Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 217/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c, art.151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 108, art. 130
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 126
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H spółki z o.o. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zaistnienia przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty nr [...] z dnia [...] r. w części orzekającej o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej H spółki z o.o. kwotę 277 (dwieście siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z [...] lipca 2016 r. E Sp. z o.o. Oddział, wystąpiła do Starosty o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości – działki położonej w obrębie [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], stanowiącej własność "H" sp. z o.o., w celu wykonania przez przedsiębiorstwo czynności polegającej na usunięciu awarii w stacji transformatorowej SN/nn nr [...].

We wniosku wskazano, że informacja o awarii pochodziła od mieszkańca [...] (godz. 19.00 w dniu [...] lipca 2016 r.). Pracownicy operatora będący na miejscu awarii ok. godz. 20.00 stwierdzili zwarcie będące wynikiem splątania przewodów linii energetycznej. W następstwie tego zwarcia doszło do awarii w stacji transformatorowej, co wymagało wstępu na nieruchomość spółki. Skutkiem awarii było pozbawienie prądu dla części gospodarstw znajdujących się na terenie miejscowości [...]. Operatorowi nie udało się skontaktować telefonicznie z właścicielem nieruchomości więc pracownicy operatora o godzinie 20.12 weszli na teren spółki bez jej zgody i usunęli awarię w ciągu kilkunastu minut. Stwierdzili przy tym, że rozdzielnia znajdująca się na stacji była owinięta folia aluminiową, co mogło zwielokrotnić powstałe zagrożenie. Do wniosku dołączono notatkę służbową oraz kopię mapy z systemu informacji przestrzennej MIG [...].

2. Decyzją z [...] lipca 2016 r. znak: [...] Starosta potwierdził zaistnienie przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie w dniu [...] lipca 2016 r. części wskazanej wyżej nieruchomości. Decyzja wydana została a podstawie art. 126 ust. 1, 2, 5, 8 oraz ust. 10 ustaw zy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 17 74 z późn. zm., dalej u.g.n.).

Na skutek odwołania złożonego przez spółkę "H" decyzją z [...] września 2016 r., znak: [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W jej uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie zweryfikował twierdzeń wnioskodawcy o wystąpieniu nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Zdaniem Wojewody z zebranego materiału dowodowego nie wynikało jakiego rodzaju mogłaby nastąpić szkoda, której powstanie uzasadniało wejście na nieruchomość, z jakich przyczyn właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wejście inwestora, ani - jaki obszar przedmiotowej działki został zajęty. Nie wykazano również czy wydanie decyzji było jedynym sposobem na wymianę przepalonych bezpieczników w stacji transformatorowej.

3. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] potwierdził zaistnienie przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie w dnia [...] lipca 2016 r. części przedmiotowej nieruchomości, w celu wykonania przez przedsiębiorstwo czynności polegającej na usunięciu awarii w stacji transformatorowej SN/nn nr [...], w związku z wystąpieniem siły wyższej oraz nagłą potrzebą zapobieżenia powstania znacznej szkody. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n., w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Stosownie do ust. 2 decyzji takiej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ wskazał, że pojęcie siły wyższej wskazuje na sytuację nadzwyczajną - jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie należy przez to rozumieć: katastrofy, awarie urządzeń lub sieci itp. Za istotę tej przesłanki uznał organ nieprzewidywalną sytuację lub stan, które nakazują szybkie, natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania. Z kolei co do nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody organ uznał, iż dotyczy ona sytuacji nadzwyczajnej - jako przyczyny zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci .

Organ wyjaśnił, że w razie zajęcia nieruchomości w nagłym wypadku, bez uzyskania zgody właściwego organu, organ wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości, a nie decyzję o zgodzie na zajęcie nieruchomości. Decyzja ta służy władczemu potwierdzeniu zaistnienia okoliczności uzasadniających niezwłoczność ingerencji, jednocześnie legitymizując podmiot, który zajął nieruchomość, w dokonanym przez niego zajęciu i zastępując decyzję zezwalającą na zajęcie nieruchomości.

Starosta wskazał, że wniosek będący przedmiotem rozpoznania prawidłowo wpłynął do organu w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Czasowe zajęcie części wyżej wymienionej nieruchomości związane było z koniecznością usunięcia awarii urządzeń energetycznych. Bezpośrednią przyczyną awarii było zwarcie przewodów linii napowietrznej na skutek splatania przewodów elektrycznych, co w konsekwencji doprowadziło do przepalenia wkładki bezpiecznikowej w stacji transformatorowej SN/nn nr [...]. Przeprowadzone na stacji prace polegały na wymianie przepalonych bezpieczników nN 0,4 kV w stacji transformatorowej SN/nn nr [...]. W trakcie tych prac stwierdzono, że rozdzielnia znajdująca się na stacji była owinięta folią aluminiową, co mogło zwielokrotnić szkody.

