Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 503/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 29 czerwca 2022 r., nr 1801 - IEW. 4263.8.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2014 roku i za marzec 2015 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

J.S. (dalej: Podatnik/Skarżący) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 29 czerwca 2022 r. nr 1801-IEW.4263.8.2021, którą zreformowano decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmawiającą Podatnikowi umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2014 r. i za marzec 2015 r. w łącznej kwocie [...] zł z należnymi odsetkami za zwłokę.

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy oraz stanowiska organów wynikało, że 10 czerwca 2021 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w [...] wniosek Podatnika o umorzenie ww. należności. Powołano się w nim na znacznie ograniczone możliwości płatnicze wskutek zaistniałych zdarzeń losowych oraz wystąpienie realnego ryzyka zagrożenia egzystencji. Podniesiono, że po przeprowadzonej kontroli podatkowej stwierdzono u Podatnika wadliwe rozliczenie podatku, a w związku ze złożeniem korekty powstał po jego stronie obowiązek zapłaty podatku w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Nie jest w stanie jednak mu podołać ze względu na swoją ciężką sytuację materialną i rodzinną. Podatnik podkreślił, że nie uczestniczył świadomie w oszustwie podatkowym związanym z obrotem kawą, tylko został nakłoniony do transakcji przez wymienioną osobę. Sam stracił przez to swoje oszczędności w kwocie 80.000 zł. Aktualnie przebywa za granicą, gdzie pracuje. Uzyskiwane wynagrodzenie (w ostatnich miesiącach około 990 GBP) pozwala tylko na pokrycie podstawowych wydatków, a nie na oszczędności. Bywa, że musi się zapożyczać. Po uregulowaniu podstawowych zobowiązań na życie pozostaje mu 100-150 GBP. Dodatkowo w związku z COVID-19 zleceń dla kierowców (taki wykonuje zawód) jest jeszcze mniej. Na poczet zaległości podatkowych wpłacił 23 listopada 2020 r. kwotę 10.000 zł.

Rozpoznając powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego podał, że Podatnik rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w 2010 r., dokonał wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych i złożył zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Zaprzestanie działalności gospodarczej zgłosił z datą 16 lutego 2017 r. Czynności kontrolne za ww. okresy rozliczeniowe wykazały nieprawidłowości w złożonych deklaracjach. W tym czasie Podatnik, poza usługami w zakresie naprawy pojazdów samochodowych, dokonywał sprzedaży kawy, którą uznano za fikcyjną. Na skutek złożonych deklaracji za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2014 r. oraz marzec 2015 r. uzyskał zadeklarowany zwrot podatku w łącznej kwocie [...] zł. Po kontroli złożył deklaracje korygujące. Łączne zaległości podatkowe wynoszą 384.441 zł. Aktualnie Podatnik przebywa w Wielkiej Brytanii. Pomimo wezwania nie złożył żądanych informacji na temat swojego stanu majątkowego i rodzinnego oraz dokumentów. Ostatnie zeznanie podatkowe w podatku dochodowym składał w roku 2017, ale nie zadeklarował w nim żadnego przychodu. Natomiast dołączone przez niego do wniosku dokumenty nie zostały przetłumaczone na język polski.

Oceniając wniosek przez pryzmat przepisów art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ uznał, że w przypadku przesłanki ważnego interesu podatnika niezbędne jest odniesienie się do sytuacji finansowej i płatniczej podatnika, jego sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, możliwości zarobkowania, posiadanego majątku i zasobów materialnych oraz widoków na przyszłość. Jednak podatnik nie złożył żądanego oświadczenia o stanie finansowym i majątkowym. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowej, która jest wielokrotnie wyższa, niż dochody. Okoliczność ta może świadczyć o istnieniu ważnego interesu podatnika. Podatnik ma 35 lat, zaciągnął z żoną długoterminowe zobowiązanie kredytowe, które spłaca.

