Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 868/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 174 pkt. 1 i 2, art. 141, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr)., Sędzia WSA del. do NSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2009r. sygn. akt II SA/Sz 1032/08 w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) października 2008r. nr (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) października 2008 r. nr (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezydent Miasta Szczecina, działając jako wierzyciel należności, postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2008 r. Nr (...), wydanym na podstawie art. 34 § 1 i 2 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.) - dalej u.p.e.a., oraz art. 18 kpa, podtrzymał zasadność egzekucji prowadzonej w stosunku do W. K. w oparciu o tytuł wykonawczy Nr (...) .

W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazał, że pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r. organ egzekucyjny tj. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie poinformował, iż wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...) z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania w stosunku do zobowiązanego W. K., a zobowiązany pismem z dnia 29 lipca 2008 r. wniósł zarzut na postępowanie egzekucyjne, w którym wskazał na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. W związku z tym, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do zasadności zarzutu.

W ocenie wierzyciela zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem obowiązek wniesienia opłaty z tytułu płatnego parkowania jak również obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej w przypadku nie wniesienia takiej opłaty, wynikał wprost z przepisów obowiązującego prawa tj. uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 113 poz. 1932) i uchwały Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2004 r. zmieniającej uchwałę Nr XIII/269/03 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 99 poz. 2168), wydanych na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2086 ze zm.).

Prezydent wskazał, że fakt obecności pojazdu marki (...) nr rej. (...) w obszarze strefy płatnego parkowania w Szczecinie w oznaczonym miejscu i czasie został zarejestrowany przez pełniących swoje obowiązki inspektorów i zapisany na blankietach "zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania", które to zawiadomienia były umieszczane za wycieraczką przedniej szyby samochodu zobowiązanego. Prezydent wskazał, że jako zarządca drogi, jest wierzycielem należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdów na drogach publicznych Miasta Szczecina. Z art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych wynika natomiast, że opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przepisów tych wynika również właściwość organu egzekucyjnego, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie. Opłaty dodatkowe z tytułu nieuiszczenia opłaty za postój w Szczecinie pobiera zarządca drogi, tj. Prezydent Miasta Szczecina. Miejskiemu Zakładowi Obsługi Gospodarczej - dalej MZOG zostało natomiast powierzone administrowanie strefą płatnego parkowania, ale nie jest on zarządcą drogi i nie pobiera jakichkolwiek opłat za działanie strefy, jest tylko jej administratorem. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie wymagają, aby zarząd drogi czy zarządca drogi zajmował się sprawami techniczno-organizacyjnymi strefy. W tej sytuacji nietrafny jest zarzut zobowiązanego, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nie wynika bowiem z orzeczenia ani indywidualnej decyzji, tylko bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy prawa w sposób nie budzący wątpliwości konkretyzują elementy stosunku administacyjnoprawnego powstającego z mocy ustawy o drogach publicznych, gdyż wskazują one podmiot tego stosunku (korzystający z drogi publicznej), przedmiot (nieuiszczenie opłaty za postój), oraz obowiązek wynikający z tego stosunku (opłata dodatkowa w wysokości określonej przepisami prawa). W związku z tym zapis uchwały Rady Miasta w tym zakresie ma charakter jedynie deklaratoryjny, a więc stwierdzający że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z przepisów prawa, gdyż obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej wynika z art. 13f ustawy o drogach publicznych. Wierzyciel wskazał, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, przy egzekucji należności pieniężnych z tytułu opłaty dodatkowej za zobowiązanego należy przyjąć właściciela pojazdu, gdyż to on z reguły korzysta z pojazdu, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie. Prezydent wskazał także, że doręczone zobowiązanemu upomnienie z dnia 23 stycznia 2008 r. odpowiada wymogom określonym w art. 15 § 1 u.p.e.a.