Zdaniem organu I instancji notatki służbowe załączone do przedmiotowego wniosku stanowią na tyle wiarygodny dowód, że można uznać szybkie działanie mające na celu usunięcie awarii za słuszne. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie wystąpiła zarówno siła wyższa jak i nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Prawdopodobną przyczyna splątania linii były przelatujące ptaki. Organ uznał, iż usunięcie awarii nie było możliwe w inny sposób niż poprzez wejście na przedmiotową działkę i wymianę wkładki bezpiecznikowej w stacji transformatorowej nr [...]. Zdaniem organu dostawa prądu ma charakter ciągły a jej zakłócenie spowodowałoby znaczne szkody w 15 gospodarstwach pozbawionych prądu. Organ podkreślił, że ograniczenie polegające na jednogodzinnym wejściu pracowników operatora na teren nieruchomości spółki jest o wiele mniejszą uciążliwością, niż pozbawienie mieszkańców kilkunastu gospodarstw [...] prądu. Zdaniem organu operator podjął próbę uzyskania zgody, ale w braku kontaktu ze strony spółki wejście na jej teren w celu usunięcia awarii było uzasadnione.

Organ powołał się również na to, że wcześniej w podobnej sytuacji, będącej również przedmiotem sporu sądowego strona odmówiła wstępu pracownikom operatora żądając ustanowienia służebności i zapłaty odszkodowania (sygn. akt II SA/Go 176/16).

Jako uzasadnienie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ podał, iż nie stanowią ich okoliczności wynikające z art. 108 § k.p.a., lecz konieczność zapobieżenia zjawiskom wskazanym w art. 126 ust. 1 u.g.n. W ocenie Starosty, nie jest więc możliwe wydanie przedmiotowej decyzji bez nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ stwierdzenie braku konieczności nadania takiego rygoru wyklucza uznanie przyczyny wydania decyzji za okoliczność określoną w art. 126 ust. 1 u.g.n., uzasadniającą wydanie takiej decyzji.

4. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę H Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że podstawą wydania decyzji w trybie art. 126 u.g.n. muszą być informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Podał jednocześnie, że obowiązkiem organu I instancji było zweryfikowanie twierdzeń wnioskodawcy we wniosku z dnia [...] lipca 2016 r.

Organ stwierdził, iż oczywistość ryzyka zaistnienia siły wyższej i rozmiaru szkody nie wymaga zasięgania wiadomości specjalnych i specjalistycznego przygotowania (tj. wiadomości biegłego), lecz dokonania oceny konkretnego stanu faktycznego z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia życiowego. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że podane we wniosku oraz ustalone przez organ I instancji zjawiska naturalne – przelatujące ptaki miały wpływ na powstanie awarii w stacji transformatorowej SN/nn nr [...].

W ocenie organu bezspornym pozostał fakt, że przerwy w dostawie energii elektrycznej dla części odbiorców w miejscowości [...] mogą skutkować wystąpieniem szkody zarówno o charakterze materialnym i ja niematerialnym. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniała nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, co czyni zaskarżoną decyzję zasadną.

Odnosząc się do zarzutów wyrażonych w odwołaniu Wojewoda uznał je za nieuzasadnione. Organ odwoławczy wskazał, iż wbrew zarzutom odwołującej, Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku. Następnie zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w terminie 3 dni od otrzymania zawiadomienia.

Za nieuzasadnione uznał także Wojewoda zarzuty odwołującej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Ponadto organ wyjaśnił, iż decyzja potwierdzająca zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości służy władczemu potwierdzeniu okoliczności uzasadniających niezwłoczność ingerencji. Decyzja ta zastępuje decyzję zezwalającą na zajęcie nieruchomości, a zatem w przypadku wydania tej decyzji zastosowanie znajdują także ust. 2 - 4 art. 126 u.g.n., tj. decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż Starosta orzekł o nadaniu zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z literą obowiązującego prawa.

Odnośnie kwestii nałożenia na inwestora kary w wysokości 5.000,00 zł na podstawie art. 126 ust. 7 u.g.n. Wojewoda stwierdził, że może być to przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu postępowania w przedmiocie zaistnienia przesłanek, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniających zajęcie nieruchomości.

