...] m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy ma wymiary [...] m x [...] m i wysokość [...] - [...] m. Tym samym przepis § 12 rozporządzenia w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego, nie stał na przeszkodzie legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego.

Według GINB, decyzja organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji PINB z [...] lipca 2005 r. poprzez powołanie się na te same okoliczności prawne, co organ stopnia powiatowego, w sytuacji zmiany stanu prawnego (zmiana brzmienia § 12 rozporządzenia, brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) stanowi rażące naruszenie art. 7 i 77 § k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto z ustaleń GINB wynika, że w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego działka nr [...] w obrębie [...]przy ulicy [...] [...] w K.–J. nie była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skargę uczestników postępowania na ww. decyzję GINB z [...] stycznia 2011 r. tut. Sąd oddalił wyrokiem z [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa [...], przy czym orzeczenie to zostało uchylone wyrokiem NSA z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa [...], uchylił decyzje GINB wydane w obu instancjach, tj. zaskarżoną z [...] stycznia 2011 r. oraz poprzedzającą ją z [...] listopada 2010 r. Jednak i to orzeczenie Sąd kasacyjny uchylił (wyrokiem z [...] lipca 2016 r., sygn. akt II OSK [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia tut. Sądowi. Wyrokiem z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GINB z [...] stycznia 2011 r. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się, bowiem NSA oddalił skargę kasacyjną skarżących wyrokiem z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...]. W tym ostatnim orzeczeniu Sąd kasacyjny podniósł, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji WINB z [...] czerwca 2010 r. z powodu niewłaściwego zastosowania § 12 rozporządzenia. Podkreślił, iż tę kwestię przesądził już NSA w wyroku z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK [...], a Sąd I instancji był związany tym poglądem. W ocenie NSA, wyrażonej w ww. orzeczeniu z [...] grudnia 2017 r., zasadnie PINB i WINB uznali, że istnieje przeszkoda uniemożliwiająca legalizację samowoli budowlanej z tej przyczyny, że jego usytuowanie jest niezgodne z wymogami wynikającymi z § 12 rozporządzenia w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu dokonanej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 461). Okoliczność ta sama w sobie była wystarczająca do wydania decyzji stwierdzającej brak podstaw do legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego i nałożenia obowiązku jego rozbiórki. Tym samym nie było podstaw do eliminowania z obrotu prawnego decyzji WINB z [...] czerwca 2010 r. nr [...]z tego powodu, że w czasie wydawania przez niego tej decyzji nie obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego zapisy uniemożliwiały legalizację samowoli budowlanej. Nawet gdyby organ wojewódzki stwierdził, że nie można było odmówić legalizacji z powodu niezgodności zrealizowanego obiektu z przepisami miejscowego planu, to nadal istniała przeszkoda do zalegalizowania tego obiektu wobec niezgodności jego umiejscowienia z wymogami wynikającymi z § 12 rozporządzenia. Uchybienie decyzji wydanej przez WINB polegało na niewłaściwym sporządzeniu uzasadnienia rozstrzygnięcia. Organ ten powinien zawrzeć w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdzenie, że jeden z argumentów wskazanych przez organ I instancji, to jest niezgodność z miejscowymi planem zagospodarowania przestrzennego nie mogła być podstawą odmowy legalizacji samowoli budowlanej. Uchybienie to może być zakwalifikowane jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, ale nie mogło skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji WINB z [...] czerwca 2010 r. nr [...].

Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji GINB z [...] stycznia 2011 r., organ ten stanął przed koniecznością ponownego rozpoznania wniosku uczestników postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej jego decyzją z [...] listopada 2010 r. stwierdzającą nieważność decyzji WINB z [...] czerwca 2010 r.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2018 r. GINB uchylił swoje rozstrzygnięcie z [...] listopada 2010 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji WINB z [...] czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2018 r. GINB przypomniał, że ww. decyzja organu wojewódzkiego została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, uregulowanym w art. 156 § 1 k.p.a. Weryfikując przedmiotowe rozstrzygnięcie, a także utrzymaną nim w mocy decyzję PINB z [...] lipca 2005 r., GINB nie stwierdził, aby były one obarczone kwalifikowanymi wadami obligującymi go do stwierdzenia ich nieważności. W licznych wyrokach sądów administracyjnych, zapadłych w niniejszej sprawie, w sposób jednoznaczny przesądzono, że roboty wykonane przez inwestora, w szczególności zabetonowanie słupów stalowych zamiast drewnianych, były czynnością zmieniającą konstrukcję przedmiotowego obiektu budowlanego. Jak wskazał NSA w ww. wyroku z [...] września 2006 r., sygn. akt II OSK [...], nawet gdyby przyjąć, iż roboty budowlane wykonane przez skarżących były remontem budynku gospodarczego, to - ponieważ obejmowały one zmiany elementów konstrukcyjnych - wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed ich rozpoczęciem. Zatem sądy administracyjne przesądziły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, na którego realizację było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę oraz że tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru budowlanego (art. 51 p.b.) jest właściwy. W świetle powyższego, argumentacja skarżących (przestawiona w pismach z [...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r. oraz [...] marca 2018 r.), w myśl której "remont wiaty nie wymagał pozwolenia na budowę, a tylko zgłoszenia co zostało dokonane", nie może być uwzględniona.

