Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1272/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 25 czerwca 2018 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 121 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.),

- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) i art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935),

po ponownym – na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 687/16 – rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta K. ,

uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 13 marca 2015 r. (znak: [...]) w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] (objęte księgą wieczystą nr [...]) oraz nr [...] i nr [...] (objęte księgą wieczystą nr [...]), poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. C. , na rzecz: E. B., E. C., L. B. i D. B. – w udziałach po [...] cz.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 13 marca 2015 r. (znak: [...]), Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości ozn. jako dz. nr [...] o pow. 0,0037 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha (obie powstałe z podziału dz. nr [...]), objęte księgą wieczystą nr [...], nr [...] o pow. 0,0183 ha i nr [...] o pow. 0,0635 ha (obie powstałe z podziału dz. nr [...]), objęte księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz: E. B., E. C., L. B. i D. B. – po [...] cz. oraz o zobowiązaniu ww. osób do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w łącznej wysokości 6.435,00 zł – stosunkowo do zwracanych udziałów (tj. po [...] zł – każda z ww. osób), jak również o sposobie i terminie zapłaty tej kwoty, informując jednocześnie, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w jej zapłacie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Orzekając w ww. sposób organ I instancji wskazał, iż w świetle całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 1118/08), zapadłego w analogicznej sprawie dotyczącej nieruchomości, która podobnie jak przedmiotowa, została wywłaszczona na cele rozszerzenia [...] w C. orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. (znak: [...]), w stosunku do której stwierdzono jej zbędność na ten cel, gdyż – jak wówczas ustalono – na jej terenie nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją ww. celu wywłaszczenia, lecz została wykorzystana pod inną rodzajowo inwestycję w postaci lotniska cywilnego. W oparciu o powyższe organ I instancji wskazał, że jak ustalono w przedmiotowej sprawie, również na zawnioskowanych do zwrotu dz. nr [...] i nr [...] o pow. 0,0017 ha (powstałych z podziału dz. nr [...]) oraz nr [...] i nr [...] (powstałych z podziału dz. nr [...]), poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. [...] zrealizowano elementy infrastruktury lotniska cywilnego, zamiast planowanego "poszerzenia lotniska wojskowego", w związku z czym nieruchomość tę należało, w ocenie organu I instancji, uznać za zbędną na cel jej wywłaszczenia.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Gmina Miasto K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K., podnosząc, iż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano infrastrukturę dworca lotniczego, jako części lotniska cywilnego, które powstało w ramach lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej decyzji z władzami wojskowymi. W ocenie strony odwołującej się, zrealizowanie na przedmiotowej nieruchomości infrastruktury lotniska cywilnego w ramach poszerzenia lotniska wojskowego należało uznać za realizację celu wywłaszczenia, względnie za jego "dopuszczalną modyfikację", niezmieniającą charakteru pierwotnie planowanej inwestycji, co zdaniem strony odwołującej się również nie pozwalało na uznanie tej nieruchomości za zbędną na cel wskazany w orzeczeniu wywłaszczeniowym.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia 2 czerwca 2015 r. (znak: [...]) Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Następnie wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 876/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy Miasta K. od ww. decyzji organu II instancji. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej Gminy Miasta K. od ww. wyroku, wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt I OSK 687/16) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody z dnia 2 czerwca 2015 r. (znak: [...]) uznając, że skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy.

