Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 85/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 , art. 3. art. 4, art. 13, art. 14, art. 16
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 § 1 pkt 1, 149 § 1a, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Wójta Gminy L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy L. do załatwienia wniosku H. N., J. D., K. W.-H. ("S. ") z [...] kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy L. dopuścił się bezczynności w załatwieniu powyższego wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r.; 3. stwierdza, że bezczynność w załatwieniu powyższego wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Gminy L. na rzecz skarżącej H. N. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

H. N., J. D. i K. (administratorzy strony "[...]") w dniu [...] kwietnia 2022 r. złożyli drogą elektroniczną wniosek do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej.

Wniosek dotyczył udostępnienia:

1. Umów podpisanych na 2021 r. – 2022 r. ze schroniskiem w W. na odławianie, utrzymanie i opiekę nad zwierzętami.

2. Uchwały Rady Gminy L. na 2022 r. o programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy L..

3. Protokołów odłowu lub innej dokumentacji na odłów 31 psów w latach od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021 r. - [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r.

4. Dokumentów podpisanych przez lekarza weterynarii, zawierających informacje o ilości zwierząt oddanych do schroniska w W. za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021 r. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r., które zostały poddane eutanazji/zmarło naturalnie wraz z podaniem przyczyny zgonu.

5. Dokumentów zawierających informacje o ilości zwierząt poddanych zabiegom sterylizacji/kastracji (dokumenty w postaci faktur wystawionych przez podmiot odpowiedzialny (schronisko w W. ) na podstawie umów zawartych z Gminą L. za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r.

6. Faktur opłaconych przez Gminę L. wystawionych przez schronisko w W. za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r.

7. Umów adopcyjnych zwierząt adoptowanych za lata za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r., (zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.). Podanie wyłącznie daty rzekomej adopcji nie zostanie uznane za wiarygodną do przyjęcia informację.

8. Protokołów kontroli dokonanych przez urzędników gminnych w schronisku w W. w latach od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r. odnośnie dobrostanu swoich zwierząt.

9. Wskazania numerów czipów lub numerów ewidencyjnych zwierząt wraz ze zdjęciami ogłoszeniowymi, które zamieszczane były w ogłoszeniach do promocji i adopcji na stronie schroniska W. oraz na stronie gminnej Gminy L.. Zdjęcia powinny być powiązane z nr czipu.

10. Wskazania w jaki sposób gmina troszczy się o koty wolnożyjące. Udostępnienia rachunków potwierdzających zakup karmy dla kotów wolnożyjących i protokołów jej przekazania społecznym opiekunom kocich populacji w 2021 r., a także rachunków potwierdzających zakup budek, domków lub innych miejsc schronienia dla kotów wolnożyjących w 2021 r. Wskazania z jakimi organizacjami społecznymi lub pozarządowymi współpracowała Gmina L. w 2021 r. w opiece nad kotami wolnożyjącymi? Wskazania dowodów ile kotów wolnożyjących zostało poddanych w 2021 r. zabiegom sterylizacji/kastracji. Odpowiedzi na pytanie czy Gmina L. wprowadziła program powszechnej sterylizacji zwierząt tak jak zaleca ustawa o ochronie zwierząt?

Zawnioskowano o przekazanie żądanych informacji publicznych za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres [...].

Odpowiedź na wniosek organ przesłał drogą elektroniczną w dniu [...].04.2022 r. Organ w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wezwał wnioskodawców do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Organ wskazał, że odszukanie żądanych we wniosku informacji wymagać będzie podjęcia szeregu czynności, w tym wyszukania odpowiednich dokumentów. Dokumentacja, którą należało będzie przejrzeć i przeanalizować jest obszerna, zatem realizacja tych czynności wiązać się będzie z poniesieniem kosztów czasowych i osobowych, co z kolei nie pozostanie bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez komórki organizacyjne uczestniczące w tych czynnościach.

Ponadto organ wskazał, że ciąg działań o charakterze intelektualnym, jak i czysto technicznym konieczny do uzyskania żądanych informacji świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji.

Wnioskodawcy pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (przesłanym drogą elektroniczną) ponownie wezwali organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi wskazano na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz regulacje Konstytucji RP w zakresie dotyczącym prawa i zasad dostępu do informacji publicznej. Wnioskodawcy nie odnieśli się do kwestii wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. H. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2022 r.

Skarżąca wniosła o:

1. zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w zakresie wszystkich punktów z wniosku oraz uznanie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. w przypadku nieprzesłania skargi do WSA w terminie 15 dni o ukaranie organu grzywną;

3. zwrot opłaty sądowej.

