Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 128/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1, art. 107, art. 150 § 1 i art. 148 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1031/11 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji tegoż organu z dnia 20 lipca 2010 r. nr [...], którą: 1) umorzono postępowanie administracyjne w stosunku do zmarłego B. K., 2) ustalono D. K. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w wys. 149.664,30 zł na rzecz Gminy [...] w stosunku do nieruchomości położonych w [...]. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 154 § 1 i 2 kpa poprzez ich zastosowanie wskutek bezpodstawnego uznania, że podanie D. K. i Ł. K. wniesione do Burmistrza [...] w dniu [...] lutego 2010 r. stanowiło wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa. Zauważył, że decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nie została odebrana osobiście przez skarżącą. Z uwagi na jej nieobecność pod wskazanym adresem do doręczeń, zgodnie z art. 44 kpa, zastosowano doręczenie zastępcze, polegające na przyjęciu fikcji prawnej, iż doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, na jaki pozostawia się przesyłkę w urzędzie pocztowym, pod warunkiem, że przesyłkę tę dwukrotnie awizowano w odstępie co najmniej 7 dni. Z dowodu doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2010 r. wynika, że w dniu [...] lipca 2010 r. z uwagi na nieobecność [...] pod wskazanym przez nią adresem do doręczeń listonosz awizował po raz pierwszy przesyłkę pozostawiając zawiadomienie o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej, powtórnie uczynił to w dniu [...] lipca 2010 r. Tym samym spełniono warunki doręczenia zastępczego. D. K. i Ł. K. pismem z dnia [...] lutego 2011 r., doręczonym organowi w dniu 17 lutego 2011 r., wnieśli o uchylenie decyzji Burmistrza [...], lecz nie wskazali, iż żądają uchylenia decyzji w trybie art. 154 kpa. Podnieśli natomiast, że organ nie zagwarantował im możliwości czynnego udziału w postępowaniu, bowiem przed wydaniem decyzji nie mieli możliwości zajęcia stanowiska. Sąd stwierdził, że wnioskodawcy we wniosku nie określili wyraźnie treści żądania, tj. nie wskazali w jakim trybie nadzwyczajnym żądają uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza [...]. Zgodnie zaś z przepisem art. 61 § 1 kpa to żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość uchylenia decyzji ostatecznej w kilku niezależnych trybach nadzwyczajnych – w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 lub w art. 145a § 1 kpa), w trybie określonym w art. 154 kpa albo w art. 155 kpa, względnie na podstawie art. 163 kpa. Nie każdy z tych trybów może znaleźć zastosowanie do spraw zakończonych decyzją ostateczną. W trybie art. 154 i art. 155 kpa nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydawaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na działanie w granicach uznania administracyjnego. Interes społeczny lub słuszny interes stron może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy ich wydaniu organ nie jest ściśle związany przepisami prawa. Wydana zaś przez Burmistrza [...] decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. ustalająca opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, której uchylenia wnioskodawcy żądali, ma właśnie charakter decyzji związanej. Podstawą prawną jej wydania był bowiem przepis art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), który stanowi, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz lub prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Z przepisu tego wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobligowany jest do ustalenia tej opłaty, jeżeli tylko dojdzie do wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego. Organ wydający tego rodzaju decyzję nie ma zatem – w sytuacja ziszczenia się pozytywnych przesłanek określonych w powołanym przepisie i niewystąpieniu przesłanek negatywnych – możliwości działania w granicach własnego uznania. Reasumując, Sąd stwierdził, że wziąwszy pod uwagę, że [...] nie określili trybu w jakim składają wniosek o uchylenie decyzji, Burmistrz [...] powinien był – kierując się zasadą należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć istotny wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 kpa) – wezwać wnioskodawców w trybie art. 64 § 2 kpa do sprecyzowania żądania, tj. wskazania trybu w jakim żądają uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. Burmistrz [...] nie ustaliwszy rzeczywistej treści żądania wnioskodawców zastosował tryb określony w art. 154 kpa, a jego rolą - jako gospodarza postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem z [...] lutego 2011 r. - było zaś w pierwszej kolejności wyjaśnienie [...], jakie skutki niesie ze sobą żądanie uchylenia decyzji z [...] lipca 2010 r. w poszczególnych nadzwyczajnych trybach, jak i pouczenie, iż tryb określony w art. 154 i art. 155 kpa zarezerwowany jest dla decyzji , które nie mają charakteru związanego. Dopiero po wyjaśnieniu tychże kwestii i określeniu przez wnioskodawców rzeczywistej treści żądania uprawnione byłoby prowadzenia postępowania w odpowiednim, wskazanym przez stronę trybie.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Burmistrz [...] postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej jego ww. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Burmistrz [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2010 r., uznając, że [...] nie zostali bez ich winy pozbawieniu możności udziału w zakończonym postępowaniu. Organ stwierdził, że wnioskodawcy próbują naprawić swój błąd polegający na niezłożeniu odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. wykorzystując wznowienie postępowania.

