Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 166/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2011 nr 134 poz 779
law: Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 23 f
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Minister Finansów, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej także: "u.g.h."), po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także: "strona" lub "skarżąca") utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2013 r. nr [...] rozstrzygającą, że gry prowadzone na automacie GHOST HUNTER o numerze [...] oraz na automacie SUPER BANK o numerze [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Powyższa ecyzja została wydana w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

Naczelnik Urzędu Celnego w P. pismem z dnia 27 września 2012 r. zwrócił się do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie, czy gry urządzane na urządzeniach o nazwie: GHOST HUNTER nr [...] i SUPER BANK nr [...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Do ww. pisma dołączono m.in. protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] grudnia 2011 r. wraz z załącznikami. Z przedmiotowego dokumentu wynika, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w P. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania urządzania i prowadzenia gier na automatach, zgodnie z przepisami u.g.h. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w P. stwierdzono urządzanie i prowadzenie gier na automatach, w których występuje element losowości oraz wygrana rzeczowa, tj. możliwość kontynuacji gry za punkty uzyskane w poprzednich grach. W związku z powyższym, w ocenie kontrolujących, w lokalu urządzano gry na automatach wbrew zasadom określonym w przepisach ustawy o grach hazardowych. Do ww. pisma z dnia 27 września 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. dołączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie sprawozdań z przeprowadzonych przez jednostkę badającą - Izbę Celną w P. [...] badań dotyczących automatów: GHOST HUNTER nr [...] - sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., SUPER BANK nr [...] - sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na automatach: GHOST HUNTER nr [...] oraz na automacie SUPER BANK nr [...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Pismem z dnia 27 listopada 2012 r. Minister Finansów powiadomił stronę o przysługującym, zgodnie z art. 200 § 1 O.p., uprawnieniu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.

W dniu 24 grudnia 2012 r. do Ministra Finansów wpłynęło pismo strony, w którym wskazała, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, na jaki powołuje się w przedmiotowym postępowaniu organ jest niekompletny i stronniczy, a nadto wewnętrzne sprzeczny oraz jednocześnie neguje jakiekolwiek odmienne twierdzenia dotyczące zasad działania urządzeń o nazwach: GHOST HUNTER nr [...] i SUPER BANK nr [...], Strona wystąpiła także z żądaniem przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów w sprawie.

Postanowieniami z dnia [...] stycznia 2013 r., z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r. Minister Finansów wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy do 31 marca 2013 r., 30 kwietnia 2013r. oraz 14 czerwca 2013 r. Jednocześnie postanowieniem z [...] maja 2013 r. Minister Finansów odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów.

Minister Finansów decyzją z [...] maja 2013 r. rozstrzygnął, że gry prowadzone na automacie GHOST HUNTER o numerze [...] oraz na automacie SUPER BANK o numerze [...], są grami na automatach, w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Od ww. decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając:

1) oparcie jej na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych w tym dokumentach prywatnych;

2) bezprawne oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącej;

3) pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz w postępowaniu dowodowym;

4) zignorowanie faktu, iż materiał dowodowy na jaki powołuje się w postępowaniu Minister Finansów jest ewidentnie niekompletny, zdawkowo stronniczy, a nadto wewnętrznie sprzeczny;

5) zignorowanie faktu, że na przedmiotowych urządzeniach nie można osiągać żadnych wygranych pieniężnych bądź rzeczowych;

6) zignorowanie faktu, że gra na przedmiotowych urządzeniach nie ma charakteru losowego;

7) zignorowanie faktu, że czas gry jest stały — zawsze wynosi wykupioną wartość;

8) zignorowanie faktu, że czas gry jest znany jeszcze przed przystąpieniem do gry;

9) zignorowanie faktu, że wynik gry jest stały — w momencie zakończenia gry, stan punktowy jest zerowy;

10) zignorowanie faktu, że wynik gry jest znany jeszcze przed przystąpieniem do gry;

11) zignorowanie faktu, że punkty uzyskiwane w trakcie gry nie mają żadnego znaczenia ani dla długości czasu prowadzenia gry;

