Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2958/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1 i  par.  2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art.  16  par.  1,  art.  156  par.  1,  art.  145,  art.  156  par.  1  pkt  6,  art.  156  par.  1  pkt  7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi T. M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję, nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., nr [...], z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie przyznania T. C. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.

Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 24 października 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów programu rolnośrodowiskowego. Organ po przeprowadzeniu kontroli wniosku i po poinformowaniu przez Skarżącego o fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności (zmniejszenie powierzchni) wskazał, że Skarżacy nie dotrzymał podjętych zobowiązań.

W dniu [...] listopada 2014 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. wpłynął wniosek Skarżącego, w którym po wezwaniach z dniach [...] listopada i [...] grudnia 2014 r., do sprecyzowania zakresu żądania zawartego we wniosku z [...] listopada 2014 r. Skarżący wskazał, iż żąda stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., nr [...], z dnia [...] października 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., nr [...], z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 kpa.

W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skierowanym do Prezesa ARiMR Skarżący wnosił o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień i dowodów, a także o dołączenie do akt sprawy w charakterze dowodu oświadczenia firmy [...] z T. na okoliczność wystąpienia siły wyższej w uprawie gryki zwyczajnej, co było przyczyną niedopełnienia zobowiązania w pakiecie rolno środowiskowym. Oświadczenie to załączył do pisma.

W dniu [...] marca 2015 r. do Prezesa ARiMR wpłynęło kolejne pismo Skarżącego, do którego załączył swoje oświadczenie celem potwierdzenia wystąpienia "siły wyższej" w uprawie gryki. Podniósł nadto, że Kierownik Biura Powiatowego w K. nie widział jego upraw a mimo to twierdzi, że były prowadzone niewłaściwie.

Decyzją, Nr [...], z dnia [...] marca 2015 r. Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] października 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Prezes ARiMR wyeksponował charakter prawny prowadzonego postępowania wskazując, że stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że pozytywne orzeczenie w tym zakresie (stwierdzające nieważność decyzji) może zapaść wyłącznie w wypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Biorąc pod uwagę to, że Strona wnioskując o stwierdzenie nieważności wskazywanych decyzji powołała się na kwalifikowane wady prawne wskazane w art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 kpa, organ I instancji przytoczył wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26 września 2000 r., w którym Sąd ten wskazał, że: "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". Przenosząc powyższe zapatrywania na grunt niniejszej sprawy organ I instancji przypomniał, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] października 2014 r. T. C. została przyznana płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013, z tytułu realizacji pakietu 3.Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 do powierzchni deklarowanej 11,15 ha, a także z tytułu realizacji pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.3. Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania, do powierzchni deklarowanej 12,04 ha, natomiast w wariancie 2.1. Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania. Powierzchnia uwzględniona wyniosła 12,50 ha. Do płatności w ramach wariantu 2.1. nie zostały uwzględnione działki rolne F i G ze względu na fakt zgłoszonej przez Rolnika na tych działkach "nieudanej uprawy" gryki zwyczajnej.

Organ wskazał, że zgodnie z § 10 pkt 2 lit. a rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, tj. pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - w ramach wszystkich wariantów - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Artykuł 1 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 stanowi, że rozporządzenie niniejsze stosuje się do następujących produktów rolnych, w tym pochodzących z akwakultury, wprowadzonych na rynek lub takich, które mają być wprowadzone na rynek:

żywe lub nieprzetworzone produkty rolne;

przetworzone produkty rolne przeznaczone do spożycia;

pasze;

wegetatywny materiał rozmnożeniowy i nasiona do celów uprawy.

Organ wskazał, ze Skarżący, we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r., zadeklarował m.in. realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.1. Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania, na powierzchni 27,60 ha, w tym działki rolne F i G o łącznej powierzchni 15,10 ha, na których zadeklarował uprawę gryki zwyczajnej. Organ podkreślił, że w piśmie złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu [...] października 2013 r., zatytułowanym: "Zawiadomienie o nieudanej uprawie gryki na działkach rolnych G i F o łącznej powierzchni 15,10 ha", Skarżący wskazał na słabe wschody nasion gryki - na poziomie 30-35 % oraz żerowanie dzikiej zwierzyny, w wyniku czego uznał uprawę za nieudaną w 100 % i przeznaczył uprawę do zaorania.

