Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2138/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka prezydium za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] grudnia 2011 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności z K. Skarżącego – W. Z., Członka Prezydium K. z siedzibą w W., oraz z innymi członkami Prezydium za zaległości ww. Związku z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2006 r. w łącznej kwocie 49.521,00 zł oraz odsetek za zwłokę od powyższych zaległości liczonymi na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie 32.492,00 zł.

W uzasadnieniu wskazał, że sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 116a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) dalej "O.p.", zgodnie z którym za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art 116 O.p. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami, jeżeli, zgodnie z art. 116 § 1 O.p., egzekucja z majątku takiej osoby prawnej okaże się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) nastąpiło bez jego winy bądź też nie wskazuje on mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ stwierdził, że takich okoliczności wyłączających odpowiedzialność Skarżącego w sprawie nie stwierdził, w związku z czym orzekł o jego solidarnej odpowiedzialności. Ponadto Organ wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 107 § 2 pkt 2 O.p., osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie:

1) art. 116 § 1 i art. 116a O.p. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie ww. przepisy mają zastosowanie i uznanie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania K.,

2) art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dokonanie interpretacji przepisów art. 116 § 1 w związku z art. 116a O.p. w sposób rozszerzający i prowadzący do obciążenia Skarżącego daniną publiczną, w sytuacji gdy obowiązek taki nie wynikał z zastosowania literalnej wykładni tych przepisów,

3) art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dokonanie interpretacji przepisów art. 116 § 1 w związku z art. 116a O.p. w sposób rozszerzający zakres podmiotów odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe osoby prawnej także na podmioty nie posiadające zdolności upadłościowej, wobec czego Skarżący został postawiony w sytuacji gorszej niż osoby, które zarządzają innymi podmiotami,

4) art. 187 § 1 O.p. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 191 ww. ustawy poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych, polegających na przyjęciu, że:

• egzekucja z majątku K. była bezskuteczna w chwili wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej oraz orzekania o tejże odpowiedzialności,

• Skarżący jest podmiotem ponoszącym zgodnie z Ordynacją podatkową zobowiązania za K., podczas gdy jedynym podmiotem zarządzającym Związkiem był prezes jego zarządu; inne osoby nie miały prawa składać w imieniu Związku jakichkolwiek oświadczeń bez odrębnego upoważnienia prezesa w tym zakresie,

2) art. 120 ustawy O.p. poprzez działanie sprzeczne z przepisami prawa,

3) art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych, w szczególności poprzez dowolną interpretację stanu faktycznego nie znajdującą odzwierciedlenia zarówno w przepisach prawnych jak i w orzecznictwie,

4) art. 124 O.p. poprzez nie wyjaśnienie Skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się podejmując rozstrzygnięcie,

5) art. 210 § 4 O.p. poprzez nie wskazanie przez organ podatkowy powodów, dla których odmówił wiarygodności dowodom wskazanym przez Skarżącego w toku postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy powołał się na art. 107 § 1 art. 108 § 2 pkt 2 i § 3, art. 70 § 1 i § 4, art. 116 § 1 i § 2, art. 116a O.p. art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej “u.p.e.a." i wyjaśnił, że tryb i zasady orzekania o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 Działu III ustawy Ordynacja podatkowa.

W rozpatrywanej sprawie zaległości podatkowe K. w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2006 r., za które orzeczono odpowiedzialność Skarżącego wynikają z nieuregulowania zobowiązań podatkowych wynikających z deklaracji podatkowych (VAT-7), a zatem warunkiem koniecznym do spełnienia przed wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej było wszczęcie postępowania egzekucyjnego do tych zaległości. Z akt sprawy wynika, że w związku z zaległościami K. w podatku od towarów i usług za okresy objęte zaskarżoną decyzją, wystawione zostały przez wierzyciela - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. tytuły wykonawcze. Na ich podstawie dokonano częściowego pobrania środków pieniężnych i zajęto konta K.. W związku z powyższym zostały zastosowane skuteczne środki egzekucyjne, które przerywały bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że Skarżący w dacie upływów terminów płatności zobowiązań podatkowych K. w podatku od towarów i usług usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2006 r., pełnił funkcję członka Prezydium zarządu Związku. Okoliczność tę potwierdza znajdujący się w aktach sprawy pełny odpis Krajowego Rejestru Sądowego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził wobec wszystkich członków zarządu Prezydium równolegle odrębne postępowania w sprawie odpowiedzialności za wymienione zaległości podatkowe K. wraz z odsetkami, które zostały zakończone wydaniem odrębnych decyzji. Spełniona została zatem pierwsza z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności.

