Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2107/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 5 i 6 ust. 3 pkt 3 par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 230/17 ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 30 stycznia 2017 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 230/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Spółki z o.o. A. z siedzibą w D. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 30 stycznia 2017 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (zwany dalej w skrócie PPIS), na skutek otrzymanego w dniu 12 sierpnia 2014 r. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, karty oceny narażenia zawodowego oraz dokumentacji medycznej, wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia wystąpienia choroby zawodowej u A. G.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji PPIS ustalił, że A. G. pracowała w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w pralni na stanowisku prasowaczki w latach ..., w okresie od ... r. do ... r. była bezrobotna, a następnie w okresie od dnia ... r. do ... r. pracowała w A. Sp. z o.o. z siedzibą w D. (zwanej dalej w skrócie Spółką) jako montażystka na Wydziale Grzałek.

W dniu 29 sierpnia 2014 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. wpłynęło pismo Spółki o uzupełnienie dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej A. G. - informacja dotycząca okresu zatrudnienia, zakres obowiązków, zaświadczenia lekarskie z badań profilaktycznych, karta oceny ryzyka zawodowego na stanowisku monter grzałek oraz chronometraż pracy.

W dniu 2 października 2014 r. oraz w dniu 22 października 2014 r. A. G. dostarczyła do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. dodatkową dokumentację medyczną, którą organ przesłał do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B.

W dniu 24 listopada 2014 r. PPIS przesłuchał w charakterze strony A. G. w sprawie podejrzenia choroby zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Protokół z przesłuchania strony został przesłany do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B.

Organ pierwszej instancji pismami z dnia 29 grudnia 2014 r., 7 kwietnia 2015 r. i 23 lipca 2015 r. zwracał się do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. o informacje dotyczące wydania orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej A. G. W odpowiedzi na powyższe ww. organ pismem z dnia 28 lipca 2015 r. poinformował PPIS, że diagnostyka pacjentki została przeprowadzona, jednak wystąpiono do pracodawcy o uzupełnienie informacji dotyczących narażenia zawodowego.

W dniu 7 grudnia 2015 r. PPIS otrzymał od P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B orzeczenie lekarskie z dnia 4 grudnia 2015 r. nr ... dotyczące choroby zawodowej A. G. oraz kserokopie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, tj. pism pracodawcy z: 30 czerwca 2015 r., (bez daty dziennej) lipca 2015 r., 25 sierpnia 2015 r., 9 października 2015 r., 12 listopada 2015 r. Pisma dotyczące uzupełnienia informacji o warunkach pracy, tj.: kopię nagrania video, przesłanego przez pracodawcę przedstawiającą wykonywane czynności na stanowiskach, na których była zatrudniona A. G. w skarżącej Spółce.

Klinika Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w L. pismem z dnia 19 lutego 2016 r. przesłała orzeczenie lekarskie z dnia 3 lutego 2016 r. nr ... w sprawie choroby zawodowej A. G.

W dniu 15 marca 2016 r. do PPIS wpłynęło pismo Spółki, w którym zarzucono, że orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w L. jest lakoniczne i nie wyjaśnia wszystkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na pismo organu pierwszej instancji z dnia 18 marca 2016 r. Instytut Medycyny Pracy w L. pismem z dnia 19 maja 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte ww. w orzeczeniu z dnia 3 lutego 2016 r.

W dniu 21 czerwca 2016 r. do PPIS wpłynęło ponownie pismo Spółki dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego celem wyjaśnienia wątpliwości oraz rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek orzeczniczych l i II stopnia wydanych w przedmiotowej sprawie.

PPIS w dniu 28 czerwca 2016 r. wydał decyzję o stwierdzeniu u A. G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w pozycji 19.5 wykazu chorób zawodowych.

Po rozpatrzeniu odwołania, P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarnego w B. (zwany dalej PPWIS), decyzją z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr ... uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie choroby zawodowej u A. G. PPIS pismem z dnia 8 września 2016 r. zwrócił się do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o przesłanie karty oceny narażenia zawodowego i ustosunkowanie się czy podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia 4 grudnia 2015 r. nr ....

W dniach 14-15 września 2016 r. PPIS przeprowadził kontrolę w Spółce w której pracowała A. G., w trakcie której przeprowadzono ocenę narażenia zawodowego. W dniu 21 września 2016 r. do PPIS wpłynęło pismo P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy znak ... dotyczące choroby zawodowej A. G..

