Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 503/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. w W. na decyzję Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia S. w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. zwróciło się do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. (zwanego dalej: "USK w B.") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) informacji, u jakiej liczby osób hospitalizowanych w placówce w czasie od 4 marca 2020r. do daty otrzymania wniosku potwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2;

2) informacji, ilu pacjentów zakażonych SARS-CoV-2 jest hospitalizowanych na dzień otrzymania wniosku?

3) informacji, jaka liczba osób, które zmarły w szpitalu od 4 marca 2020r. do dnia poprzedzającego dzień wykonania wniosku, miało dodatni wynik testu na SARS-CoV-2?;

4) informację o tym, czy w placówce funkcjonuje izba przyjęć /szpitalny oddział ratunkowy, w którym mogą być przyjmowane osoby z podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2:

a) jeśli tak, prosimy o podanie nazwy takiego oddziału lub oddziałów,

b) jeśli tak, prosimy o udostępnienie dokumentu określającego procedury na wypadek konieczności przyjęcia takiego pacjenta na izbie przyjęć/oddziale ratunkowym;

5) informację, czy przyjmowanie pacjenta z podejrzeniem SARS-CoV-2 odbywa się w budynku placówki, czy jest oddzielne miejsce wyznaczone do tego działania;

6) treści wszystkich dokumentów opisujących procedury na oddziałach i w poradniach szpitalnych oraz na blokach operacyjnych i porodowych, wprowadzone w placówce w odniesieniu do zagrożenia epidemicznego związanego z wirusem SARS-CoV-2;

7) informacji o rodzaju środków ochrony osobistej, dostępnych w placówce: ich wykaz, ich ilość na dzień otrzymania niniejszego wniosku;

8) informacji, czy w szpitalu przeprowadza się testy na obecność wirusa SARS-CoV-2?

a) jeśli tak to jaki to jest typ testu i jaki jest średni czas oczekiwania na wynik?

b) jeśli tak, to ile testów na obecność SARS-CoV-2 wykonano w szpitalu do dnia otrzymania wniosku?

9) informacji, jaka jest procedura postępowania z pacjentem podejrzanym o zakażenie SARS-CoV-2, w czasie oczekiwania na wynik testu;

10) informacji, czy wobec personelu zatrudnionego w Państwa szpitalu wprowadzono zakaz wypowiadania się o sytuacji w szpitalu, jeżeli tak to prosimy o udostępnienie treści komunikatu przekazanego personelowi szpitala.

USK w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2020r. udzielił Stowarzyszeniu żądnych informacji w zakresie pkt 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8 i 10. Jednocześnie organ poinformował o braku możliwości udostępnienia informacji z punktu 4b, 6 i 9 wskazując, że obecnie nie mają one charakteru informacji publicznej. Następnie UKS w B. decyzją z dnia [...] maja 2020r. znak: [...], na podstawie art. 10, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1330) odmówił udostępnienia informacji żądanych w pkt 4b, 6 i 9 wniosku. W ocenie organu wnioskowane dokumenty stanowią wewnętrzne procedury dotyczące postępowania z pacjentem podejrzanym o zakażenie SARS-CoV-2, które nie zawierają danych o sprawach publicznych, a tym samym nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Prowadzona dokumentacja służy zapewnieniu bezpieczeństwa i nie stanowi dokumentu urzędowego. Dodatkowo, jak podkreślił organ, dokumenty wewnętrzne nie przesądzają o kierunkach działania organu i nie są skierowane do podmiotów zewnętrznych. Dokumenty takie służą wyłącznie wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu i nie stanowią informacji publicznej, o czym organ poinformował.

Konkludując organ uznał, że treść żądanej dokumentacji należy zakwalifikować jako dokumentację wewnętrzną, a tego rodzaju dokumenty nie stanowią informacji publicznej i nie powinny podlegać udostępnieniu. Przedmiotowe procedury, jak wyjaśnił organ, miały przede wszystkim za zadanie wymianę informacji w zakresie informacji i wytycznych istotnych dla postępowania z pacjentem zakażonym COVlD-19. Dotyczą wewnętrznej organizacji funkcjonowania Szpitala i nie stanowią dokumentów urzędowych. Przy tym gromadzenie i posiadanie tego typu informacji nie jest wymagane przepisami prawa. Nie jest dokonywane w związku w główną działalnością organu, a tylko wspomagają pracę pracowników w sferze porządku i bezpieczeństwa Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. Nie odnoszą się zatem do obszaru jakiejkolwiek działalności organu, o której mowa w art. 1 i 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym nie zawierają komunikatu o sprawach publicznych. Z podanych względów USK skategoryzował żądaną informację, jako niepodlegającą udostępnieniu w drodze dostępu do informacji publicznej.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Stowarzyszenie zarzuciło ww. decyzji naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa do informacji w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy nie zachodzi w istocie potrzeba ochrony praw innych osób, a przez to dokonanie ograniczenia prawa do informacji, niespełniającego konstytucyjnych warunków;

2) art. 16 ust. 1 i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku nie była informacja publiczna i jednocześnie wydana została decyzja w oparciu o art. 14 ust. 2 u.d.i.p..

