Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 390/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 154
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Kremis, Sędziowie Sędzia WSA - Olga Białek (spr.), Sędzia WSA - Julia Szczygielska, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D. i M.W. oraz M.W. i J.W. na Burmistrza Gminy T. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie III SA/Wr 3/09 I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi I.D. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 lipca 2010 r. D. i M.W. oraz J.W. i M.W. wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o wymierzenie Burmistrzowi Gminy T. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 3/09, który zapadł w sprawie ze skargi D. i M.W. oraz M.W. i J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Wskazanym wyrokiem Sąd w pkt I sentencji uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium, a w pkt II stwierdził nieważność pkt 2 postanowienia Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania rozgraniczającego w stosunku do działki nr 26/2.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że "Burmistrz i Gmina" uchyla się od wykonania przedmiotowego wyroku i od przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego - nie reaguje też na składane przez skarżących wezwania do wykonania wyroku. Dlatego na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi żądają wymierzenia organowi kary grzywny w najwyższej wysokości. Do skargi załączono pismo z dnia 28 grudnia 2009 r. skierowane do Burmistrza Gminy T. zawierające wezwanie do wykonania przedstawionego na wstępie wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał wyżej opisaną skargę Burmistrzowi Gminy T. w dniu 16 lipca 2010 r. (do organu wpłynęła w dniu 21 lipca 2010 r.), celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy T. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Według organu, twierdzenia skarżących o niewykonaniu wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. nie są prawdziwe, gdyż z ich wniosku toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, w ramach którego prowadzona jest korespondencja ze skarżącymi oraz wyznaczanymi przez nich geodetami. Organ wyjaśnił, że przekazuje posiadaną dokumentację dotyczącą wniosku o rozgraniczenie i obejmującą jedynie korespondencję po dniu 21 kwietnia 2009 r. Wcześniejsza dokumentacja w tej sprawie dotycząca czynności podjętych do dnia wydania wyroku z 21 kwietnia 2009 r.- w tym odpis wyroku o sygn. akt III SA/Wr 3/09 – jest w posiadaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, najprawdopodobniej przy innych sprawach prowadzonych ze skarg skarżących. Burmistrz podkreślił również, że wątek rozgraniczenia jest tylko jednym z wątków w sprawach ze skarg Państwa W., które zawisły przed tut. Sądem, dla potrzeb których mogły być przekazane oryginały akt rozgraniczeniowych zgromadzonych do dnia 21 kwietnia 2009r. Z tego względu organ dokumentami tymi nie dysponuje. W dalszej części stwierdzono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. otrzymało odpis wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. dopiero w dniu 13 lipca 2009 r. Wobec braku niezbędnej do procedowania dokumentacji Burmistrz Gminy T. w dniu 23 listopada 2009 r. zwrócił się do organu odwoławczego o przekazanie oryginałów dokumentacji wraz z odpisem przedmiotowego wyroku. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 15 grudnia 2009r. Kolegium poinformowało, że przedmiotowa dokumentacja nadal znajduje się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu a Kolegium otrzymało jedynie akta drugiej instancji. Na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę organ akt tych nadal nie otrzymał.

Burmistrz potwierdził również, że w dniu 28 grudnia 2009 r. skarżący złożyli w siedzibie Urzędu Miejskiego w T. wezwanie do wykonania omawianego wyroku. Ustosunkowując się do tego wezwania wyjaśnił, że nie posiada oryginałów akt przedmiotowego postępowania. Jednocześnie wezwał strony aby zobligowały wskazanego przez siebie geodetę uprawnionego, do podjęcia czynności geodezyjnych zmierzających do rozgraniczenia nieruchomości lub do wskazania innego geodety. Skarżący w dniu 21 stycznia 2010 r. złożyli kolejne wezwanie do natychmiastowego wykonania wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. Natomiast w dniu 15 lutego 2010 r. organ został poinformowany o rezygnacji przez geodetę uprawnionego z wykonania zadania polegającego na rozgraniczeniu działek nr 61/1, 66, 71, 96/1, 96/2, 26/1 oraz 26/2 położonych w N.D.. W tych okolicznościach Burmistrz zwrócił się do skarżących o ponowne wskazanie geodety, który po uprzednim otrzymaniu pełnomocnictwa, mógłby podjąć czynności rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący nowego geodetę wskazali w pismach z dnia 24 i 25 marca 2010 r. jednak nie podjął on czynności rozgraniczeniowych. Z przedstawionych względów organ administracji uznał, że skarga jest nieuzasadniona.

