Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 187/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 §1, 3 art. 7 i 77 §1, art. 80,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2, 3, 3a,
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2012r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania

1.1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]nr [...]uchylił własną decyzję z dnia [...]. nr [...] w części dotyczącej odmowy R. M. umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) za okres od maja 2001r. do grudnia 2003r., Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ), Fundusz Pracy (FP) za okres od czerwca 2001r. do grudnia 2003r. i umorzył wymienione wyżej należności w łącznej kwocie 39 775,95 zł; w pozostałej części decyzję z dnia 23 grudnia 2011r. utrzymał w mocy.

1.2. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że R. M. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie działalności agentów i brokerów ubezpieczeniowych oraz działalności wspomagającej ubezpieczenia i fundusze emerytalne. Wykreślenie działalności nastąpiło z dniem 1 maja 2011r. Z uwagi na wyłączenie R. M. przez KRUS z ubezpieczenia społecznego rolników

i objęcie ubezpieczeniami społecznymi w ZUS powstało zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na FUS za okres od maja 2001r. do stycznia 2009r. i od sierpnia do października 2009r., FUZ i FP za okres od czerwca 2001r. do stycznia 2009r. i od sierpnia do października 2009r.

Mając na uwadze pismo zobowiązanej z dnia 20 października 2011r. ZUS wszczął postępowanie o umorzenie należności składkowych i decyzją z dnia

23 grudnia 2011r. odmówił umorzenia przedmiotowych należności. R. M.

w piśmie z dnia 16 stycznia 2012r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy

i umorzenie jeśli nie całości to przynajmniej części zadłużenia. Podniosła, że uprawa posiadanych przez nią i jej męża gruntów stanowi jedyne źródło utrzymania rodziny oraz że oprócz zadłużenia wobec ZUS posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów na pokrycie strat powodziowych i suszy, a także na pokrycie codziennych wydatków, na które również nie starcza rodzinie środków.

1.3. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS wskazał, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Jednocześnie stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

1.4. ZUS stwierdził, że w przypadku zobowiązanej nie zachodzi całkowita nieściągalność, bowiem jest właścicielką nieruchomości (gruntów rolnych i lasu), na której Zakład dokonał zabezpieczenia swoich wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki. W związku z tym postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu

o treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s oraz rozporządzenia, zgodnie z którym umorzenie należności może nastąpić w przypadku, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

1.5. ZUS ustalił, że zobowiązana obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest zatrudniona, nie pobiera świadczeń. Jest właścicielką lasów położonych w obrębie Bełk o powierzchni 0,83 ha oraz gruntów ornych położonych

w obrębie Zegartowice o powierzchni 2 61 ha, na których ZUS ustanowił w dniu

17 grudnia 2009r. zabezpieczenie hipoteczne swoich wierzytelności. Mąż zobowiązanej prowadzi 8 ha gospodarstwo rolne, z którego według oświadczenia osiąga dochód netto w kwocie około 1 000 zł miesięcznie. Otrzymuje również dopłaty unijne około 15 000 zł rocznie. Gospodarstwo specjalizuje się w hodowli tuczników

w ilości 70 sztuk rocznie, w gospodarstwie hoduje się również bydło w ilości 6 - 7 sztuk rocznie. Produkcja roślinna w całości przeznaczana jest na hodowlę zwierząt. Gospodarstwo posiada wysokie koszty własne (energia elektryczna, opał, środki ochrony roślin, nawozy sztuczne). Dochody z gospodarstwa są jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny. R. M. zamieszkuje wraz z mężem S. i małoletnimi córkami W. i A. w domu parterowym

o powierzchni 110-120 m2. Na terenie posesji zobowiązanej znajduje się także stodoła, budynek gospodarczy. W ocenie pracownika ZUS przeprowadzającego czynności kontrolne, warunki bytowe zobowiązanej i jej rodziny są na poziomie średnim.

