Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 391/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1 w zw. z art. 47
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

7 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Antoniuk Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 954/14 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu praktycznego w zakresie kategorii B prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 954/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. R., dalej także skarżący, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 lutego 2014 r., nr SKO.UP/4121/12/2014 w przedmiocie unieważnienia egzaminu praktycznego w zakresie kategorii B prawa jazdy.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 22 października 2013 r. wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek Starosty Powiatowego w W. o weryfikację egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B złożonego przez skarżącego w Małopolskim Ośrodku Ruchu Drogowego w N. w dniach [...] lutego 2009 r. (część teoretyczna) i [...] marca 2009 r. (część praktyczna) i ewentualne unieważnienie powyższego egzaminu. Do wniosku została dołączona decyzja Starosty W. o odmowie wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B z dnia 26 czerwca 2013 r. (znak: KT.5430.5.8.2013) oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 września 2013 r. (znak: SKO.UP/4121/179/2013) uchylająca decyzję Starosty W.. Pismem z dnia 18 listopada 2013 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie unieważnienia wyżej opisanego egzaminu.

Decyzją nr TK-IV.8041.55.2013 z dnia 24 grudnia 2013 r. Marszałek Województwa Małopolskiego r. orzekł o unieważnieniu egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy, który skarżący zdał z wynikiem pozytywnym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie przekazanej dokumentacji ustalono, że przed przystąpieniem do egzaminu na kategorię B prawa jazdy skarżący przedłożył w Małopolskim Ośrodku Ruchu Drogowego w N. orzeczenie lekarskie nr [...] wydane w dniu [...] marca 2013 r. przez uprawnionego lekarza A. W. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na podstawie odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie sygn. akt [...] z dnia 19 września 2012 r. pkt CIII stwierdzono, że A. W. poświadczyła nieprawdę co do okoliczności prawnej, że skarżący odbył stosowne badania i brak jest przeciwwskazań do starania się o uprawnienia kategorii B. Zatem skarżący w dniu przystąpienia do egzaminu państwowego nie legitymował się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Z dokumentacji wynika również, że skarżący poddał się badaniu lekarskiemu i w dniu [...] maja 2013 r. uzyskał a orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Organ zważył jednak, że orzeczenie to nie może być brane pod uwagę, gdyż zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami osoba przystępująca do egzaminu powinna legitymować się takim orzeczeniem w dniu przystępowania do egzaminu państwowego na prawo jazdy.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji brak podstawy prawnej do unieważnienia egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy, który zdał z wynikiem pozytywnym oraz naruszenie art. 149 § 2 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, z pominięciem, iż decyzja wydana w wyniku postępowania wznowieniowego uwzględnia okoliczności istniejące wyłącznie w chwili jej wydania. P. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy zdanego przez niego z wynikiem pozytywnym.

Zaskarżoną decyzją nr SKO.UP/4121/12/2014 z dnia 21 lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 600) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 24 grudnia 2013 r. o unieważnieniu egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy, który skarżący zdał z wynikiem pozytywnym z części teoretycznej w dniu [...] lutego 2009 r. oraz z części praktycznej w dniu [...] marca 2009 r. w Małopolskim Ośrodku Ruchu Drogowego w N. Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, gdyż nie budzi wątpliwości, że w chwili przystąpienia do egzaminu skarżący nie legitymował się wymaganym orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu przystąpienia przez skarżącego do egzaminu obowiązywał art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zgodnie z którym prawo jazdy otrzymuje osoba, która uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W obecnym stanie prawnym wymóg przedłożenia takiego dokumentu przewiduje przepis art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z powyższym przepisem, nie może być egzaminowana osoba nieposiadająca orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. To zaś, z mocy art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami upoważniało organ nadzorczy do unieważnienia tego egzaminu. Z art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami wynika jednoznacznie, że przedmiotem nadzoru może być nie tylko sam etap egzaminowania, lecz cała procedura z nim związana, to jest cała procedura egzaminów państwowych na prawo jazdy.

P. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o wydaniu mu prawa jazdy kategorii B. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji brak podstawy prawnej do unieważnienia egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy, który zdał z wynikiem pozytywnym oraz naruszenie art. 149 § 2 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, z pominięciem, iż decyzja wydana w wyniku postępowania wznowieniowego uwzględnia okoliczności istniejące wyłącznie w chwili jej wydania. W skardze powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu. Ponadto dodał, że w chwili obecnej posiada orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Podniósł, że brak jest podstaw, by zakładać, że kiedykolwiek takie przeciwwskazania miał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Sąd I instancji przytoczył treść art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, z którego wynika (podobnie jak uprzednio z treści uchylonego ustawą o kierujących pojazdami art. 112 ust. 1-2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), że ustawodawca powierzył marszałkowi województwa nadzór nad całością czynności związanych z przeprowadzeniem egzaminów. W powyższym przepisie zostało zawarte ogólne upoważnienie marszałka województwa do nadzoru nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy o kierujących pojazdami, jak również wskazanie czynności, do których podejmowania organ jest uprawniony. Sąd ten wskazał, że w prawie administracyjnym pojęcie nadzoru jest rozumiane szeroko. Obejmuje ono zarówno kontrolę, to jest badanie zastanego stanu faktycznego i dokumentacji pod kątem zgodności z przyjętym wzorcem, jak i podejmowanie środków, które pozwalają na przywrócenie stanu zgodnego z przyjętym wzorcem w sytuacji, gdy wyniki kontroli wskazują, że stan faktyczny lub dokumentacja od niego odbiegają. W świetle art. 50 ustawy o kierujących pojazdami należy uznać, że ustawodawca nie ograniczył możliwości nadzorczych marszałka województwa jedynie do czynności związanych z samym przebiegiem egzaminu państwowego. Gdyby istniało takie ograniczenie, to uniemożliwiałoby ono sprawowanie realnego nadzoru nad procesem egzaminowania, gdyż marszałek województwa nie mógłby kontrolować, czy osoby przystępujące do egzaminu państwowego spełniają ku temu ustawowe wymagania. Taka sytuacja powodować by mogła otrzymywanie prawa jazdy przez osoby, które zdały prawidłowo przeprowadzony egzamin, jednak z uwagi na stan zdrowia czy wiek nie powinny prowadzić pojazdów.

Sąd I instancji zwrócił uwagę na art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 tejże ustawy; 2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Ustawodawca zatem wyraźnie wskazuje jako podstawę prawną wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu państwowego naruszenie art. 50 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, jako odmienną podstawę od przeprowadzenia egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy. Z kolei w art. 50 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami zostały wymienione przesłanki dopuszczenia do egzaminu, których niespełnienie powoduje niemożność egzaminowania danej osoby, a nie jedynie niemożność wydania jej dokumentu prawa jazdy. Zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy, nie może być egzaminowana osoba nieposiadająca orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wymóg posiadania powyższego orzeczenia lekarskiego determinuje zatem samo dopuszczenie do egzaminu państwowego, a nie wydanie prawa jazdy. Z kolei przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami wyraźnie odnosi się do sytuacji, w której egzaminowi została poddana osoba w szczególności nieposiadająca orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Sąd I instancji wskazał, że obowiązek legitymowania się w chwili przystąpienia do egzaminu orzeczeniem lekarskim był statuowany także przepisami obowiązującymi w chwili przystępowania przez skarżącego do egzaminu, zgodnie z § 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. nr 217, poz. 1834) w związku z art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Sąd I instancji podkreślił, że obowiązujące obecnie przepisy ustawy o kierujących pojazdami, jak również uprzednio obowiązujące przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie pozwalają na przyjęcie, że późniejsze wystawienie przez lekarza zaświadczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem konwaliduje brak aktualnego orzeczenia lekarskiego w chwili przystąpienia do egzaminu państwowego na prawo jazdy. Powołane wyżej przepisy nie przewidywały i nie przewidują możliwości konwalidowania dokumentacji, która została nieprawidłowo złożona przez osobę przystępującą do egzaminu po jego przeprowadzeniu. Możliwości konwalidacji takiego braku nie przewidują także przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. poz. 949), jak również obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. poz. 995 ze zm.), podobnie jak nie przewidywały takiego trybu przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. Nr 217, poz. 1834).