12) zignorowanie faktu, iż punkty na przedmiotowych urządzeniach znajdują się następujące informacje:

• UWAGA! AUTOMAT DO ZABAWY, TEN AUTOMAT NIE WYPŁACA WYGRANYCH,

• SYMULATOR CZASOWY

• KAŻDA GRA KOŃCZY SIĘ PO UPŁYWIE WYKUPIONEGO CZASU WYNIKIEM 0 PUNKTÓW;

13) zignorowanie informacji przeznaczonych dla grającego według opisu gry przedmiotowych urządzeń, znajdujących się wraz z urządzeniami — w postaci ocen technicznych sporządzonych przez biegłego sądowego z listy Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku;

14) zignorowanie, że w wyniku uiszczenia stosowanej opłaty — wykupuje się czas gry;

15) zignorowanie, że uiszczając stosowną opłatę do urządzenia wykupuje się określony i znany z góry stały czas gry;

16) zignorowanie, że w wyniku gry na przedmiotowych urządzeniach nie ma możliwości osiągnięcia jakichkolwiek wygranych pieniężnych czy rzeczowych, a sama gra nie ma charakteru losowego;

17) zignorowanie faktu, że skoro wynik jest znany przed przystąpieniem do gry, to nie może być mowy o charakterze losowym gry;

18) zignorowanie, że skoro wynik gry i czas jej prowadzenia są zawsze stałe i znane, nie można w niej również wygrać jakichkolwiek wygranych pieniężnych czy rzeczowych, to tym samym nie może być mowy o prowadzeniu gry hazardowej na przedmiotowych urządzeniach.

W odwołaniu od ww. decyzji Strona wniosła ponadto o przeprowadzenie rozprawy, a w jej ramach przeprowadzenie wskazanych w odwołaniu dowodów.

Postanowieniem z [...] września 2013 r. Minister Finansów odmówił przeprowadzenia rozprawy. Pismem z 13 września 2013 r. Minister Finansów poinformował ponadto o przysługującym stronie prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na ww. pismo skarżąca przedstawiła swoje stanowisko i wnioski w sprawie.

Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2013 r.

W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi treść na z art. 2 ust. 6 oraz art. 2 ust. 7 u.g.h. oparł swą decyzję na ustaleniach wynikających z treści otrzymanych przy piśmie z dnia 27 września 2012 r. z Urzędu Celnego w P. sprawozdań z badań technicznych automatów:

1) nr [...] z [...] lipca 2011 r., dotyczącego automatu GHOST HUNTER o numerze [...],

2) nr [...] z [...] lipca 2011 r., dotyczącego automatu SUPER BANK o numerze [...]

- wydanych przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier — Izbę Celną w P. — [...].

Minister Finansów zauważył, że opinia jednostki badającej Izby Celnej w P. jest kompletna, odnosi się do każdego automatu i wbrew twierdzeniom strony, w sposób wyczerpujący dostarcza informacji niezbędnych dla rozstrygnięcia sprawy. Nie tylko opisuje działanie przedmiotowych automatów do gier, ale także zawiera wywiedzione na tej podstawie wnioski. Opinia jednostki badającej została także podpisana przez właściwą osobę, wymienioną w upoważnieniu udzielonym jednostce badającej.

Udzielając upoważnienia Minister Finansów badał spełnienie przez jednostkę badającą - Izby Celnej w P. warunków, o których mowa w art. 23 f u.g.h., w tym m.in. zapewnienie odpowiedniego standardu badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym. Dodatkowo coroczne audyty zewnętrzne potwierdzają fachowość personelu, profesjonalizm badań i wysoką jakość otrzymywanych wyników. W związku z powyższym organ nie zgodził się z twierdzeniami strony, że decyzja została oparta na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych oraz że materiał dowodowy jest niekompletny, stronniczy i wewnętrznie sprzeczny.

