Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 982/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Y. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2335/12 w sprawie ze skargi Y. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Y. W. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2335/12 oddalił skargę Y. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Y. W. (dalej jako skarżący), obywatel C., urodzony [...] kwietnia 1985 r. wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] lutego 2012 r. na podstawie wizy Schengen o symbolu C/02 wydanej przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej w P. z terminem ważności od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. na czas pobytu [...] dni. Wiza została wydana skarżącemu, jako opiekunowi małoletniej J. J., której rodzice obecnie przebywają w Polsce, na zaproszenie J.W.

Po przyjeździe do Polski Y. W. otrzymał propozycję pracy w firmie "N." Sp. z o.o. i w dniu [...] lutego 2012 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony w celu podjęcia pracy. Następnie w dniu [...] lutego 2013 r. przyszły pracodawca skarżącego wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie to zostało wydane w dniu [...] marca 2012 r. Firma "N." Sp. z o.o. po uzyskaniu zezwolenia na pracę dla Y. W., zatrudniła skarżącego w dniu [...] marca 2012 r. na stanowisku asystenta z wynagrodzeniem brutto nie niższym niż 1800 złotych miesięcznie.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W wyniku odwołania skarżącego sprawę przekazano do rozpatrzenia Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2012 r.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka określona w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. nr 264, poz. 1573 ze zm.) uzasadniająca odmowę udzielenia Y. W. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż okoliczności sprawy wskazywały, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany.

Organ ten uznał, że faktyczny cel wjazdu Y. W. na terytorium Polski był inny niż deklarowany i wynikający z charakteru wydanej mu przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej w P. wizy Schengen.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zeznania Y. W. złożone przed organem I instancji, tj. fakt otrzymania przez skarżącego w przeszłości zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niemożność podjęcia pracy wobec braku odpowiedniej wizy, świadczą o tym, że skarżący przyjeżdżając do Polski na podstawie wizy o symbolu C/02 miał świadomość, że podejmie zatrudnienie na jej terytorium.

Na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Y. W., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo.

W skardze Y. W. stwierdził, że nie zachodzą okoliczności świadczące o tym, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany. Skarżący podniósł, że brak informacji o zamiarze podjęcia pracy w Polsce w momencie aplikowania o wizę, a następnie otrzymanie propozycji zatrudnienia po przyjeździe do Polski, nie może przemawiać na jego niekorzyść. Zdaniem skarżącego cel wjazdu określony w wizie jest celem podstawowym przebywania na terytorium Polski i nie wyklucza podejmowania przez skarżącego innych czynności, takich jak praca na podstawie legalnego zezwolenia.

Wskazał, że niezrozumiała i krzywdząca dla skarżącego jest sytuacja, w której organ administracji raz uznaje, że cudzoziemiec może wykonywać pracę, innym razem uważa, że wykonywana praca uniemożliwia mu uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. ustawy o cudzoziemcach.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2335/12 oddalił powyższą skargę bowiem uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Sąd I instancji wskazał, na treść art. 57 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573, ze zm., dalej jako ustawa o cudzoziemcach), które stanowiły materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem tego Sądu przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący przekroczył granicę Polski w dniu [...] lutego 2012 r. posługując się wizą o symbolu C/02, przeznaczonej dla osób udających się w odwiedziny. Po przyjeździe do Polski, skarżący w dniu [...] lutego 2012 r. złożył na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia pracy. W toku postępowania administracyjnego wszczętego tym wnioskiem, skarżący przedstawił m.in. wydane w dniu [...] marca 2012 r. zezwolenie typu A nr [...] na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] marca 2012 r., skarżący podjął pracę w firmie "N." Sp. z o.o.

Sąd I instancji stwierdził, że mając na uwadze podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji oraz stan faktyczny sprawy, należy uznać, że orzekające w sprawie organy prawidłowo odmówiły skarżącemu udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Deklarowany cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca wynika z charakteru wizy i celu w jakim została wydana (art. 26 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Deklarowanym przez skarżącego celem wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej były odwiedziny, co potwierdzał rodzaj wizy. Natomiast podjęcie przez skarżącego pracy wskazywało, że cel jego pobytu będzie inny niż był deklarowany.

