Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 569/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w kwestii złożonych zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (zwany dalej "Inspektorem Powiatowym" wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia 11 marca 2014 r. o wyegzekwowanie obowiązku poddania się szczepieniom małoletniej A. J. przez jej opiekuna prawnego D. J.

Do prowadzonej egzekucji zobowiązana D. J. pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. zgłosiła zarzuty:

1) braku wymagalności obowiązku,

2) częściowego wykonania obowiązku,

3) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej,

4) niespełnienia wymogów określonych w art. 27 i art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnośnie braku wymagalności obowiązku zobowiązana, wskazując na terminy szczepień określone w § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (określające terminy szczepień "do 19 roku życia") podniosła, że na wykonanie poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka; moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł ponieważ dziecko skarżącej nie ukończyło wieku określonego we wskazanych przepisach. Ponadto egzekwowany obowiązek opiera się o treść komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego określającego Program Szczepień Ochronnych, który to komunikat nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Odnośnie częściowego wykonania obowiązku skarżąca podniosła, że jej córka w dniu 28 czerwca 2012 została już zaszczepiona szczepionką na wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Odnośnie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wnioskodawczyni podniosła, że kierownicy organy inspekcji sanitarnej są organami egzekucyjnymi jedynie w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez siebie decyzji i postanowień. Obowiązek poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu jest obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa a nie wynikającym z decyzji lub postanowienia, co wyłącza możliwość wszczynania i prowadzenia egzekucji (podejmowania jakichkolwiek działań w tym względzie) przez organy Inspekcji Sanitarnej.

Odnośnie zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 i art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżąca podniosła, że zastosowany przez organ wzór tytułu wykonawczego na drugiej stronie, w prawym dolnym rogu oznaczony jest jako "YT-3", a tym samym znacząco różni się od wzoru określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej.

Wojewoda wystąpił do Inspektora Powiatowego o zajęcie stanowiska w sprawie przedstawionych zarzutów.

Inspektor Powiatowy postanowieniem z dnia [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez skarżącą D. J. Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w [...] (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku Inspektor Wojewódzki wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącej obowiązek poddania małoletniej szczepieniu wynika z przepisu prawa tj. z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 z późn. zm.), a decyzja lekarza podstawowej opieki zdrowotnej sprawia, iż obowiązek ten co do konkretnego dziecka indywidualizuje się po lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. Nr 182 poz. 1086) aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym przez niego do tych osób albo opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym terminie lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu i samemu szczepieniu. Ponadto w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień (Dz. U. Nr 237, poz. 2018 z późn. zm.), zgodnie z ustawową delegacją określono choroby zakaźne, przeciw którym prowadzone są szczepienia ochronne oraz wiek i grupy osób objęte obowiązkiem szczepień. Taki sposób regulacji jest wystarczający do przyjęcia, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Nie zmienia tej oceny fakt, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowym schematem stosowania poszczególnych szczepionek. W komunikacie tym zawarte są bowiem specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania obowiązku ustalonego w ustawie.

Skarżąca jako rodzic będący prawnym opiekunem A. J. urodzonej 28 czerwca 2012 r. nie dopełniła zatem obowiązku poddania córki szczepieniom ochronnym zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

Organ podniósł, że tryb postępowania poprzedzającego dokonanie szczepienia ochronnego określa art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wykonanie szczepienia ochronnego poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania tego szczepienia. Po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania. Nadto szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, a tym szczepieniem upłynęły 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu. W przypadku, kiedy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia szczepienia ochronnego, lekarz kieruje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Z poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym mogą być zwolnione tylko i wyłącznie osoby, u których lekarz specjalista stwierdza stałe przeciwwskazania do szczepień ochronnych, czy też konkretnego szczepienia, a z taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Skarżąca nie stawiając się z córką na badanie kwalifikacyjne uniemożliwiła lekarzowi ocenę stanu zdrowia dziecka lub skierowanie na konsultację specjalistyczną mającą na celu decyzję o kwalifikacji do szczepień.

