Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 164/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 229
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent Miasta R. (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ust. 1, art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm., dalej jako "ustawa o gospodarce nieruchomościami") oraz art. 104, art. 105 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm., dalej jako "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku M.M. B. i J.W.M., o zwrot części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w R., przy ul. M. [...] orzekł o:

1) odmowie zwrotu na rzecz ww. osób nieruchomości położonej w R. przy ul. M[...], stanowiącej część działki oznaczonej w ewidencji gruntów miasta R. nr [...] na arkuszu mapy [...] obrębu [...], zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. Nr [...] jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R., odpowiadającej części dawnej działki nr [...], nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] lipca 1967r. (obejmującej teren wskazany na mapie wykonanej do celów sądowych - do sprawy [...] - II wariant, jako działki nr [...] i [...])

2) umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w R., oznaczonej w ewidencji gruntów miasta R. jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej współwłasność M.M. B. ([...] cz.) oraz M.N.B.- S. ([...] cz.), odpowiadającej części dawnej działki nr [...] nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] lipca 1967 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że dla nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] M. róg ulicy M., stanowiącej własność M.J. C., prowadzona była księga wieczysta Nr [...]. Nieruchomość ta podzielona została na dwie działki: nr [...] o powierzchni [...] m kw. i nr [...] o powierzchni [...] m kw. Podział został wykazany na mapie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Miejskiej Pracowni Geodezyjnej w R., wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej dnia [...] września 1966 r., za nr [...]. Na podstawie aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] lipca 1967 r. działka nr [...] nabyta została na rzecz Skarbu Państwa, na zasadzie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. M. J. C. przyjęła nazwisko G.. M.J.G. zmarła [...] marca 2000 r. a spadek po niej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w R. sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2002 r., nabyły córki: M. M. B. i J.W. M. po 1/2 części każda z nich. Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r., doprecyzowanym pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. M.B. oraz J. W.M. reprezentowane przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniosły o zwrot części nieruchomości położonej w R. przy ul. M., oznaczonej jako działka nr [...]. Wniosek o zwrot nieruchomości obejmował teren działki nr [...] stanowiący część dawnej działki nr [...], odpowiadający działkom nr: [...][...] i [...] wydzielonym na ww. mapie z dnia [...] września 2009 r., wykonanej dla celów sądowych. Wobec ograniczenia roszczenia o zwrot nieruchomości do terenu stanowiącego działkę nr [...], postępowanie o zwrot nieruchomości odpowiadającej działkom nr [...] i [...] - stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...], stało się bezprzedmiotowe. Dlatego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. umorzono postępowanie administracyjne w tym zakresie. W piśmie z dnia [...] października 2010 r. pełnomocnik stron podtrzymał wniosek o zwrot nieruchomości argumentując, że na wywłaszczonej nieruchomości miał powstać budynek biurowy dla Przedsiębiorstwa [...], który został wybudowany tylko na części nieruchomości, a pozostała część została niezabudowana i niezagospodarowana. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., organ I instancji odmówił zwrotu części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na arkuszu mapy [...], obrębu [...], odpowiadającej części dawnej działki nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania stron Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011r., utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta R.. Na decyzję Wojewody [...] wnioskodawczynie reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to prawomocnym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 879/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R..

