Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 149/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2a, art. 5 ust. 1,  ust. 4 pkt 1 lit. a-i, art. 8 ust. 1,  art. 24 ust. 1 pkt 1 i  ust. 3,  art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi B. Z., B. Z., K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., powołując się na przepisy art. 22 ust. 2a, art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwem opałowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.), określanej dalej też jako "ustawa SENT", a także art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) nałożył na E. spółkę cywilną B. Ż., B. Ż. i K. Ż. karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z przewożeniem oleju napędowego o kodzie CN2710 cysternami samochodowymi do przewozu paliw bez dopełnienia obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu. Podczas kontroli w dniu [...] stycznia 2019 r. o godz. 14.36 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości D. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili kontrolę przewozu towarów polegającą na sprawdzeniu przestrzegania przepisów ww. ustawy. Do kontroli zatrzymali zespół pojazdów składający się samochodu ciężarowego marki S. o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej marki R. o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez P. C. legitymującego się stosownym prawem jazdy. Przedmiotem przewozu był olej napędowy o kodzie CN2710 przewożony cysternami samochodowymi do przewozu paliw, zgłoszony do systemu SENT według zgłoszeń i numerach [...], na łączną ilość 26.500 litrów, przewożony od podmiotu wysyłającego E. s.c. do siedmiu odbiorców mających siedzibę na terenie kraju. Przewoźnikiem towaru i podmiotem wysyłającym była spółka E. posiadająca zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne ważne do dnia [...] sierpnia 2020 r. W trakcie kontroli kierowca okazał siedem numerów referencyjnych SENT dotyczących realizowanego transportu. W chwili kontroli towar objęty czterema zgłoszeniami wskazanymi w decyzji został już dostarczony. W wyniku dokonanej weryfikacji dokumentów i numerów SENT w zakładce systemu "zobacz pozycję GPSA pojazdu" stwierdzono, że na mapie nie był widoczny środek transportu, tj. współrzędne geograficzne 0:00, w zakładce "zobacz przejazd GPS" brak było jakichkolwiek danych, przy każdym z ww. zgłoszeń SENT. Kierowca oświadczył, że ma włączony system GPS i okazał kontrolkę świadczącą o tym, że system jest włączony. Po nawiązaniu kontaktu z osobą odpowiedzialną w przedsiębiorstwie za system SENT otrzymano z firmy E. sc drogą mailową wizualizacje trasy przejazdu zespołu pojazdów pochodzące z systemu gps24juwentus.pl. Przedmiotowe dane nie były jednak przekazywane do systemu SENT-GEO funkcjonującego na platformie PUESC. Modyfikacja danych w systemie nastąpiła dopiero o godzinie 15:47 i wówczas pojazd stał się widoczny w module SENT-GEO. Kierowca oświadczył, iż uzyskał informację, że przy pierwotnym zapisie mylnie podano dane, nie wyjaśniając jednak szczegółów powstałej nieprawidłowości. Dokonane podczas kontroli ustalenia pozwoliły na stwierdzenie, że przewoźnik nie dopełnił obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru (art. 10 a ust. 1 ustawy o SENT). Szczegółowe ustalenia zawarto w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu decyzji podstawowym środkiem technicznym służącym monitorowaniu przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który jest jednocześnie administratorem danych zawartych w rejestrze. W rejestrze prowadzonym w formie teleinformatycznej gromadzone są dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dane geolokalizacyjne. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy SENT systemowi monitorowania przewozu podlega m. in. przewóz towarów objętych pozycją CN 2710, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Przez przesyłkę rozumie się określoną ilość towarów tego samego rodzaju przewożonych od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu (art. 3 ust. 3 ustawy SENT). Przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna, lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, wykonująca przewóz towarów (art. 2 pkt 8 ustawy SENT). Zgodnie z art. 2 pkt 2a tej ustawy lokalizator to telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologię pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru. Numerem urządzenia jest indywidualny numer urządzenia przekazującego dane geolokalizacyjne środka transportu do zewnętrznego systemu lokalizacji używanego przez przewoźnika (art. 2 pkt 4a ww. ustawy).

