Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 445/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1, par. 2, art. 168 par. 2, art. 169
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 445/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Piotr Paździor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010 r., sprawy ze skarg S. K., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 stycznia 2010 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i odwołania oraz w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do, wniesienia zażalenia i odwołania., uchyla zaskarżone postanowienia.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił S.K. wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego z tytułu osiągniętego dochodu ze sprzedaży akcji za 2008 r. w wysokości 3 972 zł. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 18 maja 2009 r. wraz z pouczeniem o przysługującym na nie zażaleniu.

Decyzjami: z dnia 17 lipca 2009 r. oraz z dnia 5 października 2009 r. organ ten ponadto odmówił w/W odpowiednio:

- umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym należnym z tytułu sprzedaży papierów wartościowych i instrumentów finansowych w kwocie 3 035 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę,

- umorzenia 50% zaległości podatkowej w podatku dochodowym należnym z tytułu sprzedaży papierów wartościowych i instrumentów finansowych w kwocie 1 517,50 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Decyzje te zostały doręczone S.K. odpowiednio w dniu 23 lipca 2009 r. i 13 października 2009 r. wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia od nich odwołań, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W dniu 29 października 2009 r. (data stempla pocztowego) podatnik wniósł pismo zatytułowane "odwołanie", w którym zwrócił się z prośbą "o ponowne zbadanie argumentów prowadzonych postępowań" w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Stwierdził, że spełnia wymagania wskazane w Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu "ordynacji gdy zaistnieje taka potrzeba".

Postanowieniami z dnia 20 stycznia 2010 r., nr [...] i [...], Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2009 r. i 5 października 2009 r., a postanowieniem o nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 kwietnia 2009 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona nie uprawdopodobniła – tak jak wymagają tego przepisy Ordynacji podatkowej – że uchybienie terminom nastąpiło bez jej winy.

Konsekwencją powyższych postanowień o odmowie przywrócenia terminów do wniesienia odwołań i zażalenia było wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 20 stycznia 2010 r. postanowień: nr [...], stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia oraz nr [...]i [...], stwierdzających uchybienie terminowi do wniesienia odwołań.

W skargach na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej S.K. zwrócił się z prośbą "o wnikliwą analizę i ocenę przedmiotowej sprawy".

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", postanowił połączyć sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 445/10 do I SA/Kr 450/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 445/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, z uwagi na wydanie zaskarżonych postanowień z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynika spraw.

Art. 162§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162§2 O.p.). Z art. 168§2 O.p. wynika natomiast, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Gdy podanie strony nie spełnia powyższych wymogów, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 O.p.). Brakami, które rodzą obowiązek organu podatkowego wezwania osoby do ich usunięcia, są takie braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że postępowanie podatkowe wszczyna się na żądnie strony (art. 165§1 O.p.). Treść żądania wyznacza przedmiot postępowania.

W rozpoznanych sprawach skarżący w piśmie z dnia 29 października 2009 r. zatytułowanym "odwołanie" podał, że wnosi "o przywrócenie terminu ordynacji gdy zaistnieje taka potrzeba". Jak to już zostało wcześniej wspomniane, jednym z elementów podania wnoszonego do organu podatkowego jest treść żądania. Wskazanie żądania przesądza o charakterze czynności procesowej dokonanej przez stronę i zakreśla kierunek dla dalszych czynności podejmowanych przez organ. Podkreślić należy, że adresat żądania strony nie jest władny do nadawania mu innej treści, niż to wynika z samego pisma, czy też zmiany kwalifikacji prawnej żądania. O tym, jaki charakter ma pismo, decyduje bowiem sama strona. Organ podatkowy nie ma zatem swobody w określaniu kwalifikacji żądania. W świetle powyższych uwag, Sąd stwierdza, że w rozpoznanych sprawach organ podatkowy nie dokonał analizy wniesionego przez skarżącego pisma pod kątem spełnienia jego wymogów formalnych określonych w wyżej zacytowanych przepisach. Analiza taka była konieczna, z uwagi na niesprecyzowanie przez stronę treści, zakresu, zawartego w piśmie żądania. Nie było prawidłowe dokonanie samodzielnej kwalifikacji w tym zakresie przez organ. Podkreślić należy, że strona nie wskazała przywrócenia jakiego terminu się domaga, od jakiego rozstrzygnięcia, nie zawarła bowiem w piśmie żadnego uzasadnienia wniosku. Kwestie te nie mogą pozostawać w sferze przypuszczeń organu podatkowego, względnie samodzielnie poczynionych założeń, tak jak to miało miejsce w rozpoznanych sprawach. Jeszcze raz podkreślić należy, że to strona zobligowana jest sprecyzować treść swojego żądania. Bez uzupełnienia braków w powyższym zakresie nie jest zatem możliwe rozpatrzenie żądania strony, gdyż nie można ustalić zasadniczego elementu postępowania, jakim jest przedmiot tego postępowania. Trudno bowiem uznać, iż tak ogólnikowe stwierdzenie podatnika można uznać za precyzyjnie określony wniosek o przywrócenie terminu. Przy ponownym rozpoznanie spraw organ podatkowy zobligowany będzie zatem do wezwania strony o uzupełnienia braków w powyższym zakresie, tak jak wymaga tego art. 169§1 O.p. Jeżeli strona uczyni zadość temu wezwaniu możliwe będzie merytoryczne rozpoznanie jej wniosku. Ponadto przy ponownym rozpoznaniu spraw organ podatkowy musi mieć także na uwadze inne przewidziane w art. 162§2 O.p. przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Również i w tym zakresie może okazać się konieczne wezwanie podatnika do złożenia stosownego oświadczenia.

Reasumując Sąd stwierdza, że z uwagi na niepodjęcie przez organ żadnych czynności w celu wyjaśnienia treści żądania zawartego we wniosku z dnia 29 października 2009 r., jego zakresu, zaskarżone rozstrzygnięcia nie mogły się ostać. Z uwagi na uchylenie postanowień dotyczących odmowy przywrócenia termin do złożenia odwołań i zażalenia, uchyleniu podlegały także postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do ich wniesienia. Okazały się one bowiem przedwczesne.

Na marginesie Sąd wskazuje także, że z art. 134 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice te wyznacza strona skarżąca wskazując zaskarżony akt. W rozpoznanych sprawach skarżący wniósł skargę na postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i odwołań oraz odmawiające przywrócenia terminu do ich wniesienia. A zatem tylko te postanowienia i poprzedzające ich wydanie postępowanie, mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu. Podkreślić także należy, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, a nie zastępowanie organów przy rozstrzyganiu spraw. Sąd na skutek zaskarżenia aktu organu administracji publicznej nie przyjmuje zatem sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Sąd nie ma także podstaw prawnych, aby swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nich rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Łd 2572/95, Lex nr 32521). Z tego względu Sąd nie był władny rozpoznać wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 21 maja 2010 r., a doprecyzowanego w piśmie z dnia 4 czerwca 2010 r., o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Właściwy do orzekania w tym zakresie jest bowiem organ egzekucyjny, do którego należy wystąpić ze stosownym wnioskiem.

Mając na uwadze w/w okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.