W piśmie przygotowawczym z dnia 28 stycznia 2011 r. strona przeciwna podtrzymała dotychczasowe stanowisko dodając, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2010 r. o sygn. akt II SAB/Wr 54/09 Burmistrz Miasta i Gminy T. został zobowiązany do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, wniosku D. i M.W. z dnia 3 grudnia 2007 r. o rozgraniczenie nieruchomości. Organ stwierdził również, że z przyczyn od niego całkowicie niezależnych nie otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jak też z Samorządowego Kolegium Odwoławczego oryginałów akt postępowania, co stanowi przeszkodę w dalszym procedowaniu w sprawie. Tym niemniej organ podjął czynności opisane w odpowiedzi na skargę, których celem jest zakończenie wszczętego postępowania. Natomiast po dniu 13 lipca 2009 r. (tj po dacie doręczenia Kolegium odpisu prawomocnego wyroku z 21 kwietnia 2009 r. wraz z aktami) nie zostały w sprawie wydane żadne postanowienia ani decyzja, gdyż do chwili obecnej Burmistrz nie otrzymał odpisu wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. o sygn.akt III SA/Wr 3/09. Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest przez organ na podstawie postanowienia z dnia 5 marca 2008 r. oraz wniosku stron obejmującego swoim zakresem działki nr 61/1, 66, 71, 96/1, 96/2, 26/1 oraz 26/2.

Pismo procesowe z dnia 3 marca 2011 r. złożyli również skarżący podtrzymując stanowisko, że Burmistrz do dnia złożenia tego pisma nadal nie wykonał wyroku.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżących o wyłączenie od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W kolejnym piśmie przygotowawczym z dnia 28 kwietnia 2011 r. Burmistrz Gminy T. poinformował, że w dniu 16 marca 2011 r. wydana została decyzja o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w stosunku do działki nr 26/2 ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ przekazał również akta administracyjne, które zostały mu zwrócone wraz z odpisem prawomocnego wyroku o sygn. akt II SAB/Wr 54/09.

Natomiast skarżący, w piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2012 r. (złożonym osobiście w Sądzie w dniu 31 stycznia 2012 r.) wnieśli o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z map geodezyjnych działki nr 20, 26 i 96 w N.D. "i działek z nich utworzonych po podziale od 1950-2011 r." oraz z aktów własności tych działek przejętych przez J., E. i B.Z. od swojego ojca P.. Wystąpili również o zwrócenie się na podstawie art. 193 Konstytucji RP "czy przy takim zachowaniu Sądu i Sędziów w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, gdzie z akt sprawy wyrzucane są istotne dokumenty i podmieniane na inne z innej sprawy obywatel może liczyć na prawo i sprawiedliwość". Zażądali też wyjaśnienia "kto i na jakich podstawach popodmieniał akta sprawy II SA/Wr 390/10 na akta sprawy II SA/Wr 599/10 i po wrzucał z akt sprawy istotne dokumenty mające zasadniczy wpływ na skargę o niewykonanie wyroku III SA/Wr 3/09". Natomiast w piśmie datowanym na dzień 31 stycznia 2012 r. skarżący podtrzymali skargę o nałożenie na Burmistrza kary grzywny z art. 154 u.p.p.s.a., gdyż nie wykonał on wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. i do dnia dzisiejszego nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym skarżących z dnia 31 stycznia 2012 r. Pełnomocnik skarżących D. i M.W. podtrzymał skargę wraz z dotychczasową argumentacją. Natomiast pełnomocnik Burmistrza Gminy T. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga będąca przedmiotem rozpoznania Sądu wniesiona została na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia niniejszej skargi, strona może wnieść skargę żądając wymierzenia grzywny organowi w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz bezczynności organu (obecnie również przewlekłego prowadzenia postępowania) po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Warunkiem formalnym wniesienia skargi we wskazanym trybie jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, gdyż skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu, pismem z dnia 28 grudnia 2009r. wezwali Burmistrza Gminy T. do wykonania wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2009 r. o sygn. akt III SA/Wr 3/09 (kolejne wezwanie wystosowano w dniu 21 stycznia 2010 r.). Z tego względu dopuszczalne było rozpoznanie wniesionej skargi.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi zauważyć należy, że istota skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 u.p.p.s.a. sprowadza się do zapewnienia skuteczności wyroków sądów administracyjnych, poprzez ukaranie organu za nierespektowanie orzeczenia sądowego i zdyscyplinowania go w ten sposób do podjęcia stosowanych działań. Przepis ten ma na celu nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego prawomocnym orzeczeniem sądowym obowiązku ale zawiera również element represyjny stanowiący karę za ignorowanie przez organ wiążących go wyroków sądowych.

Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny Burmistrzowi Gminy T. jest wykazanie zarzuconej w skardze bezczynności tego organu w postępowaniu po wyroku tut. Sądu z dnia 21 kwietnia 2009 r. uchylającym punkt 2 postanowienia tego organu z dnia 5 marca 2008 r., w którym odmówiono wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości skarżących z działką nr 26/2.

Wyjaśnić więc należy, że o bezczynności organu w rozumieniu art. 154 § 1 u.p.p.s.a. możemy mówić zarówno, gdy po wyroku uchylającym organ w ogóle nie wydał aktu, jak i gdy wprawdzie po wniesieniu skargi na podstawie art. 154 u.p.p.s.a. wydał akt, jednak z przekroczeniem terminu do jego wydania. Podstawowym warunkiem stwierdzenia bezczynności organu w rozumieniu ww. przepisu jest więc upływ określonego w przepisach prawa terminu dla załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej. Jak zauważa się w literaturze przedmiotu z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź nie dokonał stosownej czynności. Fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, pozwala określić te zaniedbania jako bezczynność (Zbigniew Kmieciak op. cit. oraz powołane tam wyroki: wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2006r. IV SAB/Wa 158/05 i wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2008r. VI SAB/Wa 36/08 oraz wyrok NSA z 4 marca 2003r. I SAB/Łd 23/02).

W orzecznictwie przyjęto, że w ramach postępowania wywołanego skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 u.p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić przebieg postępowania przed organem po wydaniu wyroku i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu – w tym, czy na przebieg postępowania mają wpływ inne okoliczności niezależne od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenie te winny zostać dokonane w oparciu o przesłane akta administracyjne z uwzględnieniem przepisów k.p.a. określających terminy załatwienia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2009 r. sygn.akt I OSK 467/09, CBOSA nsa.gov.pl).