Następnie organ I instancji podniósł, że ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze wskazania ww. Sądu, uzupełnił materiał dowodowy. Do akt sprawy dołączono załączniki graficzne dotyczące "małej architektury" przy budynku biurowym Przedsiębiorstwa [...] w R.. W dniu [...] czerwca 2012 r. przeprowadzono dodatkowe oględziny na gruncie uwzględniając wniosek pełnomocnika stron z dnia [...] września 2010 r. o objęcie postępowaniem o zwrot także działek nr [...][...][...] (wykazanych na mapie z dnia [...] września 2009 r.). Organ wskazał, że działka nr [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...], wydaną przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury dnia [...] maja 1966 r., przeznaczona została na budowę budynku biurowego dla Przedsiębiorstwa [...] w R.. Działka nr [...] po odłączeniu z księgi wieczystej nr [...] przyłączona została do księgi wieczystej nr [...]. Z dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu wynika, że od [...] stycznia 1969 r. Przedsiębiorstwo [...] w R. wnosiło opłaty roczne z tytułu użytkowania terenu państwowego, w skład którego wchodziły nieruchomości objęte m.in. księgą wieczystą nr [...]. Zgodnie z mapą ewidencyjną Ks. ew. [...] z dnia [...] października 1966 r. i rozliczeniem hipotecznym księgi wieczystej [...], działka nr [...] wraz z działkami nr [...][...][...] zawierały łącznie powierzchnię [...] m kw. Po odłączeniu działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m kw, pozostałe działki nr [...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m. kw. scalone zostały w działkę nr [...]. Na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r. [...], ul. M., nabyły z dniem [...] grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa o powierzchni ogólnej [...] m kw. ujawnionego w księdze wieczystej [...], ozn. na mapie ewidencyjnej R. Ks. Ew. [...] jako działka nr [...], oraz prawo własności wyszczególnionych w punkcie [...] tej decyzji budynków i urządzeń trwale z tym gruntem związanych (tj. budynku administracyjno-biurowego murowanego [...]-kondyg., stacji trafo). Prawo wieczystego użytkowania określone zostało na 99 lat licząc od dnia [...] grudnia 1990 r. (tj. do dnia [...] grudnia 2089r.). Powołana wyżej mapa z wykazem synchronizacyjnym oraz decyzja Wojewody [...], znajdują się w aktach sprawy (karty [...]). Z księgi wieczystej nr [...], odłączono działkę nr [...] o powierzchni [...] m kw., dla której urządzono oddzielną księgę wieczystą nr [...], w której jako właściciela wpisano Skarb Państwa oraz [...] w R. - jako użytkownika wieczystego gruntu i właściciela budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. Wpisu zaś prawa użytkowania wieczystego dokonano na podstawie wniosku z dnia [...] czerwca 1998 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r. w dniu [...] marca 1999 r. Aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., Syndyk masy upadłości [...] w R. w upadłości z siedzibą w R. przy ul. M. sprzedał prawo użytkowania wieczystego działki oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] m kw. i prawo własności budynku administracyjnego i budowli, stanowiących odrębną od gruntu nieruchomość [...] D. K. i B. S. spółka jawna z siedzibą w L.. W dniu zaś [...] lipca 2007 r., aktem notarialnym Rep. A Nr [...] reprezentant ww. spółki sprzedał prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] oraz własność budynków stanowiących odrębną nieruchomość Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w R.. Stan prawny nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha (obr. [...]), wykazany jest w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. Nr [...], na rzecz Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R..

Organ wyjaśnił, że zgodnie z mapą podziału nieruchomości z dnia [...] marca

2010 r. ,wykonaną przez geodetę J.Z. do celów sądowych do sprawy

[...] - II wariant, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Prezydenta Miasta R. za nr [...], działka nr [...] podzielona została na działki nr: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha. Na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w R. [...] Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w R. [...] Wydziału Cywilnego z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu własności nieruchomości przez zasiedzenie, M.M. B. oraz M. N. B.-S. nabyły, z dniem [...] października 2005 r., na współwłasność w 1/2 części, każda z nich, własność części nieruchomości położonej w R. przy ul. M., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...], przedstawioną na ww. mapie jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. W związku z ww. postanowieniem Sądu, działki nr [...][...][...] przedstawione na wyżej powołanej mapie, ze względu na brak aktu prawnego potwierdzającego podział na ww. działki, scalono w działkę nr [...] o powierzchni [...] ha.

Następnie organ podniósł, że w czasie oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2012 r. wnioskodawczynie odstąpiły od roszczenia o zwrot w odniesieniu do działki nr [...] o powierzchni [...] ha, podtrzymały zaś roszczenie do części dawnej działki nr [...], stanowiącej część działki nr [...], odpowiadającej działkom nr [...][...] przedstawionym na ww. mapie z dnia [...] marca 2010 r. Podczas oględzin nieruchomości stwierdzono, że działka nr [...] znajduje się od południowej strony budynku biurowego. Działkę od strony wschodniej oddziela ogrodzenie z przęsła metalowego (stanowiącego część ogrodzenia posesji M.M. B.), a od strony zachodniej mur oporowy. Działka porośnięta jest częściowo trawą, znajdują się na niej pojedyncze krzewy, kwiaty, winorośl. Natomiast na działce nr [...], wzdłuż wschodniej części budynku biurowego znajduje się trawnik wraz z żywopłotem oraz drzewami ([...] szt.). Działka w części utwardzona jest płytami chodnikowymi. Na działce znajduje się kwietnik w obudowie murowanej. Oględzinami objęto również teren przyległy do działek objętych roszczeniem. Przeprowadzone oględziny potwierdziły, że na działce nr [...] usytuowany jest budynek biurowy [...], a lokalizacja budynku jest zgodna z ww. mapą do celów sądowych. Wejście główne do budynku znajduje się od strony ulicy M.. Wokół budynku znajduje się opaska z kostki brukowej, od strony południowej i zachodniej budynku znajdują się dodatkowe wejścia. Powyższy stan zagospodarowania nieruchomości oraz usytuowania budynku biurowego potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana w czasie oględzin nieruchomości, która dołączona została do akt sprawy.