Organ podkreślił, że z analizy sytuacji finansowej K. wynika, że zarówno na koniec 2005 r. jak i 2006 r. wysokość zaciągniętych zobowiązań przewyższała wartość majątku Związku a w kolejnych latach sytuacja uległa pogorszeniu.

Organ stwierdził ponadto, że w sprawie wystąpiła również druga z pozytywnych przesłanek - bezskuteczność egzekucji z majątku K.. Postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości K. w podatku od towarów i usług objętych zaskarżoną decyzją, przeprowadzone na podstawie wystawionych przez wierzyciela, tytułów wykonawczych nie doprowadziło do wyegzekwowania ww. należności. Z uwagi na brak środków na rachunkach bankowych zobowiązanego egzekucja stała się nieskuteczna. W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. bezskutecynie poszukiwał majątku Związku, z którego możliwa mogłaby egzekucja. Ponadto zebrany materiał dowodowy wskazuje, że oprócz zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2006 r., K. posiadał też zaległości podatkowe za wcześniejsze okresy, tj. w podatku od towarów i usług za luty, czerwiec, sierpnień, wrzesień, październik 2004 r., a także zaległości z tytułu składek ZUS, PFRON (za okres od 1 sierpnia 2004 r. – 30 czerwca 2005 r.), na które wystawione zostały tytuły wykonawcze razem na kwotę 826.407,73 zł. Ponadto K. miał również innych wierzycieli.

Organ podkreslił również, że K., który powstał z woli ustawodawcy, nie posiada zdolności upadłościowej, z uwagi, iż uregulowania ustawy o społeczno - zawodowych organizacjach rolników z 8 paździenrika 1982 r. nie przewidują takiej możliwości. Niewypłacalność Krajowego Związku istniała już w październiku 2003 r.

Odnośnie bezskuteczności egzekucji w aspekcie innej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu, przesłanki uwalniającej, której spełnienie polega na wskazaniu mienia w toku postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu, które nie zostało ujawnione w toku egzekucji (ewentualnie mienie nabyte po zakończeniu postępowania egzekucyjnego), a z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych dłużnika w znacznej części - przy czym, w ramach wymienionej przesłanki egzoneracyjnej może być uwzględnione jedynie takie mienie, które daje realną możliwość zaspokojenia zaległości Organ wyjaśnił, że takie mienie nie zostało wskazane przez Skarzącego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że złonkowie Prezydium Związku, w tym Skarżący nie wykazali zaistnienia przesłanek uwalniających ich od tej odpowiedzialności. Organ Stwierdził, że pomimo, iż K. nie posiada zdolności upadłościowej (art. 6 ust. 4 ustawy z 28 lutego 2003 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz.1361) Prawo upadłościowe i naprawcze, nie oznacza, że Skarżący nie mógł skorzystać z przesłanek egzoneracyjnych uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania tego podmiotu. Jako członek Prezydium Związku mógł uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, wskazując majątek Związku, z którego egzekucja zaspokoiłaby dochodzone należności.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarzonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 116 i 116a O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie ww. przepisy mają zastosowanie i uznanie iż Skarżący jako członek organu zarządzającego ponosi odpowiedzialność za zobowiązania K.;

2. art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy." poprzez dokonanie interpretacji przepisów art. 116a w zw. z art. 116 O.p. w sposób rozszerzający i prowadzący do obciążenia Skarżącego daniną publiczną w sytuacji gdy obowiązek uiszczenia takiej daniny nie wystąpiłby w razie zastosowanie literalnej wykładni tych przepisów;

