Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 808/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi A. B., A. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Aktem notarialnym z [...] r. Rep. [...] nr [...] A. C., J. C., C. B. i K. C. sprzedali Skarbowi Państwa - Zarządowi Gospodarki Terenami w C., stanowiącą ich własność nieruchomość o pow. 5.418 m2, położoną w C. przy ul. [...], dla której prowadzona była przez Państwowe Biuro Notarialne w C. księga wieczysta nr [...]. Umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974r. nr 10 poz. 64).

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] r. sygn. [...] spadek po J. C. nabyło rodzeństwo: C. B., A. C. (po której, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] r. sygn. [...], spadek nabyli A. C. i M. O.) i K. C. oraz bratankowie: L. R., M. C. i J. E. Spadek po C. B. nabyli: B. R., W. B. i A. B. (postanowienie Sądu Rejonowego w C. z [...] r. sygn. [...]). Natomiast zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z [...] r. sygn. [...] spadek po K. C. nabyła w całości córka – A. C.

Wnioskami z 16 listopada 2016r. (A. C.), z 26 listopada 2012 r. (W. B. , A. B. , A. C. i B. R.), z 10 grudnia 2014r. (M. O.) i z 5 lutego 2015r. (J. E., L. R. i M. C.), spadkobiercy dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości zażądali jej zwrotu. Do rozpatrzenia sprawy został wyznaczony Starosta [...].

Decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o odmowie zwrotu opisanej wyżej nieruchomości, bowiem cel wywłaszczenia, którym w ocenie organu była budowa osiedla mieszkaniowego, został na niej zrealizowany. Cel ten nie wynikał z treści umowy sprzedaży nieruchomości z [...] r. Rep. [...] nr [...], został jednak ustalony w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Na skutek odwołania sprawę rozpatrywał Wojewoda Śląski, który decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i sprawę przekazał mu do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną orzeczenia kasatoryjnego było niewyjaśnienie wielu istotnych okoliczności sprawy.

Podejmując ponownie postępowanie organ I instancji odszukał akta archiwalne dotyczące postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego pod sygnaturą nr [...]. Decyzja wywłaszczeniowa nie zyskała waloru ostateczności i nie została nigdy wykonana. Nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania przeszła już na własność Skarbu Państwa w drodze skutecznie zawartej umowy sprzedaży z [...] r. i na tej podstawie dokonano w prowadzonej dla niej księdze wieczystej wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.

Skutecznie poinformowano zamieszkałe zagranicą strony postępowania zwrotowego zarówno o fakcie jego prowadzenia, jak i o treści art. 40 § 4 i § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a wobec niewskazania przez L. R., M. C. i J. E. pełnomocników do doręczeń (zamieszkałych w Polsce) przeznaczone dla nich pisma pozostawiano - stosownie do art. 40 § 5 Kpa - w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Organ zlecił także wykreślenie nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki nr 1., nr 2. i nr 3., na aktualnej mapie ewidencyjnej i mapie zasadniczej oraz sporządzenie wykazu działek, które aktualnie obejmuje wywłaszczona nieruchomość. Na podstawie opracowania geodezyjnego ustalono, że w obszar nieruchomości nabytej aktem notarialnym z [...] r. Rep. [...] nr [...] wchodzą obecnie w całości lub w części działki nr 3., nr 4., nr 5., nr 6., nr 7., nr 8., nr 9., nr 10., nr 11., nr 12., nr 13., nr 14., nr 15., nr 16., nr 17., nr 18., nr 19., nr 20., nr 21., nr 22., nr 23., nr 24., nr 25 i nr 26. - obręb [...].

Decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawców przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu stwierdził, iż cel wywłaszczenia został ustalony na podstawie całości dostępnych akt archiwalnych, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych dokumentów planistycznych tj: miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "A." zatwierdzonego uchwalą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w C. z [...] r. nr [...] i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. [...] r, oraz aneksu zatwierdzonego [...] r. do planu realizacyjnego osiedla "A." Nie odnaleziono bowiem (noszącego identyczną sygnaturę) planu realizacyjnego wydanego (brak wzmianki o jego zatwierdzeniu) [...] r. przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury w C. i decyzji wywłaszczeniowej z [...] r. Zgodnie z powołanym wyżej planem z [...] r. działki nr 1., nr 2. i nr 3. miały się znaleźć na obszarze przeznaczonym pod ośrodek techniczny dzielnicowy, w tym 350 stanowisk parkingowych i 450 stanowisk garażowych wraz z zielenią izolacyjną. Dopuszczono również na tym terenie lokalizację stacji obsługi samochodów oraz innych usług technicznych dzielnicowych, a w razie konieczności także realizację kotłowni osiedlowej, która zasili w ciepło obiekty realizowane w pierwszym etapie. Jako "przesądzoną" potraktowano w planie także lokalizację bazy "E.". Na podstawie odnalezionej części granicznej aneksu do planu z [...] r. organ I instancji ustalił, że przejęty teren miał zostać wykorzystany pod lokalizację garaży, miejsc postojowych, stacji transformatorowej, ciągów komunikacyjnych i zieleni urządzonej. Natomiast w toku postępowania wywłaszczeniowego zakończonego ostatecznie nabyciem przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy wskazywano ogólnie, że jest ona niezbędna "B." w C. pod budowę osiedla mieszkaniowego "A".

Uzasadniając realizację tak zdefiniowanego celu wywłaszczenia organ I instancji wskazał na ustalenie (w oparciu o akta archiwalne), iż przejęty teren do 1979r. był wykorzystywany przez C. w C. jako plac budowy osiedla - miejsce składowania materiałów budowlanych, a następnie, decyzją z [...] r. nr [...] Urząd Miejski w C. udzielił pozwolenia na jego czasowe użytkowanie (wraz z budynkami byłego zaplecza budowy) "C." w C. i B. w C. Ówczesny stan zagospodarowania terenu oraz podział istniejących zabudowań (kotłowni oraz budynków B.) pomiędzy te podmioty obrazuje plan stanowiący załącznik do decyzji oraz notatka z [...] r. Wskazano ponadto, że taki stan zagospodarowania nieruchomości potwierdzają także zdjęcia lotnicze, a zwłaszcza zdjęcie z 1977 r., na którym naniesiono orientacyjnie jej granice, co pozwoliło na ustalenie, że w ich obszarze znajdowała się część budynku kotłowni, część budynku biurowo-socjalnego, część budynku spółdzielni mieszkaniowej (dawniej "C.") oraz część bazy "E.".

Organ w związku z powyższym uznał, że cel wywłaszczenia, nie budzi wątpliwości, jego realizacja na działce nr 3., która niewątpliwie stanowi część bazy "E." (jej istnienie przesądzono w planie zagospodarowania), która pozostawała najpierw w zarządzie E. w C., a następnie na podstawie decyzji Zarządu Miasta C. z [...] r. nr [...] stała się z mocy prawa - z dniem [...] r. - przedmiotem użytkowania wieczystego tego przedsiębiorstwa (obecnie "E." S.A.). Uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na, objętych granicami wywłaszczenia, częściach działek nr 25. i nr 26. Obszar ten stanowi bowiem pas gruntu ciągnący się wzdłuż szeregu garaży (w planie przewidywano powstanie licznych stanowisk garażowych, a jest oczywiste że oceny realizacji tego celu nie można ograniczyć wyłącznie do gruntu nimi zabudowanego, bez pozostawienia jakiejkolwiek przestrzeni poza obrysem zabudowań podobnie sytuacja wygląda w przypadku działki nr 20. (mieszczącej się w granicach wywłaszczenia) i stanowiącej teren, tuż przy ciągu garaży oraz części działek nr 21., nr 22., nr 23., nr 24. zajętych pod garaże. Zdjęcie lotnicze, obrazujące stan badanego obszaru w 2003 r. potwierdza, że zarówno garaże na działkach od nr 21. do nr 24., jak i te wzdłuż których ciągnie się, wchodzący w obszar wywłaszczenia, teren działek nr 20., nr 25. i nr 26. już wówczas istniały. Co więcej, ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych na działkach nr 21., nr 22., nr 23., nr 24. nastąpiło już w 2002 r. Zatem cel wywłaszczenia został na nich zrealizowany przed 22 września 2004r. tj. przed datą wejścia w życie ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, którą zmieniono przesłanki oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości, uznając za zbędną na cel wywłaszczenia także tę nieruchomość, na której pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 pkt 2).

