Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 635/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1.uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]; 2.stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3.zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, po rozpoznaniu zażalenia E. W., utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] zawieszające postępowanie o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę stanowiącą część działki nr [...], o powierzchni [...]m2, położoną w G. przy ul. [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wniosek o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.) może być merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody przejęcia tego gruntu z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja ta potwierdza fakt nabycia przez jeden ze wskazanych podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela o odszkodowanie i może być wydana wyłącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez właściwego zarządcę drogi publicznej, jak również określa ona jednoznacznie powierzchnię gruntu i jego położenie, a więc elementy niezbędne przy ustalaniu wysokości odszkodowania.

Jednocześnie Wojewoda [...] zaznaczył, iż wniosek o wydanie decyzji wojewody potwierdzającej nabycie własności nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. może pochodzić od każdego podmiotu, który w wystarczającym stopniu udokumentuje swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu nabycia z mocy prawa gruntu zajętego pod drogę publiczną, a zatem również właściciela zajętego gruntu. Zatem z uwagi na to, że kwestia nabycia prawa na podstawie art. 73 ustawy jest w stosunku do sprawy odszkodowania zagadnieniem wstępnym, organ drugiej instancji uznał za uzasadnione zawieszenie postępowania przez Starostę [...].

E. W. pismem z dnia [...] lutego 2005 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą "o wydanie postanowienia" szczegółowo opisując przebieg postępowania zakończonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] styczna 2005 r. nr [...], jak również wskazała na podejmowane przez nią w jego toku czynności oraz na błędne jej zdaniem działania podejmowane przez organy administracji państwowej, również na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Z uwagi na braki formalne wspomnianego pisma wezwano skarżącą do sprecyzowania jakiej decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności pismo to dotyczy i w odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. sprecyzowane zostało, że strona zaskarża postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] styczna 2005 r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i stwierdzając jednocześnie, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy, które mogłyby wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z art. 133 § 1 powołanej ustawy sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ.

Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych względów niż te, które podniesiono w jej treści.

W ocenianej przez Sąd sprawie zarówno postępowanie przed organem pierwszej jak i drugiej instancji prowadzone było na żądanie E. W. Wniosek skarżącej o ustalenie i wypłacenie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.), za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną – ulicę [...], stanowiącą część działki nr [...] o powierzchni [...]m2, położoną w G. wpłynął do Starostwa Powiatu [...] w dniu [...] stycznia 2004 r..

Powołany artykuł w ust. 1 przewiduje, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W ust. 4 stanowi natomiast, że odszkodowanie za opisane w przepisie nieruchomości, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Organ do którego złożono wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić krąg podmiotów, które w prowadzonym postępowaniu administracyjnym będą uczestniczyć. Obowiązek taki wynika z zasad przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności z zasady wyrażonej w art. 10 § 1 kodeksu zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sprawie niniejszej realizacja wspomnianej zasady dotyczy tych podmiotów, które spełniają warunki wynikające z art. 28 kpa, oraz z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., gdzie jako datę na którą należy dokonać oceny stanu nieruchomości wskazano 31 grudnia 1998 r.

Z przesłanych do sądu akt sprawy nie wynika, aby czynności mające na celu ustalenie stron postępowania były przez organy prowadzone. W postępowaniu przed organem pierwszej instancji zarówno zawiadomienie z dnia [...] lutego 2004 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego jak i postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] o jego zawieszeniu zostały skierowane jedynie do E. W.. Tymczasem ze złożonej przy wniosku kserokopii wypisu protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] wynika, że w dniu [...] października 2001r. w Sądzie tym zawarto ugodę, której przedmiotem było zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], stanowiącej niezabudowaną działkę gruntu o powierzchni [...] m2 i numerze ewidencyjnym [...], dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...]. Przy wniosku złożona została także kserokopia zawiadomienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2002 r. dotyczącego wpisu zmian w dziale II wskazanej księgi wieczystej.

Skutkiem wspomnianej ugody zawartej pomiędzy M. S., M. W., E. W. i M. W. zniesiono współwłasność opisanej w niej nieruchomości poprzez przyznanie jej na współwłasność w częściach równych E. W. i M. W., wraz z obowiązkiem spłat na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Treść ugody wskazuje więc na to, że nieruchomość w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była własnością jedynie skarżącej.

W dalszej kolejności wskazać należy, że na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r. znak: [...] o zawieszeniu postępowania o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za opisaną w niej nieruchomość, mimo skierowania go jedynie do E. W., zażalenie do Wojewody [...] wnieśli wspólnie E. W. i M. W.. Organ drugiej instancji rozpatrzył jedynie zażalenie E. W. i po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, które doręczył E. W. i Staroście [...]. Nie odniósł się zaś w żaden sposób do zażalenia M. W..

Przedstawione wyżej okoliczności wskazują, że pominięte zostały w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem pozostałe – poza wnioskodawczynią – strony tego postępowania, a więc wystąpiło w sprawie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Do naruszenia tego doszło poprzez niewyjaśnienie podstawowej dla sprawy okoliczności dotyczącej stron postępowania, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 10, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane uchybienia spowodowały, że postanowienia obu instancji uznane być musiały za niezgodne z prawem, co oznacza również, że koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnego z zasadami wynikającymi z powołanych przepisów prawa materialnego i kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. b i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.