3. art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W ocenie Skarżącego, dokonana przez Organ interpretacja art. 116 a w zw. z art. 116 O.p., arbitralnie rozszerza zakres podmiotów odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe osoby prawnej także na podmioty nieposiadające zdolności upadłościowej, wobec czego Skarżący został postawiony w sytuacji gorszej niż osoby które zarządzają innymi podmiotami.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że nie można wybiórczo interpretować odesłania ile art. 116 O.p. zawartego w art. 116a tej ustawy. Odesłanie to zdaniem Skarżącego oznacza, że w stosunku do wszystkich innych osób prawnych niż wymienione w aii 116 znajdują zastosowanie zawsze wszystkie trzy przesłanki zwalniające z odpowiedziałności i wymienione w tym przepisie.

Skarzący wskazał, że nie posiadanie przez K. zdolności upadłościowej oznacza brak winy ze strony członków organu zarządzającego zakresie nie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Winę można przypisać jedynie w odniesieniu do niewykonywania prawnego obowiązku, co nie miało miejsca w sprawie.

Skarżący kwestionował też zasadność uznania go za członka organu zarządzającego w rozumieniu art. 116 w związku z art. 116a O.p., gdyż w istocie jedynym podmiotem zarządzającym Związkiem, był Prezes Zarządu.

Skarżący zarzucił ponadto, że w przedmiotowej sprawie organ nie dopełnił obowiązku wykazania bezskuteczności egzekucji. Skoro w 2008 roku dokonano częściowego pobrania należności, zatem nie można mówić o całkowitej bezskuteczności prowadzonej egzekucji. Wskazał, że egzekucja była prowadzona względem niektórych składników majątkowych K.. Organ podatkowy winien był zbadać, czy w dacie wszczęcia postępowania o odpowiedzialności osoby trzeciej egzekucja prowadzona do majątku K. była faktycznie bezskuteczna. Według Skarżącego organ nie dał odpowiedzi dlaczego nie prowadził egzekucji z ustalonych przez siebie składników majątkowych Związku wg stanu na 30 września 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku decyzji administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a."

Skarga wniesiona w tej sprawie, oceniana według przytoczonych kryteriów, jest nieuzasadniona i w świetle posiadanych kompetencji Sąd stwierdza co następuje:

W sprawie jest niesporne, że Skarżący wraz z innymi należał do Prezydium Zarządu K.. K. został powołany ustawą z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217), w miejsce Centralnego Związku K. i Niezależnego Samorządowego Związku [...]. Krajowy Związek działa na podstawie statutu. Ustawowy sposób powołania Krajowego Związku przesądza o jego zdolności upadłościowej. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 4 prawa upadłościowego i naprawczego nie można ogłosić upadłości instytucji i osób prawnych utworzonych w drodze ustawy oraz utworzonych w drodze ustawy oraz utworzonych w wyniku obowiązku nałożonego ustawą. Jak wynika z akt sprawy wniosek o upadłość K. złożył jeden z jego wierzycieli. W wyroku z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w W. przesądził brak odpowiedzialności Związku oraz niemożność pozbawienia osób z Prezydium Zarządu prawa wykonywania działalności gospodarczej jako skutek niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Związku we właściwym czasie. Z § 9 statutu Związku wynika, że Związek może prowadzić działalność gospodarczą, a zgodnie z § 34 statutu, jego majątek pochodzi z darowizn oraz z dochodów z działalności gospodarczej. Okoliczność tę potwierdza powstała zaległość w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2006 r. W sprawie jest niesporne, że zaległość ta nadal istnieje, a postępowanie egzekucyjne nie przyniosło pożądanego rezultatu pomimo rzetelnego jego przeprowadzenia.