Organ pismem z dnia [...] maja 2022 r. (przesłanym drogą elektroniczną) zwrócił się do wnioskodawców o wskazanie adresu do korespondencji tradycyjnej.

Wnioskodawcy pismem z dnia [...] maja 2022 r. (przesłanym drogą elektroniczną) odmówili wskazania adresu do korespondencji. Wskazano na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 28 kwietnia 2022 r. i podkreślono konieczność jej przekazania do Sądu.

W odpowiedzi na to pismo organ w dniu [...] maja 2022 r. skierował do każdego z wnioskodawców pismo z informacją, że skarga zostanie przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto organ wezwał każdego z wnioskodawców do uzupełnienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o własnoręczny podpis, wskazanie, czy H. N. działa w imieniu pozostałych wnioskodawców, wskazanie adresu wnoszących wniosek, niezbędnego do doręczenia decyzji administracyjnej.

Wskazano, że zgodnie z art. 64 k.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Ponadto jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Równocześnie pismem z dnia [...] maja 2022 r. organ przesłał do Sądu odpowiedź na skargę i wniósł o:

1. oddalenie skargi w całości i wszelkich wniosków skarżącej,

2. nieobciążenie organu kosztami postępowania,

3. przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w uzasadnieniu odpowiedzi dokumentów,

4. zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów przedmiotowego postępowania.

Organ wskazał, że nie pozostawał i nie pozostaje bezczynny, a skarga jest całkowicie bezzasadna. Wskazano, że wnioskodawcy nie wykazali istnienia istotnego interesu publicznego na wezwanie organu w związku z uznaniem żądanych informacji za informacje przetworzone. Ponadto wskazano, że organ nie otrzymał odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku w myśl art. 64 k.p.a., w związku z czym nie było możliwe wydanie decyzji odmownej w myśl art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

H. N. w piśmie z dnia [...] maja 2022 r., wskazała że nie zamierza płacić organowi kosztów postępowania. Podkreśliła, że nie jest zobowiązana do podania organowi adresu zamieszkania. Ponadto wyjaśniła, że J. D. i K. W. są administratorami na stronie Społeczność W Obronie Praw i służą skarżącej pomocą w razie wystąpienia takiej potrzeby. Ponadto ponownie wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na podstawie § 1a Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako "k.p.a."). Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

W analizowanej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p.

Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo, w drodze decyzji, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Oceniając pod względem podmiotowym złożony przez skarżącą wniosek z [...] kwietnia 2022r. wskazać należy, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.

Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznego jej rozpoznania należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Wójta Gminy polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej w zakresie wniosku z [...] kwietnia 2022 r.

Sąd wskazuje, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).

Definicja przedmiotowa art. 61 Konstytucji RP także odwołuje się do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie wchodząc w szczegóły tej definicji należy wskazać, że zgodnie z nią informacją publiczną jest tylko taka informacja, która zawiera pewien dodatkowy substrat w postaci powiązania jej z funkcjonowaniem władz (administracji) publicznej.

W niniejszej sprawie nie było jednak sporne, że wnioskowana informacja ma charakter publiczny. Sporne było natomiast uznanie przez organ wnioskowanych informacji za informacje o charakterze przetworzonym i wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie wnioskowanych informacji.

W tym miejscu należy jeszcze wyjaśnić kwestie pojęcia informacji przetworzonej oraz szczególnie istotnego interesu publicznego.

Jak wskazał NSA w wyroku z 25.09.2020 r., I OSK 574/20, LEX nr 3062978. - w pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona.

Suma tzw. informacji prostych może być uznana za informację przetworzoną pod warunkiem, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji wymaga użycia tak znacznych środków osobowych, np. dla zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, iż zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. (por. wyrok NSA z 21.10.2020 r., I OSK 834/20, LEX nr 3081183).

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślić tu należy, że udostępnienie informacji przetworzonej musi być nie tylko w interesie publicznym, ale musi być szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z przepisu tego zasadniczo wynika, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Wnioskodawca powinien wykazać przesłanki uzasadniające udostępnienie mu informacji przetworzonej i w jaki sposób udostępnienie mu żądanej informacji miałoby się przełożyć w sposób realny na poprawę funkcjonowania organów państwowych. Obowiązek wykazania tych przesłanek polega na wskazaniu okoliczności, na podstawie których podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji przetworzonej i sąd administracyjny będą mogły dokonać ich oceny, pod kątem spełnienia wymogu z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast do obowiązków organu należy wezwanie wnioskodawcy do wskazania okoliczności wskazujących na istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej i ocena wskazanych okoliczności, pod kątem spełnienia tej przesłanki.