Zdaniem organu Skarżący nie spełnił na działkach rolnych G i F warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji wariantu 2.1., o którym mowa w § 10 pkt 2 lit. a rozporządzenia rolnośrodowiskowego ze względu na fakt, że na działkach tych nie uzyskał plonu, który mógłby w następnej kolejności wprowadzić na rynek.

W odniesieniu do wniosku Skarżącego z dnia [...] listopada 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] października 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, organ I instancji stwierdził, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 Kpa. Wykonanie tych decyzji nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, a także nie zawierały one wad powodujących ich nieważność z mocy prawa. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą zatem także przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 i 7 kpa.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (data nadania) Skarżący złożył odwołanie. W odwołaniu wskazał, że organy ARiMR wydając przedmiotowe decyzje w zakamuflowany sposób, wspólnie z myśliwymi z Koła Łowieckiego [...] w K., usiłują uwikłać go w przestępstwo, tj. próbę wyłudzenia nienależnej kwoty 11.929 zł z pomocy finansowej dla rolnictwa ekologicznego. Uprawomocnienie się decyzji otworzyłoby drogę do wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego z urzędu. Z uzasadnień zaskarżonych decyzji nie wynika, żeby przeprowadzone zostały kontrole, które uzasadniałyby odebranie należnych mu płatności. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, jakoby na zadeklarowanych do płatności działkach nie było plonu, ponieważ część uprawy została wykoszona (w miejscach gdzie nie został on zniszczony w 100 %), część plonu zjadła i zniszczyła dzika zwierzyna, a pozostałości i resztki pożniwne zostały przeorane. O problemach związanych z dziką zwierzyną, szkodami łowieckimi i niechęcią myśliwych do wypłacania należnych odszkodowań informował wielokrotnie Ministrów.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Nr [...], z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., nr [...], z dnia [...] października 2014 r.

Organ II instancji podkreślił, że Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2013 r. sam wskazał, iż uprawa gryki na działkach oznaczonych we wniosku o przyznanie płatności jako G i F o łącznej powierzchni 15,10 ha jest nieudana w 100 % i została zaorana, co wyklucza wprowadzenie upraw na rynek. Brak jest zatem podstaw aby przyjąć, że organy ARiMR odmawiając Stronie przyznania płatności do wskazanych działek rolnych dopuściły się naruszenia prawa, a naruszenie to nosiło cechy rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt2 kpa.

Zdaniem organu za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu w tej kwestii. W sprawie niniejszej organy ARiMR obu instancji oparły swe rozstrzygnięcie na oświadczeniu Strony o zaoraniu upraw gryki prowadzonych na działkach F i G, zasadnie przyjmując je za wiarygodne. Uczestnictwo w programie rolnośrodowiskowym jest dobrowolne, a racjonalnie działający producent rolny nie ma żadnego interesu faktycznego, żeby celowo zaniżać powierzchnie działek rolnych zadeklarowanych do płatności, co skutkować przecież musiało zmniejszeniem kwoty pomocy.

Organ odnosząc się do powoływanego przez Stronę art. 155 kpa wyjaśnił, że wskazany przepis normuje odrębne od niniejszego nadzwyczajne postępowanie administracyjne w przedmiocie uchylenia bądź zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Organy ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 jak i następujące po nim postępowanie nieważnościowe nie stosowały zatem powołanego przepisu. Jeżeli wolą Strony jest aby organy ARiMR zbadały, czy słuszny interes Strony bądź interes społeczny przemawiają za zmianą decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2013 w pomniejszonej wysokości, to powinna ona wystąpić na podstawie art. 155 kpa z odrębnym wnioskiem do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.

Organ nie podzielił zarzutu, że wykonanie decyzji przyznającej płatności spowodować może czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 kpa), nie dopatrzył się także wady powodującej nieważność tej decyzji z mocy prawa. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w pomniejszonej wysokości, tj. odmówił przyznania płatności do zadeklarowanych przez Stronę działek F i G. Brak jest zatem podstaw by przyjąć, że Strona, która płatności do wskazanych działek nie otrzymała mogłaby jednocześnie płatności te wyłudzić, a następnie ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną. Ponadto żaden przepis regulujący kwestię przyznawania płatności rolnośrodowiskowych nie przewiduje sankcji nieważności z mocy prawa.

Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r., zaskarżając ją w całości.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w 2013 r. zgłosił sprawę szkód łowieckich w uprawach gryki Biuru Powiatowemu ARiMR w K. W odpowiedzi ustnej usłyszał, że na tą powierzchnię zostaną mu odebrane dopłaty rolnośrodowiskowe, będzie musiał zwrócić już otrzymaną pomoc oraz, że może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za próbę wyłudzenia nienależnej pomocy. Zdaniem Skarżącego ARiMR bezpodstawnie nie uznała zniszczenia upraw przez dziką zwierzynę za siłę wyższą. Nieuprawnione jest również ustalenie, że plonu nie było. Plon został zebrany w 32 %.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzkie sądy administracyjne, w granicach określonych przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz jej art. 3 kontrolują działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stanął na stanowisku, iż zarzuty skargi nie są zasadne.

Zarówno postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jak i decyzją ją poprzedzającą prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, którego podstawą jest art. 156 § 1 kpa. Sąd podkreśla, że takie postępowanie stanowi swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, dlatego też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.

Celem postępowania prowadzącego do stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest więc kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Ma obowiązek rozpatrywać ją wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka tu wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa jest m.in. rażące naruszenie prawa (pkt 2 art. 156 § 1 kpa). Na zaistnienie tej właśnie przesłanki przede wszystkim powołuje się T. C.

W kwestii interpretacji pojęcia "rażące naruszenie prawa", którym operuje przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wielokrotnie wypowiadała się zarówno nauka prawa jak i judykatura. Analiza ich dorobku pozwala na stwierdzenie, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji.

O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić wtedy, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki:

1. naruszenie prawa musi mieć charakter oczywisty,

2. charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia,

3. muszą za tym przemawiać racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż Skarżący dopatruje się rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie przyznania mu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości - poprzez błędne ustalenia faktyczne w przedmiocie faktu dokonania zniszczeń w uprawie gryki na działkach F i G przez dzikie zwierzęta, rozmiaru tych zniszczeń i ich konsekwencji dla możliwości dokonania zbiorów.

W ocenie Sądu, jeżeli nawet w rozpoznawanej sprawie doszłoby do naruszenia przepisów postępowania poprzez niewłaściwie prowadzone postępowanie dowodowe a w konsekwencji do niepełnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego co do stanu upraw na działkach F i G , to drogą do dochodzenia jego stanowiska dla Skarżącego byłoby wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. w dniu [...] października 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie przyznania mu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości.

T. C. w toku rozprawy w niniejszej sprawie oświadczył, iż decyzji merytorycznej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] października 2014 r. nie zaskarżył, rezygnując z poddania jej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Jak przyjmują komentatorzy posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieostrym pojęciem rażącego naruszenia prawa wymaga szczególnej staranności w budowaniu tezy, że naruszenie jasnych w treści norm proceduralnych jest rażącym naruszeniem prawa. Zwracają uwagę, iż w odniesieniu do prawa procesowego, chociażby z uwagi na istnienie trybu wznowienia, tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane jako rażące. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 1988 r., sygn. I SA 636/87, zawarł stwierdzenie, że naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 kpa, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 kpa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w nowszym orzecznictwie NSA (wyrok z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. II GSK 2098/11), w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, iż wypracowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska nadają nową, pełniejszą treść znaczeniu "rażące naruszenie prawa", zgodnie z którym decyzja rażąco naruszająca prawo to taka decyzja, która wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, w tym skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

W wyroku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1107/11, NSA wyraził pogląd, iż "Wady skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji - w przeciwieństwie do wad warunkujących wznowienie postępowania - tkwią w samej decyzji. Wobec tego, organ prowadzący postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma obowiązek ocenić, czy wskazane przesłanki decydujące o rażącym naruszeniu prawa wystąpiły na gruncie istniejącego w danej sprawie stanu faktycznego, wynikającego ze zgromadzonego w niej materiału dowodowego. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności."

Sąd wskazuje, iż całkowicie niezasadnie Skarżący powołał się na art. 156 § 1 pkt 6 kpa. Decyzja jest rzeczywiście nieważna, gdy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Dotyczy to jednakże takich sytuacji, gdy karą zagrożone jest przystąpienie do realizacji podjętego rozstrzygnięcia i nie jest istotne, czy adresat podjął takie działania (J. Borkowski , Komentarz, 2014, s. 674). W żadnej mierze przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 6 kpa nie odnosi się do niniejszej sprawy. Dotyczy to także przepisu art. 156 § 1 pkt 7 kpa, który może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do wniosku, iż organ odwoławczy właściwie zinterpretował i zastosował przepis art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 kpa. W konsekwencji Sąd, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.