Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 875/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki(spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant: Aplik Prok. Szymon Brzozowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia [...] listopada 2002 r. p. W. T. wystąpił z wnioskiem do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie pozwolenia na broń palną— w celu zakupu jednej sztuki broni palnej krótkiej centralnego zapłonu do celów sportowych.

Pismem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...], poinformowano zainteresowanego, że w związku z wejściem w życie nowych przepisów, mianowicie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 59, poz. 549), zmienił się tryb wydawania tego rodzaju zaświadczeń. Nowa ustawa o broni i amunicji w art. 12 ust. 1 określiła, że pozwolenie na broń jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej, która powinna określać m.in. liczbę egzemplarzy broni. Natomiast dawna książeczka "pozwolenia na broń" w chwili obecnej nosi nazwę "legitymacja posiadacza broni." W chwili wystąpienia z wnioskiem zainteresowany posiadał pozwolenie na 6 egzemplarzy broni, zarejestrowanych w książeczce "pozwolenie na broń." Zgodnie z przepisami nowej ustawy, w związku z zgłoszoną chęcią nabycia kolejnej jednostki broni palnej sportowej zainteresowany powinien złożyć wniosek do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z prośbą o zmianę pozwolenia na broń w trybie art. 155 K.p.a. Do wniosku należy dołączyć orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne wydane przez lekarza i psychologa uprawnionych do wydawania takich orzeczeń. Nie złożenie takiego wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania powyższego pisma skutkować miało odmową wydania zaświadczenia uprawniającego do zakupu następnej, siódmej jednostki broni palnej sportowej.

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2002 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 59, poz. 549), po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego, odmówiono wydania pozwolenia na broń palną sportową w ilości 1 (jednej) sztuki broni. Bezpośrednią przyczyna odmowy było nie przedstawienie przez zainteresowanego w wyznaczonym terminie orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z dyspozycją przepisu powołanego w podstawie prawnej decyzji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Przepis ten pozostawia organom Policji prawo ustalenia szczegółowych przesłanek będących podstawą wydania pozwolenia na broń określonego rodzaju. Natomiast art. 15 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że osoba występująca z podaniem o wydanie pozwolenia na broń przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane przez upoważnionego lekarza i psychologa, stwierdzające, iż nie należy ona do

osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią.