W ocenie organu I instancji nie ziściła się przesłanka interesu publicznego. Prowadzona przeciwko podatnikowi egzekucja jest bezskuteczna, ponieważ nie posiada on w Polsce żadnego majątku, a jego dochód stanowią środki z umów zlecenia. Mimo że aktualna sytuacja finansowa nie pozwala mu uregulować zaległości podatkowych jednorazowo, to jednak nie obliguje to organu do umorzenia zaległości podatkowych. Decyzja w tym przedmiocie podejmowana jest w granicach uznania administracyjnego, a za jej podjęciem nie przemawiały przedstawione przez Podatnika względy odnoszące się do życia codziennego i typowych wydatków z tym związanych. Istotne natomiast są okoliczności, w jakich Podatnik uzyskał nieuzasadniony zwrot podatku w kwocie [...] zł. Po otrzymaniu protokołu kontroli nie wniósł do jego treści zastrzeżeń, zatem nie można uznać, że nie miał świadomości o uczestnictwie w nielegalnym procederze i konieczności zapłaty powstałej zaległości podatkowej. Decyzja o umorzeniu byłaby przedwczesna i sprzeczna z interesem publicznym. Istnieją widoki na polepszenie się sytuacji materialnej Podatnika pozwalające na spłatę zaległości. Przyznanie ulgi ma natomiast na celu pomoc w przezwyciężaniu przejściowych trudności finansowych powstałych wskutek okoliczności niezależnych od podatnika, a nie preferowaniu tych, którzy łamią prawo i nastawiają się na korzyści majątkowe mające charakter przestępstwa. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, stanowiący odstępstwo od powszechnego obowiązku regulowania zobowiązań podatkowych.

W odwołaniu Podatnik zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez niezastosowanie, będące wynikiem nieuwzględnienia jego stanowiska, pomimo zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Działania organu ocenił jako podważające zaufanie do organów podatkowych, naruszające art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez wydanie decyzji sprzecznej z poczuciem społecznej sprawiedliwości. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że zaległość powstała wskutek działań niezgodnych z prawem podatkowym i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ponieważ nie miał świadomości przestępczego charakteru działalności, w której brał udział. Podkreślił, że nie można interpretować przepisów w taki sposób, by dawać prymat bezwzględnej spłacie należności podatkowych kosztem zdrowia i ważnego interesu podatnika. Uważa, że jest ofiarą osób, które brały czynny udział w oszustwie podatkowym i stąd wyniknęły jego problemy, a poczucie społecznej sprawiedliwości daje podstawy do oczekiwania, aby uwzględniając szczególną jego sytuację życiową oraz szczególnie okoliczności powstania zobowiązania, uwzględnić zgłoszony wniosek chociażby w części. Obecne dochody umożliwiają mu jedynie pokrycie absolutnie podstawowych potrzeb, jak zapłata czynszu, wyżywienie, leczenie, odzież. Organ nie ocenił realnej możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości i wpływu ewentualnej egzekucji na egzystencję. Udzielenie ulgi nie powinno być limitowane tylko do sytuacji wyjątkowych, przypadków nadzwyczajnych. Organ w sposób nieuzasadniony skupił się na sposobie powstania zadłużenia, a pominął możliwość spłaty całego zadłużenia w taki sposób, by skarżący nie utracił przez to możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych.

Opisaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej:

I. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i w tym zakresie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej,

II. w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję, odnoszącą się do kwoty [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy podniósł, że na dzień zgłoszenia wniosku Podatnik posiadał zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. Wynikały one z nienależnego otrzymania zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Odnośnie do zobowiązania za wrzesień 2014 r. zaległość podatkowa uległa jednak przedawnieniu z dniem 26 grudnia 2021 r. Konieczne stało się zatem zreformowanie decyzji organu I instancji, ponieważ dochodzenie zaległości podatkowej za ten okres rozliczeniowy w kwocie [...] zł stało się bezprzedmiotowe. W pozostałym natomiast zakresie decyzja organu I instancji zasługiwała na utrzymanie.