W zażaleniu na to postanowienie W. K. podtrzymał swoje stanowisko wskazujące na nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wskazał ponadto, że jest i był właścicielem wielu samochodów i nie jest w stanie wszystkimi jeździć jednocześnie, nie może też ponosić odpowiedzialności za parkowanie tych pojazdów w strefie płatnego parkowania, bowiem ustawa o drogach publicznych nakłada obowiązek wnoszenia opłat na korzystającego z drogi a nie na właściciela pojazdu. Oświadczył, że samochody które posiadał i posiada udostępniał rodzinie i innym osobom, a samochód marki (...) którego dotyczy tytuł wykonawczy często był pozostawiany w warsztatach samochodowych wraz z kluczami i dokumentami, a żadne przepisy prawa nie nakładają na właściciela pojazdu obowiązku prowadzenia ewidencji użyczeń czy wypożyczeń. Podniósł też, że nie wszystkie daty parkowania w strefie płatnego parkowania pokrywają się z okresem posiadania przez zobowiązanego danego samochodu, a numery którymi opatrzone są tytuły wykonawcze nie pokrywają się z numerami upomnień. Wskazał ponadto, że nie otrzymał zawiadomień o nieopłaconym postoju, a terminy parkowania wskazane w upomnieniu są tak odległe, że nie jest w stanie określić kto korzystał z pojazdu w tym czasie. Wskazał, że Prezydent Miasta Szczecina jako zarządca dróg powiatowych i wierzyciel należności powinien udowodnić osobie korzystającej ze strefy, że parkowała dany pojazd w danym dniu a nie domniemywać, że korzystającym ze strefy był właściciel pojazdu. W tej sytuacji zobowiązany ma prawo uważać, że miejsca gdzie stał pojazd nie były objęte strefą. Ponadto wskazał, że z upomnienia wynika, iż opłata dodatkowa za parkowanie pojazdu została naliczona trzykrotnie w ciągu jednego dnia, co jest nadużywaniem prawa. Zobowiązany ponownie podniósł, że Prezydent Miasta jako zarządca dróg i wierzyciel należności nie może żądać opłaty dodatkowej na rzecz podmiotu jakim jest MZOG.

W. K. zarzucił także wierzycielowi, że nie zachował 14 dniowego zawitego terminu na zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia wierzyciela.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia (...) października 2008 r. Nr (...) na podstawie art. 33 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa oraz § 7 i § 11 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. i uchwały Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2004 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż ten, kto parkuje pojazd w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego winien mieć pełną świadomość, że narusza obowiązujące prawo w tym zakresie i może otrzymać zawiadomienie, które stwierdza jedynie fakt nie uiszczenia opłaty. Dla potwierdzenia faktu obecności pojazdu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu nie jest wymagane zachowanie szczególnej formy tj. wydanie orzeczenia w postaci decyzji i jej doręczenie, gdyż obowiązek opłaty wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej wskazany w tytule wykonawczym jako wynikający z mocy prawa, winien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu sytuacji faktycznej tj. zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu.

Odnosząc się do twierdzenia, że to wierzyciel powinien udowodnić fakt parkowania pojazdu przez określoną osobę w strefie płatnego parkowania organ odwoławczy wskazał, że ani wierzyciel ani organ egzekucyjny nie musi i nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego w tym zakresie ponieważ nie pozwalają na to przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ może w takiej sytuacji domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej był właściciel pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że upomnienie z dnia 23 stycznia 2008 r. w sposób nie budzący wątpliwości określa wierzyciela tj. Prezydenta Miasta Szczecina i zostało podpisane przez osobę działającą z upoważnienia tego organu. Zatem twierdzenie jakoby egzekucja należności przez Prezydenta Miasta Szczecina na rzecz MZOG była niedopuszczalna jest całkowicie chybione i bezpodstawne.

