Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 714/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi K. N. i E. N. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4, oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), art. 25 ustawy z 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] .01.2021 r., znak: [...], w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanej hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m na terenie dz. geod. nr [...], [...] obr. [...] przy ul. K. w T.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. [...].10.2017 r., przeprowadził kontrolę zabudowy nieruchomości położonej przy ul. S. i ul. K. w T. z udziałem właściciela E. N. (dalej jako: "Skarżący"). Z czynności sporządzono protokół nr [...], w którym m.in. stwierdzono, że na działce nr [...] znajduje się hala namiotowa o wymiarach 15m x 30m i wysokości 7.2m; konstrukcja hali jest zamocowana do kostki brukowej przy pomocy kołków. Właściciel nieruchomości – E. N., oświadczył, że nabył nieruchomość około 2012 roku, a hala namiotowa została wzniesiona pod koniec 2016 r. Skarżący nie okazał zgody organu architektoniczno-budowlanego na realizację inwestycji związanej z budową hali namiotowej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. K. w T. Taka zgoda nie została także odnaleziona w zasobach archiwalnych Urzędu Miasta T., co potwierdziło pismo z Wydziału Architektury i Budownictwa z [...] .11.2017 r. znak: [...].

Organ ustalił, że kontrolowana nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru ograniczonego ulicami: O., O., S. oraz linią kolejową relacji [...] , zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia 2 sierpnia 2011 r. nr [...], poz. [...]). Z wypisu i wyrysu z ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że dla działki nr [...] obr. [...], znajdującej się w jednostce planistycznej o symbolu 43.13-MN23, w § 5 pkt 1 lit. a-b określono przeznaczenie: a) podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, b) dopuszczalne: usługi (z wyłączeniem usług kolidujących z funkcją mieszkaniową), obiekty małej architektury, zieleń urządzona, drogi wewnętrzne, infrastruktura techniczna.

W oparciu o powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust. 2 Pr. bud. ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej.

Postanowieniem z [...].05.2018 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, organ nałożył na E. N. obowiązek przedstawienia w Inspektoracie, w terminie do dnia [...] sierpnia 2018 r.:

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnymi na dzień opracowania projektu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- zaświadczenia Prezydenta Miasta T. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, decyzji o warunkach zabudowy/zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ pouczył Skarżącego m.in., że z uwagi na okoliczność, że postępowanie administracyjne zmierza do legalizacji budowy obiektu budowlanego - po spełnieniu obowiązków dostarczenia wskazanych dokumentów zostanie naliczona opłata legalizacyjna zgodnie z art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, a w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, w drodze decyzji zostanie wydany nakaz rozbiórki.

Skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie oraz nie wykonał obowiązku nałożonego ww. postanowieniem z dnia [...] .05.2018 r. Organ I instancji [...] .02.2019 r. ponownie przeprowadził oględziny hali namiotowej na terenie nieruchomości przy ul. K. w T., udokumentowane protokołem nr [...] . Podczas oględzin dokonano pomiarów usytuowania przedmiotowej hali namiotowej od granic sąsiednich nieruchomości i istniejącej zabudowy. Stwierdzono, że hala składa się z 7 ram metalowych ustawionych jedna za drugą, tworząc jednokondygnacyjną halę. Konstrukcja zamocowana jest przy pomocy kołków do utwardzonego terenu (kostki betonowej). Ściany hali wykonane są z blachy trapezowej, zaś dach i ściany szczytowe wykonane są z poliestrowej plandeki. Wewnątrz hali znajdują się samochody, wózki widłowe. W trakcie czynności kontrolnych Skarżący wyjaśnił, że zlecił wykonanie hali namiotowej wraz z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś obiekt wykorzystuje jako tymczasowy magazyn. Inwestor wyjaśnił, że hala zostanie rozebrana do końca roku 2019 i przeniesiona na nieruchomość K.

Ł. J. ([...] sp. j.), właściciel nieruchomości przy ul. K. w T. (dz. nr [...] ), w piśmie z [...] .08.2020 r. wniósł o rozbiórkę przedmiotowego obiektu kolidującego z podjętą inwestycją na swojej działce.

Organ po ustaleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...] i [...] przy ul. K. i ul. S. w T., pismem z dnia [...] .11.2020 r. powiadomił E. C. o utracie statusu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Następnie podczas oględzin przeprowadzonych [...] .10.2020 r. organ stwierdził, że hala namiotowa nie została rozebrana.

