Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2166/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 43, art. 44,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33, art.148, art. 147 ar.2, art. 153 art. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.

odmówił Skarżącej – A.J. prowadzącej działalność gospodarczą

pod firmą Agencja M. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na

postępowanie zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzenia o wykonaniu

zabezpieczenia nr [...] wydanego [...] grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania

zabezpieczającego dokonano wpisów hipoteki przymusowej w: Dziale [...] Księgi

Wieczystej nr [...] prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych

Sądu Rejonowego dla W. w W., Dziale [...] Księgi

Wieczystej nr [...] prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych

Sądu Rejonowego w K., Dziale [...] Księgi Wieczystej nr [...]

prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla W.

w W., Dziale [...] Księgi Wieczystej nr [...]

prowadzonej przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P.,

Dziale [...] Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez [...] Wydział

Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Z., oraz zajęcia zabezpieczającego

należącego do Skarżącej rachunku bankowego w [...].

30 stycznia 2012 r. Skarżąca złożyła pismo w treści którego złożony został

zarzut w postępowaniu zabezpieczającym wraz ze stosownym wnioskiem

o przywrócenie terminu. W treści wniosku o przywrócenie terminu podniosła, że

przebywała w okresie grudnia 2011roku i stycznia 2012 roku poza granicami kraju.

Faktu tego nie zmienia krótkotrwały powrót do domu rodzinnego w okresie świąt

Bożego Narodzenia 2011 roku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wskazał, że w złożonym

wniosku nie podano istotnych przyczyn, niemożliwych do usunięcia, które były

przeszkodą dotrzymania terminu. Jako jedyna przeszkoda wyżej wymienionego

rodzaju wskazane zostało przez Skarżącą, że nie musi osobiście odbierać

korespondencji. Ponadto wskazane w treści wniosku o przywrócenie terminu

argumenty nie uprawdopodabniają braku winy Skarżącej w uchybieniu terminowi,

bowiem w opinii organu egzekucyjnego wyżej wymienioną przeszkodę w postaci

braku wiedzy o konsekwencjach swych działań mogła usunąć jeszcze dnia 28

grudnia 2011 r. kontaktując się z swym fachowym pełnomocnikiem. Ponadto w opinii

organu pierwszej instancji wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie

siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wskazała, że usunięcie

przeszkody do odebrania zarządzenia było możliwe z chwilą jej powrotu do kraju

i zapoznaniem się z aktami postępowania. Zobowiązana dopiero 23 stycznia 2012 r.

udała się z swym pełnomocnikiem do doręczeń do siedziby organu egzekucyjnego

gdzie zapoznała się z aktami postępowania i ze stanowiskiem organu odnośnie daty

doręczenia. Skarżąca wskazała także, że wykazując się właściwą dbałością o swe

interesy ustanowiła pełnomocnika.

Postanowieniem z [...] maja 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W.

utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powołał się na art. 58 § 1 i § 2, art 59 ustawy Kodeks

postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 (t.j.Dz.U.z 2000 r.,Nr 98,

poz.1071 ze zm) zwanej dalej "k.p.a" i wyjaśnił, że 28 grudnia 2011 r. Skarżąca

odmówiła przyjęcia doręczanej jej do rąk własnych, w miejscu jej zamieszkania przez

pracownika organu egzekucyjnego korespondencji, wskazując na okoliczność

ustanowienia przez siebie dnia 7 grudnia 2011 r. pełnomocnika do doręczeń w

rozumieniu art. 147 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012, poz.749 ze zm.) zwana dalej "O.p."

Dyrektor Izby Skarbowej w W. dał wiarę pełnomocnikowi Skarżącej,

który jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu w postaci braku świadomości

konsekwencji prawnych odmowy przyjęcia doręczanej korespondencji wskazał dzień

23 stycznia 2012 r. w którym Skarżąca stawiła się wraz z radcą prawnym w Urzędzie

Skarbowym W. w celu wyjaśnienia powodu zajęcia rachunku

bankowego w [...] S. A. W konsekwencji powyższego została

poinformowana o prowadzonym na jej majątku postępowaniu zabezpieczającym oraz

zapoznała się z aktami prowadzonego postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że Skarżąca jednocześnie ze

złożeniem wyżej wymienionego wniosku dokonała czynności dla której określony był

termin a mianowicie złożyła zarzut w postępowaniu zabezpieczającym. Wobec wyżej

wymienionych okoliczności nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie spełnione

zostały warunki prawidłowego złożenia wniosku o przywrócenie terminu wskazane

przez ustawodawcę w treści art. 58 § 2 k.p.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że Skarżąca mogła nie mieć