Analiza dochodów i wydatków wykazała deficyt środków, na jaki Podatnik powołał się we wniosku, przez co jednorazowa zapłata zaległości wraz z odsetkami za zwłokę jest nierealna, a to świadczy o istnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika. Odmiennie niż organ I instancji stwierdzono wystąpienie przesłanki interesu publicznego, ponieważ zapłata zaległości wraz z odsetkami może doprowadzić do sytuacji, w której Podatnik będzie zmuszony do sięgnięcia po środki pomocy społecznej, ponieważ nie będzie w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych lub znajdzie się w sytuacji zagrożenia egzystencji. Niemniej, instytucja umorzenia zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę oparta jest na uznaniu administracyjnym. Pomimo wystąpienia obu przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, istnieją okoliczności, które przeczą możliwości umorzenia zaległości. Ulga w postaci umorzenia stanowi ostateczną formę rezygnacji organów podatkowych z przysługujących budżetowi należności podatkowych. Udzielenie ulgi w spłacie należności podatkowej nie może być traktowane - bez zaistnienia ważnych powodów - jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych podatnika. Sama trudna sytuacja materialna nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków i domagania się umorzenia powstałych z tego powodu należności podatkowych. Bieżące problemy finansowe same w sobie nie mogą być uznane za wystarczającą przesłankę umorzenia. Podatnik pomimo deklarowanych trudności spłaca zobowiązania cywilnoprawne, raty kredytu po 794,58 GBP miesięcznie, przez co inny wierzyciel niż Skarb Państwa uzyskuje przysługujące mu należności. Ponadto źródłem powstania zaległości podatkowych nie były wydarzenia spowodowane działaniem czynników o charakterze nadzwyczajnym, niezależnym od sposobu postępowania Podatnika, których wystąpienia nie był świadomy i nie mógłby przewidzieć. Podatnik nie może skutecznie powoływać się na swoją niewiedzę, zwłaszcza ze został wyrokiem sądu karnego uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego. Przedwczesne byłoby umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, ponieważ istnieją możliwości ich odzyskania w przyszłości, a organ podatkowy nie wykorzystał wszystkich możliwości ich wyegzekwowania. Podatnik jest osobą młodą, ma 35 lat, nie utracił możliwości zarobkowania, pracuje jako kierowca i uzyskuje systematycznie dochód.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Podatnik wniósł o jej uchylenie w części utrzymującej decyzję organu I instancji w mocy oraz orzeczenie o kosztach postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie przez organy art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez niezastosowanie i odmowę udzielenia ulgi w sytuacji, gdy stwierdzono wystąpienie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a biorąc pod uwagę aspekty natury słusznościowej i sprawiedliwościowej zasadne jest umorzenie zaległości podatkowej w całości. Zarzucił ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że zaległość podatkowa powstała w wyniku jego działań niezgodnych z prawem podatkowym i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, stanowiącej przestępstwo skarbowe, podczas gdy w rzeczywistości nie miał świadomości przestępczego charakteru działalności, w której brał udział. W ocenie Skarżącego organ pominął przyczyny powstania zaległości. Tymczasem wykorzystano jego niewiedzę i zaufanie do osoby wykonującej funkcję w organach podatkowych. Nie można przyjmować, że powinien zdawać sobie sprawę, czy nawet podejrzewać, że zaproponowany mu interes ma przestępczy charakter, zwłaszcza że towar w postaci kawy został mu co najmniej jeden raz okazany. W toku postępowania karnego stwierdzono, że jego działalność została wykorzystana. Działalność gospodarczą wykonywał w dobrej wierze. Po powzięciu wiadomości o nielegalnym procederze, co do którego nie miał świadomości, dobrowolnie dokonał korekty deklaracji podatkowych. Wykonywana praca nie umożliwia mu obecnie spłaty zaległości, natomiast spłata kredytu hipotecznego nie powinna być oceniona w taki sposób, ponieważ zaciągnięto go jeszcze przed wystąpieniem okoliczności powodujących powstanie zaległości podatkowych, nie ma zaś możliwości zawieszenia obowiązku spłaty kredytu. Organy nie oceniły wszystkich okoliczności odnoszących się do Skarżącego w kontekście jego zdolności do spłaty posiadanego zadłużenia i możliwości wyegzekwowania zaległości, a wyciągnięte wnioski jawią się jako dowolne. Skarżący uważa, że decyzję podjęto przedwcześnie i oparto na niepełnych i niepewnych prognozach wywiedzionych z obecnej jego sytuacji. Przy ocenie zasadności wniosku nie uwzględniono zasad słuszności i sprawiedliwości, odstąpiono od oceny realnej możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości i wpływu egzekucji na egzystencję Skarżącego. Nie dokonano wyważenia, czy ewentualne uszczuplenie należności budżetowych poprawiłoby ogólnie sytuację, w której znajduje się Skarżący, w szczególności w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych, w tym zdrowotnych. Brak udzielenia ulgi będzie mieć negatywny wpływ na jego egzystencję. Organy całkowicie odstąpiły od oceny wpływu odmownej decyzji na jego aktualną i przyszłą sytuację, związaną przede wszystkim z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza że już obecnie ma deficyt środków finansowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, o jakim mowa w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.- dalej: P.p.s.a.).