W niniejszej sprawie przewóz towaru był realizowany na terenie kraju od podmiotu wysyłającego E. s.c. ze S. do siedmiu odbiorców z miejscem dostawy na terenie województwa z. , zatem w sprawie ma zastosowanie art. 5 ust. 1 ustawy SENT. Przepis ten określa zakres zgłoszenia w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju. Z treści tego przepisu wynika, że podmiot wysyłający jest zobowiązany przesłać do rejestru- przed rozpoczęciem przewozu towaru – zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów zgłoszenie winno zawierać dane określone w art. 5 art. 2 SENT. Przewoźnik obowiązany jest przed rozpoczęciem przewozu po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, w tym o numer lokalizatora albo numer urządzenia. Ustawa reguluje także tryb postępowania w przypadku niedostępności rejestru. Zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy, w przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu KAS dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie.

Przedmiotem przewozu był towar o kodzie CN 2710 przewożony cysternami samochodowymi do przewozu paliw zgłoszony do systemu SENT według zgłoszeń o numerach [...], na łączną ilość 26.500 litrów. Z uwagi na rodzaj towaru oraz jego masę przewóz ten podlegał systemowi monitorowania drogowego przewozu na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy SENT. Ponieważ przewóz był realizowany na terenie kraju na przewoźniku ciążył obowiązek określony art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy uzupełnienia zgłoszeń przewozu towarów o ww. numerach, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium RP, o dane wskazane w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a-i ustawy SENT. Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy przewoźnik był zobowiązany niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu.

Zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole, kierowca okazał w trakcie kontroli 7 numerów referencyjnych SENT dotyczących realizowanego transportu. Z danych okazanych przez kierowcę oraz ustnych wyjaśnień wynikało, że przed kontrolą zrealizował dostawy do trzech odbiorców w łącznej ilości 13.000 litrów. Podczas kontroli w miejscowości D. w trakcie realizacji dostawy był olej napędowy objęty trzema zgłoszeniami SENT w łącznej ilości 13.500 litrów. Po sprawdzeniu zgłoszeń w systemie SENT oraz wskazań lokalizatora GPS funkcjonariusze ustalili, że zgłoszenia do rejestru zostały przesłane w dniu [...] stycznia 2021 r. a podany w zgłoszeniach numer urządzenia – [...] był nieprawidłowy, z tego powodu dane przesyłane przez system GPS nie były przekazywane do systemu SENT-GEO. Dopiero wskutek przeprowadzenia kontroli w dniu [...] stycznia 2021 r. o godzinach od 14.36 do 16.16 w zgłoszeniach tych zaktualizowano dane w zakresie numeru urządzenia (aktualizacja wszystkich zgłoszeń nastąpiła o godzinie 15.47 i 15.48) podając jego właściwy numer – [...] Od tego momentu dane geolokalizacyjne przewozu były przesyłane i widoczne w systemie SENT-GEO. Zatem będąca przewoźnikiem E. spółka cywilna nie dopełniła obowiązku określonego art. 8 ust. 1 ustawy SENT, nie zaktualizowała niezwłocznie danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim obowiązana była do i ich zgłoszenia (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit a-i). Ponadto, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. W niniejszej sprawie zgłoszenia SENT przesłano do rejestru w dniu 18 stycznia 2021 r., ale z powodu podania w zgłoszeniach nieprawidłowego numeru urządzenia dane geolokalizacyjne przewozów realizowanych w tym dniu, od chwili rozpoczęcia przewozu na ulicy [...] w S., do momentu kontroli która rozpoczęła się o godzinie 14.36 i odbyła się w miejscowości D., nie były rejestrowane w systemie SENT-GEO. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez kierowcę oraz na podstawie wizualizacji trasy przejazdu pochodzącej z systemu gps24juwentus.pl otrzymanej od przewoźnika ustalono, że kontrolowany zespół pojazdów od rozpoczęcia przewozu pokonał następujące odcinki drogi: [...] i na tym dystansie położenie kontrolowanego pojazdu nie było rejestrowane w systemie SENT. Będąca przewoźnikiem Spółka E. nie dopełniła obowiązku określonego art. 8 ust. 1 ustawy, tj. nie zaktualizowała niezwłocznie danych zawartych w zgłoszeniu oraz nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokacyjnych środka transportu objętego ww. zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru (art. 10a ust. 1 ustawy), za co organ nałożył karę pieniężną w kwocie po [...] zł za każde z tych naruszeń.