W wyniku odwołania D. K. i Ł. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zaniechał ustalenia, czy wnioskodawcy zachowali ustawowy termin na złożenie podania o wznowienie postępowania.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1, art. 107, art. 150 § 1 i art. 148 § 2 kpa umorzył postępowanie wszczęte na skutek wniosku D. K. i Ł. K. z dnia [...] lutego 2011 r. o uchylenie decyzji Burmistrza [...] o ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem zmiany planu miejscowego. W motywach rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że intencją D. K. i Ł. K. składających wniosek z dnia [...] lutego 2011 r. było wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., a podstawą żądania jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Następnie Burmistrz powołał przepisy art. 148 § 1 i 2 kpa, by stwierdzić, że D. K. dowiedziała się o decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. w dniu [...] października 2010 r. – data pisma, w którym wnioskodawczyni domaga się wyjaśnień w przedmiocie decyzji wydanej po dniu [...] maja 2010 r. nakładającej na nią obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej. Z kolei Ł. K. – jak stwierdził organ – wiedział o decyzji w dniu [...] lutego 2011 r. – w dacie podpisanego przez niego wniosku o uchylenie decyzji z dnia 20 lipca 2010 r. W związku z powyższym organ uznał, że D. K. przekroczyła miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ł. K. – jako spadkobierca B. K. oświadczył zaś, że nie występował do Burmistrza [...] o wszczęcie jakiegokolwiek postępowania, a jedynie sygnalizował, że opłata planistyczna w stosunku do niego powinna być uchylona. Dlatego Burmistrz uznał, że Ł. K. nie był stroną postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu miejscowego i nie jest strona postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. K. , podnosząc, że decyzja Burmistrza [...] została do niej wysłana w czasie wakacji, kiedy akurat z synem przebywała u swojej matki. Podała, że w październiku 2010 r. zadzwoniła do Urzędu w [...], aby dowiedzieć się co dzieje się w sprawie i wówczas dowiedziała się o wydanej decyzji. Jej kopię, o co wniosła, otrzymała w dniu [...] grudnia 2010 r. Zdaniem wnoszącej odwołanie decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. powinna zostać uchylona ponieważ naliczona kwota renty planistycznej dotyczy całości nieruchomości, a nie części, a ponadto zawiera wiele uchybień.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do przekroczenia terminu złożenia przez [...] podania o wznowienie postępowania, jak i o błędnym uznaniu [...] za stronę w niniejszym postępowaniu. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do zastosowania art. 105 § 1 kpa i umorzenia postępowania.

D. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła zarzuty tożsame do przedstawionych w odwołaniu. Ponadto dodała, że przed wydaniem przez Burmistrza [...] decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nie miała możliwości zapoznania się z uwagami wniesionymi przez rzeczoznawcę majątkowego i poprawionym przez niego operatem.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r, poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sądy administracyjne nie mają podstaw uwzględniania przy ocenie legalności danego aktu zasad współżycia społecznego ani innych zasad słusznościowych. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W przedmiotowej sprawie Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do zmarłego B. K. i ustalił D. K. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w wysokości 149.664,30 zł.