Na rozstrzygnięcie sprawy nie mają też wpływu obecnie obowiązujące przepisy dotyczące zwolnień z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Badając decyzję w trybie stwierdzenia nieważności uwzględnia się stan faktyczny i prawny z daty jej wydania.

Powołując się na treść art. 153 p.p.s.a., GINB podkreślił, iż na obecnym etapie sprawy jest związany wytycznymi i oceną prawną przedstawioną w wyrokach: tut. Sądu z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]oraz NSA z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II [...].

Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w ww. orzeczeniach, zastosowanie w niniejszej sprawie § 12 rozporządzenia - w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu dokonanej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. - nie naruszało rażąco prawa. W myśl § 2 ww. aktu, przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów; 2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

NSA w ww. wyroku z [...] grudnia 2017 r. wyraził pogląd, że nawet gdyby stwierdzić, iż nie można było odmówić legalizacji spornego obiektu z powodu niezgodności z obowiązującym porządkiem planistycznym, to nadal istniała przeszkoda do zalegalizowania z powodu jego umiejscowienia niezgodnego z § 12 rozporządzenia. W rezultacie tej oceny prawnej NSA, nie ma możliwości uwzględnienia zarzutu skarżących, że do przedmiotowego obiektu jako do "wiaty" w ogóle nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia. Zasadność zastosowania przepisów rozporządzenia w okolicznościach niniejszej sprawy w ogóle nie była przez sądy administracyjne kwestionowana, podobnie jak określenie przedmiotowego obiektu w sentencji weryfikowanych decyzji "budynkiem gospodarczym".

Konsekwencją powyższej oceny prawnej NSA jest również to, że nie można uznać za rażące naruszenia prawa polegającego na bezpodstawnym przyjęciu przez organ wojewódzki, iż legalizacji samowoli budowlanej sprzeciwiają się przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w dacie wydawania decyzji przez WINB plan ten już nie obowiązywał. Z uwagi na przesądzenie przez sądy administracyjne niezgodności zrealizowanego obiektu z § 12 rozporządzenia, powyższe uchybienie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i w związku z tym nie może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nadto weryfikowana w trybie nieważnościowym decyzja organu wojewódzkiego narusza art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ niewłaściwie sporządzono jej uzasadnienie. W uzasadnieniu tym powinno znaleźć się stwierdzenie, że jeden z argumentów wskazanych przez organ powiatowy - niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - nie może być podstawą odmowy legalizacji przedmiotowego obiektu. Jednakże uchybienie art. 107 § 3 k.p.a. nie ma charakteru rażącego.

Powyższa decyzja GINB z [...] czerwca 2018 r. stała się przedmiotem skargi inwestorów do tut. Sądu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi inwestorzy zakwestionowali twierdzenie, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym, a nie wiatą. Ich zdaniem ustalenie to jest sprzeczne z: protokółem z wizji lokalnej, która odbyła się [...] marca 2005 r.; fotografiami tego obiektu wykonanymi przez PINB; faktem, iż wyremontowana wiata stoi na miejscu starej wiaty, a stara wiata była pokryta eternitem falistym, czyli materiałem rakotwórczym, który należało usunąć.

Skarżący zarzucili również GINB brak uwzględnienia:

- wykonanego przez Wydział Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta i Gminy K.-J. wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie 30 września 2011 r. Plan ten dopuszcza zachowanie istniejącej zabudowy, w tym także usytuowanej przy granicy działki. Także poprzedni plan miejscowy dopuszczał istniejącą zabudowę w granicy działki;

- zmian w prawie budowlanym wprowadzonych nowelą z 20 lutego 2015 r. - art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. c) p.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni do 50 m kw. usytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, z tym, że łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m kw. działki. Działka nr [...] ma [...] m kw. Budowa takich obiektów nie będzie także wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Skarżący podkreślili, iż przed przystąpieniem do robót remontowych [...] kwietnia 2003 r. złożyli zgłoszenie do władz architektoniczno-budowlanych w Starostwie P., a w ciągu 30 dni Starosta P.nie zgłosił sprzeciwu, dlatego [...] czerwca 2003 r. przystąpili do prac remontowych. W obecnym stanie (tj. po remoncie) wiata w żaden sposób nie oddziaływuje na sąsiednią działkę.