Reasumując – K. powstał na mocy ustawy. Działa według statutu, może prowadzić działalność gospodarczą, ale nie może być wobec niego orzeczona upadłość. Jednocześnie jednak przepisy podatkowe zawarły w O.p. przepis art. 116 a), który pozwala na przeniesienie odpowiedzialności za zaległości podatkowe innych osób prawnych aniżeli wskazane w art. 116 O.p.) tj.na członków organów zarządzających tymi osobami prawnymi. Do tej odpowiedzialności zaś stosuje się odpowiednio art. 116 O.p. Odpowiedzialność taka może być ustalona jeżeli u osoby prawnej powstała zaległość podatkowa, a postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec tej osoby okazało się bezskuteczne.

W tej sprawie - istnieje zaległość podatkowa osoby prawnej z tytułu podatku od towarów i usług za wymienione wyżej miesiące 2006 r. Postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne, a Związek wyzbył się majątku ruchomego w 2005 r.W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi, iż egzekucja prowadzona była tylko z niektórych składników majatkowych K.. Zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodym.Organ odwoławczy na str. 14-17 zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał drugą przesłankę pozytywną odpowiedzialności wynikającą z art. 116 O.p.którą jest bezskuteczność egzekucji, wskazując czynności podjęte przez organ egzekucyjny, mające na celu ustalenie majątku K.. Zaznaczył, że postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości K. w podatku od towarów i usług za okres objęty zaskarżoną decyzją przeprowadzone na podstawie wystawionych przez wierzyciela, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., tytułów wykonawczych [...] (za styczeń 2006r.) z dnia 6 kwietnia 2006r., [...] (za marzec 2006r.) z dnia 12 lipca 2006r., [...] (za kwiecień /2006r.) z dnia 4 sierpnia 2006r., [...] (za maj 2006r.) z dnia 9 sierpnia 2006r., [...] (za lipiec 2006r.) z dnia 17 pażdziernika 2006r., [...] (za sierpień 2006r.) z dnia 15 listopada .2006r., nie doprowadziło do wyegzekwowania ww. należności z majątku K..

W dniach 25 maja 2009r. i 2 listopada 2009r. na podstawie tytułu nr [...] z dnia 6 kwietnia 2006r. dokonano częściowego pobrania środków pieniężnych, natomiast na podstawie tytułu nr [...] z dnia 9 sierpnia 2006r częściowego pobrania pieniędzy dokonano w dniach 3 kwietnia 2009r. i 2 listopada 2009r.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ egzekucyjny podjął czynności, które miały doprowadzić do wyegzekwowania należności Skarbu Państwa z majątku Związku. Dokonano zajęć rachunków bankowych w Banku P. S.A., B. BANK i Banku G. S.A.Z uwagi na brak środków na rachunkach bankowych zobowiązanego egzekucja okazała się nieskuteczna. Ponadto Banki informowały, że do zajętych rachunków bankowych wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej (pisma: Banku G. S.A. z 13 czerwca 2006r. i 3 września 2008r., B. Bank S.A. z dnia 16 czerwca 2006r., Banku P. SA z dnia 8 września 2008r.).

Ponadto z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 marca 2010r. Nr [...] wynika, że na K. zarejestrowany jest samochód ciężarowy DAEWOO Lanos T-150 SX z 2001 r. jednakże w 2004r. zgłoszono policji utratę ww. pojazdu.

W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.poszukiwał majątku Związku, z którego możliwa mogłaby egzekucja. Z licznych raportów poborców skarbowych z dnia 30 pażdziernika 2008r., 22 stycznia 2009r., 29 stycznia 2009r., 26 lutego 2009 r. i 3 marca 2009r. wynika, że K. nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem w W., przy ul. S. [...]. Pismem z dnia 9 maja 2008r. Instytut Ekonomii Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy poinformował, że nieruchomość w W. przy ul. S. [...] jest własnością Skarbu Państwa a wieczystym użytkownikiem - Instytut Ekonomii Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych nie figuruje w elektroniczinm Rejestrze Ksiąg Wieczystych, o czym świadczy pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z. dnia 16 maja 2008r. Nr [...].

