Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 748/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Opłaty administracyjne
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 144 i art. 145 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 135 art. 152 art. 200 w zw. z art. 205 § 2, w zw. z art. 210 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: 1. W przypadku zmiany właściciela nieruchomości (zbycia), obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej przechodzi na nowy, aktualny podmiot uprawniony do dysponowania tą nieruchomością w ramach prawa własności. O ile zatem, nowych właścicieli jest kilku, to i na nich wszystkich winna być nałożona opłata, w wysokości stosunkowej do udziałów we współwłasności nieruchomości. Właściwe ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty adiacenckiej winno wynikać z aktualnych na dzień wydania decyzji wpisów w księdze wieczystej nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek wybudowania drogi.

2. Opłata adiacencka nie może być utożsamiana jako obowiązek ściśle związany z podmiotem. Opłata adiacencka winna być kojarzona z daną nieruchomością, która w wyniku poszczególnych zdarzeń zwiększyła swoją wartość. Kwestia uprawnień właścicielskich do tej nieruchomości ma znaczenie drugoplanowe, a liczy się tylko do określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty, na etapie wydawania decyzji ustalającej przedmiotową opłatę.

TEZY

1. W przypadku zmiany właściciela nieruchomości (zbycia), obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej przechodzi na nowy, aktualny podmiot uprawniony do dysponowania tą nieruchomością w ramach prawa własności. O ile zatem, nowych właścicieli jest kilku, to i na nich wszystkich winna być nałożona opłata, w wysokości stosunkowej do udziałów we współwłasności nieruchomości. Właściwe ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty adiacenckiej winno wynikać z aktualnych na dzień wydania decyzji wpisów w księdze wieczystej nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek wybudowania drogi.

2. Opłata adiacencka nie może być utożsamiana jako obowiązek ściśle związany z podmiotem. Opłata adiacencka winna być kojarzona z daną nieruchomością, która w wyniku poszczególnych zdarzeń zwiększyła swoją wartość. Kwestia uprawnień właścicielskich do tej nieruchomości ma znaczenie drugoplanowe, a liczy się tylko do określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty, na etapie wydawania decyzji ustalającej przedmiotową opłatę.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "R.K." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "R.K." w B. kwotę 989 (dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Niniejsza sprawa dotyczy nałożenia opłaty adiacenckiej na Spółdzielnię Mieszkaniową "R.K." w B., mocą decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. (Nr [...]) Prezydenta Miasta B., z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o nr geod. [...]/8, położonej w B. przy ul. K.E.N. [...], który to wzrost nastąpił w związku z wybudowaniem w 2006 r. drogi, oznaczonej jako ul. J.M. w B.

Pierwsza decyzja Prezydenta B. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości 10.098 zł zapadła w dniu [...] listopada 2008 r. (Nr [...]). Wskutek wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "R.K." odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. (Nr [...]) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Jednakże po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi, w ramach autokontroli obie poprzednio wydane decyzje zostały na mocy decyzji SKO w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. (Nr [...]) uchylone, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Powodem uchylenia był nieaktualny na datę wydania decyzji operat szacunkowy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta B., decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. (Nr [...]) ustalił Spółdzielni Mieszkaniowej "R.K." opłatę adiacencką w wysokości 24.366,50 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (nr [...]/8), co spowodowane było wybudowaniem i oddaniem do użytku ulicy J. M. w B.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że budowa ulicy J.M. została zrealizowana na podstawie decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ul. J.M. na odcinku od ul. P. do ul. K. oraz parkingów i chodnika w pasie drogowym ul. P. wraz z linią oświetlenia ulicznego oraz odwodnieniem. Przedmiotowa droga została oddana do użytkowania w dniu [...] lipca 2006 r. na podstawie protokołu odbioru końcowego robót budowlanych. W wyniku wybudowania drogi wartość nieruchomości, oznaczonej nr geod. [...]/8, położonej w B. przy ul. K.E.N. [...] wzrosła, jak wynika z operatu szacunkowego, o 48.732,00 zł.

Zakres robót budowlanych w ulicy J. M. w B., obejmował wybudowanie drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi. Według stanu sprzed budowy drogi przedmiotowa nieruchomość posiadała jedynie dostęp do nie urządzonego pasa drogowego (wydzielonego liniami granicznymi) - jezdni gruntowej bez chodnika, po której odbywał się zarówno ruch kołowy, jak i pieszy. Natomiast wybudowanie ulicy M. spowodowało poprawę dostępności komunikacyjnej, zwiększenie bezpieczeństwa pieszych oraz umożliwiło dojazd do przedmiotowej działki.

