Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1745/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006r. sprawy ze skargi H. F. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych /dalej określana jako KRRP/ utrzymała w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] stycznia 2005r. w przedmiocie odmowy wpisu H. F. na listę radców prawnych. Do wydania tej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 18 października 2004r. H. F. złożył wniosek do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wpisanie go na listę radców prawnych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w 1976r. uzyskał tytuł magistra prawa i złożył kopię dyplomu wydanego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. [...] w [...]. Podał też, że odbył aplikację radcowską i 27 października 1978r. złożył egzamin na stanowisko radcy prawnego. Dla udowodnienia tej okoliczności złożył notarialny odpis zaświadczenia wydanego przez Prezesa Okręgowej Komisji Arbitrażowej w [...] potwierdzającego zdanie egzaminu na stanowisko radcy prawnego z wynikiem dostatecznym. Wyjaśnił, że od [...] kwietnia 1975r. do [...] stycznia 2001r. pracował w administracji wojskowej, a obecnie jest zatrudniony w W. w P. Wykonywana praca pozwoliła mu na zdobycie doświadczenia w różnych dziedzinach prawa. Dołączył zaświadczenia z pracy oraz tzw. poświadczenie bezpieczeństwa i inne żądane przez Okręgową Izbę dokumenty, a także wniósł opłatę wpisową.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2005r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odmówiła wpisu H. F. na listę radców prawnych. Jako podstawę prawną uchwały wskazała art.24 ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 123 z 2002r. poz.1059 z późn. zmianami/. W uzasadnieniu uchwały Rada Okręgowa podała, że wnioskodawca nie spełnił warunku odbycia aplikacji radcowskiej w rozumieniu art.24 ust.1 p.6 cytowanej ustawy, bowiem w 1978r. tj. przed wejściem w życie ustawy, mógł on zdać egzamin radcowski jedynie po odbyciu aplikacji sądowej lub arbitrażowej, zgodnie z uchwałą Rady Ministrów nr 533 z 13 grudnia 1961r. w sprawie obsługi prawnej przedsiębiorstw państwowych, zjednoczeń, oraz banków państwowych /M.P. nr 96 z 1961r. poz. 406/. W tym stanie rzeczy warunek odbycia aplikacji radcowskiej, o której mowa w art.32-38 ustawy nie został spełniony. Rada Okręgowa wskazała również, że art.78-81 ustawy o radcach prawnych tj. przepisy przejściowe, które pozwalały na wpisanie wnioskodawcy na listę radców prawnych, utraciły moc 15 września 1997r. ma mocy ustawy z dnia 22 maja 1997r. o zmianie ustawy prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 75 z 1997r. poz. 471 z późn. zmianami/, zatem brak obecnie podstawy prawnej do wpisania wnioskodawcy na listę radców prawnych.

H. F. od powyższej uchwały odwołał się do KRRP. Wskazał, że odbył aplikację arbitrażową dla radców prawnych, a sam fakt dopuszczenia go do egzaminu radcowskiego potwierdzał, że spełnia pozostałe kryteria uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Zdanie egzaminu uprawniało go do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Aplikacja arbitrażowa jest aplikacją radcowską w rozumieniu ustawy o radcach prawnych, gdyż w tamtym czasie innej aplikacji nie było. Zmiany programowe nie mogą przesądzać o nieważności odbytej przez niego aplikacji. Aplikacja przygotowywała do wykonywania zawodu radcy prawnego i wielu jego kolegów z aplikacji dotychczas zawód ten wykonuje. Podnosił, że art.77 ustawy o radcach prawnych nakładał obowiązek wpisania z urzędu na listę radców prawnych osób wpisanych dotychczas. Z tego uregulowania wywodził prawo żądania wpisania na listę radców również dla tych osób, które nie wykonywały zawodu radcy prawnego. Wskazywał, że jako wojskowy nie mógł podjąć zatrudnienia w państwowych jednostkach organizacyjnych bez zgody swoich przełożonych, a zgody tej nie uzyskał i dlatego nie mógł być wpisany na listę radców prawnych. Wskazywał, że podziela pogląd Rady, iż nie może zostać wpisany na listę radców na podstawie art.78-81 ustawy o radcach prawnych, gdyż przepisy te już nie obowiązują, jednak uważa, że spełnia kryteria wpisu wymagane ustawą obecnie obowiązującą. Wskazywał również na nieprawne pobranie od niego kwoty 1200 zł tytułem wpisowego, skoro wpisu odmówiono.

