Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 25/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32-35
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 12 i par. 13
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA Teresa Kobylecka del. WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. C., T. K. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 187/14 w sprawie ze skargi G. C., T. K. i M. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 187/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.C., T.K. i M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższy wyrok został wydany na podstawie następującego stanu faktycznego. W dniu [...] sierpnia 2013 r. inwestor J.Ł. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem. Wraz z wnioskiem inwestor przedłożył komplet dokumentów, o których mowa w przepisach art. 32-34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W piśmie z dnia [...] września 2013 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. W wyznaczonym terminie strony postępowania wniosły uwagi oraz zastrzeżenia do planowanej inwestycji.

W piśmie z dnia [...] września 2013 r. współwłaściciele działki nr [...] M.K., M.K. i T.K. wnieśli zastrzeżenia w przedmiotowej sprawie. Wskazali, iż projektowany budynek będzie zlokalizowany od strony południowej i zachodniej co spowoduje znaczne zacienienie i pogorszenie nasłonecznienia ich nieruchomości, zwracając uwagę na fakt, iż wysokość projektowanego budynku (8 m) znacznie przewyższa wysokość ich budynku (5 m). Podobne zastrzeżenia zgłosiła G.C. - właścicielka działki nr [...]. Podkreśliła, że nowoprojektowany budynek ma być usytuowany w odległości [...] m od jej nieruchomości co spowoduje zasłonięcie okien i pasa zieleni, biegnącego wzdłuż południowo - zachodniej części działki.

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Starosta Powiatu [...] na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia, w terminie czternastu dni od daty otrzymania postanowienia, nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym.

W odpowiedzi inwestor przedłożył poprawioną dokumentację budowlaną. Wobec powyższego Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce o nr ew. [...] w [...].

2. Powyższa decyzja, po rozpatrzeniu odwołania M.K., M.K., T.K. i G.C., została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...].

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa bowiem inwestor przedłożył kompletne cztery egzemplarze projektu budowlanego, sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wraz z załączeniem kopii uprawnień, zaświadczenie (ważne na dzień opracowania projektu) o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, charakterystykę energetyczną budynku. Ponadto załączono warunki umowy przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej elektroenergetycznej. Działka posiada możliwość połączenia z drogą publiczną (ul. [...]) poprzez istniejący zjazd.

Wojewoda [...] stwierdził, że Starosta [...] wypełnił obowiązki nałożone na niego w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Ze względu na lokalizację planowanej zabudowy na granicy z działkami nr ew. [...] i [...], postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji budowlanej o przedłożenie analizy (tzw. linijki słońca), obrazującej wpływ planowanej zabudowy na zacienienie płd. – zach. ściany budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...], wraz z uwzględnieniem lokalizacji istniejących okien/okna. Inwestor w terminie zakreślonym, w niezaskarżalnym postanowieniu uzupełnił projekt.

Po uzupełnieniu projektu organ I instancji ponownie dokonał sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego i prawidłowo stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. (Dz. U. Woj. [...]. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], poz. [...]).

Zdaniem organu odwoławczego projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Poszczególne elementy zagospodarowania działki zaprojektowano zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z uwagi na fakt, że działka inwestora jest bardzo wąska, posiada szerokość tylko 14,90 m, proponowana lokalizacja budynku w granicy działki sąsiedniej jest zgodna z § 12 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia, który wskazuje, że "w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16".

W ocenie organu odwoławczego proponowana lokalizacja budynku mieszkalnego w granicy działek sąsiednich pozostaje również w zgodności z § 13 ust.1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia, stanowiącym, że "odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m".

