Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1201/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w pierwotnym brzmieniu budził uzasadnione wątpliwości co do sposobu ustalenia struktury zakupów, skoro użyto w nim sformułowania, że proporcje te powinny być ustalone w oparciu o "udokumentowane zakupy".

W ocenie Sądu nieprecyzyjne sformułowanie przepisu prawnego, w oparciu o który podatnik ma obowiązek dokonać obliczenia podatku, nie może być podstawą do zakwestionowania przez organ podatkowy złożonej przez podatnika deklaracji, jeśli nie można wykazać, że podatnik dopuścił się oczywiście błędnej interpretacji prawa.

TEZY

Przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w pierwotnym brzmieniu budził uzasadnione wątpliwości co do sposobu ustalenia struktury zakupów, skoro użyto w nim sformułowania, że proporcje te powinny być ustalone w oparciu o "udokumentowane zakupy".

W ocenie Sądu nieprecyzyjne sformułowanie przepisu prawnego, w oparciu o który podatnik ma obowiązek dokonać obliczenia podatku, nie może być podstawą do zakwestionowania przez organ podatkowy złożonej przez podatnika deklaracji, jeśli nie można wykazać, że podatnik dopuścił się oczywiście błędnej interpretacji prawa.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ stanowi, iż podatnicy świadczący usługi w zakresie handlu, którzy dokonują sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej od podatku lub opodatkowanej różnymi stawkami, a nie są obowiązani do prowadzenia ewidencji, o której mowa w art. 29 ust. 1, mogą w celu obliczenia podatku należnego dokonać podziału sprzedaży w danym miesiącu w proporcjach wynikających z udokumentowanych zakupów z tego miesiąca, w którym dokonano zakupu.

Z całokształtu materiału dowodowego w tym z uzasadnień stanowisk stron wynika, że powodem wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1993 r. było zastosowanie przez organy podatkowe innej metody obliczenia struktury zakupów dla celów ustalenia podatku należnego, niż to uczynił podatnik.

Z przytoczonych materiałów wynika bowiem, że podatnicy zastosowali ściśle przepis powołanego art. 30 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w omawianym okresie, organy podatkowe, interpretując ten przepis kierowały się, choć twierdzą odmiennie, zasadami logiki i celowości, a wynika to wprost z powołanych wyżej uzasadnień ich stanowisk, kiedy to stwierdzają, że przyjęta przez stronę skarżącą metoda obliczania struktury zakupów towarów prowadzi do zaniżenia w praktyce podatku należnego, do zafałszowania rzeczywistej struktury sprzedaży.

Nie uszło uwadze Sądu, że powołany przepis art. 30 ust. 1 w pierwotnym brzmieniu budził uzasadnione wątpliwości co do sposobu ustalenia struktury zakupów, skoro użyto w nim sformułowania, że proporcje te powinny być ustalone w oparciu o "udokumentowane zakupy". Metoda obliczenia przyjęta przez podatnika nie była z tym zapisem sprzeczna.

Dowodem na to, iż omawiany przepis był nieprecyzyjny, jest fakt dodania - nowela z dnia 9 grudnia 1993 r. /Dz.U. nr 129 poz. 599/ - zdania drugiego w art. 30 ust. 1, które wyjaśniało, że dla obliczenia proporcji, o których mowa w zdaniu pierwszym, przyjmuje się wyłącznie towary przeznaczone do dalszej sprzedaży według cen uwzględniających podatek.

W ocenie Sądu nieprecyzyjne sformułowanie przepisu prawnego, w oparciu o który podatnik ma obowiązek dokonać obliczenia podatku, nie może być podstawą do zakwestionowania przez organ podatkowy złożonej przez podatnika deklaracji, jeśli nie można wykazać, że podatnik dopuścił się oczywiście błędnej interpretacji prawa. W przedmiotowej sprawie redakcja przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o VAT umożliwiała interpretację zastosowaną przez podatnika.

Przepisy prawne, w oparciu o które podatnicy mają obowiązek obliczać i płacić podatki, winny być zredagowane w sposób jednoznaczny, nie wymagający skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, w szczególności stosowania wykładni logicznej w miejsce gramatycznej.

Skoro więc zakwestionowanie deklaracji złożonej przez stronę skarżącą i wydanie decyzji w sprawie podatku VAT nastąpiło jedynie w związku z obowiązywaniem nieprecyzyjnego przepisu prawa to wydanie takiej decyzji nie jest do pogodzenia z obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej zasadami państwa prawa. Identyczne stanowisko zajęto w wyrokach NSA z dnia 17 marca 1995 r. SA/Gd 84/94 i z dnia 12 grudnia 1996 r. SA/Ka 2139/95.

Z podanych powodów w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1895 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i o zwrocie kosztów postępowania.