Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 225/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. O. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z 2 grudnia 2021 r. znak: DON.7100.239.2021.BSI, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 października 2021 r.

nr 1256/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w stwierdzenia nieważności decyzji.

2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.

2.1. Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr 72/B/2018 z 26 lutego 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.B. i R. B. (dalej: inwestorom) pozwolenia na przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, na terenie działek ewid. nr [...] i [...]

w obrębie [...] przy ul. [...] w Warszawie. Pismem z 13 marca 2018 r. R. O. (dalej: skarżący) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy ("PINB") o przeprowadzenie kontroli w sprawie robót budowlanych prowadzonych na terenie nieruchomości przy ul. [...]

w Warszawie. Decyzją nr IIOT/549/2018 z 3 października 2018 r. PINB umorzył wszczęte z urzędu postępowanie dotyczące robót realizowanych na ww. nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji podał, że przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, że roboty budowlane prowadzone na terenie nieruchomości przy

ul. [...] w Warszawie wykonywane są prawidłowo i zgodnie

z zatwierdzonym projektem budowlanym, i nie ma podstaw do zastosowania art. 51 ustawy Prawo budowlane.

2.2. Pismem z 3 lipca 2019 r. (uzupełnionym pismem z 8 sierpnia 2019 r.) skarżący wniósł do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("WINB") o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji PINB z 3 października 2018 r.

W uzasadnieniu tego żądania podał, że okoliczności przedstawione w kwestionowanym akcie "są niezgodne ze stanem faktycznym oraz sprzeczne z dokumentacją sporządzoną w trakcie oględzin budowy przez PINB (protokół nr 211/IIOT/2018 wraz

z zawartą w nim dokumentacją fotograficzną)".

2.4. Postanowieniem nr 1607/19 z 3 września 2019 r. WINB, działając na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 695, dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 695, dalej: p.b.), odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB nr IIOT/549/2018 z 3 października 2018 r. WINB stwierdził, że skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania.

2.4.1. Postanowieniem z 22 października 2019 r. znak DON.7101.484.2019.BSI Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) utrzymał w mocy ww. postanowienie WINB.

2.4.2. Wyrokiem z 20 maja 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2972/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienia GINB i WINB. Sąd ten uznał, że organy wadliwie uznały, że ocena interesu prawnego skarżącego może mieć miejsce poza postępowaniem, co doprowadziło do błędnego zastosowania w I instancji art. 61a § 1 k.p.a. Nadto, wadliwie w okolicznościach sprawy przyjęto, że przymiot strony skarżącego winien być analizowany wyłącznie w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany, a tym samym – z uwzględnieniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego,

co skutkowało brakiem odpowiedniej oceny i naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 w zw.

z art. 28 k.p.a. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że oba postanowienia wydane w sprawie nie mogą się ostać, zaś orzekając ponownie organy powinny raz jeszcze ocenić przymiot strony skarżącego, lecz już w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

2.4.3. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 2968/20 oddalił skargę kasacyjną GINB wniesioną od ww. wyroku WSA. Uzasadniając to orzeczenie, NSA uznał, że analiza przymiotu strony u skarżącego winna dotyczyć nie tylko rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, ale także z uwagi na zakres postępowania zakończonego kwestionowaną przez skarżącego decyzją PINB

z 3 października 2018 r., okoliczności związanych z realizacją inwestycji i prawidłowości postępowania inwestora w tym zakresie (czego też dotyczy kwestionowana przez skarżącego decyzja PINB z 3 października 2018 r.), a więc ewentualnego wpływu prowadzonych robót na nieruchomość skarżącego. W tym zaś kontekście mogła okazać się ważna ta argumentacja skarżącego, która wskazywała na realizację inwestycji niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił, że budynek został zrealizowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, podwyższono go, zmieniono sposób zagospodarowania działki i inne. Nie można zatem wykluczyć,

że w wyniku realizacji robót budowlanych z odstępstwami od projektu budowlanego, zaistniała sytuacja, w której nie będzie można mu odmówić przymiotu strony. Kwestia

ta powinna być jednak zbadana po wszczęciu postępowania, bowiem nie można na etapie wstępnym uznać za oczywiste, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony

w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia 3 października 2018 r.