Sąd zaznaczył, iż treść art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że jeśli wnioskodawca przebywając w kraju, do którego przyjechał na podstawie wizy udzielonej w konkretnym celu, zmienia swój cel pobytu (w przedmiotowej sprawie z odwiedzin na pracę), należy stwierdzić, że deklarowany cel pobytu uległ zmianie w stopniu uniemożliwiającym udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skoro ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji ww. przepisu, to następuje skutek przewidziany w przepisie w postaci odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, organ wskazał, że art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów wiążących, co oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu, następuje określony w nim skutek, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd I instancji, stwierdził, że starając się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, niewystarczające jest spełnienie przez cudzoziemca warunków, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53b ale jednocześnie nie może w stosunku do niego wystąpić żadna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje obligatoryjne wydanie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji zauważył, że posiadanie przez skarżącego legalnego zezwolenia na pracę wskazuje jedynie na to, że spełnił on warunki do jego uzyskania. Natomiast postępowanie o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony jest odrębnym postępowaniem administracyjnym od postępowania o zezwolenie na pracę, w którym zezwolenie na pracę jest jedynie jednym z wymogów jakie musi spełnić cudzoziemiec.

Zdaniem Sądu, organy administracji publicznej rozpatrując przedmiotową sprawę, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, dokonały prawidłowej oceny zgromadzonych w dowodów. Dokonana ocena nie naruszyła określonej w art. 80 K.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego J. J. Zaskarżając wyrok w całości skarżący domagał się jego uchylenia, rozpoznania skargi i zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania przed Sądem I instancji.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) cudzoziemiec skarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego zawartych w art. art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie oraz w art. 53b i art. 57 ust. 1 pkt 3 tej ustawy poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej skarżący wyraził pogląd, że z przeprowadzonego postępowania i dowodów zebranych w sprawie nie wynika, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany. Posiadanie legalnego zezwolenia na pracę przez skarżącego, powoduje to, że organ wydając taką decyzję uznał, iż skarżący spełnia wszelkie wymogi niezbędne do jej podjęcia.

W ocenie skarżącego, stawianie mu zarzutu wykonywania pracy, która to praca jest świadczona legalnie i karanie go za to decyzją odmowną w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jest nie tylko niezasadne ale również sprzeczne z wyżej powołanymi artykułami ustawy o cudzoziemcach, a w szczególności z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Zdaniem skarżącego, Sąd nie wziął pod uwagę, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd nie dążył do zbadania, czy rzeczywiście cel wyjazdu i pobytu na terytorium RP jest inny od deklarowanego. Skarżący kasacyjnie wyraził pogląd, że cel wjazdu, jest celem podstawowym, ale nie wyklucza podejmowania również innych czynności. Organy skupiły się, jego zdaniem, na niezrealizowaniu celu pobytu (chociaż w niniejszej sprawie nie miało to miejsca), pomijając całkowicie sferę jego realizacji. Powinny wyjść one od ustalenia, czy zadeklarowany cel ma miejsce, a nie co robi cudzoziemiec poza wykonywaniem zadań wskazanych w wizie wjazdowej do Polski, stawiając to za podstawę wydania decyzji administracyjnej.

Skarżący kasacyjnie podniósł, że organy administracji publicznej zobowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zaznaczył, że szczególną wagę tego obowiązku podkreśla fakt wydawania decyzji negatywnych. Zaufania tego nie pogłębia takie działanie organów kiedy ten sam organ administracji publicznej w jednym postępowaniu wydaje pozwolenie na pracę, znając rodzaj wizy cudzoziemca, a więc sankcjonuje cel pobytu cudzoziemca na terytorium RP, a w drugim postępowaniu nie wydaje zezwolenia na zamieszkanie, co bezsprzecznie czyni bezprzedmiotową decyzję o pozwoleniu na pracę. W demokratycznym państwie prawnym nie może być miejsca na "zwodzenie" człowieka, któremu umożliwia się podjęcie pracy, by następnie stwierdzić, że nie może przebywać w miejscu wykonywania tej pracy. Pozytywna decyzja w sprawie zezwolenia na pracę sankcjonuje, zdaniem skarżącego, cel pobytu cudzoziemca na terytorium RP. W jego ocenie, organ prowadząc postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP zobowiązany był brać ją pod uwagę. Organ nie mógł podważać uprzednio zaakceptowanego celu pobytu, jak to uczynił w niniejszej sprawie nie udzielając cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzuty skargi kasacyjnej zawierają w sobie zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania regulujących kwestię dokonywania przez organy administracji ustaleń faktycznych.

Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można więc mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko ocena prawna tego stanu faktycznego. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów.

W przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia prawa materialnego jak i zarzutu naruszenia przepisów postępowania regulujących kwestię dokonywania przez organy administracji ustaleń faktycznych w pierwszej kolejności należy dokonać oceny zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Jeśli bowiem stan faktyczny został ustalony nieprawidłowo, to zbędnym jest dokonywanie oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest w przedmiotowej sprawie podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji zaakceptował wydanie przez organy administracji decyzji z naruszeniem art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 8 K.p.a. Wskazać należy, że z art. 7 K.p.a. wynika, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji mają więc obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia.

Materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji został też prawidłowo oceniony. Zgodnie z treścią art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przytoczony przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji. Nie zawiera on kryteriów, jakimi organ administracji powinien się kierować przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego. Zasadnym jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sięgnięcie do kryteriów oceny wypracowanych w tym przedmiocie przez orzecznictwo.

W wyroku z dnia 20 sierpnia 1997 roku, sygn. akt III SA 150/96 (baza LEX nr 30848) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności".

Przytoczyć też należy poglądy orzecznictwa wyrażone w odniesieniu do art. 233 § 1 K.p.c. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu cywilnym, podobnie jak art. 80 K.p.a.

Zgodnie z treścią art. 233 § 1 K.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

W wyroku z dnia 20 marca 1980 roku, sygn. akt II URN 175/79 (OSNC 1980/10/200) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że: ""zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym".

Przytoczone wyżej poglądy odnośnie do rozumienia zasady swobodnej oceny dowodów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Organ administracji, dokonując oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, powinien kierować się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym.

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji stwierdzić należy, że dokonana przez organy administracji ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. Dokonując oceny materiału dowodowego organy te nie naruszyły zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym.

Mając na uwadze podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie.

Okoliczność, że organ administracji najpierw wydał zezwolenie na pracę skarżącego w oparciu o posiadaną przez niego wizę, określającą cel pobytu jako odwiedziny, a następnie podczas postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ten sam organ wydał w tym przedmiocie decyzję odmowną była przedmiotem oceny przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Sąd uznał wówczas, że posiadanie przez skarżącego legalnego zezwolenia na pracę wskazuje jedynie na to, że spełnił on warunki do jego uzyskania. Natomiast postępowanie o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony jest odrębnym postępowaniem administracyjnym od postępowania o zezwolenie na pracę, w którym zezwolenie na pracę jest jedynie jednym z wymogów jakie musi spełnić cudzoziemiec. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ten pogląd.

Na odrębność obu postępowań wskazują odmienne podstawy prawne wydania decyzji w tych postępowaniach ustawa o cudzoziemcach i ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Inne są też przesłanki, którymi organ administracji kierował się przy wydawaniu tych aktów. Samo wydanie zezwolenia na pracę nie powoduje, że powinno być wydane zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Zezwolenie na pracę jako jedna z wielu przesłanek, które powinien spełnić cudzoziemiec, by uzyskać zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, w żaden sposób nie determinuje rozstrzygnięcia w tej sprawie. Zezwolenie na pracę nie determinuje rozstrzygnięcia zwłaszcza kiedy okoliczności sprawy wskazują, że zaistniała, jak w niniejszej sprawie, przesłanka negatywna jego udzielenia wymieniona w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w toku postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ocenia się wszelkie okoliczności, które mogą wskazywać, iż pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uzasadniony (art. 53), a także te, które mogą uzasadniać odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1). Zatem nawet jeżeli cudzoziemiec spełni pozytywne przesłanki uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, może się okazać, że udzielenie tego zezwolenia jest niedopuszczalne z uwagi na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

