Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2365/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 ust 1. pkt 1, art. 48 ust. 1- 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7a par 1, art. 77, art. 80, art. 81a, art. 105, art. 124, art. 126, art. 154, art. 155, art. 156 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 182 par 2, art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 331/21 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2021r., nr P.7721.124.2020 06MM w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 331/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę F. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2021 r., nr P.7721.124.2020 06MM w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 31 sierpnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w nakazał F. Spółce z o.o. w Ł. rozbiórkę w całości budynku gospodarczego o wymiarach 7,00 m x 5,90 m położonego na działce nr [...] w S., gmina S..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku kontroli stwierdzono m.in., że do realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z 9 stycznia 2015 r., budynku został dobudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej o wymiarach 7,00 x 5,90 m. Wewnątrz budynku znajduje się agregat prądotwórczy. W związku z tym, postanowieniem z 26 marca 2019 r., PINB nałożył na spółkę obowiązek dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami oraz oświadczenia do dysponowania gruntem na cele budowlane. Na wniosek Spółki, postanowieniem z 6 sierpnia 2019 r. PINB przedłużył termin dostarczenia dokumentów do 31 grudnia 2019 r., a postanowieniem z 3 marca 2020 r., odmówił zmiany terminu przedstawienia ww. dokumentów, gdyż ustalił, że spółka nie wystąpiła do właściwego organu administracji o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem składanie kolejnych wniosków o zmianę terminu postanowienia ma wyłącznie na celu wydłużenie toczącego się postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane PINB wydał przedmiotowy nakaz rozbiórki.

Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Spółki decyzją z 28 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w toku uzupełniającego postępowania dowodowego potwierdzono, że Spółka zmieniła parametry budynku, który obecnie posiada wymiary 5,85 m x 5,90 m. Z art. 28 Prawa budowlanego wynika, że budowa budynku objętego postępowaniem o powierzchni zabudowy 41 m2 nie mieści się w katalogu obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ww. ustawy i na jego budowę inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę. W konsekwencji, w sprawie zastosowanie miał tryb postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Działając zgodne z tym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego i nałożył obowiązek przedłożenia niezbędnych do legalizacji dokumentów w terminie do 31 lipca 2019 r., a następnie przedłużył ten termin do 31 grudnia 2019 r. WINB zaznaczył, że PINB uzyskał od właściwego organu gminy informacje, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji nie wydano decyzji o warunkach zabudowy i nie toczy się żadne postępowanie w celu wydania takiej decyzji. Zaniechanie to jednoznacznie wskazuje, że Spółka do dnia wydania decyzji nie podjęła próby uzyskania dokumentów niezbędnych do legalizacji.

Mając powyższe na względzie WINB zauważył, że jeżeli inwestor nie jest zainteresowany zalegalizowaniem wybudowanego bez pozwolenia na budowę obiektu i nie dostarczy w wyznaczonym terminie określonych w postanowieniu dokumentów, wówczas organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest orzec o nakazie rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Skarżąca nie skorzystała z możliwości zalegalizowania obiektu powstałego w wyniku samowoli budowlanej, mimo poinformowania o skutkach niewykonania nałożonych obowiązków. W konsekwencji słusznie orzeczono o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Odnosząc się do kwestii nieuwzględnienia przez organ faktu dysponowania przez Spółkę ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz braku działań mających na celu ustalenie tej okoliczności, WINB zauważył, że przedmiotowy obiekt nie jest związany z obsadą brojlerów, której dotyczy ww. decyzja. Natomiast odnośnie do informacji o zmianie parametrów budynku, podkreślił, że skarżąca bezprawnie wykonała roboty budowlane, pomimo ich wstrzymania, czym dodatkowo naruszyła art. 50a Prawa budowlanego. Ta okoliczność nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, a jedynie wskazuje, że inwestor zlekceważył nakaz administracyjny.

Na powyższą decyzję WINB skargę wniosła Spółka podnosząc zarzuty naruszenia

1. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez PINB przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wydanie decyzji nieuwzględniającej porządku prawnego i uzasadnionego interesu strony, w szczególności przez nieuwzględnienie, że dopiero od 12 lutego 2020 r. legitymuje się ostateczną decyzją środowiskową;

2. art. 7a § 1 K.p.a., gdyż gdy organ dokonując wykładni przepisów w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego winien wybrać korzystną dla strony interpretację przepisów, pozwalającą uznać, że budynek o wielkości 5,82 m x 5,89 m nie wymaga uzyskania pozwolenia budowlanego, a tym samym brak było podstaw do nakazania jego rozbiórki;

3. art. 81a K.p.a. przez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, podczas gdy organy obu instancji zaniechały dokonania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, który wskazuje, że budynek gospodarczy ma różne wymiary;