Z decyzją tą nie zgadzała się D. K. 14 lutego 2011r. złożyła wniosek o uchylenie tej decyzji, gdyż została ona wydana z naruszeniem prawa i winna być usunięta z obrotu prawnego. Skarżąca podnosiła, że nie brała czynnego udziału w postępowaniu, co obliguje do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 kpa. Podała, że nie otrzymała uwag rzeczoznawcy, nie mogła się do nich odnieść, została pozbawiona czynnego udziału w sprawie na podstawie art. 10 § 1 kpa. Podała również, że spadkobiercą B. K. jest ona i jej syn Ł. a brak obciążania spadkobierców opłatą planistyczną nie rozstrzyga kwestii kto powinien być stroną postępowania.

Wniosek ten organy zakwalifikowały jako wniosek o zmianę decyzji na podstawie art. 154 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 maja 2012r. uznał takie stanowisko za błędne i uchylił decyzję SKO w [...] z dnia 16 maja 2011r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] odmawiającą uchylenie decyzji z [...] lipca 2010r. Sąd podał, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość uchylenia decyzji ostatecznej w kilku niezależnych trybach nadzwyczajnych. Sąd wskazał, że są nimi tryb wznowienia postępowania z art. 145 § 1 lub 145 § 1 a kpa oraz tryby uchylenia decyzji na podstawie art. 154, 155 i 163 kpa. Jednocześnie Sąd podał, że w przedmiotowej sprawie do decyzji o ustaleniu opłaty planistycznej, która ma charakter związany nie mają zastosowania tryby z art. 154 i 155 kpa, o czym organ winien pouczyć stronę zobowiązując ją do wskazania trybu w jakim wniosek składają. Jednocześnie w tym wyroku Sąd ustalił, że doręczenie decyzji z [...] lipca 2010r. nastąpiło na skutek doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 kpa, zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, na jaki pozostawia się przesyłkę w urzędzie pocztowym, pod warunkiem, że przesyłkę tę dwukrotnie awizowano w odstępie co najmniej 7 dni. Z dowodu doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2010 r. wynika, że w dniu [...] lipca 2010 r. z uwagi na nieobecność D. K. pod wskazanym przez nią adresem do doręczeń listonosz awizował po raz pierwszy przesyłkę pozostawiając zawiadomienie o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej, powtórnie uczynił to w dniu [...] lipca 2010 r. Tym samym spełniono warunki doręczenia zastępczego.

Na mocy art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z 20.04.2011r., II OSK 729/10 Legalis).

W przedmiotowej sprawie Sąd wskazał, że organ winien ustalić zakres żądania strony z pouczeniem, że tryb określony w art. 154 i 155 kpa zarezerwowany jest dla decyzji, które nie mają charakteru związanego i po sprecyzowaniu żądania winien prowadzić postępowanie w odpowiednim wskazanym przez stronę trybie.

Wskazania te oraz ocenę prawną zawartą w wyroku z 16 maja 2012r. organy wypełniły. Burmistrz pismem z [...] października 2012r. (k. 85 akt administracyjnych) zwrócił się do D. K. i Ł. K., powołując się na treść wyroku sądu z 16 maja 2012r. o jednoznaczne wskazanie trybu w jakim żądają uchylenia decyzji. Organ wskazał w nim tryb wznowienia postępowania, zmiany decyzji na podstawie art. 163 kpa nadto tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie zobowiązał Skarżącą i jej syna do podania jaki przepis został naruszony i przemawia za uruchomieniem jednego ze wskazanych trybów.