Obecny podczas oględzin E. N. - właściciel i inwestor, oświadczył, że nie dokonał rozbiórki z uwagi na trudności z pozyskaniem wykonawcy na dokonanie rozbiórki w związku z ogłoszoną pandemią.

Dodatkowo, w toku prowadzonego postępowania, w oparciu o zgromadzone materiały (mapy geodezyjne) organ ustalił, że hala namiotowa usytuowana jest również w części na działce nr [...] ,będącej własnością inwestora – E. N. oraz objęta jest tą samą jednostką planistyczną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pismem z [...] .11.2020 r., znak: [...] , organ zawiadomił strony o bezskutecznym upływie terminu dostarczenia dokumentów określonych w postanowieniu z dnia [...] .05.2018 r. znak: [...]., jednocześnie pouczając, że przed wydaniem decyzji na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowanego, strony mają możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zgodnie z art. 10 oraz art. 73 Kpa. Żadna ze stron nie skorzystała z ww. uprawnienia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. decyzją z [...] .12.2020 r. znak: [...] , na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi – E. N. rozbiórkę hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m usytuowanej na działkach o nr geodezyjnych [...], [...] obr. [...] przy ul. K. w T.

E. N. oraz K. N. złożyli odwołanie, w którym wskazali na naruszenie przepisów prawa, tj. art. 107 § 3, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2021r., nr jw. utrzymał orzeczenie organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333). Zgodnie natomiast z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy, przepisy ustawy Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Stąd w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu do 18.09.2020 r.

W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, zastosował właściwą procedurę w przedmiotowej sprawie, w wyniku czego nakazał rozbiórkę hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m, usytuowanej na działkach o nr geodezyjnych [...] i [...] obr. [...] przy ul. K. w T., której budowa zrealizowana została bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ odwoławczy stwierdził, że budowa hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m nie należy do rodzajów budów i robót wymienionych enumeratywnie w art. 29 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. Sporny obiekt budowlany nie korzysta z ww. wyłączenia, a więc przed jego realizacją należało uzyskać pozwolenie na budowę. W czasie kontroli, jak również w toku prowadzonego postępowania inwestor nie przedłożył dokumentów potwierdzających zgodę organów architektoniczno-budowlanych na budowę przedmiotowej hali namiotowej. Zgoda taka również nie została odnaleziona w zasobach archiwalnych Urzędu Miasta T., co potwierdziło pismo z Wydziału Architektury i Budownictwa.

W oparciu o powyższe ustalenia organ II instancji uznał, że przedmiotowa inwestycja stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W takim przypadku, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był wszcząć postępowanie, w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane.

Wobec wstępnie dokonanej analizy organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej, ponieważ działki, na których znajduje się przedmiotowa hala namiotowa objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem dopuszczalnym: usługi - z wyłączeniem usług kolidujących z funkcją mieszkaniową - obiekty małej architektury, zieleń urządzona, drogi wewnętrzne, infrastruktura techniczna.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że podjęte przez organ I instancji postępowanie w celu legalizacji dokonanej samowoli budowalnej (postanowienie z dnia [...] .05.2018 r., znak: [...] o nałożeniu na inwestora obowiązku przedstawienia określonych dokumentów w terminie do [...] .08.2018 r.) spotkało się z brakiem reakcji ze strony inwestora. Zobowiązany w zakreślonym terminie nie dostarczył żadnych z wymaganych dokumentów, w związku z czym utracił przyznane mu prawo do legalizacji samowoli budowlanej.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe obligowało organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do wydania rozstrzygnięcia, w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W odniesieniu do treści odwołania, w którym skarżący wskazują, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie kontrolne i wyjaśniające dot. działki nr [...] obr. [...] , natomiast decyzję - nakaz rozbiórki wydano na halę namiotową znajdującą się na działkach nr [...] i [...] obr. [...] , organ odwoławczy wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego co do zasady prowadzi postępowanie wobec obiektu budowlanego. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że częściowo hala namiotowa usytuowana jest również na działce nr [...] , będącej własnością inwestora - oraz objęta jest tą samą jednostką planistyczną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do wszczynania odrębnego postępowania, czy też umarzania postępowania dotychczas prowadzonego.