W dniu 16 listopada 2016 r. PPIS w S. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u A. G.

Decyzją dnia 6 grudnia 2016 r. nr ... PPIS stwierdził u A. G. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy: przewlekle zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w pozycji 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) wydanym na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-61 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, z późn. zm.)

Od powyższej decyzji odwołała się Spółka.

Po rozpatrzeniu odwołania PPWIS decyzją z dnia 30 stycznia 2017 r. nr ..., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 235² K.p. zawierającego definicję choroby zawodowej, a następnie wskazał, że choroby zawodowe wymienione są w poz. 19 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) oraz, że w pkt 5 wymienione jest przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej.

PPWIS stwierdził, że organ pierwszej instancji zgodnie z określonym w rozporządzeniu sposobem i trybem przeprowadził kontrolowane postępowanie dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Decyzję organu pierwszej instancji o stwierdzeniu u A. G. choroby zawodowej wydano na podstawie zarówno danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, jak też oparto ją na ocenie narażenia zawodowego, sporządzonej na formularzu, uzyskanym u pracodawcy i sporządzonym przez organ pierwszej instancji po lustracji stanowisk pracy oraz na podstawie charakterystyki stanowiska pracy i zakresu obowiązków otrzymanych od pracodawcy.

Organ odwoławczy podniósł, że wbrew twierdzeniom Spółki wyjaśniono rozbieżności pomiędzy przeciwstawnymi orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych I stopnia z dnia 4 grudnia 2015 r. nr ... i II stopnia z dnia 3 lutego 2016 r. nr .... Wskazał, że PPIS uznał, że orzeczenie jednostki odwoławczej jest bardziej wiarygodne, wszechstronne, spójne z pozostałym materiałem dowodowym, a szczegółowe uzasadnienie stanowiska koresponduje z pozostałymi dowodami. PPWIS podniósł, że orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopnia jest niewiarygodne, bowiem nie wyjaśnia wprost, czy jednostka stwierdziła u strony występowanie choroby pod nazwą: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej. Organ szczegółowo opisał, jakie jednostki chorobowe stwierdziły inne podmioty lecznicze, kiedy i gdzie strona poddawana była hospitalizacji, w jaki sposób przebiegał proces leczenia, jakie czynności wykonywała A. G. w czasie pracy, ale w żadnym zdaniu nie wyraził wprost, czy ta właśnie jednostka potwierdziła istnienie u ww. osoby choroby wymienionej pod pozycją 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Jednostka orzecznicza uzasadnia, dlaczego nie uznaje zawodowej etiologii tego schorzenia.

PPWIS podniósł, że w opinii Instytutu Medycyny Pracy w L. znajduje się wyraźne stwierdzenie występowania tej choroby u pacjentki, a także przemawiające do tutejszego organu uzasadnienie, z którego wynika dlaczego jednostka ta uznaje zawodową etiologię stwierdzonej choroby. Zdaniem organu odwoławczego diagnostyka wykonana w Instytucie Medycyny Pracy w L. jest dokładniejsza, obejmowała większy zakres (hospitalizacja, badania specjalistyczne np. przez, ortopedę) i jest bardziej precyzyjna niż diagnostyka wykonana w P. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Ponadto w ww. jednostce orzeczniczej zatrudnieni są specjaliści posiadający wymagane prawem kwalifikacje zawodowe oraz niezbędne doświadczenie zawodowe. Jednostka orzecznicza II stopnia jest jednostką naukowo- badawczą w dziedzinie medycyny pracy. Organ wskazał, że orzeczenie lekarskie II stopnia bardzo szczegółowo uzasadnia stanowisko lekarza orzecznika i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Ponadto Instytut Medycyny Pracy w L. pismem z dnia 9 maja 2016 r. ustosunkował się do różnic pomiędzy stanowiskiem zajętym w orzeczeniu lekarskim z dnia 4 grudnia 2015 r. nr ..., wydanym przez jednostkę orzeczniczą I stopnia a orzeczeniem lekarskim z dnia 3 lutego 2016 r. nr ... wydanym przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Organ odwoławczy zaznaczył, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje wystąpienie dwóch przesłanek: 1) stwierdzenie u pracownika schorzenia, które znajduje się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia; 2) ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby, a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy; czyli ustalenie, że stwierdzona choroba ma podłoże zawodowe. PPWIS podniósł, że Instytut Medycyny Pracy w L. wyraził swoją opinię podkreślając, że charakter pracy wykonywanej przez A. G. należy traktować jako wywołujący zapalenie ścięgnisto-okostnowe nadkłykcia kości ramiennej. Ponadto analiza narażenia zawodowego, dane z wywiadu, dokumentacja lekarska wraz z przebiegiem choroby oraz wyniki wykonanych badań dają podstawy do rozpoznania u badanej choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, mimo że zachodziły przesłanki jej uchylenia, gdyż organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia w głównej mierze na orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia oraz na opinii uzupełniającej, które były lakoniczne i nie zawierały rzeczowego wywodu, a przez to nie wyjaśniały ewidentnej sprzeczności z orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej l stopnia; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie przez PPWIS decyzji organu pierwszej instancji, mimo iż zachodziły przesłanki jej uchylenia, gdyż PPIS naruszył art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. w związku z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez niepodjęcie dodatkowych czynności, o których mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia czego konsekwencją było niewyjaśnienie wątpliwości mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, tj. rozbieżności pomiędzy przeciwstawnymi orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych I i II stopnia;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że przedmiotem kontroli sądu jest decyzja PPWIS utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia 6 grudnia 2016 r. o stwierdzeniu u A. G. choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Rozstrzygnięcia te pozostają w zgodzie z przepisami prawa.

Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie wydane orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia, tj. Poradni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. (orzeczenie lekarskie nr ...) oraz Instytutu Medycyny Pracy im prof. J. (orzeczenie lekarskie nr ...), są rozbieżne. Jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła bowiem brak podstaw do uznania etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej (karta nr 128 akt postępowania). Z kolei jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, że na podstawie analizy narażenia zawodowego, przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych oraz wyników dokonanych badań stwierdzono, iż charakter pracy wykonywanej przez A. G. należy traktować jako czynnik wywołujący zapalenie ścięgnisto-okostnowe nadkłykci kości ramiennych (karta nr 151 akt administracyjnych). W wyniku ponownych wystąpień organu obie jednostki orzecznicze podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska (karty nr 163 i 255 akt postępowania).

Sąd podkreślił, że w przypadku sprzeczności opinii jednostek orzeczniczych organy sanitarne nie mają możliwości wystąpienia do kolejnej (trzeciej) jednostki orzeczniczej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej orzeczenia medyczne poddane zostały ocenie zgodnej z wymaganiami art. 80 K.p.a. tj. w kontekście całokształtu materiału dowodowego, w tym w szczególności przy uwzględnieniu treści karty oceny narażenia zawodowego skarżącej (zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia). W ocenie Sądu argumentacja organów w zakresie w jakim uznają za przekonujące ustalenia i wnioski Instytutu Medycyny Pracy im. N. w L. są poprawne i prawa nie naruszają. Sąd zwrócił uwagę, że z uzasadnienia tej opinii wynika, że A. G. w trakcie hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w L. była dodatkowo konsultowana ortopedycznie. Organy trafnie i przekonująco przypisały istotne znaczenie w sprawie orzeczeniu medycznemu Instytutu Medycznego z L. Obie jednostki medyczne stwierdziły istnienie schorzenia a różnica stanowisk dotyczy istnienia etiologii zawodowej. W orzeczeniu lekarskim nr ... z dnia 4 grudnia 2015 r. P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zawarł stwierdzenie, zgodnie z którym po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji medycznej, w tym wyników badań pomocniczych, jak również dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy i narażenia zawodowego oraz prowadzonym badaniu lekarskim nie ma podstaw do uznania etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej (karta nr 128 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu kontrolowane postępowanie nie budziło zastrzeżeń co do jego wszechstronności w gromadzeniu materiału dowodowego czy jego kompleksowej oceny, stąd też za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i przebieg postępowania nie wskazywały również na naruszenie zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa, sprzeniewierzenie się zasadzie wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, czy skonstruowanie uzasadnienia niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że postępowanie w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej toczy się według procedury przewidzianej w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Ta procedura w pełni została w postępowaniu w sprawie niniejszej zachowana, a wydane decyzje zostały należycie uzasadnione z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 K.p.a.

