Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1884/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... maja 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 30 stycznia 2014 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. Z.(zwanego dalej Skarżącym, Wnioskodawcą) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr ...z dnia ... maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr ... z dnia ... stycznia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR Nr ... z dnia ... października 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 .

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 12 maja 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2010, w którym zadeklarowano w ramach pakietów:

1. rolnictwo ekologiczne w wariantach:

a) uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) powierzchnię ... ha,

b) trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) powierzchnię ... ha,

2. ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków powierzchnię ... ha.

Powyższym wnioskiem Skarżący zwrócił się również o zwrot kosztów sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w ramach pakietu ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wysokości ... zł za powierzchnię siedliska ... ha.

Decyzją Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi odmówił przyznania S. Z. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż S. Z. nie spełnił warunku, o którym mowa w § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.), bowiem zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne powierzchnię działek rolnych niniejszą niż powierzchnia realizowanego przez niego zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w roku 2007 w ramach PROW 2004-2006.

Decyzją Nr ... z dnia ... października 2012 r. Dyrektor Warmińsko- Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Skarżącego w dniu 13 lipca 2011 r., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. Uzasadniając powyższą decyzję Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, w całości podtrzymując stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi wyrażone w decyzji z dnia ... czerwca 2011 r.

W dniu 9 grudnia 2013 r. do Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko- Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie Nr ... z dnia ... października 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Uzasadniając swój wniosek Skarżący podniósł następujące zarzuty:

1. rażącego naruszenia prawa poprzez nieuzasadnione uznanie, że zobowiązania rolnośrodowiskowe S. Z. w zakresie przekazanych gruntów na rzecz R. P. nie wygasły względem ARiMR w części przyjętych gruntów, co spowodowało, iż wbrew obowiązującym przepisom odmówiono mu przyznania płatności rolnośrodowiskowych we wnioskowanym zakresie;

2. rażącego naruszenia § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) poprzez niezgodne z prawem uznanie, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe z dnia ... kwietnia 2010 r. przejęte przez R. P. nie zostało złożone skutecznie, a następnie nie zostało skutecznie przekazane następcy prawnemu P. P.;

3. rażącego naruszenia § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. ze względu na fakt, iż producent rolny S. Z. nie wypełnił swojego zobowiązania, w sytuacji gdy zostało ono przejęte przez inny podmiot, za którego działania nie można obciążać S. Z.;

4. pominięcia części dowodów i ich nieuwzględnienie, a w szczególności oświadczenia przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW z dnia 26 kwietnia 2010 r., umowy przekazania gruntów rolnych zawartej w dniu 26 kwietnia 2010 r., oświadczenia R. P. z dnia 26 kwietnia 2010 r. dotyczącego kontynuowania realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych na przejętych działkach rolnych;

5. rażącego naruszenia § 43 i 43a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.), poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie był uprawniony do przejścia na realizację nowego programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 w roku 2010.

Decyzją Nr ... z dnia ... stycznia 2014 r. Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR Nr ... z dnia ... października 2011 .