Organ stwierdził, że istniejący na działce nr [...] budynek wybudowany został zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] maja 1966 r. Powołana zaś decyzja lokalizacyjna wraz z projektem zagospodarowania wykonanym na mapie sytuacyjno-wysokościowej, znajdują się w aktach sprawy (k. [...][...]). Plan realizacyjny inwestycji stanowi część dokumentacji technicznej i uszczegóławia zamierzenie inwestycyjne. W ramach tej inwestycji przewidziana była budowa budynku biurowego dla Przedsiębiorstwa [...], jako realizacja celu głównego, a także wpisane w naturę takiej inwestycji, budowa obiektów towarzyszących, takich jak: obiekty małej architektury, chodniki, podjazdy, parkingi, zieleń, jak również infrastruktura towarzysząca budowie budynku. W skład kompleksowej dokumentacji dla biurowca wchodzą także elementy urządzenia terenu wokół budynku biurowego Przedsiębiorstwa [...]. Dołączony do akt sprawy projekt techniczny małej architektury przy budynku biurowym wskazuje jakie elementy urządzenia terenu przewidywane były na przedmiotowym terenie. Oględziny nieruchomości wykazały, że do chwili obecnej na gruncie objętym roszczeniem istnieją obiekty małej architektury, w postaci: muru oporowego i obudowy kwietnika, a także balustrada tarasu na składzie opału przy budynku biurowym. Wymienione elementy urządzenia terenu wchodziły w skład projektu "małej architektury" wokół budynku biurowego. Na planie sytuacyjnym obiekty te oznaczone zostały Nr 1 - projekt muru oporowego, Nr 2 - obudowa kwietnika z ławkami, Nr 6 - balustrada tarasu na składzie opału. Projekty małej architektury wraz z projektami branżowymi wchodzą zaś w skład kompleksowej dokumentacji dla biurowca Przedsiębiorstwa [...].

Dalej organ podniósł, że zgodnie z protokołem odbioru budynku administracyjnego P.B.K. przy ul. M., roboty wykonane zostały w terminie od dnia [...] września 1967 r. do [...] czerwca 1969 r. W dniu [...] września 1969 r. wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku administracyjnego. Nie sposób więc uznać, że tylko część nieruchomości, na której znajduje się budynek biurowy stanowi zagospodarowanie zgodne z celem wywłaszczenia, a pozostała jej część jest zbędna. Budynek wraz z obiektami małej architektury oraz całą infrastrukturą towarzyszącą tym obiektom stanowią zorganizowaną całość, która dowodzi wykorzystania nieruchomości zgodnie z celem, dla którego Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w odniesieniu do części działki nr [...] (odpowiadającej działkom nr [...] i [...] wykazanym na mapie do celów sądowych - II wariant), stanowiącej części dawnej działki nr [...], cel nabycia jej na rzecz Skarbu Państwa został osiągnięty, a inwestycje zostały zrealizowane w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co stanowi przeszkodę do zwrotu tej części nieruchomości. Ponadto Skarb Państwa nie włada przedmiotową nieruchomością, bowiem znajduje się ona w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R., a w świetle powyższych ustaleń, organ prowadzący postępowanie nie ma podstaw do podjęcia czynności w celu doprowadzenia nieruchomości do stanu, w którym Skarb Państwa władałby wywłaszczoną nieruchomością. W związku z powyższym należało orzec o odmowie zwrotu tej części nieruchomości.

Na koniec uzasadnienia swojej decyzji organ wyjaśnił, że w odniesieniu do działki nr [...], odpowiadającej części dawnej działki nr [...], nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] lipca 1967 r., wnioskodawczynie odstąpiły od roszczenia do zwrotu tej nieruchomości, dlatego też, postępowanie administracyjne w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzono jako bezprzedmiotowe.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyły M.B. i J. M., reprezentowane przez pełnomocnika - radcę prawnego, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej jej 1 punktu. Decyzji w części jej punktu 1 zarzuciły:

1) naruszenie art. 7 K.p.a. polegające na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

2) naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 8 K.p.a. polegające na działaniu organu z naruszeniem prawa przejawiającym się odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z jednoczesnym prowadzeniem postępowania, które nie budzi zaufania do organu państwa u uczestników postępowania

3) naruszenie art. 226 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na odmowie zwrotu nieruchomości, mimo, że użytkowanie wieczyste zostało wpisane do księgi wieczystej [...] marca 1999 r., a więc po terminie określonym w art. 226 ww. ustawy.