5. Skargę na powyższa decyzję złożyła H sp. z o.o. złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z decyzją organu I instancji i o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi:

1) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

-art. 6,7, 8, 9 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) polegające na błędnym i nieudowodnionym przez organy uznaniu, że w sprawie wystąpiła siła wyższa oraz nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie,

- art. 75, 77, 80 oraz 107 k.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego polegające na błędnym uznaniu, iż z dokumentów wynika że miała miejsce siła wyższa oraz wystąpiła nagłość, które uzasadniają zastosowanie art. 126 ust. 1 u.g.n. podczas gdy w istocie z załączonych przez inwestora dokumentów okoliczności te nie wynikają,

- art. 108 kpa poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdyż czynność objęta decyzją została wykonana przed wydaniem decyzji;

2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 126 ust. 1,5, i 8 u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że w niniejszej sprawie wystąpiła siła wyższa i nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, ustalenie, że nie było możliwe złożenie wniosku o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości przed przystąpieniem do prac co skutkowało błędnym wydaniem decyzji potwierdzającej zaistnienie w/w przesłanek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz zarzuty skargi uznając za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to w konsekwencji, iż sąd może uwzględnić skargę z przyczyn innych niż podniesione w jej zarzutach.

7. Zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n. w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.

W myśl art. 126 ust. 5 u.g.n. w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.

Wskazane przepisy przewidują sytuacje, w których właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może być ograniczony w przysługującym mu prawie władania daną nieruchomością. Jak wynika z treści cyt. przepisów są to sytuacje o charakterze szczególnym, o czym należy pamiętać analizując każdy przypadek korzystania z nieruchomości przez podmiot, któremu wobec danej nieruchomości nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego, albo też określona służebność. Wyjątkowy charakter sytuacji uzasadniających korzystanie z cudzej nieruchomości wynika z mocy oraz znaczenia prawa własności, które to prawo podlega ochronie konstytucyjnej. Tylko przepis o randze ustawy może ograniczać wykonywanie prawa własności, takim przepisem jest m.in. przytoczony powyżej art. 126 ust. 1 i ust. 5 u.g.n.

Sposób korzystania z nieruchomości może być ograniczony przez właściwy organ albo na podstawie art. 124, albo 126 u.g.n. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 124 powołanej ustawy charakteryzuje się tym, że przed udzieleniem zezwolenia na założenie odpowiednich urządzeń poprzedzone musi być rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, a na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, zastosowanie mają odpowiednio przepisy o odpowiedzialności odszkodowawczej.

Drugi tryb postępowania przewidziany jest w art. 126 ust. 1 u.g.n. Przepis ten stanowi, że przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W sytuacji, o której mowa w ust. 5 art. 126 starosta wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości, wymienionych w ust. 1.

8. W rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że spełnione zostały warunki do wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n., gdyż w związku z wystąpieniem siły wyższej oraz nagłą potrzebą zapobieżenia powstania znacznej szkody, zaistniały przesłanki do czasowego zajęcia nieruchomości w celu wykonania czynności polegających na usunięciu awarii w stacji transformatorowej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2016 r. na skutek splatania przewodów doszło do zwarcia, a jego następstwie awarii stacji transformatorowej znajdującej się na działce nr [...]. W uzupełnionym postępowaniu wykazano, że skutki awarii oznaczały pozbawienie dostawy prądu dla 15 gospodarstw znajdujących się na terenie [...], zasilanych ze stacji transformatorowej SN/nn nr [...] (notatka służbowa z dnia [...] lipca 2016 r. k. 84, mapa dołączona do decyzji z dnia [...] października 2016 r., k. 36).

Organ wykazał również, że przed wejściem na teren nieruchomości podjęto próbę kontaktu z jej właścicielem, zaś samo usunięcie awarii (wymiana bezpiecznika) nie trwała dłużej niż godzinę i nie była uciążliwa dla spółki. Jako najbardziej prawdopodobną przyczynę awarii wskazano ptaki. Dodatkowo stwierdzono, że rozdzielnia znajdująca się na stacji była owinięta folią aluminiową, co mogło powiększyć szkody.

W przedstawionych okolicznościach sprawy należało uznać, że wejście na cudzą nieruchomość było uzasadnione oraz zostało wykazane przekonującymi dowodami. Trafnie też organ ocenił, że skutkiem braku dostawy energii elektrycznej mogło być wystąpienie znacznej szkody, i to zarówno w sensie ekonomicznym jak i społecznym (w rozumieniu możliwości zagrożenie zdrowia lub życia ludzkiego). W ustalonych okolicznościach sprawy usuniecie awarii wymagało szybkich działań, co uniemożliwiało złożenie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości. W powyższym zakresie stanowisko organu należało uznać za prawidłowe, odpowiadające przepisom prawa procesowego oraz prawa materialnego.

9. Oceniając stanowisko organu w tym zakresie należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, jakkolwiek interpretując ściśle literalnie wskazane przepisy (tak jak czyni się to w odwołaniu oraz skardze) można obszernie, z wykorzystaniem dorobku doktryny, dywagować nad pojęciami: "siły wyższej" oraz "nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie". Rozważania takie nie mogą być jednak oderwane od kontekstu funkcjonalnego (celu) ustanowienia omawianej regulacji prawnej, stanu faktycznego w jakim znalazły one zastosowanie oraz innych chronionych dóbr i wartości.