W odwołaniu od decyzji przewoźnik wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie odwołujących się decyzję wydano w wyniku błędnych ustaleń stanu faktycznego, dotyczących braku przekazywania aktualnych danych objętych zgłoszeniem w sytuacji gdy geolokalizator zamontowany w pojeździe był cały czas włączony podczas dokonywania przewozu. Ponadto, w sprawie doszło do naruszenia art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT poprzez niesłuszne przyjęcie, ze w sprawie brak było przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary w związku z istnieniem ważnego interesu publicznego. W sprawie doszło też do naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że pożądanym byłoby przyjęcie, iż ustalone w toku kontroli nieprawidłowości stanowią drobne błędy w zgłoszeniu i są wynikiem oczywistej omyłki. Tym samym ewentualne zastosowanie powinien mieć art. 24 ust. 1a ustawy SENT uprawniający do nałożenia kary w kwocie [...]zł. Ponadto, na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT uznaje się, że brak uzupełnienia w zgłoszeniu SENT danych dotyczących numeru geolokalizatora nie powoduje, iż prawidłowe przekazywanie aktualnych danych nie jest zapewnione. Nie należy także tracić z pola widzenia, że przepis art. 10a jak i art. 10b i 10c ustawy SENT odnoszą się przede wszystkim kwestii włączenia lokalizatora, ewentualnie utrzymania jego sprawności podczas przewozu, co zostało przez przewoźnika dochowane i utrzymane. Cel ustawy w postaci zapewnienia możliwości monitorowania przewozu został zapewniony, lokalizator był włączony a trasa przejazdu została w sposób niesporny ustalona na podstawie zapisu uzyskanego od operatora GPS. Błąd polegał wyłącznie na nieprawidłowym zgłoszeniu numeru urządzenia do systemu SENT-GEO, przy czym należy zauważyć, że dokonane zgłoszenie nie zostało przez system odrzucone. Przewoźnik nie miał zatem żadnego powodu by sądzić, że nie dopełnił obowiązku. Brak jest więc zarówno winy umyślnej jak i kwalifikowanej postaci winy nieumyślnej. Kara, nawet administracyjna, może być nakładana wyłącznie za czyny czy też zaniechania zawinione, a brak winy wyłącza możliwość nałożenia kary. Wina jest bowiem składnikiem przestępstwa, a tym samym warunkiem jego przypisania sprawcy czynu (art. 1 § 3 kk). Wina wyraża się w zarzucalności z powodu wadliwie ukształtowanej woli sprawcy, który naruszył normę sankcjonowaną w sytuacji, gdy bezprawność czynu była przez niego rozpoznawalna. W realiach niniejszej sprawy przewoźnikowi nie sposób zarzucić winy, był on bowiem przekonany o prawidłowości dokonanego zgłoszenia. Spółka nie przyczyniła się do powstałych uchybień, nie może więc za nie odpowiadać. Ponadto przyjęcie, że brak uzupełnienia w zgłoszeniu SENT danych dotyczących numeru geolokalizatora poczytywać należy jako niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, co dało organowi podstawę do wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT jest błędne i w konsekwencji doprowadziło do dwukrotnego nałożenia kary za ten sam czyn. Dwukrotne nałożenie kary administracyjnej za ten sam czyn narusza zasadę ne bis in idem oraz zasadę proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Odwołujący się zwrócili też uwagę że przepisy ustawy przewidują możliwość odstąpienia przez organ od nakładania kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny (art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 3). Możliwość odstąpienia od nakładania kary oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Uzależnione to jest od przeanalizowania przez organ określonej sprawy, czego w kwestionowanej decyzji zabrakło. Zaistniały stan faktyczny jest w ocenie odwołujących się skutkiem ponadprzeciętnych i losowych zdarzeń, świadczy o wystąpieniu sytuacji wyjątkowej, której Spółka nie dokonała w sposób celowy i zamierzony.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy nakładając na E. spółkę cywilną tworzoną przez B. Ż., B. Ż. i K. Ż. karę pieniężną w kwocie [...]zł.

