Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1323/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 15zzs ust. 1 pkt 6,
journal: Dz.U. 2020 poz 568
law: Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 76, art. 68 ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 127 par. 3, art. 44 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 19, art. 30, art. 41, art. 46, art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 16
journal: Dz.U. 2020 poz 2296
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1323/20

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Minister Rozwoju na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1291, dalej: ustawa o CEIDG) z urzędu sprostował wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący przedsiębiorcy: A. S., [...] (dalej: skarżący) zawierający następującą niezgodność ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych: w rubryce "Data trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej" zostało wpisane "20.08.2001", a powinno być wpisane "2003-12-31". .

Jak wynika z akt, w dniu 30 września 2019 r. ówczesny Minister Przedsiębiorczości i Technologii otrzymał informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] we [...] o możliwej nieprawidłowości we wpisie skarżącego w ewidencji przedsiębiorców - CEIDG. Dotyczyła ona daty zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Organ stwierdził jej niezgodność z danymi zgromadzonymi w rejestrze Urzędu Skarbowego. Naczelnik US powiadomił Ministra, że według danych zgromadzonych przez Urząd Skarbowy, prawidłowa data trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego przypada na dzień 1 stycznia 2004 r., a nie jak wskazał przedsiębiorca w CEIDG, na dzień 20 sierpnia 2001 r.

Powyższe oznaczało, w ocenie organu, istotną rozbieżność w zakresie tej samej danej w różnych rejestrach publicznych, podczas gdy dane te winny być tożsame i zbieżne, bowiem wskazują na konkretne okresy aktywności gospodarczej przedsiębiorcy i wpływają na obowiązki skarbowo-ubezpieczeniowe. W tym zakresie pomiędzy rejestrami publicznymi takie rozbieżności winny być eliminowane w celu ustalenia prawidłowej informacji, w tym przypadku informacji o prawidłowej dacie, w której przedsiębiorca trwale zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.

W dniu 4 października 2019 r. Minister skierował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie faktycznej daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej i ewentualnego przedłożenia dokumentów, celem ustalenia stanu faktycznego. Wezwanie zostało wysłane na adres do doręczeń skarżącego wskazany w CEIDG, tj. [...]. Zwrot korespondencji do nadawcy zwierał adnotację: "Adresat wyprowadził się".

W dniu 13 listopada 2019 r. Minister Przedsiębiorczości i Technologii wystąpił do Naczelnika US [...] oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w celu uzyskania informacji o okoliczności zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.

Pismem z 27 listopada 2019 r. Naczelnik US [...] poinformował, że skarżący w 2004 r. złożył do US zeznanie roczne PIT za 2003, w którym wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Naczelnik US wskazał, że właściwą datą, którą należy uznać za dzień trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej jest 1 stycznia 2004 r. Z kolei ZUS w piśmie z dnia 26 listopada 2019 r. wskazał, że ostatnie wpłaty z tytułu składek ubezpieczeniowych skarżący dokonał w październiku 2001 r.

Pismem z 11 grudnia 2019 r. Minister Rozwoju - następca prawny Ministra Przedsiębiorczości i Technologii - zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG, możliwości złożenia ostatecznych wyjaśnień w sprawie i zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponownie korespondencja kierowana do skarżącego na jego adres do doręczeń wróciła z adnotacją "Adresat wyprowadził się".

Skarżący nie złożył wyjaśnień w sprawie. Nie zapoznał się także z aktami sprawy.

W powyższych okolicznościach Minister Rozwoju wydał postanowienie z [...] lutego 2020 r., którym sprostował wpis skarżącego w CEIDG poprzez zmianę w zakresie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Minister wydając ww. postanowienie stwierdził, że wpis jest niezgodny ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych. Przedmiotem sprostowania była zmiana w zakresie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, polegająca na wskazaniu we wpisie skarżącego w CEIDG jako daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej dnia 31 grudnia 2003 r. zamiast dnia 20 sierpnia 2001 r., która według organu nie znajdowała pokrycia w zebranym materiale dowodowym. Minister Rozwoju oparł swoje stanowisko na treści pisma Naczelnika US [...], stwierdzające, iż skarżący trwale zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1.01.2004 r. Z uwagi na to, że w rubryce "Data trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej" ujawnia się ostatni dzień wykonywania działalności gospodarczej, organ przyjął, że w ww. rubryce powinna być wpisana data: 31.12.2003 r. Tym samym Minister uznał, że niezgodna z innymi rejestrami publicznymi jest informacja w CEIDG, zgodnie z którą skarżący trwale zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej w dniu 20 sierpnia 2001 r. W końcowej części postanowienia widnieje pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia – skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowienie zostało wysłane skarżącemu na adres do doręczeń wskazany w CEIDG. W dniu 16 marca 2020 r. Poczta Polska podjęła decyzję o zwrocie korespondencji do organu.