2.5. Pismem z 19 sierpnia 2021 r. WINB zawiadomił o wszczęciu na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności wskazywanej decyzji PINB.

2.6. Decyzją z 11 października 2021 r. nr 1256/2021, znak: WOP.771.5.47.2019.JA WINB umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 3 października 2018 r. nr IIOT/549/2018.

2.6.1. WINB uznał, że skarżący nie wykazał, że należy przyznać mu uprawnienia strony postępowania. Zgodnie z analizą mapy dla celów projektowych (skala 1:500) znajdującą się w projekcie budowlanym przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego przy ul. [...]

w Warszawie na działkach nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] sporządzonego

w listopadzie 2017 r. (zatwierdzonego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy

nr 72/B/2018), należąca do skarżącego działka o nr ewid. [...] znajduje się w odległości ok. 5 m od działek o nr ewid. [...] oraz [...], na których stwierdzono prowadzenie robót budowlanych. Odległość między budynkiem skarżącego a inwestycyjnym wynosi zaś

ok. 14 m. Obie nieruchomości oddzielone są drogą. Z opisu do projektu budowdanego wynika, że całkowita wysokość budynku to 10,52 m (str. 19 projektu). W takim wypadku analiza § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczącego przesłaniania nie ma zastosowania. Ponadto z uwagi na projektowane usytuowanie spornego budynku względem granic dziatek, jak i nieruchomości skarżącego (znajdującej się po drugiej stronie drogi), nie zachodzi okoliczność naruszenia norm odległościowych, o których mowa w § 12 ww. rozporządzenia,

w stosunku do działki wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę powyższe wskazania organ przyjął, że należąca do skarżącego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania robót budowlanych na terenie nieruchomości przy ul. Żenczykowskiego 8B wr Warszawie. Powyższe potwierdzają również wskazania zawarte w informacji

o obszarze oddziaływania obiektu znajdującej się w tym projekcie budowlanym (str. 20 projektu), zgodnie z którą: "obszar oddziaływania projektowanej inwestycji na działce

nr ewid. [...] w Warszawie przy ul. [...] nie zamyka się w granicach w/wym. działki lecz obejmuje w nieznacznym stopniu działkę sąsiednią tj. nr ewid. [...]".

2.6.2. WINB podniósł, że w trakcie przeprowadzonych 4 lipca 2018 r. oględzin wprost odniesiono się do parametru wysokości i stwierdzono jednoznacznie, iż jest ona zgodna z projektem budowlanym. Odnosząc się do powyższego zagadnienia, w ocenie tego organu skarżący mylnie dodaje do wysokości budynku 30 cm murka ogniowego, albowiem parametr ten liczy się do kalenicy, nie zaś do najwyższego punktu budynku,

a w tym zakresie jak już podniesiono, nie stwierdzono niezgodności z projektem budowlanym. Niemniej zauważyć należy, iż nawet przy przyjęciu, że wysokość budynku byłaby (zgodnie z twierdzeniami skarżącego) o ok. 10 cm wyższa (bez wliczania do niej wspomnianego murka ogniowego), to i tak zmiana ta w żadnym stopniu nie naruszałaby jego interesu właścicielskiego (w tym nie prowadziłaby do zacieniania należącego do niego budynku, który co już podkreślono znajduje się po drugiej stronie ulicy i jest oddalony od budynku projektowanego o 14 m), ani nie stanowiła istotnego odstępstwa od projektu (nie przekraczałaby określonej w art. 36a ust. 5 pkt 2b Prawa budowlanego wartości, tj. wysokość ta nie zwiększyłaby się o więcej niż 2%). W podobny sposób (jako nie stanowiące istotnych odstępstw, a także w żaden sposób nie naruszające interesu prawnego wnioskodawcy) oceniono pozostałe podnoszone przez skarżącego okoliczności. Wpływu takiego nie sposób upatrywać w wykonaniu przez inwestora

