Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 186/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27f ust. 4.
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( sprawozdawca ) sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016r. sprawy ze skargi M. P. – Z., G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014r. I) uchyla zaskarżoną decyzję , II) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. P. – Z., G. R. Z. (dalej jako strony, małżonkowie, podatnicy, odwołujący się, skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odliczenia od podatku przez ww. małżonków we wspólnym zeznaniu podatkowym PIT-37 i zał. PIT/O z dnia 19.01.2015r. ulgi na dzieci w pełnej wysokości limitu z tytułu wykonywania władzy rodzicielskiej wobec dwójki małoletnich dzieci z pierwszego małżeństwa podatniczki: G. A. P. i M. K. P..

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy przedstawionych Sądowi wynikało, że Sąd Okręgowy w "[...]" Wydział Cywilny Rodzinny wyrokiem z dnia 16.11.2010r., sygn. akt "[...]", powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi: G. A. P. (ur. "[...]") i M. K. P. (ur. "[...]"), ustalając miejsce zamieszkania przy matce. Natomiast w zeznaniu podatkowym złożonym za rok 2014 zarówno matka (podatniczka), jaki ojciec dzieci (mąż z pierwszego małżeństwa), dokonali odliczenia ulgi na dwójkę małoletnich dzieci, przy czym matka odliczyła kwotę 2.224,08 zł, a ojciec dzieci kwotę 1.112,04 zł.

We wspólnym zeznaniu podatkowym złożonym za rok 2014, którego wydruk z systemu informatycznego organu I instancji dołączono do akt (karty nr 1 – 3 akt podatkowych organu I instancji) zarówno podatniczka, jak i jej obecny mąż G. R. Z. (data zawarcia małżeństwa: 1.06.2011r. – k. 18 akt podatkowych organu I instancji), który nie jest biologicznym ojcem ww. dzieci, dokonali odliczenia ulgi na troje małoletnich dzieci, przy czym matka odliczyła kwotę 2.224,08 zł na dzieci z poprzedniego małżeństwa, a dodatkowo kwotę 2.000,04 zł na dziecko z obecnego małżeństwa: K. G. Z. ur. w dn. "[...]" (odpis skrócony aktu urodzenia - k. 27 akt podatkowych organu I instancji).

W pismach z dnia 12.11.2015r. i 13.11.2015r. (k. 28 - 31 akt podatkowych organu I instancji) w odpowiedzi na wezwania organu, każdy z rozwiedzionych rodziców dwójki dzieci z pierwszego małżeństwa podał, że korzysta z prawa do ulgi na dzieci.

Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej Naczelnik US, organ I instancji) decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", określił małżonkom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 w wysokości 6.043 zł, tj. wyższej od zadeklarowanej przez podatnika o kwotę 1.112 zł. W ocenie organu podatkowego I instancji podatniczka niezasadnie odliczyła od podatku za 2014 rok ulgę z tytułu wychowywania ww. dwójki małoletnich dzieci z pierwszego małżeństwa w pełnej wysokości wynoszącej 2.224,08 zł, w sytuacji gdy ojciec dzieci dokonał także przedmiotowego odliczenia w kwocie 1.112,04 zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Naczelnik US podniósł, że rodzice dwójki małoletnich dzieci nie ustalili proporcji przysługującego im wspólnie odliczenia z tytułu przedmiotowej ulgi. Zatem, zgodnie z przepisem art. 27f ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 361 ze zm. – dalej u.p.d.o.f.), organ przyjął, że każdemu z rodziców w roku podatkowym wykonujących władzę rodzicielską przysługuje odliczenie z tytułu ww. ulgi w częściach równych, tj. po 1.112,04 zł. W konsekwencji powyższego podatniczka zobowiązana została do zwrotu otrzymanej uprzednio nienależnej nadpłaty w wysokości 1.112 zł.