Analizując znaczenie takich pojęć jak "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" widoczne jest, że ustawa zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania.

W tej perspektywie należy stwierdzić, że informacje dotyczące awarii były realne a zastany stan uzasadniał zastosowanie wyjątku przewidzianego art. 126 ust. 5 u.g.n. Skutki nieusunięcia awarii mogłyby okazać się znaczące dla mienia, a nawet zdrowia lub życia mieszkańców 15 gospodarstw zasilanych ze stacji transformatorowej. Choć przyczyna awarii nie została ustalona jednoznacznie (najbardziej prawdopodobną są ptaki), to jednak niewątpliwie była nagła i nie zależna od woli człowieka. Ingerencja we własność skarżącej była nieznaczna i krótkotrwała i praktycznie nie wiązała się z żadną dla niej uciążliwością (stacja transformatorowa położona jest przy granicy nieruchomości, wejście nie wiąże się z jakimkolwiek odziaływaniem na mienie skarżącej).

Z akt sprawy oraz sprawy poprzednio rozpoznawanej przez tutejszy sąd (sygn. akt II Sa/Go 176/17) wynika, że między operatorem a spółką jest spór co do regulacji prawa dostępu do stacji transformatorowej. Ten spór, niezależnie od racji obu stron nie może jednak wykorzystywany w sposób prowadzący do naruszenia istotniejszych wartości osób trzecich. W ferworze tego sporu strona skarżąca zapomina o tym, że zastosowanie "zwykłego" trybu uzyskania dostępu do stacji transformatorowej oznaczałoby wielodniowe lub nawet dłuższe pozbawienie zasilania prądem elektrycznym kilkunastu gospodarstw. Nie trzeba wiedzy specjalnej lub dodatkowych dowodów, by ocenić, jakie znaczące szkody mogło to spowodować u mieszkańców i ich mienia.

Te zatem, najistotniejsze zdaniem Sądu w sprawie aspekty, decydują o akceptacji wydanych decyzji, w szczególnym stanie faktycznym sprawy. Nie uchybiają one zatem ogólnej charakterystyce pojęć występujących w art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Inna kwestią jest to, że jak najszybsze rozwiązanie sporu dotyczącego np. służebności leży nie tylko w prywatnym interesie operatora i spółki, ale przede wszystkim w interesie tych osób, których gospodarstwa są zasilane ze stacji transformatorowej SN/nn nr [...].

10. Podobnie jak w sprawie II Sa/Go 176/17 Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zawierają błędne rozstrzygnięcie w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Stosownie do treści art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. W myśl art. 108 § 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna (art. 130 k.p.a.). Natychmiastowa wykonalność przysługuje niektórym decyzjom z mocy ustawy, a innym decyzjom może być nadana przez organ administracji publicznej (art. 130 § 3 k.p.a.).

W analizowanej sprawie obowiązek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynika wprost z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 126 ust. 2 u.g.n.), jednak dotyczy on jedynie decyzji o której mowa w art. 126 ust. 1 u.g.n., czyli zawierającej zezwolenie na czasowej zajęcie nieruchomości. Konstrukcja powyższa ma uzasadnienie faktyczne, a wynika z potrzeby nagłego zajęcia nieruchomości pomimo tego, że co do zasady, decyzja administracyjna przed wniesieniem odwołania nie podlega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje jej wykonanie (art. 130 § 1 § 2 k.p.a.).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy obowiązku wynikającego z art. 126 ust. 2 nie można i nie da się przenieść na decyzję wydaną na podstawie art. 126 ust. 5 u.g.n., czyli potwierdzającą zaistnienie przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości, nadto za nadaniem klauzuli nie przemawiały przesłanki z art. 108 k.p.a. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w badanej sprawie w dacie wydania decyzji pierwszej instancji przedmiotowa nieruchomość nie była już zajęta przez E sp. z o.o., ponieważ awaria transformatora została usunięta [...] lipca 2016 r., nie zachodziła zatem potrzeba zabezpieczenia rygorem wykonania decyzji.

Ze względu na charakter decyzji, która jedynie potwierdza zaistnienie przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości (które wystąpiły w przeszłości), nadto mając na uwadze fakt, że w dacie orzekania przez organ właściciel nieruchomości nie był ograniczony w jej władaniu, należy uznać że orzeczenie o nadaniu klauzuli wykonalności nie miało również oparcia w art. 108 k.p.a.

Wobec powyższego decyzje organów obydwu instancji, w części orzekającej o nadaniu klauzuli natychmiastowej wykonalności zostały uchylone (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. W pozostałym zakresie skarga została oddalona (art. 151 p.p.s.a.)

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 i 209 p.p.s.a. Ze względu na to, że skarga została uwzględniona w części koszty zostały rozdzielone i na rzecz strony skarżącej zasądzono połowę ich całości.