Z zaskarżonych decyzji i akt sprawy wynikało, że Skarżący ubiegał się o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej w wysokości [...] zł oraz odsetek za zwłokę. Żądanie uzasadnił trudną sytuacją materialną i niskimi dochodami. Organy podatkowe obu instancji odmówiły udzielenia ulgi, choć wyrażone oceny różniły się w kwestii ziszczenia się przesłanek, o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Ostatecznie organ odwoławczy przyjął, że w sytuacji Podatnika można przyjąć ziszczenie się obu wyrażonych w nim przesłanek (ważnego interesu podatnika i interesu publicznego), ale korzystając z uznania administracyjnego, jakie wynika z tego przepisu, odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi, rezygnację z dochodzenia należności publicznoprawnej uznał za przedwczesną. Uwzględnił przy tym skutki przedawnienia zobowiązania podatkowego dotyczącego rozliczenia podatku za wrzesień 2014 r. i kwoty zobowiązania za ten okres rozliczeniowy wynoszącej [...] zł, umarzając w tym zakresie postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W tak zakreślonych granicach sprawy organy podatkowe w przekonaniu Sądu, w ramach dyskrecjonalnej władzy, jaka przysługuje im przy podejmowaniu decyzji na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie naruszyły prawa. Zaprezentowane w decyzjach ustalenia faktyczne znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonych w aktach sprawy materiałach, a ich ocena poddaje się weryfikacji. Rozpatrzone zostały wszystkie podniesione przez Skarżącego okoliczności, a odmowę ostatecznie uzasadniono nie brakiem ziszczenia się przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi, ale uznaniowym charakterem decyzji podejmowanej na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej. Uznanie to zostało należycie uargumentowane i nie można go uznać za dowolne.

Ponieważ zaprezentowana przez organy wykładnia prawna przepisów art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej okazała się prawidłowa i nie była też kwestionowana w środkach zaskarżenia, a kwestia sporna dotyczyła prawidłowości skorzystania z uznania administracyjnego, Sąd uznał za zbędne zaprezentowanie szerszej argumentacji prawnej w tej kwestii. Ta zawarta w decyzjach jest wystarczająca i Sąd ją w pełni podziela, zatem jest znana stronom postępowania.

Z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że w razie ustalenia ziszczenia się przesłanek określonych w ww. przepisie organy mogą, ale nie muszą, wydać decyzję pozytywną dla podatnika (uwzględniającą jego żądanie), a podjęcie decyzji negatywnej samoistnie nie może być oceniane jako rozstrzygnięcie nieprawidłowe, naruszające art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Oczywiście, w takim przypadku szczególną rolę odgrywa uzasadnienie decyzji, które musi być przekonujące, aby organ nie naraził się na skuteczny (tj. podlegający uwzględnieniu) zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zarzut dowolności). Właściwa ocena okoliczności przemawiających za lub przeciw uwzględnieniu żądania może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu kompletnego materiału dowodowego oraz wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych (art. 121, 187 i 191 Ordynacji podatkowej). Sąd administracyjny nie jest natomiast władny narzucić organowi w takich kategoriach spraw konkretnego rozstrzygnięcia (por. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 31 sierpnia 2022 r. III FSK 845/21).

