Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2398/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia numerów ksiąg wieczystych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 roku, nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2017r. orzekającej o odmowie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych właściwych dla poszczególnych nieruchomości, co do których zostały udostępnione dane z rejestru cen i wartości nieruchomości na podstawie wniosku z dnia 16 stycznia 2017 roku - utrzymał ww decyzję Starosty w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Wnioskiem z dnia 16 stycznia 2017 r. [...] Sp. z o. o. zwróciła się do Starosty [...] o udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości dla obszaru całego powiatu [...] dla wszystkich rodzajów nieruchomości ujawnionych w rejestrze w okresie od 22.04.2016 r. do 16.01.2017 r. Po opłaceniu należnej kwoty udostępniono Ww Spółce dane z rejestru cen i wartości nieruchomości dla [...] nieruchomości. Następnie wnioskiem z dnia 13 lutego 2017r. [...] Sp. z o. o. zwróciła się z wnioskiem o uzupełnienie uzyskanych danych z rejestru cen i wartości nieruchomości udostępnionych o numery ksiąg wieczystych właściwych dla poszczególnych nieruchomości. Starosta [...], rozpoznając ww wniosek, pismem z dnia 21 marca 2017r. poinformował, że przedmiotem jawnych i dostępnych informacji o gruntach, budynkach i lokalach mogą być tylko dane o charakterze przedmiotowym. Wszelkie informacje o charakterze podmiotowym lub przedmiotowo - podmiotowym, w tym numery ksiąg wieczystych, z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 5 ustawy z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń. Wobec powyższego organ wskazał na konieczność wykazania interesu prawnego warunkującego pozyskanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe skarżąca poinformowała, że przepisy stanowiące podstawę do złożenia przedmiotowego wniosku nie ograniczają w żaden sposób zakresu udostępniania danych, co oznacza, że obowiązek udostępnienia danych z RCiWN odnosi się do wszystkich informacji w tym rejestrze ujętych, w tym także do udostępnienia wnioskowanych numerów ksiąg wieczystych..

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017r. Starosta [...] orzekł o odmowie udostępnienia żądanych numerów ksiąg wieczystych wskazując, że z § 74 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wynika, aby numer księgi wieczystej był informacją obligatoryjną dla rejestru cen i wartości nieruchomości. Zatem żądanie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych wraz z danymi rejestru cen i wartości nieruchomości wykracza poza informacje zawarte w tym rejestrze i de facto jest żądaniem wydania danych z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych informacji o gruntach, budynkach i lokalach mogą być tylko dane o charakterze przedmiotowym. Wszelkie informacje o charakterze podmiotowym lub przedmiotowo-podmiotowym, z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 5 Ustawy, z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń.

Nie zgadzając się z treścią ww rozstrzygnięcia we wniesionym od ww. decyzji odwołaniu [...] Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuzasadnione zastosowanie wykładni zwężającej w odniesieniu do zakresu danych dotyczących nieruchomości podlegających ujawnieniu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym uznał podniesione przez Spółkę zarzuty za niezasadne. Jak podniósł, zgodnie z ww § 74 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Starosta prowadzi rejestr cen nieruchomości, określonych w aktach notarialnych, oraz wartości nieruchomości, określonych przez rzeczoznawców majątkowych w operatach szacunkowych, których wyciągi przekazywane są do ewidencji gruntów i budynków. Z § 1 pkt 3 w w. rozporządzenia wynika, że rejestr cen i wartości nieruchomości stanowi odrębny od ewidencji gruntów i budynków zbiór informacji. Stosownie do powołanego przepisu rozporządzenie określa szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości. Czym innym, zdaniem organu, jest zatem operat ewidencyjny określony w art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, czym innym zaś rejestr cen i wartości nieruchomości określony w § 74 rozporządzenia.