Wnioskodawca wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie przez niego broni, które jest mu potrzebne w celu zakupu jednej sztuki broni palnej krótkiej centralnego zapłonu do celów sportowych w dyscyplinie, którą uprawia. Podkreślił, że posiada pozwolenie na broń palną, wynikające z decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zaznaczył, że decyzja ta jest ważna, obowiązująca i w pełni go satysfakcjonuje, a ponadto nie ogranicza ona jednostek broni, które może on posiadać. Wnioskodawca stwierdził również, że w oparciu o przepisy K.p.a. na podstawie dotychczasowej decyzji organ Policji nie może odmówić wydania mu odpowiedniego zaświadczenia do zakupu broni. Uzasadniając to stanowisko powołał się na odpowiednie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III SA 5698/99 oraz III SA 5699/98). Komendant Wojewódzki Policji w [...] zauważył, że powołane wyroki NSA zostały wydane w innym stanie prawnym, w oparciu o ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Natomiast w chwili wydawania tej decyzji obowiązywała już ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 59, poz. 549). Biorąc pod uwagę aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności wyrok z dnia 1 października 2002r.. sygn. akt III SA 397/01, organ I instancji nie mógł uznać przedstawionych we wniosku zainteresowanego argumentów za uzasadniające wydanie pozwolenia na zakup broni palnej sportowej. W przepisach przejściowych ustawy z 1999 r.. która uchyliła ustawę z 1961 r., w art.52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenie na broń'" wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Osoby, które wtedy otrzymały pozwolenie na broń, mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, nabytą zgodnie z przepisami obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy. Brak jest natomiast podstaw do wykorzystywania tych pozwoleń do nabywania kolejnych sztuk broni, gdyż prowadziłoby to do nieograniczonego w czasie przedłużania stosowania ustawy, która już utraciła moc obowiązującą. Zmieniony stan prawny, wynikający z ustawy z dnia 21 maja 1999 r., jest związany z zaostrzeniem wymogów uzyskiwania pozwolenia na broń. Dlatego też , zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy, osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń ma obowiązek przedstawienia organowi Policji orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W konsekwencji osoby, które otrzymały pozwolenie na broń pod rządami ustawy z 1961 r. , po wejściu w życie ustawy z 1999 r. ubiegając się o nabycie kolejnych jednostek broni muszą spełniać warunki wynikające z tej ustawy i uzyskać nowe pozwolenie na broń. Rozumowanie to potwierdza pominięcie w ustawie z 1999 r. przepisów, które pozwalałyby na zmianę "starych" pozwoleń czy dostosowanie ich treści do wymagań określonych w nowej ustawie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany stwierdzając w uzasadnieniu, że posiada pozwolenie na broń palna sportową wydane bezterminowo, bez ograniczania ilości jednostek broni, wydane na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Decyzja w tej sprawie jest ważna, obowiązuje obie strony, sam zaś skarżący nie zwracał się z prośbą o wydanie pozwolenia na broń, lecz domagał się jedynie potwierdzenia faktu posiadania ważnego pozwolenia na broń i wydania odpowiedniego dokumentu, na podstawie którego mógłby nabyć potrzebna jednostkę broni. Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji liczne uchybienia formalne( błędna data wydania decyzji i jej numer, błędne określenie rodzaju wnioskowanej broni). W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji nie dotyczy jego sprawy. Jednocześnie podniósł, w kontekście cytowanego wyżej art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, gwarantującego zachowanie ważności pozwoleń na broń wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów oraz stwierdzenia, że w powołanej ustawie nie ma żadnych przepisów pozwalających na zmianę 'starych" pozwoleń czy dostosowanie ich treści do nowego stanu prawnego, że żądanie, by złożył wniosek o zmianę dotychczasowych decyzji było nieuprawnione, zmierzające do ograniczenia jego uprawnień i narażenia na dodatkowe koszty.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu uznano, że mimo powołania błędnej podstawy prawnej (art. 10 ust. 1 zamiast art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji) z zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynikało, że powodem odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej było nie dostarczenie wymaganych ustawowo orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący uzyskał pozwolenie na broń palną sportową w drodze decyzji administracyjnej wydanej pod rządami ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. W decyzji tej, zgodnie z wymogami tej ustawy i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, nie określało się liczby egzemplarzy broni. Podstawą do nabywania konkretnych egzemplarz broni były stosownie do obowiązującej wówczas praktyki wydawane przez organ, który udzielił pozwolenia na broń, zaświadczenia o uzyskaniu pozwolenia na broń. W przepisach przejściowych obowiązującej od dnia 20 marca ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 59, poz. 549, z późn. zm.), która uchyliła ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r., w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na bron i legitymacji noszących nazwę "pozwolenie na broń" wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to, że podmioty, które otrzymały takie pozwolenia maja prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, która nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Brak jest natomiast podstaw do przekształcenia tych pozwoleń, jak również wykorzystywania ich do nabywania kolejnych sztuk broni. Prowadziłoby to w

efekcie do nieograniczonego w czasie przedłużania stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą. Należy podkreślić, że zmieniony stan prawny, wynikający z ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, zaostrzył wymogi do uzyskania pozwolenia na broń, m.in. w przypadku obowiązku przeprowadzenia badań lekarskich i psychologicznych. Dlatego też osoby, które otrzymały stare" pozwolenia, po wejściu życie nowej ustawy, ubiegając się o kolejny egzemplarz broni muszą spełniać warunki wynikające z tej ustawy i uzyskać "nowe" pozwolenie. W tym stanie rzeczy Komendant Wojewódzki Policji w [...] zobowiązany był rozpatrzyć sprawę w świetle nowego stanu prawnego, gdyż w sytuacji wystąpienia o wydanie zaświadczenia na nabycie kolejnej jednostki broni po 20 marca 2000 r., należy przeprowadzić postępowanie administracyjne i wydać nowa decyzje administracyjną(art. 12 ust. 3 ustawy o broni i amunicji)

Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła strona zarzucając jej niezgodność z prawem. W skardze powtórzono dotychczasowe argumenty, a ponadto podniesiono, że dokumentem upoważniającym - jak dotychczas - do nabycia broni jest odpowiednie zaświadczenie policji potwierdzające fakt posiadania przez dana osobę aktualnej decyzji pozwolenia na broń.. Skarżący stwierdził też, że mając do czynienia z bronią od kilkudziesięciu lat oraz posiadając od wielu lat broń własną nigdy nie dał powodów organom Policji do uzasadnionych podejrzeń, iż może należeć do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Powołany przez Komendanta Głównego Policji art. 15 ust. 3 jako podstawa do utrzymania w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w sposób bardzo wyraźny dotyczy osób ubiegających się po raz pierwszy o wydanie pozwolenia na broń i uzasadniona jest wówczas ostrożność ustawodawcy, nakładającego obowiązek poddania się odpowiednim badaniom lekarskim. Gdyby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie w czasie obowiązywania decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1961 r., to na pewno odpowiedni zapis znalazłby się w ustawie z 1999 r. Takiego zapisu nie ma, co potwierdza również odpowiedni fragment uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzono w zasadzie dotychczasowe argumenty, podnosząc przy tym, że zdaniem organu, o ile skarżący posiadając pozwolenie wydane na podstawie ustawy "starej" dąży do nabycia kolejnego egzemplarz broni, to najpierw należy uregulować sprawę uprawnienia do posiadania kolejnego egzemplarz broni, a zatem skarżący musiałby najpierw uzyskać dodatkowe pozwolenie na ten egzemplarz, na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. W konsekwencji Komendant Główny Policji podzielił stanowisko organu I instancji, wedle którego skarżący w przedstawionej sytuacji prawnej był obowiązany przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające jego zdolność do dysponowania bronią, co spełniałoby dyspozycje art. 15 ust. 3

ustawy o broni i amunicji, umożliwiając ewentualne wydanie nowego pozwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanej wyżej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów trzeba stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 59, poz. 549) mają wobec uchylanych przez nie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni , amunicji i materiałach wybuchowych (Dz.U. Nr 6, poz. 43, z późn. zm.) charakter bardziej restrykcyjny, poddając dostęp do broni i jej używanie znacznie ostrzejszej reglamentacji. Zgodnie z art. 12 ustawy z 1999 r. pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1), przy czym w pozwoleniu określa się cel, w jakim zostało wydane, rodzaj broni oraz liczbę egzemplarzy broni (ust. 2). Wraz z pozwoleniem wydaje się zaświadczenie uprawniające do nabycia, w terminie trzech miesięcy od daty wydania zaświadczenia, określonego w pozwoleniu rodzaju broni i amunicji do tej broni oraz określonej w pozwoleniu liczby egzemplarzy broni wraz z amunicją.(ust.3).Jeżeli broń nie została nabyta w wyznaczonym terminie, na

żądanie zainteresowanej osoby wydaje się kolejne zaświadczenie. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 3 powołanej ustawy, osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną przedstawia (tzn. jest obowiązana przedstawić) właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające , że może ona dysponować bronią. Osoby wymienione w powołanym wyżej art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, to osoby z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535, z późn. zm.) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazujące istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnione od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Koszty związane z wydaniem orzeczeń, o których wyżej mowa, ponosi osoba poddana badaniu (art. 15 ust. 8).

Jednocześnie ustawa z 1999 r. o broni i amunicji zachowała prawa nabyte pod rządami uchylonej przez nią ustawy z 1961 r. W przepisach przejściowych i końcowych w art. 52 wyraźnie stwierdzono, że zachowują ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. ustawy z 1961 r. Ponadto stwierdzono, że do niezakończonych decyzją ostateczną postępowań w sprawach pozwoleń na broń stosuje się przepisy dotychczasowe, ustalając przy tym okres vacatio legis na czas 9-ciu miesięcy od dnia ogłoszenia nowej ustawy.

