Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 975/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 23; art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 3; art. 40 ust. 3; art. 40 ust. 6, 8 i 11; art. 40 ust. 12 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie kary za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania, decyzją z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 40 ust. 1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115) oraz uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (Dz. Urz. Woj. Wlkp Nr 101) nałożył na J. O. karę pieniężną w kwocie [...] zł za zajęcie bez zezwolenia w okresie od 23 stycznia do dnia 23 lutego 2007r. pasa drogowego przy ul. [...]w P .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 23 stycznia 2007r. dokonano kontroli pasa drogowego ul. [...] i stwierdzono, że w pobliżu ul. [...] ustawiona jest bez zezwolenia dwustronna tablica reklamowa o łącznej powierzchni [...] m2. Ustalono, ze reklama należy do J. O . Ostatnie zdjęcie potwierdzające umieszczenie reklamy w pasie drogowym ulicy [...] wykonane zostało przez służby Zarządu Dróg Miejskich w dniu 23 lutego 2007r. W dniu 9 marca 2007r. odbyła się wizja terenowa, podczas której stwierdzono usunięcie reklamy z pasa drogowego. Art. 40 ust, 12 ustawy o drogach publicznych przewiduje, iż za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi pobiera się karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotnej opłaty naliczonej na podstawie art. 40 ust. 6 tejże ustawy. Przepis ten mówi, że opłata za zajęcie pasa drogowego stanowi iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego oraz stawki opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawki te określone są w § 4 uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004r. w sprawie wysokości stawek za zajęcie pasa drogowego. Za ustawienie tablicy reklamowej w pasie drogowym drogi gminnej, a taka jest ul. [...], stawka ta wynosi 0,90 zł/m2 za 1 dzień. Zatem skoro tablica reklamowa ustawiona była w okresie od 23 stycznia do 23 lutego 2007r. należało powierzchnię tablicy [...]m2 pomnożyć przez 32 dni, przez 0,90 zł/m2 oraz przez 10, co w sumie dało kwotę kary [...]zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.O . Podniósł, iż mieszka przy ul. [...], która jest objęta strefą ograniczonego postoju, dlatego w myśl obowiązujących przepisów opłacił na daną strefę identyfikator na samochód, który parkuje w pobliżu miejsca zamieszkania. W biurze Strefy Ograniczonego Postoju przy wykupie identyfikatora został poinformowany, że przyczepa bagażowa, jednoosiowa nie podlega opłatom w strefie ograniczonego postoju. Dlatego też - jak twierdzi - parkował ją w pobliżu miejsca zamieszkania w sposób niekolidujący z ruchem pojazdów samochodowych oraz nieograniczający ruchu pieszych. Nadmienił też, że przepisy kodeksu drogowego nie zabraniają zabudowy górnej części przyczep bagażowych, jak również wykonania na niej napisów, nie zmienia to bowiem przeznaczenia przyczepy. Mając na uwadze, że przyczepa ta jest dopuszczona do ruchu drogowego odwołujący wskazał, że uważa przedmiotowe postępowanie za nieuzasadnione. Dlatego wniósł o jego umorzenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie dotyczy m.in. umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. W myśl zaś definicji zawartej w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Zdaniem Kolegium w świetle powołanych przepisów umieszczenie przedmiotowej przyczepy – lawety w pasie drogowym ulicy [...] wraz z zainstalowaną na niej tablicą informacyjną spełnia przesłanki do uznania ją za reklamę (wyrok NSA z 26.10.2006r. I OSK 1480/05). Dlatego też w sytuacji stwierdzonego zajęcia pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia organ zarządzający zasadnie wydał decyzję administracyjną z naliczoną do zapłaty karą pieniężną.

J. O. wniósł skargę na powyższą decyzję przytaczając zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, że posiadana przez niego przyczepa jest przyczepą bagażową, a nie przyczepą – lawetą.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podkreślając, że swoje stanowisko oparło na ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie sądowoadministracyjnym i poglądem wyrażanym w doktrynie, zgodnie z którym przyczepki bagażowe z nadbudowanymi dwustronnymi tablicami są nośnikami reklamowymi, zaś umieszczone na nich plansze – reklamami.

