Wyrok NSA, sygn. akt III SA 904/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: Samochód należy do urządzeń przemysłowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

TEZY

Samochód należy do urządzeń przemysłowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Eugeniusza K. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 23 czerwca 1993 r. Nr PD-732-2/102/93 dotyczącą wymiaru podatku dochodowego od zapłaconych w 1992 r. rat leasingowych - 1/ uchylił zaskarżoną decyzję; 2/ zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 7.270.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 czerwca 1993 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia 26 marca 1993 r. wymierzającą Eugeniuszowi K. - jako płatnikowi - podatek dochodowy w kwocie 54.125.800 zł, z tytułu rat leasingowych spłaconych w 1992 r.

Według ustaleń Urzędu Skarbowego Eugeniusz K. zawarł 3 umowy leasingu operacyjnego, między innymi z firmą Marhold AG Triesen-Lichtenstein. Przedmiotem umów były samochody marki "Mercedes". Zgodnie z art. 21 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./ podatnicy, którzy nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym w wysokości 20 proc. przychodu osiągniętego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m. in. za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego.

Zdaniem organów obu instancji, leasingodawca obowiązany był uiszczać podatek od otrzymanych rat leasingowych, a ponieważ tego nie czynił, obowiązek zapłaty przeszedł na leasingobiorcę jako płatnika na podstawie art. 15 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Podkreślono, że Słownik języka polskiego /PWN, Warszawa 1992, tom III, str. 619/ definiuje termin "urządzenie" jako rodzaj mechanizmu lub zespół elementów ułatwiających pracę, np. urządzenie przeładunkowe, transportowe. Wyprowadzono stąd wniosek, że samochód jest również urządzeniem przemysłowym. Izba Skarbowa odpowiadając na zarzut odwołania - dodała, że w sprawach podatku dochodowego nie ma zastosowania nomenklatura SWW, lecz należy brać pod uwagę potoczne rozumienie pojęcia "urządzenie przemysłowe".

Powołała się ponadto na pismo Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1993 r. /znak: TE 1-300/90/93/, według którego środki transportu mogą być traktowane jako rodzaj urządzeń przemysłowych.

Izba nie podzieliła zarzutu odwołania, że jedna z umów, a mianowicie umowa z dnia 21 maja 1992 r., została zawarta z osobą krajową. Wprawdzie umowę tę zawarto ze Spółką "S.Z." - Generalnym Przedstawicielem Mercedez-Benz AG w Polsce, jednakże posiadanie przedstawicielstwa w Polsce nie oznacza, że firma Mercedez-Benz jest osobą krajową, ani że ma siedzibę lub zarząd w Polsce. Również dowody wpłaty potwierdzają, że stroną umowy była firma Mercedes, a nie "S.Z."

Eugeniusz K. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 21 wspomnianej wyżej ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. Jego zdaniem, samochód nie jest urządzeniem przemysłowym. Ponadto skarżący uważa, że przepis ten nie miał zastosowania, gdyż "S.Z." Spółka z o.o. ma siedzibę w Polsce.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie ma racji skarżący, że pojęcie urządzenia przemysłowego należy interpretować według zasad obowiązujących w Systematycznym Wykazie Wyrobów. W każdym wypadku, gdy dany przepis nie zawiera odesłania do wspomnianego Wykazu i jednocześnie sam nie definiuje użytego pojęcia, znaczenie tego pojęcia musi być interpretowane według ogólnych zasad języka polskiego. Należy się zgodzić z Izbą Skarbową, że w tym rozumieniu, przy zastosowaniu definicji słownikowych, samochód należy do urządzeń przemysłowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./.

Nie ulega też wątpliwości, że umowy z dnia 4 i 29 marca 1991 r. zostały zawarte z osobą, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Postanowienia stron wyraźnie stwierdzają, że leasingodawcą jest firma Marhold AG Triesen z Lichtensteinu, a Spółka "S.Z." jedynie firmę tę reprezentuje.

Reprezentacja nie oznacza posiadania w Polsce siedziby ani zarządu. Wątpliwości budzi natomiast treść umowy z dnia 21 maja 1992 r. Jako leasingodawcę oznaczono tam Spółkę "S.Z. Ltd". Wprawdzie nadruk w lewym górnym narożniku dodaje do nazwy wspomnianej spółki wyrazy "Generalne Przedstawicielstwo Mercedes-Benz AG w Polsce", jednakże sam nadruk nie pozwala udzielić odpowiedzi na pytanie, czy Spółka zawierała umowę w imieniu własnym, czy też w imieniu firmy "Mercedez-Benz". W pierwszym wypadku raty leasingowe byłyby dochodem Spółki, a nie podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Trudno też dociec, jaki element dowodów wpłaty utwierdził Izbę Skarbową w przekonaniu, że stroną umowy była firma "Mercedes-Benz".

Zdaniem Sądu, nie zostało dostatecznie wyjaśnione, w czyim imieniu Spółka zawarła umowę, ani czy Spółka "S.Z. Ltd" opłacała podatek dochodowy od pobranych rat leasingowych oraz w jakim zakresie i na podstawie jakich porozumień występuje w charakterze przedstawiciela firmy "Mercedes-Benz". Wspomniane okoliczności Izba Skarbowa powinna wyjaśnić po zebraniu odpowiednich dokumentów i ewentualnie innych dowodów.

Ponadto żaden z organów obu instancji nie rozważył, czy Polskę wiąże umowa w sprawie zapobieżenia podwójnego opodatkowania z krajem będącym siedzibą podatnika oraz czy umowa ta nie zawiera odmiennych uregulowań z art. 21 omawianej ustawy.

Wobec niewyjaśnienia sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 par. 9 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa, postanawiając o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 208 Kpa.