Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 663/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 2, ust. 3, ust. 5, art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2014 poz 937
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego S. - P. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], w oparciu o art. 104 § 1 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej jako "k.p.a.") oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm. - dalej jako "ustawa"), cofnął H. J. (dalej "skarżący" lub "strona") uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B, BE, C, CE, D, DE prawa jazdy oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] listopada 2019 r. wydana została decyzji kierująca stronę na badanie psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. uprawniony psycholog do badań psychologicznych stwierdził istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami wg kat. A, B, BE, C, CE, D, DE prawa jazdy. Spełniona została zatem przesłanka cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o przychylenie się do złożonego odwołania. Odwołujący wskazał, że poddaje się systematycznie badaniom lekarskim dwa razy do roku i stan jego zdrowia nie budzi zastrzeżeń. Od 1997 r. prowadzi wraz z synem Stację Kontroli Pojazdów i warsztat, stąd też utrata uprawnień utrudni mu prowadzenie tej działalności.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że w dniu [...] stycznia 2020 r. wydane zostało na podstawie 82 ust. 1 pkt 3 ustawy orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające u strony istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. A, B, BE, C, CE, D, DE. Orzeczenie to jako wydane w przewidzianym przepisami trybie i po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego jest ostateczne.

Kolegium zaznaczyło, że uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania w zakresie psychologii transportu, wydał wobec strony w dniu [...] listopada 2019 r. orzeczenie psychologiczne nr [...]/2019 o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Od orzeczenia tego strona złożyła odwołanie (wniosek o przeprowadzenie ponownego badania do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy). W wyniku przeprowadzonego ponownego badania psychologicznego wydane zostało właśnie orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., które jest ostateczne (art. 84 ust. 4 ustawy).

Kolegium podkreśliło, że decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, że w sytuacji zaistnienia przesłanki, o której mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Organy prowadzące postępowania o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami psychologicznymi wydanymi w opisanym trybie art. 84 ustawy. Nie podlegają zatem weryfikacji (tak pod względem ich treści, jak i procedowania) w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2018 r., II SA/G1 1005/17; wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., I OSK 2709/16). W konsekwencji, skoro w sprawie zostało wydane we wskazanym wyżej trybie przewidzianym w ustawie o kierujących pojazdami ostateczne orzeczenie stwierdzające istnienie u strony przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, to starosta zobligowany był cofnąć stronie uprawnienia do kierowania pojazdami.

Skarżący zaskarżył wyżej opisaną decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Załączając do skargi orzeczenie psychologiczne Nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., wniósł o przychylne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie jest zasadna, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu.

Z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy wynika zatem dla starosty obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji, zostanie wydane orzeczenie psychologiczne stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami.

Trzeba wyraźnie podkreślić, że decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie ostatecznego orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma bowiem nie tylko prawo, lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści.

Należy również wskazać, że postępowanie, którego celem jest ocena psychologiczna kierowcy prowadzone jest przez uprawnionych psychologów posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, a organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia psychologicznego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy są związane orzeczeniem psychologicznym i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Szczegółowe warunki, tryb i sposób przeprowadzania badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu, określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r., poz. 937), dalej powoływane jako "rozporządzenie".

W myśl przepisów tego rozporządzenia, badanie psychologiczne przeprowadza się w warunkach zapewniających uzyskanie trafnych i rzetelnych wyników badania (§ 4 ust. 2). Uprawniony psycholog odmawia zaś przeprowadzenia badania, między innymi jeśli osoba badana informuje o złym stanie swojego zdrowia lub o złym samopoczuciu (§ 5 ust. 1 pkt 1). Po przeprowadzeniu badania uprawniony psycholog dokonuje analizy i interpretacji wyników oraz przekazuje osobie badanej informację o wynikach przeprowadzonego badania (§ 4 ust. 3). Należy też dodać, że rozporządzenie wykonawcze określa wzory stosownych dokumentów, a uprawniony psycholog wydaje orzeczenie według wzoru określonego odpowiednio w załącznikach nr 1 – 4 do tego rozporządzenia (§ 1 pkt 3 i § 6 ust. 1). Metodykę przeprowadzania badań psychologicznych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia (§ 7).

Tryb odwoławczy od orzeczenia psychologicznego w zakresie psychologii transportu określają przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Stosownie do art. 84 ust. 2 i 3 tej ustawy, osoba badana, która nie zgadza się z treścią orzeczenia psychologicznego może w terminie 14 dni od jego otrzymania wystąpić o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, składając stosowny wniosek za pośrednictwem psychologa, który wydał orzeczenie. Z przepisu art. 84 ust. 5 wynika ponadto, że w przypadku gdy orzeczenie psychologiczne zawiera przeciwwskazania, kopię orzeczenia uprawniony psycholog przesyła jednostce wykonującej ponowne badanie, jeżeli osoba złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania, w przeciwnym zaś razie – właściwemu staroście, po upływie 14 dni od daty badania, jeżeli wniosek o jego ponowne przeprowadzenie nie został złożony.

Regulacja wymieniona w przytoczonych przepisach, jednoznacznie określa tryb weryfikacji orzeczeń psychologicznych zawierających przeciwwskazania do kierowania pojazdem. To właśnie w postępowaniach przed wojewódzkim ośrodkiem medycyny pracy kierujący winien podnosić kwestie dotyczącego jego stanu zdrowia, np. dodatkową dokumentację medyczną.

Prawidłowe jest zatem stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji związany był treścią orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania ich o danej treści, w tym co do stanu zdrowia skarżącego. Tym samym organ nie miał kompetencji do dokonywania kontroli zasadności wydanego orzeczenia psychologicznego, bądź do kwestionowania okoliczności objętych treścią takiego orzeczenia. W związku z powyższym organ zobligowany był do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, tj. cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wymienionymi w sentencji decyzji organu I instancji.

Podkreślenia wymaga, że rolą sądów administracyjnych jest kontrola funkcjonowania administracji publicznej, przy czym kontroli tej Sąd dokonuje w oparciu a akta sprawy. Prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd dopuszczalne jest tylko w ograniczonym zakresie w przypadku wystąpienia istotnych wątpliwości w sprawie. W rozpoznawanej sprawie w wyniku postępowanie dowodowe przeprowadzonego przez organy wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji. W takiej sytuacji Sąd, orzekając w niniejszej sprawie, nie mógł wziąć pod uwagę dołączanego do skargi zaświadczenia psychologicznego.

Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, a także decyzja wydana w I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy dysponując ostatecznym orzeczeniem psychologicznym jednostki orzeczniczej nie miały podstaw do jego kwestionowania, jak również nie miały możliwości prowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza też przepisu prawa materialnego wskazanego w jej podstawie prawnej. Także nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. Nie można bowiem dopuścić, ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, aby pojazdami kierowała osoba, której stan zdrowia na to nie pozwala. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było więc działaniem w interesie społecznym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.