Z przedstawionych przepisów jednoznacznie wynika, że skarżący zachował prawo do posiadania i legalnego posługiwania się 6 sztukami broni, na którą otrzymał pozwolenie wydane na podstawie przepisów ustawy z 1961 r. Jednakże zgodnie z powołanym wyżej art. 52 ustawy z 1999 r. pozwolenia takie, jak posiada skarżący, nie stały się pozwoleniami w rozumieniu art. 12 nowej ustawy, ale zachowały one swoja ważność pod rządami ustawy z 1999 r. Jest to istotna różnica, oznaczająca, że ustawodawca nie uznał "starych" pozwoleń za równorzędne z nowymi, wydawanymi już na podstawie przepisów ustawy z 1999 r., lecz uznając prawa nabyte uznał, że zachowują one swoją moc. Ta moc dotyczy legalnego posiadania i używania broni nabytej na podstawie "starych" pozwoleń, nie upoważnia natomiast do wydawania zaświadczeń i nabywania broni nowej. Celem ustawodawcy było bowiem zachowanie praw nabytych konkretnych osób uprawnionych do konkretnych rodzajów i ilości broni, a nie dążenie do nieograniczonego w czasie przedłużania stosowania ustawy (jej instytucji i przewidzianych w niej trybów postępowania), która utraciła już moc obowiązującą. W konsekwencji potąd, pokąd skarżący chciał posiadać i używać broń objętą "starym" pozwoleniem, mógł to czynić legalnie na podstawie tegoż właśnie pozwolenia. Natomiast zakup kolejnej, nowej sztuki broni po wejściu w życie ustawy z 1999 r. nie mógł już zostać zrealizowany na podstawie "starego pozwolenia, w trybie i na zasadach przewidzianych w uchylonej ustawie z 1961 r., lecz wymagał już uzyskania nowego pozwolenia, w trybie i na zasadach

określonych przepisach m.in. art. 12 i 15 ustawy z 1999 r. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, tzn. art. 12 ustawy, skarżący powinien zatem uzyskać odpowiednie pozwolenie na broń, określające m.in. liczbę egzemplarzy broni, i dopiero wraz z tym pozwoleniem uzyskać zaświadczenie uprawniające do nabycia tej broni. Natomiast zgodnie z art. 15 ustawy do podania o wydanie pozwolenia na broń , przedstawianego właściwemu organowi Policji, skarżący miał obowiązek załączyć orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionego lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy on do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 tego przepisu, i że może dysponować bronią. Nie jest przy tym istotne, ile broni i przez jak długi czas skarżący już broń posiadał, jaki jest jego stopień umiejętności posługiwania się tą bronią, w jaki celu ją używa, i czy kiedykolwiek dał podstawy organom Policji do uznania go za osobę należącą do osób wymienionych w art. 15 ust. pkt 2-4 ustawy z 1999 r.. Jest to wymóg powszechny, odnoszący się do wszystkich osób, które ubiegają się o wydanie pozwolenia na broń pod rządami ustawy z 1999 r. o broni i amunicji , a więc również do tych, którzy posiadali pozwolenie na broń wydane na podstawie ustawy z 1961 r. Na tym polega m.in. restrykcyjny i reglamentacyjny charakter ustawy z 1999 r. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że wymóg wspomnianych badań odnosi się do osób, które występują o pozwolenie na broń po raz pierwszy.

Nie ulega wątpliwości, że koszty związane z wydaniem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego są znaczące i obciążają osobę poddaną badaniu. Jednakże pozwolenie na broń, w tym również broń sportową, jest także uprawnieniem szczególnym, wyróżniającym osobę nim dysponującą spośród ogółu społeczeństwa, i trudno wymagać, by społeczeństwo ponosiło jeszcze koszty tego wyróżnienia.

W konsekwencji dostrzegając błędy przeprowadzonego postępowania, które podniósł również Komendant Główny Policji w swojej decyzji, Sąd uznał, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy i podzielił stanowisko organów Policji zawarte w zaskarżonych decyzjach.

gadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić.

W tym stanie rzeczy , skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.151 powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.