Minister Finansów wyjaśnił, że zgodnie z listą biegłych Sądu Okręgowego w S., zakresem specjalności wskazanego przez stronę biegłego jest badanie wypadków komunikacyjnych oraz wycena i ocena maszyn i urządzeń przemysłowych. Żądanie zatem przeprowadzenia dowodu z zeznań takiego świadka oraz oceny technicznej jego autorstwa nie znajduje uzasadnienia. Ponadto Minister Finansów zauważył, że postanowieniami z [...] maja 2013 r. oraz z [...] września 2013 r. wskazał powody dla których nie przeprowadził wnioskowanych przez stronę dowodów.

W związku z powyższym — mając na uwadze fakt, że w ocenie Ministra Finansów zebrany materiał dowodowy w sprawie jest kompletny — nie ma mowy o "bezprawności" oddalenia pozostałych wniosków dowodowych skarżącej. Minister Finansów stwierdził, że pismami z 27 listopada 2012 r. oraz z 13 września 2013 r. poinformował stronę o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Odniósł się do wniosków dowodowych skarżącej, a także zbadał czy wszystkie okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione.

Minister Finansów wskazując na treść art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 4 u.g.h. stwierdził, że w analizowanym przypadku czas gry nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy — jak tego stara się dowieść strona — gdyż definicja ustawowa nie odnosi się do tego elementu. Organ powołał się treść sprawozdania z przeprowadzonego badania znak: nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. - dotyczącego automatu o nazwie GHOST HUNTER o numerze [...] oraz treść sprawozdania z przeprowadzonego badania znak: [...] z dnia [...] lipca 2011 r. - dotyczącego automatu o nazwie SUPER BANK numerze [...]. Minister Finansów uznał, że z treści sprawozdań z badań automatów wynika, iż badane automaty umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej, polegającej na prowadzeniu nowych gier za punkty uzyskane w poprzednich grach oraz że grę można kontynuować do chwili wyczerpania punktów kredytowych wynikających z zakredytowania (wpłaty do urządzenia) i uzyskanych w wyniku gier punktów kredytowych.

W ocenie organu z powyższego jednoznacznie wynika, że automaty umożliwiają przeprowadzanie nowych gier za punkty uzyskane w poprzednich grach. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła wygrana rzeczowa w jednej z postaci opisanej w art. 2 ust. 4 u.g.h. Bez znaczenia jest przy tym, limitowanie (ograniczanie) czasu grania, skoro jak wykazano wyżej automaty umożliwiają prowadzenie gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier, co wypełnia definicję wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h.

Minister Finansów podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. sprawozdań z badań przeprowadzonych przez jednostkę badającą Izbę Celną w P. — [...] — sprawozdania nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. - dotyczącego automatu GHOST HUNTER o numerze [...] oraz sprawozdania nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. - dotyczącego automatu SUPER BANK o numerze [...] — wynika, że przeprowadzanie gry na przedmiotowych automatach jest odpłatne i wymaga zakredytowania (wpłaty w PLN). Dokonanie wpłaty umożliwia przeprowadzanie gier. Przeprowadzanie gier ujęte jest w ramach czasowych (ograniczone limitem czasowym) uzależnionych od wpłaconych środków pieniężnych. Jedna gra polega na wyborze stawki przez grającego (dostępne od 1 do 100 punktów kredytowych, przy czym wartość 1 punktu kredytowego wynosi 0,10 PLN) i naciśnięcia przycisku START, który powoduje wprawienie w ruch — obracanie się bębnów z symbolami/znakami, które po chwili zatrzymują się w pozycji niezależnej od woli grającego. Dodatkowo automaty wyposażono w funkcję "AUTOSTART", która umożliwia przeprowadzanie poszczególnych gier automatycznie bez udziału grającego. Rola grającego ogranicza się tylko do wyboru stawki i naciśnięciu przycisku "AUTOSTART", który uruchamia samoistnie cykl każdej gry oraz grający w każdej chwili może zrezygnować z tej opcji. Gracz w każdej z przeprowadzonych gier nie jest w stanie w jakikolwiek sposób przewidzieć kombinacji układów symboli w danej grze, a co za tym idzie niemożliwe jest w normalnych warunkach eksploatacji automatu przewidzenie lub trafienie układu symboli wygrywających. W związku z tym wynik każdej z gier jest kwestią przypadku, a uzależnione jest to od programu gry (algorytmu programu gry), co jednoznacznie wskazuje, że to program gry steruje ustawieniem kombinacji symboli/znaków na bębnach. Dodatkowo automat nie przewiduje możliwości dokonania zatrzymania poszczególnych symboli umieszczonych na bębnach oddzielnie, co oznacza, że gracz nie ma możliwości dokonania wyboru znaku/symbolu na każdym z bębnów oddzielnie.