Na podstawie przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych, następnie uzupełnionych przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2011 r. Sąd ustalił, że wnioskiem z dnia 3 grudnia 2007 r. D. i M.W. wystąpili do Burmistrza Gminy T. o rozgraniczenie działek nr 96/1 i nr 96/2 z działką nr 61/1, nr 61, nr 26/2 oraz nr 26/1 w N.D.. Postanowieniem z dnia 5 marca 2008 r. Burmistrz T. w pkt 1 wszczął postępowanie o rozgraniczenie działki nr 96/1, AM-1 - z działkami nr 61/1 AM-1, 66 AM-1 oraz 71 AM-1; działki nr 96/2, AM-1 - z działkami nr 61/1 AM-1, 66 AM-1 oraz 26/1 AM-1, natomiast w pkt 2 odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w stosunku do działki nr 26/2 wskazując, że nie sąsiaduje ona bezpośrednio z nieruchomościami będącymi przedmiotem współwłasności stron zainteresowanych dokonaniem rozgraniczenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie w jakim odmówiono wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wnieśli wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. (znak [...]) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r. (sygn.akt III SA/Wr 3/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę D., M., M. i J.W. na powyższe postanowienie SKO we W., w pkt I uchylił zaskarżone postanowienie; w pkt II stwierdził nieważność pkt 2 postanowienia Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. odmawiającego wszczęcia postepowania rozgraniczeniowego w stosunku do działki nr 26/2. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z przepisu art. 30 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że dla uruchomienia postępowania w celu dokonania rozgraniczenia nieruchomości, czy to na wniosek, czy też z urzędu - niezbędne jest wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, które jest niezaskarżalne. Przepisy ustawy, w szczególności wykładnia językowa przepisu ust. 4 art. 30, nie stanowią wszakże podstawy prawnej do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Unormowania Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują - co do zasady - odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania, a wyjątki od tej reguły wynikają ze szczególnych regulacji, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego bądź to w przepisach prawa materialnego. Poza przypadkami z art. 31 § 2, art. 149 § 1, art. 149 § 3 i art. 157 § 3 K.p.a. należy do takich wyjątków właśnie przepis art. 30 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, obligujący organ do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Jednakże w przepisie tym jest wyraźnie mowa o wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania "o rozgraniczenie", czyli postanowienia w swej treści pozytywnego, oznaczającego podjęcie czynności procesowych zmierzających do dokonania rozgraniczenia, a nie postanowienia "w sprawie rozgraniczenia", które dopiero oznaczałoby możliwość w formie postanowienia także odmowy wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Tym samym należy ewidentnie przyjmować, że ustawodawca nie dopuścił w żadnym wypadku do wydawania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Ponadto, nie sposób wówczas przyjmować, że mogłoby być ono niezaskarżalne w administracyjnym toku instancji, pozostając poza wszelką kontrolą. Sąd zauważył również, że w wypadku, gdy strona domaga się rozgraniczenia nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio ze sobą, należy uznać, że postępowanie wszczęte na żądanie strony (art. 61 § 1 K.p.a.) podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe w drodze decyzji administracyjnej, podjętej w trybie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 29 ust 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W tym miejscu wskazać należy, że w konsekwencji unieważnienia przez Sąd wyżej opisanym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r. pkt 2 postanowienia Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. organ ten zobowiązany był do kontynuowania postępowania w zakresie mającym na celu załatwienie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości skarżących z działką nr 26/2, przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań Sądu co do postępowania w tym zakresie. Omawiany wyrok nie dotyczył natomiast w ogóle pkt 1 postanowienia Burmistrza z dnia [...] r. w którym wszczęto procedurę rozgraniczenia do innych działek. Tym samym skarżący nie mogli skutecznie zarzucać organowi bezczynności po tym wyroku w sprawie o rozgraniczenie pozostałych działek, których dotyczył pkt 1 ww. postanowienia.

W myśl wytycznych Sądu, wykonanie omawianego wyroku powinno polegać albo na wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z działką 26/2 albo na umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego w tym zakresie wnioskiem stron.

Badając obecnie spełnienie przesłanek z art. 154 § 1 u.p.p.s.a. do wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie omówionego wyżej wyroku, Sąd musiał uwzględnić przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji po wyroku, dokonując jego oceny pod kątem bezczynności tj. uchybienia przepisom regulującym termin załatwienia sprawy, tylko w odniesieniu do sprawy rozgraniczenia nieruchomości skarżących z działką nr 26/2.

