Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 645/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 106, art. 133 par. 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 5, art. 6 ust. 7, art. 7, art. 7a
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 78
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21, art. 22, art. 23, art. 24a, art. 26, art. 30, art. 31, art. 32, art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska–Nowacka, Sędziowie NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), WSA (del.) Alina Rzepecka, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Po 616/09 w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 13 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 13 maja 2009 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Burmistrz Gminy R. decyzją wydaną dnia 26 stycznia 2009 r. ustalił dla skarżącej wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 2.989,00 zł od wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku mieszkalnym w R. przy ul. W. o pow. użytkowej 103,19 m2 oraz od gruntu i część budynków stanowiących współwłasność skarżącej oraz K. i W. S. w kwocie 2.989,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na ustalony w sprawie stan faktyczny należało zastosować art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zw. dalej: u.p.o.l., zgodnie z którym jeżeli wyodrębniono własność lokali obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Grunty opodatkowano zgodnie z przepisami art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. Nr 240, poz. 2027 ze zm. – zwanej dalej w skrócie u.p.g.k.), tj. na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.

Organ wskazał, że z uwagi na to, iż stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za 2008 r. nie uległ zmianie, w porównaniu ze stanem faktycznym ustalonym dla potrzeb wymiaru podatku za 2009 r., przy wydawaniu decyzji zastosowano art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Ustalając wysokość podatku wskazano na uchwałę nr XXII/206/04 Rady Miejskiej Gminy Rawicz z dnia 22 października 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z dnia 28 listopada 2008 r. Nr 210, poz. 3408).

Skarżąca odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji domagając się stwierdzenia jej nieważności. Podniosła, że od 2005 r. podatek naliczany jest w sposób nieprawidłowy, również zaskarżona decyzja wydana została na podstawie błędnych ustaleń dotyczących kwalifikacji przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem odwołującej nieruchomość stanowi grunty rolne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżoną decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że grunty, o których mowa, zgodnie z ewidencją stanowią zurbanizowane tereny zabudowane, tereny mieszkaniowe i drogi. Zatem bezpodstawny jest zarzut odwołującej, że stanowią one grunty rolne. Organ drugiej instancji wskazał również, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy wyliczył wysokość podatku, biorąc pod uwagę udziały skarżącej w podatku od nieruchomości w odniesieniu do wszystkich części przedmiotowej nieruchomości.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 2 i 7 k.p.a., art. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 247 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 121 i art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 2 ust. 2 i art. 7a ust. 1, 2, 3 u.p.o.l., § 32 ust. 1, 2, § 33, 34 38, 40, 41, 42, 43, 44, 46, 47,48, 49, 50, 51, 52, 53, 59, 60, 63 oraz załącznika nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 38 poz. 454) oraz § 2, 3, 4, 6, 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz.U. Nr 107 poz. 1138).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.

Sąd podkreślił, że jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy, skarżąca jest współwłaścicielem gruntu o oznaczonych działkach, położonych w R., przy ul. W. W wyniku dokonanego w 2004 r. podziału określone działki w operacie ewidencyjnym w części dotyczącej klasyfikacji gruntowych oznaczono jako Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane), B (tereny mieszkaniowe) oraz dr (drogi). Powyższe wynika z informacji z rejestru gruntów z dnia 27 lutego 2009 r., zaświadczenia Starosty Powiatowego w R. z dnia 30 marca 2005 r. oraz z księgi wieczystej. Na tym terenie znajdują się dwa budynki mieszkalny oraz budynek niemieszkalny.

Na podstawie umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali z dnia 17 lutego 1978 r. z budynku mieszkalnego wydzielono dwa lokale mieszkalne nr [...] stanowiący współwłasność K. i W. S. i nr [...] stanowiący własność skarżącej. Dla lokali mieszkalnych założono nowe księgi wieczyste, w których zapisano jednocześnie udział we współwłasności nieruchomości, z której lokale zostały wydzielone po 1/2 części.