Inwestorzy stwierdzili też, że weryfikowana decyzja nie określa precyzyjnie obiektu objętego nakazem rozbiórki, a na działce o nr [...] przy ul. [...] [...] w K.-J. znajduje się kilka obiektów budowlanych. Wyrazili także pogląd o przedawnieniu decyzji o nakazie rozbiórki skoro minęło już 15 lat od wykonania remontu wiaty.

Swoje stanowisko skarżący uzupełnili w pismach z [...] marca 2019 r. i [...] kwietnia 2019 r.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] kwietnia 2019 r. uczestnicy postępowania A. W. i W. W. wnieśli o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania E. P. nie zajęła stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wskazał NSA w wyroku z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1626/10, przepis art. 153 p.p.s.a ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, chyba że zmienił się stan faktyczny lub stan prawny sprawy.

Jednocześnie należy mieć na względzie, iż weryfikowana przez Sąd decyzja z [...] czerwca 2018 r. została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, którego przesłanki zastosowania enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.).

Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, na zaistnienie której wskazują skarżący, jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, iż w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa (vide wyroki NSA: z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04; z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10; z 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, z 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10).

Sąd w składzie tu orzekającym stwierdza, że organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględnił fakt, iż znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, jak również postąpił zgodnie z wytycznymi zawartymi w prawomocnym orzeczeniu tut. Sądu z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...], zaaprobowanym następnie przez NSA w wyroku z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...]. Nie można zatem podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji GINB z [...] czerwca 2018 r. Wobec treści art. 153 p.p.s.a. i na tle oceny prawnej zaprezentowanej przez sądy administracyjne w ww. orzeczeniach, GINB wręcz nie miał innej możliwości jak uchylić swoje rozstrzygnięcie z [...] listopada 2010 r. i odmówić stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2010 r.

Bez wpływu na trafność zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia pozostaje stanowisko skarżących (wyrażone w skardze, a także w kolejnych pismach nadesłanych do sprawy) wskazujące, iż konsekwentnie nie przyjmują do wiadomości, przesądzonych prawomocnymi wyrokami, kwestii takich jak:

- kwalifikacja spornego obiektu budowlanego,

- zastosowanie przepisów rozporządzenia,

- obowiązywanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z tego względu treść skargi, jak i dalszych pism skarżących, stanowi jedynie polemikę ze stanowiskiem GINB, a także dotychczas przesądzonymi prawomocnie aspektami niniejszej sprawy, które zostały opisane w części historycznej niniejszego uzasadnienia.

Reasumując, w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]; [...] lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]; NSA z [...] września 2006 r., sygn. akt II OSK [...]; z [...] października 2009 r., sygn. akt II OSK [...]– sądy administracyjne przesądziły, że na budowę kwestionowanego obiektu było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, a zastosowany przez organy nadzoru budowlanego tryb postępowania z art. 51 p.b. jest właściwy. W wyrokach: tut. Sądu z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]oraz NSA z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...]przesądzono, iż zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia (w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu dokonanej rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r.) nie naruszało rażąco prawa. Sąd kasacyjny w wyroku z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK [...], a następnie tut. Sąd w orzeczeniach z [...] listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]i z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]oraz ostatecznie NSA w wyroku z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...]zwróciły uwagę, że treść normatywna § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. nie jest w sposób oczywisty jednoznaczna i wymagała interpretacji. Dlatego argumentacja organu wojewódzkiego z powołaniem się na § 12 rozporządzenia w brzmieniu, które obowiązywało przy podjęciu rozstrzygnięcia przez organ powiatowy, nie może zostać zakwalifikowana jako rażąco naruszająca prawo.

Wreszcie, jak już wyżej wzmiankowano, NSA w wyroku z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK [...]ocenił, iż nawet gdyby nie można było odmówić legalizacji obiektu z powodu niezgodności z obowiązującym porządkiem planistycznym, to i tak nadal istniała przeszkoda do zalegalizowania z powodu jego umiejscowienia, niezgodnego z § 12 rozporządzenia.

Zatem kwestie: kwalifikacji obiektu budowlanego, jego wybudowania w warunkach samowoli budowlanej oraz jego lokalizacji niezgodnej z rozporządzeniem, jak również braku możliwości zalegalizowania samowoli zostały jednoznacznie przesądzone. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżących nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Ustosunkowując się do argumentu przedawnienia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego, zaakcentować należy, iż prawo budowlane nie zna pojęcia przedawnienia samowoli budowlanej. Zbadanie kwestii legalności obiektu budowlanego jest możliwe w każdym czasie.

Nie jest także zasadny zarzut nieprecyzyjnego określenia obiektu podlegającego rozbiórce – decyzja WINB z [...] czerwca 2010 r. dokładnie opisuje przedmiotowy budynek, w tym wskazuje jego wymiary.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.