W tym względzie wskazać należy, że w przypadku nie określenia w wyroku terminu załatwienia sprawy, zastosowanie znajdują terminy ustawowe wynikające z k.p.a. Przywołać tu należy na przepis art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. nakładający obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, art. 35 § 3 k.p.a. kształtujący wymóg załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego nie później niż w ciągu miesiąca a w sprawach szczególnie skomplikowanych – w ciągu 2 miesięcy. Przy obliczaniu tych terminów należy uwzględnić art. 35 § 5 k.p.a. który stanowi, że do terminów określonych powyżej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony. Zgodnie z art. 286 § 2 u.p.p.s.a terminy ustawowe należy liczyć od dnia doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia (por. NSA w wyroku z dnia 4 marca 2010 r. sygn.akt II OSK 489/09, CBOSA, nsa.gov.pl). W myśl przywołanego przepisu, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Wskazana norma ustanawiając generalne terminy załatwienia sprawy po wyroku sądowym uchylającym zaskarżony akt albo stwierdzającym jego nieważność, wprowadza jednocześnie zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Organ dla załatwienia sprawy, w celu realizacji wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku i wydania rozstrzygnięcia, musi bowiem dysponować odpisem prawomocnego wyroku oraz kompletnymi aktami sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r. II OSK 1713/10, CBOSA, nsa.gov.pl). Powyższe wynika z faktu, że ocena prawna którą organ obowiązany jest uwzględnić przy załatwieniu sprawy wynika z uzasadnienia wyroku. Organ nie może się do niej zastosować jeżeli zna wyrok tylko z jego ogłoszenia (por. wyrok z dnia 3 marca 2008 r. IV SA/Wa 2566/07) lub posiada jedynie informację, że wyrok został wydany. Natomiast brak akt sprawy, które zostały przekazane do sądu administracyjnego stanowi dla organu przeszkodę dla rozstrzygnięcia sprawy po wszechstronnej analizie materiału dowodowego – czego wymaga art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może naruszać obowiązków organu wynikających z innych przepisów, zwłaszcza z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 czy art. 10 k.p.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny zasada ogólna szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) na pierwszym miejscu wymienia obowiązek wnikliwego działania tzn. z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz przepisów szczególnych regulujących postępowanie dowodowe. Konsekwencją tego jest regulacja art. 35 § 5 k.p.a., zgodnie z którą do terminów załatwienia spraw (art. 35 § 2 i § 3) nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem NSA do przyczyn niezależnych od organu należy zaliczyć brak akt sprawy które zostały przekazane do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r. I OSK 1364/11 CBOSA, nsa.gov.pl). Wobec powyższego do przyczyn niezależnych od organu należy również zaliczyć brak odpisu prawomocnego wyroku niedoręczonego organowi.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, na podstawie analizy akt sądowych o sygn. III SA/Wr 3/09 wskazać należy, że wyrok z dnia 21 kwietnia 2009 r. uprawomocnił się w dniu 3 lipca 2009 r. a w dniu 13 lipca 2009r. doręczono SKO we W. odpis prawomocnego wyroku wraz aktami administracyjnymi organu odwoławczego (z.p.o. – k-94 akt sądowych III SA/Wr 3/09). W przekazanych Sądowi aktach administracyjnych organu pierwszej instancji brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że wyrok ten został następnie przekazany Burmistrzowi Gminy T.. Organ pierwszej instancji twierdzi konsekwentnie, że do dnia wniesienia skargi nie doręczono mu odpisu prawomocnego wyroku oraz, że nie posiadał akt administracyjnych sprawy w związku z przekazaniem ich do sądu administracyjnego na skutek skarg wniesionych przez skarżących. Z akt administracyjnych przekazanych przez organ gminy wynika również, że w dniu 23 listopada 2009 r. Burmistrz Gminy T. powołując się na wyrok z dnia 21 kwietnia 2009 r. (III/SA/Wr 3/09), w związku z brakiem oryginałów dokumentacji, wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o jej przesłanie, ewentualnie wskazanie miejsca jej przechowywania w celu kontynowania postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium w odpowiedzi (pismo z dnia 15 grudnia 2009r.) poinformowało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zwrócił oryginałów akt pierwszoinstancyjnych dotyczących przedmiotowej sprawy. Wraz z wyrokiem przesłano jedynie akta drugiej instancji. W piśmie z dnia 4 grudnia 2010 r. organ gminy poinformował strony, że brak akt administracyjnych (znajdujących się w Sądzie) uniemożliwia dalsze procedowanie. Z przytoczonej korespondencji wynika zatem, że istotnie wraz z odpisem prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. III SA/Wr 3/09 nie przesłano organom akt rozgraniczeniowych. Sąd dokonał bowiem wówczas zwrotu tylko tych akt, które zostały mu przekazane przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, czyli akt organu drugiej instancji – co wynika wprost z akt sądowych III SA/Wr 3/09. Akta administracyjne rozgraniczenia znajdowały się natomiast w tut. Sądzie przy sprawie o sygn.akt II SAB/Wr 54/09. Zostały one bowiem przekazane przez organ w dniu 9 grudnia 2008r. wraz ze skargą D. i M.W. na bezczynność Burmistrza Gminy T. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Postępowanie sądowe wszczęte powyższą skargą zakończyło się wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r. który uprawomocnił się w dniu 22 marca 2011 r.