Ze spisanych w dniach 12 maja 2008r., 26 czerwca 2008r., 17 listopada 2008r., 7 sierpnia 2009r. protokołów o stanie majątkowym Związku wynika, że K. nie posiada składników majątkowych, z których można by przeprowadzić skuteczną egzekucję.

f

Zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy wskazuje również , że oprócz zaległości w podatku od towarów i usług objętych zaskarżoną decyzją K. posiadał też zaległości podatkowe za wcześniejsze okresy, a także zaległości z tytułu składek ZUS ( 1 sierpnia 2004r. – 30 czerwca 2005r.), na które wystawione zostały tytuły wykonawcze razem na kwotę 826.407,73 zł (w tym 457.421,43 zł należności głównej). Ponadto D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., jako wierzyciel Krajowego Związku wniosła do Sądu Rejonowego dla m. W. [...] Wydział (gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych), w związku z istnieniem potwierdzonej nakazem zapłaty z dnia 16 sierpnia 2005r., bezspornej i wymagalnej wierzytelności z tytułu używania kart Diners Club, której egzekucja nie przyniosła pozytywnych rezultatów, o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez członków Prezydium Zarządu. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych oddalił wnioski, zaś Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Gospodarczy Odwoławczy jak już wskazano wyżej oddalił wniesioną apelację. Z uzasadnienia ww. wyroku Sądu Okręgowego wynika, nie tylko że K., który powstał z woli ustawodawcy, nie posiada zdolności upadłościowej, ponieważ uregulowania ustawy o społeczno - zawodowych organizacjach rolników z dnia 8 pażdziernika 1982 r. nie przewidują takiej możliwości, ale także to, że niewypłacalność Krajowego Związku istniała już w październiku 2003 r. Posiadał on wtedy nieuregulowane zobowiązania na kwotę 1 mln zł, zaś wnioskodawca – D. sp. z o.o. miała o tym wiedzę, gdyż zawarła umowę ze Związkiem w trakcie jego niewypłacalności. Mając powyższe na uwadze nie sposób stawiać organom podatkowym zarzutu nie wykazania przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec osoby prawnej, za której zaległości podatkowe odpowiada Skarżący.

Przechodząc do dalszych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż niesporne jest miedzy stronami, że Skarżący był członkiem organu zarządzającego, również w 2006 roku, co wynika z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego i był członkiem Prezydium Zarządu posiadającego prawo zarządzania i reprezentacji Związku. Skarżący nie wskazał mienia, które mogłoby pokryć w części lub w całości zaległości podatkowe Związku. W ocenie Sądu, brak zdolności upadłościowej, jest w tym przypadku, cechą podmiotu, którym zarządzał Skarżący, ale nie jest i nie może być przesłanką zwalniającą z odpowiedzialności za zaległości podatkowe osoby prawnej. Zauważenia również wymaga , iż brak zdolności upadłościowej przy jednoczesnym prawie prowadzenia działalności gospodarczej, Skarżący mógł wykorzystać na rzecz podmiotu gospodarczego, w regulowaniu jego zobowiązań podatkowych. W tym przypadku tak się nie stało. Krajowy Związek sprzedał posiadane samochody w 2005 roku, a Prezydium Zarządu, w skład którego wchodził Skarżący jak i obecne Prezydium Zarządu, do daty wydania zaskarżonej decyzji nie uregulowało zobowiązań Krajowego Związku pomimo, że nadal prowadził działalność – pełny wypis z Krajowego Rejestru Sądowego pochodzi z 2010 roku.. W ocenie Sądu art. 116 § 1 pkt 1 O.p. nie ma do Skarżącego zastosowania. Ma natomiast zastosowanie, odpowiednio art. 116 § 1 pkt 2 O.p., traktujący o ujawnieniu mienia zobowiązanego.