W obszernym uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przewoźnik naruszył art. 8 ust. 1 oraz art. 10a ust. 1 ustawy SENT, co uzasadniało nałożenie na niego kary pieniężnej za oba te naruszenia. Jednocześnie zaznaczył, że przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiednie podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów tzw. wrażliwych. Nie ma znaczenia dla nałożenia kary popełnienie uchybienia w sposób oczywiście omyłkowy i bez zawinienia. Przepisy ustawy zostały tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt ich naruszenia. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego organu, są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których mogą się zdarzać przypadki niezamierzonego naruszenia przepisów ustawy, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Organy administracji po ustaleniu, że przewidziane ustawą SENT obowiązki nie zostały wykonane, przez osoby do tego zobowiązane, zobligowane są do nałożenia kary pieniężnej. Odstąpić od jej nałożenia mogą tylko w sytuacji określonej w art. 24 ust. 3 ustawy, wynikającej z ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Przy tym, po ustaleniu że któryś z tych interesów występuje, muszą uwzględnić stosowne przepisy dotyczące pomocy, wymienione w art. 26 ust. 3 ustawy.

Zaistnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika może zostać wykazane tylko we współpracy z tym przewoźnikiem. W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji przewoźnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa do brania czynnego udziału w postępowaniu, nie przekazał żadnych informacji o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika, jak również przesłanek interesu publicznego. Na okoliczności mające przemawiać za odstąpieniem od wymierzenia kary powołał się dopiero w odwołaniu od decyzji. W świetle art. 4 ust. 1 oraz art. 10a ustawy SENT środkami technicznymi służącymi monitorowaniu przewozu są rejestr zgłoszeń, lokalizator oraz zewnętrzny system lokalizacji. Przewoźnik zobowiązany jest podać, przy zgłoszeniu do rejestru SENT dane zgodne ze stanem faktycznym, w tym wskazać prawidłowy numer lokalizatora (mobilnej aplikacji "SENT GEO: Aplikacja kierowcy", zainstalowanej na smartfonie bądź tablecie posiadanym lub wykorzystywanym przez kierowcę w trakcie wykonywania przewozu) albo zamontowanego w pojeździe urządzenia, powiązanego z usługą ZSL. W przypadku stwierdzenia podania nieprawidłowych danych, bądź ich zmiany przed rozpoczęciem albo w trakcie wykonywanego przewozu, przewoźnik (jego pracownik) zobligowany jest do ich niezwłocznego zaktualizowania (art. 8 ust. 1 ustawy SENT). Obowiązek przesyłania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego tzw. towar wrażliwy realizowany jest poprzez łączne spełnienie następujących warunków:

1. Posiadanie w pojeździe sprawnego urządzenia technicznego,

2. Włączenie tego urządzenia,

3. Prawidłowe wypełnienie zgłoszenia przewozu, w tym wskazanie prawidłowego numeru tego urządzenia.

Obowiązkiem przewoźników jest posiadanie w pojeździe sprawnego urządzenia GPS, a samo jego włączenie, bez wskazania numeru urządzenia w zgłoszeniu przewozu powoduje, że przewoźnicy posiadają "na własne potrzeby" dane geolokalizacyjne i informacje o wykonywanych przewozach. Ustawa SENT wymaga, aby danymi tymi w czasie rzeczywistym "podzielić się" z właściwymi organami administracji publicznej, przekazać te dane do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS. Wskazanie w zgłoszeniu przewozu innego numeru urządzenia niż to, które znajduje się w pojeździe powoduje, że przewoźnik nie wypełnia ciążącego na nim obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych do ww. rejestru. Samo posiadanie w pojeździe włączonego urządzenia, niewskazanego jednak w zgłoszeniu i nie przekazującego danych geolokalizacyjnych do rejestru, nie może być uznane jako potwierdzenie istnienia ważnego interesu przewoźnika w odstąpieniu od wymierzenia kary. Za istnieniem ważnego interesu przewoźnika nie przemawia również to, że nie zawierające prawdziwych danych zgłoszenie, nie zostało odrzucone przez system. System nie stanowi bazy danych w której do konkretnego pojazdu przypisane jest konkretne urządzenie geolokalizacyjne i nie waliduje tych danych podczas dokonywanego zgłoszenia przewozu. W takiej sytuacji zgłoszenie zawiera wszystkie wymagane dane, ale nie jest prawidłowe. Istotą rejestru i monitorowania przewozu jest to, by zgłoszenie posiadało wypełnione wszystkie wymagane pola odpowiednią treścią. Zgłoszenie jest prawidłowe wtedy, gdy podane w zgłoszeniu dane odpowiadają stanowi faktycznemu, stwierdzonemu podczas kontroli drogowej, o której mowa w art. 13 ustawy SENT. Za prawidłowe wypełnienie zgłoszenia odpowiada przewoźnik i jego pracownicy, którzy winni brać pod uwagę sytuację w przedsiębiorstwie oraz wszelkiego rodzaju zmiany organizacyjne, np. to czy kierowcy nie są na stałe przypisani do jednego pojazdu i wykonują przewozy różnymi pojazdami, albo gdy dochodzi do zmiany urządzeń między pojazdami. Obowiązkiem przewoźnika jest kontrolowanie tych zmian, panowanie nad nimi, wiązanie ich ze sobą i dokonywanie zgłoszeń zgodnych ze stanem faktycznym. Sytuacja taka nie ma miejsca w Spółce. [...] stycznia 2020 r. Spółka dokonała także innych zgłoszeń, wykonywanych innym pojazdem ([...]), w których wskazała urządzenie, pierwotnie wykazane w zgłoszeniach, które są przedmiotem tego postępowania. W zgłoszeniach o numerach: [...] oraz zbiorczym dla tych zgłoszeń zgłoszeniu [...] wskazano o godzinie 11.30/35 urządzenie [...], o godzinie 16.05/06 urządzenie [...], zaś o godzinie 16.09 urządzenie [...] Okoliczności te nie potwierdzają istnienia ważnego interesu przewoźnika w odstąpieniu od nałożenia kary. Nie jest także w interesie publicznym odstępowanie od nałożenia na przewoźnika kary w sytuacji, gdy nie wypełnia on obowiązków nałożonych ustawą. Prowadziłoby to do zanegowania celu określonego ustawą.