ZUS przedstawił także stałe miesięczne wydatki ponoszone przez rodzinę R. M. na utrzymanie domu. Stałym obciążeniem są również składki odprowadzane do KRUS w wysokości 690 zł za kwartał. Z tego tytułu małżeństwo posiada zaległości za trzy kwartały. Z decyzji Urzędu Gminy wynika, że zobowiązana opłaca podatek rolny w kwocie 181 zł/rok od gruntów rolnych położonych w T.P. o powierzchni 2,5100 ha, według danych GUS dochód roczny z gospodarstwa za 2010r. wyniósł 4560,12 zł oraz wraz z mężem podatek rolny/leśny w łącznej kwocie 304 zł/rok od gruntów położonych w S. o powierzchni 8,8100 ha oraz 0,94 ha lasów, roczny dochód z gospodarstwa rolnego w 2010r. wyniósł 8218,86 zł. Mąż zobowiązanej opłaca podatek rolny w kwocie 434 zł/rok od gruntów położonych w S. o powierzchni 6,8500 ha, roczny dochód z gospodarstwa rolnego w 2010r. wyniósł 10 642,88 zł. Rodzina zobowiązanej nadto posiada zadłużenia z tytułu: kredytu obrotowego klęskowego na kwotę 10000 zł i pożyczki zaciągniętej w SKOK Stefczyka na kwotę 14 000 zł. Mąż zobowiązanej zeznał, że środki z kredytu i pożyczki zostały przeznaczone na funkcjonowanie gospodarstwa rolnego, bieżące opłaty i zakup paszy dla zwierząt. Dodatkowo zobowiązana spłaca kredyt zaciągnięty w 2008r. w Sygma Banque na potrzeby bieżące w ratach

w wysokości 220 zł, do spłaty pozostała kwota 2846,80 zł. W celu jej wyegzekwowania komornik sądowy prowadzi postępowanie.

ZUS wskazał, ze zobowiązana podnosiła, że środki pochodzące z pobranych kredytów i pożyczek przeznaczone były w znacznej części na pokrycie strat spowodowanych powodziami, które nawiedziły tereny prowadzonego przez małżonków gospodarstwa w 2008 i w 2010r. Susza panująca w 2011r. również spowodowała straty w produkcji rolnej. Mimo, że starty poniesione z ww. powodów nie zostały oszacowane, ZUS dał wiarę powyższym argumentom, zwłaszcza że Urząd Gminy w Imielnie zaświadczył, że na terenie gminy w lipcu 2008r. oraz maju

i sierpniu 2010r. wystąpiła powódź spowodowana nadmiernymi opadami atmosferycznymi. ZUS wskazał ponadto, że w rodzinie R. M. nie występują problemy zdrowotne. Dzieci korzystają z pomocy opieki społecznej w formie dożywiania w szkole. Innej pomocy od instytucji pomocowych rodzina nie otrzymuje.

1.6. ZUS stwierdził, że w przypadku zobowiązanej znajduje zastosowanie

art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z czym podjął decyzję o częściowym umorzeniu należności składkowych, tj. za okres od maja 2001r. do grudnia 2003r. w łącznej kwocie 39 775,95 zł. W ocenie organu czynniki zewnętrzne w postaci powodzi, która nawiedziła tereny gminy Imielno w latach 2008 i 2010 miały wpływ na straty

w produkcji rolnej prowadzonego przez zobowiązaną i jej małżonka gospodarstwa rolnego, z którego dochody stanowią jedyne źródło utrzymania rodziny. Aktualnie sytuacja finansowa rodziny wydaje się być trudna lecz mająca charakter przejściowy. Małżonkowie muszą zapewnić utrzymanie dwojgu dzieciom w wieku szkolnym. Dużym obciążeniem jest też spłata zobowiązań finansowych z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek jako konieczność podźwignięcia produkcji rolnej po stratach powodziowych. ZUS wskazał, że termin spłaty dwóch kredytów upływa w pierwszej połowie bieżącego roku, zatem w budżecie domowym znajdą się wolne środki, które będą mogły być przeznaczone na spłatę pozostałej części zadłużenia wobec ZUS

w systemie ratalnym.

1.7. ZUS podkreślił, że umorzenie ma charakter fakultatywny, co bezpośrednio wypływa z zapisu art. 28 u.s.u.s. Oznacza to, że organowi pozostawiono do uznania istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Stosownie do art. 28 ust. 4 u.s.u.s. umorzenie należności z tytułu składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na decyzję ZUS R. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia 23 grudnia 2011r. i umorzenie należności w całości lub w części przewyższającej umorzenie tych należności dokonane na podstawie zaskarżonej decyzji.

2.2. Uzasadniając skargę skarżąca przyznała, że umorzenie przez ZUS 35,02% zaległości stanowi dla niej istotną pomoc, jednak nie jest to pomoc adekwatna do rzeczywistości. Podniosła, że działalność gospodarcza, którą prowadziła nie przynosiła praktycznie żadnych dochodów, w związku z czym nie mogła opłacać składek. Nie opłacanie składek nie było więc jej działaniem zawinionym czy celowym.