W dniu 9 marca 2020 r. skarżący, w związku z informacją uzyskaną z Poczty Polskiej SA pisemnie wystąpił do organu o informacje związane z korespondencją z Ministerstwa Rozwoju.

W dniu 1 kwietnia 2020 r. organ udzielił pisemnej informacji o przedmiocie postępowania administracyjnego, dotyczącego sprostowania wpisu do CEID. Z uwagi na obowiązujący w Polsce stan epidemii, Minister Rozwoju, w ramach realizacji uprawnienia do zapoznania się z aktami administracyjnymi sprawy w trybie art. 73 k.p.a., przesłał skarżącemu kopię ostatecznego rozstrzygnięcia Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. Ww. pismem Minister poinformował skarżącego, że doręczenie kopii postanowienia, w związku z udostępnieniem akt administracyjnych, nie wywołuje żadnych skutków procesowych w postaci możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Taki skutek bowiem wywoływało, w ocenie organu, postanowienie z [...] lutego 2020 r. doręczane skarżącemu w lutym 2020 r. Informację w tym zakresie przekazano skarżącemu także podczas rozmowy telefonicznej.

W dniu 22 maja 2020 r. A. S. wniósł skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Ministra Rozwoju z [...] lutego 2020 r. W skardze wskazał, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem. Podniósł, że nie doręczono mu postanowienia na właściwy adres, dlatego przyjmuje, że postanowienie odebrał dopiero w dniu 1 kwietnia 2020 r., na skutek zapoznania się z aktami sprawy poprzez doręczenie jego kopii. Skarżący wskazał, że badany okres dotyczy czasu sprzed 19 lat, dlatego należy uznać, że prostowanie jego wpisu w CEIDG było niezasadne. Skarżący wniósł o zwolnienie w całości z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nadto z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do WSA w Warszawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, względnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, iż zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CEIDG, Minister Przedsiębiorczości i Technologii dokonuje sprostowania wpisu przedsiębiorcy w CEIDG w przypadku, gdy wpis w CEIDG zawiera oczywiste błędy, niezgodność z treścią wniosku przedsiębiorcy lub stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych. Wyjaśnił, że Rejestrem Publicznym, o którym stanowi powołany przepis, jest Centralny Rejestr Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) prowadzony przez właściwe Urzędy Skarbowe (US) oraz rejestr płatników składek prowadzony przez ZUS, KRUS czy GUS. Każdy z wymienionych rejestrów gromadzi kluczowe informacje na temat przedsiębiorcy podatnika oraz płatnika składek ubezpieczeniowych w zakresie przepisów podatkowych oraz ubezpieczeniowych. Prowadzą one w tym zakresie odrębne postępowania wyjaśniające. Zarówno ZUS jak i US dysponują w tym zakresie odpowiednimi kompetencjami oraz stosownymi narzędziami. Dane zgromadzone w rejestrach publicznych winny znajdować odzwierciedlenie w rejestrze przedsiębiorców - CEIDG. Dane w poszczególnych rejestrach w zakresie - czy to aktywności gospodarczej przedsiębiorcy, jej ograniczenia wskutek zawieszenia, czy wznowienia bądź jej trwałego zaprzestania - winny być tożsame i jednolite. Rozwijając ostatnią z wymienionych przesłanek niezgodności wpisu ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych, organ podkreślił, że sprostowanie wpisu w CEIDG możliwe jest tylko wtedy, gdy Minister w toku postępowania potwierdzi w sposób jednoznaczny i wyraźny istnienie niezgodności określonej danej wpisowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o CEIDG, z danymi zgromadzonymi w innych rejestrach publicznych.

Organ wskazał, że przepis art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o CEIDG, tworzy zamknięty (numerus clausus) katalog danych podlegających wpisowi do CEIDG. Katalog ten zawiera więc wszystkie i zarazem jedyne dane podlegające wpisowi do CEIDG. Istotą instytucji sprostowania jest usuwanie rozbieżności wśród danych, którymi dysponują poszczególne organy publiczne, w tym w zakresie prawidłowych okresów zawieszenia oraz wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Brzmienie powołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że wyjaśnienia czy twierdzenia samego przedsiębiorcy w zakresie konkretnej danej wpisowej (np. wyjaśnienia co do daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej), nie są wystarczające do sprostowania wpisu i pozytywnego dla przedsiębiorcy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organ - zgodnie z literalnym oraz funkcjonalnym brzmieniem powołanego przepisu - opiera się przede wszystkim na informacjach zebranych przez inne organy publiczne i stwierdza wówczas czy zachodzą rozbieżności, stanowiące podstawę do sprostowania wpisu w CEIDG. W przypadku braku takich rozbieżności, co w rezultacie przesądza o braku podstaw do sprostowaniu wpisu przedsiębiorcy w CEIDG w świetle art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG, obowiązkiem Ministra jest odmowa dokonania sprostowania wpisu w CEIDG.