Jednocześnie wykonywanie obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych jest ściśle i nierozerwalnie związane z prawidłowym uzupełnieniem bądź zaktualizowaniem zgłoszenia przewozu. Nieuzupełnienie bądź nie zaktualizowanie danych dotyczących numeru lokalizatora albo urządzenia GPS ma bezpośrednie przełożenie na dane geolokalizacyjne – w takim przypadku nie są one przekazywane do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS. W sytuacji nałożenia kary za nieuzupełnienie/niezaktualizowanie numeru lokalizatora/urządzenia GPS, jak i za nieprzesyłanie danych geolokalizacyjnych do rejestru można uznać, że w pewnym sensie dochodziłoby do podwójnego ukarania. W interesie publicznym nie leży to, by w sytuacji (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) gdy drugie naruszenie jest de facto konsekwencją pierwszego, nakładać dwie kary pieniężne. Nie leży w interesie publicznym doprowadzenie do ewentualnej likwidacji podmiotu czy spowodowanie nieodwracalnych restrykcji finansowych, poprzez nałożenie zwielokrotnionej kary. Celem kar jest wyeliminowanie nieprawidłowości przez przewoźników. Podanie w zgłoszeniu przewozu nieprawidłowego numeru lokalizatora było naruszeniem, które w konsekwencji spowodowało wystąpienie drugiego naruszenia (nieprzesyłanie danych geolokalizacyjnych do rejestru). Mając na uwadze przesłankę zaufania do organów państwa oraz przesłankę interesu publicznego, organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do nałożenia dwóch pieniężnych kar administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Nałożenie jednej kary w kwocie [...]zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy SENT było uzasadnione, konieczne i spełnia swój prewencyjny charakter.

W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 24 ust. 1a przewidujący nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za ujawnione w zgłoszeniu nieprawidłowości (inne niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu), ponieważ warunki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Spółka cywilna E. nie posiada zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, tym samym towar nie był przewożony ze składu podatkowego. Niespełnienie tego warunku spowodowało, że nie było możliwe nałożenie kary w niższej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję B. Ż., B. Ż. i K. Ż. prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej E. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podnieśli następujące zarzuty:

- naruszenie art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nałożenie kary pieniężnej na spółkę cywilną, która jako umowa przedsiębiorców nie jest przewoźnikiem i nie może być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej,

- błąd w ustaleniach faktycznych który miał istotny wpływ na wynik sprawy polegający na przyjęciu, że strona nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, podczas gdy geolokalizator zamontowany w pojeździe był włączony przez cały czas wykonywania przewozu, którego dotyczyło zgłoszenie SENT,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy co doprowadziło do niesłusznego przyjęcia, że w sprawie brak było okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary,

- naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi ponownie podniesiono zarzuty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji. Skarżący wskazali, że co prawda w zgłoszeniach SENT został nieprawidłowo podany numer urządzenia geolokalizacyjnego, ale wynikało to z oczywistej omyłki i miało charakter czysto techniczny, a przy tym niecelowy. Pracownik omyłkowo wpisał wadliwy numer urządzenia. W sytuacji drobnych błędów w zgłoszeniu zastosowanie winien mieć art. 24 ust. 1a ustawy SENT uprawniający do nałożenia kary w kwocie [...]zł. Ponadto cel ustawy, tj. monitorowanie trasy przejazdu środka transportowego został osiągnięty, poprzez przedłożenie zapisu przejazdu uzyskanego od operatora GPS. Jedynym błędem było podanie nieprawidłowego numeru urządzenia geolokalizacyjnego w zgłoszeniu. Nie świadczy to o winie umyślnej przewoźnika ani o kwalifikowanej postaci winy nieumyślnej, gdyż system nie odrzucił wadliwego zgłoszenia. Przewoźnik miał powody sądzić, że zgłoszenie było prawidłowe. Wina jest składnikiem struktury przestępstwa, a tym samym warunkiem jego przypisania sprawcy czynu. Wina wyraża się w zarzucalności z powodu wadliwie ukształtowanej woli sprawcy, który naruszył normę sankcjonowaną w sytuacji, gdy bezprawność czynu była przez niego rozpoznawalna. W niniejszej sprawie przewoźnik nie ponosi winy, był on bowiem przekonany o prawidłowości swojego zgłoszenia, co dodatkowo potwierdzone było brakiem informacji zwrotnej o ewentualnych nieprawidłowościach. Spółka nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie przepisom ustawy, albowiem celowo się do tego nie przyczyniła. Ponadto, organy orzekające w sprawie nie przeanalizowały w sposób dostateczny przewidzianej ustawą możliwości odstąpienia od nałożenia kary, co narusza interes odwołujących się.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do podmiotu nie będącego przedsiębiorcą wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy SENT przedsiębiorcą jest także jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Z materiału dowodowego sprawy, w tym z okazanego podczas kontroli drogowej wypisu z zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne wynikało, że podmiotem uprawnionym do wykonywania przewozu drogowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym jest "E. " s.c. B. Ż., B. Ż., K. Ż.. Także w zgłoszeniach przewozu dokonywanych i modyfikowanych przez jednego ze wspólników E. spółka cywilna (NIP [...]) wskazywana była jako przewoźnik dokonujący przemieszczenia towarów wrażliwych na podstawie ustawy o SENT. Zatem prowadzenie postępowania i nałożenie kary pieniężnej na E. s.c. było prawidłowe. Pozostałe zarzuty skargi stanowią powtórzenie zarzutów odwołania do których organ odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Stan faktyczny, który stał się podstawą wydania zaskarżonej decyzji w istocie nie jest sporny między stronami i został on, zdaniem Sądu, ustalony w sposób niewadliwy. Wynika z niego, że w dniu [...] stycznia 2019 r. w miejscowości D., o godz. 14.36 funkcjonariusze Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili, na podstawie art. 13 ustawy SENT, kontrolę przewozu towarów. Kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki S. o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej marki R. o nr rej. [...] Kierujący pojazdem okazał do kontroli dokumenty, z których wynikało, że przewoźnikiem była firma "E. l" spółka cywilna B. Ż., B. Ż., K. Ż., a przewożonym towarem był olej napędowy o kodzie CN 2710 w łącznej ilości 26.500 litrów, zgłoszony do systemu SENT na podstawie siedmiu zgłoszeń, przewożony od podmiotu wysyłającego w S. do siedmiu odbiorców na terenie kraju. Przewoźnikiem i podmiotem wysyłającym była E. s.c. W wyniku kontroli funkcjonariusze ustalili, że przewoźnik nie dopełnił obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru, do systemu SENT-GEO. Stało się tak na skutek nieprawidłowego podania w zgłoszeniu numeru urządzenia lokalizacyjnego. W rezultacie, chociaż urządzenie lokalizacyjne w kontrolowanym pojeździe było włączone i sprawne, informacja o danych lokalizacyjnych środka transportu nie była przekazywana do rejestru prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Zgodnie z art. 2 pkt 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm.) lokalizator to telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru. Numer lokalizatora to indywidualny numer przydzielany podczas instalacji oprogramowania, o którym mowa w pkt 2a. W myśl art. 5 ust. 1 omawianej ustawy, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Zgłoszenie obejmuje m. in. dane przewoźnika, numer jego identyfikacji podatkowej, numery rejestracyjne środka transportu, datę rozpoczęcia i planowaną datę zakończenia przewozu, numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, dane adresowe miejsca dostarczenia towaru, numer dokumentu przewozowego, ale także numer lokalizatora (art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a-i ustawy). W niniejszej sprawie przewoźnik, mimo iż zgłosił przewóz towaru podlegającego monitorowaniu do systemu SENT, błędnie podał numer lokalizatora, co w konsekwencji spowodowało, ze żadne dane do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS nie były przesyłane. Nie ma znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności przewoźnika za to uchybienie, czy nastąpiło to w sposób zamierzony czy też nie i czym sytuacja taka została spowodowana, po stronie przewoźnika. Na skutek podania niewłaściwego numeru urządzenia lokalizacyjnego przewóz towaru podlegającego monitorowaniu nie spełniał warunków określonych ustawą SENT. Dane lokalizacyjne środka transportowego nie były przekazywane z zewnętrznego systemu lokalizacji do rejestru, podczas całej trasy przejazdu. Dopiero kontrola przewozu towaru spowodowała usunięcie tej nieprawidłowości. Tymczasem jak wskazano wyżej, obowiązkiem przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu towaru jest przesłać do rejestru zgłoszenie obejmujące także numer lokalizatora w który pojazd jest wyposażony i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Nawet jeśli wadliwość zgłoszenia była spowodowana oczywistą omyłką, uniemożliwiła monitorowanie przewozu towaru objętego tym zgłoszeniem, co uzasadniało nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Należy zauważyć, że przewoźnik to przedsiębiorca profesjonalnie zajmujący się przewozem towarów od którego należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad związanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Towar który był przedmiotem przewozu (olej napędowy) podlega szczególnemu nadzorowi i rygorom jakie stawia się przy dokonywaniu jego przewozu. Niewątpliwie towar którego dotyczy zaskarżona decyzja podlegał ustawie SENT. Przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności za przewóz tego towaru bez dopełnienia obowiązków nałożonych ustawą, powołując się na oczywistą omyłkę, czy techniczne uchybienie. Przesyłając do rejestru zgłoszenie jest obowiązany sprawdzić, co leży w jego interesie, czy dane zawarte w tym zgłoszeniu odpowiadają sytuacji faktycznej. Okoliczność, że trasę przejazdu środka transportowego można było ustalić na podstawie zapisu przejazdu uzyskanego od operatora GPS nie zmienia tego, że dane geolokalizacyjne nie były przekazywane na bieżąco do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS.