Powołując się na powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podkreśliło, że zarówno podstawa prawa, jak i uzasadnienie skarżonej decyzji nie pozwalają na prawidłowe sporządzenie odwołania. Skoro bowiem odmowa dostępu do informacji publicznej następuje w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., tymczasem uzasadnienie skarżonej decyzji nie wskazuje na to, że Szpital miał na celu ochronę dóbr określonych w tym przepisie, czy też w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Powołanie art. 14 ust. 2 u.di.p. mogłoby wprawdzie prowadzić do uznania, iż USK miał na celu wydanie decyzji umarzającej postępowanie, jednakże przeczy temu zarówno samo rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie, z którego wprost wynika, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. W tym kontekście Stowarzyszenie przypomniało, że skoro przedmiotem odmowy udostępnienia informacji na gruncie u.di.p. może być wyłącznie informacja publiczna, to już tylko z tego względu skarżona decyzja powinna być uchylona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie oddalenie w całości jako nieuzasadnionej, oddalenie zobowiązania do udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni, odmowę stwierdzenia, iż Uniwersytecki Szpital Kliniczny w B. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, oraz odmowę zasądzenia na rzecz Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przypisanych. USK w B. przyznał jednocześnie, że po ponownym zweryfikowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2020r., udzielił w piśmie z [...] czerwca 2020 r. uzupełniającej informacji w zakresie punków 4b, 6 i 9. W konsekwencji udostępnienia całości żądanej informacji organ uznał, że zarzuty i żądania skarżącego Stowarzyszenia są bezpodstawne, skutkiem czego sama skarga jest bezprzedmiotowa. Skoro bowiem USK w B. udzielił informacji we wnioskowanym zakresie, to nie można uznać, że pozostawał w bezczynności, a to stanowi o bezprzedmiotowości skargi, która winna być oddalona w całości, lub postępowanie sądowe winno być umorzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przeprowadzone przez sąd administracyjny w ramach art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że zostało ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja USK w B. z dnia [...] maja 2020r. o odmowie udostepnienia informacji publicznej w zakresie pytań z pkt 4b, 6 i 9, a nie bezczynność organu w tym zakresie, stąd też akcentowana przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność udzielenia pismem z dnia [...] czerwca 2020r. żądnej w tym zakresie informacji nie czyni wniesionej skargi bezprzedmiotową. Nadal aktualne pozostaje zatem badanie prawidłowości zaskarżonej decyzji, w szczególności pod kątem powołanych w treści skargi zarzutów.

Przedmiotem tej oceny, jest decyzja Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego z dnia [...] maja 2020 r., wydana na podstawie art. 10, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, którą organ odmówił udostępnienia informacji wnioskowanej w pkt 4b, 6 i 9 stwierdzając, że żądane dokumenty są nośnikiem informacji o charakterze wewnętrznym, pomocniczo służącym do zarządzania personelem medycznym, a tego rodzaju dokumenty nie stanowią informacji publicznej i nie powinny podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie sądu stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji wymaga weryfikacji, a sama decyzja uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.

Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony:

(1) przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej,

(2) przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.;

(3) przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, bądź

(4) przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.d.i.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek.

Przy czym przepis art. 16 ust. 1 u.di.p., stanowiący podstawę prawna zaskarżonej decyzji, ma zastosowanie jedynie w dwóch przypadkach, tj. wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Niedopuszczalne jest zaś wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu komentowanej ustawy. Jej przepisy nie znajdują bowiem wówczas zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 916/12 oraz z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 872/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeżeli zatem wnioskodawca żąda informacji publicznych, które nie mają charakteru informacji publicznych, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016 r., str. 314 - 315). Innymi słowy, jeżeli ustawa nie znajduje zastosowania w konkretnej sprawie, to nie można wykonać dyspozycji jej art. 16, nakazującego wydanie decyzji administracyjnej w razie odmowy udzielenia informacji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skoro Dyrektor UKS uznał, że żądane przez skarżące Stowarzyszenie dokumenty, o jakich mowa w pkt 4b, 6 i 9, nie stanowią informacji publicznej, to wydana na tej podstawie decyzja odmawiającą udostępnienia informacji publicznej jest wadliwa i konieczne jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Tak, jak już bowiem podkreślono wyżej, w przypadku uznania, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, brak jest podstaw do zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji wydawania decyzji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. tej ustawy.

W świetle powyższego oraz okoliczności udostępnienia przez organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2020r. wnioskowanych w pkt 4b, 6 i 9 informacji publicznych (k.27 akt sądowych), brak było podstaw do merytorycznej oceny stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji co do zakwalifikowania żądanych w tym zakresie dokumentów jako wewnętrznych, nie podlegających udostępnieniu w trybie omawianej ustawy. Jeżeli bowiem organ, jak wynika z odpowiedzi na skargę, po ponownym zweryfikowaniu wniosku, udzielił skarżącemu Stowarzyszeniu również informacji publicznej w zakresie pkt 4b, 6 i 9, to taka ocena na tym etapie wydaje się być bezprzedmiotowa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 złotych, orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 tej ustawy.