Organ podkreślił, iż w myśl art. 16 ustawy o CEIDG, domniemywa się, że dane w CEIDG są prawdziwe. Z uwagi na odpowiedzialność przedsiębiorcy, którą statuuje powołany przepis, za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, ma on obowiązek dbać o to, że jego wpis będzie odpowiadał stanowi faktycznemu i prawnemu. Przedsiębiorca ma zatem interes w tym, aby dane w jego wpisie w CEIDG, były prawdziwe, aktualne i znajdowały odzwierciedlenie w rzeczywistym stanie rzeczy. Wskazał, iż na przedsiębiorcy - jako profesjonalnym podmiocie w obrocie gospodarczym ciąży obowiązek kształtowania swojego wpisu w CEIDG w sposób zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Podkreślił, że dane przedsiębiorcy w CEIDG winny być każdorazowo prawdziwe, aktualne oraz winny znajdować pełne odzwierciedlenie w innych rejestrach publicznych w zakresie zobowiązań podatkowych czy ubezpieczeniowych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy i ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania mogło być wyłącznie ustalenie, czy wpis skarżącego w CEIDG jest zgodny z danymi zgromadzonymi w innych rejestrach publicznych, tj. ZUS bądź US. Podstawę postępowania stanowił przepis art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG i wyłącznie w tym obszarze, Minister był uprawniony dokonywać stosownych ustaleń.

Minister zaznaczył, że instytucja "sprostowania", o której mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CEIDG, jest jedynym na gruncie przepisów ustawy o CEIDG narzędziem pozwalającym na zmianę wpisu przedsiębiorcy z urzędu w drodze czynności dokonywanej przez Ministra Rozwoju. Sprostować wpis można wyłącznie wówczas, gdy zachodzi jedna z trzech przesłanek enumeratywnie określonych w art. 34 ust. 1 w punktach od 1 do 3 ustawy o CEIDG.

W tej sytuacji, Minister stwierdzając istnienie przesłanki w zakresie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, dokonał tej czynności z urzędu. Oparł się o poczynione w toku postępowania ustalenie, że skarżący działalność gospodarczą rozpoczął w 1990 r., a zaprzestał w 2004 r.

Organ podkreślił, że skarżący zaniedbał zgłoszenia informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności czym naruszył art. 15 ustawy o CEIDG. Zaniedbał także obowiązujące w poprzednim stanie prawnym w tym samym zakresie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy - Prawo działalności gospodarczej. Zaniedbanie, o którym mowa powyżej dotyczy nie tylko niezgłoszenia do CEIDG (a wcześniej EDG) informacji o trwałym zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, ale także braku aktualizacji w zakresie adresu do doręczeń.

Organ zaznaczył, ze zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CEIDG, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG w terminie 7 dni od dnia zmiany danych dotyczących adresu do doręczeń. Przedsiębiorca w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o CEIDG, w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej na obowiązek złożyć wniosek o wykreślenie z CEIDG.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o CEIDG, minister właściwy do spraw gospodarki, doręcza pisma przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG wyłącznie na adres do doręczeń wpisany do CEIDG. Jeżeli przedsiębiorca nie dokona zmiany wpisu do CEIDG w przypadku zmiany adresu do doręczeń, doręczenie pisma na dotychczasowy adres ma skutek prawny. Organ w związku z powyższym podkreślił, iż wszelka korespondencja kierowana do skarżącego w toku postępowania była doręczana na zgłoszony do Ewidencji adres do doręczeń, który widniał we wpisie skarżącego.

W tym stanie rzeczy, w ocenie organu, podnoszenie przez skarżącego zarzutu braku doręczenia postanowienia Ministra Rozwoju z [...] lutego 2020 r. w lutym 2020 r. na wskazany przez niego adres do doręczeń po dwukrotnej awizacji przez Pocztę Polską S.A., nie znajduje uzasadnienia.