Rozpatrując ponownie odwołanie w świetle całości materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt I OSK 687/16), Wojewoda wyjaśnił na wstępie, iż przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia była część dawnej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. C. , która w toku poprzednio prowadzonego postępowania odpowiadała dz. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K.. W toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego ustalono, iż dz. nr [...] podzieliła się na dz. nr [...] i nr [...], dz. nr [...] podzieliła się na dz. nr [...] i nr [...], natomiast dz. nr [...] podzieliła się na dz. nr [...] i nr [...]. Następnie organ przywołał treść art. 136 ust. 3 zd. 1 i art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), odnoszące się do kwestii zbędności nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wyjaśniono przy tym, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest to, iż przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. – w zakresie wskazanych tam terminów – nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie – odpowiednio – ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. – art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n.) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. – art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n.). Tym samym mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy podniósł w pierwszej kolejności, że niewątpliwie w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie byłoby możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Podkreślono bowiem, że po pierwsze jej przejęcie nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. (znak: [...]), wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych (Dz.U. Pr. Austr. Nr 30) – zgodnie z art. 171 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1928 r. Nr 23, poz. 202) w związku z czym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości znajdowały zastosowanie przepisy art. 136-142 u.g.n. Po drugie natomiast wskazano, że z wnioskiem o zwrot parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. C. wystąpiły uprawnione do tego osoby, tj. E. B., E. C., L. B. i D. B., co potwierdzały zgromadzone w sprawie dokumenty. Wyjaśniono bowiem, że jak wynikało z ustaleń organu I instancji, przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w C. , tymczasem zrealizowany na tym terenie i funkcjonujący do momentu wybuchu II wojny światowej port lotniczy w C. miał charakter lotniska cywilnego, funkcjonującego w ramach infrastruktury lotniska wojskowego. Dokonując oceny zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia należało zatem – zdaniem organu odwoławczego – mieć w pierwszym rzędzie na uwadze ocenę prawną zawartą w wydanym w przedmiotowej sprawie, prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt I OSK 687/16), która stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) była w rozpoznawanej sprawie wiążąca. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy przytoczył fragment ww. orzeczenia, w którym przywołano materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie, przepisy stanowiące podstawę dokonanego wywłaszczenia oraz fragmenty opracowania prof. Mariana Zimmermanna "Wywłaszczenie – Studium z Dziedziny Prawa Publicznego" (Lwów 1933), z którego to opracowania wynikało, że na terenie województwa k. ustawa z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych spełniała rolę ogólnej ustawy wywłaszczeniowej, mającej zastosowanie do prawa lotniczego. Tym samym wskazano, że w tym stanie faktycznym i prawnym skoro wywłaszczenie gruntów pod rozszerzenie lotniska wojskowego w 1929 r. mogło odbyć się na podstawie i tylko na podstawie ustawy stricte wywłaszczeniowej, którą była ustawa z dnia 18 lutego 1878 r., to spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. w rozpatrywanej sprawie. Podniesiono również, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż organy orzekające w sprawie na podstawie dowodów zasadnie przyjęły, iż celem wywłaszczenia przedmiotowej parceli gruntowej (obecnie dz. nr [...], [...], [...] i [...]), które nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa z dnia 26 października 1929 r. o wywłaszczeniu kompleksu gruntów na cel rozszerzenia lotniska wojskowego, było "rozszerzenie lotniska wojskowego w C. ". Wyjaśniono przy tym, że wprawdzie w aktach sprawy nie było samego orzeczenia z dnia 26 października 1929 r., jednakże cel tego wywłaszczenia pośrednio wynikał z innych dokumentów zebranych przez organy administracji, w szczególności zaś wywłaszczenie ww. terenu na cel wojskowy ("rozszerzenie lotniska wojskowego") wynikało z wniosku Oddziału Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej do Sądu Powiatowego w K. z dnia 10 grudnia 1930 r. Podkreślono również, że żadna ze stron nie kwestionowała, iż decyzja o wywłaszczeniu określała cel tego wywłaszczenia ściśle związany z rozbudową bądź rozszerzeniem lotniska wojskowego. Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę zgormadzony w sprawie materiał dowodowy oraz dopuszczony w postępowaniu kasacyjnym dowód z dokumentu w postaci notatki służbowej sporządzonej przez Generalnego Inspektora Lotnictwa z 1963 r. (karta akt sądowych 82-85), ocena prawna zaistnienia przesłanek zwrotu nieruchomości, zaaprobowana przez Sąd I instancji, naruszała prawo. Zwrócono bowiem uwagę, że niewątpliwe było, iż budowa lotniska o charakterze cywilnym nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej inwestycji z odpowiednimi władzami wojskowymi. Dodano przy tym, że materiały zgromadzone w tej sprawie pokazywały, iż pod względem rodzajowym nie nastąpiło odstąpienie od zamierzonego celu wywłaszczenia, zaś rozbudowa lotniska wojskowego nastąpiła w zwartym kompleksie. Wyjaśniono także, że ponieważ w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów wojskowych, które wymagały rozbudowy znajdowały się obiekty lotniska cywilnego, skutkowało to koniecznością ich przeniesienia na obrzeża zasadniczego lotniska wojskowego, zaś z dołączonej notatki służbowej wynikało, iż lotnictwo wojskowe użytkowało lotnisko [...] do dnia 5 listopada 1955 r. Ponadto wskazano, że w 1945 r. lotnisko użytkowane było przez lotnictwo wojskowe i lotnictwo komunikacyjne, a w 1951 r. decyzją Dowódcy Wojsk Lotniczych przystąpiono do wydłużenia istniejącej drogi startowej. Podkreślono również, że przepisy przedwojenne dopuszczały funkcjonowanie lotnisk wojskowo-cywilnych. W tym zakresie podniesiono, że Naczelny Sąd Administracyjny podał, iż według § 5 rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 15 lutego 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych i Spraw Wewnętrznych, zaś co do § 6 pkt 1 lit. a, § 17 pkt 2, § 66 lit. b i c i w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a co do § 6 pkt 1 lit. b i § 17 pkt 2 również w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej, wreszcie co do § 66 lit. c w porozumieniu z Ministrami Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i Handlu – o podziale lotnisk na kategorie oraz o warunkach zakładania, urządzania i korzystania z lotnisk oraz urządzeń pomocniczych (Dz.U. z 1934 r. Nr 18, poz. 142) dzielono lotniska na wojskowe, cywilne i wspólne (wojskowo-cywilne), a nadto wskazał, że infrastrukturę lotniska stanowić może także teren niezabudowany i nienasycony urządzeniami, o ile jego obszar wolny od zabudowy jest niezbędny do korzystania z lotniska zgodnie z charakterem potrzeb, którym lotnisko ma służyć. Dodano przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił też pogląd wyrażony w analogicznej sprawie przez ten Sąd w wyroku z dnia 8 marca 2017 r. (sygn. akt I OSK 1958/16), zgodnie z którym z uwagi na postęp myśli technologicznej, jaki nastąpił pomiędzy datą wywłaszczenia a czasami obecnymi, nie można takiej samej miary stosować do lotnisk, które powstawały w latach 20-tych i 30-tych ub. wieku, jak do lotnisk budowanych aktualnie. Zwrócono bowiem uwagę, że rzeczą oczywistą dla wszystkich było, iż w tamtym okresie czasu w Polsce, zarówno ilość samolotów pasażerskich, jak i wojskowych, a także ich wymagania techniczne, a co za tym idzie, wymagania dotyczące lotnisk, były nieporównywalne z obecnymi. Z tego też powodu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, decydujące znaczenie miało ustalenie, czy doszło do wybudowania (rozbudowania, poszerzenia) lotniska, co w rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości. Wyjaśniono bowiem, że lotnisko to zostało wybudowane i służyło ono także celom wojskowym do połowy lat pięćdziesiątych, a wywłaszczona parcela służyła infrastrukturze związanej z obsługą lotniska. Ponadto podniesiono, że orzecznictwo sądowoadministracyjne, oceniając zasadność decyzji, wydanych w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wielokrotnie, a zwłaszcza w ostatnich latach, odwoływało się do pojęcia modyfikacji celu wywłaszczenia, traktując go jako sytuację, w której pierwotny cel wywłaszczenia nie uległ likwidacji, a poddano go jedynie pewnej zmianie. Dodano przy tym, że kategoria ta ma wprawdzie charakter ocenny, tym niemniej może mieć ona zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza, gdy cel wywłaszczenia dotyczył dużych założeń lub inwestycje były planowane jako wieloletnie, czy wieloetapowe. Organ odwoławczy przywołał również zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazania dotyczące dalszego postępowania, w ramach których wskazano, że ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić wskazania i ocenę prawną zawartą w ww. wyroku, jak również wyrażany w orzecznictwie pogląd, w myśl którego, zrealizowanie celu wywłaszczenia, a następnie wykorzystanie nieruchomości wywłaszczonej na inny cel, nie stanowi podstawy do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n., bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany, a inne wykorzystanie nieruchomości wywłaszczonej w okresie późniejszym, jest prawnie irrelewantne. Mając na uwadze powyższe Wojewoda podniósł, że wobec przytoczonej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowej nieruchomości nie sposób było uznać za zbędną na cel wywłaszczenia.

Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – L. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o zwrocie dz. nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] położonych w obr. [...], jedn. ewid. [...] w K., względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia;

- art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości;

- art. 2, art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo rozwinął podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. odczytano pismo Kierownika Oddziału [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 6 września 2018 r., z którego wynikało, że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie niepełne z pominięciem działek nr [...] i nr [...] oraz błędnym oznaczeniem – działka nr [...], zamiast nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2017, poz. 2188 t.j.), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu.

Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W myśl art. 145 p.p.s.a.: "§ 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach".

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody decyzją z dnia 25 czerwca 2018 r. (znak: [...]), wydana po ponownym – na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 687/16 – rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta K. , w której Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 13 marca 2015 r. (znak: [...]) w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] (objęte księgą wieczystą nr [...]) oraz nr [...] i nr [...] (objęte księgą wieczystą nr [...]), poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. [...] na rzecz: E. B., E. C., L. B. i D. B. – w udziałach po [...] cz.

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że skarga odniosła skutek jednak, co zdaniem Sądu należy podkreślić, zupełnie z innych przyczyń, niż te które wskazał skarżący w skardze. Skarga jest uzasadniona w zakresie wskazanym poniżej.

Jak to już było sygnalizowane do Sądu wraz z aktami sprawy wpłynęło także pismo Kierownika Oddziału Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 6 września 2018 r., znak [...] w którym znajduje się informacja o tym, że "dokonując ponownej analizy sprawy tutejszy Wydział stwierdził wadliwość ww. decyzji Wojewody z 25 czerwca 2018 r. znak: [...], polegającą na błędnym i niepełnym oznaczeniu przedmiotu rozstrzygnięcia w jej sentencji. Jak ustalono w toku ponownie prowadzonego postępowania, od czasu wydania przez Wojewodę pierwszej decyzji w tej sprawie (z 2 lipca 2015 r.) do momentu zwrotu akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nastąpiła zmiana oznaczenia ewidencyjnego przedmiotu postępowania. Pierwotnie przedmiotem rozstrzygnięcia organów objęte były działki: nr [...] o pow. 0,0037 ha, nr [...] o pow. 0,0017 ha (obie powstałe z podziału działki nr [...]), objęte księgą wieczystą nr KRI [...], nr [...] o pow. 0,0183 ha i nr [...] o pow. 0,0635 ha (obie powstałe z podziału działki nr [...]), objęte księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. C. . Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...], działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...], zaś działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Przedmiotem aktualnie zakończonego postępowania winny być zatem działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Natomiast w sentencji zaskarżonej decyzji z 25 czerwca 2018 r. znak: [...] wskazano działki: nr [...], nr [...] i nr [...] oraz nr [...] i nr [...] - nieistniejące oznaczenie, bowiem podzieliła się ona na działkę nr [...] (wymienioną wcześniej w sentencji) oraz nr [...] - którą z kolei pominięto w sentencji, podobnie jak działkę nr [...] i nr [...] (powstałe z działki nr [...])". Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że opisana powyżej wadliwość kontrolowanej decyzji oznacza, iż kontrolowany organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie niepełne a zatem przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organ powinien wyeliminować w decyzji odpowiednio zarówno fakt pominięcia oraz błędnego oznaczenia działek relewantnych dla sprawy. Z tego powodu kontrolowana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym i w związku z tym zostało uchylone. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 k.p.a. w sposób mający znaczenie, jednak jedynie z przyczyń wyżej wskazanych dla wyniku sprawy. Sąd jednak zauważa, że kontrolowany organ naruszył przepisy postępowania tylko w wyżej wskazanym zakresie. Wskazane naruszenie prawa skutkujące uchyleniem nie przekłada się w żaden sposób na zgodną z prawem argumentację organu co do zasadności odmowy zwrotu wnioskowanych działek.

Odnosząc się do zarzutów materialnoprawnych skargi Sąd stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie.

