Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 632/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono  orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 132a pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na orzeczenie Inne z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w O. L. nr [...] z dnia 16 sierpnia 2018 r.; II. zasądza od Inne na rzecz skarżącego T. S. kwotę [...]zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem z [...] września 2018 r., nr [...], Inne, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w B. P. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Postanowieniem z [...] lutego 2018 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w R. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierżantowi sztabowemu T. S. (dalej jako "skarżący), zajmującemu stanowisko referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji.

Skarżącemu zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że podejmując [...] grudnia 2017 r. w R., interwencję wobec S. D., błędnie przyjął, że nie wymagał on udzielenia pomocy medycznej, mimo jego podeszłego wieku oraz zachowania wskazującego na stan upojenia alkoholowego w stopniu mogącym zagrażać życiu, mając w karcie opisu stanowiska pracy obowiązek udzielenia lub spowodowania udzielenia pomocy przedlekarskiej osobom, których życiu lub zdrowiu zagraża niebezpieczeństwo, tj. popełnienie czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067, z późn. zm.), dalej jako: "ustawa o Policji" lub "ustawa" w zw. z pkt 1 Zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 r., poz. 99 ze zm.) w zw. z pkt 6 lit. b karty opisu stanowiska pracy z dnia 2 października 2015 r.

Postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2018 r. Inne (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") wyłączył przełożonego dyscyplinarnego młodszego inspektora K. K. – Komendanta Powiatowego Policji w R. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu i wyznaczył do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przełożonego dyscyplinarnego inspektora K. O. – Komendanta Powiatowego Policji w O. L..

Komendant Powiatowy Policji w O. L. (dalej jako: "organ I instancji") orzeczeniem nr [...] z [...] maja 2018 r. uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Organ odwoławczy orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2018 r. uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji orzeczeniem z [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]), uznał skarżącego za winnego zarzucanego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.

Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie zebranego w toku postępowania dyscyplinarnego materiału dowodowego, na który składały się: materiały postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...] [...] (protokoły: przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie, przesłuchania w charakterze świadków P. Z. i M. P.), nośnik z zapisem korespondencji radiowej i telefonicznej prowadzonej na stanowisku dowodzenia KPP w R. w dniu [...] grudnia 2017 r., dotyczący przeprowadzonej interwencji, informacje zawierające opinie służbowe, wyróżnienia, kursy i szkolenia oraz przebieg służby skarżącego.

W toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano skarżącego w charakterze obwinionego oraz w charakterze świadków: Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w R. J. C., p.o. Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KPP w R. R. P., dzielnicowego Zespołu Dzielnicowych Wydziału Prewencji KPP w R. M. W. , asystenta Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji KPP w R. M. B.-S., Pomocnika Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji KPP w R. B. G., Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji KPP w R. R. C..

W ocenie organu I instancji skarżący podczas interwencji w dniu [...] grudnia 2017 r. błędnie przyjął, że nietrzeźwy S. D. nie wymagał udzielenia pomocy medycznej, pomimo podeszłego wieku (79 lat) oraz zachowania wskazującego na stan upojenia alkoholowego w stopniu mogącym zagrażać życiu. Powołując się na Kartę opisu stanowiska skarżącego (pkt 6 lit. b) wyjaśniono, że do zakresu obowiązków skarżącego należy udzielanie lub spowodowanie udzielenia pomocy przedlekarskiej osobom, których życiu lub zdrowiu zagraża niebezpieczeństwo. Ponadto zgodnie z § 15 pkt 1 Zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. - w sprawie organizacji hierarchicznej w Policji, wykonywanie czynności podwładnego polega w szczególności na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy oraz poleceniach przełożonego. Stwierdzono, że skarżący popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej i zakwalifikowano je jako popełnione z winy nieumyślnej w formie lekkomyślności.

Organ I instancji nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego w zakresie komunikatywności i poruszania się S. D. taktując je jako przyjętą linię obrony w celu uniknięcia odpowiedzialności.

Ustalono, że w czasie interwencji inicjatywa objęcia opieką S. D. wyszła od policjantów. Nie uwzględniono wyjaśnień skarżącego o deklaracji opieki nad sąsiadem przez zgłaszającego interwencję P. Z. z uwagi na zapis rozmowy telefonicznej pomiędzy skarżącym a młodszym aspirantem B. G. i zeznania zgłaszającego interwencję.