W odwołaniu od ww. decyzji małżonkowie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucili naruszenie:

– przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., tj. błędną wykładnię pojęcia "wykonywanie władzy rodzicielskiej",

– art. 27f ust. 4 ww. ustawy, poprzez błędną jego interpretację oraz zastosowanie go w oderwaniu od art. 27f ust. 1 pkt 1 ww. ustawy,

– art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego,

– art. 187 § 1 ww. ustawy, poprzez niezebranie i nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Odwołująca się podała, że przysługuje jej prawo do ulgi skoro wykonuje ona w danym roku podatkowym władzę rodzicielską, wraz z obecnym mężem. Wyjaśniła, że ojciec dzieci faktycznie nie wykonywał władzy rodzicielskiej od co najmniej 7 lat, przez ostatnie lata kontaktował się z dziećmi bardzo nieregularnie w przeważającej mierze telefonicznie, przy czym w badanym roku zabrał syna do siebie 8 razy na około 3 - 4 godziny, a z obojgiem dzieci spotkał się głównie przy okazji uroczystości świątecznych przez około 2-3 godziny, czasami uczestniczył w zakończeniu lub rozpoczęciu roku szkolnego. W ocenie podatniczki zachowanie ojca dzieci polegające na sporadycznych spotkaniach stanowi jedynie realizację w minimalnym zakresie kontaktów z dziećmi, którym nie można przypisać znamion "wykonywania władzy rodzicielskiej".

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniosła, że czym innym jest posiadanie władzy rodzicielskiej, a czym innym jej wykonywanie. Wskazała na różnice między posiadaniem a faktycznym wykonywaniem władzy rodzicielskiej. Podkreśliła, że sądy zasadnie wskazują, iż skorzystanie z ulgi na dziecko wymaga czynnego sprawowania władzy rodzicielskiej, a nie tylko ustawowego jej posiadania, bez żadnego zaangażowania w wychowanie. Zdaniem odwołującej się w celu właściwego zastosowania art. 27f ustawy, kluczowym staje się ustalenie w toku postępowania podatkowego zakresu wykonywania władzy rodzicielskiej przez rodzica przez pryzmat celu jaki ulga prorodzinna ma spełnić. Wskazała, że wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zawsze odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w tym ustalonych w toku postępowania podatkowego zachowań rodziców wobec dzieci ocenianych w kontekście przesłanki wykonywania władzy rodzicielskiej. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi nie wystarczy, aby podatnik był rodzicem dziecka posiadającym władzę rodzicielską nad nim i wypełniał obowiązek alimentacyjny. Podatnik musi wykazać, iż w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską, odróżniając treść władzy rodzicielskiej, stosownie do przepisów art. 95 § 1 k.r.o. w związku z art. 96 § 1 k.r.o., od jej wykonywania, zgodnie z art. 97 § 1 k.r.o.. Stwierdziła, że prawo do utrzymania kontaktu z dzieckiem nie należy do sprawowania władzy rodzicielskiej. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania rodziców wobec dzieci ocenianych w kontekście przesłanki wykonywania władzy rodzicielskiej. Strona powołała się na istnienie ustnego porozumienia z ojcem dzieci w zakresie wysokości stosowanej ulgi, który dał temu wyraz swoim zachowaniem w poprzednich latach. Odwołująca podkreśliła, że organ I instancji w odniesieniu do rozliczenia podatkowego za rok 2014 tylko z uwagi na brak dokumentu na piśmie dotyczącego ustalenia proporcji podziału ulgi przyjął, w świetle art. 27f ust. 4 ustawy, jej podział w częściach równych. Z tym stanowiskiem organu strona się nie zgadza, bowiem nie można interpretować przepisu ust. 4 art. 27f ustawy w oderwaniu od art. 27f ust. 1 pkt 1. Przyznanie prawa do ulgi na dzieci każdemu rodzicowi tylko przez pryzmat posiadania władzy rodzicielskiej i wykonywania jej w niewielkim stopniu przez kilka (kilkanaście) dni w roku jest w ocenie strony niezasadne i krzywdzące. W jej ocenie organ niezasadnie zaniechał podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w związku z niezebraniem i nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył przepisy art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej (dalej organ II instancji, organ odwoławczy) ww. decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na art. 27f ww. ustawy u.p.d.o.f., art. 95 § 1, art. 97 § 1, art. 107 § 1 i 2, art. 110 § 1 i 2, art. 112 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 788 ze zm. – dalej k.r.o.) w brzmieniu obowiązującym w 2014r.. Stwierdził na podstawie tych przepisów, że zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 27f ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, omawiana ulga przysługuje podatnikowi na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym wykonywał on władzę rodzicielską. Każdy z rodziców, który nie został pozbawiony wykonywania władzy rodzicielskiej ma prawo do dokonania odliczenia w granicach przysługującego łącznie obojgu rodzicom limitu na dziecko.