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2005r. KRRP utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Jako podstawę prawną uchwały wskazała art. 33 ust.1 i 3 w związku z art.31 ust.1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 6 lipca 1982r.o radcach prawnych oraz art.138 § 1 KPA.

W uzasadnieniu wskazała, że przepisy art.78-81 ustawy o radcach prawnych utraciły moc i brak obecnie podstawy prawnej do dokonania wpisu.

Na powyższą uchwałę H. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu oprócz argumentacji podniesionej w odwołaniu od uchwały Rady Okręgowej Izby wskazał, że art.77 ustawy o radcach prawnych, nakazujący wpisanie z urzędu na listę radców prawnych tych radców, którzy wykonywali zawód w dacie wejścia w życie ustawy świadczy o tym, że ustawodawca nie kwestionował ich kwalifikacji, a zatem ci, którzy mieli kwalifikacje, ale nie wykonywali zawodu również mogą uzyskać wpis. Podnosił wadliwie powołaną podstawę prawną zaskarżonej uchwały tj. przepisy ustawy o radcach prawnych, które odnoszą się do wpisu na listę aplikantów radcowskich a nie na listę radców. Podnosił, że jego kwalifikacje powinny być ocenione na podstawie aktualnych przepisów, a przepisy te nie uzależniają uzyskania wpisu od ukończenia aplikacji po dniu ich wejścia w życie. Należy zatem ocenić, czy ukończona przez skarżącego aplikacja jest w istocie aplikacją radcowską, a ponieważ w rzeczywistości w jego ocenie jest nią, to wpis powinien być dokonany. Podniósł też, że KRRP nie ustosunkowała się do przedstawionych przez niego dowodów.

KRRP w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i uzasadniła to jak dotychczas tj. brakiem podstawy prawnej do dokonania wpisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Badając we wskazany wyżej sposób zaskarżoną uchwałę, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

Wydając rozstrzygnięcie Sąd zważył, że stan faktyczny sprawy jest niesporny między stronami: skarżący ukończył aplikację arbitrażową prowadzoną na podstawie uchwały nr 533 Rady Ministrów z 13 grudnia 1961r. i zdał egzamin radcowski 27 października 1978r. tj. przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy o radcach prawnych. Jako zawodowy wojskowy nigdy nie był wpisany na listę radców prawnych ani nigdy nie wykonywał zawodu radcy prawnego, pełnił natomiast funkcję kierowniczą na stanowisku administracyjnym w wojskowości. Po wejściu w życie ustawy z dnia 6 lipca 1982r o radcach prawnych skarżący nie został wpisany z urzędu na listę radców prawnych w trybie art.77 ustawy, gdyż nie był wpisany na listę radców prawnych w dacie wejścia w życie ustawy, zatem nie spełniał kryteriów z art.77.

Po wejściu w życie ustawy skarżący spełniał warunki z art.78 ustawy, który to przepis uprawniał do uzyskania wpisu osoby, które przed wejściem w życie ustawy nabyły prawo do wykonywania zawody radcy prawnego i złożyły stosowny wniosek o wpis. Skarżący był taką osobą, jednak przez cały okres obowiązywania omawianego przepisu tj. od 1 października 1982r., kiedy przepis wszedł w życie, do 15 września 1997r. kiedy został skreślony, nie złożył wniosku o wpis. Skreślenie art.78 oznacza, że obecnie nie ma już możliwości wpisania na listę radców prawnych osób, które uzyskały prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego w sposób inny, niż przewidziany ustawą o radcach prawnych, a w szczególności ukończyły inną aplikację niż przewidziana art.24 ust.1 p.6 ustawy. Zasadnie więc Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], a następnie KRRP uznały, że brak obecnie podstawy prawnej do dokonania wpisu na listę radców prawnych osoby, która nie ukończyła aplikacji radcowskiej w rozumieniu ustawy. Nie jest rzeczą organów samorządu, ani rzeczą Sądu porównywanie programu i poziomu ukończonej przez skarżącego aplikacji arbitrażowej i obecnie wymaganej aplikacji radcowskiej, bowiem nie ma wątpliwości, że nie są one tożsame, a ustawa nie przewiduje obecnie, oprócz sytuacji objętych art.25, dokonania wpisu po ukończeniu innej aplikacji niż radcowska.

W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała, mimo częściowo nieprawidłowo powołanej podstawy prawnej, wobec prawidłowo zastosowanych przepisów prawa i prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, zatem skarga jest nieuzasadniona.

Zważywszy powyższe działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.