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem NSA wyrażonym w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie sygn. akt I OSK 641/13, iż: "rozwiązanie takie ma charakter ochronny, jego celem jest uniemożliwienie osobie, która w chwili przystąpienia do egzaminu nie ma potwierdzonych warunków do prowadzenia pojazdu mechanicznego, aby w ogóle mogła już w trakcie egzaminu praktycznego wyjechać na drogę. W takiej sytuacji byłaby ona bowiem zagrożeniem dla życia i zdrowia swojego, egzaminatora oraz innych uczestników ruchu drogowego". Stanowisko to w ocenie Sądu I instancji jest aktualne także na gruncie przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Za niezasadny w tej sytuacji Sąd I instancji uznał zatem zarzut skarżącego, iż brak jest podstawy prawnej do unieważnienia egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy, który skarżący zdał z wynikiem pozytywnym, gdyż taką podstawę prawną stanowią powołane przez organy administracji w przedstawionych rozstrzygnięciach przepisy art. 67 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.

W ocenie Sądu I instancji niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż samoistną podstawę do unieważnienia egzaminu państwowego stanowi powołany wyżej przepis art. 72 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, a nie przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania administracyjnego. Skoro ustawodawca użył sformułowania "marszałek województwa (...) unieważnia egzamin państwowy", to oznacza, że stworzył instytucję odmienną od wznowienia postępowania, które stwarza możliwość ponownego rozpoznania sprawy. Badając przyczyny unieważnienia egzaminu należy brać pod uwagę okoliczności istniejące w chwili jego przeprowadzania, albowiem instytucja stwierdzenia nieważności wywołuje skutki ex tunc. W przedstawionym wyżej kontekście decyzje wydane w niniejszej sprawie uwzględniają okoliczności istniejące w chwili jej wydania. Nie budzi w sprawie wątpliwości okoliczność, że skarżący przystąpił do egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B bez orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt [...] wynika bowiem, że E. B., pragnąc by lekarz A. W. uprawniona do wystawienia zaświadczenia o stanie zdrowia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poświadczyła nieprawdę co do okoliczności prawnej, że skarżący odbył stosowne badania i brak jest wobec niego przeciwwskazań do starania się o uprawnienia kategorii B, nakłonił A. W. do wystawienia zaświadczenia nr [...], wręczając jej za to kwotę pieniędzy w nieustalonej wysokości. Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, że adresatami wyrażonej w art. 11 P.p.s.a. zasady związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego są pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne. Organ administracyjny jest zatem związany ustaleniami poczynionymi w sentencji prawomocnego wyroku skazującego wydanego w sprawie karnej. Organ nie mógł zatem dokonać odmiennej niż wyrażona w opisanym wyżej wyroku oceny prawidłowości zaświadczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę dopuszczenia skarżącego do egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Organ nadzoru jest uprawniony także do badania prawidłowości dokumentacji stanowiącej podstawę do przeprowadzenia egzaminu, a braki tej dokumentacji nie mogą być uzupełniane post factum.

W skardze kasacyjnej, P. R. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną interpretację i zastosowanie w niniejszej sprawie normy wynikającej z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 50 ust. 2 pkt 4 lit. a oraz art. 67 ust. 1 tejże ustawy poprzez błędne ustalenie, że czynności podjęte przez organ na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 67 ust. 1 tej ustawy wyłączają zasady obowiązujące na mocy Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadkach decyzji ostatecznych, a to obowiązku uwzględnienia aktualnego stanu rzeczy i okoliczności przy ponownym rozpoznaniu sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu unieważniającej zdany przez skarżącego z pozytywnym wynikiem egzamin państwowy z części teoretycznej i praktycznej na prawo jady kategorii B w oparciu o fakt, iż zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdu zostało skarżącemu wydane w sposób nieprawidłowy w okresie, gdy przystępował do tegoż egzaminu, pomimo tego, że obecnie posiada on prawidłowe zaświadczenie lekarskie potwierdzające ów brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdu. Wadliwym zastosowaniem prawa jest też brak ustalenia, że czynności nadzorcze Marszałka województwa podejmowane na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dotyczą nadzoru nad prawidłowością przeprowadzonego egzaminu o którym mowa w art. 51 ust. 1 tejże ustawy, który jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej a nadzór ten nie dotyczy weryfikacji kierowcy już po uzyskaniu prawa jazdy, który to nadzór jest wykonywany na mocy przepisów zawartych w rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami.