Prawidłowo organ wskazał stronie możliwości wzruszenia decyzji w określonych w piśmie trybach. Prawidłowo również zobowiązał stronę do ponownego określenia jakie przepisy zostały jej zdaniem naruszone. Wskazanie konkretnych przepisów lub określenie rodzajów naruszeń pozwalał bowiem na wyinterpretowanie intencji strony. Pismem tym organ zrealizował obowiązek informowania stron z art. 9 kpa. Odesłał również do wyroku Sądu w którym dokładnie wskazano rodzaje trybów skutkujących uchyleniem decyzji. Do treści wyroku Sądu nawiązał również w piśmie z 14.11.2012r. (k. 89 akt administracyjnych), w którym podkreślił, że sprecyzowanie treści żądania należy do strony a nie do sfery ocennej organu administracji. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że błędna informacja lub jej brak spowodował w rezultacie niekorzystne skutki dla strony, o czym w dalszej części uzasadnienia. Podkreślić również należy, że art. 9 kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Chroniąc prawa strony w postępowaniu administracyjnym nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej (por. wyrok NSA z 13.01.2010r., II GSK 302/09, Legalis, wyrok NSA z 8.01.2014, II GSK 1507/12, Legalis). Trudno oczekiwać, by organ wskazywał stronie konkretne naruszenie prawa decyzji, której treści nie kwestionuje. Brak skutecznego zastosowania określonego trybu wzruszenia decyzji nie przemawia za uznaniem, że organ nie zastosował prawidłowo zasady informowania stron z art. 9 kpa. Nie wszystkie bowiem decyzje co do treści, których strona nie jest zadowolona, winny być uchylone.

Odpowiadając na wezwanie organu Skarżąca oraz Ł. K. podali, że wnoszą o uchylenie decyzji na podstawie art. 145, art. 154, art. 155, art. 163 kpa, mimo, że w uzasadnieniu wyroku Sądu wyraźnie wskazano, że art. 154 i 155 kpa nie znajduje zastosowania do decyzji o ustalenie opłaty planistycznej a art. 163 kpa dotyczy decyzji na mocy której strona nabyła prawo a także w innych przypadkach o ile przewidują to przepisy szczególne (dotyczy np. spraw z ustawy o szkolnictwie wyższym czy prawa budowlanego). Jednocześnie w tym piśmie strona wskazała, że w jej ocenie decyzja z [...] lipca 2010r., której uchylenia się domaga została wydana z naruszeniem art. 10 kpa tzn. przed jej wydaniem pozbawiono ją czynnego udziału w sprawie, organ nie poinformował ją o umorzeniu postępowania wobec zmarłego męża, nie poinformował o zebraniu materiału dowodowego, o treści stanowiska rzeczoznawcy. Nadto podała, że skoro jej syn nie był stroną postępowania nie wie dlaczego została obciążona całością opłaty a nie ½.

Organ uznając, że strona powołując się na pozbawienie jej braku czynnego udziału w sprawie domagała się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie jeżeli strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Bez badania kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza [...] marca 2011r. Decyzja ta została wyrokiem sądu z 16 maja 2012r. uchylona. Postanowienie z [...] stycznia 2013r. błędnie wszczynające postępowanie wznowieniowe wobec decyzji wyeliminowanej z obrotu nie było przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] września 2013r. organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza [...] uznając, że podstawą żądania Skarżącej w piśmie z [...] lutego 2011r. sprecyzowanego w kolejnych pismach był przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. pozbawienie strony udziału w postępowaniu. Przy wydawaniu tego postanowienia organ nie badał również kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku. Skarżąca wraz z synem po otrzymaniu tego pisma podała, że nadal nie wie kto jest stroną tego postępowania. Podała również, że decyzja z [...] lipca 2010r. winna być wyeliminowana, gdyż na etapie jej wydawania pozbawiono Skarżącą czynnego udziału w postępowaniu. Organ zawiadomił Skarżącą o zakończeniu postępowania wznowieniowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. odmówił na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa uchylenia decyzji z [...] lipca 2010r. Podał, że nie znalazł podstaw do uznania, że strona pozbawiona została możliwości udziału w postępowaniu.

W odwołaniu Skarżąca i Ł. K. podali, że decyzja z[...] lipca 2010r. została wydana bez zapewnienia im udziału w sprawie, nadto winna obciążać Skarżącą w ½ opłatą z uwagi na śmierć męża. Ponownie powołała się na art. 154 i 155 kpa, które do decyzji związanych zastosowania nie znajdują.

SKO w [...] decyzją z [...] maja 2014r, uchyliło decyzję Burmistrza [...] z [...] grudnia 2013r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi uznając, że organ I instancji wbrew przepisom zaniechał przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia czy wnioskodawcy zachowali ustawowy termin do złożenia podania o wznowienie Dopiero bowiem po stwierdzeniu, że termin został zachowany dopuszczalne jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 151 kpa.

Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz pismem z dnia [...] lutego 2015r. (k. 118 akt administracyjnych) zwrócił się do Ł. K., który podpisywał pisma w sprawie o podanie czy wstępuje do postępowania o wznowienie postępowania w charakterze strony i zobowiązał do wykazania interesu prawnego do wstąpienia do postępowania. organ podał, że Ł. K. nie był stroną postępowania o ustalenie renty planistycznej, która z uwagi na jej publiczno – prawny charakter nie wchodzi w skład spadku.

W odpowiedzi na to pismo Ł. K. podał (k. 121 akt administracyjnych), że nie występował do organu o wszczęcie jakiegokolwiek postępowania, które zostało wszczęte z urzędu. Podał, że to organ winien ustalić czy jest on stroną z uwzględnieniem faktu, że opłata wobec niego winna być uchylona.

Decyzją z dnia [...] maja 2015r. Burmistrz [...] umorzył postępowanie na skutek wniosku D. K. i Ł. K. o uchylenie decyzji Burmistrza [...] z [...] lipca 2010r. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organów D. K. podanie o wznowienie postępowania złożyła po terminie przewidzianym w art. 148 § 2 kpa a Ł. K. nie był stroną postępowania o ustalenie opłaty planistycznej i oświadczył, że nie żądał wszczęcia żadnego postępowania ani nie wstępuje do niego w charakterze strony.

Stanowisko organów było w ocenie Sądu prawidłowe. Podkreślić należy, to na co zwrócono uwagę powyżej, że organy dążąc do sprecyzowania wniosku strony prawidłowo uznały, że wniosek z [...] lutego 2011r. [...] stanowi podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca konsekwentnie mimo ponawiania błędnych podstaw prawnych z art. 154 i 155 kpa zarzucała, że postępowanie zakończone decyzją z [...] lipca 2010r. toczyło się z naruszeniem zasad z art. 10 kpa, tj. bez zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie. Wnosiła o uchylenie decyzji a nie o stwierdzenie jej nieważności, co również zostało uwzględnione przez sąd w wyroku z 16 maja 2012r. jedynymi więc podstawami jakie mogły być rozważane w niniejszym postępowaniu są wskazane w tym wyroku podstawy z art. 145, 154, 155 i 163 kpa.

Na marginesie tylko wskazać można, że w przypadku gdyby Skarżąca zarzucała decyzji np. rażące naruszenie prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa może złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Taka jednak sytuacja w niniejszym postępowaniu miejsca nie miała. Konieczność sprecyzowania wniosku zmierza do wyboru jednego właściwego trybu. Na podstawie jednego wniosku nie można wszczynać kilku niezależnych postępowań, w różnych trybach. Skoro więc wnioskodawczyni podawała okoliczności związane z brakiem umożliwienia jej czynnego udziału w sprawie, wnosiła o uchylenie decyzji, prawidłowo organy uznały, że domaga się ona wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jak już wyżej wspomniano w wyroku z 16 maja 2012r. wyraźnie wyłączono możliwość zastosowania trybu z art. 154 i 155 kpa, a odnośnie trybu z art. 163 kpa wskazano, że dotyczy on decyzji na mocy których strona nabyła prawo lub innych przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych, których w odniesieniu do wydanej decyzji z [...] lipca 2010r. nie ma. Jedynym więc możliwym trybem, który w przypadku pozytywnego jego rozpoznania skutkowałby uchyleniem decyzji było wznowienie postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 kpa W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W świetle tych przepisów zarzuty stawiane przez Skarżącą decyzji z [...] lipca 2010r. wyczerpywać mogły jedynie przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa a mianowicie sytuację, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postępowanie na tej podstawie nie może być przez organ wszczęte z urzędu a jedynie na żądanie strony (art. 147 zd. 2 kpa)

Po prawidłowej kwalifikacji wniosku organ administracji był obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/12, Lex nr 1450858).

Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Użyty w przytoczonym przepisie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13, Lex nr 1664450). . Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja".( wyrok z 6 sierpnia 2014r. II UK 525/13, Lex nr 1541052).