Organ podniósł, że upomnienie z dnia 10 lutego 2014 r. wystawione przez Inspektora Powiatowego wzywa skarżącą do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, dotyczącego poddania się szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, polimyelitis, zakażeniu Haemophilius influenzae typu b oraz odrze, śwince i różyczce. Termin wykonania obowiązku określony w upomnieniu nie oznacza wykonania w tym czasie wszystkich zaległych szczepień, a wskazuje termin, w którym należy zgłosić się do lekarza kwalifikującego do szczepień w celu rozpoczęcia szczepień według indywidualnego dla dziecka schematu.

Odnośnie zarzutu częściowego wykonania obowiązku organ stwierdził, że nie został wykonany obowiązek poddania A. J. szczepieniom przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Wskazując na § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz na ogłaszanie Programu Szczepień Ochronnych przez Głównego Inspektora Sanitarnego, organ podniósł, że pełny cykl szczepienia podstawowego przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B realizowany jest u dzieci w pierwszym roku życia i obejmuje podanie trzech dawek szczepionki: w ciągu 24 godzin po urodzeniu, w 2 miesiącu życia oraz w 7 miesiącu życia. Oczekiwany poziom uodpornienia uzyskuje się po przyjęciu pełnego cyklu szczepień, co oznaczy, że tylko pełny cykl szczepień zapewnia długotrwałą ochronę.

Co do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej organ odwoławczy podniósł, że błędne jest twierdzenie skarżącej jakoby Inspektor Powiatowy nie miał prawa egzekwować wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci szczepienia ochronnego ani nie był uprawniony do prowadzenia w tym zakresie jakichkolwiek czynności. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do żądania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień tj. są wierzycielami w rozumieniu art. 1a tej ustawy. W związku z art. 6 § 1 tej ustawy na organach Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako na wierzycielu ciąży obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do zastosowania przewidzianych prawem środków w celu wyegzekwowania od osoby zobowiązanej ustawowego obowiązku szczepień ochronnych. Wobec tego wierzyciel – Inspektor Sanitarny winien przesłać do organu egzekucyjnego, którym jest Wojewoda, upomnienie oraz tytuł wykonawczy, które są podstawą dalszych czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku.

Odnośnie niespełnienia wymogów określonych w art. 26 i 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny wszczyna postępowanie egzekucyjne na podstawie wniosku i tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz nie jest badana zasadność i wymagalność egzekucji administracyjnej.

Na postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego D. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, a mianowicie:

a) art. 27 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej w skrócie "u.p.e.a.") polegające na braku wskazania w rubryce 26 tytułu wykonawczego podstawy prawnej egzekucji,

b) art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. polegające na wadliwym przyjęciu, że obowiązek poddania szczepieniom A. J. jest wymagalny, mimo że nie jest on jeszcze wymagalny,

c) art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. polegające na niedookreśleniu obowiązku, któremu zobowiązany ma się poddać, a mianowicie brak dokładnego wskazania, jakim preparatem i jaką dawką szczepienie ma być przeprowadzone,

d) art. 17 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez wadliwe wskazanie treści obowiązku, polegające na pominięciu wskazania, że skarżący zobowiązany jest wykonać ten obowiązek wspólnie w innymi osobami i pominięcie zasad wspólnego wykonania tego obowiązku,

e) art. 27c u.p.e.a. poprzez wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków,

f) art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego na błędnym druku,

g) (art.) 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. polegające na wadliwym przypisaniu sobie kompetencji do prowadzenia egzekucji,

h) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe wystawienie upomnienia bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa,

i) art. 7 Konstytucji RP poprzez egzekwowanie obowiązku nie wynikającego z przepisów prawa mieszczących się katalogu źródeł prawa o którym mowa w art. 87 Konstytucji RP,

2) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 93 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w związku z art. 97 § 2 k.r.o. poprzez niezastosowanie, mimo że skarżąca decyzję o poddaniu swojego dziecka szczepieniu podejmuje wspólnie i łącznie z ojcem dziecka,

b) art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta poprzez odmawianie skarżącej prawa do wyrażenia dobrowolnej zgody na świadczenie medyczne jakim jest badanie kwalifikacyjne.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz.1647 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Wskazać należy, iż zakres kontroli administracji publicznej – w odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (vide: art. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2015 r. poz. 658 ) obejmował również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej w skrócie "p.p.s.a."). Od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej kontrola ta nie obejmuje już skarg na postanowienia, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (vide: obecna treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. ), co nie dotyczy skarg wniesionych – jak rozpoznawana w niniejszej sprawie - przed 15 sierpnia 2015 r.