W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2009r. skarżący podniósł, że przedmiotową przyczepę parkuje w pobliżu swego miejsca zamieszkania, lecz na co dzień wykorzystuje ją w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Tym samym przyczepa ta nie została ustawiona na stałe. Jego zdaniem w aktach administracyjnych nie znajdują się żadne dowody wskazujące, że przyczepa została faktycznie umiejscowiona na stałe przy ul. [...] na okres 32 dni. Wskazał, że była ona pozostawiana na miejscu parkingowym wyłącznie w czasie jego pobytu w mieszkaniu znajdującym się w pobliżu strefy parkowania, co nie miało związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dodatkowo podniósł, że sama treść informacji umieszczonej na przyczepie (tj. strzałki mające wskazywać kierunek dojazdu do myjni samochodowej) zgodnie z dokumentacją fotograficzną z 23 stycznia 2007r. wskazuje, że pojazd umieszczony w tym miejscu nie mógł wskazywać kierunku dojazdu do auto-myjni. W przypadku bowiem takiego ustawienia przyczepy kierunki każdego ze wskazań wykluczają się. Tymczasem dla pełnienia funkcji reklamowej, czy też informacyjnej, przyczepa musi być umieszczona w innym miejscu i odwrócona w zupełnie inny sposób. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 26 października 2006r. sygn. akt I OSK 1408/05 (publ. Lex nr 281425) każdy przypadek, w którym w granicach pasa drogowego parkują pojazdy, czy też przyczepy do pojazdów zawierające napisy czy oznaczenia firmy, musi być rozpatrywany indywidualnie. Zgodnie zaś z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2007r. sygn. akt VI SA/Wa417/07 (publ. Lex nr 362111) kara pieniężna, o której mowa w art. 40 ust. 12 o drogach publicznych, powinna być pobierana jedynie w tych przypadkach, gdy sprawcy zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia można przypisać kwalifikowany przejaw winy, w szczególności gdy zajęcie pasa drogowego stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżący podkreślił, że jako mieszkaniec budynku przy ulicy [...] , zgodnie z obowiązującymi przepisami, posiada prawo do pozostawienia przyczepy w pobliżu miejsca zamieszkania bez obowiązku ponoszenia dodatkowych opłat z tego tytułu. Fakt zaś umieszczenia zabudowy w powierzchni przyczepy nie zmienia jej przeznaczenia, jak również nie wpływa na możliwość jej dopuszczenia do ruchu drogowego.

Na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. skarżący podał, że pracuje w gazowni na trzy zmiany, ale również dodatkowo prowadzi działalność gospodarczą – automyjnię przy ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny bada zatem, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania, ewentualnie do innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania z dnia 19 marca 2007r. w sprawie naliczenia skarżącemu opłaty karnej w kwocie [...]zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi Sąd uznał, że przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: u.d.p.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.). W myśl art. 4 pkt 23 u.d.p. reklamą jest zaś nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Zgodnie z art. 40 ust. 3 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego w powyższy sposób pobiera się opłatę. Opłatę tę ustala w drodze decyzji administracyjnej właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Jej wysokość stanowi iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 i 11 u.d.p.). Wysokość stawek za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, z tym że stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczeniu reklamy nie może przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego (art. 40 ust. 8 u.d.p.). W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty.