Wskazano, że decyzja o pozostawieniu S. D. w mieszkaniu w stanie upojenia alkoholowego została podjęta przez skarżącego wspólnie z pełniącym z nim służbę w patrolu sierżantem sztabowym K. Ł.. Skarżący dokonując oceny stanu trzeźwości S. D., nie wziął pod uwagę jego wieku, jak również nie zwrócił uwagi na symptomy wskazujące na jego stan upojenia alkoholowego, tj. zaśnięcie i leżenie na schodach przed wejściem do własnego mieszkania, bełkotliwa niewyraźna mowa, bezwładne ciało, silna woń alkoholu z ust, co skutkowało błędnym stwierdzeniem, że nie potrzebuje on pomocy medycznej.

Odnosząc się do posiadanej przez skarżącego wiedzy o nadużywaniu alkoholu przez S. D., wyjaśniono, że okoliczność ta nie zwalniała funkcjonariusza z obowiązku udzielenia pomocy lub spowodowania udzielenia pomocy. Ponadto fakt nadużywania alkoholu przez S. D. nie został udowodniony.

W ocenie organu I instancji postawa skarżącego w stosunku do bezwładnego i znajdującego się w stanie upojenia alkoholowego S. D. była naganna z uwagi na pozostawienie go samego w mieszkaniu, bez zapewnienia pomocy medycznej w celu oceny stanu zdrowia, ponieważ stan nietrzeźwości zawsze stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Powierzenie sprawowania opieki nad S. D. zgłaszającemu interwencję - P. Z. nie zwalniało skarżącego z odpowiedzialności za S. D.. Zgłaszający interwencję nie miał obowiązku prawnego sprawowania opieki nad sąsiadem. Obowiązek ten spoczywał na skarżącym - funkcjonariuszu Policji z 10 letnim stażem służby, który powinien był zachować czujność, ostrożność i staranność wymaganą w tych okolicznościach.

Stwierdzono, że wystąpiły okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary poprzez naruszenie dobrego imienia Policji. Za okoliczność mającą wpływ na złagodzenie wymiaru kary uznano nieumyślność działania skarżącego.

W ocenie organu II instancji odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż w trakcie podjętej interwencji służbowej wobec znajdującego się pod wpływem alkoholu S. D., skarżący zaniechał czynności służbowej do której był zobowiązany. Uznano, że udzielona P. Z. pomoc w przeniesieniu z klatki schodowej S. D. do mieszkania i pozostawienie go w pokoju na dywanie w pozycji bocznej ustalonej nie stanowiła wypełnienia obowiązków służbowych. Organ odwoławczy podzielił kwalifikację prawną przewinienia dyscyplinarnego przypisując działaniu skarżącego winę nieumyślną w postaci lekkomyślności w stopniu znacznym.

W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy wskazuje na zlekceważenie obowiązków służbowych.

W odniesieniu do zarzutu niezawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego wyjaśniono, że organy nie miały takiego obowiązku. Ponadto przedmiot tych postępowań jest odmienny.

Wskazano, że art. 135g ust. 2 ustawy o Policji zawiera zakaz wykładni na niekorzyść obwinionego jedynie niedających się usunąć wątpliwości.

Podkreślono, że rzecznik dyscyplinarny nie ma obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy, a jedynie jej zbadanie w takim zakresie jaki pozwala na merytoryczne odniesienie się do zarzucanych czynów. Zebrany materiał dowodowy uznano za wystarczający do oceny okoliczności stanowiących przedmiot postępowania.

Złożone w toku postępowania dyscyplinarnego wyjaśnienia co do przebiegu interwencji uznano za polemiczne, niewiarygodne i stanowiące linię obrony na potrzeby prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Wyjaśnienia te podważa zapis korespondencji radiowej i telefonicznej prowadzonej pomiędzy dyżurnym a patrolem Policji i kontekst używanych przez funkcjonariuszy Policji słów, zwrotów i sformułowań.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Wskazano jedynie odrębną podstawę naruszonych obowiązków znajdujących się w karcie opisu stanowiska pracy wskazując pkt 8 ppkt 6 lit. b, uznając jednocześnie wskazaną przez organ I instancji podstawę za oczywistą omyłkę pisarską.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił rażące naruszenie :

1. art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a przede wszystkim rzeczywistych przyczyn i czasu zgonu S. D.;

