Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 563/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające decyzje I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: Art. 11 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: Art. 10 ust. 1-4, art. 17 ust. 5  pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skarg K. I. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2014r. nr [ ] z dnia 29 lipca 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2014 r. K. I. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej:

1. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem J. I. - za okres od 15 maja 2014r., który to wniosek został zarejestrowany pod numerem [...],

2. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem J. I. - za okres od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r., który to wniosek został zarejestrowany pod numerem [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r., po rozpoznaniu wniosku K. I. nr [...], Prezydent Miasta odmówił przyznania mu zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r., po rozpoznaniu wniosku K. I. nr [...], Prezydent Miasta odmówił przyznania mu zasiłku dla opiekuna także na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W uzasadnieniu swoich decyzji organ I instancji przytoczył treść przepisu art. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jak i art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. a następnie wskazał, że K. I. nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanego zasiłku dla opiekunów. Organ I instancji podał, że decyzja przyznająca K. I. świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem J. I. wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r., co uprawnia go do ubiegania się o zasiłek dla opiekunów – w świetle wskazanej wyżej ustawy. Przy czym zasiłek dla opiekuna przysługuje za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 14 maja 2014 r., jeżeli wnioskodawca spełniał warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Organ I instancji podał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem żona wnioskodawcy w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2014r. ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym organ I instancji uznał, że we wskazanych okresach, tj. od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. i od 15 maja 2014 r. K. I. nie spełnia przesłanek z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odwołaniach od powyższych decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] i [...] 2014 r. K. I. zarzucił, że decyzje te są niehumanitarne i sprzeczne z prawem człowieka do życia i opieki. Odwołujący się podniósł, że opiekuje się ojcem od wielu lat, jest u niego "na zawołanie 24 godziny na dobę" i spędza u niego kilka godzin dziennie. W ubiegłym roku odwołujący się pobierał do 31 lipca 2013 r. zasiłek z tytułu opieki nad ojcem przyznany od 23 listopada 2012 r. i w tym okresie jego żona pobierała dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na ich córkę, dlatego nie rozumie co się stało, że obecnie odmówiono mu tego świadczenia. W ocenie odwołującego się, organ dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa ponieważ świadczenie, które otrzymuje żona jest dodatkiem do zasiłku rodzinnego a odwołujący nie ubiega się o żadne ze świadczeń wskazanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ponadto - jak podnosi strona - przyznany żonie dodatek to zaledwie kwota 400 zł miesięcznie, a potrzeby rodziny są o wiele większe. Odwołujący się wskazał na swoje trudne położenie ponieważ, gdyż w obecnej sytuacji nie może podjąć pracy z uwagi na opiekę nad ojcem i nie stać go nawet na żywność, nie wspominając o opłatach za czynsz i energię.

Decyzją z dnia 16 lipca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...], a decyzją z dnia 29 lipca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu swoich decyzji Kolegium stwierdziło, że przepisy art. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów jednoznacznie wskazują, że ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku dla opiekuna od tego czy wnioskodawca, który utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r., we wskazanym okresie spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego uregulowanego przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 stycznia 2012 r. Kolegium wyjaśniło, że w toku postępowania ustalono, że K. I. decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] miał przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem – J. I. na okres od 23 listopada 2011 r. do 31 sierpnia 2013 r. i utracił prawo do tego świadczenia z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa opisanej wyżej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Kolegium, okoliczności te są bezsporne i stanowią podstawę do stwierdzenia, że K. I. jest uprawniony do ubiegania się o zasiłek dla opiekunów, którego przyznanie uzależnione jest od wystąpienia w stanie faktycznym sprawy warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Równocześnie Kolegium zaznaczyło, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli w stanie faktycznym sprawy wystąpi którakolwiek z sytuacji przewidzianych w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium podało, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną. W ocenie Kolegium, z akt sprawy wynika, że okoliczność przewidziana w art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, miała miejsce w okresach, za które K. l. ubiega się o zasiłek dla opiekunów, gdyż jego żona B. I. ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, tj. do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Świadczenie to zostało przyznane B. I. decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Prezydenta Miasta na okres od 26 marca 2013r. do 31 października 2013 r. i kolejną decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Prezydenta Miasta na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy świadczy o tym, że B. I. pobierała jak i obecnie pobiera dodatek do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, tj. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, przyznany na córkę Z. I., i w okresach, za które K. I. ubiega się o zasiłek dla opiekunów, nie została tego uprawnienia pozbawiona. Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, organ l instancji dokonał właściwej wykładni ustawy i w konsekwencji prawidłowo uznał, że odwołującemu się nie przysługuje zasiłek dla opiekuna ponieważ nie spełniał warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Odnosząc się do zarzutu strony podniesionego w odwołaniu, iż w okresie od 23 listopada 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne i w tym czasie jego żona miała przyznany dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, a obecnie odmawia się mu tego świadczenia, Kolegium stwierdziło, że w dniu 23 listopada 2012 r. gdy K. I. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca, jego żona – B. I. nie była uprawniona do dodatku, o który mowa w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem wówczas nie istniała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych powodująca, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Zdaniem Kolegium, sytuacja ta się zmieniła w momencie gdy decyzją z dnia [...] 2013 r. nr: [...] Prezydent Miasta przyznał B. I. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na okres od 26 marca 2013 r. do 31 października 2013 r., a następnie decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. Odnośnie natomiast pozostałych argumentów podnoszonych przez odwołującego się, Kolegium uznało, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie niniejszych spraw.