W ocenie Sądu organy prawidłowo zastosowały powyższe przepisy. Z akt niniejszej sprawy niezbicie wynika, że od 23 stycznia 2007r. do 23 lutego 2007r. w pasie drogowym przy ul. [...] w P. ustawiona została przyczepka samochodowa o nr rej. [...], na której umieszczono dwustronną tablicę informującą o istniejącej przy ul. [...] auto-myjni, na której za 12 zł można umyć auto. Powyższe zostało potwierdzone przez pracowników organu I instancji dołączonymi do akt fotografiami (k. 12-104 akt adm.). Bezsporne jest, że właścicielem przyczepki, na której umieszczono reklamę jest skarżący. Dodatkowo na rozprawie przyznał on, że prowadzi działalność gospodarczą, o której informuje zamieszczona na przyczepce reklama. Zważywszy, że znajdująca się na przedstawionej tablicy reklamowej informacja stanowi dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej i miejscu jej wykonywania, nie ma wątpliwości, że tablica ta stanowi stosownie do przepisu art. 4 pkt 23 u.d.p. reklamę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.02.2007r., VI SA/Wa 2246/06, Lex nr 316825). Bez znaczenia przy tym jest, czy przedmiotowa przyczepka ustawiona była – jak twierdzi skarżący - w taki sposób, że znajdujące się na tablicy informacyjnej strzałki nie wskazywały w sposób właściwy kierunku do auto-myjni, o której informowała znajdująca się na przyczepce tablica. Już sam bowiem fakt, że na przyczepce stojącej w pasie drogowym umieszczono tablicę informującą o prowadzonej przez skarżącego nieopodal działalności gospodarczej przesądza, że tablicę tę należało uznać za reklamę. Zaznaczyć bowiem trzeba, że przyczepkę usytuowano przy ul. [...], zaś prowadzona przez skarżącego myjnia istnieje przy sąsiadującej z nią ul. [...]. Oznacza to, że niezależnie od sposobu ustawienia przyczepki i kierunku znajdujących się na niej strzałek wskazujących dojazd do myjni, dla stałych uczestników ruchu drogowego sama tablica o tej treści informowała, że pobliżu można skorzystać z usług myjni samochodowej. Taki zaś cel ma reklama.

Zdaniem Sądu nie ma również wątpliwości, że usytuowanie przyczepki z zamieszczoną na niej reklamą miało w okresie od 23 stycznia do 23 lutego 2007r. charakter stały, a nie - jak podaje skarżący – oznaczało zaparkowania jej jedynie w czasie, gdy skarżący przebywał w miejscu zamieszkania i nie wykonywał działalności. Skarżący wskazał w trakcie rozprawy, że pracuje w gazowni na trzy zmiany i dodatkowo prowadzi działalność gospodarczą - auto-myjnię. Skoro zatem czas jego pracy ma charakter zmienny, to również przyjąć można, że w różnych godzinach wykorzystuje do prowadzonej przez siebie działalności przedmiotową przyczepkę. Tymczasem z wykonanych przez pracownika organu I instancji zdjęć wynika, że w okresie od 23 stycznia do 23 lutego 2007r. przedmiotowa przyczepka stała w dniach przeprowadzanej kontroli o podobnych porach (od godz. 10:50 do 14:01). Powyższe świadczy o tym, że skarżący przy zmiennym trybie pracy w gazowni - nie wykorzystywał jej do prowadzenia działalności, lecz służyła ona reklamowaniu prowadzonej przez niego auto-myjni. Ponadto o tym, że ustawienie przyczepki z reklamą miało charakter stały przesądza fakt, że parokrotnie w okresie tym (choćby w dniach 9.02.2007r. – k. 55 akt adm., 12.02.2007r. – k. 51 akt adm., 25.02.2007r. – k. 100 akt adm.) pomimo opadów śniegu przyczepka nie została odśnieżona, jak uczestniczące w bieżącym ruchu ulicznym nieopodal zaparkowane pojazdy. Nie można zatem dać wiary skarżącemu, że w okresie tym jedynie parkował przyczepkę na czas pobytu w domu, a w pozostałym czasie wykorzystywał ją do prowadzonej przez siebie działalności, co pozwalałoby przyjąć, że wystarczające byłoby uiszczenie opłaty za postój w strefie ograniczonego postoju.

Wątpliwości Sądu nie budzi również prawidłowość obliczenia przez organ I instancji wysokości kary. Skoro bowiem obowiązujący na dzień wydania decyzji przepis § 4 uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004r. Nr XLV/469/IV/2004 określał stawkę na 0,90 zł za 1 m2 za 1 dzień, to za powierzchnię tablicy reklamowej [...]m2 za okres trzydziestu dwóch dni należało pobrać opłatę w wysokości [...]zł. Skoro zaś przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wymierza się karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotności opłaty, to słusznie Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w P. naliczył J.O. karę w wysokości [...] zł.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo po stepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz

Za nieobecnego sędziego

korzystającego ze zwolnienia

lekarskiego uzasadnienie podpisał

sędzia /-/ B. Drzazga