2. art. 135h ust. 3 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania dyscyplinarnego, w sytuacji gdy toczy się postępowanie karne dotyczące tego samego zdarzenia, w toku którego ujawnione mogą zostać okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy;

3. art. 135g pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, sprzecznej ze wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym oraz uwzględnienie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, a także rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącego i wydanie rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy wszystkie istotne okoliczności nie zostały ustalone,

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy dyscyplinarne pominęły czynności podjęte przez skarżącego w trakcie przeprowadzanej interwencji i powszechnie znany fakt wieloletniego nadużywanie alkoholu przez S. D.. Podkreślono, że w ocenie funkcjonariusza okoliczności interwencji nie wskazały na jakiekolwiek zagrożenie dla życia lub zdrowia S. D.. Wskazano, że postępowanie skarżącego nie wypełniało znamion przewinienia dyscyplinarnego, ponieważ było adekwatne do sytuacji

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne wydane zostało bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, które w konsekwencji spowodowało także naruszenie prawa materialnego.

Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów uregulowana została w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej, stosownie do art. 132 ust. 2 ustawy, jest czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W pojęciu naruszenia dyscypliny służbowej mieści się wiele różnych czynów, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 132 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

1) odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2;

2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;

3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;

4) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie;

5) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji;

6) stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję;

7) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej;

8) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę obywatelowi lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego;

9) utrata materiału zawierającego informacje niejawne.

Wskazane przykłady naruszenia dyscypliny służbowej nie stanowią katalogu zamkniętego.

Opis czynu uznanego za naruszenie dyscypliny służbowej powinien zawierać kwalifikację prawną. W opisie czynu powinny zostać zatem wskazane przepisy, których naruszenia policjant się dopuścił. Treść art. 132 ust. 2 ustawy o Policji wskazuje, że przekroczenie uprawnień lub niewykonanie obowiązków wynikać może zarówno z przepisów prawa, jak i rozkazów oraz poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W opisie czynu powinny zatem zostać wskazane zarówno przepisy prawa, jak i rozkazy oraz polecenia przełożonych.

Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Wina policjanta jest bowiem przesłanką wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Bez stwierdzenia zaistnienia winy postępowanie nie może zostać wszczęte, a wszczęte powinno zostać umorzone. Przypisanie winy obwinionemu musi zostać jednoznacznie wykazane na podstawie materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 132a ustawy, przewinienie jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (pkt 1), bądź gdy nie mając zamiaru popełnienia przewinienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien był przewidzieć (pkt 2).

Z przytoczonego przepisu wynika, że przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny.

Umyślność polega za zamiarze popełnienia przewinienia, który to zamiar może być bezpośredni, gdy policjant chce popełnić przewinienie, albo ewentualny, gdy policjant przewiduje możliwość popełnienia przewinienia i na to się godzi. Przewinienie będzie być również zawinione, gdy policjant nie ma zamiaru jego popełnienia, jednak je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. W takim przypadku przewinienie popełnione zostaje z winy nieumyślnej (art. 132a pkt 2). W przepisie art. 132a pkt 2 ustawy wymienione są dwie postacie winy nieumyślnej: przewinienie jest zawinione zarówno wtedy, gdy policjant przewidywał możliwość popełnienia przewinienia, jak i wówczas, gdy takiej możliwości nie przewidywał, ale mógł i powinien był przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia.

Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania odpowiedzialności dyscyplinarnej jest nie tylko wykazanie naruszenia dyscypliny służbowej, ale także wykazanie, że było ono zawinione.

Skarżącemu zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że [...] grudnia 2017 r. w R., podejmując interwencję wobec S. D. błędnie przyjął, że wymieniony nie wymaga udzielenia pomocy medycznej, pomimo jego podeszłego wieku oraz zachowania wskazującego na stan upojenia alkoholowego w stopniu mogącym zagrażać życiu, mając przy tym w karcie opisu stanowiska pracy obowiązek udzielenia lub spowodowania udzielenia pomocy przedlekarskiej osobom, których życiu lub zdrowiu zagraża niebezpieczeństwo, tj. czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z w zw. z § 15 pkt. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 roku w sprawie organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 roku, poz. 99) w zw. z pkt. 8 ppkt 6 lit. b karty opisu stanowiska pracy z dnia 2 października 2015 roku.

