Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2033/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], wydanego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) z dniem [...] czerwca 2020 r. - utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji wydany został w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lutego 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego [...] J. C. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu wniosku Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał, że w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] marca 2020 r. skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 251 dni. Komendant Powiatowy Policji w [...] poinformował, że w poprzedniej jednostce, w której skarżący pełnił służbę, korzystał ze zwolnienia lekarskiego: w 2016 r. - przez 54 dni, w 2017 r. - przez 223 dni i w 2018 r. - przez 166 dni.

W związku z powyższym, w ocenie Komendanta Powiatowego Policji w [...], potrzeba zastosowania przywołanej podstawy zwolnieniowej wynikała z powtarzających się nieobecności skarżącego w służbie, które mają negatywny wpływ na organizację i efektywność działania Komisariatu Policji w [...]. Komendant Powiatowy Policji w [...] podkreślił, że skarżący w trakcie długotrwałych i częstych nieobecności nie realizuje swoich zadań wynikających z zakresu obowiązków referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego, co narusza interes społeczny przejawiający się w potrzebie zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami. Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał również, że taki stan rzeczy rodzi komplikacje natury kadrowej, bo wymaga podejmowania przez przełożonych nagłych zmian organizacyjnych, to jest ustawicznego organizowania zastępstw, zmiany grafików służby, obciążania pozostałych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami, co negatywnie wpływa na ich morale. Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał jednocześnie, że absencje funkcjonariusza wykluczają jego dyspozycyjność oraz nie pozwalają też przełożonym liczyć na obecność policjanta w służbie, w czasie na nią przeznaczonym, ani na to, że skarżący będzie mógł realizować zadania służbowe zgodnie z aktualnymi potrzebami, a ponadto, że w razie konieczności skarżący będzie mógł zastąpić innego policjanta. W tej sytuacji, w ocenie Komendanta Powiatowego Policji w [...], dalsze formalne pozostawienie skarżącego w służbie nie leży ani w interesie Policji, ani w interesie społecznym.

Po zapoznaniu się z treścią powyższego wniosku Komendanta Powiatowego Policji w [...], Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] marca 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia, czy zaistniały przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego zgromadzono obszerny materiał dowodowy w postaci: wniosku Komendanta Powiatowego Policji w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, kserokopii list obecności za okres od czerwca 2019 r. do stycznia 2020 r. oraz wydruków zwolnień lekarskich funkcjonariusza za okres od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r., a także opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji z dnia [...]marca 2020 r. oraz kserokopii dokumentów kadrowych dot. skarżącego.

W toku postępowania administracyjnego przesłuchano w charakterze świadka pracownika Zespołu Kadr, Szkolenia i Prezydialnego Komendy Powiatowej Policji w [...] – I. R., Komendanta Komisariatu Policji w [...] - [...] A. M. oraz Naczelnika Wydziału Prewencji KP w [...] - [...] A. L.

Do akt postępowania administracyjnego dołączono również kserokopie postępowania wypadkowego skarżącego oraz wydruki ewidencji czasu pracy funkcjonariusza za lata 2017 i 2018.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r., [...], Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], że Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] wyraził pozytywną opinię w zakresie zwolnienia skarżącego we wnioskowanym trybie.

Z akt postępowania wynika, że w dniu [...] września 2017 r. Komendant Miejski Policji w [...] skierował skarżącego do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komendant Miejski Policji w [...] wskazał, że wystawione ono zostało w związku z długotrwałym zwolnieniem lekarskim skarżącego, trwającym od dnia [...] maja 2017 r. do czasu wystawienia skierowania.

Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] na prośbę skarżącego przeniósł go do dalszego pełnienia służby w Komisariacie Policji w [...] KPP w [...].

W dniu [...] września 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] skierował skarżącego do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do służby. Komendant Powiatowy Policji w [...] wskazał, że wydał je w związku z chorobą funkcjonariusza trwającą nieprzerwanie od dnia [...] czerwca 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] dodał, że skarżący mimo odebrania karty obiegowej nie stawił się na komisję z wykonanymi badaniami, zaś postępowanie w przedmiotowym zakresie prowadzone przez Rejonową Komisję Lekarską MSW w [...] pozostaje w toku.

Przesłuchany w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego podinsp. A. M. zeznał, że nieobecność skarżącego w znacznym stopniu zdezorganizowała pracę pionu prewencji KP w [...] doprowadzając do tego, że służby patrolowe pełnili funkcjonariusze Zespołu Wykroczeń Nieletnich i Patologii. [...] A.M. dodał, że pojawiły się ponadto problemy ze stworzeniem podstawowego grafiku służby patrolowej oraz oświadczył, że podczas planowania miesięcznych grafików służby pionu prewencji KP w [...] zawsze pojawiała się niepewność, czy skarżący zakończy leczenia i rozpocznie służbę. [...] A. M. dodał, że absencja chorobowa skarżącego w znacznym stopniu przyczyniła się również do niezrealizowania obszarów ocennych pionu prewencji. [...] A.M. zaznaczył, że skarżący rozpoczął chorobowe po zgłoszeniu wypadku w pracy, było to skręcenie kostki, zaś po zakończeniu leczenia u ortopedy zaczął przedkładać zwolnienia od lekarza psychiatry. [...] A. M. zeznał ponadto, że w jego ocenie skarżący był bardzo mało zaangażowany w służbę, a przy wykonywaniu obowiązków ograniczał się do niezbędnego minimum. [...] A. M. stwierdził, że skarżący reprezentował postawę roszczeniową oraz podnosił, że jest wieloletnim i niedocenianym policjantem zaszeregowanym na trzeciej grupie.