W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi w myśl art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku okoliczności, że decyzje organów sanitarnych obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. polegającym na uznaniu, że w sprawie nie wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do zgromadzonego materiału dowodowego, w sytuacji gdy ze względu na:

a) sprzeczne, różniące się co do istoty orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych I i II stopnia;

b) sporządzenie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia bez uprzedniego przeprowadzenia przez lekarza orzecznika jednostki orzeczniczej II stopnia obligatoryjnej oceny narażenia zawodowego A. G. oraz brak należytego merytorycznego wyjaśnienia zawartego w orzeczeniu jednostki II stopnia, co powinno skutkować wątpliwości, że materiał dowodowy w sprawie nie został zgromadzony wyczerpująco, a przez to nie został rozpatrzony wszechstronnie, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego stwierdzenia choroby zawodowej u A. G., a następnie do oddalenia skargi Spółki przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku;

2) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku okoliczności, że decyzje organów sanitarnych obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. polegającym na niepodjęciu przez organy sanitarne skutecznych działań, o których mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych mających na celu zebranie materiału dowodowego wystarczającego oraz uprawniającego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy, co w konsekwencji doprowadziło organy sanitarne obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do przekonania, że istnieją podstawy do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u A. G..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie skarga kasacyjna zawiera jedynie zarzuty naruszeniu przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji wydania w tej sprawie obu decyzji administracyjnych z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Naruszenie to upatruje strona skarżąca kasacyjnie w niewyjaśnieniu przez Sąd sprzeczności w odmiennych merytorycznie orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, niedostatecznym merytorycznym uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej II stopnia i wydania tego orzeczenia bez uprzedniego przeprowadzenia przez lekarza orzecznika obligatoryjnej oceny narażenia zawodowego A. G..

Tak skonstruowany zarzut nie jest zasadny. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że wydane w sprawie decyzje są prawidłowe. PPIS w decyzji z 30 stycznia 2017 r. nr ... wyjaśnił przesłanki, na podstawie których stwierdził wystąpienie u A. G. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując tę decyzję prawidłowo wskazał na orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia jako przekonywujące, poprawne i nie naruszające prawa. Okoliczność, że w tej sprawie P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. (jako jednostka orzecznicza I stopnia) orzeczeniem lekarskim z dnia 4 grudnia 2015 r. nr ... stwierdził brak podstaw do rozpoznania u A. G. choroby zawodowej nie mogła przesądzić o sposobie załatwienia sprawy, skoro A. G. nie zgadzając się z ww. orzeczeniem wniosła o przeprowadzenie ponownego badania przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. w L. (będącą jednostką orzeczniczą II stopnia) i orzeczeniem lekarskim nr ... z dnia 3 lutego 2016 r. rozpoznano u A. G. chorobę zawodową (karta nr 150 akt administracyjnych). PPIS podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia przyczyn rozbieżnych stanowisk obu jednostek orzeczniczych i z akt sprawy wynika, że Instytut Medycyny Pracy pismem z dnia 9 maja 2016 r. uzupełnił swoje orzeczenie podtrzymując stanowisko o rozpoznaniu o u A. G. choroby zawodowej (karta nr 163 akt administracyjnych). Natomiast P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. ustosunkowując się do wezwania PPIS zajął stanowisko podtrzymujące swoje orzeczenie z dnia 4 grudnia 2015 r. nr .... Mając odmienne stanowiska jednostek orzeczniczych I i II instancji obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej było dokonanie oceny, która z tych opinii jest pełnia i przekonywująca i która z nich ma stanowić podstawę do rozstrzygania w sprawie, a której należy odmówić mocy dowodowej.

Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję prawidłowo stwierdził, że bardziej przekonywujące jest orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy zawiera wyraźne stwierdzenie wystąpienia u A. G. choroby zawodowej oraz wyjaśnienie zawodowej etiologii choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia zostało wydane po przeprowadzeniu kompleksowych badań połączonych z hospitalizacją wnioskodawczyni oraz oceny zgromadzonego materiału dowodowego w tym dokumentacji medycznej wraz z opisem sposobu wykonywania czynności pracowniczych.