Zdaniem organu, rozstrzygnięcie w przedmiocie sprostowania wpisu w CEIDG zostało zgodnie z dyrektywą określoną w art. 36 ust. 1 ust. i 2 ustawy o CEIDG skutecznie doręczone na adres do doręczeń skarżącego wskazany w CEIDG. W tym zakresie Minister uznał argumentację skarżącego za chybioną.

Zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2020 r. (pkt 1) Sąd uznał skargę za wniesioną w terminie.

Pełnomocnik z urzędu wyznaczony w postępowaniu sądowym pismem z 3 grudnia 2020 r. podtrzymał stanowisko skarżącego. Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, zarzucił organowi :

1) naruszenie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG poprzez jego wadliwe zastosowanie,

2) naruszenie art. 7 k.p.a. t.j. zasady prawdy obiektywnej poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego zmierzającego do weryfikacji okoliczności będących podstawą do wydania postanowienia,

3) naruszenie art. 9 k.p.a. tj. zasady informowania stron postępowania poprzez niewskazanie w treści zarówno postanowienia, jak i odpowiedzi na skargę korespondencji pomiędzy organem administracji publicznej a ZUS oraz US, która miała być podstawą do wydania postanowienia,

4) naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wglądu w akta sprawy;

5) naruszenie art. 81 1 k.p.a. tj. zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony poprzez założenie, że skarżący prowadził działalność gospodarczą po dniu 20 sierpnia 2001 r. przy jednoczesnym braku wyraźnych dowodów na potwierdzenie ww. założenia.

6) Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – kopii postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2020 r. na okoliczność odmowy skarżącemu wglądu do akt sprawy (załączonego do pisma).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Odnosząc się do wniosku Ministra Rozwoju o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu ustawowego, należy wyjaśnić, że Sąd uznał za bezskuteczną próbę doręczenia skarżącemu zaskarżonego postanowienia za pośrednictwem Poczty Polskiej z uwagi na brak niezbędnych adnotacji, dowodzących spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 44 § 2 k.p.a. – o sposobie awizacji tego pisma (skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania adresata). Wbrew stanowisku organu, Sąd uznał natomiast za prawidłowe doręczenie ww. postanowienia skarżącemu – doręczenie, o którym mowa w piśmie organu z 1 kwietnia 2020 r. ( k.3 akt administracyjnych), co nastąpiło 22 kwietnia 2020 r. Skarga została wniesiona do organu w dniu 22 maja 2020 r. Dokonując oceny terminowości wniesienia skargi, Sąd miał na uwadze regulację art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołaniem nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2000 r. poz. 568), zgodnie z którą, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Powyższy przepis został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). Powyższa ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw w dniu 16 maja 2020 r., a zgodnie z art. 76 tej ustawy wchodziła ona w życie z dniem następującym po jej ogłoszeniu, czyli w dniu 17 maja 2020 r. W myśl art. 68 ust. 7 ww. ustawy, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Tak więc, bieg terminów został wznowiony z dniem 24 maja 2020 r. (niedziela). Powyższe unormowania wstrzymujące bieg terminów procesowych spowodowały, iż skarga wniesiona w dniu 22 maja 2020 r. musiała zostać uznana za wniesioną w terminie.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Organ nie przeprowadził bowiem postępowania wyjaśniającego w sposób umożliwiający kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonego postanowienia, czym naruszył art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto pouczając błędnie skarżącego o sposobie zaskarżenia postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r., pozbawił go możliwości skorzystania z dwukrotnego zbadania sprawy przez organ, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).

Zdaniem Sądu, organ w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaniechał stosowania podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego. K.p.a. w ocenie Sądu miał zastosowanie w sprawie niniejszej, na co wskazuje analiza systemowa ustawy o CEIDG, która prowadzi do wniosku, iż stosowanie Kodeksu wyłączone jest w sytuacjach wskazanych w ustawie (vide - art. 19 - informacja w CEIDG o dacie wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, art. 30 - wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG, art. 41 - potwierdzenie w CEIDG upoważnienia pełnomocnika do prowadzenia sprawy w imieniu przedsiębiorcy, art. 46 -zaświadczenie o wpisie do CEIDG), do których postępowanie w sprawie sprostowania wpisu nie należy.

Podobny pogląd wypowiedziany został w doktrynie prawa (E. Komierzyńska-Orlińska [w:] A. Żywicka, E. Komierzyńska-Orlińska, Komentarz do ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punktach Informacji dla Przedsiębiorcy [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, art. 34), gdzie wskazano, iż "Sprostowanie wpisu w CEIDG następuje w drodze postanowienia organu ewidencyjnego (ministra właściwego do spraw gospodarki). W świetle Kodeksu postępowania administracyjnego przedsiębiorca, którego dane miałyby ulec sprostowaniu, może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ ewidencyjny.".

