Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 296/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 w zw. z  art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi V. L. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego P. S. kwotę [...]([...]) złotych - w tym 23 % należnego podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Prezydent M. B., odmówił Violetcie E. L. (Skarżącej) przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego na częściowe zabezpieczenie bieżących potrzeb w lipcu 2018 r.

W uzasadnieniu organ powołał treść art. 38, art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm. – dalej "u.p.s."). Wskazał, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny Skarżącej wynosi [...] zł, Skarżąca posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności niezawierające przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia, jest osobą w wieku aktywności zawodowej zarejestrowaną w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku i posiadającą predyspozycje do podjęcia zatrudnienia. Organ stwierdził, że z pomocy w formie zasiłku okresowego rodzina Skarżącej korzystała od maja 2015 r. i przez ten czas otrzymała łącznie kwotę [...]zł, w tym [...] zł w roku 2018 r. Dalej stwierdził, że [...] maja 2018 r. pracownik socjalny zaproponował Skarżącej podpisanie kontraktu socjalnego, którego celem miała być m.in. aktywizacja Skarżącej, a którego podpisania Skarżąca odmówiła. W związku z powyższym pomoc w formie zasiłku okresowego na okres od maja 2018 do czerwca 2018 r. została przyznana warunkowo, o czym Skarżąca została poinformowana w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2018 r. o przyznaniu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od [...] maja 2018 r. do [...] czerwca 2018 r.

Organ wskazał, że pomimo informacji o skutkach niepodpisania kontraktu socjalnego oraz niepodjęcia zatrudnienia we własnym zakresie Skarżąca nie poczyniła żadnych działań w celu poprawy swojej sytuacji materialno-bytowej, m.in. odmawiając rekrutacji w Centrum Integracji Społecznej w B. pozbawiła się możliwości zmiany kwalifikacji zawodowych, która mogłaby skutkować pozyskaniem stałego zatrudnienia. Powyższe w ocenie organu uzasadniło odmowę przyznania wnioskowanego zasiłku, mimo spełnienia kryterium dochodowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podpisanym przez Skarżącą oraz jej męża A. L. (współskarżącego), Skarżąca podniosła, że niepodpisanie zaproponowanego kontraktu socjalnego nie było spowodowane niechęcią do pracy, ale niepewnością wynikającą z konieczności podjęcia wszelkich prac w tym robót publicznych przez 7 godzin w tygodniu dziennie za [...] zł miesięcznie. Skarżąca podkreśliła konieczność opieki nad dwojgiem dzieci i niepełnosprawnym mężem, zwróciła uwagę na owocną współpracę z organem od maja 2015 r. oraz zarzuciła pracownikowi socjalnemu brak obiektywizmu w sprawie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił subsydiarną rolę pomocy społecznej, przytoczył treść art. 38, art. 2 ust. 1 u.p.s. oraz ustalenia organu I instancji wynikające z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w tym oświadczenia Skarżącej i jej małżonka co do braku zamiaru podjęcia zatrudnienia przez najbliższe 2-3 lata, jak i braku zamiaru podjęcia zatrudnienia w innym zawodzie niż zdobyty (ekonomista) w godzinach innych niż 8:00-16:00. Organ odwoławczy wyjaśnił cel pomocy społecznej – aktywizację świadczeniobiorców i wynikający z tego obowiązek współdziałania świadczeniobiorcy w eliminowaniu źródła problemu utrudniającego samodzielne zaspokajanie potrzeb bytowych. W ocenie SKO organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, właściwie oceniając brak aktywności w poszukiwaniu pracy i brak woli w zakresie zawarcia kontraktu socjalnego, przy czym kwestionowanie kompetencji wykwalifikowanego pracownika socjalnego świadczy o negatywnym stosunku do propozycji przez nich przedstawianych.

Przytoczywszy art. 11 ust. 2 u.p.s. organ wskazał, że współpraca pomiędzy ROPS a Skarżącą nie jest, wbrew jej opinii, owocna, albowiem taką byłaby sytuacja, w której Skarżąca podjęłaby działania prowadzące do zażegnania trudnej sytuacji jej rodziny. Wskazał, że strona powinna w pierwszej kolejności wykorzystać swoje możliwości, a następnie korzystać ze świadczeń pomocy społecznej, gdyż pomocy tej nie można traktować jako stałego źródła dochodu. Wyjaśnił, że o ile Skarżąca zalicza się do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim, to z właściwego orzeczenia wynika, że nie jest niezdolna do pracy, a nadto legitymuje się wyższym wykształceniem, może więc podjąć pracę. SKO zauważyło, że pomimo opisanych zachowań Skarżącej organ I instancji przyznał odrębną decyzją pomoc dla dzieci w postaci świadczenia na zakup żywności, a zatem nie pozostawił strony bez wsparcia.