W związku z powyższym, zdaniem organu l instancji wzrosła wartość nieruchomości położonej przy ulicy K.E.N. [...], oznaczonej Nr geod. [...]/8, obr 1, o powierzchni 0,3740 ha, co potwierdza operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji dokonał wnikliwej oceny od strony formalnoprawnej i merytorycznej sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Operat ten został sporządzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), a zawarte w nim informacje dotyczące doboru cech rynkowych nieruchomości oraz oszacowania wag tych cech są czytelne i pozwalają w sposób prawidłowy dokonać ustalenia wartości nieruchomości.

Organ l instancji ustalił opłatę przy zastosowaniu stawki procentowej, określonej Uchwałą Rady Miejskiej Białegostoku Nr [...], z dnia [...] stycznia 1998 r., co po wyliczeniu dało kwotę 24.366,50 zł.

Od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa "R.K." w B. złożyła odwołanie, zaskarżając ją w części ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej ponad udział Spółdzielni we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, wnosząc o jej zmianę w tym zakresie. W uzasadnieniu odwołania Spółdzielnia stwierdziła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Kolegium w zaskarżonej decyzji, albowiem Kolegium nie uwzględniło szczególnego sposobu przekształcania przez Spółdzielnię spółdzielczych praw do lokali oraz ustanawiania odrębnej własności lokali. Skarżąca podniosła, że zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Spółdzielnia przenosi własność lokalu po uiszczeniu przez członka tylko kosztów budowy lokalu, zatem nie uzyskuje w związku z tym żadnych korzyści. Ewentualną korzyść z faktu wzrostu wartości nieruchomości może natomiast odnieść jedynie członek spółdzielni, na rzecz którego ustanowione zostało prawo odrębnej własności lokalu. Zdaniem Spółdzielni, to właśnie nabywcy poszczególnych lokali winni ponieść opłatę, gdyż zobowiązanym do jej poniesienia jest aktualny właściciel nieruchomości.

Odwołująca zarzuciła ponadto, iż w motywach uzasadnienia swojej decyzji organ l instancji uznał za trafny i słuszny pogląd wyrażony w wyroku NSA

w Poznaniu z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Po 336/00, lecz w żaden sposób nie odniósł się do poglądu przeciwstawnego wyrażonego w wyroku NSA

w Warszawie z dnia 16 stycznia 2002 r, sygn. akt l SA 1433/00. Skarżąca zgadza się bowiem z poglądem tego sądu, iż podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej jest osoba fizyczna lub prawna, będąca właścicielem nieruchomości

w dacie wydania decyzji ustalającej opłatę. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej, jak każda decyzja konstytutywna, uwzględnia stan faktyczny i prawny, istniejący

w dacie jej wydania. Spółdzielnia podziela zatem pogląd, że stroną postępowania

o ustalenie opłaty adiacenckiej winien być aktualny właściciel nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w B., decyzją z dnia [...] września 2009 r. (Nr [...]), utrzymało decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

W uzasadnieniu SKO poparło stanowisko Prezydenta B., w zakresie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty adiacenckiej. Kolegium, wskazując, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie wykształciło się jednolite stanowisko w tym względzie opowiedziało się za tezą, w myśl, której podmiotem zobowiązanym do poniesienia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową drogi, winien być właściciel nieruchomości w dacie stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Wskazując na uchwałę NSA z dnia 22 listopada 1999 r. OPK 21/99, organ odwoławczy poparł tezę, w myśl której obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, ciąży na osobie będącej właścicielem nieruchomości w chwili kiedy nastąpił wzrost wartości nieruchomości. A zatem zobowiązanym do poniesienia opłaty adiacenckiej z powyższego tytułu nie jest właściciel aktualny w dacie wydawania decyzji

o opłacie, lecz ten właściciel, za czasów którego doszło do wzrostu wartości nieruchomości i któremu przysporzono w ten sposób majątku.

Analizując zastosowane w sprawie przepisy prawa Kolegium stwierdziło, iż organ w prawidłowy sposób ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo też dokonał jego subsumpcji. SKO dokonało też oceny, sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. W wyniku przeprowadzonej analizy skład orzekający stwierdził, że w operacie szacunkowym, przedstawionym jako dowód w sprawie, biegły rzetelnie wykazał skalę wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości w związku

