Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1397/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust..1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. C. (C.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 11 sierpnia 2022 r. nr WINB-WOA.7722.148.2022.ZS w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 27.05.2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.) - dalej: "p.b.", oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.) – dalej: "k.p.a.", wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr 1 i 2 w L. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu podał, że trakcie przeprowadzonych dnia 05.05.2022 r. oględzin, ustalono, że na granicy działek 2 i 1 znajduje się parterowy budynek o konstrukcji drewnianej, posadowiony na betonowych kostkach, dach jednospadowy kryty blachodachówką. Wymiary budynku wynoszą 3,59 x 3,10 m. A. C. (dalej: "strona" lub "skarżący"), posiadacz nieruchomości, wskazał do protokołu z oględzin, że budynek rekreacji indywidualnej wybudował w 1998 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uwagi na oświadczenie inwestora, że do budowy przedmiotowego budynku doszło przeszło 20 lat temu, organ I instancji pismem z 26.05.2022 r. poinformował stronę, że w przypadku legalizacji samowoli budowlanych wykonanych minimum 20 lat temu stosuje się uproszczoną legalizację. Natomiast jeżeli do rozbudowy doszło mniej niż 20 lat temu zastosowanie znajduje art. 48 p.b. W dniu 07.06.2022 r. do PINB wpłynął wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

W wyniku analizy zdjęć historycznych z Geoportalu 2 PINB ustalił, że przedmiotowy budynek powstał w latach 2003-2009 zatem do jego budowy doszło mniej niż 20 lat temu. Powyższe ustalenia obligowały PINB do wstrzymania budowy, stosownie do art. 48 p.b.

W złożonym zażaleniu skarżący podniósł, że obok istniejącej szopę posadowił paśnik dla zwierząt w 1998 r. Jak oświadczył, około trzy lata później wybudował budynek gospodarczy, co do którego uważał, że nie jest wymagana legalizacja. Wskazał, że w Urzędzie Gminy w L. otrzymał informację, iż w planie zagospodarowania przestrzennego te tereny są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, jednak wybudowanie małego pomieszczenia gospodarczego na narzędzia ogrodnicze i płody rolne jest możliwe.

Obecnie w tym pomieszczeniu o powierzchni 9 m² składowane jest siano, dla zwierząt. Budynek nie posiada mediów takich jak woda, prąd czy kanalizacja i jest budynkiem gospodarczym a nie budynkiem przeznaczonym do rekreacji indywidualnej.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ŚWINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r. utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy w całości.

W uzasadnieniu ŚWINB opisał przebieg postępowania przed organem I instancji i przywołał obowiązujące przepisy prawa budowalnego. W konsekwencji oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdził, że przedmiotowy budynek został wybudowany w sposób samowolny. Konsekwencją takiego ustalenia oraz daty powstania budynku, było wydanie przez PINB postanowienia o wstrzymaniu budowy stosownie do treści art. 48 ust.1 b p.b.

W złożonej skardze skarżący podtrzymał swoje twierdzenia zawarte w zażaleniu i zarzucił, że zdjęcia z Geoportalu 2 są mało precyzyjne i niedokładne. Wskazał na cel budowy budynku (wiaty) związany z pomocą dla dzikich zwierząt.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Co do zasady, przewidzianej w art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a) p.b.) czy też budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m² powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a) p.b.). Stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W postanowieniu tym informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3); na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Należy jednocześnie zauważyć, że na mocy art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., powyższy obowiązek powstaje również w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Ustawodawca przewidział więc obowiązek organu nadzoru budowanego wstrzymania samowolnej budowy bez względu na to, czy inwestor winien legitymować się pozwoleniem na budowę, czy też powinien był dokonać zgłoszenia. Ponadto, z treści cytowanych przepisów wynika wprost również to, że postanowienie o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nie tylko w odniesieniu do obiektu budowlanego, który jest w budowie, lecz również gdy obiekt taki już został wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę czy zgłoszenia. Na obowiązek wstrzymania robót budowlanych nie ma więc wpływu kwalifikacja obiektu budowlanego i zakres wykonanych robót budowlanych, warunkujący zainicjowanie trybu postępowania odpowiadającego odpowiedniej regulacji prawnej (w drodze uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia), gdyż zagadnienie to ma znaczenie na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego (zob. art. 48b ust. 1-2 p.b.).

Warto podkreślić, że postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 1 p.b., ma charakter czysto procesowy, a jego jedynym skutkiem jest ewentualne niedopuszczenie do kontynuacji robót budowlanych w warunkach samowoli i przeprowadzenie postępowania naprawczego. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie kończy postępowania i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej. Umożliwia ono rozważenie przez organ nadzoru budowlanego, jakie nakazy lub zakazy w odniesieniu do stwierdzonej samowolnej budowy powinny zostać wydane.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zasadnie PINB wszczął postępowanie w sprawie budowy opisanego wyżej budynku rekreacji indywidualnej na co wskazuje materiał fotograficzny z oględzin z dnia 5 maja 2022 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżący nie legitymuje się pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem, które dotyczyłyby przedmiotowego obiektu co sam przyznał już w toku oględzin obiektu. W trakcie postępowania, w związku z wnioskiem skarżącego o legalizację uproszczoną (art. 49f – art. 49i p.b.), organ ustalił, na podstawie zdjęć historycznych z Geoportalu 2, że przedmiotowy budynek nie istniał na nieruchomości będącej w posiadaniu skarżącego przed 2003 r. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 p.b. Skarżący nie przedstawił w trakcie postępowania przed organami żadnych dowodów potwierdzających, że do budowy obiektu doszło w okresie wskazanym przez niego w zażaleniu i w skardze (1998 – 2001). Wskazany przez niego cel budowy obiektu (pomoc dzikim zwierzęta) nie ma znaczenia dla sprawy.

Prawidłowo w stanie faktycznym sprawy zastosowano art. 48 ust. 1 p.b. i wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, mimo zakończenia budowy, a także poinformowano skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację, co w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji jest możliwe w terminie 30 dni od dnia orzeczenia wydanego w drugiej instancji (art. 48a ust. 3 p.b.). Skarżący, zgodnie z art. 48 ust. 3 p.b., został również pouczony o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i sposobie jej obliczenia.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.