Sąd powołał się na art. 2 ust. 2 u.p.o.l. i wskazał, że podstawę wymiaru podatku, w tym określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej jaki i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Zatem podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego.

Natomiast zarzuty skarżącej, że w prowadzonym w 2009 r. postępowaniu nie uwzględniono aktualnego stanu faktycznego nieruchomości oraz że przyjęty stan jest niezgodny ze stanem prawnym nieruchomości i zapisami w księgach wieczystych, nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż wskazane w ewidencji przeznaczenie gruntów jest wadliwe. Podnoszone zaś okoliczności dotyczące wszczęcia postępowania związanego z podziałem terenów, uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania nie mogły być uwzględnione w rozpatrywanej sprawie. W związku z tym zarzut naruszenia przez organy art. art. 121 § 1, art. 122, 124 i art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej nie zasługiwał w ocenie Sądu pierwszej instancji na uwzględnienie.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Ustawodawca jednoznacznie, zatem powiązał obowiązek podatkowy od gruntu z lokalem stanowiącym odrębną własność. Zasadnie zatem organy odniosły powierzchnię użytkową lokalu stanowiącego własność skarżącej do powierzchni użytkowej całego budynku mieszkalnego.

Sąd stwierdził, że art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717) nie był podstawą rozstrzygania organów, więc nie może w sposób kształtować elementów konstrukcyjnych podatku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżącej zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie art. 106 § 1, 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku bez:

1) przedstawienia na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. zwięzłego stanu sprawy za szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi oraz uzupełnienia do skargi z dnia 23 października 2009 r.;

2) ustosunkowanie się do oświadczenia skarżącej z dnia 29 października 2009 r. oraz bez uwzględnienia przez Sąd uwag skarżącej zawartych we wniosku o uzasadnienie wyroku;

3) przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a znajdujących się w aktach sprawy w postaci załączników od nr 1 do 12 na kartach 106 do 134 i następnych w celu ich oceny pod kątem ustalenia, czy organy podatkowe ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom. Naruszenie przepisu art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi poprzez wadliwą ocenę dokonanych przez Burmistrza Gminy R. ustaleń stanu faktycznego sprawy, uznając za prawidłowe, bezkrytyczne przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez ten organ niezgodnie z obowiązującą go procedurą, zawartą w k.p.a. i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sąd nie zwrócił uwagi na fakt, że zaskarżoną skargą decyzja dotycząca ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Zarzucono naruszenie art. 168 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że zaskarżone wyroki wydane w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r., 2006 r., 2007 r., 2008 r., 2009 r. są prawomocne, a ustalony stan faktyczny wiąże organ administracji w dniu wydania decyzji i zwalnia organ od obowiązku wszczęcia postępowania podatkowego w formie postanowienia w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych skarżącej, co spowodowało naruszenie art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Obrazę przepisu art. 171 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za 2008 r. nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem faktycznym ustalonym, dla potrzeb wymiaru podatku za 2009 r., błędnie oceniając że decyzje organów i wyrok Sądu są prawomocne, "a wyrok sądu ma powagę rzeczy osądzonej, co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, pomimo tego, że wyrok został zaskarżony kasacją i czeka na rozpoznanie przez NSA w Warszawie".

Następnie pełnomocnik zarzucił rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 120, 121 § 1, art. 122 poprzez zaniechanie przez organ prowadzenia postępowania podatkowego, niepodjęcie wszelkich i niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 187 § 1 i art. 191 poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego przez organ podatkowy i niewyjaśnienie rzeczywistej treści stosunków faktycznych i prawnych sprawy, co należy do podstawowych obowiązków organu, a na co nie zwrócił uwagi Sąd, który nie dopatrzył się żadnych uchybień przy ustalaniu wymiaru podatku.