W rozpoznawanej sprawie zawiadomienia w liczbie 21 zostały wystawione w różnych okresach czasu przez różne osoby i w różnych częściach miasta, w związku z tym nie jest prawdopodobne, że zawiadomienia były wypisywane omyłkowo lub też dla żartu bądź też w celu pokrzywdzenia osoby zobowiązanej. Większość nieopłaconych postojów miała miejsce przy ul. (...) i (...)w godzinach przedpołudniowych, co może sugerować, że zobowiązany parkował pojazd w tym okresie z określonego powodu np. wykonywania pracy. Ponadto, wbrew twierdzeniom odwołującego się, zaledwie dwukrotnie nie opłacony postój został stwierdzony tego samego dnia, ale miało to miejsce w dwóch rożnych częściach miasta. Nie ulega zatem wątpliwości, iż samochód marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) należący do zobowiązanego został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez pełniących swe obowiązki inspektorów i zapisany przez nich na blankiecie zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, które zostało umieszczone za wycieraczką przedniej szyby samochodu. Nadto Kolegium wskazało, że dopiero w zażaleniu na postanowienie zobowiązany zakwestionował, że to on faktycznie parkował w strefie płatnego parkowania bowiem mogły to czynić inne osoby z rodziny, co można zakwalifikować jako zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Jednakże termin do wniesienia zarzutów określony w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ma charakter zawity, a jego uchybienie skutkuje negatywnymi dla zobowiązanego konsekwencjami w sferze obrony jego praw w toczącym się postępowaniu. Zobowiązany nie może wnosić w dowolnym czasie nowych zarzutów lub uzupełniać już wniesionych o nowe podstawy prawne bądź faktyczne. Tak więc zarzut błędu co do osoby zobowiązanej nie może zostać rozpoznany przez wierzyciela ani tym bardziej przez organ odwoławczy, a wszelkie inne okoliczności w szczególności fakt parkowania przez zobowiązanego samochodu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu, nie budziły wątpliwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie W. K. powtórzył zarzuty podniesione w zażaleniu.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż jak ustaliły organy orzekające w sprawie, co potwierdzają akta sprawy, w dniu 29 stycznia 2008 r. skarżącemu zostało doręczone upomnienie Nr Up 84.571 wystawione przez Prezydenta Miasta Szczecina na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wzywające do uregulowania w terminie 7 dni, należności za 21 nieopłaconych postojów pojazdu marki (...) o nr rej. (...) w strefie płatnego parkowania w Szczecinie w okresie od 28 lutego 2007 r. do 19 listopada 2007 r.,

Jak wskazał organ odwoławczy co potwierdza skarżący, odpis tytułu wykonawczego Nr (...) z dnia 4 czerwca 2008 r. dotyczącego opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu (...) w strefie płatnego parkowania we wskazanym wyżej okresie czasu, został doręczony skarżącemu w dniu 28 lipca 2008 r.

Pismem z dnia 29 lipca 2008 r. (które wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu 1 sierpnia 2008 r.) skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w których wskazał na nie istnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny powiadomił wierzyciela o wniesionych zarzutach, a wierzyciel uznał zarzuty za nie uzasadnione.

Prezydent Miasta Szczecina, w tytule wykonawczym, jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazał uchwałę Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. zmienioną uchwałą tego organu Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Uchwałą Nr XIII/269/03 Rada Miasta Szczecina ustaliła strefę płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Szczecina, której obszar określiła w załączniku do uchwały, ustaliła opłaty za parkowanie pojazdów w strefie, sposób uiszczania tych opłat, oraz stawkę opłaty dodatkowej za nie uiszczenie opłaty za parkowanie (§ 11 uchwały).

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 13b ust 7 ustawy o drogach publicznych opłatę, o której, mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi. Z regulacji art. 19 ust. 5 tej ustawy bezspornie zaś wynika, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.

W ocenie Sądu pierwszej instancji prawidłowo zatem postąpił Prezydent Miasta Szczecina wystawiając tytuł wykonawczy za postój w strefie parkowania pojazdu należącego do skarżącego. Miasto Szczecin jest miastem na prawach powiatu, tak więc zarządcą dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest Prezydent Miasta.