Skarżący w złożonej skardze podniósł zarzut naruszenia Konstytucji R.P. poprzez rozszerzenie zakresu działania przepisów art. 116 i art. 116 a) O.p. Sąd nie podziela tego zarzutu. Odpowiedzialność Skarżącego została określona właśnie tymi przepisami w brzmieniu z daty jego kadencji w Prezydium Zarządu Związku, a więc sprzed zmiany art. 116 O.p., obowiązującej od 1 stycznia 2009 roku. Zgodnie z zasadą prawa materialnego - odpowiedzialność podatkowa ma miejsce w dacie zdarzeń faktycznych, powodujących tę odpowiedzialność. Będąc członkiem Prezydium Zarządu, Skarżący miał wpływ na decyzje finansowe Związku i aczkolwiek obecnie twierdzi, że odpowiedzialność go nie dotyczy, nie zmienia to charakteru jego odpowiedzialności. Bez znaczenia też pozostaje okoliczność czy pobierał z tytułu pełnionej funkcji wynagrodzenie. Stosunki panujące w Prezydium Zarządu pozostają poza normą art. 116 a) O.p. Skoro Skarżący zdecydował się na przyjęcie funkcji członka zarządu do zobowiązany był do dołożenia należytej staranności w wykonywaniu obowiązków związanych z tą funkcją. Każdy bowiem członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw osoby prawnej , do której przynalezy w tym przypadku Związku, co prowadzi do wniosku, iż jest zobligowany do bieżącego śledzenia jego sytuacji, aby w przypadku wystąpienia trudności finansowych mógł podjąć stosowne kroki. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów osoby prawnej (organizacji) do której należy, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02.10.2008r. sygn. akt I UK 39/08; z dnia 24.09.2008r. sygn. akt II CSK 142/08 powołane w zaskarżonej decyzji).

Jak już niejednokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowym art. 116 § 2 O.p.odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2010 r., sygn.akt II FSK 336/09, że gdyby celem ustawodawcy w cytowanym unormowaniu, było wskazywanie na ponoszenie odpowiedzialności przez członka zarządu spółki prawa handlowego lub organu zarządzającego innych osób prawnych(organizacji) jedynie faktycznie wykonującego swoje obowiązki, nie użyłby określenia "w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu", lecz zwrotów na przykład "w czasie faktycznego wykonywania", czy "w czasie wykonywania" przez nich obowiązków członka zarządu. Dowodzi tego również wykładnia wewnętrzna systemowa omawianego aktu prawnego (O.p.). W przypadku bowiem, gdy ustawodawca za celowe uznaje wprowadzenie przesłanek o charakterze faktycznym (dokonanym), warunkującym odpowiedzialność innego podmiotu, wówczas jednoznacznie to określa w danym przepisie (np. regulacja art. 111 O.p.). Taki sposób rozumienia omawianych unormowań, znajduje również swoje potwierdzenie w judykaturze. W wyroku z dnia 25 listopada 2005 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzał, że generalnie członkowie zarządu spółek kapitałowych (odpowiedzialność analogiczna do odpowiedzialności członka Prezydium Związku) odpowiadają za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich tych funkcji (zob. wyrok NSA, sygn. akt I FSK 305/05, nie publikowany). Natomiast w orzeczeniu z dnia 12 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważał, że "pełnić obowiązki" z art. 116 § 2 O.p. oznacza otrzymać legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją, czyli jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu przez określony czas. Dalej Sąd ten zauważał, że art. 116 § 2 O.p. jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenia zakresu podmiotowego, do tych, którzy faktycznie "pełnili funkcje członka zarządu" (zob. wyrok WSA, sygn. akt I SA/Kr 139/06; opublikowany w: LEX nr 374735.). Również w wyroku z dnia 15 lipca 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślał, że art. 116 § 2 O.p., stanowiący, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej jedynie formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami spółki i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Celem normy z art. 116 O.p. jak zaznaczał Sąd, jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Dlatego też przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria, to jest spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu" (zob. wyrok WSA, sygn. akt I SA/Kr 1249/07; opublikowany w: LEX nr 418169.).

Sąd również nie podziela zarzutów naruszenia prawa procesowego, przepisów art. art. 120, 121, 124, 187, 191 i 210 § 4 O.p.. Postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów prawa, w sposób obiektywny, dokładnie wyjaśniło stan faktyczny i stan prawny, z analizą dowodów tej sprawy i szczegółową analizą odpowiedzialności Skarżącego, mającą odzwierciedlenie w wydanych decyzjach obu instancji.

W tym stanie Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.