Z przedłożonej przez inwestora analizy wykonanej przez uprawnionego projektanta wynika, że budynek został zaprojektowany w taki sposób, że ściana budynku usytuowana w granicy działki sąsiedniej posiada wysokość tylko [...] m, wyższa część budynku została usytuowana w odległości ok. [...] m od granicy działki nr [...], czyli ok. [...] m od budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr [...], tym samym od strony granicy wysokość przesłaniania okna (zlokalizowanego najmniej korzystnie – "w ścianie" budynku na dz. nr [...]; mierzona od jego dolnej części - parapetu do górnej krawędzi budynku przesłaniającego), w przypadku niższej części projektowanego budynku wynosi [...] m przy odległości budynków [...] m. Natomiast w przypadku wyższej części budynku projektowanego wysokość przesłaniania wynosi [...] m, przy odległości budynków [...] m.

Zdaniem Wojewody [...] zatwierdzony skarżoną decyzją projekt pozostaje również w zgodności z § 60 ust. 1 i ust. 2, z którego wynika, że "Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkołę, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy ([...] marca i [...] września w godzinach [...] °, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach [...] 2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia".

Z przedłożonej analizy nasłonecznienia wynika, że pokój w mieszkaniu budynku zlokalizowanym na działce nr [...] będzie nasłoneczniony w godzinach od [...] do [...] (4 godziny) w dniach równonocy ([...] marca i [...] września). Ponadto istniejący budynek mieszkalny na działce nr [...] jest mieszkaniem wielopokojowym, w którym powyższy przepis został spełniony dla jednego pokoju.

Budynek mieszkalny zaprojektowany został zgodnie z § 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z jego § 272 ust. 3 projektowany budynek, w miejscu usytuowania bezpośrednio przy granicy działki, od strony sąsiedniej działki, posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60 (określoną zgodnie z § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych).

Odnosząc się do zarzutów G.C organ odwoławczy wskazał, że większość z nich nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Poza sporem jest, że działka inwestora jest bardzo wąska i usytuowanie budynku w granicy działek sąsiednich w miejscu wskazanym przez projektanta - biorąc pod uwagę strony świata - jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem dla inwestora i właścicieli działek sąsiadujących z inwestycją i w żaden sposób nie narusza słusznych interesów osób trzecich. Aby te interesy nie zostały naruszone, co potwierdza wykonana analiza, projektant zaprojektował obiekt w taki sposób, że w granicy z działką nr [...] znajduje się ściana przeciw pożarowa o wysokości tylko [...], [...] m.

Odnosząc się do zarzutów M.K., M.K., T.K., Wojewoda [...] stwierdził, że większość z nich nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W postanowieniu z dnia [...] września 2013 r., na które powołują się skarżący, inwestor został zobowiązany do przedstawienia analizy (linijki słońca) projektowanej zabudowy, wskazującej sposób zacienienia ściany płd. - zach. tylko budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...], wraz z uwzględnieniem lokalizacji istniejących okien/okna, w celu stwierdzenia zgodności z przepisami § 60 wskazanego wyżej rozporządzenia.

Postanowienie powyższe nie zawiera natomiast obowiązku sporządzenia takiej analizy w stosunku do działki nr [...] należącej do skarżących. Z projektu budowlanego wynika bowiem, że projektowany obiekt dotyka narożnikiem do rogu granicy działki [...], i róg projektowanego budynku, znajduje się w odległości ok. [...] m od narożnika budynku istniejącego na działce nr [...], natomiast ściana projektowanego budynku bez otworów okiennych i drzwiowych została usytuowana w odległości [...] m od granicy tej działki i ok. [...] m od budynku istniejącego na tej działce.

Z uwagi na to, że organ I instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji nie wyjaśnił, że usytuowanie w/w obiektu w stosunku do budynku mieszkalnego istniejącego na działce [...] jest zgodne z obowiązującymi przepisami i nie wymaga opinii, jak w przypadku działki nr 25, organ instancji odwoławczej uzupełnił decyzję organu I instancji, i stwierdził, że z uwagi na w/w odległości opinia nie jest wymagana. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przy sytuowaniu obiektów na działkach przeznaczonych pod zabudowę ochronie przed zacienieniem podlegają pomieszczenia w budynku przeznaczonym na pobyt ludzi, natomiast nie podlega ochronie działka inwestycyjna, jak również rośliny na niej uprawiane.