4) obrazę art. 136 ww. ustawy przez odmowę zwrotu, mimo, że nieruchomość jest zbędna.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] (dalej jako "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części, tj. orzekającej o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w R. przy ul. M., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na arkuszu mapy [...] obrębu [...], odpowiadającej części dawnej działki nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powtarzając ustalenia organu I instancji podniósł, że wprawdzie objęta roszczeniem nieruchomość w chwili obecnej znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", jednakże jak wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. syg. akt VIII SA/Wa 879/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, aby spowodowało to możliwość zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wpis tego prawa do księgi wieczystej powinien być złożony przed dniem 1 stycznia 1998 r. Jak zaś wynika z materiału dowodowego powyższy wpis dokonany został na wniosek Zakładów [...] P.P. w upadłości z dnia [...] czerwca 1998 r., dlatego też organ I instancji zobowiązany był do zbadania czy nieruchomość, stosownie do art. 137 ww. ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Regulacja zawarta w ww. przepisie oznacza, że podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Biorąc pod uwagę powyższe oraz zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 879/11 organ I instancji ponownie przeprowadzając postępowanie uzupełnił materiał dowodowy o załączniki graficzne dotyczące "małej architektury" oraz objął postępowaniem działki [...][...] uwzględniając wniosek strony z dnia [...] września 2012 r. W dniu [...] czerwca 2012 r. organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości, w trakcie których wnioskodawczynie odstąpiły od roszczenia o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, jednocześnie podtrzymały roszczenie w stosunku do działek o numerach [...][...] uwidocznionych na mapie z dnia [...] marca 2010 r. Z tego też powodu organ I instancji postępowanie w odniesieniu do działki nr [...] zasadnie umorzył na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2012 r. oględziny objętej wnioskiem nieruchomości wykazały, iż do chwili obecnej istnieją na niej obiekty małej architektury, w postaci: muru oporowego i obudowy kwietnika, a także balustrada tarasu na składzie opału przy budynku biurowym (będąca poza terenem objętym wnioskiem o zwrot). Wymienione elementy urządzenia terenu wchodziły

w skład projektu "małej architektury" wokół budynku biurowego. Na znajdującym się

w aktach sprawy planie sytuacyjnym obiekty te oznaczone zostały Nr 1 - projekt muru oporowego, Nr 2 - obudowa kwietnika z ławkami, Nr 6 - balustrada tarasu na skład opału. Dołączony do akt projekt techniczny małej architektury wraz z projektami branżowymi wchodzą w skład kompleksowej dokumentacji dla biurowca Przedsiębiorstwa [...]. Plan realizacyjny inwestycji stanowi część dokumentacji technicznej i uszczegóławia zamierzenie inwestycyjne. W ramach tej inwestycji przewidziana była budowa budynku biurowego dla Przedsiębiorstwa [...], jako realizacja celu głównego, a także wpisane w naturę takiej inwestycji, budowa obiektów towarzyszących, jak również infrastruktura towarzysząca budowie tych obiektów. Dlatego też zgodzić się należy z twierdzeniem zawartym w decyzji organu I instancji, że budynek wraz z obiektami małej architektury oraz całą infrastrukturą towarzyszącą tym obiektom stanowią zorganizowaną całość. Z materiału dowodowego wynika, że budynek zlokalizowany na działce nr [...] wybudowany został zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] maja 1966 r. Zgodnie z protokołem odbioru budynku administracyjnego P.B.K. przy ul. M., roboty wykonane zostały w terminie od [...] września 1967 r. do [...] czerwca 1969 r., zaś decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku administracyjnego wydana została [...] września 1969 r.