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie w ocenie stanu faktycznego prawidłowo wystawionego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem przedstawionego do sprawy na etapie postępowania administracyjnego przez skarżącego, co w powiązaniu z zarzutami odnośnie wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego miało zasadniczy wpływ na wynik postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie skarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie w ocenie stanu faktycznego prawidłowo wystawionego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem przedstawionego do sprawy na etapie postępowania administracyjnego przez skarżącego, co w powiązaniu z zarzutami odnośnie wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego miało zasadniczy wpływ na wynik postępowania. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie nie wskazał, który konkretne przepis postępowania został naruszony przez Sąd I instancji i nie wykazał, że naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. W wyroku z dnia 02.09.2016 r. sygn. akt I OSK 735/15 (LEX nr 2118791) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Sąd drugiej instancji, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych."

W tej sytuacji należało przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji. Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący zdał z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B w Małopolskim Ośrodku Ruchu Drogowego w N. w dniach [...] lutego 2009 r. część teoretyczną i [...] marca 2009 r. część praktyczną. Przed przystąpieniem do egzaminu przedłożył orzeczenie lekarskie nr [...] wydane [...] marca 2008 r. przez uprawnionego lekarza A. W. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na podstawie odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie sygn. akt [...] z dnia 19 września 2012 r. pkt CIII stwierdzono, że A. W. poświadczyła nieprawdę co do okoliczności prawnej, że skarżący odbył stosowne badania i brak jest przeciwwskazań do starania się o uprawnienia kategorii B. Z powyższych ustaleń wyciągnięto trafny wniosek, że skarżący w dniu przystąpienia do egzaminu państwowego nie legitymował się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B.

Niesporne w sprawie jest, że skarżący poddał się badaniu lekarskiemu i w dniu [...] maja 2013 r. uzyskał orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. W tych okolicznościach wpłynął do organu I instancji wniosek Starosty Powiatowego w W. o weryfikację egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B złożonego przez skarżącego w Małopolskim Ośrodku Ruchu Drogowego w N. w dniach [...] lutego 2009 r. (część teoretyczna) i [...] marca 2009 r. (część praktyczna) i ewentualne unieważnienie powyższego egzaminu. Do wniosku została dołączona decyzja Starosty W. o odmowie wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B z dnia 26 czerwca 2013 r. (znak: KT.5430.5.8.2013) oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 września 2013 r. (znak: SKO.UP/4121/179/2013) uchylająca decyzję Starosty W.. Pismem z dnia 18 listopada 2013 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie unieważnienia wyżej opisanego egzaminu.

Prawidłowo, mając powyższe okoliczności faktyczne na względzie uznano w sprawie, że zachodziła podstawa do unieważnienia przez Marszałka Województwa Małopolskiego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy, który skarżący zdał z wynikiem pozytywnym. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego unieważnia egzamin. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że przepis art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, z którego wynika (podobnie jak uprzednio z treści uchylonego ustawą o kierujących pojazdami art. 112 ust. 1-2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), że ustawodawca powierzył marszałkowi województwa nadzór nad całością czynności związanych z przeprowadzeniem egzaminów. W powyższym przepisie zostało zawarte ogólne upoważnienie marszałka województwa do nadzoru nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy o kierujących pojazdami, jak również wskazanie czynności, do których podejmowania organ jest uprawniony.