Przesłuchany w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego [...] A. L. zeznał, że sytuacja kadrowa w Wydziale Prewencji w KP w [...] jest trudna i brak skarżącego wpływa na organizację służby w Wydziale Prewencji o jednego funkcjonariusza w sposób KP w [...]. A. L., odnosząc się do wpływu nieobecności skarżącego na efektywność działania jednostki wskazał, że jego zadania przejęli inni funkcjonariusze Wydziału Prewencji co wpływało na ich obciążanie dodatkowymi obowiązkami. A. L. podkreślił, że istotne jest dla niego, aby w Zespole Patrolowo-Interwencyjnym pełnili służbę policjanci dyspozycyjni, którzy nie nadużywają zwolnień lekarskich.

W pisemnych wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania administracyjnego skarżący oświadczył, że proces leczenia i rehabilitacji w związku z zaistniałym wypadkiem trwał od dnia [...] czerwca do dnia [...] listopada 2019 r., dodając przy tym, że po zakończeniu leczenia jego stan zdrowia psychicznego nie pozwalał na powrót do służby. Skarżący wyjaśnił, że jego niestawiennictwo do RKL MSW w [...] było spowodowane złym stanem zdrowia oraz kłopotami finansowymi. Skarżący podkreślił, że jest jedynym żywicielem sześcioosobowej rodziny, w tym czwórki dzieci oraz w jego ocenie zawsze wykonywał powierzone obowiązki służbowe na wysokim poziomie, zachowując obowiązujące standardy panujące w Policji oraz dbając o najlepszy wizerunek formacji w odbiorze społecznym.

W dniu [...] maja 2020 r. skarżący zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego i wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2020 r. miał podjąć służbę w swojej jednostce jednak w związku z niemożnością wykonania badań lekarskich spowodowanej stanem epidemii, więc przełożeni skierowali go na zaległy urlop wypoczynkowy, na którym obecnie przebywa. Skarżący wskazał, że nie zgodził się z opinią przełożonych na temat dotychczasowej służby w KP w [...], gdyż w jego przekonaniu wyniki, które osiągał w trakcie pełnienia obowiązków służbowych były na wysokim poziomie, a w porównaniu do wyników osiąganych przez innych funkcjonariuszy pionu prewencji wyniki osiągane przez niego znajdowały się w ścisłej czołówce (vide: dotyczyło to takich mierników jak: liczba osób wylegitymowanych, przeprowadzonych kontroli osobistych, sprawdzonych telefonów komórkowych, pojazdów, nałożonych mandatów karnych), co też pokazuje, że skarżący był funkcjonariuszem, który aktywnie oraz na wysokim poziomie wykonywał swoje obowiązki w trakcie pełnienia służby.

Odnosząc się do zeznań [...] A. M. skarżący wyjaśnił, że jego relacje z innymi funkcjonariuszami były bardzo dobre, nie było żadnych sporów ani problemów w trakcie pełnienia służby i wszystko było załatwiane na stopie koleżeńskiej. Skarżący oświadczył również, że jest gotów złożyć raport o przeniesienie do innej jednostki oraz nadmienił, że jego wcześniejsza absencja chorobowa w czasie pełnienia służby w KMP w [...]była spowodowana ciężką sytuacją majątkową i osobistą oraz wiązała się z koniecznością leczenia psychiatrycznego. W złożonym oświadczeniu, skarżący wyraził ponadto wolę powrotu do służby i jej kontynuowania.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] - działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. zwolnił skarżącego J. C. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2020 r.

Jednocześnie, powołując się na art. 108 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał na wstępie, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zapewniono skarżącemu czynny udział w tym postępowaniu, zaś w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sposób wyczerpujący poinformowano go o przysługujących mu uprawnieniach.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] podniósł, że wprawdzie prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Organ pierwszej instancji dodał, że w praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy - w ocenie przełożonych - nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej.

Organ pierwszej instancji wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 1991 r., sygn. akt II SA 35/91, zgodnie z którym pojęcie to należy tłumaczyć z uwzględnieniem zadań Policji, wynikających z art. 1 ustawy o Policji, zaś użycie we wskazanym przepisie sformułowania "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu.

Organ pierwszej instancji podniósł, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 wymienionej ustawy, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego i realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Organ pierwszej instancji stwierdził, że osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w ustawie o Policji dopuszczono możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, że w tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, która może być wykorzystywana również w celu likwidowania dotychczasowych i zapobiegania dalszym negatywnym skutkom, jakie łączą się z licznymi nieobecnościami policjanta w służbie. Organ pierwszej instancji uznał, że nie tyle sama długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych funkcjonariusza mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] podniósł, że cechą, jaką powinien posiadać każdy funkcjonariusz, jest dyspozycyjność. Według organu pierwszej instancji, w momencie, kiedy funkcjonariusz traci tę cechę, gdyż z powodu częstych zwolnień lekarskich nie wykonuje zadań służbowych, niezależnie od oczywistych negatywnych skutków dla służby, jakie niesie za sobą nieobecność funkcjonariusza, zostaje zachwiana fundamentalna zasada konstrukcji każdego stosunku służbowego opartego na podporządkowaniu i dyspozycyjności funkcjonariusza.

Organ pierwszej instancji zauważył, że z akt postępowania wynika wyraźnie, że skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r., a więc przez 314 dni.