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku S. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko- Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie .. z dnia ... października 2011 r. wymagało ustalenia, czy podniesione zarzuty są zasadne i czy w konsekwencji doprowadziły do tego, że ww. decyzja obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub innymi wadami, skutkującymi stwierdzeniem jej nieważności. Dokonując takiej oceny organ I instancji wskazał, że S. Z. rozpoczął realizację 5- letniego programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006 w dniu 1 marca 2007 r. na podstawie wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007 (PROW 2004-2006), złożonego w dniu 31 sierpnia 2006 r., w którym zadeklarował w ramach pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariantach: a) S02a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) powierzchnię ... ha oraz b) S02b01 trwale użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) powierzchnię ... ha. Deklarowane grunty położone były na działkach ewidencyjnych nr ..., znajdujących się w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie ..., w obrębach ewidencyjnych ..., ... oraz ... Postępowanie administracyjne zainicjowane ww. wnioskiem zostało zakończone ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... wydaną w dniu ... lutego 2008 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, w której uchylono ostateczną decyzję tego organu Nr ... z dnia ... listopada 2006 r. i przyznano S. Z. płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości ... zł, w tym do pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariantach a) S02a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności) kwotę w wysokości ... zł za powierzchnię ... ha b) S02b01 trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) kwotę w wysokości ... zł za powierzchnię ... ha. Mając powyższe na względzie Prezes ARiMR wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie decyzją z ... października 2011 r. Nr ... zasadnie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r., o odmowie przyznania S. Z. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, gdyż prawidłowo uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi prawidłowo ustalił, że Skarżący nie spełniła warunku, o którym mowa w § 43 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, gdyż w złożonym w dniu 13 maja 2010 wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu "rolnictwo ekologiczne" zadeklarowała powierzchnię mniejszą niż powierzchnia realizowana w ramach zobowiązania podjętego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Prezes ARiMR podkreślił, że S. Z. w roku 2009 realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2004-2006 w pakiecie S02 rolnictwo ekologiczne na powierzchni ... ha, natomiast w roku 2010 w ramach tego pakietu zadeklarował do płatności powierzchnię ... ha. Podkreślenia zatem wymaga, że wynikające z przeniesienia posiadania gruntów rolnych gruntów rolnych położnych na działkach nr ... zaprzestanie przez S. Z. w dniu 26 kwietnia 2010 r. realizacji podjętego z dniem 1 marca 2007 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w części, oznaczało brak spełnienia warunku, o którym mowa w § 43 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, tj. w ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego realizacji pakietu "rolnictwo ekologiczne" na tej samej powierzchni gruntów. Z uwagi na powyższe Prezes ARiMR wskazał, że bezzasadny jest zarzut Skarżącego w zakresie rażącego naruszenia prawa, co oznacza, że decyzja Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie Nr ... z dnia ... października 2011 r. nie jest obarczona wadą, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego organ I instancji wskazał również, że organ właściwy dla stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu bada, czy skarżona decyzja nie jest obarczona innymi, niż wymienione we wniosku, wadami powodującymi jej nieważność. Kontrola, której dokonał Prezes ARiMR działając z urzędu dowiodła natomiast, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a., a zatem nie może być wzruszona w trybie nieważnościowym.

W odpowiedzi na odwołanie Skarżącego z dnia 5 lutego 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr ... z dnia ... maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR Nr ... z dnia ... stycznia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko- Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR Nr ... z dnia ... października 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że kontrolowane decyzje nie są dotknięte żadnymi z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Minister podtrzymał argumentację wskazaną w uzasadnieniu przez Prezesa ARiMR, w pełni podzielając stanowisko tego organu, iż z uwagi na brak wystąpienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 156 k.p.a. nie było możliwe stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z wnioskiem Skarżącego.

S. . Z. zaskarżył powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów. Wskazał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na :

1. błędzie w ustaleniu faktycznych opartych na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym poprzez nieuzasadnione uznanie, iż zobowiązania rolnośrodowiskowe S. Z. w zakresie przekazanych gruntów na rzecz R. P. (a ten na syna P. P.) nie zostały skutecznie przyjęte w zakresie ONW i zobowiązań rolnośrodowiskowych oraz iż zobowiązania wnioskodawcy nie wygasły względem ARIMR w części przyjętych gruntów objętych wnioskiem, pomimo tego, iż zostało to dokonane w formie pisemnej umowy, a powyższe doprowadziło do błędnego uznania przez organ II instancji, iż wbrew obowiązującym przepisom prawa odmówiono mu przyznania płatności rolnośrodowiskowych we wnioskowanym zakresie, pomimo tego, iż w dniu 26 kwietnia 2010 roku R. P. złożył oświadczenie w ARIMR w Gołdapi dotyczące przejęcia posiadanych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW wraz z umową przekazania zobowiązań przez wnioskodawcę z R. P. i wykazem działek oraz oświadczeniem R. P. dotyczącego kontynuowania realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych na przejętych działkach rolnych na lata 2007-2013 w dniu 26 kwietnia 2010r. wraz z wykazem tychże działek, tj. nr ... obręb ... oraz nr ... - obręb ..., o łącznej powierzchni ... ha;

2. rażącego naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

3. rażącego naruszenia § 25 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na nieuzasadnionym jego treścią i celem przyjęciu, iż "przeniesienie posiadania" gospodarstwa rolnego lub jego części "w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy" nie dotyczy sytuacji, w której w wyniku wygaśnięcia umowy dzierżawy z dnia 16 października 2003 r. posiadanie powraca od dotychczasowego dzierżawcy do właściciela gruntów, to jest R. P. oraz poprzez błędne przyjęcie, iż brak uwzględnienia normy wyraźnie wiąże pojęcie "przeniesienia posiadania" z przekazaniem faktycznego władania, co znalazło wyraz w treści przepisu § 25 ust. 1 in fine ("jeżeli objął w posiadanie"). Właściciel gruntu R. P. będący jednocześnie jego posiadaczem, na pewno ten warunek spełnia;