4. art. 105 K.p.a. przez nieumorzenie postępowania, podczas gdy budowa budynku gospodarczego o wymiarach 5,82 m x 5,89 m nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

5. art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. przez nieuzasadnione nieuwzględnienie tego przepisu, w sytuacji gdy decyzja PINB jest niewykonalna, gdyż w dacie jej wydania faktycznie na działce skarżącej nie istniał budynek gospodarczy o wymiarach 7,00 m x 5,90 m, a tym samym skarżąca nie może rozebrać budynku o takich wymiarach, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji;

6. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez brak sprawdzenia przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymagań ochrony środowiska, w szczególności określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

7. art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy organ winien uwzględnić wniosek o zmianę terminu dostarczenia dokumentów jak również przez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, podczas gdy budowa budynku gospodarczego o wymiarach 5,82 m x 5,90 m nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Jednocześnie Spółka zaskarżyła postanowienie PINB z 3 marca 2020 r. zarzucając mu: naruszenie art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 144 K.p.a. polegające na zaniechaniu przez PINB wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wydanie postanowienia nieuwzględniającego porządku prawnego i uzasadnionego interesu zainteresowanego podmiotu, w szczególności przez nieuwzględnienie, że dopiero od 12 lutego 2020 r. Spółka legitymuje się ostateczną decyzją środowiskową; art. 124 K.p.a. przez faktycznie zaniechanie uzasadnienia postanowienia; art. 154 i art. 155 K.p.a. przez ich niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy, w szczególności braku ostatecznej decyzji środowiskowej w dacie złożenia wniosku o zmianę terminu, wynika, że organ winien uwzględnić wniosek skarżącej o zmianę terminu przedłożenia dokumentów; art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez brak sprawdzenia przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymagań ochrony środowiska.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 331/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie nie jest kwestionowane, iż Spółka wybudowała na opisanej wyżej działce budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej, o wymiarach 7,00 x 5,90 m. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm. – w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, stosownie do art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2020 r. poz. 471, z późn. zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z uwagi na wymiary ww. obiektu, w sprawie nie miały zastosowania wyłączenia wskazane w przytoczonym przepisie. Skoro wzniesiony przez Spółkę obiekt nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, organ pierwszej instancji rozpoczął procedurę, zmierzającą do legalizacji tego obiektu, w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy.

Zgodne z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do ust. 2 i 3 art. 48, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest podgląd, że decyzja nakazująca rozbiórkę może być podjęta dopiero, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji, tj. gdy nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego w całości lub w części (por. wyroki NSA z: 14 listopada 2019 r., II OSK 3266/17; 22 maja 2009 r., II OSK 795/08; 17 czerwca 2016 r., II OSK 2530/14, wszystkie powołane wyroki są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Nakaz rozbiórki jest bowiem ostatecznością i można go wydać wtedy, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Nakaz rozbiórki, orzeczony decyzją organu pierwszej instancji, poprzedzony został postanowieniem z 26 marca 2019 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy, którym PINB nałożył na spółkę obowiązek dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami oraz oświadczenia do dysponowania gruntem na cele budowlane, w terminie do 31 lipca 2019 r. Na wniosek Spółki, postanowieniem z 6 sierpnia 2019 r., PINB przedłużył termin dostarczenia ww. dokumentów do 31 grudnia 2019 r., a postanowieniem z 3 marca 2020 r., po rozpoznaniu kolejnego wniosku spółki - odmówił zmiany terminu przedstawienia ww. dokumentów.