10 cm ocieplenia budynku zamiast 5 cm, a także w wykonaniu (domniemanych) szerszych okien. Co się tyczy zaś wykonanego poddasza, to zauważyć należy, iż skoro posiada ono wysokość mniejszą niż 2,2 m i 1,9 m, to biorąc pod uwagę regulację zawartą w § 3 pkt 16 oraz § 72 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie w:arunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie sposób traktować go jako pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, a tym samym użytkowego, jako kolejnej, dodatkowej kondygnacji, mogącej stanowić istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Odnośnie przesunięcia ściany zewnętrznej, czy wykonania schodów na poddasze, MWINB zaznaczył, że zgodnie z treścią decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 19/B/2019. znak: UD-IV-WAB- 6740.624.2018.MMB zmieniającej decyzję nr 72/B/2018 z dnia 26 lutego 2018 r., zmiany w zakresie projektu budowlanego pierwotnego obejmują wyłącznie przesunięcie ściany zewnętrznej w obrębie garażu oraz wrejścia do budynku, powiększenie istniejących okien oraz dodanie nowego okna od strony ogrodu, a także zmiany układu funkcjonalnego w budynku, na co wskazano również w zatwierdzonym przedmiotową decyzją projekcie zamiennym sporządzonym w listopadzie 2018 r., gdzie stwierdzono, iż przedmiotowy projekt zamienny dotyczy jedynie zmian w ilości i wielkości kilku otworów okiennych i zmiany powierzchni użytkowych kilku pomieszczeń na parterze budynku i na poddaszu, wraz ze zmianą układu ścianek działowych na tej kondygnacji (str. 6 projektu).

2.6.3. MWINB dodał, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, jakoby ww. inwestycja wprowadzała ograniczenia bądź utrudnienia w zagospodarowaniu, korzystaniu czy też dysponowaniu należącej do niego nieruchomością. Wnioskodawca nie przedstawił

w tym względzie żadnych analiz, opinii, ekspertyz czy też dowodów. Brak jest także przepisów odrębnych, które wskazywałyby że nieruchomość wnioskodawcy znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. WINB przypomniał, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją PINB dla m.st. Warszawy nr IIOT/549/2018 o umorzeniu postępowania, a także w sprawie pozwolenia na przebudowę i nadbudowę spornej inwestycj. Co więcej, Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją nr 221/1/2018 z 24 maja 2018 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 72/B/2018 z uwagi na brak posiadania przez skarżącego przymiotu strony.

2.7. Pismem z 2 listopada 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji WINB, wskazując, że posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Skarżący uznał, że WINB nieprawidłowo wykonał wskazania sądów administracyjnych zawarte

w orzeczeniach wydanych w toku tego postępowania.

2.8. Zaskarżoną decyzją z 2 grudnia 2021 r. znak: DON.7100.239.2021.BSI, GINB utrzymał w mocy ww. decyzję WINB z 11 października 2021 r. nr 1256/2021.

2.8.1. GINB zaznaczył, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, jakiego życzyłby sobie skarżący, na co wskazuje jego odwołanie. Badanie decyzji w postępowaniu nieważnościowym odbywa się w oparciu o zamknięty materiał dowodowy tj. ten materiał, który posłużył do wydania badanego rozstrzygnięcia.

2.8.2. GINB podał, że z ustaleń dokonanych przez PINB 4 lipca 2018 r. wynika, że inwestycja przy ul. [...] (nr ew. działek [...] i [...] obręb [...]) była realizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego obejmującego przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. Z protokołu z 4 lipca 2018 r. wynika,

że w oparciu o okazany projekt i stan faktyczny wykonanych robót budowlanych nie stwierdzono widocznych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Z pomiaru poszczególnych kondygnacji wynika, że całkowita wysokość budynku liczona od "zera" na poziomie stropu nad piwnicą do kalenicy dachu dwuspadowego jest zgodna z projektem i wynosi 9,80 m. Nie stwierdzono istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia na skutek realizacji tych robót. Z analizy planu zagospodarowania zawartego w projekcie budowlanym wynika, że projektowana inwestycja przy ul. [...] znajduje się w odległości 4 m od granicy

od strony drogi. Od należącej do Skarżącego działki nr [...] oddziela ją droga. Z opisu do projektu budowlanego wnika, że całkowita wysokość realizowanego budynku wynosi 10,52 m. Natomiast wysokość liczona od poziomu zero wynosi 9,80 m (projekt budowlany z listopada 2018 r. str. 26 i 27). Ponadto z opisu do projektu budowlanego wynika, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji na działce nr ewid. [...]