Ponadto, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zauważył, że na podstawie danych zgromadzonych w systemie SWOP ustalił, iż skarżący w 2017 r. korzystał ze zwolnień lekarskich w ilości 216 dni, zaś w 2018 r. przez 167 dni. Organ pierwszej instancji podniósł, że wprawdzie nie ma podstaw do kwestionowania tych zwolnień lekarskich i nie neguje konieczności ich wystawiania, niemniej jednak, rozpatrując niniejszą sprawę, musi mieć na uwadze długość okresów, które obejmują te zwolnienia oraz ich częstotliwość.

W konsekwencji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, że policjant, który nie pełni służby z powodu choroby i przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie, nie gwarantuje właściwej realizacji zadań ustawowych formacji, w której pełni służbę. Zdaniem organu pierwszej instancji, notoryczna absencja chorobowa w służbie jednego z funkcjonariuszy powodowała, że zadania, które miały być przydzielone skarżącemu, z konieczności obciążały innych policjantów. Taki stan rzeczy, w ocenie organu pierwszej instancji, powoduje napięcia i konflikty, a ponadto skutkuje obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań przez pozostałych funkcjonariuszy.

W tej sytuacji, organ pierwszej instancji uznał, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na istnienie przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji ze względu na jej ważny interes.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że organy Policji muszą w sposób racjonalny kształtować politykę kadrową, tak aby zapewnić sprawne działanie tej formacji oraz wykorzystywać w sposób efektywny posiadane etaty w celu zagwarantowania prawidłowej realizacji przez nią zadań.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił, że przysługujące skarżącemu uprawnienie w zakresie ochrony zdrowia nie oznacza, że przełożeni zobowiązani są w nieskończoność tolerować długie i stale powtarzające się jego nieobecności w służbie. Organ pierwszej instancji wskazał, że chodzi przy tym nie o ochronę własnych interesów przełożonych, czy też o wygodę innych policjantów, lecz bezwzględny obowiązek zapewnienia jak najbardziej efektywnego realizowania funkcji publicznych, które pełni Policja na rzecz państwa i społeczeństwa.

W tej sytuacji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku interes społeczny tożsamy z interesem służby wymaga zwolnienia skarżącego ze służby, bowiem istotne jest, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię rzetelnego wywiązywania się z nałożonych na tę formację zadań. Według organ pierwszej instancji, dalsze pozostawienie wskazanego funkcjonariusza w służbie doprowadziłoby do zaakceptowania działań policjanta będących swoistym nadużyciem przysługującego mu prawa, zaś odbiór społeczny tego rodzaju zachowania jest szczególnie negatywny, co wpływa niekorzystnie na wizerunek Policji w społeczeństwie.

Powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 723/14, organ pierwszej instancji wskazał, że nadużywanie korzystania przez funkcjonariuszy z pełnopłatnych zwolnień lekarskich doprowadziło do zmian w przepisach prawa normujących te kwestie.

Ponadto, organ pierwszej instancji, uzasadniając nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z przepisem art. 108 § 1 k.p.a. - stwierdził, że szczególny charakter zadań związanych z pełnieniem zawodu policjanta, wyrażający się m.in. w obowiązku ochrony życia, zdrowia, mienia, porządku publicznego i bezpieczeństwa, powoduje, że względy społeczne dają podstawę do zastosowania wspomnianego rygoru. Organ pierwszej instancji podkreślił, że Policja jest instytucją o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], roli tej nie może spełniać w sytuacji, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić służby. W konsekwencji, organ pierwszej instancji uznał, że długotrwała i powtarzająca się nieobecność skarżącego w służbie, utrudnia prawidłowe funkcjonowanie i wykonywanie zadań nałożonych na funkcjonariuszy Komisariatu Policji w [...] KPP w [...].

W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2020 r.

Wnosząc w petitum odwołania o uchylenie spornego rozkazu personalnego organu pierwszej instancji w całości i umorzenie w całości postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji, ewentualnie - w przypadku uznania potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie z czynnym udziałem strony - o uchylenie spornego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji:

a) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - poprzez:

- brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego,

- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do poczynienia w zaskarżonym rozkazie personalnym całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych,

- zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasad pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji,

- brak zawiadomienia skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, pozbawienie możliwości zadawania pytań świadkom, czynnego udziału w całym postępowaniu,

b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w sytuacji, gdy ustalony stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do zastosowania wskazanego przepisu,

c) wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób,

d) wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego z naruszeniem art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. - poprzez bezpodstawne i dowolne opatrzenie tego rozkazu rygorem natychmiastowej wykonalności z powołaniem się na bliżej niesprecyzowany interes społeczny.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej oraz ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2020 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, z dniem [...] czerwca 2020 r.

W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji wskazał na wstępie, iż rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W tej sytuacji, jak zauważył organ odwoławczy, w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie skarżącego J. C. w służbie narusza jej ważny interes.

Komendant Główny Policji podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, zasad etycznych, utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do pełnienia służby, a jego absencja w służbie w tym okresie wynosiła łącznie 314 dni. Organ odwoławczy zaznaczył, że w okresie zaledwie 1 roku i 4 miesięcy (tj. ostatnich 16 miesięcy) skarżący był nieobecny w służbie łącznie przez ponad 10 miesięcy i 14 dni. Organ odwoławczy zaakcentował, że wymieniony w okresie od 2016 r. do 2018 r. także był nieobecny w służbie przez 443 dni, tj. przez 1 rok, 2 miesiące i 18 dni. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie od 2016 r. do 2020 r. skarżący był nieobecny w służbie przez 757 dni, co powoduje, że skala absencji skarżącego w tym okresie wynosiła aż 2 lata i 29 dni.

Komendant Główny Policji zauważył, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich, gdyż byłoby to w niniejszym postępowaniu działaniem nieuprawnionym. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że nie podważa również tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie.