Ponadto organ wskazał, iż w przedmiotowych badaniach dokonano sprawdzenia ustawienia programowego gier, gdzie ustalono rzeczywistą wypłacalność i wygrywalność w zaprogramowanych grach, co jednoznacznie potwierdza, iż to program gry zapisany w badanych automatach steruje procesem każdej z gier oraz dokonuje wyboru ustawienia układu kombinacji symboli na bębnach. Bezspornym, zatem jest dla Ministra Finansów, że gry na ww. automatach mają element losowy.

Organ zauważył, że rozstrzygając czy określona gra jest grą na automatach ma obowiązek wziąć pod uwagę mechanizm działania określonego urządzenia i spełnienie cech określonych w ustawie o grach hazardowych.

Minister Finansów w związku z powyższym stwierdził, że zarzuty przedstawione przez stronę w odwołaniu są nieuzasadnione i nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2013 r., organ działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dlatego też brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r., strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca sformułowała następujące zarzuty:

1) rażącą obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 i art. 221 O.p., w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez zaniechanie podjęcia przez Ministra Finansów wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania całego materiału dowodowego, co w sposób oczywisty miało istotny wpływ na wynik postepowania, gdyż skutkowało niewyjaśnieniem kluczowych okoliczności niniejszej sprawy;

2) rażącą obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 op. i art. 221 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącej;

3) rażącą obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 190 § 1 i 2, art. 192 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h., poprzez całkowite pozbawienie skarżącej ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, w tym zadawania pytań świadkom, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy;

4) rażącą obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 i art. 221 O.p., w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów;

5) rażącą obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 i art. 221 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez niesprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, w tym jej podstawy faktycznej, między innymi przez nie odniesienie się przez organ do sprzeczności występujących pomiędzy twierdzeniami skarżącej odnośnie zasad działania przedmiotowych urządzeń oraz opiniami technicznymi sporządzonymi w sprawie. Podniosła, iż opinie na których się oparł rozstrzygnięcie organ nie zawierają jakichkolwiek ustaleń w zakresie funkcjonalności przedmiotowych urządzeń wskazanych w zarzucie nr 1 niniejszej skargi, co dowodzi niemiarodajności przedmiotowych opracowań, jak również wskazał na nieuprawnione zaniechanie wyjaśnienia przyczyn odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów, celem wykazania rzeczywistych zasad działania przedmiotowych urządzeń w tym funkcjonalności, jakie w żaden sposób nie zostały zbadane i opisane przez funkcjonariuszy celnych, co w sposób oczywisty miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;

6) naruszenie prawa materialnego — poprzez błędną wykładnię przepisów art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h., skutkującą ich zastosowaniem w okolicznościach niniejszej sprawy; wbrew istotnemu stanowi rzeczy, gdyż gra na urządzeniach o nazwach GHOST HUNTER nr [...] oraz SUPER BANK nr [...] nie jest grą na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 5 ww. ustawy, ani art. 2 ust. 3 u.g.h., gdyż gra na przedmiotowych urządzeniach nie umożliwia osiągnięcia jakichkolwiek wygranych pieniężnych czy rzeczowych, również gra na tych urządzeniach nie ma charakteru losowego, bowiem zarówno wynik gry na tych urządzeniach — zerowy — oraz czas gry, są stałe i znane jeszcze przed przystąpieniem do gry – o czym świadczy komunikat, iż: "KAŻDA GRA KOŃCZY SIĘ PO UPŁYWIE WYKUPIONEGO CZASU WYNIKIEM O PUNKTÓW".