Naruszenie przepisu art. 3 ust. 5 i art. 6 ust. 7, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b/, art. 7 ust. 1 pkt 10, art. 7a ust. 2 pkt 1, 2, 4 u.p.o.l. w związku z art. 22 ust. 1, 2, art. 23, art. 24a ust. 1-12, art. 26, art. 30 ust. 1-4, art. 31 ust. 1-4, art. 32 ust. 1-6 , art. 33, i art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 32 ust. 1, 2, 33, 34, 38, 40 ust. 1, 2, 3, § 41, 42, 43, 44, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 59, 60 ust. 1, 2, § 63 ust. 1 oraz załączniki nr 1-5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., § 5.1 ust 2, 3, 4 § 6, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. poprzez błędnie sporządzoną dla celów planistycznych ewidencję gruntów i budynków.

Biorąc powyższe pod uwagę wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i połączenie spraw o sygnaturze akt: II FSK 172/09, II FSK 1883/09, "II FSK /09" w celu ich łącznego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie Sąd ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010, nr 1(34), poz. 1).

Druga ogólna uwaga, którą zobowiązany był przedstawić Naczelny Sąd Administracyjny przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów skargi kasacyjnej odnosi się do określenia sprawy administracyjnej wyznaczającej przedmiot badania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotne dla wyznaczenia zakresu przedmiotowego kontroli sądowoadministracyjnej jest wyznaczenie "granic danej sprawy". Granice danej sprawy w tym rozumieniu wyznacza kontrolowany akt (lub inna forma działalności) administracji publicznej. Dla wyznaczenia granic danej sprawy istotna jest treść i natura kontrolowanej decyzji administracyjnej. Z tych względów Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że Sąd pierwszej instancji, a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny były uprawnione do poddania kontroli legalności decyzji wydanych w obu instancjach przez organy podatkowe w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. W tym postępowaniu przedmiotem badania legalności nie mogły być rozstrzygnięcia wydane w sprawie dotyczącej właściwego sklasyfikowania gruntów ujętych w prowadzonych przez organy samorządowe ewidencji gruntów i budynków.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie oparta została zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jak i na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 tej ustawy). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należało, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie.

Przede wszystkim w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 106 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.

Przepis art. 106 § 1 p.p.s.a. stanowi, że po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia na podstawie akt stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. Z kolei przepis art. 106 § 2 p.p.s.a. przewiduje zabranie głosu przez każdą ze stron (skarżącego i organ) tylko raz. Ponowne wystąpienie może nastąpić tylko wówczas, gdy przewodniczący uzna to za niezbędne (§ 46 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrzny urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 169, poz. 1646). Strona może podczas swojego wystąpienia zgłaszać wnioski, żądania, składać wyjaśnienia, wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków ( art. 106 § 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy nie wynika, aby stronie (jej pełnomocnikowi) uniemożliwiono zabranie głosu, zgłoszenie wniosków bądź złożenie wyjaśnień. W skardze kasacyjnej strona zresztą nawet nie wskazuje, jakich wniosków, żądań bądź wyjaśnień nie mogła złożyć na rozprawie.

