Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 99/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i 3 a, art. 24 ust. 3, art. 83 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 476 par. 2,3
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 7, 8, 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Jerzego R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił J.R. (zwanemu dalej skarżącym) umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej w kwocie [...] zł, obejmujących okresy kolejno – od [...] r. do [...] r., od [...] do [...] r., w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego - od [...] r. do [...] r. i w przypadku Funduszu Pracy – za [...] r., od [...] r. do [...] r. Podejmując niniejsze rozstrzygnięcie organ ustalił, że choć skarżący w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wykazał brak dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, to z zestawienia obrotów za okres od [...] do [...] r. wynika, że jego średni dochód wyniósł ok. [...] zł, a nadto pobiera świadczenie rentowe w Austrii w kwocie [...] euro. Z tytułu zaciągniętych kredytów skarżący spłaca comiesięczne raty w kwocie ok. [...] zł. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabył samochód opiewający na kwotę [...] zł.

Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skierował do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych "wniosek o umorzenie zadłużenia". Wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiadał wiedzę o tym, że jest on ubezpieczony w Austrii w związku z tym, że przedłożył kartę ubezpieczeniową. Podtrzymał także dotychczasową deklarację o chęci spłaty należności głównej w ratach. Wskazał, że od 2007 r. regularnie opłaca składki za pracowników i nigdy nie miał zaległości i gdyby w 2007 i 2009 roku został poinformowany o tym, że winien również uiszczać składki ubezpieczeniowe za siebie, to również te wpłaty zostałyby uregulowane w terminie. Podniósł, że dołożył wszelkich starań, aby wywiązywać się z nałożonych obowiązków i dlatego naliczenie odsetek jest dla niego krzywdzące.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organ dokonał analizy sytuacji materialno-rodzinnej skarżącego, z której wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, aczkolwiek nie zna wysokości pozyskiwanych przez nią dochodów. Skarżący uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz świadczenie rentowe z Austrii w wysokości [...] euro. Wykazana przez skarżącego łączna kwota wydatków miesięcznych z tytułu opłat za czynsz od nieruchomości, gaz, energię elektryczną, wodę, ogrzewanie i telefon opiewa na kwotę [...] zł. Z tytułu zaciągniętych kredytów skarżący spłaca miesięczne raty w łącznej kwocie [...] zł, przy czym kredyty te zostały zaciągnięte w związku z prowadzoną przez niego działalnością.

Następnie organ II instancji wskazał, że w trakcie trwania postępowania skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające wysokość opłat za czynsz oraz energię elektryczną. Przedłożył również kopie formularzy PIT – 36L za lata 2009-2011 potwierdzających, że uzyskuje z prowadzonej działalności, w szczególności w latach 2010-2011, znaczne dochody, z których pokrywane są straty z działalności z lat 2007-2008.

Następnie organ powołując się na przepis art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., zwana dalej "u.s.u.s".) wskazał, że z analizy danych zawartych w zgromadzonym materiale dowodowym wynika, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Organ podniósł, że przedmiotowe należności nie były dotychczas przedmiotem postępowania egzekucyjnego w związku z wszczęciem postępowania wyjaśniającego w sprawie podlegania skarżącego ubezpieczeniom w Polsce w [...] r. i ze złożeniem przez niego dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych w dniu [...] r. Dalej organ stwierdził, że jego ustawowym obowiązkiem jest wykorzystywanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności z tytułu składek. Zobowiązania te jako publicznoprawne są uprzywilejowane i podlegają co do zasady zaspokajaniu przed innymi należnościami. Uzyskiwane przez skarżącego dochody dają – w ocenie organu – możliwość dochodzenia od niego należności, tym bardziej, że jak wynika z akt skarżący wraz z żoną jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego położonego we W.

