Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1194/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-12-05 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. i W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

A. K. i W. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. opisaną w sentencji decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą im rozbiórkę obiektu tymczasowego – obiekt nr [..] – domek holenderski o wymiarach w rzucie 3,03m x 8,80m na działce nr [...], obręb D., zlokalizowany bez zezwolenia właściwego organu. W skardze zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

W wykonaniu wezwania Sądu zobowiązującego do usunięcia braku formalnego złożonego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, skarżący w zakreślonym terminie nadesłali dwa odrębne formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę, że wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone przez małżonków, zawierają identyczne żądanie i uzasadnienie, a koszty w przedmiotowej sprawie ponoszone są solidarnie przez skarżących rozpoznano je jako jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W motywach wniosku skarżący podali, że nie stać ich na poniesienie kosztów wpisu od wniesionych skarg wynoszących łącznie [...] zł (w niniejszej sprawie [...] zł), ponieważ tyle nie zarabiają. Na ich utrzymaniu pozostaje córka, która jest uczennicą gimnazjum. Skarżący są właścicielami działek położonych w D. o powierzchni 1 600m2 i 800m2 oraz w działki K. o powierzchni 2000m2 i domu o powierzchni 100m2 i pola ornego o powierzchni 3ha. Ponadto małżeństwo posiada samochód osobowy [...], nr rej. [...] o wartości [...]zł, [...] o wartości [...] zł oraz [..] o wartości [...]. Roczny dochód z prowadzonej przez każdego ze skarżących działalności gospodarczej wynosi [...] zł, natomiast miesięczne wydatki ponoszone z tytułu opłat za wodę, prąd gaz stanowi kwota ok. [...] zł.

Mając na uwadze, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawców, referendarz sądowy zobowiązał strony do przedłożenia dodatkowych dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy:

- dowodów potwierdzających wysokość niezbędnych wydatków ponoszonych na utrzymanie domu w okresie ostatnich trzech miesięcy (np. gaz, prąd, woda itp.) oraz innych niezbędnych wydatków z tego okresu,

- wyciągów z zestawieniem operacji bankowych z posiadanego/ych kont/a bankowego/ych z okresu ostatnich 3 miesięcy,

- decyzji w sprawie podatku od posiadanych nieruchomości z rok 2016,

- oświadczenia jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi W. K. oraz przedłożenie dokumentów związanych z jej prowadzeniem za ostatnie półrocze (np. raporty kasowe, księga przychodów i rozchodów itp.). Jeżeli w celu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący wynajmuje np. lokal, to przedłożenie umowy potwierdzającej powyższy fakt,

- oświadczenia jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi A. K. W przypadku wynajmu domków letniskowych przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskanego z ich wynajmu.

Jednocześnie referendarz sądowy poinformował, ze wykonanie zobowiązania przez jednego z małżonków zwalnia z tego obowiązku drugiego małżonka.

Skarżący żądanych dokumentów nie nadesłali.

Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył:

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu Państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy skarżącym wymienionych w art. 246 § 1 P.p.s.a. zgodnie z którą, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. To strona ma wykazać sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem sądowym) w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1474/13).

W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. A. K. i W. K. nie wykazali bowiem, że spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, z uwagi na podnoszone we wniosku okoliczności, z których wynika, że prowadzą działalności gospodarcze, dysponują zarówno majątkiem nieruchomym (dom, działki) jak i ruchomym (samochody osobowe) zostali wezwani do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących ich sytuacji materialnej. Powyższe miało na celu ustalenie ich rzeczywistego dochodu z prowadzonych działalności gospodarczych i zestawienie go z miesięcznymi kosztami niezbędnego utrzymania. Niewykonanie zobowiązania referendarza sądowego uniemożliwiło dokonanie powyższego zestawienia, a tym samym ocenę, czy wnioskodawcy spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r. , sygn. akt I OZ 51/13, LEX nr 1273885). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, uniemożliwiając tym samym dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny ich sytuacji finansowej. Brak właściwego wykonania wezwania referendarza sądowego skutkować musiał odmową przyznania prawa pomocy, wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Należy również pamiętać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedstawionej sprawie referendarz sądowy nie mógł dokonać takiej oceny, gdyż nie posiadał wystarczających informacji i dokumentów potwierdzających podnoszoną przez skarżących trudną sytuację finansową.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.