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013 r. lub alternatywnie ich uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej należnych kosztów postępowania według norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

W trakcie rozprawy w dniu 28 maja 2014 r., strona skarżąca wnosząc o dopuszczenie dowodu w sprawie, złożyła fotokopię pisma Polskiego Centrum Akredytacji z 13 czerwca 2013 r. informującego, że akredytowane laboratorium badawcze będące komórką organizacyjną Izby Celnej w P. (Nr akredytacji [...]) nie posiada potwierdzonych w wyniku akredytacji kompetencji do wykonywania badań automatów do gier.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku dowodowego z uwagi na fakt, iż zarzuty tego rodzaju nie były przez skarżącą wcześniej podnoszone.

Sąd postanowił dowód dopuścić na okoliczność posiadania przez Laboratorium Izby Celnej w P. kompetencji do wykonywania badań automatów do gier.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ma zatem miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej także: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia.

W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności zbadania wymagała podnoszona przez skarżącą kwestia posiadanego przez Laboratorium Izby Celnej w P. - jako jednostkę badającą - upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego to upoważnienia Minister Finansów udziela na podstawie art. 23f ust. 1 u.g.h.

Zgodnie z art. 23f ust. 1 u.g.h.; "Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki a mianowicie m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement).

W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1. Takim dokumentem jest certyfikat akredytacji, o którym mowa w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h.

Stosownie do art. 23f ust. 3 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. Ponadto stosownie do art. 23f ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Powołane przepisy oznaczają, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia określone, wymienione wyżej w ustawie warunki. Upoważnienie udzielane jest na wniosek określonej jednostki badającej, do którego to wniosku powinny zostać dołączone dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ustawie. W szczególności jednostka badająca ubiegając się o upoważnienie Ministra Finansów winna legitymować się dokumentem w postaci certyfikatu akredytacji udzielonego przez Polskie Centrum Akredytacji.

W tym zakresie skarżąca zasadnie podniosła, że nie chodzi o akredytację w dowolnej dziedzinie/obiekcie badań, lecz akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Natomiast zakres akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...], na który powołano się w treści decyzji (jedynej akredytacji tej jednostki), dotyczy badań chemicznych i właściwości fizycznych chemikaliów oraz badań chemicznych i właściwości fizycznych tekstyliów. Ponadto z akt sprawy wynika, że opinie w sprawie niniejszej w imieniu jednostki badającej czyli Izby Celnej w P. podpisała Pani I. K., która jest z wykształcenia chemikiem.

Potwierdzeniem stanowiska skarżącej jest brzmienie przepisów ustawy z dnia 8 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 138, poz.935 z późn. zm - dalej jako ustawa o systemie zgodności). I tak stosownie do art. 15 ust. 1 akredytacja udzielana jest przez Polskie Centrum Akredytacji na wniosek jednostki oceniającej zgodność. Jak wynika z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie zgodności przedmiotowy wniosek musi zawierać m.in. określenie zakresu akredytacji. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o systemie zgodności dokumentem potwierdzającym udzielenie akredytacji jest certyfikat akredytacji. Art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy stanowi, że certyfikat, o którym mowa w ust. 1, zawiera zakres udzielonej akredytacji oraz okres jej ważności.

Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie Minister Finansów nie przedstawił dokumentów świadczących o tym, że Laboratorium Izby Celnej w P. posiada certyfikat akredytacji w zakresie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, co stanowiłoby podstawę do wydania przez Ministra stosownego upoważnienia.

Z drugiej strony nie można w żaden sposób uznać, że brzmienie przepisu art. 23f u.g.h. wskazuje, że w przypadku automatów do gry wystarczającą podstawę do przeprowadzania takich badań przez Laboratorium Izby Celnej w P. stanowi upoważnienie wydane przez Ministra Finansów zgodnie art. 23f u.g.h., z pominięciem odpowiedniego zakresu akredytacji. Nie można również podzielić tezy, że takie upoważnienie jakie posiadała ww. jednostka badająca, a mianowicie na badania chemiczne jest właściwe i wystarczające także do przeprowadzania badań automatów do gier.