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że udzielenie ulgi podatkowej, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, powinno być ograniczone do sytuacji wyjątkowych, ale nie może być limitowane wyłącznie do przypadków nadzwyczajnych. Takiego bowiem wymogu (ograniczenia) w przepisie nie zawarto, a rozstrzygnięcia decyzji nie zostały na takim złożeniu oparte. Omawiana ulga nie stanowi swoistego "przywileju" dla podatnika, lecz należy ją postrzegać jako formę wsparcia przez państwo tych podatników, którzy obiektywnie nie są w stanie (przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości, zdolności i zasobów, choćby poprzez ograniczenie pewnych wydatków niezwiązanych z zaspokajaniem potrzeb bytowych na podstawowym poziomie) wywiązać się z obowiązków publicznoprawnych, aby nie doprowadzić poprzez egzekucję do skutków niepożądanych z punktu widzenia społecznego i indywidualnego. Aby koszty społeczne nie okazały się wyższe od korzyści fiskalnych (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2012 r. II FSK 510/11). Udzielenie ulgi nie zostało również uzależnione od sposobu powstania zaległości, ale jej przyznanie oparte musi zostać na kryteriach zobiektywizowanych, a nie subiektywnym przekonaniu podatnika. Uzasadnienie decyzji powinno zaś odnosić się do aktualnej sytuacji podatnika i ewentualnych prognoz w tym obszarze.

Oceniając aktualną sytuację Podatnika organy obu instancji zasadnie zwróciły uwagę, że Podatnik nie dostarczył zbyt wielu informacji o faktycznych warunkach bytowych, swoich, ale też – co należy odnotować – rodziny, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, niezależnie od zawartej z żoną umowy majątkowej małżeńskiej o rozdzielności (intercyzy). W szczególności nie wywiązał się z obowiązku przedłożenia na żądanie organu podatkowego oświadczenia na temat stanu majątkowego i rodzinnego, a także oczekiwanych dokumentów. Znacznie ograniczało to możliwość rzetelnej oceny faktycznych warunków bytowych, w jakich funkcjonuje za granicą. Podatnik przedstawił ponoszenie typowych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, informację o świadczeniu pracy jako kierowca, spłacie kredytu hipotecznego zaciągniętego wraz z żoną. Zwrócił uwagę, że wpłacił na poczet zaległości pewne kwoty. Nie ma w Polsce żadnego majątku, a wdrożona egzekucja okazała się bezskuteczna. Na tej podstawie przyjęto, że aktualna sytuacja uniemożliwia wprawdzie jednorazową spłatę zadłużenia, ale istnieją widoki, że może tę zaległość spłacić w przyszłości, a założenia tego nie można ocenić jako dowolnego. Skarżący ma bowiem dopiero 35 lat i jest zdolny do pracy. Zwrócono ponadto uwagę, że wywiązuje się z zobowiązań cywilnoprawnych, w tym spłaty kredytu, a brak jest podstaw, aby wierzyciela publicznoprawnego traktować odmiennie od wierzyciela prywatnoprawnego. Podatnik nie znajduje się też w sytuacji kryzysowej, która byłaby od niego niezależna, a okoliczności powstania zadłużenia związane z uczestnictwem w fikcyjnym obrocie kawą nie były przez niego podważane.