Sąd pierwszej instancji podniósł, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika zatem bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Nie przysługują więc typowe środki odwoławcze, określone w k.p.a. Można jednak zwrócić się do podmiotu pobierającego opłaty o dokonanie odpowiednich wyjaśnień. Zarówno po wystawieniu zawiadomienia, jak i po otrzymaniu upomnienia kierowcy mają prawo zwrócić się o ustalenie istnienia obowiązku zapłaty należności za parkowanie. Natomiast po wszczęciu postępowania egzekucyjnego osobie zainteresowanej służy prawo wniesienia zarzutów.

Sąd pierwszej instancji oceniając legalność zaskarżonego aktu uznał, że stanowisko wierzyciela jest uzasadnione i nie narusza prawa. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istnieje i podlega egzekucji administracyjnej.

Natomiast zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej podniesione przez skarżącego dopiero w zażaleniu na postanowienie zasadnie zostały zdaniem Sądu pierwszej instancji uznane za spóźnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego w piśmie 29 lipca 2008 r. zatytułowanym "zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego" ani w kolejnym piśmie złożonym w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu 5 sierpnia 2008 r. zatytułowanym "poprawienie zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego" o identycznej zresztą treści, nie podnosił błędu co do osoby zobowiązanej.

Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadny zarzut skargi, że wydanie przez wierzyciela postanowienia po upływie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, jest wadą skutkującą uchyleniem stanowiska wierzyciela. Stosownie do art. 34 § 3 u.p.e.a. jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia zawierającego ostateczne stanowisko wierzyciela. Zarzuty skargi dotyczące nie ustalenia przez wierzyciela osoby która faktycznie parkowała pojazd skarżącego w strefie płatnego parkowania nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia bowiem skarżący podniósł je dopiero w zażaleniu z dnia 8 września 2008 r. a następnie skardze do Sądu, a termin na wniesienie zarzutów upłynął z dniem 4 sierpnia 2008 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. K. zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 2 w zw. z art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami, dalej zwane jako P.p.s.a.), poprzez nie rozpoznanie wszystkich zarzutów skarżącego, w tym w szczególności błędu co do osoby zobowiązanej, a w konsekwencji nie rozpoznanie istoty sprawy

2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię, polegającą między innymi na bezzasadnym, i bezpodstawnym przyjęciu, że powołane przepisy prawa materialnego wskazują właściciela pojazdu jako zobowiązanego do zapłaty opłaty dodatkowej z mocy prawa.

W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują żadnego domniemania prawnego, że korzystającym z dróg publicznych jest właściciel pojazdu. Organ, o ile żąda zapłaty pieniędzy, winien skierować swe żądanie do osoby, która po myśli obowiązujących przepisów jest do niej zobowiązana. To, że prawodawca nie definiuje "korzystającego", samo w sobie dowodzi, iż dla niego nie ma znaczenia status prawny korzystającego. Może nim być właściciel, ale może nim być każda inna osoba, która faktycznie włada danym pojazdem, i to niezależnie od tego, czy ma do tego tytuł prawny, czy też nie. Korzystającym może być również osoba, która w bezprawny sposób weszła w posiadanie pojazdu. Tak więc postępowanie organów gminy, polegające na przerzucaniu obowiązku ponoszenia opłaty z "korzystających" na właścicieli pojazdów, przyjmując przy tym, że to właściciel pojazdu ma zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązek wskazania osoby, której w danym czasie oddał pojazd do dyspozycji, jest w ocenie skarżącego nie do zaaprobowania.

Skarżący wskazał, iż Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał podnoszonego przez niego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, jakoby zarzut ten został zgłoszony po upływie terminu, albowiem organ, od początku skierował swe żądanie do osoby nie zobowiązanej z mocy prawa - bo do właściciela pojazdu, a nie korzystającego. Stąd, wobec braku podstawy prawnej takiego stanowiska, zarzut ten wciąż pozostaje aktualny.