Po konstatacji, iż nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 28 ust. 2 i 3 "u.s.u.s." dalsze rozważania organ przeprowadził na tle regulacji zawartej w art. 28 ust 3 a, w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) wskazując, że gospodarstwo domowe skarżącego nie jest pozbawione źródła dochodu, a ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie wynika, jakoby uregulowanie należności z tytułu odsetek od nieopłaconych przez skarżącego składek miało pozbawić jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Przechodząc do dalszych rozważań w zakresie zastosowania instytucji umorzenia należności z tytułu składek, organ podkreślił, iż umorzenie należności z tytułu naliczonych odsetek od nieopłaconych składek, określone art. 28 ustawy jest instytucją nadzwyczajną. Tym samym argumenty powoływane przez skarżącego powinny w świetle powyższego posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem mogą przemawiać wypadki niezależne od sposobu postępowania zobowiązanego, bądź spowodowane działaniem czynników, na które wnioskodawca nie może mieć wpływu. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy nadzwyczajne okoliczności, takie jak klęska żywiołowa, zdarzenia losowe, choroba w rodzinie, uniemożliwiają uregulowanie zaległości. Tymczasem skarżący – jak wskazał organ - nie wykazał, że zadłużenie powstało wskutek takich właśnie okoliczności. Jednocześnie wskazane przez niego przyczyny powstania zaległości pozostają bez znaczenia przy ocenie spełnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu składek. Skarżący wskazał bowiem, że zadłużenie powstało w związku z uzyskaniem błędnej informacji w Inspektoracie ZUS w K. o niepodleganiu ubezpieczeniom w Polsce oraz braku wiedzy na temat obowiązku opłacania składek.

Jako dowód w sprawie dołączył zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek wystawione dnia [...] r. W toku postępowania ustalono, że w dniu [...] skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Inspektorat ZUS w K. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści wskazując jako przyczynę m.in. brak zaewidencjonowanego tytułu do ubezpieczeń płatnika składek skarżącego, który zwalniałby z opłacania składek. W dniu [...] r. skarżący stawił się osobiście w Inspektoracie ZUS w K., gdzie wystąpił ponownie o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek. Do wniosku dołączył oświadczenie, że potwierdzenie ubezpieczenia w Austrii dostarczy w terminie późniejszym. Na podstawie powyższego skarżący uzyskał zaświadczenie o niezaleganiu. Powołane przez skarżącego okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia pozostają jednakże bez znaczenia, według oceny organu, w świetle ustawowych przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu składek, a więc również należności z tytułu odsetek. Ponadto umorzenie należności z tytułu składek zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne oraz znikome źródło dochodu nie jest realnie możliwe wywiązanie się z zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z uprawnienia do umorzenia należności Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien korzystać wyjątkowo. Podejmując decyzję w sprawie o umorzenie zarówno całości zadłużenia, jak i odsetek od nie opłaconych składek, Zakład musi postępować z największą ostrożnością, ważąc z jednej strony interes zobowiązanego, a z drugiej interes finansów ubezpieczeń społecznych. Z uwagi na publicznoprawny charakter należności z tytułu składek umorzenie jest rozwiązaniem o charakterze wyjątkowym, zważywszy w szczególności, że terminowe opłacanie składek, należnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jak również znajomość tych przepisów - jest obowiązkiem płatników. Pod uwagę należy również wziąć fakt, iż działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, nie jest więc istotne z punktu widzenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że zaległość składkowa nie powstała wskutek winy umyślnej płatnika lub też powstała z jego niewiedzy.

Pismem z dnia [...] r. skarżący wywiódł od niniejszej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jego interesu w umorzeniu odsetek oraz art. 8, 9 i 11 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie jakimi zasadami kierował się organ wydając w dniu [...]r. oraz w dniu [...] r. zaświadczenia o niezaleganiu przez niego w opłacaniu składek oraz art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ prawidłowo wskazał na materialno-prawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek oraz odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne jaką jest art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., dalej jako u.s.u.s.). Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jednocześnie wskazując na przypadki, w których ona zachodzi. Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia przedmiotowych należności także w uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Z powyższego wynika, że kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności, tzn. czy występuje jedna z okoliczności wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s.