Powyższe stanowisko organów, w szczególności aktualnie obowiązujące, czyli to wyrażone przez organ odwoławczy, nie mogło być ocenione jako naruszające prawo, w tym aby przekroczyło granice uznania administracyjnego. W zaskarżonej decyzji przekonująco wyjaśniono powody, dla których nie zrezygnowano z dochodzenia należności publicznoprawnej i trzeba je uznać za słuszne. Niezależnie bowiem od deklarowanych własnych dochodów Podatnik jest osobą młodą, będącą raczej na początku aktywności zarobkowej, aniżeli na jej końcu i oceny tej nie może zmienić deklarowana sytuacja zdrowotna. Skarżący spłaca relatywnie duże zobowiązanie kredytowe, zwłaszcza w odniesieniu do ujawnionego dochodu i pozostałych wydatków, które ma ponosić. Dodać do tego należy, że zaciągając zobowiązanie kredytowe z ratą w wysokości około 800 GBP musiał wykazać się zdecydowanie wyższą zdolnością kredytową, aniżeli deklarowane we wniosku 990 GBP miesięcznie, ponieważ suma zadeklarowanych wydatków znacząco przekracza ten dochód. W gospodarstwie domowym musi być zatem wspomagany innym jeszcze źródłem dochodu i prawdopodobnie wymienionych zobowiązań nie reguluje sam. Powody odmowy zostały także wzmocnione odniesieniem się do przyczyn powstania zaległości, która nie była wynikiem powstania "klasycznego" zobowiązania podatkowego, rozumianego jako obowiązek świadczenia na rzecz budżetu, które nie zostało zapłacone w terminie, lecz uzyskaniem na skutek czynu niedozwolonego nieuzasadnionego zwrotu (a więc faktycznie wyłudzeniem) podatku od towarów i usług w znacznej kwocie, którego – co jest niewątpliwe – dotychczas nie zwrócił do budżetu Państwa. Trudno zatem w potocznym odczuciu podzielić jego stanowisko, że został ujawnioną przez organy podatkowe działalnością poszkodowany, skoro faktycznie otrzymał wymierną korzyść w kwocie [...] zł. Jeśli natomiast, jak twierdzi, został wprowadzony w błąd i wykorzystany, to może przed sądem powszechnym dochodzić naprawienia szkody lub krzywd od osób bezpośrednio odpowiedzialnych za ich wyrządzenie.

Skarżący akcentuje fakt złożenia przez niego korekt deklaracji, lecz trzeba wskazać, że nastąpiło to już po wszczęciu kontroli, a poza tym złożenie korekt odpowiadających wynikom kontroli zapobiegło prowadzeniu postępowania podatkowego, ale nie może być poczytywane jako okoliczność świadcząca o popadnięciu w sytuację kryzysową na skutek nieprzewidzianych zdarzeń, niezależnych od jego woli, ponieważ odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe ma charakter obiektywny, wynikający wprost z przepisów prawa podatkowego.

Zdaniem Sądu, udzielenie przedmiotowej ulgi, oznaczającej definitywną rezygnację z dochodzenia przez organy podatkowe należności publicznoprawnej, powinno następować przede wszystkim wtedy, gdy odmowa uwzględnienia żądania mogłaby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i zmusić go, przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych, do korzystania ze wsparcia ze środków publicznych. Podatnik nie wykazał jednak, aby w takiej sytuacji się znajdował, niezależnie od tego, czy jest w stanie zapłacić rzeczoną zaległość jednorazowo, czy w dłuższym czasie (podobnie jak zobowiązanie kredytowe), nie wyłączając regulowania zaległości w ratach lub poprzez nieregularne wpłaty, jak czynił to dotychczas. W szczególności z materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie znajduje się w warunkach uniemożliwiających mu uzyskiwanie dochodu (kontynuowanie zatrudnienia), ani w regulowaniu bieżących wydatków codziennego utrzymania, a w ogóle nie dostarczył informacji o sytuacji materialno-bytowej swojej rodziny, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W kontrolowanej decyzji wskazano powody, dla których rezygnację z dochodzenia należności uznano na obecny czas za niezasadną i okazała się ona dla Sądu przekonująca w stopniu, który stał na przeszkodzie w uznaniu decyzji jako przekraczającej granice uznania administracyjnego.

Za prawidłowe Sąd uznał także reformacyjne rozstrzygnięcie decyzji organu odwoławczego. Przedawnienie się części zaległości podatkowej, za jeden z wymienionych okresów rozliczeniowych, oznaczało, że prowadzenie postępowania ulgowego odnośnie do takiej należności, stało się w toku postępowania bezprzedmiotowe, skoro należność ta wygasła na skutek upływu czasu.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania podatkowego, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.