Sprawowana przez sąd administracyjny kontrola nad działalnością administracji publicznej w oparciu o kryterium legalności (zgodności z prawem) wynikająca z art. 1 § 2 ustawy ustrojowej i stosowane przy weryfikacji zaskarżonego skargą działania ( np. postanowienia) umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu uchybiającego przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. ), jak też dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c) tj. treść decyzji czy postanowienia. Zatem nie każde, ale tylko kwalifikowane naruszenie prawa o jakim mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., skutkować może wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. W braku stwierdzenia takich naruszeń skarga podlega oddaleniu. W odniesieniu do zasad sprawowania kontroli sądowej wskazać też należy, że sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący na dzień wydania zaskarżonego aktu.

Stosując tak określone kryteria badania legalności, Sąd uznał, że skarga podlegała oddaleniu bowiem ani podniesione w niej zarzuty, ani wynik kontroli przeprowadzonej z urzędu nie ujawniły naruszeń prawa o jakich mowa w art. 145 p.p.s.a.

Sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu podlegało postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego [...] Inspektora Wojewódzkiego z dnia 11 lutego 2015 r., będące stanowiskiem wierzyciela odnośnie przedstawionych przez skarżącą (zobowiązaną) zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Na wstępie należy wskazać na pozycję ww. organów w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt sprawy – w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym organem egzekucyjnym nie jest – jak mniema skarżąca – Powiatowy Inspektor Sanitarny, ale Wojewoda[...]. Powiatowy Inspektor Sanitarny występuje jedynie w charakterze wierzyciela tj. podmiotu, który zwraca się do organu egzekucyjnego o przeprowadzenie egzekucji. Zaskarżone postanowienie nie jest aktem czy czynnością organu egzekucyjnego, ale jest to akt wierzyciela – jego stanowisko, które zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny (według akt – wojewoda) winien uzyskać przed podjęciem dalszych czynności w postępowaniu egzekucyjnym.

Odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wskazać należy, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a., zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z regulacji tej wynika, że organ I instancji winien odnieść się w swoim postanowieniu do zgłoszonych zarzutów i właśnie zakresem zgłoszonych zarzutów jest zdeterminowane dalsze postępowanie. Wynika to wprost z ww. przepisu, który wskazuje, jak już wyżej cytowano, że organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych (podkreślenie Sądu) zarzutów. Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu od postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zgłoszonych zarzutów, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd ocenił skargę w takim zakresie, jaki wynika z treści zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r., pomijając zarzuty zgłoszone na etapie postępowania odwoławczego oraz w skardze. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącego, należy wskazać, że:

Zarzut brak wymagalności obowiązku.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ugruntowany jest pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisu prawa, nie ma zatem podstawy prawnej do konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. Z kolei art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym. Według art. 36 ust. 1 powołanej ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wobec osoby, która nie poddaje się obowiązkowi szczepienia (...), może być zastosowany środek przymusu bezpośredniego polegający na przytrzymywaniu, unieruchomieniu lub przymusowym podaniu leku. Według art. 17 ust. 9 tej ustawy obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach ochronnych.

W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: min. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Na podstawie tej delegacji, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym ustalił wykaz (zakres) obowiązkowych szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia (§ 1 – 3 rozporządzenia).

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 11 cyt. ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

Taki sposób regulacji pozwala przyjąć, że obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych, w szczególności z cyt. wyżej rozporządzenia, które zostało pominięte przez skarżącą, która skupiła się na Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego. W komunikacie tym zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia, nie można z niego wywieść (jak chce skarżąca) dodatkowych norm, niż te wynikające z cyt. wyżej ustawy i rozporządzenia (zob. wyrok NSA z 12.06.2014 r., II OSK 1312/13; wyrok NSA z 4.02.2015 r., II OSK 1509/13). Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ustawa i rozporządzenie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego.