Organ w sposób prawidłowy ustalił, że w przedmiotowej sprawie zaległe należności nie były przedmiotem postępowania egzekucyjnego w związku z wszczęciem postępowania wyjaśniającego w sprawie podlegania skarżącego ubezpieczeniu w Polsce w 2012 r i złożeniem przez niego dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych w dniu [...] r. Trafnie organ przyjął, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności. Stałe pozyskiwanie przez skarżącego dochodów, tj. dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej i świadczenia rentowego w Austrii w wysokości [...] Euro miesięcznie oraz prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i współposiadanie lokalu mieszkalnego położonego we Wrocławiu stwarza realną możliwość zabezpieczenia odsetek od zaległych należności z tytułu nieopłaconych składek.

Wobec tego faktu, Zakład prawidłowo przeprowadził postępowanie na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia, w kierunku ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, co mogłoby wyjaśnić czy przypadek skarżącego jest tym właśnie uzasadnionym, o którym wspomina przepis, a przede wszystkim czy ustalone okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie jest w stanie opłacić tych należności bez spowodowania zbyt ciężkich skutków dla siebie i swojej rodziny.

W tym miejscu należy podnieść, że z treści zacytowanych przepisów o umorzeniu zaległości składkowych wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Z kolei sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

W celu prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej strony, na którą oprócz wysokości osiąganych dochodów wpływ ma także wielkość stałych obciążeń (np. opłaty za energię elektryczną, telefon, gaz, podatki, wydatki na leczenie). Zgromadzony materiał dowodowy powinien bowiem pozwolić na ustalenie, jaką rzeczywiście kwotą wnioskodawca dysponuje (wysokość wpływów pomniejszona o niezbędne koszty utrzymania), a także czy z kwoty tej jest on w stanie zaspokajać potrzeby niezbędne do egzystencji swojej i swojej rodziny, i jednocześnie spłacać powstałe wobec ZUS zadłużenie (por. wyrok WSA z 14 lutego 2008 r., V SA/Wa 2787/07; publik. w Lex-ie nr 499128).

W przedmiotowej sprawie organ sprostał tym wymaganiom. W celu ustalenia stanu faktycznego przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające ustalając – aktualną – co wymaga podkreślenia Sądu, sytuację finansową i rodzinną skarżącego. A przede wszystkim, co istotne w sprawie, prawidłowo ustalił jego dochody i wydatki. Oparł się w tym zakresie m.in. na dokumentach przedłożonych przez skarżącego w trakcie trwania postępowania, a potwierdzających wysokość nie tylko ponoszonych przez niego wydatków z tytułu opłat za czynsz i energię elektryczną, lecz również pozyskiwanych przez niego dochodów za lata 2009-2011 (PIT – 36 L). Z kopii przedłożonych formularzy PIT 36L za lata 2009-2011 wynika, że skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności za lata 2010 -2011, uzyskuje znaczne dochody, które umożliwiają mu nawet pokrycie strat z działalności z lat 2007-2008.

Dokonane ustalenia doprowadziły organ do słusznego wniosku, że nie istnieją podstawy do umorzenia zaległości skarżącego także na podstawie art. 28 ust. 3a w zw. § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Organ prawidłowo ocenił sytuację rodzinną skarżącego. Podkreślił, że gospodarstwo skarżącego nie jest pozbawione stałego dochodu. Skarżący prowadzi bowiem działalność gospodarczą i comiesięcznie pozyskuje z tego tytułu dochody (średnio [...]zł brutto). Ponadto skarżący pobiera świadczenie rentowe w Austrii w wysokości [...] euro miesięcznie. Wreszcie jego budżet domowy zasila - pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym – małżonka skarżącego. Skarżący posiada również nieruchomość we W. W tej sytuacji uprawniony pozostaje wniosek organu, że nie sposób przyjąć, aby uregulowanie przez skarżącego należności z tytułu odsetek od nieopłaconych przez niego składek miało pozbawić jego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wreszcie trafnie organ przyjął, że wskazane przez skarżącego okoliczności stanowiące w jego ocenie przyczynę powstania zaległości (uzyskanie niejako błędnej informacji od organu w sprawie niepodlegania ubezpieczeniu przez skarżącego w Polsce oraz brak wiedzy o konieczności opłacania składek) pozostają bez znaczenia przy ocenie spełnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu składek. Umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, w tym również odsetek od nich określone w art. 28 u.s.u.s. jest instytucją nadzwyczajną. Dlatego też – jak słusznie podniósł organ – okoliczności warunkujące ich umorzenie muszą też odznaczać się tę samą cechą. Za umorzeniem nieopłaconych składek bądź odsetek od nich mogą przemawiać jedynie okoliczności enumeratywnie wyliczone przez ustawodawcę w treści wskazanego przepisu (min. klęska żywiołowa, przewlekła choroba). Tymczasem skarżący nie wykazał, aby zadłużenie powstało wskutek takich właśnie okoliczności.