Z akt nie wynika także, aby strona skarżąca zgłaszała wnioski dowodowe, dotyczące dowodów z dokumentów, które nie znajdowały się już w aktach sprawy. Również w skardze kasacyjnej nie przywołano wniosków dowodowych, jakie miały nie zostać uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji bądź też nie wskazano, jakie to dowody Sąd ten winien był przeprowadzić z urzędu w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Ponadto strona musiałaby choć uprawdopodobnić, że dowody te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wpływ naruszenia na wynik sprawy jest niezbędną przesłanką uwzględnienia skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zauważyć też należy, że co do zasady sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy ( art. 133 § 1 p.p.s.a.). Postępowanie dowodowe prowadzi tylko wyjątkowo, tylko jako uzupełniające i tylko z dowodu z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Celem tego postępowania jest realizacja kontroli działania administracji publicznej, a w tym zakresie sprawdzenie, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organy administracji publicznej. Nie jest zadaniem sądu ustalenie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 7 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 861/08). Postępowanie dowodowe nie może także wykraczać poza ramy danej sprawy, określonej pod względem przedmiotowym i podmiotowym (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza stosunek administracyjnoprawny, którego prawidłowość konkretyzacji sąd bada rozpoznając skargę (por. też wyrok NSA z 9 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 149/07, opubl. w Lex pod nr 4885650). W sprawie, której przedmiotem jest zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie można zatem badać kwestii związanych ze zmianą przeznaczenia (klasyfikacji ) gruntów, które dotyczą innej sprawy, rozpoznawanej przez inny organ.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 106 § 1 p.p.s.a. zauważyć należy, iż przepis ten nakazuje zreferowanie sprawy w sposób zwięzły, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. Oznacza to, iż sędzia sprawozdawca przedstawia stan sprawy w sposób skrócony, zwracając szczególną uwagę na kwestie sporne, podnoszone przez stronę skarżącą. Nie ma obowiązku dokładnego referowania treści akt sprawy administracyjnej, decyzji, skargi i pism składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ale obowiązek przedstawienia istoty problemu (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1742/08, opubl. w Lex pod nr 524631). Ponadto, nawet gdyby przedstawienie sprawy było zbyt zwięzłe, to trudno dopatrzeć się związku tego ewentualnego naruszenia art. 106 § 1 p.p.s.a. z wynikiem sprawy.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i art. 120, art.121, art. 122 , art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim nie został on uzasadniony w sposób określony w art. 176 p.p.s.a., to jest pozwalający przypisać konkretny fragment uzasadnienia skargi kasacyjnej do zarzutu naruszenia konkretnego przepisu. Strona podniosła jedynie, że Sąd pierwszej instancji, nie przeprowadzając dowodów uzupełniających naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Tymczasem ten ostatni przepis określa środek, jaki stosuje sąd administracyjny, gdy stwierdzi naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie uzupełniając materiału dowodowego Sąd pierwszej instancji przepisu tego naruszyć zatem nie mógł. W odniesieniu do przepisów Ordynacji podatkowej nie wskazano, w jaki sposób dojść mogło do ich naruszenia.

Wymogów skargi kasacyjnej nie spełniały sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 7, art. 77 i art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – w skardze kasacyjnej w skrócie k.p.a. Przede wszystkim wskazane przepisy postępowania nie były stosowane przez organy podatkowe wydające zaskarżone rozstrzygnięcie. Nie mogły być tym samym przedmiotem ocen ze strony Sądu pierwszej instancji w zakresie wynikających z nich zasad co do konieczności zebrania całego materiału dowodowego, oraz wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Należało przypomnieć, że w zakresie postępowania podatkowego od dnia 1 stycznia 1998 r. zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Wynika to wprost z przepisów art. 1 pkt 3 w związku z art. 120-271 i art. 344 tej ustawy. Wprowadzając zgodnie ze wskazaniami zawartymi w tych przepisach od dnia 1 stycznia 1998 r. odrębne uregulowania dotyczące postępowania podatkowego w art. 307 tej ustawy znowelizowano art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz skreślono przepisy art. 164-179 w tej ustawie. Zatem w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych wszczętych po dniu 1 stycznia 1998 r. (taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie) zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej, a nie obowiązujące przed tą datą przepisy k.p.a. błędnie powołane przez stronę skarżącą. Skoro zatem wskazane w podstawach skargi kasacyjnej przepisy art. 7, art. 77 i art. 78 k.p.a. nie mogły mieć zastosowania w sprawie, to nie mogło dojść do ich naruszenia i to w wyniku przyjęcia za podstawę wyroku błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Uznanie za bezzasadne zarzutów naruszenia postępowania skutkuje przyjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny za wiążący stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ten stan faktyczny stanowić zatem będzie podstawę do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że okoliczności faktyczne związane z właściwym sklasyfikowaniem gruntów zostały ocenione stosownie do wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wśród niezbędnych składników uzasadnienia wyroku przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia obowiązek przedstawienia zwięzłego stanu sprawy. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Ocena pozytywna oznacza, że ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez sąd. Obowiązek przyjęcia określonego stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji wynika bezpośrednio ze zdania drugiego art. 188 p.p.s.a., a także art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1, 2 p.p.s.a. Jeżeli bowiem w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia przepisów postępowania albo zarzut ten okazał się bezzasadny, to zgodność wyroku z prawem materialnym sąd kasacyjny bada w oparciu o stan faktyczny, który przyjął Sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno w związku z tym zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ podatkowy. Innymi słowy nie wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, co ustaliły organy podatkowe, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, a które nie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt FSK 213/04, publ. ONSAiWSA 2006, nr 1(10), poz. 90).