z wybudowaniem ul. M. W złożonej do akt opinii rzeczoznawca zawarł wszelkie informacje niezbędne do ustalenia sposobu postępowania i wniosków, dotyczących określenia wartości nieruchomości. W ocenie Kolegium operat został sporządzony zgodnie z zasadą szczególnej staranności, w szczególności w zakresie wskazania podstaw prawnych dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń, wyniku końcowego, zawartych w operacie wniosków oraz ich uzasadnienia. W operacie szacunkowym biegły uwzględnił wszystkie cechy przedmiotowej nieruchomości mające wpływ na jej wartość. Operat szacunkowy zawiera również wyjaśnienia, co do wyboru metody szacowania nieruchomości. Poszczególne części operatu szacunkowego zawierają wyjaśnienia, co do dokonanych w operacie obliczeń i ich wyniku czyli ustalenia wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości, spowodowanego wybudowaniem drogi. Ustalanie wartości nieruchomości przed jak i po wybudowaniu drogi, zostało przeprowadzone zgodnie z przepisem art. 146 ust. 3 ustawy, według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.

Skargę na niniejszą decyzję organu odwoławczego wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Spółdzielnia Mieszkaniowa "R.K." w B., wnosząc o jej uchylenie ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Prezydenta Miasta B.

W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia opisała przebieg postępowania przeprowadzonego w sprawie przez organy obu instancji oraz podniosła, że opłata adiacencka z tytułu budowy ul. M. w B. winna być ustalona proporcjonalnie do udziału Spółdzielni we własności przedmiotowej nieruchomości, który w dniu wydania decyzji przez organ l instancji wynosił 32236/32555. Zdaniem skarżącej, organ II instancji, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie, nie uwzględnił szczególnego sposobu przeniesienia własności nieruchomości lokalowych przez Spółdzielnię. Zainteresowana podkreśliła, że w konkretnej sprawie beneficjentem wzrostu wartości nieruchomości jest nie tylko strona skarżąca, lecz także osoby na rzecz której Spółdzielnia przeniosła własność lokalu. Pozostali współwłaściciele nieruchomości są ujawnieni w księdze wieczystej, co podnoszono już na etapie postępowania administracyjnego. Jednocześnie skarżąca powołała się na wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r., sygn. akt l SA 1433/00, zgodnie z którym stroną postępowania o ustalenie wysokość opłaty jest właściciel nieruchomości, aktualny

w dacie wydawania decyzji. Zdaniem Spółdzielni, obowiązek wniesienia opłaty nie powstaje z chwilą oddania do użytku urządzenia infrastruktury technicznej, a na mocy decyzji o ustaleniu wysokości opłaty, która to decyzja ma charakter konstytutywny i powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. W związku z powyższym zainteresowana uważa, że opłata adiacencką powinna być nałożona na aktualnego właściciela nieruchomości, na którego, z chwilą wydania rzeczy sprzedanej, przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane

z nieruchomością, w tym również daniny publiczne. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu pominięcie zarzutu dotyczącego wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości w stosunku do poprzedniego operatu szacunkowego, jak również bezkrytyczne przyjęcie operatu szacunkowego, jako podstawy do ustalenia wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w B., podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego także z przyczyn nie podniesionych w skardze, a z powodu naruszenia przepisów prawa dostrzeżonych przez Sąd z urzędu.

Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja o nałożeniu na skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu nieruchomości spowodowanego wybudowaniem i oddaniem do użytku w dniu

[...] lipca 2006 r. drogi publicznej, oznaczonej jako ul. J. M. w B. Istota sprawy sprowadzała się jednak przede wszystkim do rozstrzygnięcia kwestii określenia podmiotu zobowiązanego do ponoszenia przedmiotowej opłaty. Na tle rozpatrywanej sprawy powstał bowiem spór co do powyższego zagadnienia.

Według stanowiska skarżącej – podmiotem zobowiązanym do poniesienia

w niniejszej sprawie opłaty adiacenckiej jest właściciel nieruchomości w dacie wydawania decyzji o ustaleniu opłaty. Według organu jest nim natomiast właściciel nieruchomości w dacie stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi lub stworzenia warunków do podłączenia się nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.

Na wstępie rozważeń podkreślić należy, iż opłata adiacencka jest formą przymusowego udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej zwiększających jednocześnie wartość nieruchomości. Zobowiązani do wnoszenia opłat adiacenckich są właściciele nieruchomości oraz użytkownicy wieczyści, którzy nie mają obowiązku ponoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego

z uwagi na ich ustawowe zwolnienie lub jednorazowe wniesienie tych opłat za cały okres użytkowania wieczystego - art. 144 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm. – zwana dalej ugn). Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej uzależniona jest od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Do stwierdzenia faktu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku budowy urządzeń infrastruktury technicznej uprawnieni są rzeczoznawcy majątkowi, którzy określają wartość danej nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu oraz według cen stosowanych w dniu wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Wskazać należy, iż fakt wzrostu wartości nieruchomości, jak i jego wysokość nie zależy od swobodnego uznania jakiegokolwiek organu gminy, lecz od jego wykazania i udowodnienia opinią

o wzroście wartości nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego. Wysokość opłaty adiacenckiej może być ustalona tylko w ustawowo określonych granicach wysokości, przy czym, wysokość stawki procentowej (nie przekraczająca 50% różnicy wartości) opłaty adiacenckiej ustala rady gminy w drodze uchwały.