Nadto organ odwoławczy stwierdził, że zarzut dotyczący braku powiadomienia stron na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), o możliwości zapoznania się z aktami, po uzupełnieniu dokumentacji o opinię dotyczącą zacienienia jest zasadny, jednak nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego nałożenie na inwestora powyższego obowiązku wskazuje, że organ I instancji poważnie podszedł do zastrzeżeń właściciela działki nr [...], którego istniejący budynek mieszkalny znajduje się najbliżej projektowanego budynku mieszkalnego.

3. W motywach uzasadnienia wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wszelkie wymagania formalne, niezbędne do wydania pozwolenia na budowę, zostały przez inwestora spełnione. Wskazał, że nie dopatrzył się także uchybień w załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę projekcie budowlanym, jako że spełnia on wymagania określone w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji złożony przez inwestora wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego uprawniał organy do wydania pozytywnej decyzji.

Sąd Wojewódzki podkreślił, że w myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 tejże ustawy. Użyty zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza bowiem, że organ administracji architektoniczno - budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego, uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Braków takich Sąd pierwszej instancji jednak nie dostrzegł. Inwestor spełnił bowiem wymagania przewidziane przez przepisy, w tym techniczno - budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji z lektury skargi i pism kierowanych przez skarżących do organów architektoniczno–budowlanych wynika, iż zarzuty sprawdzały się głównie do usytuowania przedmiotowej inwestycji. Zdaniem Sądu projektowana budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego. Poza tym Sąd podkreślił ustalenia organu, iż projektowana inwestycja jest zgodna z wskazał na treść § 12 ust. 1, § 13 oraz § 271 – 273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

4. Od powyższego wyroku G.C., M.K. oraz T.K., reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę kasacyjną. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości zarzucili mu:

1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez nieposzanowanie uzasadnionych interesów innych osób, w szczególności Skarżących, jako bezpośrednich sąsiadów budowy, poprzez błędna jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie;

2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80, 84 i 85 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego.

Zdaniem skarżących Sąd Wojewódzki przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten powinien zostać uzupełniony o opinię biegłego architekta, oraz o przesłuchanie inwestora, oraz skarżących - sąsiadów, na okoliczność możliwości innego usytuowania budynku, na działce inwestora. Skoro wątpliwości dotyczące miejsca budowy, położenia budynku, dobra nieruchomości sąsiednich - nie mogły zostać usunięte wskutek dowodów z dokumentów, to należało przesłuchać osoby, które bezpośrednio uczestniczyły w procesie inwestycyjnym,

Wobec podniesionych zarzutów skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżących w przypadku budowy w "ostrej" granicy organ jest zobowiązany sprawdzić warunki zabudowy, możliwość innego rozmieszczenia budynku, ochrony przeciwpożarowej oraz warunki nasłonecznienia działek sąsiadujących. Zaś organ nie dokonał ani oględzin ani nie powołał biegłych, ani nie przesłuchał skarżących, których wiedza specjalistyczno - techniczna, jednoznacznie potwierdziłaby możliwość budowy nieruchomości wg projektu lub taką budowę wykluczyła. Zaniedbania organu i brak całkowity inicjatywy dowodowej doprowadziły do braków materialnoprawnych zaskarżanej decyzji.

Skarżący kasacyjnie zaznaczyli, że nie wykazano by zaskarżana inwestycja spełniała normy przeciwpożarowe oraz wypełniała przesłanki techniczne dotyczące nasłonecznienia nieruchomości sąsiednich, nadto może być ona zlokalizowana w innym miejscu na nieruchomości, gdzie nie będzie nadwyrężała praw skarżących.

