Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1579/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1495
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 37 poz 24
law: Dyrektywa 2002/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrotechnicznego i  elektronicznego (WEEE)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" W. F., T. K. Spółka Jawna z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 78/10 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" W. F., T. K. Spółka Jawna z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 78/10 oddalił skargę Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" W. F., T. K. Spółka Jawna z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r.,

nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podczas kontroli prowadzonej w dniach od [...] do [...] sierpnia 2009 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach ustalił, iż Przedsiębiorstwo Handlowe "[...]" W. F., T. K. Sp. jawna wprowadza do obrotu sprzęt elektryczny, nie przeznaczony do gospodarstw domowych, w postaci kompresorów powietrza. W ocenie organu sprzęt ten należy zaklasyfikować do produktów wymienionych w grupie 6 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. Nr 180, poz. 1495 oraz z 2008 r., Nr 223, poz. 1464). W związku z powyższym organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w kierunku wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej. W trakcie rozprawy administracyjnej przedstawiciele Spółki oświadczyli, że brak wpisu do rejestru był spowodowany nieznajomością przez nich obowiązujących przepisów. Oświadczyli również, że sprzęt wprowadzają na rynek od 1993 r., a łączna ilość wprowadzonego sprzętu przewyższa 10.000 kg. Przedstawili także kopię, złożonego do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku o wpis do rejestru właściwego dla wprowadzających sprzęt.

Organ stwierdził, iż Spółka jako jednostka wprowadzająca sprzęt określona w art. 3 ustawy o zużytym sprzęcie (tj. przedsiębiorca, który importuje sprzęt), stosownie do art. 7 ww. ustawy przed rozpoczęciem działalności w zakresie wprowadzania sprzętu, była zobowiązana do złożenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku o wpis do rejestru. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., w oparciu o art. 80 ustawy o zużytym sprzęcie, organ pierwszej instancji wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu wprowadzania sprzętu bez wpisu do rejestru. Ustalając wysokość kary uwzględniono przede wszystkim: fakt wprowadzania sprzętu bez wymaganego wpisu do rejestru przez długi okres czasu - blisko 3 lata oraz znaczną masę sprzętu wprowadzonego w tym okresie na terytorium RP (według oświadczenia właścicieli ponad 10.000 kg).

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" W. F., T. K. Sp j., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak podkreślił organ odwoławczy, podmiot wprowadzający sprzęt wpisany do rejestru uczestniczy w systemie zbierania, przetwarzania, odzysku recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a poprzez finansowanie tych działań przyczynia się do odpowiedniego zagospodarowania odpadów powstałych ze sprzętu wprowadzonego na rynek, zarówno odpadów niebezpiecznych, jak też innych. Brak wpisu w rejestrze równoznaczny jest z pominięciem przez skarżącą Spółkę całego systemu zorganizowania i finansowania przez wprowadzających sprzęt zbierania, przetwarzania, odzysku (w tym recyklingu) i unieszkodliwiania zużytego sprzętu, w którym Spółka powinna uczestniczyć najpóźniej od 1 października 2006 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Handlowe "[...]" W.F., T. K. Sp. jawna zaskarżonej decyzji zarzuciła niekorzystną dla niej interpretację przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym przy braku jednoznaczności regulacji ustawowej w zakresie definicji "sprzętu". Spółka podniosła, że o ile wprowadzane przez nią od obrotu maszyny są zasilane prądem elektrycznym, o czym mowa w art.3 ust.1 pkt 10 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, o tyle maszyny te nie zostały wyszczególnione w żadnej z grup w załączniku nr 1 do ustawy. Wątpliwym jest zatem zakwalifikowanie urządzeń wprowadzanych przez Spółkę do podlegających rygorom wynikających z przepisów ww. ustawy. W ocenie skarżącej Spółki wprowadzane przez nią urządzenia spełniają niektóre warunki określone w "Wytycznych technicznych dla oceny wyrobu w zakresie jego podlegania przepisom ustawy o zużytym sprzęcie" umieszczonych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na stronach internetowych tego organu, jako "Szczególny przypadek 2; wielkogabarytowe stacjonarne narzędzia przemysłowe", których wprowadzanie nie podlega przepisom ustawy o zużytym sprzęcie. Podkreśliła, iż wprowadzane przez nią urządzenia (kompresory), w większości przypadków charakteryzują się dużą masą od 50 kg do 5 ton. Posiadają długi czas zdatności w porównaniu do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Ich cechą charakterystyczną jest niewielka ilość egzemplarzy danego typu w porównaniu do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Lista urządzeń zawarta w załączniku nr 1 ww. ustawy zawiera natomiast popularne masowo produkowane urządzenia elektryczne, jak: suszarki, odkurzacze, telewizory, miksery, wiertarki, szlifierki, kosiarki itd., natomiast kompresor (jako urządzenie przeznaczone dla przemysłu) powinien być - zdaniem Spółki - zaliczony do wielkogabarytowych stacjonarnych urządzeń przemysłowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd podkreślił, że stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 80 ust. 1 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, stwierdza, iż podmiot wprowadzający do obrotu sprzęt nie będąc wpisanym do prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 6 powołanej ustawy rejestru wprowadzających sprzęt, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 500.000 zł. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca Spółka w okresie od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2009 r. tj. do dnia zarejestrowania jej jako wprowadzającego sprzęt elektryczny w rejestrze GIOŚ, o którym mowa w art. 6 ustawy, nie była wpisana do tego rejestru. W okresie tym Spółka wprowadzała do obrotu sprzęt elektryczny, a mianowicie kompresory powietrza.

Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej, iż wprowadzane przez nią do obrotu kompresory nie powinny podlegać regulacji w/w ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 10 tej ustawy za sprzęt uważane są urządzenia, których prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych i zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu zmiennego oraz 1500 V dla prądu stałego, zaliczone do grup sprzętu określonych w załączniku nr 1 do ustawy. W załączniku nr 1 wymienia się 10 grup sprzętu: 1. Wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego; 2. Małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego; 3. Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny; 4. Sprzęt audiowizualny; 5. Sprzęt oświetleniowy; 6. Narzędzia elektryczne i elektroniczne, z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych; 7. Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy; 8. Przyrządy medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów; 9. Przyrządy do nadzoru i kontroli; 10. Automaty do wydawania. Jak jednak podkreślił Sąd, zgodnie z interpretacją Komisji Europejskiej, załącznik 1B dyrektywy 2002/96/WE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, który w swojej treści jest tożsamy z załącznikiem nr 1 do ww. ustawy, jest załącznikiem tzw. otwartym - w stosunku do rodzajów sprzętu - i zawiera jedynie przykłady sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Tym samym załącznik nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym jest również otwarty w odniesieniu do zawartych w nim rodzajów sprzętu, co oznacza, że niewymienienie danego rodzaju sprzętu w tym załączniku nie świadczy o tym, że dany sprzęt nie podlega przepisom ustawy, gdyż podstawą objęcia danego urządzenia przepisami tej ustawy będzie spełnienie przez to urządzenie przesłanek definicji sprzętu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy. Przesłanką, która wyznacza zakres definicji sprzętu, jest więc pojęcie urządzenia. Z określenia tego należy wyciągnąć wniosek, iż za sprzęt można uznać tylko urządzenie stanowiące pewną całość, tzn. produkt finalny. Powszechnie przyjęty jest pogląd, iż produkt finalny to urządzenie, które ma bezpośrednią funkcję, posiada własną obudowę oraz - w stosownych przypadkach - gniazda i połączenia przeznaczone do użytkowania końcowego. Z kolei bezpośrednią funkcję definiuje się jako funkcję produktu finalnego, umożliwiającą jego planowe wykorzystanie, zgodnie z instrukcją obsługi załączoną przez producenta dla końcowego użytkownika. Powyższe kryteria spełniają przedmiotowe kompresory. Zatem skoro Spółka "[...]" w okresie od [...] września 2006 r. do dnia zakończenia kontroli ([...] sierpnia 2009 r.) nie była wpisana do rejestru podmiotów wprowadzających sprzęt, a sprzęt wprowadzała, to w świetle art. 80 ust. 1 powołanej ustawy, prawidłowo Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną, zaś Główny Inspektor Ochrony Środowiska słusznie decyzją z dnia [...] października 2009 r. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Ponadto Sąd podkreślił, że organ wymierzając karę w nałożonej wysokości [...] zł wyjaśnił, jakie okoliczności wziął pod rozwagę. Uznał, że kara w takiej wysokości jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, masy sprzętu wprowadzonej do obrotu oraz do długiego okresu (blisko trzyletniego) wprowadzania sprzętu bez wymaganego wpisu do rejestru. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, iż organy wymierzając karę pieniężną w wysokości [...] zł dopuściły się naruszenia prawa procesowego lub też prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Przedsiębiorstwo Handlowe "[...]" W. F., T. K. Sp. jawna, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz załącznika nr 1 do tej ustawy poprzez błędne uznanie, że kompresory powietrza wprowadzane do obrotu przez skarżącego spełniają kryteria określone w powołanym przepisie mieszcząc się w zakresie definicji "sprzętu", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, a w konsekwencji podlegają regulacji powołanej ustawy. W ocenie skarżącej Spółki wykładnia przyjęta przez Sąd I instancji jest sprzeczna z zakresem przedmiotowym Dyrektywy 2002/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrotechnicznego i elektronicznego, którą implementowano do krajowego porządku prawnego via zapisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., gdyż z zakresu stosowania powołanej dyrektywy wyłączone są kompresory powietrza – na co wskazuje literalne brzmienie dyrektywy, w tym sposób sformułowania jej postanowień (niezwykle precyzyjny i szczegółowy), jak i wykładnia stosowana w państwach członkowskich. W konsekwencji nieprawidłowej implementacji dyrektywy konieczne jest interpretowanie regulacji krajowej "zgodnie" z tą dyrektywą. W ocenie skarżącej Spółki Sąd dokonał wykładni przepisu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. służącej implementacji dyrektywy w sposób niezgodny z dyrektywą 2002/96/WE naruszając tym samym zasadę wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem wspólnotowym.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że w innych państwach członkowskich kompresory powietrza nie podlegają dyrektywie 2002/96/WE, gdyż nie są wymienione w załączniku IB, organ wskazał na przykład implementacji jej postanowień w Wielkiej Brytanii, gdzie dyrektywie tej podlegają wszystkie urządzenia wymienione w załączniku IA do tej dyrektywy. Wynika to wyraźnie z rozporządzenia wdrażającego tą dyrektywę w Wielkiej Brytanii (The Waste Electrical and Electronic Equipment Regulations 2006 (No. 3289). Na gruncie tego rozporządzenia Departament for Busines, Enterprise and Regulatory Reform wydał wytyczne do tego rozporządzenia. W wytycznych zawartych na stronie 9-12 podkreśla się, że o tym czy dane urządzenie spełnia definicję sprzętu elektrycznego i elektronicznego w rozumieniu rozporządzenia przesądza zaliczenie danego urządzenia do dziesięciu kategorii urządzeń wymienionych w załączniku IA do dyrektywy 2002/96/WE. Lista zaś produktów zamieszczona w załączniku IB ma wyłącznie charakter przykładowy, a nie wyczerpujący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie ma uzasadnionych podstaw a tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz załącznika nr 1 do tej ustawy, polegającą na przyjęciu, że kompresory powietrza wprowadzane przez skarżącego do obrotu spełniają kryteria sprzętu w rozumieniu ustawy, co w opinii skarżącego jest sprzeczne z zakresem przedmiotowym dyrektywy 2002/96/WE, która do polskiego porządku prawnego została implementowana poprzez przepisy ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