Spółka do dnia wydania zaskarżonej decyzji, nie przedłożyła organom nadzoru budowlanego ww. dokumentów, które umożliwiłyby legalizację przedmiotowego budynku. Nieprzedstawienie przez skarżącą, wymaganych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy dokumentów obligowało PINB do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, który to obowiązek wynika wprost z art. 48 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Nie ulega wątpliwości, że przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przez inwestora jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, jednak by mógł on z niego skorzystać, organ musi podjąć wszelkie kroki, by ustalić, że takie postępowanie jest możliwe. W przeciwnym przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o którym mowa w art. 48 ust. 5 ustawy, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Skoro w stanie faktycznym sprawy Spółka, mając taką możliwość, nie podjęła stosownych kroków do legalizacji samowoli budowlanej, prawidłowo organ nadzoru budowlanego wydał nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, dotycząca odmowy kolejnego przedłużenia terminu do wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji, wymienionych w postanowieniu PINB z 26 marca 2020 r. Termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy jest terminem procesowym, którego określenie ustawodawca pozostawił organowi wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy. Określa go zatem sam organ w ramach posiadanego luzu decyzyjnego. Omawiany termin powinien zostać określony w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy, przy czym musi być na tyle długi, aby umożliwić stronie skuteczne spełnienie nałożonych obowiązków. Dokonując oceny możliwości przedłużenia terminu nie można jednak abstrahować od ustalonych okoliczności faktycznych. Spółka została zobowiązana do przedłożenia dokumentacji postanowieniem z 26 marca 2019 r. i miała to uczynić (po przedłużeniu terminu postanowieniem z 6 sierpnia 2019 r.) do 31 grudnia 2019 r. Ani w tym czasie, ani do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie złożyła jednak skutecznego wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Nie można zatem twierdzić, że nakaz rozbiórki został wydany przedwcześnie, w sytuacji gdy spółka nie złożyła skutecznego wniosku o wydanie decyzji niezbędnej do zalegalizowania obiektu. Spółka nie przedstawiła żadnych racjonalnych argumentów, które uzasadniałyby dalsze przedłużanie przedmiotowego terminu. W sytuacji gdy inwestor nie może przedstawić takiej decyzji z przyczyn od siebie niezależnych, gdyż postępowanie w sprawie jej wydania nie zostało zakończone, to uzasadnione jest zawieszenie, na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a., postępowania w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej do czasu wydania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Zakładając więc, co sugeruje skarżąca, że w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy byłoby niezbędne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Spółka mogła złożyć do właściwego organu gminy wniosek o wydanie warunków zabudowy, a następnie wnioskować o zawieszenie postępowania naprawczego przez PINB, czego jednak nie uczyniła. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 12 lutego 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 18 czerwca 2019 r. wydaną w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na: "Dostosowaniu istniejącej instalacji do odchowu i tuczu indyków w S., gmina S., do wymagań niezbędnych do prowadzenia chowu brojlerów kurzych w maksymalnej, jednorazowej obsadzie stanowisk hodowlanych, wynoszącej 1 200,00 DJP", na opisanej wyżej działce znajdują się: budynek socjalno-biurowy z pomieszczeniami magazynowymi i budynek gospodarczy. Wskazano też, że prace przy budowie fermy zakończyły się w 2015 r., a planowana inwestycja nie będzie wiązać się z budową nowych obiektów czy rozbudową istniejących. Niezbędne prace będą dotyczyć jedynie montażu dodatkowych wentylatorów, karmideł i poideł oraz posadowienia zbiorników na gaz płynny na istniejącej płycie żelbetowej. W tej sytuacji trudno uznać, że samowolnie wybudowany budynek gospodarczy jest objęty ww. decyzją.

Zasadnie WINB nie uwzględnił argumentacji skarżącej, dotyczącej wpływu zmiany wymiarów przedmiotowej samowoli budowlanej na prawidłowość nakazu rozbiórki tego obiektu. Niewątpliwie, orzekając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy nakaz rozbiórki organ nadzoru budowlanego powinien szczegółowo i w sposób jednoznaczny określić jej przedmiot, tak aby w trakcie ewentualnego postępowania egzekucyjnego nie było żadnych wątpliwości, co do podmiotu, na którym ciąży ten obowiązek, jak i zakresu rozbiórki. Te warunki spełniała decyzja organu pierwszej instancji, którą precyzyjnie określono podmiot zobowiązany do wykonania nakazu - skarżącą, przedmiot - budynek gospodarczy o wymiarach 7,00 m x 5,90 m, opisując jego położenie, oraz zakres rozbiórki - w całości. Fakt, że Spółka zignorowała tę decyzję i zamiast wykonać nakaz, przebudowała sporny budynek, zmniejszając jego długość, nie może stanowić o niewykonalności decyzji o nakazie rozbiórki. Decyzja niewykonalna, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. to taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Wobec tego, późniejsza zmiana wymiarów samowolnie wybudowanego budynku nie stanowi o niewykonalności decyzji, lecz stanowi wyraz lekceważenia przez inwestora nakazu administracyjnego wydanego zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, chybione są twierdzenia skargi, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy i nie dokonano właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszono art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Organy nadzoru budowlanego zgromadziły w sprawie kompletny materiał dowodowy, który prawidłowo został przez nie oceniony, w konsekwencji czego zasadnie orzeczono o nakazie rozbiórki. Z uwagi na powyższe, organy nadzoru budowlanego nie mogły naruszyć art. 81a § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

Nie znajduje uzasadnienia, zdaniem Sądu, także zarzut naruszenia art. 7a § 1 K.p.a., przewidujący, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż obiektywnie nie wystąpiły w niej żadne wątpliwości co do treści norm prawnych, które były w nich stosowane.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną wniosła F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 6 K.p.a. art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. na skutek niezachowania przez organy zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz wydanie decyzji nieuwzględniającej porządku prawnego i uzasadnionego interesu zainteresowanych podmiotów w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu, że dopiero od dnia 12 lutego 2020 r. Spółka legitymuje się ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na "Dostosowaniu istniejącej instalacji do odchowu i tuczu indyków w S., gmina S., do wymagań niezbędnych do prowadzenia chowu kurzych brojlerów w maksymalnej, jednorazowej obsadzie stanowisk hodowlanych wynoszącej 1 200,00 DJP" zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] oraz [...] obręb S., gmina S.;