Przytoczone fakty potwierdzają, że w chwili wniesienia skargi w niniejszej sprawie tj. w dniu 20 lipca 2010 r. organ pierwszej instancji nie dysponował aktami rozgraniczeniowymi, gdyż istotnie, w związku ze skargą dotyczącą sprawy rozgraniczenia wniesioną przez te same strony, znajdowały się one w sądzie administracyjnym. Wątpliwości budzi natomiast, czy organ faktycznie nie dysponował odpisem prawomocnego wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., skoro już w piśmie z dnia 23 listopada 2009 r. powoływał się na ten wyrok. W związku z powyższym Sąd wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. do wskazania daty doręczenia Burmistrzowi Gminy T. odpisu prawomocnego wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. oraz do nadesłania dowodu potwierdzającego doręczenie. W wykonaniu zarządzenia, Kolegium w piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. wyjaśniło, że nie dysponuje dowodem doręczania odpisu prawomocnego wyroku Burmistrzowi, gdyż ze względów ekonomicznych wyroki takie przesyłane są organom administracji listem zwykłym. Nie może również podać choćby daty wysłania wymienionego wyroku, gdyż książki nadawcze z uwagi na obowiązki wynikające z archiwizacji, przechowywane są przez okres jednego roku. Obecny na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. pełnomocnik organu, na pytanie Sądu oświadczył w tej kwestii, że Burmistrz Gminy T. nie otrzymał odpisu prawomocnego wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. W chwili sporządzania pisma z dnia 23 listopada 2009 r. posiadał tylko informację, że wyrok taki został wydany. Niezależnie od powyższego Sąd na podstawie akt III SA/Wr 3/09 ustalił natomiast, że odpisem omawianego wyroku organ dysponował od dnia 2 lutego 2011r., kiedy to odebrał go w sądzie pełnomocnik organu.

Wobec przedstawionych wyżej okoliczności, nie dysponując jednoznacznymi dowodami i informacjami potwierdzającymi fakt doręczenia organowi pierwszej instancji - w tym przypadku, zobowiązanemu do wykonania wyroku – odpisu prawomocnego wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. przez Kolegium, przy jednocześnie zdecydowanym stanowisku organu gminy, że doręczenie takie wówczas nie nastąpiło, Sąd nie mógł przyjąć, że przed dniem wniesienia skargi (a nawet później, co najmniej do dnia 2 lutego 2011 r.kiedy pełnomocnik odebrał w Sądzie odpis prawomocnego wyroku, co odnotowano w aktach III SA/Wr 3/09) wbrew twierdzeniom organu doręczenie takie miało miejsce. Na podstawie zgromadzonych akt i uzyskanych informacji, niemożliwie okazało się ustalenie daty ewentualnego doręczenia, a nawet daty przesłania organowi pierwszej instancji odpisu wyroku w trybie art. 286 u.p.p.sa. przez Kolegium. Tymczasem kwestia ta ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż po pierwsze - w myśl art. 286 u.p.p.s.a. termin załatwienia sprawy należy liczyć od dnia doręczania organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; po drugie – organ może wykonać wyrok jeżeli dysponuje odpisem prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem. W szczególności w warunkach niniejszej sprawy, dopiero dokładna analiza oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. wskazywała, że istnieje konieczność podjęcia przez organ określonych przez Sąd czynności procesowych dla załatwienia sprawy o rozgraniczenie z działką nr 26/2.

Powyższa okoliczność musiała mieć wpływ na ocenę zasadności wniesionej skargi. Należy bowiem podzielić stanowisko, że represyjny charakter grzywny z art. 154 § 1 u.p.p.s.a nakazuje uznać, że jej zastosowanie nie może prowadzić do automatycznego wymierzenia tego środka z uwagi na przekroczenie terminu załatwienia sprawy, bez analizy czynności podejmowanych przez organy administracji. Grzywna ta może zostać wymierzona jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd, że organ zaniechał podjęcia działań zmierzających do wykonania orzeczenia sądowego (por. wyrok z dnia 28 maja 2010 r., II SA/Po 962/09 CBOSA, nsa.gov.pl). Jednocześnie treść art. 154 § 1 i § 3 u.p.p.s.a. wskazuje, że oceniając zasadność skargi sąd bierze pod uwagę stan istniejący w czasie jej wnoszenia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2008 r. III SA/Kr 840/07, LEX nr 532738, wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r. II OSK 1713/10, CBOSA, nsa.gov.pl).

