Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2486/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, 2, 3 ust. 2,  art. 6, 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 86
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia na rzecz A. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia na rzecz A. S., następcy prawnego byłych właścicieli, prawa do rekompensaty za mienie pozostawione w L. przez W. i P. J. wskazując, że wnioskodawczyni nie dołączyła do wniosku dokumentów niezbędnych do jego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał na konieczność zbadania kwestii posiadania w dniu 1 września 1939 r. obywatelstwa polskiego przez W. i P. J., a także spełnienia przez oświadczenia świadków złożone w przedmiotowej sprawie wymagań określonych w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm., dalej "ustawa").

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda [...] ponownie odmówił A. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu wskazał, że wytyczne zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. mogą zostać zrealizowane poprzez przesłuchanie strony. Dlatego też pismem z dnia 11 lutego 2010 r. organ zwrócił się do A. S. w celu ustalenia dogodnego terminu przesłuchania. Pismem z dnia 12 lutego 2010 r. wnioskodawczyni odmówiła uczestnictwa w przeprowadzeniu ww. dowodu. W dniu 16 marca 2010 r. wystosowano kolejne pismo zawierające szczegółowe wyjaśnienie celowości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony oraz formalne wezwanie do stawiennictwa w siedzibie organu. Strona nie stawiła się jednak na wyznaczony termin. Konsekwencją prawną braku udowodnienia posiadania przez właścicieli pozostawionych nieruchomości obywatelstwa polskiego jest natomiast stosownie do treści art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. konieczność odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Na skutek odwołania A. S., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, że art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wskazuje jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W przypadku natomiast niespełnienia wymogów ustawy, wojewoda wydaje decyzję odmowną. Organ wskazał, że biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie należy dojść do wniosku, iż brak jest wystarczających argumentów przemawiających za potwierdzeniem stronie prawa do rekompensaty. Strona nie odpowiedziała na wezwanie organu z dnia 13 lipca 2006 r., w którym wskazano dokładnie jakiego rodzaju dokumenty należy dołączyć do wniosku celem udowodnienia spełnienia przesłanek umożliwiających wydanie pozytywnej decyzji. Strona poprzestała na stwierdzeniach, iż oświadczenia świadków są zgodne z prawem a dowodem na fakt pozostawienia mienia jest także "Plan sytuacyjny podziału parceli w gminie S." wystawiony w 1934 r. Organ podał, że faktycznie jednym z dowodów w sprawie mogą być oświadczenia dwóch świadków, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się pozostawiona nieruchomość i nie są osobami bliskimi ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W niniejszej sprawie złożone oświadczenia nie wskazują jednak, czy osoby je składające zamieszkiwały w tej samej miejscowości. Z uwagi na odmowę złożenia przez stronę wyjaśnień, jak również śmierć świadków udowodnienie powyższej okoliczności nie jest możliwe.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S. i wskazała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy, jednak z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania decyzję wydano dopiero na gruncie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Rozstrzygając sprawę organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego.

Z przepisów art. 1, art. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wynika, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować spadkobierca właściciela tej nieruchomości, będący obywatelem polskim, tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., a dokonanego na podstawie umów wskazanych w art. 1 ust. 1 i 1a ustawy, bądź w wyniku przymusowego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Spadkobierca, aby spełnić powyższe wymogi zobowiązany jest do ich udokumentowania w oparciu o dowody, o których mowa w art. 6 ustawy. I tak do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty lub w wykonaniu wezwania organu (art. 6 ust. 6 ustawy) osoba ubiegająca się o to prawo winna dołączyć m. in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy), jak również dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3 (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dowodami, o których mowa wyżej, mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw oraz wydane przez władze polskie (art. 6 ust. 4 pkt 1-4 ustawy).

W przypadku braku ww. dokumentów, zgodnie z treścią art. 6 ust. 5, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w niniejszej sprawie, jak słusznie uznały organy obu instancji, skarżąca nie przedłożyła wystarczających dokumentów świadczących o fakcie pozostawienia nieruchomości, jej rodzaju oraz powierzchni. Jak wskazano już powyżej dowodami takimi mogą być bowiem wyłącznie dokumenty wymienione w ust. 4 art. 6 ustawy, a w przypadku ich braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 tego przepisu. Strona nie dołączyła bowiem do wniosku dokumentów potwierdzających rodzaj i powierzchnię nieruchomości, pomimo stosownego pouczenia jej w tym przedmiocie przez organ, a złożone do akt sprawy oświadczenia C. S. z dnia 9 lipca 2002 r., S. H. z dnia 22 lipca 2002 r., czy A. P. z dnia 22 lipca 2002 r. nie mogły stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy. Z oświadczeń tych nie wynika bowiem, czy świadkowie zamieszkiwali w tej samej miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej. Ponadto oświadczenia te ograniczają się jedynie do stwierdzenia, że W. i P. J. pozostawili w L. dom parterowy, murowany, kryty dachówką oraz działkę.

Z uwagi na niezłożenie przez stronę dokumentów koniecznych do wydania pozytywnej decyzji, organ podjął we własnym zakresie działania mające na celu wyjaśnienie kwestii pozostawienia przedmiotowej nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, korzystając z możliwości przesłuchania strony, przewidziany w art. 86 kpa. A. S. odmówiła jednak pojawienia się w urzędzie i złożenia wyjaśnień, jak również nie stawiła się na wyznaczony termin przesłuchania.

W takiej sytuacji Wojewoda [...] prawidłowo na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. odmówił skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty, natomiast Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.