Na podstawie zdjęcia lotniczego z 1977 r. organ wywnioskował, że część budynku nieistniejącej już kotłowni znajdowała się na terenie obecnej działki nr 7. Podkreślił, że przy realizacji celu nie można ograniczyć wyłącznie do terenu pod budynkiem kotłowni, lecz uwzględnić należy także jej zaplecze organizacyjne (np. przestrzeń potrzebną do składowania materiału opałowego, parkowania pojazdów, dojazd itp.). Zauważył, że zarówno działka nr 7., jak i działka nr 9. powstały w wyniku podziału działki nr 27., która zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. nr [...], stała się z mocy prawa, z dniem [...] r., przedmiotem użytkowania wieczystego "C." w C., w którego zarządzie w tej dacie (a także wcześniej) pozostawała. Tym samym uznał, iż zarówno działka nr 7., jak i nr 9., a ponadto także działka nr 5. w części mieszczącej się w graniach wywłaszczonego terenu (wąski pas gruntu tuż przy granicy z działką nr 7.) zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia.

Organ wskazał, że obecnie istniejące działki nr 17, nr 18 i nr 19 powstały w wyniku podziału działki nr 28, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. nr [...], która jak wynika z pism Starosty [...] z [...] r. i z [...] r., nr [...]), powstała ze scalenia działek nr 29, nr 30, nr 31, nr 32, nr 33 i nr 34 zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. nr [...]. Działki te, jak wynika z akt archiwalnych, użytkowane były początkowo przez "C.", a następnie zostały - decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. nr [...] - przekazane "D." w C. z przeznaczeniem pod bazę magazynową, natomiast po wygaszeniu prawa zarządu (w związku z likwidacją "B." w C.), protokołem zdawczo - odbiorczym z [...] r. teren ten został przejęty przez Urząd Miasta C., a następnie, na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z [...] r. stal się - z dniem [...] r. mieniem województwa śląskiego, które na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 7 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przejęło kolumny transportu sanitarnego mające siedzibę na terenie województwa.

Odnosząc się do kwestii realizacji celu wywłaszczenia na działce nr 6., znajduje się stacja transformatorowa uwidoczniona na zdjęciach lotniczych z 1977 r. i z 2003 r.

Co do działek oznaczonych nr 8 (część) oraz na objętej granicami wywłaszczenia części działek nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15 i nr 16 organ ustalił, że są one niezabudowane. Nie oznacza to jednak, iż cel wywłaszczenia nie został na nim zrealizowany. Jak bowiem ustalił organ I instancji (na podstawie aneksu do planu z [...] r.) przejęty teren miał zostać częściowo wykorzystany także pod zieleń. Co więcej, zauważyć należy, że działki od nr 10 do nr 16.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli A. C., W. B. i A. B. podnosząc, iż w ich ocenie, organ ten nadal nie ustalił co (w ramach wywłaszczenia) miało powstać na poszczególnych działkach i co istotnie powstało. Zwrócono również uwagę, iż Starosta [...] powołał się na (odnaleziony w toku postępowania) "aneks do planu realizacyjnego osiedla "A." zatwierdzonego decyzją z [...] r. Tymczasem (jak wynika z uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej z [...] r. nr [...]) plan realizacyjny został wydany [...] r. Zasady logiki wskazują zatem, że jego uzupełnienie (aneks) nie może nosić daty wcześniejszej. Odwołujący zwrócili również uwagę, iż z porównania zdjęć lotniczych wynika, że stan nieruchomości nie uległ znaczącej zmianie.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznał, że zarówno ustalenia Starosty [...], jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Dodatkowo wskazał, że istnienie na spornym terenie bazy remontowo-budowlanej, jak i długotrwale funkcjonowanie na opisanym obszarze "B." oraz kolumny transportu sanitarnego, mieści się w ocenie organu odwoławczego, w realizacji celu wywłaszczenia określonego jako "inne usługi techniczne dzielnicowe". Bez znaczenia pozostaje zatem późniejszy obrót działkami nr 7, nr 9, nr 17, nr 18 i nr 19, bowiem (jak słusznie zauważy! organ I instancji), jeżeli cel wywłaszczenia został na danej nieruchomości zrealizowany, późniejsza zmiana sposobu jej wykorzystywania nie ma znaczenia dla oceny jej zbędności. Zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można bowiem wyprowadzać ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły już po osiągnięciu celu wywłaszczenia. Tu powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2009r. (sygn. I OSK. 1138/08). Nie można zatem mówić o zbędności, gdy np. wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a następnie zmieniono jej przeznaczenie lub w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 listopada 2010r II SA/Po 451/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 lipca 2013r. II SA/GL 1093/12).