Przekładając to na stan faktyczny w niniejszej sprawie wskazać należy, że Skarżącej decyzję z [...] lipca 2010r. doręczono w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 kpa. Faktycznie więc jej nie odebrała. Z uwagi na zastosowany tryb doręczenia zastępczego decyzja stała się ostateczna z dniem [...] sierpnia 2010r..

W dniu [...] października 2010r. (k. 61 akt administracyjnych) Skarżąca zwróciła się do organu o wyjaśnienie kwestii związanych z nałożoną na nią opłatą planistyczną i podanie daty wydania decyzji. Z treści tego pisma wynikało, że wiedziała o wydaniu decyzji nakładającej na nią tą opłatę Burmistrz [...] pismem z [...] listopada 2010r. (k. 62 akt administracyjnych) poinformował Skarżącą o dacie wydania decyzji. Pismem z dnia [...] listopada 2010 Skarżąca wniosła o doręczenie jej tej decyzji (k. 63 akt administracyjnych). Decyzję odebrała [...].12.2010r. Podanie o wznowienie postępowania złożyła [...] lutego 2011r., czyli po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się, że została wydana decyzja nakładająca na nią opłatę planistyczną. Ł. K., który podpisał podanie o wznowienie postępowania i kolejne pisma nie był stroną postępowania o ustalenie tej opłaty. Nadto jak wyjaśnił w piśmie z dnia [...] marca 2015r. (k. 121 akt administracyjnych) nie występował o wszczęcie jakiegokolwiek postępowania, postępowanie wobec niego winno być uchylone i opłata planistyczna również. W takiej sytuacji organy trafnie uznały, że Skarżąca D. K. złożyła podanie o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 kpa. Nie miała racji Skarżąca twierdząc, że organy przy doręczeniu jej na wniosek decyzji w grudniu 2010r. winny pouczać ją o możliwości i terminach złożenia podania o wznowienie postępowania. Skarżąca w żadnym piśmie przed tą datą nie sygnalizowała chęci złożenia takiego podania a jak już wyżej podano nie można oczekiwać, by organy z własnej inicjatywy informowały stronę o nadzwyczajnych trybach wzruszenia wydanych przez siebie decyzji na etapie gdy strona żadnego żądania w tym zakresie nie składa. Skarżąca nie może przerzucać na organy odpowiedzialności za własne zaniechania i niedopatrzenia i zwalniać się tym samym od zwykłej dbałości o własne sprawy. Tym bardziej, że co najmniej od [...] października 2010r. wiedziała, że decyzja została wydana, wniosek o doręczenie decyzji złożyła dopiero [...] listopada 2015r. po otrzymaniu informacji o dacie wydania decyzji w dniu 4 listopada 2015r., [...] grudnia 2010r. otrzymała decyzję, która zawierała pouczenie o odwołaniu, nie zwróciła się do organu o wyjaśnienie możliwości wzruszenia decyzji i dopiero [...] lutego 2011r. sporządziła wniosek. Słusznie również organy uznały, że z uwagi na stanowisko zajęte przez Ł. K. w piśmie z [...] marca 2015r. oraz fakt, że nie domaga się on obciążenia go opłatą planistyczną i nie był adresatem decyzji z [...] lipca 2010r. nie był on stroną składającą podanie o wznowienie postępowania, wobec czego nie było wymagane badanie zachowania przez niego terminu, czy też rozpoznawanie z urzędu podpisanego przez niego podania. Jak już bowiem wyżej wskazano wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa może być wszczęte jedynie na wniosek a nie z urzędu.

Z uwagi na fakt, że mimo braku zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania postanowieniem z dnia [...] września 2013r. Burmistrz wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] lipca 2010r. prawidłowo została wydana decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, który zresztą tutejszy Sąd w pełni podziela, że w przypadku, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia, wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, mimo braku dopuszczalności wznowienia, winien umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji (vide: wyrok z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1978/06 - Lex nr 453469). Uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, jednakże jeżeli organ błędnie wznowi postępowanie, to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności, może on wydać jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 176/10 - Lex nr 992498).

Uwzględniając powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.