Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt SA/Lu 261/95
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1996-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Wpłaty dokonane na uzupełnienie kapitału akcyjnego w spółce tworzonej w celu oddania jej do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych - nie mogły być uznane jako wydatek przeznaczony na objęcie akcji, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/.

TEZY

Wpłaty dokonane na uzupełnienie kapitału akcyjnego w spółce tworzonej w celu oddania jej do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych - nie mogły być uznane jako wydatek przeznaczony na objęcie akcji, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/.


SENTENCJA

skargę oddala w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 1994 r. (...) Izba Skarbowa w L., po rozpoznaniu odwołania Zofii i Ryszarda małżonkom W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia 31 sierpnia 1994 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. wobec Zofii i Ryszarda małż. W. w kwocie 2.290.000 zł wydaną w trybie art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa podzieliła pogląd organu I instancji, iż dokonane w zeznaniu podatkowym odliczenie od dochodu kwoty 11.450.000 zł nie stanowiło wydatku na objęcie akcji w spółce tworzonej w celu oddania jej do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, a tym samym wydatek ten nie mógł, zdaniem organów podatkowych, podlegać odliczeniu od dochodu na zasadzie art. 26 ust. 1 pkt 10 w. cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Izby Skarbowej wydatek udokumentowany świadectwem tymczasowym przeznaczony był na nabycie akcji Spółki akcyjnej "L." od założyciela Spółki akcyjnej - Przedsiębiorstwa Produkcyjno Budowlanego "P."

Spółka z o.o. w L. Okoliczność, iż utworzona w dniu 10 grudnia 1991 r. Spółka Akcyjna PPB "L." otrzymała do odpłatnego korzystania mienie byłego Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów "L.", nie miała zdaniem Izby Skarbowej wpływu na kwalifikację wydatku poniesionego w 1993 r., którego odliczenia żądał podatnik, bowiem wydatek ten przeznaczony był na nabycie akcji od założyciela Spółki Akcyjnej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zofia i Ryszard W. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że art. 26 ust. 1 pkt 10 w. cyt. ustawy stanowił podstawę do dokonania odliczenia wydatku w kwocie 11.450.000 zł. Skarżący wyjaśnili, że są udziałowcami Spółki z o.o. "P.", tak jak i inni pracownicy zlikwidowanego przedsiębiorstwa w grudniu 1991 r., nagrodę z zysku otrzymał w akcjach Spółki Akcyjnej "L." i w ten sposób stał się właścicielem opłaconych w 1/4 części wartości nominalnej imiennych akcji Spółki. Odliczenia od dochodu domagają się w odniesieniu do kwoty tego wydatku, który ponieśli zgodnie z uchwałą Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy w dniu 1 grudnia 1993 r. z tytułu wpłaty następnej części wartości nominalnej akcji, wpłaconej do kasy Spółki Akcyjnej "L.".

W ocenie skarżących wydatki te są identyczne dla wszystkich akcjonariuszy, stąd decyzja organów podatkowych jest krzywdząca, bowiem różnicuje uprawnienia z tytułu odliczeń w stosunku do podatników, którzy objęli akcje w spółkach tworzonych dopiero w 1993 r.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w L. wniosła o jej oddalenie i dodatkowo wskazała, że wydatek poniesiony przez skarżących w 1993 r. nie był przeznaczony na objęcie akcji lecz na uzupełnienie kolejnej części kapitału akcyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem i wydana została z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /tekst jedn. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ od dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym odliczeniu podlegają wydatki na nabycie akcji i zakup obligacji od Skarbu Państwa oraz wydatki poniesione na objęcie akcji w Spółce tworzonej w celu oddania jej do odpłatnego korzystania przedsiębiorstwa lub zorganizowanych części mienia przedsiębiorstwa, zlikwidowanego na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż komunalne Przedsiębiorstwo Przemysłu Betonów "L." w L. zostało zlikwidowane, a jego mienie stanowiące zespół składników materialnych i niematerialnych oddane zostało do odpłatnego korzystania Spółce Akcyjnej pod firmą Przedsiębiorstwo Prefabrykatów Betonowych "L." w L. na podstawie art. 39 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298/.

Umowa odpłatnego oddania mienia do korzystania sporządzona została pomiędzy Zarządem Miasta L. a Spółką Akcyjną "L." w dniu 31 grudnia 1991 r.