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli A. B. i A. C. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasadzenia kosztów postępowania zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie:

1) art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji, gdy co najmniej część wywłaszczonej nieruchomości winna zostać uznana za zbędną na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej - powiązanej bezpośrednio z przyczyną utraty własności przez poprzednich właścicieli - z uwagi na brak rozpoczęcia prac związanych z realizacją tego celu w ciągu siedmioletniego terminu od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, a co więcej braku realizacji celu wywłaszczenia w 10-letnim terminie od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna;

2) art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności wskazania przez organ, dlaczego i na jakiej podstawie przyjął, iż na części działki nr 8 oraz na objętej granicami wywłaszczenia części działek nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15 i nr 16 został zrealizowany cel wywłaszczenia, w sytuacji, gdy obszar ten dotąd nie został zabudowany i nie zostały na jego terenie podjęte jakiekolwiek czynności zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia, choćby powstanie trawnika, czy innej zieleni miejskiej, a argumentacja przyjęta przez organ jest w tym zakresie dalece niewystarczająca;

Skarżący zarzucili również błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść decyzji poprzez błędne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia na części działki nr 8 oraz na objętej granicami wywłaszczenia części działek nr 10, nr 11, nr 12, nr 13, nr 14, nr 15 i 16 został zrealizowany, gdy tymczasem - jak podkreśla to sam organ administracji - przedmiotowy obszar nie został dotąd zabudowany oraz nie zostały na nim podjęte jakiekolwiek czynności zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia, choćby zagospodarowania trawnika, czy innej zieleni miejskiej, a zatem teren ten nie jest i nigdy nie był wykorzystywany w jakikolwiek sposób na przyjęty cel wywłaszczenia tj. na budowę osiedla mieszkaniowego "A".

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) "nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości". Jednocześnie w świetle ust. 3 tego przepisu Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140".

Prosta analiza powyższych przepisów wskazuje, iż możliwy jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji gdy zostanie wykazane, iż nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Aby ustalić taki stan, konieczne jest dokonanie dwojakiego rodzaju ustaleń. Pierwsze, jaki był cel wywłaszczenia. Drugie dotyczy faktycznego wykorzystania nieruchomości.

W ocenie składu orzekającego organy administracji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły cel wywłaszczenia. Nie mogło to nastąpić w oparciu o akt notarialny oraz nieostateczną decyzję wywłaszczeniową. Jednakże ustalono ten cel w oparciu o szczegółowy miejscowy plan zagospodarowania terenów osiedla "A" południowej części Śródmieścia C., zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] r. Zgodnie z którym przedmiotowe działki nr: 1, 2, 3, znalazły się w obszarze oznaczonym symbolem 35K, z przeznaczeniem pod ośrodek techniczny dzielnicowy w tym; 350 stanowisk parkingowych i 450 stanowisk garażowych, wraz z zielenią izolacyjną. "Inne ustalenie" planu to: w pasie 50 metrów od linii zabudowy terenów 43 MWn, należy wprowadzić zadrzewienie na terenach parkingów i garaży (zieleń izolacyjna). Dopuszcza się ponadto lokalizację stacji obsługi samochodów oraz innych usług technicznych dzielnicowych. Dopuszcza się w razie konieczności realizację kotłowni osiedlowej, która zasili w ciepło obiekty realizowane w pierwszym etapie.