Wobec takich ustaleń faktycznych przedstawionych w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta R. popartych zgromadzonym materiałem dowodowym organ odwoławczy stwierdził, iż w jego ocenie nie budzi wątpliwości, że cel dla którego Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość został zrealizowany, a inwestycję zrealizowano z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję administracyjną złożyła M. B. (dalej jako "skarżąca") reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 8 K.p.a. polegające na działaniu organu z naruszeniem prawa przejawiającym się odmową zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, z jednoczesnym prowadzeniem postępowania, które nie budzi zaufania do organu państwa uczestników postępowania

2) naruszenie art. 136 ust 3 w związku z art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym przyjęciu, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości w części nieruchomości położonej w R. przy ul. M. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] na arkuszu mapy [...] obrębu [...] odpowiadającej części dawnej działki numer [...] jest wykluczony z uwagi na brak spełnienia przesłanek wynikających z art. 137 ust 1 ww. ustawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że jako dowód na realizację przedsięwzięcia przez Skarb Państwa organ odwoławczy uznał w ślad za decyzją organu I instancji obiekty małej architektury w postaci muru oporowego i obudowy kwietnika, a także balustrady tarasu na składzie opału przy budynku biurowym podczas, gdy niektóre elementy uważa jednocześnie za obiekty znajdujące się poza terenem objętym żądaniem zwrotu. Wymienione zaś obiekty architektury nie mogą stanowić o realizacji inwestycji Skarbu Państwa jako, że nie dotyczą przedmiotowej nieruchomości. Materiał dowodowy z którego wynika, że budynek wraz z obiektami małej architektury oraz całą infrastrukturą towarzyszącą tym obiektom tworzą zorganizowaną całość, roboty wykonane zostały w terminie od dnia [...] września 1967 r. do [...] czerwca 1969 r., a decyzja

o pozwoleniu na użytkowanie budynku administracyjnego wydana była w dniu [...] września 1969 r. nie stanowi bowiem dowodu, że inwestycja została zrealizowana, kiedy nie dotyczy to przedmiotowej nieruchomości. Ponadto z oględzin nieruchomości nie wynika termin zakończenia budowy obiektu małej architektury w postaci obudowy kwietnika, co podważa że cel dla którego Skarb Państwa nabył nieruchomość został zrealizowany. Co za tym idzie ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta R. poparte powyższymi argumentami a następnie uznane przez Wojewodę [...] należy uznać za błędne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r. zapadłym w sprawie o sygn. akt VIII SA/WA 879/11 uchylającym poprzednie decyzje organów w niniejszej sprawie. Uchylenie poprzednich decyzji miało miejsce z uwagi na naruszenie przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niedostateczne zbadanie przesłanek w tym przepisie wymienionych. W wyroku tym Sąd stwierdził, że organy orzekały w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Wiadomo bowiem wprawdzie, że aktualnie na przedmiotowej działce znajduje się budynek biurowy wraz z obiektami towarzyszącymi, wybudowany dla potrzeb Przedsiębiorstwa [...], niemniej jednak organy nie ustaliły na jakiej części nieruchomości budowla ta się znajduje. W zebranym materiale dowodowym brak jest kompleksowych planów realizacji inwestycji, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1966 r., nr [...]. Organy obu instancji nie wyjaśniły także w oparciu o dokumenty, kiedy został złożony wniosek o wpis do księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego przysługującego [...] w R.. Organy nie odniosły się do wniosku o objęcie postępowaniem o zwrot nieruchomości i przeprowadzenie planowanych oględzin również na działkach nr [...] i nr [...], prowadząc całość postępowania jedynie w stosunku do działki oznaczonej nr [...]. Dopiero zaś wyjaśnienie powyższych kwestii uprawni organ do podjęcia decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości lub jej zwrocie.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Stwierdzić należy, że organy obu instancji wykonały zalecenia tutejszego Sądu zawarte w ww. wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. Przede wszystkim organy uzupełniły materiał dowodowy o kompleksowe plany realizacji inwestycji dotyczące spornej nieruchomości, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1966 r. nr [...], jak również dokonały oględzin działek objętych żądaniem zwrotu. Wyjaśniły także - w oparciu o zebrane dokumenty - kiedy został złożony wniosek o wpis do księgi wieczystej spornej nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego przysługującego [...] w R.. Organy ustaliły, że wpis prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości miał miejsce po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym brak jest możliwości zastosowania przez nie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym to przepisem roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ww. ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Słusznie więc również organy obu instancji stwierdziły, że były zobowiązane do zbadania czy sporna część nieruchomości, objęta żądaniem zwrotu, stosownie do art. 137 powoływanej ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy stanowi z kolei, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z materiału dowodowego zebranego przez organy obu instancji w niniejszej sprawie nie wynika, aby rozpoczęcie czy też zrealizowanie inwestycji na spornej nieruchomości miało miejsce po upływie terminów o których mowa w ww. przepisie. Skarżąca w toku postępowania również nie przedstawiła żadnych dowodów, aby rozpoczęcie czy też zrealizowanie inwestycji na spornej nieruchomości miało miejsce po upływie ww. terminów.