Uznając powyższy zarzut za nieusprawiedliwiony w pierwszej kolejności wskazać należy na zakres przedmiotowy dyrektywy 2002/96/WE.

Zgodnie z motywem 10 preambuły Dyrektywy, obejmuje ona wszelkiego rodzaju urządzenia elektryczne i elektroniczne używane przez konsumentów oraz urządzenia elektryczne i elektrotechniczne przeznaczone do użytku profesjonalnego. Przyjęto zatem maksymalnie szeroki zakres przedmiotowy, obejmując dyrektywą zarówno urządzenia AGD, nabywane z reguły przez konsumentów, ale i również urządzenia profesjonalne. Istotne z punktu widzenia celów dyrektywy, które powinny zostać zrealizowane m.in. poprzez ich transpozycję do prawa krajowego państwa członkowskiego w drodze ustawowej, są postanowienia motywów 1 i 12 Preambuły:

"(1) Cele wspólnotowej polityki ochrony środowiska naturalnego to, w szczególności, zachowanie, ochrona i poprawienie jakości środowiska naturalnego, ochrona zdrowia ludzkiego oraz rozważne i racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych. Polityka ta opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, usuwania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i zasadzie zanieczyszczający płaci. (...)

(12) Na mocy niniejszej dyrektywy ustanowienie odpowiedzialności producenta jest jednym ze środków zachęcających do projektowania oraz produkcji urządzeń elektrycznych i elektronicznych w sposób w pełni uwzględniający oraz umożliwiający ich naprawę, prawdopodobną aktualizację, ponowne użycie, demontaż oraz recykling."

Poza postanowieniami preambuły, na cel dyrektywy wskazuje wprost jej art.1, zgodnie z którym celem tym jest ograniczenie ilości zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych (WEEE), a ponadto, ponowne użycie, recykling oraz inne formy odzysku takiego złomu tak, aby ograniczyć ilość usuwanych odpadów. Jest nim również dążenie do poprawy funkcjonowania w środowisku naturalnym wszystkich podmiotów zaangażowanych w cykl życia urządzeń elektrycznych i elektronicznych, tzn. producentów, dystrybutorów i konsumentów, w szczególności podmiotów bezpośrednio zaangażowanych w przetwarzanie zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych.

Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że kłóciłoby się z ideą racjonalnego ustawodawcy, gdyby ustawodawca krajowy zobowiązany do realizacji celów określonych w dyrektywie, poza zakresem przedmiotowym ustawy implementacyjnej pozostawił urządzenia takie jak kompresory powietrza, które wprowadza do obrotu skarżący.

Dodatkowo wskazać należy, iż zakres przedmiotowy dyrektywy poza motywem 10 został doprecyzowany w art. 2 ust. 1, zgodnie z którym dyrektywę stosuje się do urządzeń elektrycznych i elektronicznych ujętych w kategoriach wymienionych w załączniku IA, pod warunkiem, że dane urządzenie nie jest częścią innego rodzaju urządzenia, które nie wchodzi w zakres stosowania niniejszej dyrektywy. Wskazano przy tym, że wykaz produktów ujętych w kategoriach wymienionych w załączniku IA zawiera załącznik IB.

W art. 2 ust. 3 dyrektywy zawarto zaś wyraźne wyłączenie jej stosowania w odniesieniu do urządzeń związanych z ochroną podstawowych interesów bezpieczeństwa Państw Członkowskich, broń, amunicję oraz materiały wojskowe, o ile produkty te przeznaczone są wyłącznie do celów wojskowych. Pewne wyłączenia spod zakresu przedmiotowego dyrektywy zawarte są również w Załączniku I A i I B.

Załącznik I A określa "Kategorie urządzeń elektrycznych i elektronicznych objętych niniejszą dyrektywą", natomiast Załącznik I B zawiera "Wykaz produktów, które należy uwzględnić do celów niniejszej dyrektywy oraz które ujęto w kategoriach załącznika IA".