Odnaleziono również aneks do planu realizacyjnego osiedla "A" zatwierdzonego decyzją z dnia listopada [...] r. nr [...]. Aneks do planu wynikał ze zmiany technologii budowy budynków. Zgodnie z tym planem teren przedmiotowej nieruchomości przewidziany był pod lokalizację garaży, miejsc postojowych, stacji transformatorowej, ciągów komunikacyjnych, zieleni urządzonej, (strefa ochronna osiedla).

Analiza powyższego pozwala na uznanie, że cel wywłaszczenia został ustalony niezwykle szeroko. Na działkach, które zostały wywłaszczone możliwa była lokalizacja garaży, miejsc parkingowych, transformatora energetycznego, ciepłowni osiedlowej, ale również innych obiektów niezbędnych funkcjonowaniu osiedla. Dotyczyło to również zieleni izolacyjnej.

Warto w tym miejscu wskazać, że określenie "ośrodek techniczny osiedlowy" można uznać za swego rodzaj zaplecza dzielnicy. A WSA w Łodzi w wyroku z dnia 12 kwietnia 2019 r. (sygn. II SA/Łd 105/19 – wszystkie orzeczenia za CBOSA) uznał, iż "na składać się będą nie tylko budynki, dojazd i dojście do nich, ale również wolna od zabudowy powierzchnia działki, które ma zapewniać możliwość składowania, magazynowania, stanowić przestrzeń do postoju lub choćby manewrowania pojazdów, a nawet przestrzeń socjalną dla pracowników. Brak naniesień budowlanych nie świadczy zatem o niewykorzystywaniu nieruchomości w roli części zaplecza". Rozpatrywana sprawa dotyczy "zaplecza" osiedla mieszkaniowego, ale przedstawiona teza wydaje się w pełni uzasadniona.

Należy mieć świadomość, że przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe, czy też budownictwo mieszkaniowe cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w razie wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również innych obiektów związanych immanentnie z potrzebami mieszkańców, czy też szerzej z funkcjonowaniem osiedla mieszkaniowego, a w szczególności obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r. (sygn. II SA/Bk 496/18).

Po dokonaniu ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia, zarówno Starosta [...], jak i Wojewoda Śląski wyraźnie wskazali, jak zostały wykorzystane poszczególne działki powstałe z wywłaszczonej nieruchomości. I tak powstały tam – pierwotnie miejsce składowania materiałów budowlanych (plac budowy osiedla) B. w C. Dotyczyło to wszystkich wywłaszczonych nieruchomości. To już wskazuje, że cel wywłaszczenia został osiągnięty. W późniejszym czasie zostały tam zrealizowane zabudowania kotłowni osiedlowej, część budynku biurowo-socjalnego, część budynku spółdzielni mieszkaniowej (dawniej B.), część bazy "E." i wreszcie stacja transformatorowa.

Część działek użytkowana była przez B., a następnie zostały - decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. nr [...] - przekazane zostały D. w C. z przeznaczeniem pod bazę magazynową.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że zebrany przez organy administracji materiał dowodowy wskazuje wyraźnie, ze na wywłaszczonych działkach cel wywłaszczenia został zrealizowany. Przy czym należy zgodzić się z Wojewodą Śląskim, że realizacja celu wywłaszczenia to nie tylko obiekty kubaturowe, ale również dojścia, dojazdy a nawet zieleń izolacyjna.

Tu Sąd zwróci uwagę, że dokonywana jest analiza zamierzeń, które miały miejsce ponad 60 lat temu, w zupełnie innej sytuacji gospodarczej, politycznej i prawnej. Zatem przenoszenie dzisiejszej wiedzy oraz modelu regulacji (czasem bardzo kazuistycznej) na rozstrzygnięcia zapadłem ponad pół wieku temu nie jest uzasadnione. W konsekwencji zarzut naruszenia w sprawie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uznać za niezasadny.

Sąd nie dopatrzył się również istotnych uchybień w zakresie postępowania wyjaśniającego. Starosta [...] podjął wszystkie możliwe działania w celu ustalenia zarówno celu wywłaszczenia, jak i wykorzystania nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.