Trafnie też Są ten wskazał, że w prawie administracyjnym pojęcie nadzoru jest rozumiane szeroko. Obejmuje ono zarówno kontrolę, to jest badanie zastanego stanu faktycznego i dokumentacji pod kątem zgodności z przyjętym wzorcem, jak i podejmowanie środków, które pozwalają na przywrócenie stanu zgodnego z przyjętym wzorcem w sytuacji, gdy wyniki kontroli wskazują, że stan faktyczny lub dokumentacja od niego odbiegają. W świetle art. 50 ustawy o kierujących pojazdami należy uznać, że ustawodawca nie ograniczył możliwości nadzorczych marszałka województwa jedynie do czynności związanych z samym przebiegiem egzaminu państwowego. Gdyby istniało takie ograniczenie, to uniemożliwiałoby ono sprawowanie realnego nadzoru nad procesem egzaminowania, gdyż marszałek województwa nie mógłby kontrolować, czy osoby przystępujące do egzaminu państwowego spełniają ku temu ustawowe wymagania. Taka sytuacja powodować by mogła otrzymywanie prawa jazdy przez osoby, które zdały prawidłowo przeprowadzony egzamin, jednak z uwagi na stan zdrowia czy wiek nie powinny prowadzić pojazdów.

Skarżący przystąpił od części teoretycznej egzaminu na prawo jazdy kategorii B w dniu [...] lutego 2009 r., a do części praktycznej w dniu [...] marca 2009 r. Zgodnie z § 25 obowiązującego w dniu przystąpienia przez skarżącego do egzaminu teoretycznego i praktycznego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji wynikającej z art. 115 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), osoba ubiegająca się o prawo jazdy lub pozwolenie przystępuje do egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego, z zastrzeżeniem ust. 2, pod warunkiem spełnienia wymogów, o których mowa w art. 90 ust. 1 pkt 1-3 i 5 oraz ust. 2-5 ustawy. Przepis zaś art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym stanowił, że prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane. Niespornym w sprawie jest, że dniu przystąpienia do egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego skarżący nie legitymował się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Bez znaczenia w świetle powyższych regulacji pozostaje okoliczność, że skarżący legitymuje się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, uzyskanym w wyniku badania jakiemu się poddał w dniu [...] maja 2013 r.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie niniejszej było prowadzone w trybie nadzoru przewidzianym w art. 72 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 4) ustawy o kierujących pojazdami. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że przepis ten stanowi samoistną podstawę do unieważnienia egzaminu państwowego. W sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania administracyjnego. Wobec użycia przez ustawodawcę sformułowania "marszałek województwa (...) unieważnia egzamin państwowy", należy przyjąć, że ustawodawca stworzył instytucję odmienną od wznowienia postępowania, które daje możliwość ponownego rozpoznania sprawy. Trafnie także zauważa Sąd I instancji, że badając przyczyny unieważnienia egzaminu należy brać pod uwagę okoliczności istniejące w chwili jego przeprowadzania, albowiem instytucja stwierdzenia nieważności wywołuje skutki ex tunc. Decyzje wydane w niniejszej sprawie uwzględniają okoliczności istniejące w chwili jej wydania. Nie budzi w sprawie wątpliwości w świetle treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie sygn. akt [...] z dnia 19 września 2012 r., że skarżący przystąpił do egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B bez orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zgodnie z art. 11 P.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Trafne zauważa Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że adresatami wyrażonej w art. 11 P.p.s.a. zasady związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego są pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne. Organ, będąc związany ustaleniami poczynionymi w sentencji prawomocnego wyroku skazującego wydanego w sprawie karnej, nie mógł zatem dokonać odmiennej niż wyrażona w opisanym wyżej wyroku oceny prawidłowości zaświadczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę dopuszczenia skarżącego do egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Trafnie zauważa Sąd I instancji, że organ nadzoru jest uprawniony także do badania prawidłowości dokumentacji stanowiącej podstawę do przeprowadzenia egzaminu, a braki tej dokumentacji nie mogą być uzupełniane post factum.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skrzącego kasacyjnie, wadliwość zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem nie mogła być usunięta w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, zawartym w rozdziale 15 tej ustawy zatytułowanym "Nadzór nad kierującym". Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli: a) kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, b) istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis ten bowiem nie miał zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy.

Skoro zatem skarga kasacyjna nie zwiera usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.