W ocenie organu II instancji każdemu z rodziców, zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., o ile wykonywał swoją władzę rodzicielską przysługuje prawo do tzw. ulgi prorodzinnej. Powołany przepis stanowi bowiem o rodzicach wykonujących władzę rodzicielską "w roku podatkowym", a nie "przez rok podatkowy". Wystarczające jest zatem, aby stan taki zaistniał w ciągu roku, a nie, aby trwał przez cały rok. Niewątpliwie w sytuacji rozwiedzionych rodziców sprawowanie osobistej pieczy nad dziećmi przez jednego z rodziców będzie się wiązało z faktem częstszego przebywania tego rodzica z dziećmi, co nie oznacza, że drugi z rodziców nie będzie mógł wykonywać swojej władzy rodzicielskiej, chociażby poprzez osobiste i telefoniczne kontakty z nimi czy uczestniczenie w życiu szkolnym dzieci. Tego typu "czynności" (nawet sporadyczne) są związane z wykonywaniem władzy rodzicielskiej.

Organ odwoławczy podał, że Sąd Okręgowy w "[...]" Wydział Cywilny Rodzinny, zgodnie z ww. wyrokiem z dnia 16.11.2010r. powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, ustalając miejsce zamieszkania przy matce. Jednocześnie w ww. wyroku Sąd uznał za wiarygodne zeznania stron oraz świadka i na tej podstawie stwierdził, iż ojciec dzieci w ograniczonym zakresie opiekuje się nimi, poświęcając swój czas i wysiłek na ich wychowywanie, pomimo nieangażowania się w czynności takie jak pranie, gotowanie, sprzątanie, doglądanie w czasie choroby, odprowadzanie i przyprowadzanie ze szkoły oraz odrabianie lekcji.

W ocenie organu odwoławczego twierdzenie odwołującej się, iż ojciec dzieci posiadał władzę rodzicielską, ale jej nie wykonywał, jest nieuzasadnione. Pomimo wykonywania jej w niewielkim zakresie i przez niedługi czas, warunek uprawniający do zastosowania niniejszej ulgi zakreślony przez ustawodawcę w art. 27f ust. 1 pkt 1 ustawy został spełniony. Art. 27f ust. 4 jednoznacznie wskazuje, iż ulga podlega odliczeniu od podatku w częściach równych lub dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Powyższe oznacza, iż w przypadku:

- ustalenia przez rodziców proporcji - każdemu rodzicowi przysługuje odliczenie kwoty ulgi w wysokości ustalonej przez nich,

- braku ustalenia przez rodziców proporcji - każdemu rodzicowi przysługuje odliczenie w częściach równych.

Organ odwoławczy podał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do ustalenia przez rodziców ww. proporcji na piśmie. Natomiast sprzeczne wyjaśnienia zawarte w pismach z dnia 12.11.2015r. i 13.11.2015r. nie mogą stanowić podstawy uznania, iż do takich ustaleń między rodzicami co do odliczeń za rok 2014 faktycznie doszło. Na rozstrzygnięcie organu w zakresie roku 2014 nie mogą wpłynąć okoliczności dotyczące zgodnego ustalenia proporcji przez obojga rodziców za lata 2010-2013, potwierdzone w złożonych zeznaniach podatkowych za te lata (poprzez rozliczenie ulgi w granicach limitu).

Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że w sytuacji, gdy proporcje na rok 2014 nie zostały ustalone, zasadne jest przyjęcie, że ulga przysługuje każdemu rodzicowi w częściach równych, tym samym łączna kwota odliczenia dokonana przez oboje rodziców nie może przekroczyć przysługującej kwoty limitu ulgi.

Organ odnotował, że nie dokonano korekty zeznania podatkowego za 2014 rok tylko przez jednego z rodziców w niniejszej sprawie, co oznaczałoby jednostronną zmianę oświadczenia podatnika, w zakresie jego prawa do odliczenia ulgi na dzieci. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.11.2014r., sygn. akt II FSK 2528/12 i ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza brak dokonania ustaleń pomiędzy rodzicami w zakresie kwot przysługującego każdemu z nich odliczenia ulgi na dzieci. Tym samym zasadne było dokonanie przez organ I instancji rozliczenia przysługującego odliczenia ulgi na dzieci w częściach równych. W konsekwencji prawidłowo ustalono, że odliczenie dokonane z tytułu ulgi prorodzinnej przez stronę z uwagi na realizację odliczenia w kwocie 2.224,08 zł - wykracza poza przysługujący obojgu rodzicom limit.

Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów, zarówno prawa materialnego, jak i proceduralnego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślił, że na tle art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy regulujące prawo do ulgi winny być interpretowane ściśle i niedopuszczalna jest ich rozszerzająca interpretacja.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatnicy wnieśli o jej uchylenie, jak też decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Powtórzyli za odwołaniem zarzuty naruszenia art. 27f ust. 1 pkt 1, art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f., art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Powtórzyli również argumentację z odwołania. Dodali, że od marca 2011r., kiedy rozwiedzeni rodzice zamieszkali osobno, umocniła się sytuacja nieinteresowania się ojca opieką nad dziećmi. Sprzeciwili się narzuconemu przez organy, równemu podziałowi spornej ulgi w sytuacji, gdy jeden z rodziców posiadając władzę rodzicielską – nie wykonuje jej, jak też nie przejawia chęci kontaktów z dzieckiem. Uznali stanowisko organów za krzywdzące dla dziecka i niezgodne z wyjątkowym charakterem ulgi prorodzinnej. Powołali się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych.

Ponadto skarżący podnieśli, że nie mieli możliwości uchronienia się od negatywnych następstw skorzystania przez ojca dwójki dzieci z ulgi, gdyż powzięli informację w tym zakresie we wrześniu 2015r., gdy wszczęto postępowanie podatkowe. Odsetki za zwłokę są natomiast naliczane od momentu otrzymania nadpłaty 30.01.2015r..

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270.) – w skrócie p.p.s.a.. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie zachodzi.

Przedmiotem sądowej kontroli zaskarżonej decyzji jest przede wszystkim prawidłowa wykładnia art. 27f ust. 1 pkt 1 ustawy o p.d.o.f. w zakresie zawartego w treści tego przepisu wyrażenia – "wykonywał władzę rodzicielską".

Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, zgodnie z którym, w celu nabycia przez podatnika (rodzica) prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez niego władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Należy przy tym odróżnić treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, gdyż samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania. W celu nabycia prawa do odliczenia tej ulgi nie wystarczy więc, że podatnik wykaże, iż jest rodzicem posiadającym władzę rodzicielską nad dzieckiem i wypełnia swoje obowiązki alimentacyjne względem tego dziecka.

Posiadanie władzy rodzicielskiej wynika z faktu rodzicielstwa, które wiąże się z zakresem praw i obowiązków. Treść władzy rodzicielskiej (art. 95 § 1 k.r.o w związku z art. 96 § 1 k.r.o.) należy odróżnić od jej wykonywania (art. 97 § 1 k.r.o.).

Wykonywanie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.f. to podejmowanie przez rodzica ( rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych i duchowych (mieszkania, wyżywienia , zdrowia, bezpieczeństwa, edukacji, wychowania, wypoczynku, zaspokajanie potrzeb kulturalnych, sportowych, religijnych itp. ). Wykonywanie tej władzy oznacza, że jedno z rodziców osobiście zajmuje się sprawami dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Prawo do utrzymywania kontaktu z dzieckiem nie należy do sprawowania władzy rodzicielskiej (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 18 marca 1968 r., III CZP 70/66, OSNCP 1968/5/77). Powyższe wynika też wprost z treści art. 113 k.r.o. Z istoty kontaktów z dzieckiem wynika ponadto, że rodzice nie są zwolnieni z obowiązku utrzymywania tych kontaktów, także wówczas, gdy zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej (art. 113 § 2 k.r.o., uchwała SN z dnia 26 września 1983 r., III CZP 46/83, OSNCP 1984/4/4).

Powyższe wskazania co do sposobu wykładni normy z art. 27f u.pd.f. i sposobu rozumienia pojęcia "wykonywanie władzy rodzicielskiej" należy zawsze odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w tym ustalonych w toku postępowania podatkowego zachowań rodziców wobec dzieci, ocenianych w kontekście przesłanki wykonywania władzy rodzicielskiej.