Dokonując kalifikacji prawnej czynu przypisanego skarżącemu organy wyjaśniły, że skarżący nie dopełnił obowiązków służbowych (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji), nie wykonał bowiem w sposób dokładny i staranny zadań stałych określonych w opisie stanowiska pracy (§ 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 roku w sprawie organizacji hierarchicznej w Policji), tj. nie udzielił lub nie spowodował udzielenia pomocy przedlekarskiej osobie, której życiu lub zdrowiu zagrażało niebezpieczeństwo (pkt. 8 ppkt 6 lit. b karty opisu stanowiska pracy z dnia 2 października 2015 r.).

Jak wskazano na wstępie, niezbędną przesłanką odpowiedzialności dyscyplinarnej jest stwierdzenie, że zarzucane funkcjonariuszowi przewinienie dyscyplinarne jest zawinione.

Przypisanie winy obwinionemu musi zostać jednoznacznie wykazane na podstawie materiału dowodowego. W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania skarżącemu winy w sposób niebudzący wątpliwości.

Poza sporem jest fakt, że skarżący zgodnie z pkt. 8 ppkt 6 lit. b karty opisu stanowiska pracy z dnia [...] października 2015 r. jest obowiązany do udzielenia lub spowodowania udzielenia pomocy przedlekarskiej osobom, których życiu lub zdrowiu zagraża niebezpieczeństwo. Jednakże wskazany przez organy przebieg interwencji w dniu [...] grudnia 2017 r. w ocenie sądu nie znajduje pełnego potwierdzenia w przeprowadzonych dowodach. Stwierdzić zatem należy, że z uwagi na zaistniałe wątpliwości dotyczące ustalonego stanu faktycznego nie sposób przypisać skarżącemu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy z winy niemyślnej w postaci lekkomyślności.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że S. D. znajdował się w stanie wymagającym pomocy medycznej, z uwagi na podeszły wiek oraz zachowanie wskazujące na stan upojenia alkoholowego w stopniu mogącym zagrażać życiu. W ocenie sądu już samo sformułowanie zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego budzi wątpliwości jako ujęte zbyt szeroko. Skarżącemu zarzucono bowiem, że błędnie przyjął, że S. D. nie wymaga pomocy medycznej, mimo że wiek i stan upojenia alkoholowego wskazywały na możliwość zagrożenia życia. Należy w związku z tym zauważyć, że okoliczność podeszłego wieku, jak i stan upojenia alkoholowego nie są same w sobie okolicznościami zagrażającymi życiu. Organ nie wskazał żadnych dodatkowych okoliczności, które nakazywałyby funkcjonariuszom Policji uznanie, że istnieje realne zagrożenie życia.

Podkreślić należy, że organy uznały, że z polecenia dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w R. patrol Policji udał się na ul. [...] do leżącego na klatce schodowej nietrzeźwego mężczyzny. Tymczasem z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że na podstawie rozmowy dyżurnego ze zgłaszającym oraz korespondencji dyżurnego z patrolem ustalono, że należy podjąć interwencję pod wskazanym adresem z uwagi na leżącego na klatce schodowej nieznanego mężczyznę. Zgłaszającemu, dyżurnemu policji oraz patrolowi nie był znany stan zdrowia oraz trzeźwości tego mężczyzny (k.7-8 akt adm. tom I). Dopiero po przybyciu na miejsce patrol policji ustalił, że nieznanym mężczyzną okazał się być znany policjantom mieszkający w budynku, w którym podjęto interwencję S. D. (k. 8 akt adm. tom I).

W świetle zebranego materiału dowodowego nie można podzielić stanowiska organu, że poza wszelkim sporem pozostaje fakt, że stan psychofizyczny S. D. w jakim zastał go skarżący nie upoważniał skarżącego do nakładania na P. Z. obowiązku sprawowania opieki nad S. D..