Podkreślenia również wymaga, że Komisja Europejska – Dyrekcja Generalna ds. Środowiska (DG ENV) w maju 2005 r. wydała dokument "Frequently Asked Questions on Directive 2002/95/EC on the Restriction of the Use of certain Hazardous Substances in Electrical and Electronic Equipment (RoHS) and Directive 2002/96/EC on Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE)" (dokument dostępny w wersji elektronicznej na stronie DG pod adresem: http://ec.europa.eu/environment/waste/weee/pdf/faq_weee.pdf), zawierający odpowiedzi na najczęściej kierowane do Komisji zapytania związane ze stosowaniem, w tym zakresem przedmiotowym Dyrektywy 2002/96/WE. W przedmowie do tego dokumentu, zaktualizowanego ostatnio w sierpniu 2006 r. wyraźnie zaznaczono, że dokument ten oddaje wyłącznie poglądy Komisji Europejskiej i nie ma charakteru prawnie wiążącego, ponieważ ustalanie wiążącej interpretacji legislacji wspólnotowej (unijnej) należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Sprawiedliwości UE. W części dotyczącej odpowiedzi na pytanie, jakie kryteria decydują, czy dany produkt podlega zakresowi Dyrektywy, wymieniono wszystkie elementy definicyjne zawarte w art. 3 lit a) oraz art. 2.1 i 2.3 oraz w załącznikach I A i I B i wskazano, że załącznika I B, że przynajmniej (ang. "at least") urządzenia danego rodzaju wymienione w tym załączniku podpadają pod zakres przedmiotowy dyrektywy. Powyższe wskazuje na trafność przyjętego przez Sąd I instancji poglądu, że załącznik IB ma charakter otwarty. Ilustruje on bowiem na zasadzie przykładu, dookreśla grupy zawarte w załączniku I A i wyznacza adresatom dyrektywy – Państwom Członkowskim minimalny obowiązkowy zakres harmonizacji. Zakwalifikowanie pozostałych urządzeń nie wymienionych w załączniku I B zależeć będzie od tego, czy urządzenie takie wypełni definicję sprzętu z art. 3 lit. a) Dyrektywy.

Odnosząc się z kolei do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej implementacji dyrektywy 2002/96/WE do krajowego porządku prawnego wskazać należy, że dyrektywa definiuje sprzęt w następujący sposób (art. 3 lit a):

Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

a) "urządzenia elektryczne i elektroniczne" lub "EEE" oznacza urządzenia, których właściwe działanie jest uzależnione od zasilania prądem elektrycznym lub polem elektromagnetycznym, oraz urządzenia do wytwarzania, przesyłu oraz pomiaru prądu i pól, ujęte w kategoriach wymienionych w załączniku IA oraz przeznaczone do użycia przy napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 woltów dla prądu zmiennego i 1500 woltów dla prądu stałego;"

Definicję tę powtarza art. 3 pkt 10) ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, dodając, że sprzęt tym są urządzenia "zaliczone do grup sprzętu określonych w załączniku nr 1 do ustawy".

Nie można zatem podzielić twierdzenia skarżącego, niepopartego żadną egzemplifikacją właściwych przepisów implementujących dyrektywę 2002/96/WE w innych krajach członkowskich, że w innych państwach UE kompresory powietrza nie podlegają zakresowi przedmiotowemu dyrektywy, ponieważ nie są wymienione w załączniku I B Dyrektywy. Uzupełniając w tym zakresie powołany przez organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną przykład implementacji dyrektywy w Wielkiej Brytanii, wskazać należy na sposób implementacji Dyrektywy przez ustawodawcę niemieckiego. Dyrektywa 2002/96/WE została implementowana do niemieckiego porządku prawnego za pomocą ustawy "Gesetz über das Inverkehrbringen, die Rücknahme und die umweltverträgliche Entsorgung von Elektro- und Elektronikgeräten vom 16. März 2005 (BGBl. I S. 762; ostatnia zmiana poprzez: Artikel 2 Absatz 1 des Gesetzes vom 16. November 2011; BGBl. I S. 2224), zwana w skrócie "Elektro- und Elektronikgerätegesetz (ElektroG)". W Dziale I tej ustawy formułującym przepisy ogólne (niem. Abschnitt I, Allgemeine Vorschriften) w § 2 zatytułowanym "Zakres stosowania“ (Anwendungsbereich) w ust. 1 wskazano, że niniejsza ustawa obejmuje sprzęt elektryczny i elektrotechniczny objęty kategoriami, które pokrywają się z kategoriami (grupami) wymienionymi w Dyrektywie w Załączniku I A. Dalej zawarto tam zdanie: "Elektro- und Elektronikgeräte im Sinne des Satzes 1 sind insbesondere die in Anhang I aufgeführten Geräte. (...)" ("Urządzeniami elektrycznymi i elektronicznymi w rozumieniu zdania 1 są w szczególności wymienione w Załączniku I sprzęty". Załącznik I niemieckiej ustawy został zredagowany poprzez połączenie treści załączników I A i I B Dyrektywy i odpowiada funkcjonalnie załącznikowi 1 polskiej ustawy. Niemiecki ustawodawca używając sformułowania "w szczególności" (niem. insbesondere) podkreślił otwarty charakter tego "ustawowego" załącznika, będącego transpozycją obydwu załączników Dyrektywy 2002/96/WE.