K. I. wniósł skargi na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się ich uchylenia. Skarżący podniósł, iż Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu SK 7/11 stwierdził niekonstytucyjność przepisów w starym brzmieniu i jak wynika z pisma, które otrzymał od Ministra, sądy powinny stosować prokonstytucyjną wykładnię treści przepisów art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji skarżący uważa, ze nie może mieć znaczenia, że jego żona przebywała na wypracowanym zasiłku wychowawczym i pobierała zasiłek. Skarżący podał, że opiekę nad ojcem sprawuje od 6 lat, a w tym przez okres 4 lat nie pobierał żadnych świadczeń z tego tytułu. Dopiero, gdy stan ojca się pogorszył w znacznym stopniu skarżący zmuszony został przerwać pracę, aby objąć go opieką całodobową. Od 23 listopada do 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne, ale na skutek zmiany w przepisach od 1 lipca 2013 r. odebrano mu prawo do jakiejkolwiek pomocy dla opiekuna osoby dorosłej niepełnosprawnej i do 19 marca 2015 r. pozostaje bez środków do życia wraz z sześcioosobową rodziną. W związku z narodzinami córki żona skarżącego chcąc ją objąć opieką skorzystała z prawa do zasiłku wychowawczego. Skarżący podał, że obecnie jego rodzina stoi na skraju ubóstwa.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich odrzucenie, gdyż zostały wniesione z uchybieniem terminu, względnie o oddalenie skarg. Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i stwierdziło, że podniesione w skargach zarzuty są bezpodstawne, ponieważ odwołania od decyzji organu I instancji zostały rozpatrzone z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, tj. ustawę o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Kolegium nie zgodziło się z zarzutem, że wydając zaskarżone decyzje orzekało na podstawie przepisu sprzecznego z normą konstytucyjną, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 7/11 zapadł 18 listopada 2014 r., czyli po trzech miesiącach od wydania zaskarżonych decyzji.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 563/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił K. I. termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczemu z dnia 16 lipca 2014 r. nr [...], a postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 564/15 przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczemu z dnia 29 lipca 2014 r. nr [...].

Na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączył sprawy III SA/Kr 563/15 i III SA/Kr 564/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. III SA/Kr 563/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny. Wynika z niego, że K. I. miał przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem J. I., jednak decyzja przyznająca K. I. to świadczenie wygasła z mocy prawa (na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw) z dniem 1 lipca 2013 r., co z kolei uprawnia go do ubiegania się o zasiłek dla opiekunów pod warunkiem spełniania przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Z uwagi na bezsporną okoliczność, że żona wnioskodawcy B. I. w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2014 r. ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zdaniem organów obu instancji, zaszła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania K. I. wnioskowanego świadczenia.

Z akt wynika także, że B. I. otrzymał z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich odpis pisma Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 lutego 2015r. wskazującego na konieczność prokonstytucyjnej wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na to, iż Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu SK 7/11 stwierdził niekonstytucyjność przepisu w starym brzmieniu – już nieobowiązującego, którego "treść jest w zasadzie powtórzona w aktualnie obowiązującym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznacza, że kontrolując wydane przez organy administracyjne akty administracyjne, w tym decyzje, nie kieruje się treścią pism i zajętymi w tych pismach stanowiskami i poglądami, ale badając, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego (w tym wypadku decyzji) nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, ma na względzie celowościową - prokonstytucyjną wykładnię tych przepisów. Z tego względu Sąd stwierdza, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11 (opubl. OTK-A 2014/10/112, Dz. U. z 2014, poz. 1652): "Art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 559, 567 i 1443), w brzmieniu obowiązującym do 13 października 2011 r., w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi (opiekunowi faktycznemu), który rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, nad niepełnosprawnym dzieckiem, w sytuacji, gdy drugi z rodziców (opiekunów faktycznych) ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inne dziecko w rodzinie, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Trybunał Konstytucyjny nie aprobuje założenia ustawodawcy, zgodnie z którym niezależnie od sytuacji materialnej, życiowej i społecznej rodzin, w których niepełnosprawność dotyka więcej niż jedno dziecko, tylko jedna osoba w rodzinie może otrzymywać świadczenie wspierające tę rodzinę – tylko matka lub tylko ojciec i wymiar tej pomocy jest taki sam jak w przypadku niepełnosprawności jednego dziecka w rodzinie.