W odpowiedzi na zarzut zawarty w odwołaniu, że strony nie zgadzają się, że hala namiotowa stanowi obiekt budowlany zgodnie z art. 3 pkt 1, organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Olsztynie (...) "hala namiotowa nie stanowi budynku ani obiektu malej architektury w rozumieniu przepisów prawa budowlanego". Odnośnie stanowiska, co do treści art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego, że za budynek uznaje się obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, a plandeka to płótno PCV które nie jest materiałem budowlanym nie stanowi przegrody izolacyjnej i p. pożarowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego: obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Dokonując dalszej analizy przepisów należy zgodzić się z fragmentem przywołanego w odwołaniu wyroku WSA w Olsztynie że: "hala namiotowa nie stanowi budynku ani obiektu małej architektury". Przedmiotowa hala namiotowa nie wypełnia bowiem definicji zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowiącej, że przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, ani nie jest obiektem małej architektury w myśl definicji z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, przez który należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Organ wyjaśnił, że według definicji sformułowanej w art. 3 pkt 3 Prawa budowalnego przez budowlę - należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową:

Ponadto, mając również na uwadze treść odwołania, organ odwoławczy wskazał, że ww. przywołany przepis art. 3 pkt 3 nie obejmuje tymczasowego obiektu budowlanego, niemniej jednak definicja tymczasowego obiektu budowlanego zawarta została w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którą: tymczasowe obiekty budowlane to obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wprawdzie hale namiotowe mogą zostać uznane za tymczasowe obiekty budowlane, jeżeli spełniają jedną z powyższych przesłanek, tj. mają krótką trwałość użytkowania (krótszą od trwałości technicznej) albo nie są trwale związane z gruntem, niezależnie od celów jakim służą, przy czym zawsze powinny posiadać cechy obiektu budowlanego. Czasowość użytkowania obiektu tymczasowego, o której mowa w przywołanym przepisie, sprowadza się do tego, że okres jego użytkowania w danym miejscu jest krótszy niż jego faktyczna trwałość techniczna. Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, taka cecha obiektu budowlanego powinna wynikać np. z projektu budynku, konstrukcji budynku, zastosowanych materiałów i technologii (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.2008 r. sygn. akt II OSK 299/08).

W myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, budowa tymczasowych obiektów do 180 dni wymaga zgłoszenia, natomiast obiekty tracą cechę tymczasowości po upływie ww. terminu.

Odnośnie natomiast braku trwałości związania z gruntem, organ wskazał, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są też budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie się. A zatem cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. W ocenie organu, przymocowanie hali namiotowej kotwami do utwardzonego podłoża uznać należy za trwałe związanie z gruntem, co uniemożliwia zaklasyfikowanie jej do tymczasowego obiektu budowlanego, a przypisać jej należy cechy budowli.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał również zarzut, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił posiadania zgody sąsiadów z dnia [...] .10.2020r. załączonych do niniejszego odwołania. Organ nadzoru budowlanego, prawidłowo podjął postępowanie w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane, które to przepisy w żaden sposób nie uzależniają legalizacji obiektu budowlanego od zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Organ odwoławczy nie uznał za uzasadniony również zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 11 oraz 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ materiał dowodowy w niniejszym postępowaniu został zebrany w sposób prawidłowy i jest wyczerpujący do wydania rozstrzygnięcia o przedmiotowej rozbiórce, a w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji dokonał właściwego umotywowania swojego rozstrzygnięcia wraz z przytoczeniem stosownych przepisów prawa materialnego.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego E. N. oraz K. N. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zarzucili:

1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 Kpa, zasad postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 Kpa.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podali argumenty podobne jak w odwołaniu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie kontrolne i wyjaśniające dot. działki nr [...] obr. [...] , natomiast decyzję - nakaz rozbiórki wydano na halę namiotową znajdującą się na działkach nr [...], [...] odr. [...].

Ponadto Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem, że hala namiotowa stanowi obiekt budowlany zgodnie z art. 3 pkt.1 prawa budowlanego. Na poparcie stanowiska powołali wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2015 r. I SA/Ol 911/14: "Hala namiotowa nie stanowi budynku ani obiektu małej architektury w rozumieniu przepisów prawa budowlanego." W ich ocenie, stosownie do treści art. 3 pkt 2 prawa budowlanego za budynek uznaje się obiekt budowlany, który jest trwale wiązany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Plandeka jest to płótno PCV które nie jest materiałem budowlanych nie stanowi przegrody izolacyjnej i p. pożarowej. Przymocowanie konstrukcji za pomocą rozbieralnych betonowych bloków kotwiących słup nie jest wyznacznikiem trwałego związania z gruntem, pełni tylko funkcję stabilizacyjną. Halę taką można łatwo przenosić w dowolne miejsce. Hala namiotowa nie spełnia kryteriów uznania jej za tymczasowy obiekt budowlany z uwagi na brak trwałego związania z gruntem oraz pokrycie plandeką, które w żadnym wypadku nie zabezpiecza przed warunkami atmosferycznymi - utratą ciepła i dyskwalifikują dany obiekt jako budynek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił posiadanej przez Skarżących zgody sąsiadów z dnia [...] .10.2020 r. załączonych do odwołania, co dowodzi, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., wydając decyzję dopuścił się naruszenia szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, prawa budowlanego, materialnego, proceduralnego.