świadomości konsekwencji odmowy przyjęcia doręczanej jej do rąk własnych

korespondencji zawierającej między innymi rzeczone zarządzenie zabezpieczenia,

jednak zarówno na gruncie sądownictwa administracyjnego jak i doktryny prawa

przyjmuje się, że nieznajomość prawa nie może być uznana za brak zawinienia

W przedmiotowej sytuacji Skarżąca nie dołożyła wymaganej staranności, bowiem

osoba dbająca należycie o swoje interesy jeszcze w tym samym dniu

skontaktowałaby się z reprezentującym ją fachowym pełnomocnikiem w celu

wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości natury prawnej.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie

i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że postanowienie zostało wydane

z naruszeniem art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie poprze; uznanie, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy

w odmowie odbioru doręczanych do rąk własnych Skarżącej 28 stycznia 2011 r.

pisma. Ponadto podniosła, iż w sprawie organy administracyjne działały

z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji oraz

naruszeniem standardów kultury administrowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując

stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje::

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne

sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności

administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.

- dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3

p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie

doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie

będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną

(art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz

przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania,

że skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na

prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego

winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia

ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy

dopełnić czynności, dla której określony był termin. A zatem organ administracji

publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie

następujące przesłanki:

1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie

uprawdopodobniony,

2. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od

ustania przyczyny uchybienia terminowi,

3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze

złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie uznał, że skarżący dochował terminu

do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu

zabezpieczającym.

Niewątpliwie zasadnie wskazał organ, że kryterium braku winy wiąże się z

obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności

procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej

nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można

wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

W wyroku z 3 kwietnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 1312/95, NSA wskazał, że

przewidziane w art. 43 i 44 k.p.a. zastępcze formy doręczenia pism rodzą

domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatom. Domniemanie to

może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że, mimo zastosowania zastępczej

formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego

niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do

przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsce.

Nie jest sporne jest między Stronami, iż Skarżąca w dniu 28 grudnia 2011 r.

odmówiła pracownikom organu egzekucyjnego przyjęcia korespondencji zawierającej

decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2011

r. Nr [...] stanowiącej zabezpieczenie należności z tytułu

podatku od towarów i usług oraz zarządzenia o zabezpieczeniu nr [...] wydanego [...] grudnia 2011 r. Takie postępowanie Skarżącej spowodowane zostało

błędnym przekonaniem, iż mimo, że przebywa we własnym mieszkaniu to nie musi

osobiście odbierać korespondencji, bowiem złożyła w organie podatkowym

oświadczenie, że z uwagi na wyjazd za zagranicę ustanowiła pełnomocnika do

doręczeń.

Odnosząc się do prawidłowości doręczenia decyzji o zabezpieczeniu wydanej na

podstawie art.33 O.p. w sprawie mają zastosowanie jak prawidłowo wskazały organy

egzekucyjne przepisy O.p. Artykuł 148 O.p. reguluje doręczanie pism osobom

fizycznym. Przy czym nie ma znaczenia, w jakim charakterze adresat bierze udział w

postępowaniu. Przepis ten ma więc zastosowanie do każdej osoby fizycznej, która

może uczestniczyć w postępowaniu, czyli np. strony, pełnomocnika, przedstawiciela

strony, biegłego, świadka, a także osoby, u której znajduje się przedmiot oględzin.

Ustawodawca ściśle wyznaczył miejsca, w których doręczenie jest prawnie

dopuszczalne. W odniesieniu do osób fizycznych wskazano na: mieszkanie adresata,

miejsce pracy, siedzibę organu podatkowego oraz każde miejsce, gdzie się adresata

zastanie. Przy czym kolejność doręczania odgrywa istotne znaczenie.

W pierwszym rzędzie doręczenie powinno nastąpić w miejscach określonych w §

1 i 2 komentowanego przepisu, czyli w mieszkaniu adresata lub w miejscu pracy oraz

w siedzibie organu podatkowego. Przy czym, co warto podkreślić, w miejscu pracy

istnieje możliwość doręczenia zarówno osobiście, do rąk adresata (tzw. doręczenie

właściwie), bądź też osobie upoważnionej przez pracodawcę (tzw. doręczenie

zastępcze). Wyliczenie powyżej wymienionych miejsc (art. 148 § 1 i 2 o.p.), w których

może zostać dokonane pisma zostało dokonane w sposób równoważny. Nie jest

zatem istotna kolejność, sprowadzająca się do przyznana pierwszeństwa doręczeniu

określonemu w § 1. Zatem dokonanie doręczenia pisma w siedzibie organu

podatkowego lub też w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej do odbioru

korespondencji nie musi być poprzedzone nieskuteczną próbą doręczenia pisma w

mieszkaniu lub w miejscu pracy adresata.

