Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 241/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-09-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 249a, art. 258 par. 2 pkt 7.
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej - obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika WSA/post. 1 – sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, z dnia 12 maja 2017 r., w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy A.B. w postaci zwolnienia od kosztów skarżącego i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia "[...]" w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej.

Następnie, pismem z dnia 31 lipca 2017 r., A.B. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi oraz wniósł o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

W związku z powyższym referendarz sądowy pismem z dnia 8 sierpnia 2017 r. wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Nadto w związku z faktem, iż skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.), wezwał do przedstawienia jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podania nowych faktów na tyle znaczących, aby mogły one doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, przedstawionych w prawomocnym postanowieniu z dnia 14 lipca 2017 r., w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowy ustanowienia radcy prawnego. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że w sytuacji nie wskazania jakichkolwiek nowych okoliczności, czy też nie przedłożenia dokumentów i oświadczeń odnoszących się o jego sytuacji finansowej, do których był wezwany – wezwaniami z dnia 21.04.2017 r. i 5.06.2017 r. skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe.

Na wezwanie referendarza sądowego skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF z dnia 22 sierpnia 2017 r., w którym w rubryce 4.1 "Wnoszę o" zakreślił zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast w rubryce 4.2 nic nie zakreślił. Ponadto oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości "[...]", żona zaś z tytułu "wynagrodzenia" otrzymuje kwotę "[...]". Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 100 m2. Innego majątku nie posiada. Wskazał, że ponosi następujące wydatki: opał – 2000 zł, wyżywienie -800 zł, energia -200 zł, gaz- 100 zł, woda 100 zł, media- 200 zł, egzekucja – "150" zł lub "180" zł (wysokość nieczytelna).

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Uznano bowiem, że pomimo nie zakreślenia przez wnioskodawcę rubryki 4.2 na urzędowym formularzu poprzez wskazanie, o którego z pełnomocników wnioskuje skarżący, wnioskodawca podtrzymuje swój wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika przedstawiony w piśmie z dnia 31 lipca 2017 r..

Przystępując zatem do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu, a dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy (opisane wyżej postanowienie z 14 lipca 2017 r.) w związku z wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, które to postanowienie jest prawomocne.

Wobec powyższego złożony ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w sprawie, w której uprzednio rozpoznawano już wniosek o tożsamym przedmiotowo zakresie i wydano prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, powoduje konieczność dokonania jego oceny w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2007 r. o sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. o sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. o sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. o sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349).

Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. W tym postępowaniu nie jest możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego przez co należy również rozumieć, brak przedstawienia dokumentów źródłowych i oświadczeń na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. co jest równoznaczne z brakiem uprawdopodobnienia składanych oświadczeń i prowadzi do uznania, że przedstawione oświadczenie nie jest wiarygodne.

Oceniając zatem ponowny wniosek skarżącego w kontekście art. 165 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż brak było podstaw do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącego dokonanej w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2017 r.

Analizując podstawy pierwotnej odmowy udzielenia stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym przypomnieć należy, iż skarżący nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. W szczególności oświadczenie wnioskodawcy, co do wysokości uzyskiwanych dochodów przez niego i jego rodzinę jaki i ponoszonych miesięcznych wydatków, w sytuacji nie potwierdzenia go dokumentami źródłowymi, do których wnioskodawca był wzywany dwukrotnie (pismami: z dnia : 21.04.2017r. i 5.06.2017 r.) powoduje, że pozostaje ono wciąż "gołosłowne". Tym samym wciąż nie jest znana rzeczywista wysokość uzyskiwanych przez niego i jego rodzinę dochodów jak i ponoszonych kosztów. W tych warunkach stwierdzone różnice w składanych oświadczeniach wnioskodawcy, nawet wskazujące na pogorszenie jego sytuacji materialnej nie mogą stanowić podstawy do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Dokonując bowiem porównania sytuacji materialnej skarżącego – w świetle oświadczeń złożonych na formularzu PPF z 11 kwietnia 2017 r. i przedłożonych na wezwanie dokumentów źródłowych oraz na formularzu 22 sierpnia 2017 r. stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania – stwierdzić należy, iż strona uzasadnia swój wniosek poprzez eksponowanie tych samych przesłanek, które w jej ocenie przemawiają za udzieleniem jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W szczególności skarżący powiela oświadczenie w zakresie wysokości osiąganych dochodów przez jego rodzinę tj. "[...]"miesięcznie. Przy czym, co istotne, oświadczenia te wciąż nie zostały uprawdopodobnione przez skarżącego dokumentami źródłowymi. Ponadto wciąż gołosłowne pozostaje oświadczenie w zakresie wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym

W sytuacji zatem nieusunięcia przez skarżącego do chwili obecnej wątpliwości co do wysokości faktycznie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków w związku z brakiem przedłożenia dokumentów źródłowych stwierdzić należało, że nie doszło do zmiany sytuacji majątkowej strony uzasadniającej wzruszenie prawomocnego postanowienia tut. Sądu z dnia 14 lipca 2017 r.

Brak złożenia przez wnioskodawcę rzetelnych i pełnych wyjaśnień zarówno w ramach poprzedniego rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w przedmiotowym wniosku powoduje, że wciąż niejasna pozostaje kwestia wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego rodzinę dochodów jak i faktyczna wysokość ponoszonych kosztów utrzymania. W sytuacji nieuprawdopodobnienia przez wnioskodawcę składanych oświadczeń brak było podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się sytuacji majątkowej. Wskazać przy tym trzeba, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem w okolicznościach sprawy brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, że spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lipca 2017 r.

Uzasadniając zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazać należy na wypracowane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym, w sytuacji gdy strona skarżąca składa kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty na identycznej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie oddalonym już rozstrzygnięciu i który de facto ma na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, zastosowanie znaleźć powinien art. 249a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się (por. postanowienia NSA: z dnia 31 maja 2016 r. o sygn. akt I GZ 351/16; z dnia 8 czerwca 2016 r. o sygn. akt I GZ 368/16; z dnia 15 lipca 2016 r. o sygn. akt I GZ 398/16; z dnia 4 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II GZ 768/16; także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2016 r. o sygn. akt IV SA/Po 895/15). Dodatkowo wskazać trzeba, że również w literaturze podkreśla się, że art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu (R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 989).

Tym samym na podstawie art. 165 w związku z art. 249a p.p.s.a., należało umorzyć postępowanie z ponownego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 249a, w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.