Z uwagi na różny charakter obu zbiorów danych, charakter zawartych w nim informacji, ich udostępnianie następuje według odmiennych zasad. Zasady regulujące udzielanie informacji z operatu ewidencyjnego określone zostały w art. 24 ust. 2 i ust. 3 i są uzależnione od rodzaju żądanych informacji, a konkretnie od tego czy mają one charakter podmiotowy, czy też charakter przedmiotowy. W pierwszym wypadku udzielenie informacji podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 ust. 3 ustawy, w drugim przypadku jak wynika z art. 24 ust. 2 ustawy udostępnienie informacji jest niczym nieograniczone. Inaczej natomiast kształtuje się sposób udzielania informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości, a szczegółowo określonym ww § 74. Z ww. katalogu w rejestrze cen i wartości nieruchomości nie ma wskazanego numeru księgi wieczystej. I chociaż, jak podniósł organ, zapis § 74 ust. 2 pkt 6 wskazuje na "inne dostępne dane o nieruchomościach i ich częściach składowych", to nie należy domniemywać, iż ustawodawca miał na myśli akurat numer księgi wieczystej, bowiem jeśli chciałby umieścić taką informację niewątpliwie w powyższym katalogu by ją zawarł, tak jak to uczynił w art. 20 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Natomiast, jak wskazał, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe, w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r. - II SA/Kr 126/149; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2010 r. - sygn. II SA/Wr 546/1010; wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r. - I OSK 1839/1211). Zatem, z uwagi na fakt, iż skarżąca Spółka nie wykazała interesu prawnego, warunkującego pozyskanie ww danych podmiotowych, wniesione odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

Wobec treści decyzji organu odwoławczego [...] Sp. z o.o. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1) § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym zastosowaniu wykładni zwężającej w odniesieniu do zakresu danych dotyczących nieruchomości, podlegających ujawnieniu w ramach Rejestru Cen i Wartości Nieruchomości;

2) art, 40a ust. 1 ustaw)' z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez bezprawne ograniczenie Skarżącej prawa do dostępu do danych objętych Rejestrem Cen i Wartości Nieruchomości.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 roku oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że wynikający z treści § 74 cyt. rozporządzenia katalog nie ogranicza danych ujawnianych w RCiWN do tych, które ustawodawca wprost nazwał w omawianym przepisie. Rozstrzyga o tym § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia wyraźnie stanowiąc, że rejestracji podlegają także "inne dane o nieruchomościach i ich częściach". Przez "inne" należy rozumieć niewymienione w poprzedzających punktach w ust. 2. Nie ulega wątpliwości, że w ramach innych danych podlegających rejestracji, znajdują się także nr ksiąg wieczystych. W ocenie Spółki, interpretując akt prawny należy analizować go całościowo, nie ograniczając się do wyizolowanego odczytania przepisów, znajdujących się w jednej jednostce redakcyjnej, w tym przypadku w § 74. Jest bowiem oczywiste, że § 74 tworzy pewną całość, mając za cel unormowanie kwestii treści zawartej w RCiWN. Nie jest dopuszczalne oparcie się na ust. 2 pkt. 1-5 z pominięciem pkt. 6, zacytowanego powyżej. Nie jest również dopuszczalna wykładnia § 74 ust. 2, zwłaszcza pkt. 6, w oderwaniu od § 74 ust. 1. Przepis § 74 ust. 1 wskazuje na dwa podstawowe źródła danych ujawnianych w RCiW - akty notarialne (źródło informacji o cenach nieruchomości) i operaty szacunkowe (źródło informacji o wartości nieruchomości). Dane, które z mocy prawa są przekazywane do RCiWN pochodzą zatem z aktów notarialnych i operatów szacunkowych i w tej perspektywie należy odczytać przepis § 74 ust. 2 pkt. 6. Organ ma obowiązek uwzględniać w RCiWN wszystkie dane dotyczące nieruchomości wynikające z tych dokumentów, nie zaś wybrane przez siebie informacje. Natomiast przepis § 74 ust. 2 pkt 6 ma brzmienie kategoryczne i mówi o innych (niż wymienione w pkt 1-5) dostępnych danych, bez żadnych wyłączeń. Oznacza to wszystkie dostępne dane ujawnione w dokumentach wskazanych w § 74 ust. 1. Innymi słowy, dane wynikające z tych dokumentów są dostępnymi danymi w rozumieniu ww regulacji. Niewątpliwie z dokumentów tych wynika nr KW, tym bardziej, że zarówno akty notarialne, jak i operaty szacunkowe, w każdym niemal przypadku identyfikują nieruchomość poprzez nr KW (jeżeli nieruchomość posiada taki numer). A zatem można uznać, że jest to najbardziej podstawowe oznaczenie nieruchomości.