Faktem jest, że P. Z. nie był obowiązany z mocy prawa do sprawowania opieki nad nietrzeźwym sąsiadem, jednakże zebrany materiał dowodowy zawiera rozbieżności, jeżeli chodzi o pozostawienie S. D. pod opieką sąsiada. W szczególności z notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. sierżanta sztabowego K. Ł. wynika, że S. D. był przytomny, a z notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżącego wynika, że mężczyzna ten był przytomny i nie chciał żadnej pomocy. Obaj funkcjonariusze twierdzą, że zostawili mężczyznę pod opieką sąsiada. Z zeznań zgłaszającego interwencję wynika wprawdzie odmienne stanowisko co do okoliczności pozostawienia mężczyzny pod jego opieką, jak i co do stanu psychofizycznego S. D., jednakże z zeznań tych nie wynika w sposób jednoznaczny, że S. D. znajdował się w stanie zagrażającym życiu. P. Z. zeznał, że jak odchodził, to S. D. "normalnie spał". Tak opisany stan w ocenie sądu nie był stanem zagrożenia życia. Ponadto z protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka wynika, że P. Z. zeznał, że nic nie wskazywało na to że S. D. coś dolegało. Z uwagi na stan po spożyciu alkoholu świadek nie był w stanie stwierdzić czy sąsiad był pod wpływem alkoholu. (k. 225 akt adm. tom II). Wskazać należy, że organy dyscyplinarne nie rozważyły wiarygodności zeznań świadka biorąc pod uwagę stan nietrzeźwości, w jakim świadek się znajdował. Nie rozważyły też rozbieżności w zeznaniach P. Z., składanych w postępowaniu karnym i sprzeczności z wyjaśnieniami obwinionego.

Należy również zauważyć, że w uzasadnieniu orzeczenia organu II instancji istnieją wewnętrzne sprzeczności w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Na stronie 8 uzasadnienia organ ustalił, że funkcjonariusze udzielili P. Z. pomocy w doprowadzeniu S. D. do mieszkania, natomiast na stronie 9 uzasadnienia jest mowa o wniesieniu S. D. na rękach do mieszkania. Rozbieżność ta, zważywszy na odmienną wersję wydarzeń przedstawianą przez obwinionego i wynikającą z notatki drugiego funkcjonariusza, nie pozwala na uznanie, że stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo. Dodać należy, że organ nie przesłuchał w charakterze świadka K. Ł., który wspólnie ze skarżącym uczestniczył w interwencji.

Odnosząc się do stenogramów dotyczących komunikacji funkcjonariuszy z dyżurnym stwierdzić należy, że posługiwali się oni językiem potocznym i nieformalnym, jednakże nie nosił on cech świadczących o naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej. Wprawdzie może on budzić pewnego rodzaju wątpliwości, jednakże w kontekście wszystkich okoliczności sprawy w szczególności faktu, że S. D. w ocenie funkcjonariuszy policji był dla nich osobą znaną z nadużywania alkoholu uznać należy, że użyte sformułowania nie potwierdzają winy skarżącego. Wskazać należy, że funkcjonariusz dyżurny nie wyraził żadnej dezaprobaty wobec postawy i języka funkcjonariuszy patrolu, wobec czego można przyjąć, że był to język zwyczajowo używany przez funkcjonariuszy. Przebieg rozmowy wskazuje, że funkcjonariusze nie stwierdzili żadnego zagrożenia dla życia S. D.. Wprawdzie obwiniony w pewnym momencie mówił o ewentualnym wezwaniu karetki, jednak analiza całej rozmowy wskazuje, że obwiniony zdawał sobie sprawę, że nie można S. D. zostawić na klatce schodowej i rozważał po prostu możliwości zapewnienia S.. bezpieczeństwa, zanim udało się otworzyć drzwi mieszkania.

Również wypisy z notatników służbowych funkcjonariuszy policji dotyczących przebiegu służby w dniu [...] grudnia 2017 r. nie wskazują, że S. D. znajdował się w stanie zagrażającym życiu (k. 69 i 73 akt adm.). Wskazać należy, że przebieg interwencji funkcjonariuszy w zakresie pozostawienia mężczyzny pod opieką sąsiada potwierdza notatka służbowa dyżurnego aspiranta sztabowego R. C. i młodszego aspiranta B. G. (k. 77 i 78 akt adm.). Notatka służbowa funkcjonariusza G. potwierdza możliwość nadużywania przez S. D. alkoholu, gdyż pamięta, że w przeszłości miały miejsce interwencje w stosunku do niego z uwagi na zaczepianie przechodniów w stanie nietrzeźwości.