W skardze na powyższą decyzję, podpisanej przez V. L. i A. L., skarżący podnieśli, że organ II instancji popełnił znaczne błędy merytoryczne rozpoznając ich sprawę, oraz że z racji na trudną sytuację rodzinną powinni otrzymać wsparcie, co uzasadnia dodatkowo brak wsparcia rodzinnego oraz wiek skarżących. Wskazali, że ROPS zmusza wnioskujących do przymusowych prac za wynagrodzenie niższe, niż jest to ustawowo dopuszczalne oraz do porzucenia aktualnych obowiązków, już i tak nadmiernych ze względu na ich stan zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z [...] maja 2019 r. odrzucił skargę A. L. oraz oddalił skargę V. L..

Rozpatrując przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że skarga, w zakresie w jakim została wniesiona przez skarżącego A. L., podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej jako: "p.p.s.a."). WSA wskazał, że A. L. nie ma legitymacji procesowej do występowania w niniejszej sprawie jako strona skarżąca. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że to V. L. zainicjowała postępowanie w przedmiocie przyznania spornego zasiłku okresowego (jej nazwiskiem podpisany został protokół zgłoszenia podania o udzielenie pomocy z [...] lipca 2018 r. o przyznanie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na dożywianie dzieci) i to ona była adresatem decyzji o odmowie jego przyznania. O ile rozstrzygnięcia organów obu instancji niewątpliwie dotyczą interesu faktycznego A. L. (z racji na to, iż jest członkiem rodziny skarżącej i korzystałby z części przyznanej pomocy) to bezpośrednio nie dotyczą one jego sfery uprawnień i obowiązków w zakresie pomocy społecznej. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego wyraża się w tym, że podmiot ten działa we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie na jego rzecz uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego nań obowiązku, wynikającego z obowiązujących przepisów prawa. W niniejszej sprawie oznacza to, że interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego posiada wyłącznie V. L., która ubiegała się o przyznanie zasiłku okresowego.

Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 stycznia 2022 r. sygn. I OSK 1042/20 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.

Sąd wyższej instancji nie zaakceptował poglądu Sądu I instancji, że A. L., będący członkiem rodziny V. L. w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, nie legitymował się interesem prawnym, uprawniającym do wniesienia skargi na decyzję odmawiającą udzielenia pomocy rodzinie. NSA wskazał, że źródłem tego interesu jest norma prawna wyrażona w art. 38 u.p.s., na podstawie której rodzinie (a w istocie jej członkom) może być przyznana pomoc w postaci świadczenia okresowego. Nie ma wpływu na istnienie interesu prawnego A. L. fakt, że wniosek o przyznanie pomocy złożył inny członek rodziny, bowiem do złożenia wniosku o udzielenie pomocy społecznej dla rodziny, jak i do złożenia środków odwoławczych i środków zaskarżenia od decyzji zapadłej w tym przedmiocie, uprawniony jest każdy z członków tej rodziny, bo każdy z nich jest stroną tego postępowania.

Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że interes prawny A. L. w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. może być w tej sprawie oparty nie tylko na przepisach prawa materialnego, ale wynika również z przepisów prawa procesowego, albowiem to po rozpatrzeniu także jego odwołania od decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została A. L. doręczona, a więc przysługiwała mu na nie skarga do sądu wojewódzkiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.p.s., zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej bądź rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 2 u.p.s., zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Ponadto w myśl art. 38 ust. 3 pkt 2 u.p.s., kwota zasiłku okresowego, nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy na mocy art. 38 ust. 5 u.p.s.