Wniosek skarżącej został przesłany drogą elektroniczną do organu w dniu 6 kwietnia 2022 r. i dotyczył udostępnienia:

1. Umów podpisanych na 2021 r. – 2022 r. ze schroniskiem w W. na odławianie, utrzymanie i opiekę nad zwierzętami.

2. Uchwały Rady Gminy L. na 2022 r. o programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy L..

3. Protokołów odłowu lub innej dokumentacji na odłów 31 psów w latach od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021 r. - [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r.

4. Dokumentów podpisanych przez lekarza weterynarii, zawierających informacje o ilości zwierząt oddanych do schroniska w W. za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021 r. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r., które zostały poddane eutanazji/zmarło naturalnie wraz z podaniem przyczyny zgonu.

5. Dokumentów zawierających informacje o ilości zwierząt poddanych zabiegom sterylizacji/kastracji (dokumenty w postaci faktur wystawionych przez podmiot odpowiedzialny (schronisko w W. ) na podstawie umów zawartych z Gminą L. za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r.

6. Faktur opłaconych przez Gminę L. wystawionych przez schronisko w W. za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r.

7. Umów adopcyjnych zwierząt adoptowanych za lata za lata od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r., (zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm ). Podanie wyłącznie daty rzekomej adopcji nie zostanie uznane za wiarygodną do przyjęcia informację.

8. Protokołów kontroli dokonanych przez urzędników gminnych w schronisku w W. w latach od 2014 r. do 2020 r. + za okres od [...].01.2021. – [...].12.2021 r. oraz za okres od [...].01.2022 r. – [...].03.2022 r. odnośnie dobrostanu swoich zwierząt.

9. Wskazania numerów czipów lub numerów ewidencyjnych zwierząt wraz ze zdjęciami ogłoszeniowymi, które zamieszczane były w ogłoszeniach do promocji i adopcji na stronie schroniska W. oraz na stronie gminnej Gminy L.. Zdjęcia powinny być powiązane z nr czipu.

10. Wskazania w jaki sposób gmina troszczy się o koty wolnożyjące. Udostępnienia rachunków potwierdzających zakup karmy dla kotów wolnożyjących i protokołów jej przekazania społecznym opiekunom kocich populacji w 2021 r., a także rachunków potwierdzających zakup budek, domków lub innych miejsc schronienia dla kotów wolnożyjących w 2021 r. Wskazania z jakimi organizacjami społecznymi lub pozarządowymi współpracowała Gmina L. w 2021 r. w opiece nad kotami wolnożyjącymi? Wskazania dowodów ile kotów wolnożyjących zostało poddanych w 2021 r. zabiegom sterylizacji/kastracji. Odpowiedzi na pytanie czy Gmina L. wprowadziła program powszechnej sterylizacji zwierząt tak jak zaleca ustawa o ochronie zwierząt?

Należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Chronologia czynności w niniejszej sprawie wyglądała w następujący sposób. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wniesiony do organu w dniu [...] kwietnia 2022 r. Organ po 7 dniach (w dniu [...] kwietnia 2022 r.) w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wezwał wnioskodawców do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni pod rygorem odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskodawcy pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (przesłanym drogą elektroniczną) ponownie wezwali organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jednak nie odnieśli się do kwestii wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Organ po upływie 29 dni (pismem z dnia [...] maja 2022 r.) wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych, m.in. w zakresie podania adresu do korespondencji pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tym miejscu należy zaznaczyć, że wezwanie to zostało wystosowane do wnioskodawców po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r.).

Z akt sprawy wynika więc, że wnioskodawcy nie wykazali istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego na wezwanie organu. Tym samym zasadne jest wnioskowanie, że organ zmierzał do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 16 i 17 u.d.i.p.

Organ jednak decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie wydał, ponieważ nie uzyskał od wnioskodawców niezbędnego adresu korespondencyjnego oraz wnioskodawcy nie usunęli braków wniosku poprzez jego podpisanie, ewentualne przedłożenie pełnomocnictwa dla Pani H. N. do działania w imieniu pozostałych administratorów "[...]", co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (art. 64 k.p.a.).