Uwzględniając powyższe oraz mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych i sądowych, przyjąć należało, że skoro odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami przesłanymi przy skardze, prawidłowo doręczono Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. w dniu 13 lipca 2009 r., to od tego dnia sprawa powróciła na drogę postępowania administracyjnego i w myśl art. 286 u.p.p.s.a. rozpoczął się bieg terminu dla załatwienia sprawy. Jednakże wobec braku dowodów potwierdzających przekazanie tego wyroku przez Kolegium Burmistrzowi, oraz stanowczego stwierdzenia organu z którego wynika, że Kolegium czynności tej nie dopełniło, nie można upływu terminu od dnia 13 lipca 2009 r. do dnia uzyskania przez organ gminy odpisu wyroku – co jak wynika z akt III SA/Wr 3/09 nastąpiło w dniu 2 lutego 2011 r. – wliczać do terminu załatwienia sprawy. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że to, iż Burmistrz nie otrzymał odpisu prawomocnego wyroku nie było skutkiem działań organu lecz wynikało z przyczyn od niego niezależnych. W takiej sytuacji z przyczyn niezależnych od organu, o których stanowi art. 35 § 5 k.p.a., upływ wskazanego okresu nie mógł być liczony do terminu załatwienia sprawy. Nawet jeżeli Burmistrz w związku z interwencjami skarżących posiadał wówczas wiedzę o tym, że wyrok taki zapadł lub wręcz znał jego sentencję, to bez znajomości uzasadnienia tego orzeczenia nie mógł go wykonać zgodnie z wyrażoną w nim oceną prawną. Zauważyć też należy, że po uzyskaniu informacji o wyroku, organ podjął działania dla kontynowania postępowania zwracając się w listopadzie 2008 r. do Kolegium o nadesłanie akt sprawy (które w świetle art. 286 u.p.p.sa. powinny zawierać również odpis omawianego wyroku). Kolegium poinformowało jednak, że akta nie zostały z Sądu zwrócone, co implikowało stanowisko organu o braku możliwości kontynowania postępowania i poinformowanie o tym stron postępowania.

W konsekwencji uprawnione jest twierdzenie, że jeżeli w chwili wniesienia niniejszej skargi Burmistrz Gminy T. nie dysponował odpisem prawomocnego wyroku i nie znał zawartej w nim oceny prawnej, z przyczyn niezależnych, nie mógł przystąpić do prawidłowego załatwienia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości skarżących z działką 26/2. Stan faktyczny wskazuje, że praktycznie bieg terminu załatwienia sprawy dla organu pierwszej instancji rozpoczął się po uzyskaniu przez niego odpisu przedmiotowego wyroku, gdyż wówczas ustała niezależna od organu przyczyna zwłoki. W zaistniałej sytuacji brak było podstawy do przyjęcia, że w chwili wniesienia skargi, organ uchylał się od wykonania wyroku pozostając w nieusprawiedliwionej zwłoce, co uzasadniałoby wymierzenie kary grzywny na podstawie art. 154 u.p.p.s.a. To zaś skutkować musiało oddaleniem skargi.

W kwestii wniosków procesowych zgłoszonych przez skarżących w piśmie złożonym w dniu rozprawy, wyjaśnić należy, że zostały one rozpoznane na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o przeprowadzenie dowodów z map geodezyjnych działek o określonych numerach oraz aktu własności ziemi z uwagi na to, że nie były to dokumenty niezbędne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Brak bowiem bezpośredniego związku pomiędzy wnioskami dowodowymi strony a przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez Sąd, która sprowadza się do ustalenia czy organ uchylał się od wykonania wyroku. Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżących o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż w sprawie nie ma takiej potrzeby a sformułowany przez skarżących zarzut nie mieści się w zakresie art. 193 Konstytucji. Natomiast zarzut zamiany akt sprawy nie mieści się w kategorii wniosków procesowych.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 u.p.p.s.a orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O przyznaniu ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi wynagrodzenia od Skarbu Państwa za pomoc prawną udzieloną z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 u.p.p.s.a. określając jego wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) – jak w pkt II wyroku.