Nie można zarzucić ani Sądowi pierwszej instancji, ani też organom administracyjnym braku oceny orzeczenia lekarskiego P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nr .... Jednak trafnie w tej sprawie wskazano, w tym orzeczeniu nie wskazano w sposób nie budzący wątpliwości, czy u A. G. występuje choroba zawodowa w postaci przewlekłego zapalenia nadłykcia kości ramiennej. Ponadto w orzeczeniu tym stwierdzono, że czynności pracownicze A. G. miały charakter zróżnicowany a nie monotonny i nie wymagały ciągłego powtarzania tych samych ruchów (karta nr 127 akt administracyjnych). Te ustalenia nie są spójne z opisem wykonywanych stanowisk pracy przez A. G., która - jak wynika ze znajdującej się w jednostce lekarskiej I stopnia karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (karty nr 262-264 akt administracyjnych) - przez prawie dwa lata zajmowała się lutowaniem grzałek i przez prawie 15 lat zajmowała się montowaniem grzałek, przy czym stanowisko pracy polegające na montowaniu grzałek charakteryzowało się nadmiernych obciążeniem układu ruchu, monotonią pracy i praca w pozycji wymuszonej, a nikt nie dokonywał pomiarów narażenia pracownika na uciążliwe lub szkodliwe warunki pracy.

Tym samym skoro takimi dokumentami dysponował P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy to zasadnie organy administracji sanitarnej uznały orzeczenie lekarskie nr ... jako mniej przekonywujące niż orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nr ....

Niezasadna jest i ta argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, która zarzuca Sądowi pierwszej instancji brak dostrzeżenia tego, że wydane zostało orzeczenie lekarskie ... bez uprzedniego przeprowadzenia przez lekarza orzecznika obligatoryjnej oceny narażenia zawodowego A. G. Jak wynika zarówno z orzeczenia lekarskiego ... Instytutu Medycyny Pracy oraz orzeczenia uzupełniającego z 9 maja 2016 r. ta jednostka orzecznicza dokonana oceny pracy i warunków pracy A. G., szczegółowo opisując sposób wykonywania pracy.

Ponadto zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), ocenę narażenia zawodowego powinien przeprowadzić w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny. Taka ocena została w tej sprawie przeprowadzona przez PPIS, co wprost wynika z akt sprawy (karty nr 268-272 akt administracyjnych).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzono w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. jest niezasadny.

Nie zasługuje na uwzględnienie także i drugi zarzut skargi kasacyjnej, w którym strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku okoliczności, że decyzje organów sanitarnych obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. polegającym na niepodjęciu przez organy sanitarne skutecznych działań, o których mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych mających na celu zebranie materiału dowodowego wystarczającego oraz uprawniającego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy.

Zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W tej sprawie trafnie przyjęto, że stwierdzona u A. G. choroba zawodowa polegająca na przewlekłym zapaleniu nadkłykcia kości ramiennej prawej została opisana w pozycji 19.5 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Nie budzi również żadnych wątpliwości zachowanie terminu jednego roku, w którym wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej.

W postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe. W tej sprawie prawidłowo ustalono, że takie narażenie wystąpiło z co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem u pracodawcy – Spółki z o.o. A. jako pracodawcy A. G.

Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 748/12, opub. w LEX nr 1216762).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska co do konieczności w tej sprawie uzupełniania orzeczeń lekarskich. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Skoro w tej sprawie lekarskie jednostki orzecznicze I i II stopnia zajęły odmienne stanowiska, to obowiązkiem organów było dokonanie oceny tych orzeczeń nie pod względem medycznym, ale zawartej w nich argumentacji, logiczności wywodów i wnikliwości. Nie może organ administracji uznać braku ustalenia stanu faktycznego sprawy, skoro jeden z uprawnionych organów (jednostka medyczna) wydaje określone orzeczenie lekarskie i nie dokonuje jej weryfikacji wbrew orzeczeniu jednostki medycznej wyższego stopnia.

Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z 3 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1872/13; wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1567/13).

W tej sprawie orzeczenie jednostki służby zdrowia II stopnia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej zostało trafnie uznane przez organy za wiążące, ponieważ zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.

W okolicznościach tej sprawy, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie zaistniała sytuacja w której państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji musiałby korzystać z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji zasadnie podkreślił, że w niniejszej sprawie jednostka medyczna dysponowała oceną narażenia zawodowego A. G., z której wynikał rodzaj czynności wykonywanych przez tę pracownicę na zajmowanych stanowiskach pracy i organy inspekcji sanitarnej prawidłowo oparły rozstrzygnięcie na wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie może skutecznie poddać w wątpliwość wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w L.

Z powyższych względów należy uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, którym dysponowały organy obu instancji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że organy te dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa i miały podstawy do stwierdzenia, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru, sposobu wykonywania pracy i zagrożeń należało stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznanie u A. G. choroby zawodowej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.