Obydwa przykłady dowodzą, że Załącznik I B do Dyrektywy 2002/96/WE, na podstawie którego w związku z Załącznikiem I A stworzono w przypadku polskiej ustawy implementacyjnej załącznik nr 1, nie ma charakteru enumeratywnego.

Wprawdzie w załączniku do niemieckiej ustawy, tamtejszy krajowy ustawodawca nie zamieścił (podobnie jak ustawodawca unijny) w grupie 6 sprzętu kategorii "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektrotechniczne", tak jak to uczynił ustawodawca polski - nie musi to jednak świadczyć o nieprawidłowej implementacji dyrektywy przez polskiego ustawodawcę.

Dla powyższej oceny kluczowe znaczenie ma również podstawa traktatowa dyrektywy 2002/96/WE. Dyrektywa ta została bowiem oparta o art. 175 ust. 1 Traktatu o Wspólnocie Europejskiej (TWE) (obecnie art. 192 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej – TFUE, zawarty w Tytule XX "Środowisko"; wersja skonsolidowana TFUE: Dz. Urz. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r., s. 47): "1. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów, decydują o działaniu służącym osiągnięciu celów określonych w artykule 191, które ma być podjęte przez Unię." Cele określone w art. 191 TFUE to: zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska, ochrona zdrowia ludzkiego, ostrożne i racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, promowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska, w szczególności zwalczania zmian klimatu (ust. 1) oraz wysoki poziom ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Unii, opierający się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci" (ust. 2).

Co jednak najważniejsze dla niniejszej sprawy, zgodnie z art. 193 TFUE (dawny art. 176 TWE) "Środki ochronne przyjęte na podstawie artykułu 192 nie stanowią przeszkody dla Państwa Członkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych. Środki te muszą być zgodne z Traktatami. Są one notyfikowane Komisji.".

Oznacza to zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dyrektywa 2002/96/WE jest dyrektywą minimalnej a nie maksymalnej harmonizacji, a zatem Państwa Członkowskie mogą wprowadzać bardziej rygorystyczne środki realizacji polityki ochrony środowiska niż te przewidziane jako minimum w Dyrektywie, w tym objąć zakresem regulacji więcej kategorii sprzętu niż ten wymieniony w załączniku I B Dyrektywy.

Zatem nawet jeśliby przyjąć, że kompresory powietrza wprowadzane przez skarżącego do obrotu nie mieszczą się w grupie "Urządzenia do rozpylania, rozprowadzania, rozpraszania lub innego typu nanoszenia cieczy lub substancji gazowych innymi metodami", stanowiącej jedną z zawartych w załączniku I B egzemplifikacji kategorii 6 "Narzędzia elektryczne i elektroniczne (z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych)", to z pewnością mieszczą się w kategorii "Pozostałe narzędzia elektryczne i elektrotechniczne", wychodzącej poza dosłowne brzmienie Załącznika I B Dyrektywy, ale mogącej być wprowadzoną w sposób zgodny z prawem pierwotnym UE – prawem traktatowym odnoszącym się do sposobów realizowania europejskiej polityki ochrony środowiska.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że analiza przepisów ustawy w świetle brzmienia dyrektywy oraz podstawy traktatowej jej wydania nie budzi wątpliwości co do prawidłowości implementacji dyrektywy przez ustawodawcę krajowego, a tylko w przypadku braku lub nieprawidłowej, wadliwej implementacji można byłoby rozważać zastosowanie w sprawie tzw. bezpośredniego skutku przepisu dyrektywy, który musiałby dla potrzeb sądowego zastosowania być sformułowany w sposób precyzyjny i bezwarunkowy, można powiedzieć "samowykonalny", tak aby dało się z niego wywieźć normę prawną.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.