Następnie Skarżący, działając przez pełnomocnika, uzupełnili stanowisko skargi zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pisma procesowego wskazano, że spornej hali namiotowej nie można uznać za budynek oraz obiekt budowlany. Również art. 3 pkt 3 prawa budowlanego nie wymienia jej w swoim zakresie. Hala namiotowa nie posiada definicji legalnej. Skarżący nie godzą się ze stanowiskiem organu, że hala jest obiektem trwale związanym z gruntem. Ponadto, Skarżący brak zastosowania się do obowiązków nałożonych przez organ uzasadniają stanem epidemii. Podnieśli również znaczenie dalszego świadczenia usług na terenie usytuowania hali, podlegających nadzorowi Urzędu Dozoru Technicznego oraz świadczenie tych usług na rzecz Pogotowia Ratunkowego, Straży Pożarnej oraz Wojska Polskiego.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku, Sąd umożliwił skarżącym wypowiedzenie się w sprawie. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącego, bowiem podnoszone przez nich argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożone skargi i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] marca 2021 r. Nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. znak: [...], w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanej hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m na terenie dz. geod. nr [...] , [...] obr. [...] przy ul. K. w T.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.). Po myśli art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, tj. zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.).

Kluczowe w przedmiotowej sprawie jest to, że Skarżący nie podjęli żadnych działań w związku z zainicjowanym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniem legalizacyjnym. Bezsporne jest, że postanowieniem z [...] .05.2018 r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożono na E. N. obowiązek przedstawienia w Inspektoracie, w terminie do dnia [...] sierpnia 2018 r.:

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnymi na dzień opracowania projektu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- zaświadczenia Prezydenta Miasta T. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, decyzji o warunkach zabudowy/zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zakreślony stronom termin wykonania obowiązku do [...] .08.2018 r. upłynął bezskutecznie. Tym samym organ miał obowiązek orzec o rozbiórce zrealizowanego obiektu w warunkach samowoli budowlanej.

Działanie organu znajduje umocowanie w art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ustawy Prawo budowlane, wg stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust 1).

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust. 3).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust 4).

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 4).

Należy podkreślić, że postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części jest podzielone na kilka etapów.

Pierwszy to ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap to ocena organu czy obiekt można zalegalizować tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami.

Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych w postanowieniu o którym mowa wyżej - co organ ma obowiązek traktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego), a kończy to postępowanie bądź zatwierdzenie projektu budowlanego bądź nakaz rozbiórki obiektu.

Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2017 r. II OSK 874/17 ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10 LEX nr 1134671). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu.

Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

Przekładając powyższe stanowisko Sądu na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ ustalił, że obiekt - hala namiotowa o wymiarach 15 m x 30 m, zlokalizowana na terenie dz. geod. nr [...], [...] obr. [...] przy ul. K. w T., wybudowana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Skarżący nie legitymują się decyzją o pozwoleniu na budowę dla ww. obiektu. Nie przedstawili również innych dowodów potwierdzających np. zgłoszenie robót budowlanych organowi.

Z tego wynika, że hala została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Strony nie kwestionują, że obiekt powstał w 2016 r. Także zalegająca w aktach organu I instancji dokumentacja fotograficzna oraz opis z protokołów oględzin należycie dokumentują zakres i skalę wykonanych samowolnie robót budowlanych. Organ prawidłowo także zakwalifikował prowadzone roboty budowlane, jako wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Kubatura obiektu, rozwiązania techniczne i konstrukcja nie dają możliwości zwolnienia spornej hali namiotowej z obowiązku wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Oceniając wstępnie, że samowolnie wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym a stan techniczny obiektu nie sprzeciwia się jego legalizacji, organ prawidłowo nałożył na inwestora nakaz przedłożenia wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane dokumentów, które umożliwiłyby legalizację prac wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zobowiązani, dokumentów tych organowi nie dostarczyli. W tej sytuacji organ był zobligowany wydać nakaz rozbiórki obiektu.

