Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 222/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154  par. 1 i 2,  art. 154 par. 6 i 7,  art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. P., A. P. i J. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 442/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. P., A. P. i J. P. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 października 2016 r. A.P., A.P. i J. P. , reprezentowani przez radcę prawnego D.G. , wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 442/15.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Prezydent [...] mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , [...] , [...] , [...] i [...] oraz ulicy [...], [...], [...] , [...] i [...] , ozn. hip. nr [...], działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...], [...], [...] i [...] a także wezwania skarżących z dnia [...] października 2016 r. do wykonania powołanego wyroku, nie wydał w sprawie decyzji. Wobec tego skarżący wnieśli o: wymierzenie organowi grzywny w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, przyznanie na rzecz każdego ze skarżących od organu sumy pieniężnej w kwocie [...] zł oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że pismem z dnia [...] lutego 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynie niedotrzymania terminu wydania decyzji i o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Z powołanego pisma organu wynika także, że z uwagi na bardzo dużą ilość spraw oczekujących na zlecenie operatu szacunkowego, wykonanie operatu w niniejszej sprawie nie zostało jeszcze zlecone. Organ podniósł, że należy także zabezpieczyć środki na wypłatę odszkodowania. Wobec tego nie było możliwe rozpatrzenie wniosku odszkodowawczego w terminie wyznaczonym przez Sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.

Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, Sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby Sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 442/15, uwzględnił skargę na bezczynność organu i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , [...], [...], [...] i [...] oraz ulicy [...] , [...] , [...] , [...] i [...] , ozn. hip. nr [...], działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął w dniu 9 lutego 2016 r. Pomimo upływu terminu Prezydent [...] nie wykonał powołanego wyroku. Skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia rozpatrzenia skargi nie wykonał wyroku i nie rozpoznał wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania. Wobec tego Sąd uznał, że ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna.

Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania.

Biorąc pod uwagę okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku, Sąd za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wysokość grzywny uznał kwotę [...] złotych.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 442/15 nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia długość trwającego postępowania, szczególnie w sytuacji, gdy organ od doręczenia prawomocnego wyroku ponad rok nie dokonał żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania i rozpoznania wniosku odszkodowawczego złożonego w 2013 r. Przy czym, jak wynika z informacji udzielonej przez organ stronom postępowania w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., do wydania decyzji rozstrzygającej merytorycznie sprawę pozostaje jedynie wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego nieruchomości. Nadto zauważyć należy, że z punktu widzenia zasady praworządności, która ze swej istoty stanowi o działaniu zgodnym z prawem, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której wyrok Sądu nie jest wykonywany.

Jednocześnie Sąd nie dostrzega obecnie potrzeby wymierzenia organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, ze bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jeszcze nie zachodzi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.