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jak stanowi art. 3 ust. 1 u.p.s., instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Z kolei stosownie do treści art. 4 u.p.s., osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Z przywołanego wyżej art. 38 ust. 1 u.p.s. wynika wprost, że zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnił przesłanki konieczne do jego przyznania. Natomiast odmowa przyznania zasiłku okresowego jest uzasadniona wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy organ ustali brak wystąpienia przesłanek pozytywnych oraz wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 ustawy i art. 11 ust. 2 u.p.s. Pomoc państwa ma bowiem charakter subsydiarny i pozwala na interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. Przedstawione stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1910/07; z 21 marca 2012r. sygn. akt I OSK 1920/11 oraz wyroki WSA w Krakowie z 18 lutego 2014r. sygn. akt III SA/Kr 978/13 i z 25 lutego 2014r. sygn. akt III SA/Kr 1067/13 ).

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że Skarżąca spełnia warunki formalne kwalifikujące ją do przyznania wsparcia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia spowodowana była przeszkodą wynikającą z art. 11 ust. 2 u.p.s. W myśl tego przepisu, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Użycie przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrotu "mogą stanowić podstawę" wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Zdaniem Sądu prawidłowe były ustalenia organu w zakresie ziszczenia się w sprawie okoliczności negatywnych, o których mowa w art. 11 ust. 2 u.p.s., które uzasadniają odmowę przyznania świadczenia. Rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, organ winien mieć zawsze na uwadze, że pomoc ta ma charakter wspomagający osobę zainteresowaną w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej. Pomoc ta powinna być jednym z instrumentów polityki społecznej zmierzającym do ułatwienia i umożliwienia danej osobie powrót do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Z woli ustawodawcy poszczególne instytucje wsparcia pomocy społecznej zakładają współpracę osoby wnioskującej z organem w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej oraz podejmowanie własnych inicjatyw przez wnioskodawcę w celu poprawy swojej sytuacji.

Rację ma organ, twierdząc, że odmowa zobowiązania się w ramach kontraktu socjalnego do rozpoczęcia jej poszukiwania zarówno poprzez odmowę podjęcia w ogóle zatrudnienia w okresie 2-3 lat, jak i podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia w dziedzinie innej niż wyuczona i w określonych godzinach stanowi jednoznacznie o braku chęci podjęcia wysiłku w kierunku samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej (k. 6/5, 14/4, 32/3, 38 akt adm.). Skarżąca wielokrotnie i konsekwentnie odmawiała podpisania kontraktu socjalnego, nie wykazując chęci poprawy trudnej sytuacji jej rodziny poprzez podjęcie proponowanego zatrudnienia czy określonych kroków ułatwiających odnalezienie się skarżącej na rynku pracy. Skarżącej proponowano m.in. rekrutację w ramach Centrum Integracji Społecznej – jednostce działającej w zakresie integracji społecznej bezrobotnych służące kształtowaniu aktywnej postawy w życiu społecznym i zawodowym. To również spotkało się z jej odmową, mimo że Skarżąca jest osobą długotrwale bezrobotną (od [...] czerwca 2015 r. zarejestrowaną w urzędzie pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku), niebędącą, jak utrzymuje, własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Kwalifikuje się więc do skorzystania z instrumentów aktywizacji zawodowej przewidzianych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym, np. poprzez skorzystanie z usług Centrum Integracji Społecznej, jak i w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jak wskazano, celem pomocy społecznej nie jest proste rozdawnictwo świadczeń ale wspieranie osoby w wysiłkach zmierzających do pokonania trudnej sytuacji życiowej. Wykazywanie kategorycznej, jak w niniejszej sprawie, niechęci do podjęcia takiego wysiłku stanowi podstawę odmowy udzielenia pomocy.

W świetle dyspozycji z art. 11 ust. 2 u.p.s., odmowa zawarcia kontraktu socjalnego stanowić może podstawę odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej, o czym Skarżąca została prawidłowo pouczona w treści uzasadnienia decyzji z [...] maja 2018 r., nr [...] o przyznaniu zasiłku okresowego od [...] maja 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. Jakkolwiek z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy wynika, że w przypadku braku współdziałania w postaci odmowy podpisania kontraktu socjalnego organ "może", a więc nie musi, odmówić przyznania świadczenia, to jednak skorzystanie z tej kompetencji przez organ w okolicznościach kontrolowanej sprawy uznać należy za uprawnione. Z akt sprawy wynika, że odmowie podpisania kontraktu socjalnego towarzyszyło bardzo negatywne stanowisko skarżącej oraz jej męża względem możliwości przyjęcia zobowiązań zawartych w tym kontrakcie. Podkreślali oni swój sprzeciw wobec "zmuszania" do pracy (k. 6/5 akt adm.). W konsekwencji stwierdzić należy, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego stwierdzając zaistnienie podstawy do odmowy przyznania świadczenia, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.p.s.