Spółka Akcyjna "L." związana została w akcie notarialnych z dnia 10 grudnia 1991 r. przez Spółkę z ograniczona odpowiedzialnością Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Budowlane "P." w L., Kazimierę P., Marka K., Janusza Z. i Kazimierza K. - założycieli Spółki Akcyjnej, którzy zgodnie z par. 9 aktu notarialnego objęli wszystkie 32.000 akcji o wartości 200.000 zł każda, w tym Spółka z o.o. "P." objęła 29.500 akcji w kwocie 5.900.000.000 zł.

Wszystkie akcje były akcjami imiennymi pokrywanymi gotówką. W par. 9 ust. 2 aktu notarialnego założyciele zobowiązali się opłacić akcje w gotówce w 1/4 części ich wartości nominalnej przed zarejestrowaniem Spółki. Zapis ten zgodny był z wymogiem art. 311 par. 3 kodeksu handlowego stanowiącym, iż akcje wydawane za gotówkę powinny być przed zarejestrowaniem spółki opłacone przynajmniej w jednej czwartej części ich wartości nominalnej. W postanowieniu rejestracyjnym wydanym na wniosek Spółki akcyjnej "L." przez Sąd Rejonowy w L. Nr Rej. H. 1251I z dnia 16 grudnia 1991 r. stwierdzono, iż założyciele opłacili akcje w gotówce w 1/4 części ich wartości nominalnej przed zarejestrowaniem.

Na dowód częściowej wpłaty - stosownie do art. 346 par. 1 kodeksu handlowego, Spółka akcyjna wydała w dniu 28 grudnia 1991 r. imienne świadectwa tymczasowe dla Spółki z oo. PP. "P.". Zgodnie z par. 9 ust. 5 aktu zawiązania Spółki Akcyjnej, zawierającym postanowienia statutowe Spółki, akcje są zbywalne za pisemną zgodą Zarządu. Jak wynika z treści zapisu załączonych do akt imiennych świadectw tymczasowych, Zarząd Spółki Akcyjnej wyraził pisemną zgodę na przeniesienie świadectwa tymczasowego wydanego dla Spółki z oo. PP. "P." na inne - oznaczone w świadectwach osoby. Zbycie przez założyciela Spółki akcyjnej "P." części objętego w akcie zawiązania Spółki kapitału akcyjnego, za pisemną zgodą Zarządu, zgodne było z zapisem statutu Spółki i art. 348 par. 1-3 kodeksu handlowego. Świadectwo tymczasowe, na którym uczyniono zapis o przeniesieniu prawa do Spółki na inną osobę, jest więc dla nabywcy dokumentem stwierdzającym prawo akcjonariusza do Spółki.

W związku z tym organy podatkowe nie negowały /bo i nie miały do tego podstaw/ praw strony postępowania podatkowego wynikających z udokumentowanego uczestnictwa w Spółce Akcyjnej "P.", lecz na podstawie zebranego materiału dowodowego poprawnie oceniły, iż uczestnictwo w Spółce akcyjnej jest następstwem nabycia akcji, a nie objęcia akcji którego dokonali założyciele Spółki Akcyjnej w akcie notarialnym z dnia 10 grudnia 1991 r. W związku z tym wpłaty dokonane w dniu 1 grudnia 1993 r. na uzupełnienie kapitału akcyjnego zgodnie z uchwała Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, nie mogły być uznane jako wydatek przeznaczony na objęcie akcji, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 10 w. cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wbrew twierdzeniom skargi przepis ten sformułowany jest w sposób nie budzący wątpliwości i rozróżnia wydatki ponoszone przez podatników na nabycie akcji /od Skarbu Państwa/ i na objęcie akcji /w spółkach tworzonych w celu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych/.

Wydatek poniesiony w dniu 1 grudnia 1993 r. stanowił dopłatę do akcji nabytych od Spółki z o.o. "P." przed data Walnego Zgromadzenia, na którym ustalono zobowiązanie akcjonariuszy do kolejnej wpłaty gotówkowej, uzupełniającej wartość nominalna posiadanych akcji.

Stosownie do art. 196 par. 1 Kpa, sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonych doń decyzji i nie jest uprawniony do oceny słusznościowej podjętych zgodnie z przepisami ustawy rozstrzygnięć administracyjnych.

W niniejszej sprawie istota sporu była interpretacja art. 26 ust. 1 pkt 10 w. cyt. ustawy, który to przepis ustanawia ulgę w podatku dochodowym zezwalając na obniżenie podstawy opodatkowania w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Zważyć wiec należało, że wykładnia przepisów przyznających ulgi podatkowe dokonywana być musi w sposób ścisły i zgodny przede wszystkim z brzmieniem przepisu bowiem wszelkie ulgi podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.