Nadto, skarżąca powołała się na treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, zaś zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 powołanej ustawy, księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości. Z powyższego wywiodła, iż numer KW jest podstawowym elementem przedmiotowego opisu nieruchomości gruntowej. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że RCiWN nie obejmuje nr KW nieruchomości. Z faktu umieszczenia numerów KW w aktach notarialnych oraz operatach szacunkowych wynika, że są to dane dostępne, stanowiąc - na podstawie § 74 ust. 1 rozporządzenia, podstawowe źródło danych ujawnianych w RCiWN. Organ nie ma zatem prawa pominięcia tych danych i z mocy powołanej regulacji przynależą one do RCiWN. Są to dane podstawowe dla identyfikacji nieruchomości, która jest definiowana jako przedmiot prawa własności. Niezależnie, jak podniosła skarżąca, księgi wieczyste są jawne i jest do nich zapewniony powszechny dostęp poprzez narzędzia informatyczne (dostępność w Internecie) zatem nie ma powodu, aby udostępnianie danych z RCiWN miało odbywać się z pominięciem nr KW. Spółka nadto wskazała, że organ nie odniósł się czy rzeczywiście jest czy też nie w posiadaniu nr KW w ramach RCiWN. Jeżeli bowiem wbrew swojemu stanowisku gromadzi te dane jako część RCiWN, to niewątpliwie występuje sprzeczność pomiędzy sposobem załatwienia przedmiotowej sprawy i praktyką organu. W takim przypadku gromadzone dane powinny być tym bardziej udostępnione. Ustosunkowując się natomiast do argumentacji koncentrującej się wokół numerów KW jako danych osobowych, powołując się na stanowisko NSA wyrażone wyroku o sygn akt I OSK 802/13 stwierdziła, że charakter danych objętych treścią pisma Spółki nie ma charakteru podmiotowego, gdyż numer księgi wieczystej stanowi element przedmiotowy opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, podlegający ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy, bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, w tym więc i wskazanych w skardze: § 74 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art, 40a ust. 1 ustaw)' z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez bezprawne ograniczenie Skarżącej prawa dostępu do danych objętych Rejestrem Cen i Wartości Nieruchomości.

W ocenie Sądu rację mają organy obu instancji twierdząc, iż żądanie Spółki o uzupełnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości udostępnionych na podstawie ww wniosku o numery ksiąg wieczystych właściwych dla poszczególnych nieruchomości, dotyczy uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24 ust. 5 Ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne organ prowadzący ww ewidencję, udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, zgodnie z pkt 3 na żądanie innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2 ww przepisu, a które mają interes prawny w tym zakresie. Natomiast, pomimo wezwania, kwestionując całkowicie stanowisko organu, Spółka [...] ani nie wskazała ani też wykazała interesu prawnego, warunkującego pozyskanie danych podmiotowych.

Zgodnie z ww paragrafem 74 w sprawie ewidencji gruntów i budynków starosta prowadzi rejestr cen nieruchomości określonych w aktach notarialnych oraz wartości nieruchomości określonych przez rzeczoznawców majątkowych w operatach szacunkowych, których wyciągi przekazywane są do ewidencji gruntów i budynków na mocy odrębnych przepisów. W myśl ustępu 2 ww paragrafu w rejestrze tym podlegają rejestracji ceny oraz wartości, o których mowa w ust. 1 a także:

1) adres położenia nieruchomości;

1) numery działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości;

1) rodzaj nieruchomości, z wyróżnieniem:

a) niezabudowanych nieruchomości rolnych składających się z jednego użytku gruntowego,

a) niezabudowanych nieruchomości rolnych składających się z więcej niż jednego użytku gruntowego,

b) niezabudowanych nieruchomości leśnych,

a) zabudowanych nieruchomości rolnych,

a) niezabudowanych nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę inną niż zagrodowa,

a) nieruchomości zabudowanych budynkiem lub budynkami mieszkalnymi,

b) nieruchomości zabudowanych budynkiem lub budynkami pełniącymi inne funkcje niż zagrodowa i mieszkaniowa,

a) nieruchomości budynkowych,

a) nieruchomości lokalowych,

j) zabudowanych nieruchomości leśnych,

k) innych nieruchomości niż wymienione w lit. a-j;

1) pole powierzchni nieruchomości gruntowej;

1) data zawarcia aktu notarialnego lub określenia wartości;

1) inne dostępne dane o nieruchomościach i ich częściach składowych.