R. M. wskazała, że wyłączne źródło utrzymania jej rodziny stanowią posiadane grunty. Dochody z rolnictwa są niskie, często bardzo niskie lub żadne

i muszą być przeznaczane na prowadzenie dalszej działalności rolniczej. Dodatkowym obciążeniem rodziny są zaciągnięte na pokrycie strat powodziowych oraz codziennych wydatków kredyty i pożyczki. Ponadto od momentu wizytacji pracowników ZUS w miejscu jej zamieszkania wystąpiły nowe okoliczności, które wpływają na sytuację bytową jej rodziny. Były to powodzie w latach 2008 i 2010, które objęły gospodarstwo skarżącej oraz susza panująca od połowy lata 2011r.

2.3. Zdaniem skarżącej, w jej przypadku zachodzą przesłanki do umorzenia zadłużenia, o których mowa w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 3 jak i art. 28 ust. 3a u.s.u.s, jak nie w całości to w stopniu znacznie większym niż uczynił to ZUS. Wbrew twierdzeniom ZUS po spłacie w tym roku kredytów pozostałe środki nie będą mogły być przeznaczone na spłatę zadłużenia w systemie ratalnym, ponieważ istnieje konieczność dofinansowania gospodarstwa (remont starych maszyn). Ponadto ze względu na mrozy zbiory w tym roku, szczególnie w odniesieniu do zbóż, zapowiadają się bardzo źle, co musi odbić się na produkcji zwierzęcej i powiększyć koszty produkcji. Skarżąca dodała, że kredyt w Sygma Banque został zaciągnięty na pilne potrzeby bytowe i przekracza kwotę 2800 zł. Na skutek braku możliwości spłaty tego kredytu obecnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej.

2.4. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności

z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

3.2. Organ prawidłowo wskazał na materialnoprawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tj. art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako u.s.u.s. (pkt 1.3). Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365), dalej jako rozporządzenie. Są nimi w szczególności sytuacje gdy:

1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

3.3. Wymaga podkreślenia, że z treści zacytowanych przepisów o umorzeniu zaległości składkowych wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że

w przypadku stwierdzenia przesłanki, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia.

Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

W celu ustalenia istnienia przesłanek umorzenia należności składkowych niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Ustalając istnienie przesłanek organ bierze przy tym pod uwagę aktualną sytuację życiową i majątkową osoby wnoszącej o umorzenie zaległości.

3.4. W przedmiotowej sprawie organ sprostał tym wymaganiom. W celu ustalenia stanu faktycznego przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające ustalając sytuację majątkową, finansową i rodzinną skarżącej. Oparł się w tym zakresie m.in. na: oświadczeniu skarżącej o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej i oświadczeniu o posiadanym majątku ruchomym, nieruchomościach oraz prawach majątkowych z dnia 23 sierpnia 2011r., zeznaniach męża skarżącej S. M. z dnia 11 sierpnia 2011r., zaświadczeniu z Banku Spółdzielczego w Jędrzejowie z dnia 22 sierpnia 2011r., umowie pożyczki

nr 1/126108/09 z dnia 19 listopada 2009r. ze SKOK "Jaworzno", piśmie komornika sądowego z dnia 26 kwietnia 2011r. "Zajęcie wierzytelności", informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 16 sierpnia 2011r., informacji z Urzędu Gminy w I.z dnia 16 lutego 2012r. ZUS dysponował też wystawionymi na skarżącą lub jej męża fakturami za telefon i energię elektryczną, decyzją w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2011r. i 2010r., łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010r., zeznaniem podatkowym skarżącej PIT – 36 za 2010r. i 2009r. oraz wypisami

z rejestru gruntów.

3.5. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i jego analizy organ prawidłowo stwierdził brak przesłanki całkowitej nieściągalności wobec niewystępowania żadnej z okoliczności wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. Wbrew twierdzeniom skarżącej jej sytuacji nie można odnieść do tej określonej w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. R. M. wprawdzie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej jednak posiada, podobnie jak jej mąż majątek w postaci nieruchomości (pkt 1.5.). Z majątku tego można egzekwować należności.