w Warszawie przy ul. [...] nie obejmuje działki skarżącego nr [...]. Dodano, że projekt zamienny zatwierdzony decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 16 stycznia 2019 r., obejmuje niewielkie zmiany w obrębie kondygnacji parteru, piętra

i poddasza w ww. budynku jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy

ul. [...] w Warszawie. Największe zmiany zaprojektowane są na kondygnacji poddasza. Obejmują one m.in. zmiany w układzie funkcjonalnym pomieszczeń, zmiany w klatce schodowej, powstanie nowego okna od strony ogrodu. Na tej kondygnacji planowane jest poszerzenie i powiększone okna od strony ulicy dojazdowej wraz z balustradą.

2.8.3. Jak wyżej wskazano działka nr [...] należąca do skarżącego nie znajduje się

w obszarze oddziaływania inwestycji dotyczącej przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie. Zaś PINB ustalił, że inwestor w trakcie realizacji tej inwestycji nie dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby ww. inwestycja wprowadzała utrudnienia czy ograniczenia w korzystaniu z działki nr [...] będącej jego własnością. Reasumując powyższe GINB uznał, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie uzasadnia istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla m. st. Warszawy z dnia 3 października 2018 r. Skarżący może mieć interes faktyczny do kwestionowania decyzji organu powiatowego, jednak interes faktyczny nie jest tożsamy z interesem prawnym.

2.8.3. W świetle przedstawionych faktów, tj. ustalenia, że inwestor realizuje inwestycję zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, oraz że działka skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania budynku mieszkalnego jednorodzinnego

w zabudowie szeregowej, GINB stwierdził, że WINB dokonał prawidłowej oceny, uznając, że skarżący nie może być stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 3 października 2018 r. W związku z tym wszczęte na jego wniosek postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 3 października 2018 r., podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. GINB zaznaczył przy tym, że w niniejszej sprawie

o legitymacji materialnoprawnej nie stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), bowiem nie dotyczy ona pozwolenia na budowę, jednak wobec niestwierdzenia odstępstw od projektu budowlanego oraz jakiegokolwiek wpływu inwestycji na działkę Skarżącego, brak jest podstaw do uznania go za stronę także w świetle art. 28 k.p.a.

2.8.4. Odnosząc się do zarzutu wybudowania budynku o wysokości wyższej (tj. 11,42 m) niż została określona w projekcie (tj. 10,52 m), GINB wyjaśnił, że z oględzin dokonanych w dniu 4 lipca 2018 r. przez PINB przy współudziale kierownika budowy

i projektanta powyższego budynku mieszkalnego, wynika w sposób jednoznaczny, że "nie stwierdzono widocznych odstępstw od zatwierdzonego projektu", co kierownik budowy potwierdził swoim podpisem. Dodać również należy, że z planu zagospodarowania tego budynku stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę wynika, że budynek skarżącego usytuowany jest w odległości ok. 14 m od spornej inwestycji, zaś do granicy z nieruchomością skarżącego odległość wynosi 9,55 m, w związku z tym z tym nieuzasadnione są zarzuty skarżącego dotyczące negatywnego wpływu tej budowy i zacienienia jego działki.

2.8.5. Organ odwoławczy przyznał, że skarżący kwestionuje wiarygodność materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym. Zwrócił przy tym uwagę, że nawet gdyby słuszne okazały się twierdzenia skarżącego w szczególności co do rzeczywistej wysokości budynku, również i to nie uzasadniałoby uznania go za stronę postępowania. Działka skarżącego nie sąsiaduje bowiem z działką, na której zlokalizowana jest inwestycja. Skarżący koncentruje się bowiem na kwestionowaniu prawidłowości decyzji o umorzeniu postępowania, zaś dla wykazania swojego interesu prawnego powołuje jedynie okoliczność zacieniania jego działki. Należy zatem wskazać, że przepisy prawa nie regulują zacieniania działki, lecz jedynie pomieszczeń mieszkalnych. Tym samym, okoliczność zacieniania działki może świadczyć jedynie o interesie faktycznym a nie prawnym.