Niemniej jednak, organ odwoławczy wskazał, że rozpoznając przedmiotową sprawę, zobowiązany był zbadać wpływ wspomnianych zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby.

Organ odwoławczy stwierdził, że sprawne funkcjonowanie tej formacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że niezaprzeczalnie sytuacja skarżącego wpływała negatywnie na organizację służby w Komisariacie Policji w [...], a także w Komisariacie Policji w [...].

Organ odwoławczy zauważył, że skarżący winien realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 314 dni. Organ odwoławczy wskazał, że łączny okres tej nieobecności od 2016 r. do 2020 r. wynosił 2 lata i prawie miesiąc.

Komendant Główny Policji podniósł, że powyższa sytuacja rzutowała więc ujemnie na ważny interes służby w jednostkach Policji, w których skarżący pełnił służbę, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostek, co dezorganizowało tok służby.

Organ odwoławczy wskazał, że absencja skarżącego w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za skarżącego, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Organ odwoławczy wskazał także, że charakter służby policjanta Wydziału Prewencji Komisariatu Policji w [...], a także Zespołu Prewencji Komisariatu Policji w [...] zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby, co powoduje, że nie do zaakceptowania jest to, iż możliwa jest prawidłowa organizacja służby tej komórki organizacyjnej, uwzględniająca permanentną absencję funkcjonariusza w służbie.

Organ odwoławczy zauważył, że zwiększona ilość zadań służbowych, po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich własnych zadań, jak również generuje służbę w wymiarze ponadnormatywnym. W ocenie organu odwoławczego, taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby", bowiem częste absencje danego funkcjonariusza w służbie, w tym jego pobyty na zwolnieniach lekarskich, mają bezpośredni wpływ na stopień realizowanych przez niego obowiązków.

Organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, że istotą analizy przedmiotowej sprawy nie są przyczyny zwolnień lekarskich skarżącego, których zasadności organ nie badał, ale wyłącznie to, czy absencja tego policjanta w służbie bezpośrednio oddziałuje na służbę, w kontekście efektywności i skuteczności realizacji zadań funkcjonariusza, którego ta absencja dotyczy, a także innych funkcjonariuszy realizujących jego i własne zadania służbowe.

Komendant Główny Policji wskazał, że absencja funkcjonariusza w służbie, zwłaszcza ponad 10 miesięczna, w okresie 1 roku i 4 miesięcy oraz ponad 2-letnia w okresie ostatnich 4 lat czyni, wobec podniesionych argumentów, niemożliwym prawidłową realizację zadań przewidzianych dla tej formacji, których egzemplifikacja znajduje się w treści art. 1 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że nie można przyjąć, iż nieświadczenie przez skarżącego służby nie miało wpływu na funkcjonowanie komórek organizacyjnych, w których skarżący pełnił służbę.

Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że absencja skarżącego, z uwagi na charakter stanowiska, na którym pełnił służbę, miała wpływ na rzeczywiste i skuteczne realizowanie ustawowych zadań Policji.

Organ odwoławczy uznał, że za godzące w ważny interes służby należy uznać, iż skarżący w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. przebywając na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 314 dni, a w okresie od 2016 r. do 2020 r. łącznie przez 757 dni, nie realizował w tym czasie obowiązków służbowych.

Komendant Główny Policji, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 478/16, wskazał, że zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od przyczyny jest w tym przypadku oczywisty, w niewątpliwy sposób jest sprzeczny z interesem służby. Wskazując z kolei na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2013r., sygn. akt I OSK 1033/12, organ odwoławczy podkreślił, że długotrwała absencja policjanta ma wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania macierzystej jednostki Policji. Przez okres nieobecności dotychczasowe czynności skarżącego zobowiązani byli bowiem wykonywać inni funkcjonariusze, co musiało prowadzić do obciążania ich dodatkowymi zadaniami.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie można natomiast przyjąć, jak sugeruje skarżący, aby konieczne było wykazywanie, iż nieobecność skarżącego mogła powodować paraliż komórki organizacyjnej jednostki Policji. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność ta nie jest istotna dla przedmiotu tej sprawy administracyjnej, albowiem istotne jest wyłącznie to, iż zadania nieobecnego policjanta musiały być przydzielone innym funkcjonariuszom, a to w sposób oczywisty miało swoje odzwierciedlenie w jakości ich realizacji.

W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że Policja nie może pozostawiać zatrudnionych w służbie funkcjonariuszy, którzy nawet bez swojej winy nie mogą przez dłuższy czas świadczyć służby, gdyż to zatrudnienie policjantów ma umożliwić realizację zadań Policji przez jednostki tworzące jej szeregi.

Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie kwestionowano prawa do korzystania przez stronę skarżącą z ustawowo zagwarantowanych praw do zabezpieczenia społecznego na wypadek niezdolności do służby ze względu na chorobę, ale wskazano, że zakres ochrony funkcjonariusza przed zwolnieniem jest ograniczony. W ślad za tym, organ odwoławczy dodał, że granicę trwałości stosunku służbowego wytycza zatem "ważny interes służby", który zobowiązuje do kształtowania kadr tej formacji w taki sposób, aby można było sprawnie i właściwie realizować jej zadania.

W konsekwencji, Komendant Główny Policji stwierdził, że stan związany z permanentną nieobecnością skarżącego w służbie słusznie został potraktowany jako sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowym postępowaniu nie kwestionował, że skarżący w okresach, w których pełnił służbę, należycie wykonywał swoje obowiązki. Niemniej, istotne jest przede wszystkim to, że przed zwolnieniem ze służby skarżący nie świadczył służby, z uwagi na to, iż permanentnie przebywał na zwolnieniu lekarskim, co spowodowało, że okoliczność ta naruszyła ważny interes służby, a tym samym uniemożliwia dalsze pozostawienie wymienionego w służbie. Zdaniem organu odwoławczego, nie może być argumentem przemawiającym za pozostawieniem skarżącego w służbie wykonywanie przez niego zadań w sposób właściwy w przeszłości, a także poświęcenie, jakim wykazywał się w codziennej służbie, gdyż obowiązek ten wynika ipso facto z charakteru pełnionej przez policjanta służby.\

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego, który domagał się wskazania konkretnych zdarzeń skutkujących dezorganizacją służby, które wywołane były absencją skarżącego. Organ odwoławczy podkreślił, że są one uwarunkowane różnymi okolicznościami i trudno wymagać, by przełożony zobowiązany był do każdorazowego ich odnotowywania, ze wskazaniem daty oraz elementów, które świadczyłyby o takiej dezorganizacji. Organ odwoławczy stwierdził, że długotrwała absencja chorobowa niewątpliwie dezorganizuje tok służby, a okoliczność ta nie wymaga dowodzenia, bo jest naturalną konsekwencją nieobecności funkcjonariusza.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie można w przedmiotowym postępowaniu badać, co było przyczyną absencji policjanta w służbie, ani tego, czy funkcjonariusz zamierzał powrócić do służby, ani też kiedy miałoby to nastąpić, albowiem przesłanka zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie ma w tym przypadku odniesienia do osobistych przymiotów policjanta.

Mając na względzie powyższe, Komendant Główny Policji uznał, że sporny rozkaz personalny nie nosi znamion dowolności, gdyż został oparty na szczegółowych ustaleniach, a wnioski płynące z uzasadnienia są przejrzyste i należycie uargumentowane, a nadto podparte stosownymi dowodami, co stanowi istotę przyznanego organowi administracyjnemu uprawnienia do dokonania swobodnej oceny dowodów.

Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotową sprawę rozstrzygnięto, mając na względzie zarówno interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, jak też słuszny interes policjanta, a okoliczności sprawy, przedstawione powyżej uzasadniają przedłożenie ważnego interesu służby nad interes strony.

Organ odwoławczy uznał, że sformułowane przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a. są całkowicie niezasadne, albowiem organ pierwszej instancji zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny.

Organ odwoławczy dostrzegł wprawdzie naruszenie normy proceduralnej wynikającej z art. 79 k.p.a. w odniesieniu do przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji czynności polegających na przesłuchaniu w charakterze świadków funkcjonariuszy i pracowników jednostki Policji, w której służbę pełnił skarżący. Niemniej jednak, organ odwoławczy uznał, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynika sprawy, albowiem z zestawienia zwolnień lekarskich strony skarżącej, opierając się na logicznych zasadach rozumowania i doświadczenia życiowego, należy dostrzec oczywiste negatywne konsekwencje dla funkcjonowania danej komórki organizacyjnej jednostki Policji, które wynikają z długotrwałej nieobecności w służbie funkcjonariusza zobligowanego do realizowania istotnych z punktu widzenia działania Policji zadań i czynności służbowych.

Organ odwoławczy nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem skarżącego, który wyciągnął nieuzasadnione wnioski z porównania dwóch podstaw zwolnieniowych, tj. zamieszczonych w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, albowiem postępowania administracyjne prowadzone na tych dwóch odrębnych podstawach zwolnieniowych są w stosunku do siebie niezależne i niekonkurencyjne.

Organ odwoławczy uznał ponadto, że organ pierwszej instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż uwzględnił on ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W piśmie z dnia [...] września 2020 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2020 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności rozkazów personalnych organów Policji obu instancji, a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozkazowi personalnemu naruszenie przepisów postępowania wraz z przepisami prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. - poprzez:

1. brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego,

2. brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło zarówno Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], jak również Komendanta Głównego Policji do poczynienia w zaskarżonym rozkazie personalnym całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, poprzez przyjęcie niepełnych okoliczności faktycznych sprawy,

3. zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego zwolnienie skarżącego ze służby w Policji,

4. brak zawiadomienia skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków i tym samym pozbawienie możliwości zadawania pytań świadkom, a także z uwagi na uznanie przez organ odwoławczy, że naruszenie, którego dopuścił się organ pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy,

5. błędną wykładnię przepisu art. 7 k.p.a. w zakresie definicji słusznego interesu obywatela,

6. wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego z naruszeniem art. 108 § 1 w zw. z art. 107 § 2 i art. 7 k.p.a. - poprzez bezpodstawne i dowolne opatrzenie tegoż rozkazu rygorem natychmiastowej wykonalności z powołaniem się na interes społeczny błędnie zinterpretowany przez organ obu instancji,

7. wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i w związku z tym naruszenie wymagań dla prawidłowo sporządzanej decyzji w zakresie jej uzasadnienia faktycznego i prawnego,

8. wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, z uwagi na błędne przyjęcie jako podstawy wydania spornych rozkazów personalnych, a tym samym błędne wydanie obu rozstrzygnięć.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie w obydwu instancjach została dokonana w sposób niepełny, z uwagi na nieodwołanie się w żaden sposób do zasadności przebywania skarżącego na zwolnieniach lekarskich.

Ponadto, skarżący zarzucił, że zarówno Komendant Wojewódzki Policji w [...], jak i Komendant Główny Policji w uzasadnieniach spornych rozkazów personalnych nie odnieśli się zarówno do jednoznacznych twierdzeń strony skarżącej dotyczących chęci powrotu do służby w Policji z uwagi na zbliżający się koniec leczenia, jak i do kwestii związanej z dotychczasowym przebiegiem służby skarżącego, ocenianej przez przełożonych na bardzo wysokim poziomie.

Skarżący stwierdził, że sporne rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie zostały wadliwie oparte wyłącznie na nieobecnościach skarżącego w pracy w związku ze zwolnieniami lekarskimi.

W związku z powyższym, skarżący wskazał, że jeżeli przyjmuje się taki tok rozumowania jako właściwy w sprawie, to należałoby - zgodnie z przepisami ustawy o Policji - jako właściwą podstawę prawną dla niniejszej sprawy uznać nie art. 41 ust. 2 pkt 5, lecz art. 41 ust. 2 pkt 7, który stanowi, że Policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Tym samym, skarżący uznał, że krótszy okres zaprzestania służby z powodu choroby nie stanowi podstawy do zwolnienia ze służby.

Ponadto, strona skarżąca zauważyła, że biorąc pod uwagę fakt, iż całość rozstrzygnięcia w sprawie oparta jest na faktycznych absencjach skarżącego, które w ocenie organów obu instancji miałyby naruszać "ważny interes służby", to zasadnym rozwiązaniem byłoby zastosowanie przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, w zakresie wysłania skarżącego na badanie lekarskie przed komisją lekarską w celu oceny trwałości niezdolności do pracy.

Skarżący wskazał w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 921/16, zgodnie z którym, nie tyle sama długotrwała nieobecność policjanta w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych i nieobecności, mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 1990 r. o Policji. Mając to na uwadze, skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, negatywne długotrwałe skutki nie zostały w sposób jednoznaczny wykazane przez organy obu instancji. Co prawda, jak zauważył skarżący, zasadniczo zgodził się należy, że takie absencje dezorganizują tok służby, natomiast powinno zostać to wykazane w konkretny sposób. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, samo ogólne stwierdzenie, że "absencja skarżącego wpłynęła na możliwości wykonywania zadań przez jednostkę organizacyjną Policji, co w sposób bezpośredni oddziałuje na zdolność realizacji przez nią ustawowych zadań" jest zbyt ogólne, albowiem nie wskazuje, jakie z tego faktu wynikają konkretne "negatywne skutki" uzasadniające zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 cyt. ustawy.

W konsekwencji, skarżący nie zgodził się z uzasadnieniem przyjętym przez organ odwoławczy, iż "dalsze zatrudnianie skarżącego, biorąc pod uwagę sytuację kadrową w Policji, byłoby ewidentną szkodą dla służby", gdyż - w jego ocenie - twierdzenie to jest całkowicie nieuzasadnione.

Odnosząc się z kolei do stwierdzenia organu odwoławczego, iż naruszenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] art. 79 k.p.a. nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, skarżący uznał, że jest to nie do pogodzenia z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, jak i przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący uznał bowiem, że skoro nie miał realnej możliwości udziału w przesłuchaniu świadków, zadawaniu im pytań, to żadna z okoliczności faktycznych przyjętych i następnie potwierdzonych za podstawę zaskarżanych decyzji nie może zostać uznana za udowodnioną.

Skarżący uznał ponadto, że - wbrew stanowisku organu odwoławczego - doszło do naruszenia art. 108 § k.p.a., albowiem nie zostało udowodnione bądź należycie wykazane, iż zachodzą przestanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony, skoro zarówno jeden jak i drugi został błędnie zinterpretowany w realiach niniejszej sprawy. W ocenie skarżącego, organy obu instancji w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności kierowały się subiektywnym przekonaniem co do okoliczności uzasadniającej zastosowanie tej instytucji. Skarżący wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2019 roku, sygn. akt II OSK 12/18, w którym uznano, że aby można było odpowiedzialnie rozważać możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organy administracji powinny dysponować konkretnymi danymi pozwalającymi stwierdzić, że jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Tymczasem, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie brak było takich podstaw.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. C. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2020 r. wydany w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozkazy personalne, nie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć, dlaczego przyjęły, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka do zwolnienia z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Sąd uznał w konsekwencji, że organy Policji obu instancji - wydając sporne rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia skarżącego z Policji - dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i organ pierwszej instancji, wydając wskazane wyżej rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - nie dopuściły się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2020 r., należy wyraźnie zaznaczyć, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, jak i poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2020 r. stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Nie ulega wątpliwości, że pomimo, iż pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie o Policji bliżej określone, w praktyce słusznie przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy Policji, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę.

Jednocześnie, należy zauważyć, iż użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza zatem, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. I choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego, jako interes społeczny.

Zdaniem Sądu, uznać należy, że rolą organu Policji - wydającego rozstrzygnięcie w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - jest jednoznaczne wykazanie, że za zwolnieniem skarżącego funkcjonariusza przemawia ważny interes służby.

W rozpatrywanej sprawie istota spornego rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, w szczególności w kontekście przebywania skarżącego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich w latach 2016 - 2020 istnieje przesłanka uzasadniająca pozostawienie skarżącego J. C. w służbie i czy jego pozostawienie w służbie narusza jej ważny interes.

Należy zwrócić uwagę, że skoro decyzja administracyjna podejmowana na omawianej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy, oznacza to, że sądowoadministracyjna kontrola takich rozstrzygnięć jest ograniczona. Sąd administracyjny zobowiązany jest bowiem do oceny, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna i arbitralna. Sąd administracyjny nie może natomiast analizować celowości i słuszności zwolnienia danego funkcjonariusza ze służby w Policji, a także, nie powinien badać, czy - ze względów słusznościowych - mógłby on nadal pozostać w gronie funkcjonariuszy Policji.