Ponadto – co wymaga podkreślenia Sądu - zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są zatem – co również zostało wyeksponowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, bądź odsetek od nich – tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie - a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Co więcej ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Osoba prowadząca działalność gospodarczą winna zaś liczyć się z faktem, iż obowiązek składkowy nałożony na płatników składek ustawą, jest niezależny od okoliczności, czy działalność ta przynosi określone rezultaty finansowe, czy też ich nie przynosi. Osoba, decydując się na podjęcie działalności gospodarczej w jakiejkolwiek formie, przyjmuje również na siebie ryzyko jej prowadzenia i ponoszenia związanych z nią wydatków. Niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych.

Na marginesie wskazać należy, że skarżący po pierwsze zadeklarował chęć uregulowania należności głównej, a po wtóre comiesięcznie, skrupulatnie i sukcesywnie reguluje zobowiązania wobec banków w łącznej kwocie [...]zł zaciągnięte w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Powyższe potwierdza jedynie tezę, że skarżący posiadając zdolność kredytową, posiada także zdolność do spłaty odsetek za zwłokę z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto – co już zostało przez Sąd podkreślone – zobowiązania cywilnoprawne nie posiadają atrybutu pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a samo ich istnienie (a w konsekwencji konieczność spłaty) nie może i nie stanowi przesłanki do umorzenia zobowiązań publicznoprawnych. Uwzględniając zatem zasadę wyrażoną w art. 24 ust. 3 u.s.u.s. i przyjmując, w ustalonym niewadliwie stanie faktycznym sprawy, że skarżący posiada środki na spłatę zaległości wobec ZUS (odsetek od niepłaconych składek), organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przeanalizował sytuację rodzinną i finansową skarżącego i to - co wymaga podkreślenia – na dzień wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 17/10) i wskazał na okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego. W szczególności wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, dowodowym, z zachowaniem reguł art. 7 i 77 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo rozważył również wszystkie okoliczności o charakterze prawotwórczym, a ocena organu nie może być uznana za dowolną, gdyż mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu tym nie brak również – wbrew zarzutom skargi – odniesienia się organu do okoliczności wydania skarżącemu zaświadczenia o niezaleganiu w uiszczaniu składek (str. 4-5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) i stwierdzenia, że w świetle braku zaistnienia w sprawie ustawowych przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, pozostaje ona bez wpływu na treść rozstrzygnięcia tym bardziej, że akta sprawy nie odzwierciedlają słuszności zarzutu skarżącego o "chaosie organizacyjnym" w instytucjach ZUS. Trzeba przy tym podkreślić, że w trybie postępowania administracyjnego o umorzenie zaległości wobec ZUS oraz w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wskutek skargi na decyzję odmawiającą umorzenia - strona nie może skutecznie kwestionować wysokości odsetek za zwłokę tudzież w ogóle tytułu prawnego (tzn. obowiązku) ich powstania. Odbywa się to w odrębnym trybie przed organami ZUS i podlega ewentualnemu zaskarżeniu przez wniesienie odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (por. art. 83 ust.1 i ust.2 u.s.u.s. w związku z art. 476 § 2 i 3 kodeksu postępowania cywilnego).

W powyższym świetle Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w sprawie o umorzenie odsetek za zwłokę od opisanych na wstępie należności - naruszenia norm art. 7,8 i 11 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd - na mocy art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.