3.6. Wobec braku przesłanki nieściągalności ZUS rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy pod kątem ustalenia czy przypadek skarżącej jest tym właśnie uzasadnionym, o którym stanowi przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a przede wszystkim czy ustalone okoliczności świadczą o tym, że skarżąca nie jest w stanie opłacić należności bez spowodowania zbyt ciężkich skutków dla siebie i swojej rodziny. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ prawidłowo stwierdził istnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. i rozporządzeniu. Jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny skarżącej jest bowiem gospodarstwo rolne. Na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostają dwie małoletnie córki. W związku z powodzią, która miała miejsce na terenie gminy Imielno w 2009r. i 2010r. oraz panującą w 2011r. suszą, produkcja rolna prowadzonego przez małżonków M. gospodarstwa poniosła znaczne straty. Dodatkowym obciążeniem budżetu rodziny są zaciągnięte kredyty i pożyczki, które zostały przeznaczone głównie na pokrycie strat spowodowanych powodziami. O słabej kondycji finansowej rodziny skarżącej świadczy również fakt otrzymywania pomocy społecznej w postaci dożywiania w szkole dzieci.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, prawidłowe jest stwierdzenie organu, że spłata całości zadłużenia spowodowałaby znaczny uszczerbek

w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej.

3.7. W związku z tym, że wydając decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych organ działa w ramach uznania administracyjnego (pkt 3.3.)

w przypadku stwierdzenia przesłanki, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W przedmiotowej sprawie ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o umorzenie zaległości składkowych ZUS uznał za zasadne, w związku z wystąpieniem okoliczności określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., umorzenie części zaległości, tj. za okres od maja 2001r. do grudnia 2003r. w łącznej kwocie 39 775,95 zł. Organ uznał bowiem, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, ale trudności te mają charakter przejściowy, co pozwoli jej na spłatę pozostałej kwoty zadłużenia w systemie ratalnym. Zdaniem Sądu, wniosek taki został wyciągnięty w granicach określonych w art. 80 k.p.a. Prawidłowo bowiem organ wziął pod uwagę fakt, że termin spłaty dwóch kredytów upływa w pierwszej połowie bieżącego roku, w związku z czym w kolejnych miesiącach wolne środki będą mogły być przeznaczone na spłatę zadłużenia ZUS, jak już wyżej wskazano, w systemie ratalnym. Nie mógł przy tym zostać uwzględniony zarzut zawarty w skardze, że środki te w pierwszej kolejności muszą być przeznaczone na doinwestowanie gospodarstwa rolnego. Z niespornych ustaleń organu wynika bowiem, że z tytułu unijnych dopłat co roku skarżąca otrzymuje 15 000 zł. Wymaga zaznaczenia, że przeznaczeniem tzw. "dopłat unijnych" jest ich wykorzystanie właśnie na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego i środki na dofinansowanie gospodarstwa rolnego skarżącej i jej rodziny powinny pochodzić ze wskazanych dopłat.

3.8. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze należy wskazać, że nie ma znaczenia w postępowaniu umorzeniowym kwestia opłacalności prowadzonej działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza jest bowiem prowadzona na własne ryzyko, które ponosi osoba je prowadząca. Na niej spoczywają obowiązki związane z regulowaniem różnych należności, w tym obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne.

3.9. Sąd stwierdził, że nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia argument nowych okoliczności, które wpływają na sytuację skarżącej. Przede wszystkim bowiem w tym zakresie skarżąca wskazuje na powodzie w 2008r i 2010r., które nie są nowymi okolicznościami i wbrew twierdzeniom skarżącej zostały uwzględnione przez ZUS. Wymaga też wyjaśnienia, że ewentualna zmiana sytuacji skarżącej i wystąpienie nowych okoliczności, uprawnia do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie przedmiotowych należności i to nawet w sytuacji, gdy pierwotnie wydana w tym przedmiocie decyzja, była częściowo decyzją negatywną dla strony. Rozstrzygnięciom tym nie towarzyszy bowiem walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej).

3.10. Dodatkowo należy zauważyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie ZUS jest zgodne z wolą skarżącej, która we wniosku z dnia 20 października 2011r. inicjującym niniejsze postępowanie umorzeniowe oraz we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 16 stycznia 2012r. wnosiła o umorzenie zaległości

w całości bądź w znacznej części. Kwestia zakresu umorzenia jest konsekwencją uznaniowego charakteru decyzji nie noszącej jednak, jak wyżej wykazano, cech dowolności.

3.11. Ustosunkowując się do wniosku skargi o umorzenie należności należy wskazać, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających

z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

3.12. Reasumując Sąd stwierdził, że ZUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 §1 k.p.a., tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie

i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy, a następnie zajęte stanowisko przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a. Tym samym organ nie przekroczył granic realizowanego uznania administracyjnego.

3.13. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.