Skarżący zakwestionował także zasadność żądania zapłaty kwoty stanowiącej iloczyn maksymalnej opłaty dodatkowej (a nie na przykład minimalnej), podnosząc, że został pozbawiony, poprzez między innymi nie doręczenie zawiadomienia o rzekomo nieopłaconym postoju, zapłaty kwoty mniejszej, możliwej do zapłaty w terminie siedmiu dni od wystawienia zawiadomienia o nieopłaconym postoju. Podniósł, iż w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, że "korzystający" względnie właściciel pojazdu, mieli możliwość zapłaty mniejszej opłaty dodatkowej, albowiem nikt nie doręczył ani właścicielowi, ani "korzystającemu" zawiadomienia o nieopłaconym postoju. Aprobowanie podziału, na tych co mieli możliwość uiszczenia mniejszej opłaty, oraz tych co takiej możliwości nie mieli, bez względu na to czy obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa, czy nie, godzi jego zdaniem w zasadę równości obywateli wobec prawa, i jest niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane jako P.p.s.a.), zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a., a zatem w pierwszym rzędzie należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania bowiem od wyników jego oceny zależy ocena zasadności zastosowania przepisów prawa materialnego.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 2 w zw. z art. 141 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie zarzutu skargi dotyczącego wystąpienia w sprawie błędu co do osoby zobowiązanej. Sąd pierwszej instancji odniósł się bowiem do tego zarzutu podnosząc, iż zgłoszenie przez skarżącego powyższego zarzutu dopiero w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta Szczecina nastąpiło z przekroczeniem terminu wskazanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodne bowiem z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. termin do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wynosi 7 dni i jest to termin materialny, który nie może zostać przywrócony oraz którego upływ powoduje wygaśnięcie przedmiotowego uprawnienia. W rozpoznawanej sprawie odpis tytułu wykonawczego Nr (...) z dnia 4 czerwca 2008 r. dotyczącego opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu (...) w strefie płatnego parkowania został doręczony skarżącemu w dniu 28 lipca 2008 r. Skarżący w piśmie z dnia 29 lipca 2008 r. zawierającym zarzuty w sprawie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego nie podniósł zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Zarzut ten został podniesiony dopiero w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta Szczecina z dnia 8 września 2008 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu.

Nieskuteczne są również zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 f ustawy o drogach publicznych. Należy wskazać, iż jak to już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. Nie wymaga wydawania w tym zakresie stosownego aktu administracyjnego. W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się również postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Organ egzekucyjny nie prowadzi w tym zakresie ustaleń co do osoby kierującej pojazdem, bo nie jest do tego uprawniony. Ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z danego pojazdu.

Natomiast w sytuacji kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat, właściciel może zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Tak więc jeżeli skarżący nie był korzystającym z drogi publicznej może w trybie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. wskazać osobę korzystającą jego pojazdem z drogi publicznej, lecz obowiązek ten obciąża go, a nie organ egzekucyjny, gdyż to skarżący zgłaszając dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny. Skarżący zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. W szczególności może przedstawić umowę użyczenia czy najmu pojazdu samochodowego, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia. W przedmiotowej sprawie zarzut ten został zgłoszony, ale po upływie terminu ustalonego w u.p.e.a., tak więc nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.

Ponieważ zarzut błędu co do osoby nie został skutecznie podniesiony, to prawidłowość prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego można było ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji w sposób zasadny uznał, iż stan faktyczny sprawy w sposób bezsporny wskazuje, iż skarżący był osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za parkowanie ( w aktach sprawy znajduje się 21 zawiadomień wystawionych w różnych okresach czasu przez różne osoby i w różnych częściach miasta), a organ egzekucyjny prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie zobowiązany był uznać zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.