4. § 25 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez błędne uznanie, iż nie doszło zgodnie z zawartą umową do przejęcia gruntów objętych wnioskami rolnośrodowiskowymi na rzecz R. P., a następnie na jego syna P. P., który przejął je na podstawie zawartej umowy - w obecności pracowników ARIMR w sytuacji gdy dyspozycja tego przepisu przewiduje przejęcie zobowiązań rolnośrodowiskowych tylko w tej formie, wniosek taki wypływa wprost z jasnej i niebudzącej wątpliwości treści powołanych przepisów;

5. brak podstawy prawa do przyjęcia, iż zobowiązanie programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 może być przekazane po upływie jakiegoś czasu jego realizacji w sytuacji, gdy przepis prawa art. 25 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza przejęcie tego zobowiązania po objęciu w posiadanie działek rolnych przez nowego nabywcę, pod warunkiem, iż wszakże złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa lub stada zwierząt ras lokalnych;

6. art. 8 i art. 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, poprzez nieuwzględnienie obowiązujących w postępowaniu administracyjnym zasad tj. zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz obowiązku organu administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, w szczególności, iż zobowiązania R. P. dotyczące przejęcia obowiązków ONW i rolnośrodowiskowych na przejętych działkach rolnych na lata 2007 — 2013 w dniu 26 kwietnia 2010r. wraz z wykazem tychże działek, tj. nr ... - obręb ... oraz nr ... - obręb ..., o łącznej powierzchni ... ha, były składane przed Kierownikiem Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gołdapi i poinformowano wnioskodawcę, iż powyższe oświadczenie jest wystarczające do przejęcia w/w zobowiązań (oświadczenia te zostały złożone na wzorach otrzymanych z ARIMR);

7. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i określonej tam zasady demokratycznego państwa prawa z prawem obywatela do dobrze funkcjonującego państwa, w którym obywatel może pokładać zaufanie do organów administracji;

8. rażące naruszenie prawa § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej poprzez niezgodne z prawem uznanie, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe złożone przez Pana P. zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ran działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejski na lata 2007-2013 dotyczy innego okresu, a nie kontynuacji realizowania zobowiązania podjętego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. (PROW 2004-2006), przez S. Z. od roku 2007, co jest literalną konsekwencją przepisu w sytuacji skarżący w sposób skuteczny przekazał zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w ramach PROW 2004-2006;

9. naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwziąć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich iż wobec powyższego producent rolny S. Z. nie wypełnił swego zobowiązania, w sytuacji gdy został on przejęty przez inny podmiot, za którego działania nie można obciążać S. Z. oraz poprzez niezgodne z prawem uznanie, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe z dnia 26 kwietnia 2010r. przyjęte przez R. P. nie zostało złożone skutecznie, a następnie nie zostało skutecznie przekazane następcy prawnemu P. P., a wobec tego nie ma żadnych powodów do tego by nie przyznać w wnioskowanej części płatności rolnośrodowiskowe.

10. rażące naruszenie prawa i pominięcie części dowodów poprzez ich nie uwzględnienie i pominięcie w uzasadnieniu decyzji, a w szczególności oświadczenia przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położnych na obszarach ONW z dnia 26 kwietnia 2010 roku, umowy przekazania gruntów rolnych zawartej w dniu 26 kwietnia 2010roku; oświadczenia R. P. z dnia 26 kwietnia 2010 roku dotyczącego kontynuowania realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych na przejętych działek rolnych na lata 2007 -2013 dotyczących działek, nr ... ... ha (łącznie ... ha) położnych w obrębie ewidencyjnym ... , gmina .... , województwo Warmińsko Mazurskie;

11. § 43 i § 43a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 33, poz.262 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż wnioskodawca nie był uprawniony do przejścia na realizację nowego programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 w roku 2010 bowiem nie wykonywał przez okres trzech poprzednich lat zobowiązań rolnośrodowiskowych.