Sąd stwierdza, że przytoczone wyżej orzeczenie – powołane przez skarżącego - dotyczy sytuacji nieco innej niż mająca miejsce w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne w stałej (niezróżnicowanej w żaden sposób) wysokości tylko na jedno dziecko w rodzinie może ubiegać się tylko ojciec lub tylko matka pomimo tego, że rodzinę tę dotyka niepełnosprawność więcej niż jednego dziecka. Nadto, co Sąd zauważa, powyższe orzeczenie wydane zostało w związku z inną częścią przepisu art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie dotyczącą nie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba w rodzinie ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną, a nie – jak w niniejszej sprawie – gdy osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 tej ustawy.

Sąd zwraca uwagę na treść art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567):

"Art. 2. (...) 2. Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r."

Z treści powyżej przytoczonego przepisu wynika, że ustawodawca odsyła w nim do spełnienia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., a w wypadku niniejszej sprawy do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., który stanowi:

"Art. 17. (...) 5. Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli: (...)

4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną;"

Sąd zwraca uwagę na to, że o ile w przytoczonym wyżej przepisie art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłączono możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego "na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną", to zastrzeżenia takiego - "na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną" - nie uczyniono w stosunku do możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10. Oznacza to, że jedynie w sytuacji, gdyby na osobę ustalono prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, to powstałaby wątpliwość, czy przysługiwałoby świadczenie pielęgnacyjne (w sytuacji rezygnacji z pracy lub jej niepodejmowania) w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad tą samą osobą, a w niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje.

Sąd zauważa także, że przytoczony wyżej przepis art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych odsyła do treści art. 10 tej ustawy Przepis art. 10 ust. 1-4 na dzień 31 grudnia 2012 r. stanowi:

"Art. 10. 1. Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

1) 24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

2. Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie.

3. Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

4. W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek."

Sąd zwraca uwagę na to, że rozbieżności w interpretacji tego przepisu przez organy administracyjne i sądy wyjaśniła uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 15/13 z dnia 26 czerwca 2014 r. w następujący sposób: "Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Osoby, które na urlopie wychowawczym opiekują się więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, mają prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego na każde z nich."

Powyższe oznacza, że zarówno Trybunał Konstytucyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny przy interpretacji przepisów mają na względzie wykładnię celowościową – cel, dla którego ustawodawca ustanawia interpretowane przepisy, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, cel zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a więc wykładnię prokonstytucyjną. Jest niewątpliwym, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych czy przepisy ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów mają na celu pomoc materialną ze strony władz publicznych świadczoną rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, zgodnie ze zdaniem drugim art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: "Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych", stanowiącym wzorzec kontroli skargi konstytucyjnej.

Już na marginesie Sąd zauważa, że niniejszą sprawę można uznać w pewnym sensie za analogiczną do sytuacji, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11, albowiem w rodzinie skarżącego dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje żonie skarżącego na małoletnie dziecko, a odmówiono przyznania zasiłku dla opiekuna skarżącemu w związku z faktyczną jego opieką nad niepełnosprawnym ojcem. W tym wypadku także nie dostrzeżono, że w rodzinie skarżącego występuje małoletność dziecka wymagającego opieki i jednocześnie niepełnosprawność dorosłego członka rodziny, także wymagającego opieki, a taka sytuacja w rodzinie jest znacznie trudniejsza niż sytuacja rodzin mających jedną osobę wymagającą stałej osobistej opieki, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt SK 7/11.

A zatem, zdaniem Sądu, odmowa przyznania skarżącemu K. I. świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna musiałby mieć umocowanie jednoznaczne w przepisach, a takiego – jak wykazano wyżej – nie miała, gdyż "osoba w rodzinie" – żona skarżącego (starającego się o zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad ojcem J. I.) – B. I. ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 z tytułu opieki nad inną osobą – nad małoletnim dzieckiem.

Sąd zwraca uwagę organów na treść art. 153 p.p.s.a, który to przepis stanowi:

"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia."

Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne wyjaśnią stan faktyczny sprawy mając na względzie przedstawioną powyżej ocenę prawną.

Z powyższych względów Sąd, uznając, że organy administracyjne naruszyły wskazane przez siebie przepisy art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567) w związku z art. 17 ust. 5 pkt 4 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006, Nr 139, poz. 992 z późn. zm. - w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2012 r.) na podstawie powołanych przepisów i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.