Sąd wskazuje, że skoro organ zamierzał wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej, to zobowiązany był stosować się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie wyznaczył jednak nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Przede wszystkim jednak należy wskazać, że organ wezwał wnioskodawców do wykazania interesu publicznego bez szczegółowej analizy wniosku. Świadczy o tym chociażby fakt, że wnioskowano o udostępnienie uchwały Rady Gminy L. na 2022 r. o programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy L.. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania w zakresie informacji przetworzonej nie sposób uznać tej części wniosku za taką informację. Organ posiada wiedzę na temat tego, czy taka uchwała została podjęta i udzielenie takiej informacji nie ma charakteru przetworzonego. Organ powinien przekazać skan uchwały wnioskodawcom lub wskazać, gdzie taka uchwała się znajduje w Biuletynie Informacji Publicznej przedmiotowej Gminy lub w piśmie informacyjnym wskazać, że taka uchwała nie została podjęta. Nie sposób uznać, że udzielenie tego typu informacji wymaga czasochłonnego zaangażowania zasobów ludzkich Urzędu Gminy.

Powyższe prowadzi do wniosku, że organ nie dokonał szczegółowej i rzetelnej analizy wniosku skarżących pod kątem tego, które z wnioskowanych informacji mogą być uznane za informacje przetworzone, a które mogłyby być i powinny zostać udostępnione bez wykazywania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Sąd podkreśla, że jeżeli organ uważa, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, to powinien pogląd ten uzasadnić, odnosząc się do konkretnego punktu wniosku, że żądana informacja z danego punktu wniosku spełnia przesłankę informacji przetworzonej. Organ winien odnieść się do każdej z wnioskowanej informacji wskazując, np.. jakie konkretnie czynności (o jakiej np. czasochłonności) musi wykonać, aby stworzyć tę informacje na potrzeby wnioskodawców. Należy wskazać, że wezwanie skierowane przez organ w zakresie wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego ma charakter bardzo lakoniczny i ogólny. Organ skategoryzował wszystkie wnioskowane informacje do jednej grupy i uznał je wszystkie za informacje o charakterze przetworzonym. Nie odnosił się do każdej z nich indywidualnie i w ogólny sposób uzasadnił kwalifikację tych informacji jako informacje przetworzone. Jak już wskazano organ dokonał tej analizy w sposób pobieżny i nierzetelny. Przy czym Sąd podkreśla, że nie kwestionuje, iż poszczególne informacje taki charakter przetworzony mogą posiadać, ale sformułowanie poszczególnych punktów wniosku nie wyklucza, że część informacji mogła być przez organ udostępniona, jak wspomniane powyżej żądanie z punktu 2 wniosku.

Podsumowując, Sąd wskazuje, że organ dopuścił się bezczynności. Organ nie załatwił sprawy w terminie 14 dni (zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), mimo, że był zobowiązany do udostępnienia chociażby informacji w zakresie uchwały Rady Gminy o programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy L.. Skoro organ pominął ten aspekt wniosku, to nie sposób uznać, że rzetelnie go przeanalizował i istnieje potencjalna możliwość uznania, że również inne wnioskowane informacje mogłyby mieć charakter informacji publicznej zwykłej (nieprzetworzonej), jednak lakoniczna forma wezwania organu i brak szczegółowego odniesienia się do każdego z punktów wniosku nie pozwala na sądową ocenę tych okoliczności. W tym stanie Sąd przyjął, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2022r. o udostępnienie informacji publicznej.

Ponadto podkreślić należy, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest skarga na bezczynność, sąd administracyjny nie może oceniać aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym, którego skarga nie dotyczy (tak NSA w wyroku z 29.04.2016 r., I OSK 260/15). Niemniej w niniejszej sprawie nie doszło do wydania decyzji z uwagi na brak usunięcia braków formalnych wniosku. Należy wskazać, że wnioskodawcy, w tym skarżąca, mogliby kwestionować prawidłowości zajętego przez Wójta stanowiska w zakresie informacji przetworzonej w drodze ewentualnego odwołania od wydanej decyzji po usunięciu braków formalnych wniosku.

Każda bezczynność i przewlekłość w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 tej ustawy), jednak nie każda bezczynność i przewlekłość powoduje, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości.

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15 - CBOSA).

Te okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Mimo przekroczenia ustawowego terminu organ podjął działania w celu rozpatrzenia wniosku.

Podsumowując, Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ w ustawowym terminie nie załatwił wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. (pkt 2 sentencji wyroku).

Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku H. N., J. D., K. W. ("[...]") w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i aktami sprawy - (pkt 1 sentencji wyroku).

Ponadto Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Indywidualna ocena bezczynności organu w niniejszej sprawie nie doprowadziła Sądu do wniosku, że bezczynność ta ma charakter rażący. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 sentencji wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. i zasądził od Gminy L. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193).

Niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.