Ustalenie opłaty adiacenckiej, jako świadczenia pieniężnego, następuje zatem w drodze decyzji administracyjnej wydawanej w postępowaniu administracyjnym, przez co mają do tego postępowania zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie, uprawnienie do ustalenia tej opłaty może być zrealizowane w postaci wydania decyzji o ustaleniu opłaty (przez organ I instancji), tylko w terminie do 3 lat, licząc od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 2 ugn).

Wracając do realiów przedmiotowej sprawy, spór co do prawidłowego określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty adiacenckiej powstał

w związku z tym, że na datę oddania drogi do użytku (ul. M. w B.) Spółdzielnia Mieszkaniowa co prawda była jedynym właścicielem nieruchomości nr geod. [...]/8 w B., jednakże już na dzień wydania decyzji ustalającej tę opłatę, jej właścicielami, oprócz skarżącej, były także inne osoby, wskutek wcześniejszych przekształceń spółdzielczych praw lokatorskich na własnościowe prawa do lokalu. Udział skarżącej w nieruchomości na datę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej wynosił 32236/32555, co uwidoczniono w księdze wieczystej a zatem – zdaniem skarżącej – tylko w takim procencie winna ona ponosić przedmiotową opłatę.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem określenie, czy skarżąca Spółdzielnia, jako jedna z kilku współwłaścicieli nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z oddaniem nowowybudowanej drogi do użytku - na dzień wydania decyzji, może być wyłącznym adresatem decyzji o nałożeniu opłaty adiacenckiej stosownie do treści art. 145 ust. 1 i 2 ustawy

o gospodarce nieruchomościami. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie do zmiany uprawnień właścicielskich do przedmiotowej nieruchomości doszło jeszcze przed wydaniem decyzji organu I instancji, lecz już po zaistnieniu zdarzenia umożliwiającego wszczęcie tegoż postępowania, a więc po oddaniu nowowybudowanej drogi do użytku.

Sąd administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd prezentowany przez stronę skarżącą, iż podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty adiacenckiej jest aktualny właściciel nieruchomości.

Zdaniem tutejszego Sądu, to data wydania decyzji o ustaleniu opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości (adiacenckiej) decyduje, kto jest stroną postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Ma być nią aktualny na datę wydania decyzji właściciel nieruchomości (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 roku, sygn. akt l SA 1433/00, nie publ.).

Sąd podziela pogląd, że opłata adiacencka nie jest świadczeniem osobistym właściciela nieruchomości jako osoby odnoszącej korzyści z budowy urządzeń. Słuszne jest stanowisko wyrażone przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 6 maja

2009 r., w sprawie II SA/Łd 246/09 (LEX Nr 495394), zgodnie z którym "opłata adiacencka, to obowiązek o charakterze rzeczowym, związany z nieruchomością i ją obciążający, nawet z możliwością ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego" (podobnie wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1995 r., I SA 2528/93, ONSA 1996, nr 1, poz. 34). W konsekwencji, w przypadku zmiany właściciela nieruchomości (zbycia), obowiązek uiszczenia opłaty przechodzi na nowy, aktualny podmiot uprawniony do dysponowania tą nieruchomością w ramach prawa własności. O ile zatem, nowych właścicieli jest kilku, to i na nich wszystkich winna być nałożona opłata, w wysokości stosunkowej do udziałów we współwłasności nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalając krąg podmiotów uczestniczących w kosztach budowy infrastruktury technicznej, wskazuje na osoby, którym przysługuje prawo własności nieruchomości. Wedle orzecznictwa (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 września 2007 r., I SA/Wa 887/07, (LEX Nr 374421) określenie prawa własności następuje na podstawie aktualnego w dacie wydawania decyzji wpisu w księdze wieczystej. Stwierdzić zatem należy, iż właściwe ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłaty adiacenckiej winno wynikać z aktualnych na dzień wydania decyzji wpisów w księdze wieczystej nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek wybudowania drogi.

Nadto zaakcentować trzeba zdaniem Sądu, iż podstawową zasadą orzekania w postępowaniu administracyjnym jest rozstrzyganie sprawy na podstawie stanu faktycznego i prawnego ustalonego w dniu wydania ostatecznej decyzji. Tymczasem bezspornym w niniejszej sprawie jest, że w dacie wydania skarżonej decyzji, jak

i w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej (a nawet w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania – 5 sierpnia 2008 r.), skarżąca Spółdzielnia nie była już jedynym właścicielem działki o nr [...]/8, położonej w B. przy ul. K.E.N. [...]. Jak wynika bowiem z dołączonych do sprawy aktów notarialnych -"Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży oraz oświadczenia o ustanowieniu służebności gruntowej", przekształceń spółdzielczych praw lokatorskich na własnościowe prawa do lokalu dokonano w dniach 16 maja 2008 r., 13 września 2008 r., i 7 września 2009 r. Wspólnicy nieruchomości zostali ujawnieni w księdze wieczystej KW [...] (k. 93 i nst. akt administracyjnych). Decyzja powinna być zatem skierowana do wszystkich współwłaścicieli. Należy bowiem opowiedzieć się za stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku tut. Sądu z dnia 12 grudnia 2002 r., SA/Bk 1014/2002, niepubl., iż każdy ze współwłaścicieli, stosownie do przysługującego mu udziału ma obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej. Organ powinien obciążyć opłatą adiacencka wszystkich właścicieli w częściach stosownych do ich udziałów. Także wszyscy współwłaściciele nieruchomości powinni być stronami postępowania administracyjnego. Organ nie może bowiem dowolnie wybierać jednego ze współwłaścicieli i obciążać go opłatą adiacencką.

Na marginesie wspomnieć należy, iż Sądowi znane jest orzecznictwo innych sądów administracyjnych, w którym prezentowana jest teza, iż podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty adiacenckiej winien być właściciel nieruchomości, ustalony na dzień oddania urządzenia infrastruktury technicznej (drogi) do użytku (vide: wyrok NSA oz. w Poznaniu z dnia 29 maja 2001 r., II SA/Po 336/00, niepubl.). Niemniej jednak zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, aktualne orzecznictwo idzie w kierunku prezentowanym przez tutejszy Sąd. Potwierdzają to wyżej wskazane orzeczenia, np. wyrok WSA w Warszawie z dnia

12 września 2007 r., I SA/Wa 887/07, (LEX Nr 374421), czy wyrok WSA w Łodzi

z dnia 6 maja 2009 r., w sprawie II SA/Łd 246/09 (LEX Nr 495394). Stanowisko powyższe aprobowane jest także w doktrynie (vide: Kociński Cezary, Przesłanki prawidłowości ustalenia opłaty adiacenckiej, NZS 2001r., Nr 5 poz. 1, a także komentarz do art. 144 ustawy o gospodarce nieruchomościami tez 1 autorstwa Anny Łukaszewskiej, LEXPolonica).

Tylko takie stanowisko (popierane przez tutejszy Sąd) zgodne jest ze standardami rozstrzygania spraw administracyjnych, wyrażonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotny jest bowiem – jak wspomniano wcześniej – charakter opłaty, która nie może być utożsamiana jako obowiązek ściśle związany z podmiotem. Opłata adiacencka winna być kojarzona z daną nieruchomością, która w wyniku poszczególnych zdarzeń zwiększyła swoją wartość. Kwestia uprawnień właścicielskich do tej nieruchomości ma znaczenie drugoplanowe, a liczy się tylko do określenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty, na etapie wydawania decyzji ustalającej przedmiotową opłatę.

Także z przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że przy zbyciu nieruchomości wszelkie prawa i obowiązki przechodzą na nabywcę (vide: art. 548 § 1 k.c.). Powyższe potwierdza, że to na nowych właścicielach (nabywcach) spoczywa obowiązek uiszczania wszelkich opłat związanych z dalszym użytkowaniem danej nieruchomości (w tym opłaty adiacenckiej).

W tych okolicznościach, zbędnym jest – w ocenie Sądu – odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Nie istotnym jest też na tym etapie, czy skarżąca Spółdzielnia przy przekształcaniu spółdzielczych praw do lokalu na własnościowe, uzyskała wymierne korzyści, czy też nie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i stosownie do niej przeprowadzić postępowanie administracyjne, bacząc przy tym na prawidłowe ustalenie stron tego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, Nr 1270 ze zm.), Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 7 lipca 2009 r.

Konsekwencją uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji było stwierdzenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącej, stanowiących wysokość wniesionego w sprawie wpisu sądowego (732 zł), oraz wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, w zw. z art. 210 § 1 ww. ustawy, oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).