W ocenie Sądu, z całą pewnością uznać należy, iż rolą organu Policji jest ustalenie, czy zachowanie funkcjonariusza naruszało ważny interes służby. Ponadto, organ jest obowiązany wykazać, w czym upatruje tego ważnego interesu (na czym on polega), a także, w jaki sposób został on w danej sprawie naruszony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie organy Policji obu instancji - prowadząc postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji - zasadnie przyjęły, że ustalony w sprawie stan faktyczny ma pokrycie w materiale dowodowym, gdyż opiera się na jednoznacznych materiałach dowodowych zawartych w aktach sprawy.

Z ustaleń faktycznych sprawy, prawidłowo ustalonych przez organy Policji wynika, iż skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich: w 2016 r. - przez 54 dni, w 2017 r. - przez 223 dni i w 2018 r. - przez 166 dni, zaś w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. - przez 314 dni. Oznacza to, że latach 2016 - 2020 skarżący przebywał łącznie 757 dni, co przekłada się na okres 2 lat i prawie 1 miesiąca.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości to, iż zwolnienia lekarskie funkcjonariuszy Policji mają istotny i kluczowy wpływ na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Wskazać należy, że organy Policji, ich funkcjonowanie opiera się na właściwej realizacji zadań przez jej poszczególne jednostki organizacyjne. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów Policji obu instancji, że sytuacja skarżącego wpływała negatywnie na organizację służby w Komisariacie Policji w [...], a także w Komisariacie Policji w [...]. Skarżący powinien realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w okresie od dnia [...] czerwca 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 314 dni, zaś łączny okres tej nieobecności od 2016 r. do 2020 r. wynosił 2 lata i prawie miesiąc.

Organ odwoławczy zasadnie uznał, że powyższa sytuacja rzutowała ujemnie na ważny interes służby w jednostkach Policji, w których skarżący pełnił służbę, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostek, co dezorganizowało tok służby.

Należy uznać, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozkazy personalne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby szczegółowo wykazały, z jakich dokładnie przyczyn nie jest możliwe dalsze jego pozostawienie w służbie. Organy te trafnie przede wszystkim zwróciły uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją, która ma służyć społeczeństwu i która przeznaczona jest do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do ustawowych zadań Policji należy bowiem m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi oraz wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców.

Nie ulega wątpliwości, że wszystkim policjantom przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie jednak nie kwestionuje konieczności prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej, w tym podejmowania działań zabezpieczających także interesy formacji i zapewniających ochronę interesu społecznego. Ustawa o Policji dopuszcza zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez policjantów, gdy wymaga tego dobro formacji. Osiągnięciu tego celu ma służyć między innymi instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Wyrażenie "ważny interes służby", o jakim mowa w powołanym przepisie, może zatem obejmować różne sytuacje faktyczne, gdy potrzeba ochrony interesu służby (interesu społecznego) - jako interesu nadrzędnego - uzasadnia zwolnienie policjanta ze służby, a nie jest możliwe rozwiązanie z nim stosunku służbowego na innych podstawach ustawowych. Przedmiotowe pojęcie można w szczególności łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 1995 r. sygn. akt II SA 1802/94). Potrzeba skorzystania z omawianej instytucji może w konsekwencji zachodzić również w przypadkach stale powtarzających się nieobecności policjanta w służbie, gdyż takie sytuacje niewątpliwie mają negatywny wpływ na organizację i efektywność działania Policji, a w szczególności jednostki, w której dany policjant powinien wykonywać obowiązki służbowe. Nieprzewidziane, długotrwałe i częste nieobecności każdego policjanta w służbie zawsze są zjawiskiem obiektywnie niekorzystnym dla sprawnego funkcjonowania takiej jednostki. Wymagają bowiem podejmowania przez przełożonych nagłych zmian organizacyjnych, to jest ustawicznego organizowania zastępstw, zmiany grafików służby, obciążania pozostałych funkcjonariuszy dodatkowymi obowiązkami itp. Mogą też pociągać zwiększone wydatki związane z pełnieniem przez innych policjantów służby w godzinach ponad liczbowych. Istotne jest również i to, że częste absencje policjanta, niezależnie od tego czy zostały one spowodowane złym stanem jego zdrowia (lub innych członków rodziny), jak również inne przypadki formalnie usprawiedliwionej nieobecności, wykluczają dyspozycyjność funkcjonariusza. Nie pozwalają przełożonym liczyć na obecność policjanta w służbie w czasie na nią przeznaczonym, ani na to, że funkcjonariusz będzie mógł realizować zadania służbowe zgodnie z aktualnymi potrzebami służby, a ponadto, że w razie konieczności będzie mógł zastąpić innego policjanta. W takich sytuacjach dalsze formalne pozostawienie funkcjonariusza w służbie bezspornie nie leży ani w interesie Policji ani w interesie społecznymi, czyli Państwa oraz jego obywateli. Zachodzą zatem uzasadnione podstawy do rozwiązania z nim stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (podobnie: wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 436/16 (LEX nr 2305605).

Powyższe stanowisko ugruntowane jest już w orzecznictwie sądów administracyjnych. Interpretacja art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, dokonana przez organy orzekające w niniejszej sprawie jest zatem prawidłowa.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew odmiennym zapatrywaniom strony skarżącej, organy Policji dostatecznie wykazały, że w przypadku J. C. taka właśnie sytuacja szczególna zachodziła i w związku z tym uzasadnione było rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika bowiem, że bezpośrednią przyczyną zwolnienia J. C. był brak dyspozycyjności spowodowany długotrwałą absencją w służbie.

W toku postępowania administracyjnego bezsprzecznie wykazano, iż skarżący w latach 2016 - 2020 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich ponad 750 dni. Tymczasem, skarżący stara się bagatelizować skutki swoich długotrwałych nieobecności w służbie podnosząc, iż przełożeni powinni tak organizować prace, aby niezawiniona absencja funkcjonariuszy Policji nie miała negatywnego wpływu na bezpieczeństwo obywateli. W każdej jednostce Policji należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia okoliczności uniemożliwiających pełnienie służby przez funkcjonariuszy ze względu na stan zdrowia. Takie twierdzenia są bezzasadne, zwłaszcza dla pozostałych funkcjonariuszy jednostki, których przez dotychczasowy ponad 2-letni okres obciążał obowiązek wykonywania zadań przypisanych do stanowiska zajmowanego przez skarżącego. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, iż w każdej jednostce Policji funkcjonuje określony stan etatowy mający zapewnić odpowiedni poziom realizacji zadań ustawowych Policji. Policjant jest zaś częścią zespołu realizującego określone zadania. Niezdolność policjanta do planowanej służby burzy określony porządek rzeczy i o ile ten stan nie ma znacznego rozmiaru, doraźnie (w ramach zastępstw) jest możliwy do zaakceptowania. Sytuacja ulega jednak diametralnej zmianie wówczas, gdy absencja policjanta osiąga znaczne rozmiary, bowiem wykonywanie jego zadań spoczywa na barkach innych funkcjonariuszy, kosztem nadgodzin pracy i ograniczenia czasu odpoczynku po służbie. Policjant przebywający długotrwale na zwolnieniach lekarskich nie jest dyspozycyjny, blokuje etat w jednostce uniemożliwiając jego obsadzenie funkcjonariuszem gwarantującym należyte wykonywanie zadań służbowych.

Należy podkreślić, iż prawo policjantów do korzystania z przysługujących im uprawnień w zakresie ochrony zdrowia nie oznacza, że przełożeni zobowiązani są w nieskończoność tolerować długie i stale powtarzające się nieobecności podwładnych w służbie. Chodzi tu przy tym nie o ochronę własnych interesów przełożonych czy o wygodę innych policjantów, lecz bezwzględny obowiązek zapewnienia jak najbardziej efektywnego realizowania funkcji publicznych dla dobra Policji, Państwa i jego społeczeństwa. Trudno mówić o możliwości prawidłowego wykonywania takich zadań, gdy policjant przez okres ponad 2 lat wykazuje brak niezbędnej dyspozycyjności oraz stale przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie oraz gdy przełożony nie ma pewności, kiedy i na jaki ewentualnie okres podwładny wróci do służby, a ponadto czy reakcją funkcjonariusza na każdą próbę powierzenia czynności zgodnych z zajmowanym stanowiskiem nie będzie kolejne zwolnienie lekarskie.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie wymaga zatem szczególnego dowodzenia fakt, że nieobecność nawet jednego funkcjonariusza w służbie dezorganizuje pracę każdej jednostki. Wszystkie zadania przypisane poszczególnym strukturom Policji muszą być realizowane na bieżąco. Oczywistym jest, że czynności związane z obowiązkami przypisanymi do zajmowanego przez skarżącego stanowiska musieli dodatkowo wykonać pozostali policjanci. Obciążanie ich takimi czynnościami często musiało odbywać się kosztem ich prawa do odpoczynku i nie pozostawało bez wpływu na terminowość i jakość realizowania powierzonych zadań.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że nie jest ważne, dlaczego policjant notorycznie korzysta ze zwolnień lekarskich. Istotą problemu jest bowiem to, że mimo zobowiązania się do pełnej dyspozycyjności policjant służby nie pełni.

Zdaniem Sądu, stwierdzić należy w konsekwencji, że organy Policji obu instancji prawidłowo ustaliły, że zaistniały w niniejszej sprawie wszelkie przesłanki dające podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Na okoliczności ustalone w stanie faktycznym trafnie powołały się organy administracji obu instancji. W swych decyzjach w sposób szczegółowy i przekonujący wyjaśniły, dlaczego zdecydowały się na zastosowanie wobec skarżącego instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organy zasadnie wzięły po uwagę, że postawa skarżącego w ostatnich latach, częste okresy absencji, a także brak realnych perspektyw przystąpienia w najbliższym czasie do faktycznego wykonywania obowiązków służbowych, były nie do pogodzenia z dobrem macierzystej formacji. Przy powszechnie znanych trudnościach kadrowych i finansowych Policji dalsze utrzymywanie takiego stanu było niemożliwe, gdyż narażałoby to ważny interes służby na poważne straty. Dlatego rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego było w pełni uzasadnione.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy Policji, wydając sporne rozkazy personalne, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem zarówno wzięły pod uwagę dowody prawidłowo zgromadzone w toku postępowania, jak i w sposób wszechstronny i jednoznaczny zarazem wyjaśniły, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki ważnego interesu służby, przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.

Jednocześnie, uznać należy, iż Komendant Główny Policji, wydając zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2020 r., w sposób prawidłowy odniósł się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu zarzutów, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, należy uznać, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżony rozkaz personalny, nie uchybił normom prawnym wyrażonym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.

Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego rozkazu personalnego, organ odwoławczy nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Komendant Główny Policji nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście regulacji prawnej zwartej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - interes indywidualny skarżącego nie jest na tyle znaczący, aby dać podstawę do ograniczenia wskazanego przez ten organ ważnego interesu społecznego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.