Ponieważ kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się do oceny legalności działania organu administracji w trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych, w: Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231), ocena prawna ustaleń faktycznych mieścić się będzie w podstawie proceduralnej rozstrzygnięcia. Podstawa ta, jako mieszcząca się w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, o której mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., obejmuje nie tylko przepisy postępowania, które regulują postępowanie sądowoadministracyjne, ale także wszystkie te przepisy postępowania administracyjnego, które winny być zastosowane do wydania legalnej (zgodnej z prawem) decyzji administracyjnej. W tym również przepisy postępowania, które służyły do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W związku z tym ich ocena przesądzi o przyjęciu (bądź zakwestionowaniu) przez sąd administracyjny, ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawej rozstrzygnięcia nie jest możliwe bez prawidłowej oceny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, s. 435). Tylko wtedy bowiem sąd administracyjny władny jest dokonać prawidłowej oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2007 r. sygn. akt I FSK 1206, niepubl.), tj. przyrównać przyjęty stan faktyczny do miarodajnej normy prawa materialnego i ustalić na tej podstawie treść wyroku.

Do mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy istotnych kwestii związanych z właściwym sklasyfikowaniem gruntów odniósł się Sąd pierwszej instancji w pisemnych motywach uzasadnienia wyroku. Spełniając wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił w sposób zwięzły stan sprawy, a w tym zakresie ustalenia faktyczne oraz własną ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Wyrażonej w tym zakresie nie podważono w drodze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Ponadto odwołując się do tożsamych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięć w sprawach opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości (lata 2005-208) Sąd pierwszej instancji nie naruszył zasad orzekania wyrażonych w art. 168 § 1 i 2 oraz art. 171 p.p.s.a. Mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie okoliczności faktyczne poddano ponownej ocenie, której motywy wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie można zatem twierdzić, iż ocena zawarta w nieprawomocnych wyrokach tego Sądu, odnosząca się do decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2005-2008, miała decydujący wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. O naruszeniu wskazanych przepisów nie mogło świadczyć wyłącznie to, że w identycznym stanie faktycznym oraz w oparciu o te same przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie wyrażono tę samą ocenę.

W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego przede wszystkim zarzucono naruszenia przepisów art. 3 ust. 5, art. 6 ust. 7, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b/ i pkt 10, art. 7a ust. 2 pkt 1, 2 i 4 u.p.o.l. oraz przepisów rozporządzenia Ministra finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości. Konsekwentnie strona skarżąca podnosi, iż nie było podstaw do przyjęcia jako podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w oparciu o ewidencje gruntów i budynków gruntów sklasyfikowanych jako grunty zurbanizowane (oznaczenie geodezyjne "B", "Bp", "Dr") zamiast prawidłowego sklasyfikowania jako grunty rolne. Konsekwencją tego błędnego sklasyfikowania było niewłaściwe zastosowanie opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości zamiast podatkiem rolnym.

Zatem podstawowym zagadnieniem spornym pozostawała ocena w oparciu o jakie dane wynikające z ewidencji dla celów podatkowych i geodezyjnych należało przyjąć prawidłową klasyfikację spornych gruntów.