Należy zauważyć, iż instytucja sprostowania wpisu uregulowana w przepisach art. 34 i nast. ustawy o CEIDG stanowi wyjątkowe uregulowanie, pozwalające na skontrolowanie z urzędu wpisu do Ewidencji dokonanego przez przedsiębiorcę. W tym celu niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, do którego, zdaniem Sądu, zastosowanie mają przepisy k.p.a. o postępowaniu dowodowym.

W niniejszej sprawie, skarżący w dniu 26 września 2019 r. złożył na stosownym formularzu informację o zakończeniu działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG, z datą wsteczną - dniem 20 sierpnia 2001 r. Następstwem tej czynności, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o CEIDG jest wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG z urzędu. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu było wykazanie przy pomocy dostępnych środków dowodowych spełnienie przesłanek do sprostowania wpisu do CEIDG skarżącego, w zakresie daty zakończenia przez niego działalności gospodarczej. W tym wypadku winien był wykazać sprzeczność daty zakończenia działalności wynikającej z Ewidencji (20.01.2001 r.) z innymi rejestrami publicznymi. Tymczasem, w aktach sprawy widnieje jedynie wniosek US [...] wniesiony w formie elektronicznej (k-13 akt administracyjnych), oraz późniejsza korespondencja organu z ww. Urzędem. Zdaniem Sądu, taka informacja US winna skutkować przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego, prowadzącego do zgromadzenia odpowiednich materiałów dowodowych o charakterze źródłowym (np. wyciągi z rejestrów), na których organ zamierza oprzeć swoje ustalenia. Organ winien prowadzić postępowanie dowodowe w taki sposób, aby umożliwić ustosunkowanie się do zgromadzonego materiału zarówno stronie postępowania, jak i następczo Sądowi, na skutek wniesionej skargi. Nie sposób jednak postawić zarzutu organowi z powodu uniemożliwienia obrony swoich praw przez skarżącego poprzez doręczanie pism skarżącemu na nieaktualny adres. Organ, dokonując doręczeń pism z dnia 4 października oraz z 11 grudnia 2019 r. posłużył się przewidzianym w art. 16 ustawy o CEIDG domniemaniem prawidłowości danych adresowych skarżącego, znajdujących się w CEIDG (praesumptio iuris tantum) oraz zasadą dokonywania doręczeń na adres widniejący w Ewidencji (art. 36 ustawy o CEIDG). Niewątpliwie jednak sytuacja związana z pandemią Covid-19 i wynikający z niej brak możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, udokumentowany przedstawionym przez pełnomocnika z urzędu skarżącego, ustanowionego przez Sąd, pismem z 1 kwietnia 2020 r. uniemożliwił skarżącemu obronę swoich praw poprzez przedstawienie własnej oceny dowodów oraz wskazanie na dowody, które mogłyby te ustalenia przedstawić w odmiennym świetle w postępowaniu sądowym. Sąd równocześnie stwierdził, iż nawet, gdyby ten dostęp został skarżącemu umożliwiony, trudno byłoby na podstawie zawartości akt administracyjnych podjąć polemikę z materiałem dowodowym, gdyż organ go nie zgromadził, poprzestając jedynie na wniosku US W. i korespondencji prowadzonej z tym organem fiskalnym.

W ocenie Sądu nie można pominąć, iż ustalenie faktu (oraz daty) trwałego zaprzestania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę jest prawnie doniosłe, bowiem, jak wspomniano wcześniej, stanowi jedną z okoliczności wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy o CEIDG, skutkującą obligatoryjnym wykreśleniem przedsiębiorcy z CEIDG, w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw gospodarki.

Organ, ponownie rozpoznając sprawę, weźmie pod uwagę, iż z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o CEIDG wynika, że ustawa nie określa, na czym powinno polegać stwierdzenie trwałego zaprzestania wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. W doktrynie wskazuje się, że takie stwierdzenie może oznaczać uzyskanie przez organ ewidencyjny każdej wiarygodnej informacji odnośnie do trwałego zaprzestania wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i przyjęcie jej do wiadomości (op.cit., Komentarz do art. 29).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ dołączy do akt sprawy materiał dowodowy na poparcie konieczności przedmiotowego sprostowania wpisu do Ewidencji, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.). Jeżeli rezultatem będzie ponowne wydanie postanowienia w trybie art. 34 ustawy o CEIDG, to zawrze w nim stosowne pouczenie o przysługującym stronie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ( art. 127 § 3 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł o kosztach nie pokrytej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, gdyż tę kwestię rozpozna odrębnie referendarz sądowy.