Zdaniem skarżących w niniejszym postępowaniu nie można mówić o rozważeniu przez Sąd, a wcześniej organ jakichkolwiek zasad współżycia społecznego, czy też wykazaniu jakichkolwiek okoliczności specjalnych. Podkreślili, że na działce [...], na której projektowana jest zabudowa jest możliwość usytuowania budynku w granicy, przeciwnej do granicy z działkami [...] i [...], gdzie istnieje już budynek usytuowany w granicy, a więc nie niosło by to uszczerbku dla żadnej nieruchomości.

Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną organ nie podjął żadnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy pomimo ich zastrzeżeń złożonych w trakcie postępowania. Właściciele działki [...] wyraźnie wskazywali, że projektowany budynek, którego położenie nie spełnia wymogów prawa budowlanego, a który leży przy granicy ich nieruchomości, przesłoni budynkowi mieszkalnemu na ich działce całe słońce. Jednak organ nie widział potrzeby powołania biegłego (art. 84 k.p.a.) ani przeprowadzenia oględzin (art. 85 k.p.a.), pomimo, iż w niniejszej sprawie niezbędne było zasięgnięcie opinii osoby posiadającej wiadomości specjalna. Organ nie dopuścił również dowodu z przesłuchania skarżących, ani dowodu z przesłuchania inwestora.

Skarżący podkreślili, że Wojewoda w swojej decyzji stwierdził, iż nie było potrzeby badania nawet tzw. linijki słońca na działce [...], gdyż odległość projektowanego budynku do budynku skarżących jest właściwa, co jest niezgodne ze stanem faktycznym i przedstawioną dokumentacją. Organ pomimo istnienia uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności dokumentów przedstawionych przez Inwestora oraz ich kompletności, nie widział potrzeby zasięgnięcia opinii biegłego, która ostatecznie rozważyłby kwestię zacienienia działek [...] i [...] oraz, co za tym idzie, kompletności dokumentacji i prawidłowości dokumentacji złożonej przez inwestora.

Nadto, w ocenie skarżących, organ naruszył również kolejną z norm postępowania, określoną w art. 10 k.p.a. Organy nie informowały ich o toczącym się postępowaniu. Skarżący nie byli powiadomieni o możliwości końcowego zapoznania się z aktami postępowania, a co za tym idzie zostali pozbawieni prawa składania dalszych wniosków dowodowych i uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku i w związku z tym podjęte rozstrzygnięcie przez Sąd pierwszej instancji w kontekście podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę odbywa się na wniosek inwestora i jeżeli spełni wszystkie rygory ustawowe to organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 prawa budowlanego).

Decyzja o pozwoleniu na budowę jest bowiem decyzją związaną, pozbawioną w zasadzie elementu swobodnego uznania organu i kompetencje organów wydających taką decyzję są ściśle określone, ograniczone postanowieniami ustawy – Prawo budowlane. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Takie zaś sprawdzenie zostało przez organy dokonane, co ustalił i zweryfikował Sąd Wojewódzki.

6. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżący zarzucają Sądowi pierwszej instancji fakt nieuwzględnienia ich chronionych interesów w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Rzeczywiście przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego może, co do zasady uprawniać do wprowadzenia w decyzji o pozwoleniu na budowę stosownych obowiązków, jeżeli mają one zapewnić ochronę wymienionych w tym przepisie uzasadnionych interesów osób trzecich. Należy jednak mieć na uwadze to, że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego jest przepisem o charakterze ogólnym i warunkiem jego zastosowania jest ustalenie obowiązywania i zastosowania w sprawie innego przepisu prawa materialnego administracyjnego, stanowiącego szczegółową normę uprawniającą do nałożenia takiego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2016 r., II OSK 1914/14, dostępny w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek.