W kontekście tych rozważań za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Organu II instancji, że w rozpoznawanej sprawie oboje z rodziców wykonywali władzę rodzicielską. Błąd organu odwoławczego polegał na traktowaniu kontaktów ojca z dziećmi jako wykonywaniu władzy rodzicielskiej. W rzeczywistości utrzymywanie kontaktu z dzieckiem nie jest elementem sprawowania władzy rodzicielskiej

Należy zwrócić uwagę, że Sąd Okręgowy w "[...]" Wydział Cywilny Rodzinny wyrokiem z dnia 16.11.2010r., sygn. akt "[...]", powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi: G. A. P. (ur. "[...]") i M. K. P. (ur. "[...]"), ustalając miejsce zamieszkania przy matce. W tym czasie było możliwe wykonywanie tej władzy przez obojga rodziców, gdyż mieli oni wspólne miejsce zamieszkania. Mieszkali oni wspólnie z dziećmi w jednym mieszkaniu.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca trafnie wskazała, że przysługuje jej prawo do ulgi skoro wykonuje ona w danym roku podatkowym władzę rodzicielską, wraz z obecnym mężem. Wskazała bowiem, że ojciec dzieci faktycznie nie wykonywał władzy rodzicielskiej od co najmniej 7 lat, przez ostatnie lata kontaktował się z dziećmi bardzo nieregularnie w przeważającej mierze telefonicznie, przy czym w badanym roku zabrał syna do siebie 8 razy na około 3 - 4 godziny, a z obojgiem dzieci spotkał się głównie przy okazji uroczystości świątecznych przez około 2-3 godziny, czasami uczestniczył w zakończeniu lub rozpoczęciu roku szkolnego. Podzielić należy jej stanowisko, że zachowanie ojca dzieci polegające na sporadycznych spotkaniach stanowi jedynie realizację w minimalnym zakresie kontaktów z dziećmi, którym nie można przypisać znamion "wykonywania władzy rodzicielskiej".

Zaznaczyć należy, że ulga prorodzinna została wprowadzona do systemu podatkowego z dniem 1 stycznia 2007 r. ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 217, poz. 1588). W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano m.in., że celem tej regulacji jest wspieranie rodziny przez system podatkowy. Z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotny jest zapis w projekcie zgodnie z którym – "[...] W przypadku rodziców, którzy rozwiedli się lub gdy orzeczona została separacja, odliczenie przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dziecko faktycznie przebywa..." (Sejm RP V kadencji, Nr druku 732, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX). Art. 27f ustawy o PDOF został doprecyzowany z dniem 1 stycznia 2009 r. ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 209, poz. 1316), w szczególności w ust. 1 tego przepisu dodano pkt 1, w którym mowa jest o wprost o wykonywaniu władzy rodzicielskiej. W uzasadnieniu do projektu tej nowelizacji stwierdzono m.in., że nowelizacja rozszerza zakres tej ulgi o opiekunów prawnych i rodziny zastępcze, a nadto wprowadzono rozwiązanie, aby ulga przysługiwała za miesiące kalendarzowe, w których dziecko pozostawało pod władzą rodzicielską, opieką prawną lub w rodzinie zastępczej, tak aby wyeliminować ewentualne dublowanie ulgi (Sejm RP VI kadencji, Nr druku 1075, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX).

W orzecznictwie sądów administracyjnych także zwraca się uwagę na cel ulgi prorodzinnej, którym jest pomoc rodzicom w związku z ciążącym na nich obowiązkiem łożenia na utrzymanie małoletnich dzieci czy pełnoletnich w okresie ich nauki. Podkreśla się też, że normy prawne odnoszącego się do tego rodzaju ulg to tzw. normy celu społecznego, który polega na realizacji polityki państwa uwzględniającej rozwój określonych dziedzin życia społecznego, przy czym przy interpretacji tych norm wykładnia celowościowa powinna być stosowana w ścisłym powiązaniu z wykładnią językową i systemową (np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2013r., I SA/Łd 93/13, LEX nr 1314115, i powołane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo).

Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, zgodnie z którym, w celu nabycia przez podatnika (rodzica) prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez niego władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona prawidłowej oceny już zgromadzonych dowodów i dokona subsumpcji powołanych, z uwzględnieniem dokonanej wykładni tych przepisów prawnych.

Na zasadnie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd dopuścił dowód z przedłożonych przez skarżącą na rozprawie dokumentów. Ich treść potwierdza, że faktycznie to ona wykonuje rodzicielską na małoletnimi dziećmi.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), oraz art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..