Organy ponownie przeprowadzając postępowanie uzupełniły materiał dowodowy o załączniki graficzne dotyczące tzw. "małej architektury" oraz objęły postępowaniem działki [...] i [...] uwzględniając wniosek strony skarżącej z dnia [...] września 2010 r. Przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2012 r. oględziny nieruchomości objętej wnioskiem wykazały, że do chwili obecnej istnieją na niej obiekty małej architektury, w postaci m.in. muru oporowego i obudowy kwietnika. Wymienione elementy urządzenia terenu wchodziły w skład projektu "małej architektury" wokół budynku biurowego. Na znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy planie sytuacyjnym obiekty te oznaczone zostały Nr 1 - projekt muru oporowego, Nr 2 - obudowa kwietnika z ławkami. Dołączony do akt projekt techniczny małej architektury wraz z projektami branżowymi wchodzą zaś w skład kompleksowej dokumentacji dla biurowca Przedsiębiorstwa Robót Kolejowych. Plan realizacyjny inwestycji stanowi część dokumentacji technicznej i uszczegóławia zamierzenie inwestycyjne. W ramach tej inwestycji przewidziana była budowa budynku biurowego dla Przedsiębiorstwa [...], jako realizacja celu głównego, a także wpisane jest w naturę takiej inwestycji, budowa obiektów towarzyszących, jak również infrastruktura towarzysząca budowie tych obiektów. Dlatego też zgodzić się należy z twierdzeniem zawartym w decyzjach organów, że budynek wraz z obiektami małej architektury oraz całą infrastrukturą towarzyszącą tym obiektom stanowią zorganizowaną całość.

W związku z powyższym nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest, że budynek zlokalizowany na działce nr [...] wybudowany został zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] maja 1966 r. Zgodnie bowiem ze znajdującym się w aktach administracyjnych protokołem odbioru budynku administracyjnego P.B.K. przy ul. M. (k. [...]), roboty wykonane zostały w terminie od [...] września 1967 r. do [...] czerwca 1969 r., zaś decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku administracyjnego wydana została [...] września 1969 r. (k. [...]).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że strona skarżąca, poza przywołaniem norm postępowania, które w jej ocenie zostały naruszone, nie wskazała jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to uchybienie. Zarzuty w tym zakresie są jedynie polemiką z ustaleniami organów, nie popartą żadnymi dowodami. Niezadowolenie z treści rozstrzygnięć nie zmienia faktu, że organy działały zarówno na podstawie przepisów prawa, lecz również zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. wynika wprawdzie, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Obowiązek poszukiwania dowodów, czyli dowodzenia ciąży bowiem nie tylko na organie administracji, obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Takiej jednak inicjatywy dowodowej skarżąca nie wykazała w toku postępowania przed organami administracji obu instancji.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy dokonały właściwej subsumpcji tego stanu pod przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1. Wobec prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych przedstawionych w uzasadnieniach obu decyzji popartych zgromadzonym materiałem dowodowym, w ocenie Sądu uznać więc należy, że cel dla którego Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość został zrealizowany, a inwestycję zrealizowano z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Realizacja inwestycji polegała bowiem nie tylko na wybudowaniu budynku biurowego, lecz również na budowie infrastruktury towarzyszącej i obiektów małej architektury także objętej projektem budowlanym. Wydanie zaś decyzji o pozwoleniu na użytkowanie świadczy o tym, że inwestycja została w pełni zrealizowana. Twierdzenia skarżącej, co do tego, że organy nie wyjaśniły w jakim terminie powstała infrastruktura towarzysząca, jak również obiekty tzw. "małej architektury", czy też jej sugestie, że miało to miejsce po upływie terminów wskazanych w ww. przepisie, w sytuacji gdy sama skarżąca nie wskazuje kiedy miało to miejsce, jest twierdzeniem gołosłownym, nie popartym żadnym dowodem, wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec zrealizowania inwestycji w terminie, zgodnie z celem, dla którego dokonano wywłaszczenia nieruchomości, brak jest podstaw do jej zwrotu w zakresie objętym wnioskiem.

Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.