7. Wskazać należy, że zarzuty kasacyjne odnoszące się do naruszenia interesu prawnego skarżących są bardzo ogólne. Sprowadzają się one w gruncie rzeczy do nieakceptowania przez skarżących planowanej inwestycji. Skarżący uważają, że inwestycja w planowanych parametrach stanowi naruszenie zasady uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

W kontekście tych zarzutów wskazać należy, iż naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno - budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno- budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Tak więc ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać

z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie pominęły kwestii wpływu projektowanej inwestycji na uprawnienia właściciela działki sąsiedniej. Organy administracji publicznej, jak trafnie to ocenił Sąd pierwszej instancji - przeprowadziły stosowne postępowanie w tym przedmiocie i w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji zawarte zostały rozważania w tej materii.

W szczególności nie sposób podzielić stanowiska skarżących dotyczących lokalizacji projektowanego budynku, gdyż lokalizacja ta opowiada przepisom prawa miejscowego oraz jest zgodna z wskazanymi w decyzji i uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji przepisami wykonawczymi (rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), co dotyczy zarówno posadowienia projektowanego budynku, jak i spełniania wymogów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.

8. Niezasadny jest też zarzut dotyczący niewyjaśnienia kwestii zacienienia działek sąsiednich. Organy obu instancji szczegółowo wykazał, po nałożeniu na inwestora stosownego obowiązku (ze względu na zastrzeżenia skarżących), że projektowany budynek nie ma wpływu na zacienienie pomieszczeń znajdujących się w budynku istniejącym na działce nr [...]. Z analizy wykresu cienia rzucanego przez projektowany budynek na działkę nr [...] (tzw. linijka słońca) wynika, że nie spowoduje on pogorszenia nasłonecznienia pomieszczeń budynku na działce nr [...].

Jeśli chodzi zaś o brak analizy zacienienia w odniesieniu do działki nr [...] wskazać należy, że projektowany budynek dotyka jedynie narożnikiem działki nr [...] i narożnik ten znajduje się w odległości około [...] metrów od narożnika budynku znajdującego się na działce nr [...],ściana projektowanego budynku w odległości zaś ok. [...] m od budynku na działce nr 26. Z tych względów, mając na uwadze treść przepisów § 12 ust. 2 i 3 w zw. z § 13 ust. 1, 2 3 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie było konieczności sporządzenia takiej analizy dla działki nr [...], na co wskazał organ odwoławczy uzupełniając w tym zakresie ustalenia i rozważania organu pierwszej instancji.

9. Odnosząc się do zarzutów procesowych skargi kasacyjnej należy wskazać, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z regułami określonymi przepisami art. 7, 77 i 80 k.p.a. Organ przeprowadził postępowanie w całym zakresie i zgromadził wszystkie dokumenty konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie nie było potrzeby korzystania z dowodów osobowych. Okoliczności dotyczące posadowienia projektowanego budynku, jego parametrów oraz kwestii ewentualnego zacienienia (jako obiektywne i "techniczne") są ustalane na podstawie dokumentów i pomiarów, w szczególności projektu oraz map. Poza ogólnikowymi twierdzeniami skarżących nie ma w sprawie żadnych okoliczności wskazujących, że dokumenty te mogą nie odzwierciedlać stanu faktycznego. Brak było potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego o opinię biegłego (architekta), gdyż to organ posiada wiadomości specjalne wystarczające do weryfikacji złożonych przez inwestora dokumentów. Te argumenty uzasadniają wniosek o prawidłowym przeprowadzeniu przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją rozstrzygnięć organu I instancji.

10. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. jest on nieusprawiedliwiony. Brak formalnego zawiadomienia uczestników (skarżących) o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w nim zgromadzonym nie miał wpływu na wynik sprawy. Skarżący uczestniczyli bowiem aktywnie w postępowaniu, ich twierdzenia i wnioski były przedmiotem analizy organu, w szczególności w postępowaniu odwoławczym.

Z przedstawionych wyżej przyczyn za chybione uznać należało zarzuty kasacji dotyczące naruszenia skarżonym wyrokiem przepisów procesowych art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1, 80, 84 i 85 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., a także naruszenia prawa materialnego naruszenia - art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.