Trzeba wskazać, zgodnie ze stanowiskiem Spółki, iż powołany w § 74 cyt. rozporządzenia katalog nie ma w istocie charakteru zamkniętego, jednakże w ocenie Sądu, katalog ten może zostać rozszerzony wyłącznie o dane o charakterze przedmiotowym. Natomiast należy pamiętać, iż dane dotyczące numerów ksiąg wieczystych mają charakter danych o charakterze podmiotowym, gdyż dotyczą min. danych właścicieli gruntów objętych wykazem. Taka jest również utrwalona linia orzecznicza, gdzie uznaje się za dane osobowe, w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych, także numery ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, skoro w tych księgach i zbiorach są ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi te lub zbiory są prowadzone. Zatem dane z ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w ww art. 20 ust 2 pkt J ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nieograniczone udostępnianie informacji o numerach ksiąg wieczystych doprowadziłoby do sytuacji, w której niepowołane osoby zapoznające się z treścią udostępnionego dokumentu mogłyby uzyskać zawarte w księdze wieczystej informacje, powodujące w następstwie wyrządzenie szkody osobom w niej ujawnionych. Natomiast, pomimo, co podnosi skarżąca, dane te mają charakter jawny, to jednak aby uzyskać do nich dostęp, należy najpierw posiadać numer księgi wieczystej. Nie można zatem bez znajomości numeru księgi wieczystej swobodnie uzyskać do niej dostęp czy to w drodze online czy też występując do organu o uzyskanie stosownych danych z ewidencji gruntów. Podkreślić w tym miejscu należy, że przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych w trybie art. 24 ust. 2 powołanej ustawy informacji o gruntach, budynkach i lokalach, na żądanie każdego, to jest bez konieczności wykazywania interesu prawnego, ani władania gruntem, budynkiem lub lokalem, mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym. Natomiast informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym, nie bez powodu, z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń. Nadto, co równie istotne, a no co wskazał organ odwoławczy, gdyby wolą ustawodawcy było objęcie przedmiotowym spisem również numerów ksiąg wieczystych to uczyniłby podobnie jak w zawartej w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacji prawnej tj. w przepisie art. 20 ust. 1 pkt. 1.

Reasumując wskazać należy, że skoro skarżąca w swoim piśmie o udzielenie informacji dotyczącej numerów ksiąg wieczystych właściwych dla poszczególnych nieruchomości, co do których zostały udostępnione dane z rejestru cen i wartości nieruchomości na podstawie wniosku z dnia 16 stycznia 2017 r., nie wykazała interesu prawnego, warunkującego pozyskanie żądanych danych podmiotowych, to nie mogła skutecznie się ubiegać o ich uzyskanie.

Na marginesie należy podnieść, iż w okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje podniesiony przez Spółkę zarzut braku odniesienia się przez organy obu instancji do faktu, czy rzeczywiście Starosta pozostaje w posiadaniu czy też nie numerów KW w ramach prowadzonego RCiWN. Ta kwestia nie została wyjaśniona, jednakże mając na uwadze konieczność w pierwszej kolejności wykazania przez Spółkę posiadania przez nią interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, to dopiero w kolejnym kroku, należącym już do organu, konieczne jest merytoryczne ustosunkowanie się do całości żądania, w tym do zasadności wskazanego ww interesu legitymującego do skutecznego dochodzenia ww żądania a w dalszej kolejności również do wyjaśnienia czy prowadzony przez organ rejestr - RCiWN obejmuje także przedmiotowe dane. Trzeba jednak wskazać, iż w tym zakresie Starosta pośrednio wskazał, iż żądanie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych wraz z danymi rejestru cen i wartości nieruchomości wykracza poza informacje zawarte w tym rejestrze i de facto jest żądaniem wydania danych z ewidencji gruntów i budynków, z czego należy wywieść, iż takich informacji powyższy rejestr nie zawiera. Jednakże, gdyby w istocie powyższy rejestr cen i wartości nieruchomości obejmował swoim zakresem również numery ksiąg wieczystych nieruchomości w nim ujawnionych, to mając na uwadze wykładnię systemową omawianej regulacji prawnej, należałoby uznać za zasadne żądanie wykazania przez skarżącą interesu prawnego w skutecznym ubieganiu się o uzyskanie ww danych, stosując per analogiam regulację zawartą w art. 24 ust.5 pkt 3 cyt. ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.