Ponadto Skarżący wniósł o dołączenie do akt sprawy i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy ... dotyczącej przyznania P. P. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 roku - na okoliczność wskazania, iż zostały spełnione wszystkie zobowiązania przyjęte od S. Z. przez P. P., a w szczególności na okoliczność wykazania, iż R. P. oświadczeniem z dnia 26 czerwca 2010 roku skutecznie przejął, a następnie przekazał synowi P. P. zobowiązania S. Z. przy udziale i w obecności Kierownika ARiMR w Gołdapi działającego poprzez W. L., w obecności syna S. S. Z., P. R., I.Z. oraz o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków R. P. i P. P. na okoliczność potwierdzenia, iż R. P., a następnie jego syn P. P. przejął zobowiązania ONW i rolnośrodowiskowe za lata 2007 - 2013 w dniu 26 kwietnia 2010r. wraz z wykazem tychże działek, tj. nr ... oraz ...- obręb ... oraz nr ... - obręb ..., na okoliczność wykazania, iż oświadczenia te były składane przed Kierownikiem Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gołdapi na wzorach dokumentów uzyskanych z Agencji i poinformowano strony, iż powyższe oświadczenie jest wystarczające do przejęcia w/w zobowiązań oraz na okoliczność potwierdzenia, iż P.P. składał wniosek rolnośrodowiskowy na działkach w/w za 2010 rok.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Sąd podziela pogląd organów orzekających w sprawie wszczętej na wniosek Strony skarżącej odnośnie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR Nr ... z dnia ... października 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z p. zm. – dalej jako k.p.a.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości:

2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;

5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą:

7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że pozytywne orzeczenie w tym zakresie (stwierdzające nieważność decyzji) może zapaść wyłącznie w wypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych. Mają one charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Generalnie należy stwierdzić, że wady tkwią w samej decyzji (jej treści) i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej (patrz: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH BECK, s. 704).

Wady określone w pkt 1 i 4 art. 156 § 1 k.p.a. wskazują na naruszenie elementu podmiotowego hipotez norm materialnych (w przypadku organu - normy kompetencyjnej, w przypadku osoby niebędącej stroną - normy merytorycznej). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej (pkt 2) to typowy przykład sprzeczności z normami materialnymi wyższego stopnia. Z kolei rażące naruszenie prawa (pkt 2) to nic innego, jak zaprzeczenie elementu przedmiotowego hipotezy normy merytorycznej (zastosowanie normy do stanu faktycznego sprawy, który znajduje się poza zakresem jej unormowania) lub zanegowanie treści dyspozycji tej normy. Natomiast trwała niewykonalność decyzji (pkt 5) oznacza, że decyzja jest sprzeczna z dyspozycją normy merytorycznej, gdyż niewykonalność implikuje negację faktyczną stanu rzeczy przewidzianego w zakresie jej unormowania, przy założeniu, że ustanowiona norma wyższego stopnia sama ma charakter wykonalny. Jeśli wykonanie decyzji wywołuje czyn zagrożony karą (pkt 6), to zachodzi sprzeczność z naczelnymi normami merytorycznymi. Z kolei naruszenie rei iudicatae (pkt 3) oznacza, że zanegowano w całości normy materialne podlegające uprzednio konkretyzacji.

Źródłem tych wad może być jednak nie tylko naruszenie przepisów prawa materialnego, lecz również naruszenie istotnych przepisów procesowych, w szczególności dotyczących toku instancji, pierwszeństwa weryfikacji decyzji w trybie zwykłym przed trybem nadzwyczajnym czy też dopuszczalności dysponowania postępowaniem i prawami przez strony postępowania (patrz: A. Matan, komentarz do art. 156 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz. A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. LEX 2010, również: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH BECK, s. 705;).

W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, organ rozpatrujący sprawę ustala czy zaistniały podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. niezbędne do stwierdzenia nieważności. Organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie administracyjne w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem odwoławczym tj. Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz organem nadzoru tj. Prezesem ARiMR, który decyzją z dnia ... stycznia 2014 r. prawidłowo stwierdził, iż nie zaistniała jakakolwiek przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a., skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR Nr ... z dnia ... października 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gołdapi Nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.

W sprawie mają zastosowanie przepisy prawa materialnego krajowego i wspólnotowego, przede wszystkim zawarte w:

- ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm., obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 173 - dalej: ustawa),

- rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe),

- rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.).