─ art. 7a § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ dokonując wykładni przepisów w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego winien wybrać korzystną dla strony interpretację przepisów, pozwalającą uznać, że budynek o wielkości 5,82 x 5,89 m nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę a tym samym brak jest podstaw do nakazania jego rozbiórki;

─ art. 81a K.p.a. poprzez jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzą nie dające usunąć się wątpliwości co do stanu faktycznego, podczas gdy organy obu instancji zaniechały wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, który wskazuje na fakt, że budynek gospodarczy ma różne wymiary;

─ art. 105 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania, gdy budowa budynku gospodarczego o wymiarach 5,82 x 5,89 m nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

2. art. 35 ustawy Prawo budowlane poprzez brak sprawdzenia przez organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wymagań ochrony środowiska w szczególności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

3. art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy organ winien uwzględnić wniosek o zmianę terminu dostarczenia dokumentów jak również poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest pozwolenie na budowę, podczas gdy budowa budynku gospodarczego o wymiarach 5,82 x 5,90 m nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

4. art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. na skutek niezachowania przez organ administracji I instancji zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz wydanie postanowienia nieuwzględniającego porządku prawnego i uzasadnionego interesu zainteresowanych podmiotów w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu, że dopiero od dnia 12 lutego 2020 r. Spółka legitymuje się ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na "Dostosowaniu istniejącej instalacji do odchowu i tuczu indyków w S., gmina S., do wymagań niezbędnych do prowadzenia chowu kurzych brojlerów w maksymalnej, jednorazowej obsadzie stanowisk hodowlanych wynoszącej 1 200, 00 DJP" zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] oraz [...] obręb S., gmina S.;

5. art. 124 K.p.a. poprzez faktycznie zaniechanie uzasadnienia postanowienia;

6. art. 154 K.p.a., art. 155 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy, w szczególności braku ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w czasie złożenia wniosku o zmianę terminu wynika, że organ winien uwzględnić wniosek skarżącej Spółki odnośnie do zmiany terminu przedłożenia dokumentów.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego i wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Wystąpiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Wobec faktu, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a., skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Nadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez F. Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Niemal wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są w istocie niemalże dosłownym powtórzeniem zarzutów zawartych w skardze do Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny szczegółowo odniósł się tych zarzutów dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i brak jest podstaw do kwestionowania jego prawidłowości. Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 81a K.p.a. W sprawie nie było podstaw do zastosowania tego przepisu albowiem nie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które musiałyby być rozstrzygane na korzyść strony. Twierdzenie skarżącej kasacyjnie Spółki, że takie wątpliwości zaistniały jest twierdzeniem dowolnym i nieuzasadnionym.

Sąd I instancji odniósł się do kwestii wymiarów budynku i ponowne przytaczanie argumentów Sądu w tej kwestii jest zbędne. W świetle poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń budynek wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym brak było podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 105 K.p.a. Tym samym brak jest także podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez organy nadzoru budowlanego oraz Sąd art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Słusznie też Sąd I instancji uznał, że nie doszło do naruszenia art. 7a § 1 K.p.a., albowiem w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do treści norm prawnych, które były stosowane przez organy administracji.

Kwestia dotycząca konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia została należycie wyjaśniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ponowne przytaczanie wskazanych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentów jest zbędne.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 124 K.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia postanowienia. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia była decyzja nie zaś postanowienie. Po drugie, decyzje zarówno organu I jak II instancji zostały należycie uzasadnione co pozwala na ustalenie przesłanek, którymi organy administracji kierowały się przy ich wydaniu oraz ocenę prawidłowości wydanych rozstrzygnięć.

Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia art. 155 K.p.a. oraz art. 154 K.p.a. Przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Zmiana terminu wykonania obowiązków nałożonych na Spółkę w trybie art. 155 K.p.a. czy też w trybie art. 154 K.p.a. jak twierdzi Spółka mogłaby nastąpić tylko poprzez zmianę rozstrzygnięcia organu administracji, w którym termin ten został ustalony. Rozstrzygnięciem tym jest postanowienie o nałożeniu obowiązków, które podlega odrębnemu zaskarżeniu. Co więcej postępowanie w sprawie zmiany tego postanowienia jest także odrębnym postępowaniem, w którym wydawane są rozstrzygnięcia, które mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Decyzja o nakazie rozbiórki, która była kontrolowana przez Sąd I instancji nie określała terminu wykonania przez Spółkę obowiązków niezbędnych do dokonania legalizacji zrealizowanego bez pozwolenia na budowę budynku.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.