W związku z tym, że przepisy prawa nie upoważniają do wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony kiedy spełnione są przesłanki pozytywne z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53b ustawy o cudzoziemcach a jednocześnie zaistnieją przesłanki negatywne z art. 57 tej ustawy, nie można czynić zarzutu organowi, który je stosuje, że postąpił wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Kłóciło by się to z nadrzędną zasadą działania organów w oparciu o powszechnie obowiązując przepisy (art. 6 K.p.a).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego został ustalony prawidłowo. Ustalone w sprawie okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, co zostało słusznie zaakceptowane przez Sąd I instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cudzoziemiec po przybyciu do Polski może zmienić cel pobytu, który zadeklarował starając się o wydanie wizy. Sam fakt zmiany celu pobytu nie może być podstawą odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.). Nie wynika to z wykładni tego przepisu jak również z wykładni innych przepisów tej ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z art. 57 ust. 1 pkt 3 ww. wynika, iż odmowa udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony następuje wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują, że cudzoziemiec starając się o wizę podał nieprawdziwy cel pobytu w Polsce lub, gdy zmienia on cel pobytu na terytorium Polski jednakże z okoliczności sprawy wynika, ze cel ten będzie inny niż deklarowany. Odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest więc uzasadniona jeśli zostanie wykazane, że chociażby w jednym przypadku cel pobytu cudzoziemca w Polsce będzie inny niż deklarowany. Za taką wykładnią art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach przemawia użycie przez ustawodawcę spójnika "lub".

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że odmowa udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony bałyby uzasadniona wówczas, gdyby zostało wykazane, że skarżący kasacyjnie ubiegając się o wizę wskazał nieprawdziwy cel pobytu lub wskazał nieprawdziwy cel pobytu ubiegając się o zezwolenie na pobyt na czas oznaczony w celu podjęcia pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko rozstrzygających w sprawie organów, zaaprobowane także przez Sąd I instancji, zgodnie z którym ustalone w toku postępowania okoliczności wskazują, że cudzoziemiec od początku nie miał zamiaru zrealizowania deklarowanego przy wjeździe celu swojego pobytu. Skarżący przyjechał do Polski w dniu [...] lutego 2012 r. na podstawie wizy Schengen o symbolu C/02 wydanej przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej w P. z terminem ważności od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. na czas pobytu [...] dni. Wiza została wydana skarżącemu, jako opiekunowi małoletniej J. J., której rodzice obecnie przebywają w Polsce, na zaproszenie J. W.

Jak wynika z oświadczenia firmy "N." Sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2012 r. złożonego na potrzeby wydania zezwolenia na pracę Y. W. otrzymał propozycję pracy w firmie "N." Sp. z o.o. niezwłocznie po przyjeździe do Polski. Następnie w dniu [...] lutego 2012 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony w celu podjęcia pracy. W dalszej kolejności, w dniu [...] lutego 2013 r. przyszły pracodawca skarżącego wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie to zostało wydane w dniu [...] marca 2012 r. Firma "N." Sp. z o.o. po uzyskaniu zezwolenia na pracę dla Y. W., zatrudniła skarżącego w dniu [...] marca 2012 r. na stanowisku asystenta z wynagrodzeniem brutto nie niższym niż 1800 złotych miesięcznie.

Powyższe okoliczności, a przede wszystkim czas jaki upłynął od wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski do podjęcia przez niego kroków w celu rozpoczęcia pracy i próby zalegalizowania z uwagi na tę pracę swojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadczą o tym, że cudzoziemiec wjeżdżając do Polski dążył do tego, żeby podjąć pracę, a w związku z tym powinien jako rzeczywisty cel wjazdu jak i pobytu wskazać pracę. Deklarowany cel wjazdu cudzoziemca został więc podany przez niego niezgodnie z celem rzeczywistym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie, powyższy stan faktyczny niewątpliwie wskazuje na spełnienie się przesłanek z art. 57 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach i dalsze prowadzenie przez organy administracji postępowania wyjaśniającego w tym zakresie nie było celowe. Biorąc pod uwagę tak krótki okres, w którym nastąpiła zmiana celu pobytu skarżącego, należy przyjąć, mając na uwadze zasady logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, że cel pobytu zadeklarowany przez skarżącego w trakcie ubiegania się o wizę był inny niż wynikający z wniosku o jej wydanie.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.