Powyższe okoliczności zostały prawidłowo ocenione przez organ jako brak współpracy ze strony skarżącej i jej męża (który przecież miał być również beneficjentem wnioskowanego świadczenia) w celu zmiany sytuacji życiowej w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.s.p. Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z zasadą pomocniczości (subsydiarności) wynikającą z powołanego art. 2 ust. 1 u.s.p., którą można sprowadzić do kilku tez. Po pierwsze, społeczeństwo nie powinno pozbawiać jednostki tego, co sama może zrobić - zakaz odbierania. Po drugie, państwo powinno wesprzeć jednostkę w działaniach przekraczających jej możliwości, powinna to być tzw. pomoc do samopomocy - subsydiarne towarzyszenie. Po trzecie, pomoc powinna mieć charakter przejściowy, skłaniający jednostkę do aktywizacji i samodzielnego działania. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, WK 2017, t. do art. 2 i powołane tamże orzecznictwo i piśmiennictwo). Stąd trafnie w judykaturze podkreśla się, że celem pomocy społecznej nie jest proste rozdawnictwo świadczeń, ale wspieranie osoby w wysiłkach zmierzających do pokonania trudnej sytuacji życiowej. Wykazywanie kategorycznej niechęci do podjęcia takiego wysiłku stanowi podstawę odmowy udzielenia pomocy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 maja 2019r. sygn. akt II SA/Bd 1219/18).

Zaznaczyć również należy, że pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezależnie od ich sytuacji życiowej. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia (por. wyroki NSA z 29 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 1055/16 oraz z 13 czerwca 2017r. sygn. akt I OSK 331/16).

Podkreślić również należy, iż łączna kwota przyznanej rodzinie pomocy społecznej m.in. w formie zasiłku okresowego wyniosła od maja 2015 r. do lipca 2018 r. [...] zł, przy czym kwota ta wzrosła także z uwagi na przyznawaną przez organ pomoc w postaci chociażby dodatku mieszkaniowego i świadczeń na zakup żywności dla dzieci skarżącej.

Odnotować również należy, że Skarżąca jest osobą zdolną do pracy i wynika to z orzeczenia komisji lekarskiej ZUS nr [...] z [...] lipca 2017 r. (k.1 akt adm.) – posiada więc możliwość podjęcia we własnym zakresie kroków w celu znalezienia – samodzielnie lub z pomocą przeznaczonych do tego instytucji - odpowiadającego jej zatrudnienia, co zbędnym czyniłoby konieczność podpisania przez nią kontraktu socjalnego, a przez to – przyjęcia warunków tym kontraktem określonych. Świadczyłoby to jednocześnie o powzięciu działań w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Zarówno z oświadczeń składanych w toku postępowania administracyjnego, jak i z treści odwołania i skargi wyraźnie wynika, że Skarżąca nie zamierza podjąć zatrudnienia nie tylko w proponowanej formie, ale w ogóle. Odmowa podpisania kontraktu, jako jedna z przyczyn odmowy przyznania wnioskowanej pomocy wymieniona w art. 11 ust. 2 u.p.s., motywowana jest zatem niniejszej sprawie z gruntu negatywną postawą względem realizacji jakichkolwiek zadań prowadzących do reintegracji zawodowej Skarżącej, a co z kolei prowadziłoby do poprawienia trudnej sytuacji życiowej jej rodziny. Jak wskazano, stwierdzając odmowę podpisania kontraktu socjalnego, uznaniu organu pozostawiono, czy stanowi to podstawę do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, czy może ze względu na sytuację wnioskującego i cele ustawy pomoc taka przysługuje.

W niniejszej sprawie słusznie przyjęły organy obu instancji, że po stronie Skarżącej wystąpiły przeszkody dla przyznania wnioskowanej pomocy, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniach obu rozstrzygnięć jest wyczerpująca i przekonująca, co Sąd w niniejszym uzasadnieniu potwierdza.

Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, że organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyciągniętych przez organy wniosków nie można uznać za dowolne, a uzasadnień wydanych decyzji za niespełniających wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast odmowa przyznania świadczenia znajdowała uzasadnienie w przywołanych powyżej art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 4, art. 11 ust. 2 u.s.p.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit c), pkt 2 lit. a) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie opłat ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68).