Z powyżej wskazanych przepisów prawa wynika, że aby skutecznie domagać się przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, gdy uległo zmniejszenie powierzchni objętej wnioskiem, następca obejmujący grunty, o które uległo zmniejszenie wcześniej deklarowanego areału, winien wystąpić o przyznanie tej płatności w określonym terminie i uzyskać tę płatność. Wynika to z treści § 25 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w związku z treścią § 43 i § 43 a rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Ze stanu faktycznego, wynikającego z akt sprawy i wskazanego w zaskarżonych decyzjach wynika, że S. Z. wystąpił z wnioskiem o płatność na 2010r. odnośnie zmniejszonego areału, niż wcześniej określony w programie rolnośrodowiskowym, albowiem cześć gruntów została objęta w posiadanie z powodu upływu okresu dzierżawy przez R. P., a następnie jego syna – P. P.. Z akt sprawy jednakże nie wynika, że R. P. lub jego syn P. P. otrzymali w drodze decyzji płatność rolnośrodowiskową na 2010 rok do gruntów, o które uległo zmniejszenie areału wcześniej zgłaszanego przez Skarżącego do programu rolnośrodowiskowego od 1 marca 2007 r. i dokonali skutecznego – zgodnie z cyt. przepisami – przejęcia tej płatności.

W świetle wskazanych powyżej regulacji prawnych i stanu faktycznego sprawy co do odmowy przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 należy stwierdzić, że w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek strony, Prezes ARiMR prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, bowiem - co wynika wyraźnie z treści zaskarżonej decyzji - decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, nie dotyczyła sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwej strony postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, ponadto w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą i nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Ponadto – jak to wykazał organ nadzoru w swojej decyzji - decyzja Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wydana została z uwzględnieniem cyt. przepisów prawa krajowego i wspólnotowego oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie było tym samym podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które z kolei pociągałoby za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności w oparciu o tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zgodnie z jednolitą wykładnią dotyczącą przesłanki nieważności wynikającej z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty i bezsporny, nie stwarzający podstaw do odmiennej wykładni, został naruszony przepis prawa. W wyroku z 27 października 2003r. (sygn. akt IV SA 905/2002, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. jest takie naruszenie normy prawa obowiązującego, która jest na tyle wyraźna, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych".

Z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza (patrz: wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1361/12, LEX nr 1314579). Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający (patrz: wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983 r., sygn. akt II SA 581/83, Prob. Praw. 1984, nr 10, s. 28).

Należy przy tym podkreślić, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od cyt. zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że objęta żądaniem stwierdzenia nieważności decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą, a nie kontynuacją postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego decyzją ocenianą w trybie postępowania nieważnościowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu jedynie wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej tą decyzją (patrz: wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Łd 1298/12, LEX nr 1287078).

Wobec powyższego Sąd – rozpoznając skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – kontroluje decyzje organów pod kątem naruszenia przepisu art. 156 k.p.a. i następnych, nie może zaś dokonywać kontroli decyzji, która była objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności w szerszym zakresie (tj. merytorycznym czy odnoszącym się do uchybień natury proceduralnej, dowodowej) albowiem taka kontrola jest zastrzeżona dla normalnego postępowania odwoławczego, a następnie skargowego, nie może zaś być zastąpiona kontrolą dokonywaną w postępowaniach nadzwyczajnych.

W tym stanie rzeczy Sąd nie uznał za zasadne zarzuty podniesione przez Skarżącego, odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego (wskazane w skardze przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego i rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r.), nie mogły zostać także uznane zarzuty odnoszące się do naruszenia przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem organy orzekające w sprawie wszczętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie prowadzą odrębnego postępowania dowodowego, orzekając tylko na podstawie akt sprawy zakończonej decyzją objętą tym postępowaniem.

Sąd nie mógł również odnieść się do zarzutów podnoszonych odnośnie działania organów, które wydały decyzje niebędące bezpośrednio przedmiotem postępowania (np. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR).

Sąd z powyższych powodów nie uznał również za stosowne przeprowadzić dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, jak również – z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. – przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków wskazanych przez Skarżącego.

Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie z uwagi na powyższe Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie uznał, iż w sprawie zaszły przesłanki skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również i poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR, jak tego żądała Strona skarżąca w swojej skardze.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.