W tym zakresie nie można podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. i § 8 powołanego rozporządzenia w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości. Przepisy te nakazują organom podatkowym prowadzenie ewidencji podatkowej nieruchomości dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego w systemie informatycznym(art. 7 a ust. 1 u.p.o.l.). Dane w niej zgromadzone wynikają ze wskazanych innych rejestrach i dokumentach, w tym m.in. z ewidencji gruntów i budynków (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Zasady prowadzenia ewidencji określił Minister Finansów w powołanym wyżej rozporządzeniu zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 7a ust. 3 u.p.o.l. § 8 tego rozporządzenia, którego naruszenie zarzuca Sądowi strona skarżąca określa datę jego wejścia w życie. Ze skargi kasacyjnej trudno wywieść (a Naczelny Sąd Administracyjny jako związany granicami skargi nie może precyzować skargi kasacyjnej za stronę – art. 183 § 1 p.p.s.a.), w jaki sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł naruszyć te przepisy. Nawet gdyby organ podatkowy nie prowadził takiej ewidencji (choć fakt ten trudno wywieść z zarzutu, iż pisma – nie wiadomo czego dotyczące – podpisuje osoba niekompetentna w ocenie strony), to i tak dla podstawy i wymiaru podatku znaczenie podstawowe miała ewidencja gruntów i budynków, a nie ewidencja podatkowa ( co zresztą wyjaśnił w uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji).

Zaskarżony wyrok nie narusza także przepisów art. 22 ust. 1 i 2, art. 23, art. 24a ust. 1-12 i art. 26, art. 30 ust. 1-4, art. 31 ust. 1-4, art. 32 ust. 1-6, art. 33 i art. 36 u.p.g.k. W tym przypadku również trzeba podkreślić, iż decydujące znaczenie miał niepowołany przepis art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy. Sąd prawidłowo przepis ten zinterpretował. Treść ust. 1 art. 21 u.p.g.k. jest bowiem jednoznaczna i przesądza o tym, iż w wypadku, gdy ewidencja gruntów zawiera dane dotyczące przedmiotu opodatkowania (rodzaju gruntu), te dane są podstawą określenia wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., opubl. w Lex pod nr 490966; z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 1410/07, opubl. w Lex pod nr 549643). Organom podatkowym przysługuje jedynie prawo współdziałania z organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie utworzenia i sfinansowania systemu dostępu i wymiany danych między ewidencjami gruntów i budynków a prowadzonymi przez nie rejestrami i ewidencjami, nie mają one jednak prawa ingerować w treść zapisów w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 2 u.p.g.k.). Stronie skarżącej natomiast, jako współwłaścicielce spornych nieruchomości przysługują środki prawne, zmierzające do doprowadzenia danych z ewidencji do stanu zgodnego z rzeczywistością (§ 46 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Zauważyć ponadto należy, iż na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków ustawodawca wskazał wprost w art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. (dodanym od 1 stycznia 2001 r. ustawą z dnia 13 października 2000 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. Nr 95, poz. 1041), nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków. Zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, mimo zgłaszanych przez stronę zastrzeżeń co do prawidłowości zawartych w niej informacji, było zatem prawidłowe (por. też wyrok NSA z 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, opubl. w Lex pod nr 77806). Zarzut naruszenia art. 21 u.p.g.k. jest więc nietrafny.

Nie można także tylko z tych względów uwzględnić zarzutów naruszenia przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Rozporządzenie to reguluje m.in. sposób aktualizowania ewidencji i dokonywania w niej zmian. Sąd nie oceniał prawidłowości stosowania przepisów powołanego rozporządzenia, nie stanowiło ono także podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Działanie Sądu pierwszej instancji było uzasadnione tym, iż kwestie prawidłowości aktualizacji ewidencji nie mieściły się, co wskazano wyżej, w granicach rozpoznawanej przez niego sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalono jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.