Sposób doręczenia, który może mieć zastosowanie dopiero w dalszej kolejności

(po uprzedniej próbie doręczenia w trybie art. 148 § 1 i 2 o.p.), został określony w § 3

tego przepisu. Przewiduje on możliwość doręczenia pisma w każdym miejscu, gdzie

się adresata zastanie.

W rozpoznawanej sprawie decyzję doręczono Stronie w jej mieszkaniu, czego

nie kwestionuje Strona jak i jej pełnomocnik. Okoliczność ustanowienia pełnomocnika

do doręczeń pozostaje bez znaczenia przy ocenie skuteczności doręczenia decyzji.

Art.147 § 2 O.p. nie mógł mieć zastosowania w sprawie, bowiem Skarżąca nie

przebywa za granicą, ale w swoim mieszkaniu. Treścią obowiązku wynikającego z

art. 147 § 2 O.p spoczywającego na stronie jest ustanowienie pełnomocnika do

spraw doręczeń w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy

spowodowany brak możliwości przyjazdu do kraju w tym czasie. W sytuacji gdy

Strona przerywa pobyt i wraca do Polski choćby na krótki czas, to mimo

ustanowionego wcześniej pełnomocnika do doręczeń zobowiązana jest osobiście

odbierać korespondencję. Z treści wyżej wskazanego przepisu wynika, że organy

podatkowe zobowiązane są doręczać korespondencję pełnomocnikowi do doręczeń,

tylko w razie wyjazdu Strony za granicę, a nie wtedy kiedy przebywa w mieszkaniu.

Samo złożenie oświadczenia w organie podatkowym o wyjeździe za granicę i

ustanowieniu pełnomocnika do doręczeń zasad tych nie zmienia.

Z tych względów w ocenie Sądu wskazana wyżej decyzja o zabezpieczeniu

wydana na podstawie przepisów O.p. została prawidłowo doręczona w trybie art. 153

§ 1 i 2 O.p

Doręczenie zarządzenia o zabezpieczeniu dokonane prawidłowo w trybie przepisów

k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r.o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) też

zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości prawnych i faktycznych. W k.p.a. brak jest

analogicznego do Art. 147 O.p. przepisu określającego zasady doręczeń w

przypadku wyjazdu Strony za zagranicę na okres dłuższy niż dwa miesiące.

Okoliczności więc podnoszone w tym zakresie przez Stronę pozostają poza

zakresem rozważań Sądu. Rozważenia natomiast wymaga, czy zachodziły

przesłanki do zastosowania przez organy egzekucyjne trybu doręczenia

wskazanego w art.47§ 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy sytuacji, w której adresat

odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny

sposób. Nie jest dopuszczalne stosowanie tego przepisu w odniesieniu do osób

odbierających pismo, które nie są zarazem adresatami tego pisma, np. dorosły

domownik strony, dozorca, sąsiad. Wskazane w tym przepisie rozróżnienie

sposobów doręczenia pisma adresatowi (przez pocztę lub inny organ albo w inny

sposób) nie ma znaczenia prawnego, bowiem skutki prawne odmowy przyjęcia

pisma przez adresata są te same w każdym wypadku, tj. pismo zwraca się nadawcy

z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo zwraca się nadawcy,

którym jest organ administracji publicznej, z adnotacją o odmowie przyjęcia pisma i

datą odmowy. Organ administracji publicznej, który otrzymał pismo, jest obowiązany

włączyć pismo wraz z adnotacją do akt sprawy. Pismo to stanowi dowód, że adresat

odmówił przyjęcia pisma. Wystąpienie skutków domniemania przewidzianego w art.

47 § 2 jest uwarunkowane prawidłowym dokonaniem wszystkich przewidzianych w

art. 47 § 1 czynności podmiotu doręczającego i organu administracji publicznej.

Jeżeli zatem wystąpiła przesłanka zastosowania art. 47, tj. adresat pisma odmówił

jego przyjęcia, doręczający zwrócił je nadawcy wraz z adnotacją o odmowie jego

przyjęcia i datą odmowy, a organ administracji publicznej włączył je wraz z

adnotacją do akt sprawy, to należy przyjąć, że data doręczenia pisma jest datą

odmowy przyjęcia go przez adresata. Trafnie podkreśla Z. Janowicz, że "adresat

pisma nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych

doręczenia" (Komentarz, 1995, s. 148).

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca odmówiła przyjęcia

korespondencji, a organy egzekucyjne z poszanowaniem zasad określonych w

powyższym przepisie uznały zarządzenie o wykonaniu zabezpieczenia za

doręczone prawidłowo.

Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące

braku winy Skarżącej zarówno co do odmowy przyjęcia pisma jak i uchybienia

terminowi do wniesienia odwołania.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.