Trzeba w tym miejscu szczególnie podkreślić, że kontrolowany organ wydawał decyzję po uprzednim wyroku NSA z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 687/16. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej Gminy Miasta K. od ww. wyroku, wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 687/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody z dnia 2 czerwca 2015 r. i uznał, że skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. , sygn.. akt I OSK 239/17 "Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych". Z kolei zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r. , sygn. II SA/Bk 442/18, "Ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany wskazać, czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Natomiast niezastosowanie się przez po raz kolejny orzekający sąd do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wydanym w tej samej sprawie orzeczeniu sądu administracyjnego, jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 153 p.p.s.a". We wskazanym wyroku NSA stwierdził: Organy orzekające w sprawie na podstawie dowodów zasadnie przyjęły, że celem wywłaszczenia przedmiotowej parceli gruntowej (obecnie działki nr [...], [...], [...] i nr [...] – stan odpowiednio na datę wyroku NSA i kontrolowanego wyroku WSA - uwaga obecnego składu orzekającego), które nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa z dnia 26 października 1929 r. o wywłaszczeniu kompleksu gruntów na cel rozszerzenia lotniska wojskowego, było "rozszerzenie lotniska wojskowego w C. ". NSA przy tym podkreślił, że "Żadna ze stron nie kwestionuje, że decyzja o wywłaszczeniu określała cel tego wywłaszczenia ściśle związany z rozbudową bądź rozszerzeniem lotniska wojskowego". Co istotne dla obecnie kontrolowane sprawy po wyroku NSA: "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę zgormadzony w sprawie materiał dowodowy oraz dopuszczony w postępowaniu kasacyjnym dowód z dokumentu w postaci notatki służbowej sporządzonej przez Generalnego Inspektora Lotnictwa z 1963 r. (karta akt sądowych 82-85) ocena prawna zaistnienia przesłanek zwrotu nieruchomości, zaaprobowana przez Sąd I instancji, narusza prawo. Niewątpliwe jest, że budowa lotniska o charakterze cywilnym nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej inwestycji z odpowiednimi władzami wojskowymi. Materiały zgromadzone w tej sprawie pokazują, że pod względem rodzajowym nie nastąpiło odstąpienie od zamierzonego celu wywłaszczenia. Rozbudowa lotniska wojskowego nastąpiła w zwartym kompleksie. Ponieważ w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów wojskowych, które wymagały rozbudowy znajdowały się obiekty lotniska cywilnego, skutkowało to koniecznością ich przeniesienia na obrzeża zasadniczego lotniska wojskowego. Z dołączonej notatki służbowej wynika, że lotnictwo wojskowe użytkowało lotnisko [...] do 5 listopada 1955 r. Ponadto w 1945 r. lotnisko użytkowane było przez lotnictwo wojskowe i lotnictwo komunikacyjne. W 1951 r. decyzją Dowódcy Wojsk Lotniczych przystąpiono do wydłużenia istniejącej drogi startowej". Nadto NSA podkreślił, że "Przepisy przedwojenne dopuszczały funkcjonowanie lotnisk wojskowo-cywilnych. Według § 5 rozporządzenia Ministra Komunikacji z 15 lutego 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych i Spraw Wewnętrznych, zaś co do § 6 pkt 1 lit. a), § 17 punkt 2, § 66 lit. b i c i w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a co do § 6 punkt 1 lit. b) i § 17, punkt 2 również w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej, wreszcie co do § 66 lit. c) w porozumieniu z Ministrami Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i Handlu - o podziale lotnisk na kategorie oraz o warunkach zakładania, urządzania i korzystania z lotnisk oraz urządzeń pomocniczych (Dz. U. z 1934 r. Nr 18, poz. 142) dzielono lotniska na wojskowe, cywilne i wspólne (wojskowo-cywilne). Dodać też należy, że infrastrukturę lotniska stanowić może także teren niezabudowany i nienasycony urządzeniami, o ile jego obszar wolny od zabudowy jest niezbędny do korzystania z lotniska zgodnie z charakterem potrzeb, którym lotnisko ma służyć. Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w analogicznej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 08 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1958/16 że z uwagi na postęp myśli technologicznej, jaki nastąpił pomiędzy datą wywłaszczenia a czasami obecnymi, nie można takiej samej miary stosować do lotnisk, które powstawały w latach 20-tych i 30-tych ub. wieku, jak do lotnisk budowanych aktualnie. Jest rzeczą oczywistą dla wszystkich, że w tamtym okresie czasu w Polsce zarówno ilość samolotów pasażerskich jak i wojskowych a także ich wymagania techniczne, a co za tym idzie, wymagania dotyczące lotnisk, są nieporównywalne z obecnymi. Z tego powodu decydujące znaczenie miało ustalenie, czy doszło do wybudowania (rozbudowania, poszerzenia) lotniska. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że lotnisko zostało wybudowane i służyło ono także celom wojskowym do połowy lat pięćdziesiątych, a wywłaszczona parcela służyła infrastrukturze związanej z obsługą lotniska. Ponadto orzecznictwo sądowoadministracyjne, oceniając zasadność decyzji, wydanych w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wielokrotnie, a zwłaszcza w ostatnich latach, odwoływało się do pojęcia modyfikacji celu wywłaszczenia, traktując go jako sytuację, w której pierwotny cel wywłaszczenia nie uległ likwidacji a poddano go jedynie pewnej zmianie. Kategoria ta ma z pewnością charakter ocenny, tym niemniej może mieć ona zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza, gdy cel wywłaszczenia dotyczył dużych założeń lub inwestycje były planowane jako wieloletni czy wieloetapowe (vide wyroki NSA z dnia: 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13, 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13, 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13, 9 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1281/14 i 20 stycznia 2016 r. I OSK 1186/15 i I OSK 3237/14). Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy uwzględni wskazania i ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. Organ uwzględni również wyrażany w orzecznictwie pogląd, w myśl którego, zrealizowanie celu wywłaszczenia a następnie wykorzystanie nieruchomości wywłaszczonej na inny cel, nie stanowi podstawy do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n., bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany a inne wykorzystanie nieruchomości wywłaszczonej w okresie późniejszym, jest prawnie irrelewantne". Kierując się zasadami wyrażonymi w przywołanym powyżej art. 153 p.p.s.a., a także dokonując z uwzględnieniem treści art. 153 p.p.s.a. pełnej kontroli aktu stosowania prawa przez organ II instancji, skład obecnie orzekający stwierdza, że kontrolowany organ działając zgodnie z prawem dostosował się w pełni podczas ponownego aktu stosowania prawa do jasnej i nie budzącej wątpliwości oceny prawnej, wskazówek i wytycznych zawartych w wiążącym go wyroku NSA z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 687/16. Organ ten trafnie podniósł w końcowej konkluzji, że biorąc pod uwagę zgormadzony w sprawie materiał dowodowy oraz dopuszczony w postępowaniu kasacyjnym dowód z dokumentu w postaci notatki służbowej sporządzonej przez Generalnego Inspektora Lotnictwa z 1963 r. (karta akt sądowych 82-85) w kontrolowanej sprawie brak jest pozytywnych przesłanek zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Wobec ustaleń stanu faktycznego trafna jest zatem teza, że niewątpliwe jest, że budowa lotniska o charakterze cywilnym nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej inwestycji. Pomimo tego, że akt subsumcji prawa dokonany przez organ II instancji w dużym zakresie niejako powtarza prawną i faktyczną argumentację NSA, to w ocenie Sądu I instancji taka redakcja uzasadnienia kontrolowanej decyzji nie przekłada się na wadliwość skutkującą jej uchyleniem, gdyż nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Wynika to stąd, że wskazana i zaprezentowana powyżej ocena NSA w zakresie stanu prawnego i faktycznego sprawy w zasadzie determinuje jednoznacznie sposób załatwienia sprawy. Jednak przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, kontrolowany organ powinien zwrócić uwagę na większy stopień wykazania swoich rozważań z zakresu aktu subsumcji prawa. Uwaga ta ma jednak charakter tylko redakcyjny wobec uzasadnienia decyzji. Sąd I instancji zweryfikował bowiem zgodny z prawem wynik tego aktu subsumcji.

Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skargi podnoszona przez stronę skarżącą. Zarzut dotyczący naruszenia przez kontrolowany organ art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., przez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości stoi w oczywistej sprzeczności z oceną prawną i wskazówkami zawartymi w ww. wyroku NSA. W konsekwencji, w kontrolowanej sprawie na nastąpiło naruszenie art. 2, art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP.

Jednakże niezależnie od tej oceny, z przyczyn wskazanych powyżej Sąd uchylił kontrolowaną decyzję w celu doprecyzowania jej przedmiotu związanego z podziałem ww. działek. Kwestia ta jednak nie ma żadnego wpływu na zakres zastosowalności do kontrolowanej sprawy ww. wyroku NSA w Warszawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.