Ponadto z protokołów z odprawy do służby patrolowej oraz notatki służbowej Kierownika Referatu Ruchu Drogowego (k. 99-103 akt adm.) nie wynikają żadne zalecenia przełożonych w zakresie sposobu postępowania z osobami znajdującymi się w stanie nietrzeźwości. W toku postępowania nie wykazano również, że istnieją procedury postępowania w tym zakresie, w szczególności w stosunku do osób w podeszłym wieku. Wskazać należy, że w trakcie interwencji S. D. nie był poddany badaniu stanu trzeźwości.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1992 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2137 z późn. zm.) osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki, podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu. Cytowany przepis przewiduje możliwość doprowadzenia osoby nietrzeźwej do miejsca zamieszkania. W przypadku stwierdzenia przez funkcjonariuszy policji braku okoliczności zagrażających życiu i zdrowiu S. D. ich zachowanie można ocenić jako prawidłowe. Wystąpienie okoliczności zagrażających życiu i zdrowiu, nakazujących zapewnienie pomocy medycznej nie zostało w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym wykazane w sposób jednoznaczny.

Nie bez znaczenia jest również wskazywana przez skarżącego okoliczność rzeczywistych przyczyn zgonu S. D.. Wprawdzie organy dyscyplinarne mają rację, że istotą postępowania dyscyplinarnego nie jest ustalenie przyczyn zgonu S. D., jednakże zebrany materiał dowody nie potwierdza jednoznacznie, że skarżący nie wypełnił obowiązków służbowych. Ustalenia, że zgon S. D. nastąpił w wyniku niewydolności krążeniowo-oddechowej i pośmiertne stężenie alkoholu we krwi (2,95-3,15 promila k. 110 akt adm.) nie potwierdzają bowiem w sposób jednoznaczny, że mężczyzna w momencie interwencji patrolu policji znajdował się w stanie zagrażającym zdrowiu lub życiu. Mimo to organ przyjął, że takie zagrożenie istniało. Nie przeprowadził jednak na tę okoliczność postępowania dowodowego i nie wskazał dowodów z innych postępowań, pozwalających na dokonanie takiego ustalenia.

Mając na uwadze powyższe w ocenie sądu dokonana przez organ ocena dowodów narusza zasady swobodnej oceny dowodów, która to ocena powinna być oparta o wszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ nie rozważył wskazanych wyżej istotnych okoliczności, nie wyjaśnił przekonująco, dlaczego za wiarygodne uznał tylko zeznania P. Z., a odmówił wiarygodności wyjaśnieniom obwinionego i zeznaniom świadków, które w sposób istotny różnią się od wersji P. Z..

Należy podkreślić, że skarżący jest doświadczonym policjantem, bardzo dobrze ocenianym przez przełożonych, miał zatem wiedzę i doświadczenie pozwalające mu na ocenę sytuacji w czasie interwencji. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że S. D. znany był obu funkcjonariuszom jako osoba nadużywająca alkoholu, w stosunku do której podejmowane były już wcześniej interwencje. Stan upojenia alkoholowego sam w sobie nie był zatem okolicznością, która w dniu zdarzenia w sposób oczywisty przesądzać miała o zagrożeniu życia.

Organ nie rozważył także i nie ocenił niekwestionowanego faktu, że S. D. nie miał żadnych widocznych obrażeń, jego ubranie również nie nosiło śladów, wskazujących na to, że uległ on wypadkowi. Skarżący nie miał zatem podstaw do przypuszczania, że istnieje realne zagrożenie życia.

Wskazać należy, że na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 135 h ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem przełożony dyscyplinarny może zawiesić postępowanie dyscyplinarne z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. W ocenie sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania dyscyplinarnego. Okoliczność powoływana przez skarżącego, a dotycząca toczącego się postępowania karnego stanowi odrębne od postępowania dyscyplinarnego podstawy odpowiedzialności.

Wszystkie powyższe okoliczności wskazują, że dokonana przez organ ocena zachowania skarżącego była nieprawidłowa, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał bowiem podstaw do przypisania skarżącemu zawinionego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Naruszenie zasad oceny dowodów, niewyjaśnienie i nierozważenie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności dotyczących zarzucanego skarżącemu czynu spowodowało bezpodstawne uznanie skarżącego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji.

Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a." Z uwagi na to, że tych samych uchybień dopuścił się organ I instancji, sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także decyzję organu I instancji, uznając że jest to konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uchylenie orzeczeń organów obu instancji oznacza, że organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. Jak podkreślono wyżej, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania orzeczenia dyscyplinarnego uznającego skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu. Materiał ten nie został także prawidłowo oceniony przez organ. Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości i rozbieżności co do przebiegu zdarzenia i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).