Wbrew twierdzeniom skargi, z wyżej wskazanych przepisów wynika norma prawna, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Oznacza to, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym (zob. wyrok NSA z 29.01.2010 r., II FSK 1494/08; wyrok NSA z 6.04.2011 r., II OSK 32/11; wyrok NSA z 1.08.2013 r., II OSK 745/12).

Odnośnie kwestii związanej z tym, że dziecko skarżącj nie osiągnęło jeszcze wieku 19 lat, wskazać trzeba, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia, które wskazuje, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. Program Szczepień Ochronnych jest ogłaszany w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Szczepienia są realizowane w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności o kalendarzowego wieku dziecka.

W tym stanie, argumentacja skarżącej, że obowiązek szczepień jego dziecka nie był i nadal nie jest wymagalny, jest pozbawiona racji nie tylko prawnych, ale i merytorycznych. Gdyby organy inspekcji sanitarnej w egzekwowaniu ciążącego na skarżącym obowiązku poddania dziecka szczepieniom miały czekać aż do ukończenia przez nie 19 roku życia, to cel zapobieżenia powstania sytuacji wskazanych w art. 33 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie byłby osiągnięty, a jak wynika z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, ilość dawek oraz okresy, w jakich kolejne dawki szczepień mają być podawane dzieciom, ma swoje uwarunkowania medyczne (immunologiczne).

Na koniec rozważań dotyczących pierwszego zarzutu należy zgodzić się z poglądem organu, że termin wykonania obowiązku, tj. poddania dziecka konkretnym szczepieniom, ustala lekarz kwalifikujący do szczepień.

Zarzut częściowego wykonania obowiązku.

Zarzut ten jest niezasadny. Córka skarżącego została poddana jedynie jednemu szczepieniu na wirusowe zapalenie wątroby typu B, podczas gdy pełen cykl szczepienia u noworodków i niemowląt obejmuje trzy dawki szczepionek podanych: w ciągu 24 godzin po urodzeniu, w 2 i 7 miesiącu życia.

Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zresztą nie kwestionowany ani przez skarżącą, ani przez organy, że organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie jest wojewoda, i ten właśnie organ prowadzi postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Zarzut skarżącej związany z tą kwestią wynika z braku rozróżnienia między organem egzekucyjnym (tutaj wojewodą) a wierzycielem (tutaj Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w[...]). To właśnie Inspektorowi Powiatowemu służy w tym postępowaniu status wierzyciela, jest on bowiem podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, jako organ powołany do czuwania nad wykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r. nr 212, poz.1263, ze zm.), do jej zadań należy ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Tym samym przepis ten przyznaje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozycję wierzyciela - uprawnionego do żądania wykonania obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Zgodnie bowiem z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku (vide np. wyroki WSA we Wrocławiu z 12.06.2015 r., III SA/Wr 397/15, WSA w Poznaniu z 11.09.2013 r., II SA/Po 711/13 i z 23.05.2013 r., II SA/Po 483/13)

Zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 i art. 26 u.p.e.a.

Jeśli chodzi o zarzuty związane z samym tytułem wykonawczym, to wbrew twierdzeniom skarżącej został on wydany na formularzu urzędowym - zgodnym ze wzorem dla tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawartym w załączniku nr 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2003 r. Nr 9, poz. 106). Faktem jest, że na drugiej stronie tytułu w dolnej części, w rubryce zawierającej nazwę tytułu brakuje litery "T" i ma on treść "YT-3", jednakże na pierwszej stronie zarówno u dołu, jak i w jego górnej części prawidłowo wskazano, że jest to druk "TYT-3". W związku z powyższym powyższe uchybienie nie ma żadnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy, a zarzut skarżącego stanowi przejaw skrajnego formalizmu i w związku z tym nie został uwzględniony.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.