W ocenie Sądu pojęcia akredytacji lub certyfikatu akredytacji użyte w art. 23f u.g.h. należy odnieść wprost do ustawy o systemie zgodności, która te pojęcia definiuje. Podkreślić w tym kontekście należy, iż żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym - jest częścią określonego aktu normatywnego, który z kolei jest częścią określonej gałęzi prawa należącej do systemu prawa polskiego. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje z innymi przepisami danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz przepisami zawartymi w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna). Tylko bowiem realizacja tej dyrektywy wykładni prawa, określanej jako argumentum a rubrica, gwarantuje zupełne i niesprzeczne odczytanie danej instytucji prawa z przepisów prawa (por. L. Morawski: Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 74-83, L. Morawski: op. cit., s. 152 i nast.).

W ocenie Sądu powyższe dyrektywy wykładni prawa trzeba zatem odnieść do analizowanego zagadnienia dotyczącego nadawania przez Ministra Finansów upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier w oparciu o certyfikat akredytacji w określonej dziedzinie.(por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10).

Dodatkowym argumentem na poparcie takiego rozumienia przepisów u.g.h. jest kierunek przyjęty w orzecznictwie, zgodnie z którym podstawą ustalenia przez organ niespełnienia przez automat do gier o niskich wygranych warunków przewidzianych w zezwoleniu, regulaminie lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono zezwolenia jest wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania tzw. jednostki badającej, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego ( por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1031/11).

Potwierdzeniem takiego stanowiska jest wprowadzenie przez ustawodawcę do nowelizacji z ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) do przepisów ustawy o grach hazardowych przepisu art. 23b określającego procedurę "badania sprawdzającego" automatu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie spełnia on wymogów określonych w ustawie. Badanie to przeprowadza specjalistyczna jednostka badająca. Zgodnie z art. 23b ust. 1 na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23b ust. 3 u.g.h. oraz wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013 r. , sygn. akt II GSK 111/12).

Powyższe okoliczności dotyczące wyłączności jednostki badającej posiadającej upoważnienie Ministra Finansów wydane w trybie art. 23f u.g.h potwierdził sam organ oddalając wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą. Zdaniem organu w procesie rozstrzygania, czy gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ustawa ta przypisuje szczególny walor badaniu technicznemu jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W związku z tym, zdaniem organu, opinie innych specjalistów dotyczące funkcjonowania przedmiotowego automatu mają drugorzędne znaczenie.

Stosownie do art. 12 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw ( Dz. U. z 2011 r. nr 134, poz. 779), która weszła w życie w dniu 14 lipca 2011 r. ;

"Art. 12. 1. Podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f ustawy zmienianej w art. 1.

2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, dokumentu określonego w art. 23f ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 oraz w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, dokumentów określonych w art. 23f ust. 2 pkt 2-4 ustawy zmienianej w art. 1.

3. W przypadku niewykonania obowiązku określonego w ust. 2 upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasa."

W rozpoznawanej sprawie brak jest potwierdzenia uzyskania takiej wymaganej akredytacji uzyskanej przez jednostkę badającą w okresie roku od dnia wejścia w życie cytowanego wyżej przepisu.

W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że skoro decydujące znaczenie w sprawie mają badania techniczne automatów do gry, które wykonywane są na zasadzie wyłączności przez jednostki badawcze wskazane w art. 23 f u.g.h. zatem taka jednostka powinna posiadać certyfikat akredytacji w dziedzinie, w której dokonuje tych badań.

W przypadku badanej sprawy warunek ten nie został spełniony, co uzasadnia uwzględnienie skargi, zwłaszcza, że merytoryczną istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia technicznej oceny funkcjonalności wskazanych automatów do gier, na którą to okoliczność organ nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów, mimo wniosku skarżącej i przedstawienia przez nią stosownych opinii uprawionego biegłego, uznając w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyłączną kompetencję w tym zakresie jednostki badającej Izby Celnej w P..

W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Jednocześnie w wyniku analizy całokształtu badanej sprawy Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanek skutkujących nieważnością zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.