Inwestor na wezwanie organu nie przedstawił zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie było żadnych przeszkód do przedłożenia wymaganego dokumentu, ponieważ nieruchomość, stanowiąca dz. geod. nr [...], [...] obr. [...] przy ul. K. w T., objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru ograniczonego ulicami: O., O., S. oraz linią kolejową relacji [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia 2 sierpnia 2011 r. nr [...], poz. [...]).

Z wypisu i wyrysu z ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że dla działki nr [...] obr. [...] , znajdującej się w jednostce planistycznej o symbolu 43.13-MN23, w § 5 pkt 1 lit. a-b określono przeznaczenie: a) podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, b) dopuszczalne: usługi (z wyłączeniem usług kolidujących z funkcją mieszkaniową), obiekty małej architektury, zieleń urządzona, drogi wewnętrzne, infrastruktura techniczna.

Powyższe oznacza, że zobowiązanie organu do przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było uzasadnienie.

Tak samo znajduje umocowanie w przepisie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego wezwanie skierowane do inwestora o przedłożenie czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnymi na dzień opracowania projektu oraz o oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ nie naruszył przepisów postępowania zawartych w zarzutach skargi. Strony miały możliwość uczestniczenia w postępowaniu. Były informowane na bieżąco o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Nie wniosły nowych dowodów.

Bez względu na okoliczność, czy obiekt miałby być objęty pozwoleniem na budowę, czy też zgłoszeniem, przepisy prawa wymagają zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jako przykład należy tu wskazać art. 35 ust. pkt 1, art. 30 ust. 7 i w końcu, zastosowany w przedmiotowej sprawie przez organy art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, sporny obiekt – hala namiotowa, nie może być uznany za obiekt tymczasowy.

Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Trwałość zrealizowanego obiektu, jakim jest hala, wyklucza, że jest to obiekt tymczasowy. Przypomnieć należy w tym miejscu, że hala namiotowa powstała w 2016r. Bezsporne zatem jest, że czasokres jego funkcjonowania przekracza 180 dni. Skarżący zaniechali obowiązkowi zgłoszenia ww. obiektu organowi architektoniczno-budowlanemu

Poza tym sporna hala namiotowa nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany z uwagi na rozwiązania konstrukcyjne. Zgodzić należy się również z organem, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego, tymczasowy obiekt budowlany nie może być połączony trwale z gruntem.

Stanowisku Skarżącego, że obiekt objęty zgłoszeniem jest tymczasowym obiektem budowlanym, przeczy definicja zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy, zgodnie z którą przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.

Ma rację organ wywodząc, że ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę mogą korzystać jedynie obiekty zaliczone w definicji art. 3 pkt 5 prawa budowlanego, pod warunkiem, że okres ich użytkowania nie przekracza 180 dni.

Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesuniecie czy przemieszczenie na inne miejsce. To, że dany obiekt przystosowany jest do wielokrotnego montażu w różnych miejscach nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem. Stwierdzić trzeba, że o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia obiektu w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (tak wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2558/10, z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 982/07, z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 680/07, z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 186/07, z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010r. sygn. akt II OSK 1596/09, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa jego konstrukcji.

Kontrole organu nadzoru budowlanego, w opisie protokołu i dokumentacji zdjęciowej, przeczą stanowisku Skarżących. Opis techniczny planowanej inwestycji świadczy o tym, że jest ona obiektem budowlanym solidnym, o znacznych rozmiarach, trwale związanym z gruntem w sposób zapewniający mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącymi go zniszczyć lub spowodować przesuniecie czy swobodne przemieszczenie w inne miejsce. Podzielić należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, że wielkość konstrukcji i jej parametry techniczne determinujące trwałość obiektu budowlanego przesadzają o tym, że obiekt ten należy traktować jako trwale związany z gruntem (wyrok z 8 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1302/10).

Hala namiotowa jest trwale związana z gruntem, gdyż jej posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych.

Powyższe rozwiązania konstrukcyjne wykluczają zgłoszony obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje charakter usług świadczonych przez Skarżących oraz podmioty obsługiwane przez Skarżących w ramach prowadzonej działalności.

Organy nadzoru budowlanego oceniały wyłącznie przedmiotową sprawę odnośnie naruszenia przepisów prawa budowlanego. Postępowanie prowadzone w tym zakresie dało pełen obraz sprawy. Skarżący samowolnie wybudowali halę namiotową o wymiarach 15m x 30m na terenie dz. geod. nr [...], [...] obr. [...] przy ul. K. w T. Przy czym nie przystąpili do legalizacji tej samowoli. Powyższe uzasadniało orzeczenie o rozbiórce obiektu.

Mając powyższe na uwadze orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.