3. Pismem z 17 stycznia 2022 r. R. O. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję GINB. Skarżący podtrzymał twierdzenia zgłaszane w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczył, że błędne jest twierdzenie GINB, że okoliczność zacieniania działki może świadczyć jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym. W ocenie skarżącego, stwierdzony przez GINB fakt zacienienia jego (odległość około 9 m) powoduje pozbawienie go możliwości przeprowadzenia dalszej zabudowy działki, a tym samym świadczy o tym, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania zrealizowanej już zabudowy na działce przy ul. [...]. W piśmie z 25 marca 2022 r. skarżący uzupełnił skargę o kolejną argumentację.

4. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł

o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4.1. W piśmie z 27 kwietnia 2022 r. inwestor R.B. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, z którego wynika, że wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie.

6. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, tj. oparta na art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym: gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

6.1. Uzasadniając umorzenie kontrolowanego postępowania nieważnościowego, organy obu instancji wskazały, że skarżącemu – będącemu inicjatorem tego postępowania – nie przysługuje przymiot strony. Jak trafnie wskazał GINB, skoro postępowanie zwyczajne zakończone wydaniem spornej decyzji PINB z 3 października 2018 r. nie dotyczyło udzielenia pozwolenia na budowę, to przymiot strony postępowania powinien być oceniany przez pryzmat art. 28 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

6.2. Należy wyjaśnić, że przez interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. należy rozumieć przysługujące określonemu podmiotowi uprawnienia lub obowiązki oparte na konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi zatem istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Chodzi przy tym nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., I OSK 1053/20, LEX nr 3328283). Sąd podkreśla, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Interesprawny powinien wywodzić się z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a więc nie tylko z przepisów prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z 26 października 2021 r., II OSK 3724/18, LEX nr 3278838). Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA

z 12 października 2021 r., II OSK 2808/18, LEX nr 3310069).

7. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji zasadnicze okazały się wypowiedzi GINB dotyczące możliwości wpływu przebudowanego przez inwestorów budynku mieszkalnego przy ul. [...] na zacienienie działki skarżącego.

7.1. Jak wynika z § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń – co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej,

z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

W ust. 2 tego przepisu wyjaśniono, że wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części.

Z kolei w § 57 ust. 1 tego rozporządzenia określono, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych

w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Na tle tego przepisu wskazuje się, że właściciel nieruchomości zacienianej (zasłanianej) ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 2911/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że wskazane w tym punkcie przepisy mogą stanowić źródło interesu prawnego, skutkującego przyznaniem przymiotu strony postępowania administracyjnego.

7.2. Oczywiście należy zgodzić się z GINB, że przepisy prawa nie regulują zacieniania działki, lecz jedynie pomieszczeń mieszkalnych. Jednak w niniejszej sprawie przedmiotem sporu nie jest intensywność zacieniania działki skarżącego, która miałaby ewentualnie nie spełniać wymogów wynikających z przytoczonych wyżej przepisów. Istotne w tej sprawie jest to, czy parametry budynku mieszkalnego przebudowanego przez inwestorów ograniczają możliwość (dalszej) zabudowy działki skarżącego z uwagi na obowiązywanie ww. przepisów. Aby zatem ustalić, czy skarżący jest czy też nie jest stroną kontrolowanego postępowania niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowych ustaleń co do tego, czy sporna inwestycja doprowadziła do takiego zacienienia (przesłonięcia) działki skarżącego, które uniemożliwia skarżącemu zabudowę należącej do niego nieruchomości w sposób, który byłby możliwy bez wystąpienia owego zacienienia (przesłonięcia). W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji takich ustaleń nie wykazano. Brak przeprowadzenia tych ustaleń w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym stanowi o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Bez wyjaśnienia tego zagadnienia, konkluzja co do braku przymiotu strony postępowania administracyjnego u skarżącego była bowiem co najmniej przedwczesna. Ponownie rozpoznając sprawę, właściwy organ przeprowadzi zatem postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie, pozostając związany stanowiskiem prawnym zawartym w niniejszym wyroku, a w szczególności co do tego, że właściciel nieruchomości zacienianej (zasłanianej) ma interes prawny

w postępowaniu administracyjnym takim, jak kontrolowane.

8. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., a zasądzona kwota odpowiada równowartości wpisu od skargi.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji.