Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 32/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 30 ust. 1 i 9
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par., art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2013r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Marszałek Województwa W. na podstawie art. 21 i art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) orzekł o (1) odmowie umorzenia kwoty 2.673,30 zł uznanej decyzją Marszałka Województwa W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. jako świadczenie nienależnie pobrane w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz (2) odmowie umorzenia odsetek od należności głównej, wymienionej w pkt 1.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. uznano kwotę 2.673/30 zł, wypłaconą A. C. w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r. za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne. Jednocześnie A. C. została zobowiązana do zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia, w którym wspomniana decyzja stanie się ostateczna. W dniu [...] lipca 2010 r. wpłynął wniosek A. C. o umorzenie wymienionej należności. Wobec tego pismem z dnia [...] lipca 2010 r. organ I instancji wystąpił do brytyjskiej instytucji właściwej (HM Revenue & Customs, Child Benefis Office) z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, zawiadamiając jednocześnie skarżącą, że jej wniosek z dnia [...] lipca 2010 r. zostanie rozpatrzony po otrzymaniu odpowiedzi z instytucji brytyjskiej. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. HM Revenue & Customs, Cheild Benefis Office odmówiło zwrotu wskazanej kwoty. W tej sytuacji organ I instancji zwrócił się w dniu [...] stycznia 2013 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o zbadanie sytuacji rodzinnej skarżącej i przekazanie tych informacji. Z otrzymanej dokumentacji wynika, że 3-osobowa rodzina A. C. utrzymuje się ze środków pochodzących z jej wynagrodzenia w wysokości 1.300,00 zł oraz z alimentów w wysokości 900,00 zł. Łączny dochód rodziny wynosi zatem 2.200,00 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 733,33 zł. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą natomiast łącznie kwotę 1301,99 zł: czynsz – 700,00 zł, P. cyfrowy – 64,90 zł, Internet – 60,00 zł, energia – 145,41 zł, woda – 62,95 zł, gaz – 107,73 zł, obiad córki – 66,00 zł, nauka języka angielskiego córki – 80,00 zł i kółko taneczne – 15,00 zł. Tym samym w ocenie organu I instancji w przypadku skarżącej nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, od których wystąpienia zależy umorzenie należności głównej i oraz odsetek. Rodzina posiada bowiem stałe źródło dochodu, nikt z jej członków nie cierpi na choroby przewlekłe, nie jest osobą niepełnosprawną, ani też nie doszło do zdarzeń losowych zwiększających miesięczne wydatki. Jednocześnie w decyzji wskazano, iż odmowa umorzenia nienależnie pobranych świadczeń nie oznacza, że niemożliwe jest złożenie wniosku o rozłożenie tej należności na raty lub o odroczenie terminu jej spłaty, w tym celu skarżąca powinna złożyć odrębny wniosek.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. A. C. odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2013 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że już wcześniej informowała organ I instancji, iż jej były mąż mieszka w Anglii i nie ma ona możliwości okazania dokumentów o wysokości zarobków byłego małżonka w Wielkiej Brytanii. Do takich dokumentów nigdy też nie miała wglądu. Po wyjeździe byłego męża do Anglii relacje pomiędzy małżonkami uległy zmianie i nie prowadzili oni wspólnego gospodarstwa rodzinnego. A. C. dodała, że jako osoba samotnie wychowująca dzieci w Polsce uzyskała prawo do świadczenia rodzinnego w kraju, okazując przy tym dokumenty potwierdzające zatrudnienia. Nie otrzymywała ona wtedy alimentów, wobec czego nie mogło również dojść do przekroczenia dochodu. Ponadto skarżąca załączyła potwierdzenie, iż jej były mąż pobierał świadczenie rodzinne w Wielkiej Brytanii od dnia [...] października 2006 r. oraz potwierdzenie, że nie pobierał tego świadczenia w Wielkiej Brytanii w okresie od [...] października 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r. A. C. zaznaczyła zarazem, że czuje się pokrzywdzona przez obowiązujące przepisy, które powinny pomagać takim matkom jak ona.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.) i art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło przy tym, że przesłanka szczególnie uzasadnionych okoliczności, o jakiej mowa w art. 30 ust. 9 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczy takich przypadków, gdy zapłata należnej kwoty mogłaby spowodować daleko idące, niekorzystne skutki dotyczące sytuacji rodziny. Przesłanka ta odnosi się zatem do trudnej sytuacji materialnej rodziny, jak i innych okoliczności, takich jak przewlekła choroba członka rodziny lub jego niepełnosprawność. Kolegium uznało, że A. C. nie spełnia powyższego wymogu. Wprawdzie Marszałek Województwa W. nie uwzględnił innych kosztów związanych z utrzymanie rodziny skarżącej (np. zakup żywności, środków czystości lub odzieży), lecz nie zmienia to faktu, że skarżąca dysponuje stałym dochodem, który wystarcza na bieżące utrzymanie, a należności publicznoprawne powinny być traktowane priorytetowo.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. A. C. zaskarżyła powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ II instancji nie odniósł się w ogóle do zgłoszonych przez nią argumentów co do okresu pobierania świadczenia rodzinnego przez byłego męża w Wielkiej Brytanii. Ponadto A. C. podniosła, iż nie powinna być obciążana negatywnymi konsekwencjami niewłaściwego przyznania jej świadczenia rodzinnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. A. C. uzupełniła swoją skargę z dnia [...] grudnia 2013 r., wskazując, że nie jest już osobą czynną zawodową i nie posiada stałego źródła dochodu. Dlatego też zasadne jest umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika z kolei z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Marszałek Województwa W. orzekł (1) o uznaniu kwoty 2.673,30 zł, wypłaconej w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r. A. C., za nienależnie pobrane świadczenie oraz (2) o obowiązku zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni do dnia, kiedy decyzja ta stanie się ostateczna (k. 1-4 akt adm. organu I instancji). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, by od tej decyzji został skutecznie wniesiony środek odwoławczy lub by została ona wzruszona w jednym z trybów nadzwyczajnych. Dlatego też można przyjąć, że decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. ma charakter ostateczny i pozostaje w obrocie prawnym. Okoliczności te należy przy tym uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. poz. 139 poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 powołanej ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Niemniej organ właściwy, który wydał decyzje w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może w świetle art. 30 ust. 9 cytowanej ustawy umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Trzeba przy tym od razu zauważyć, że decyzja w sprawie przyznania ulgi w zakresie spełnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego ma charakter uznaniowy. Ustawodawca pozostawia bowiem organom administracji publicznej pewien luz decyzyjny co do treści przyjętego rozstrzygnięcia. Nie oznacza to jednak zupełnej dowolności decyzji. Przeciwnie, organ administracji publicznej powinien w takim wypadku zebrać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i przekonująco uzasadnić zajęte przez siebie stanowisko.

Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy najpierw zauważyć, że pismem z dnia [...] lipca 2010 r. A. C. zwróciła się o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami z powodu trudnej sytuacji materialnej i życiowej (k. 10 akt adm. organu I instancji). Tym samym skarżąca wniosła o przyznanie jej najdalej idącego zwolnienia z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o jakim mowa w art. 30 ust. 9 powołanej ustawy. Trzeba jednak zauważyć, że taki wniosek ze swej istoty obejmuje również mniejsze żądania w postaci wniosku o umorzenie tylko należności głównej, umorzenie tylko odsetek, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty kwoty podlegającej zwrotowi. W razie negatywnego załatwienia wniosku o maksymalne zwolnienie z rozważanego obowiązku organy administracji publicznej powinny zatem rozważyć możliwość udzielenia w mniejszym zakresie jednej z wymienionych ulg. Pełne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności głównej wraz z odsetkami wymaga zatem rozważenia i rostrzygnięcia również o pozostałych, wymienionych w art. 30 ust. 9 cytowanej ustawy, zwolnieniach z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Nie jest przy tym konieczne złożenie odrębnego wniosku. Tymczasem organy administracji publicznej poprzestały w niniejszej jedynie na rozważeniu samej możliwości umorzenia należności głównej i umorzenia odsetek od niej, podnosząc, iż rozłożenie na raty lub odroczenie terminu spłaty będzie możliwe dopiero po złożeniu stosownego nowego wniosku przez skarżącą. Taka konkluzja była zatem błędna i uzasadniała wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Wątpliwości budzą ponadto rozważania organów administracji publicznej w zakresie spełnienia przez skarżącą wymogu wystąpienia szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji jej rodziny. Nie ulega wątpliwości, że wyrażenie "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny", użyte w art. 30 ust. 9 powołanej ustawy, nie powinno być interpretowane rozszerzająco, gdyż kreuje ono wyjątek od ogólnej zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, statuowanej w art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy. Nie oznacza to jednak, że omawiana podstawa zwolnienia z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych powinna być ograniczona jedynie do przypadków nadzwyczajnych. Ustawodawca zdecydował się bowiem skorzystać w tym przepisie z klauzuli generalnej, która ze swej istoty pozostawia organom administracji publicznej pewien luz decyzyjny. Tym samym ustalenie, czy w danej sprawie wystąpiły szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczących sytuacji rodziny osoby wnioskującej o zwolnienie z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zależy od konkretnego przypadku i musi być zróżnicowana casu ad casum. Do sytuacji typowych, w których art. 30 ust. 9 tejże ustawy może znaleźć zastosowanie, zalicza się w szczególności złą sytuację materialną, niepełnosprawność lub chorobę przewlekłą jednego z członków rodziny bądź też nagłe zdarzenie losowe, powodujące znaczny wzrost wydatków. Okoliczności te mają jednak tylko przykładowy charakter i nie wyczerpują katalogu sytuacji, w których można zastosować powołany przepis. W szczególności rozważanej przesłanki nie można zawęzić jedynie do analizy sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy.

Z tej perspektywy należy zatem wskazać, że w wymienionym piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. A. C. wskazała, iż ma dwie córki w wieku dwanaście i siedem lat. W 2008 r. rozwiodła się z M. U., który od 2005 r. przebywa w Wielkiej Brytanii. Skarżąca dodała przy tym, że nie zna dokładnej daty podjęcia przez jej byłego męża pracy zagranicą, gdyż nie pozostaje z nim w dobrych stosunkach osobistych. A. C. wyjaśniła zarazem, że świadczenia rodzinne przyznane w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r. były przez nią pobrane nienależnie w sposób nieświadomy. Nie wiedziała ona bowiem o fakcie podjęcia zatrudnienia w Wielkiej Brytanii przez jej ówczesnego męża. Nie otrzymała też nigdy pieniędzy, jakie zagranicą pobierał jej były mąż z tytułu świadczeń rodzinnych. Wnioski kierowane w tym zakresie do właściwej instytucji brytyjskiej nie przyniosły żadnego rezultatu.

Jak wynika przy tym z powołanej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., decyzjami Burmistrza Gminy i Miasta O. z dnia [...] października 2005 r., znak [...], i z dnia [...] stycznia 2006 r., znak [...], skarżącej przyznano zasiłek rodzinny na córkę O. U. na okres od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r., a na J. U. – na okres od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] lutego 2006 r. W dniu [...] kwietnia 2007 r. do organu I instancji wpłynęło pismo właściwej instytucji brytyjskiej (HM Revenue & Customs, Child Benefis Office) informujące o pobieraniu przez M. U. od dnia [...] października 2006 r. zasiłku rodzinnego na dzieci w Wielkiej Brytanii. Natomiast w dniu [...] października 2008 r. uzyskano informację, że M. U. wykonuje pracę na terytorium Wielkiej Brytanii od dnia [...] października 2005 r. Wobec tego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta O. z dnia [...] października 2005 r., a pierwotny wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia rodzinnego został przekazany według właściwości do Marszałka Województwa W. jako organu I instancji. Niemniej wniosek ten nie został merytorycznie rozpatrzony w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, gdyż A. C., pomimo wezwaniu wystosowanemu przez organ I instancji, nie przedłożyła zaświadczenia o dochodzie netto uzyskanym przez M. U. zagranicą za pierwszy przepracowany tam miesiąc, tj. za listopad 2005 r. Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...] małżeństwo A. C. i M. U. zostało rozwiązane przez rozwód. Wyrok jest prawomocny od dnia [...] lipca 2008 r. (k. 32 akt adm. organu I instancji).

W tym świetle nie ulega zatem wątpliwości, że świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie decyzji z dnia [...] października 2005 r., która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego ex tunc, pozbawione były podstawy prawnej. Nie zmienia to jednak faktu, że taki stan zaistniał wskutek nietypowej sytuacji. W chwili orzekania przez Burmistrza Gminy i Miasta O. w dniu [...] października 2005 r. A. C. pozostawała bowiem jeszcze w związku małżeńskim z M. U. Niemniej w chwili ponownego rozpatrywania przez Marszałka Województwa W., w ramach koordynacji systemów ubezpieczenia społecznego, pierwotnego wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego skarżąca była już rozwiedziona, co mogło uniemożliwić skompletowanie niezbędnej dokumentacji o dochodach byłego małżonka, który ponadto przebywa zagranicą. Fakt ten nie został w ogóle rozważony przez organy administracji publicznej. Tymczasem wskazuje on, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych powstał w znacznej mierze w wyniku okoliczności, które znajdowały się poza sferą oddziaływania skarżącej. Okoliczność ta pozostaje nadto w bezpośrednim związku z sytuacją rodzinną A. C. Trzeba podkreślić, że skarżąca nie pobrała dwukrotnie tego samego świadczenia, lecz pobrane przez nią jednokrotnie świadczenie już po wypłacie, choć z mocą wsteczną, utraciło swoją podstawę prawną. Tym samym konieczne jest szersze odniesienie się do tych kwestii; zwłaszcza, że wskazują one na szczególną, nietypową sytuację rodziny skarżącej.

Do podobnej konkluzji może prowadzić również analiza sytuacji materialnej skarżącej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że A. C. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.300 zł (k. 154 akt adm. organu I instancji). Ponadto z dokumentów zebranych przez organy administracji publicznej wynika, że skarżąca otrzymuje kwotę 900,00 zł z tytułu alimentów na córki (k. 44 akt adm. organu I instancji). Z kolei stałe wydatki ponoszone przez skarżącą na utrzymanie rodziny wynoszą miesięcznie ok. 1302 zł: czynsz – 700,00 zł, P. cyfrowy – 64,90 zł, Internet – 60,00 zł, energia – ok. 145,40 zł, woda – ok. 63 zł, gaz – ok. 108,00 zł, obiad córki – 66,00 zł, nauka języka angielskiego córki – 80,00 zł i kółko taneczne – 15,00 zł (k. 132-146, 149-150 i 152 akt adm. organu I instancji). Wyliczone w ten sposób wydatki zdają się zatem równoważyć uzyskiwane przez skarżącą dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Trzeba jednak podkreślić, że powyższe wyliczenie nie obejmuje kosztów związanych z zaspokojeniem tak podstawowych potrzeb jak choćby zakup żywności, środków czystości lub odzieży. Tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że dochód otrzymywany przez skarżącą wystarczał jej na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb związanych z utrzymaniem siebie i rodziny. Zwłaszcza, że na trudną sytuację materialną A. C. wskazywała już w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. Poza tym na etapie postępowania sądowego skarżąca wskazała na fakt utraty zatrudnienia w dniu [...] sierpnia 2013 r., co potwierdza świadectwo pracy wystawione przez G. P.C. w O. z dnia [...] września 2013 r. (k. 14 akt sądowych). Konsekwentnie zatem nie można aktualnie twierdzić, iż sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle dobra, że powinna ona zwrócić kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych bez konieczności korzystania z pewnej formy wsparcia ze strony Państwa.

Ponadto należy podkreślić, że kwota odsetek, jakie narosły od należności głównej, wyniosła, zgodnie z wyliczeniem z dnia [...] maja 2013 r., 2.401,37 zł (k. 155 akt adm. organu I instancji). Tym samym obecnie łączna kwota, jaką skarżąca miałaby zwrócić właściwemu organowi administracji publicznej, wynosi ok. 5.100,00 zł, co niewątpliwie stanowiłoby dla niej znaczne obciążenie finansowe. Trzeba zarazem wskazać, że tak duża kwota odsetek nie wynika w istocie z zaniechania A. C. Skarżąca bowiem już pismem z dnia [...] lipca 2010 r. wniosła o umorzenie należności głównej wraz z odsetkami. Znaczny upływ czasu pomiędzy złożeniem i rozpatrzeniem tego wniosku wynika natomiast przede wszystkim z długotrwałej korespondencji, jaką organ I instancji przygotowywał i prowadził z właściwą instytucją brytyjską (k. 12-14, 19-22, 55-62, 74-81, 89-106, 110-120 akt adm. organu I instancji). Tym samym w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wydaje się zasadne obciążanie skarżącej negatywnymi konsekwencjami okoliczności, na które nie miała ona w rzeczywistości żadnego wpływu.

Tym samym należy uznać, że organy administracji publicznej nie rozważyły dostatecznie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Takie uchybienie stanowiło naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zgodnie z którym organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Działanie organów administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie stanowiło również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2013 r., znak [...] (k. 11-14 akt adm. organu II instancji), i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Marszałka Województwa W. z dnia [...] maja 2013 r. (k. 156-157 akt adm. organu I instancji) z uwagi na naruszenie przepisów procedury, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny rozważyć znaczenie orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa skarżącej przez rozwód oraz jej aktualnej sytuacji materialnej w kontekście przesłanki szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących rodziny, o jakiej mowa w art. 30 ust. 9 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. W razie negatywnego załatwienia wniosku skarżącej o umorzenie należności głównej wraz z odsetkami organy administracji publicznej powinny również rozważyć możliwość przyznania skarżącego innego zwolnienia, wymienionego w powyższym przepisie.

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.