W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że na moment rozpoczęcia kontroli, tj. [...] stycznia 2019 r. o godzinie 14.36 przewoźnik przewoził towar na terytorium kraju, bez uprzedniego zgłoszenia do systemu SENT wszystkich wymaganych ustawą danych, tj. bez podania w zgłoszeniu numeru lokalizatora w który pojazd przewożący ten towar był monitorowany. Uzasadniało to wymierzenie przewoźnikowi kary pieniężnej określonej w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT. Przy czym ustawa nie uzależnia wymierzenia kary czy jej wysokości od okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19). Konstrukcja art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Nie bez powodu w przepisie tym użyty jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną" poprzedzony zwrotem "w przypadku gdy przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia tego przepisu.

Sąd nie podzielił zarzutów i argumentacji strony skarżącej, iż w niniejszej sprawie organ dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych i niezasadnie przyjął, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Okoliczność że geolokalizator zamontowany w pojeździe był włączony nie był wystarczający do zapewnienia przekazywania danych lokalizacyjnych pojazdu do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS w sytuacji, gdy numer lokalizatora nie został wskazany w zgłoszeniu SENT. Właściwe zorganizowanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa przewoźnika, w taki sposób aby spełniał on wszystkie obowiązki nałożone na niego przepisami powszechnie obowiązującego prawa, leży w jego interesie i powinien podejmować wszelkie kroki w tym zakresie.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 26 ust. 5).

Formułując w skardze zarzut nieuzasadnionego nie skorzystania z możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, skarżący nie wskazali przekonujących argumentów, które miałyby świadczyć o wystąpieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu. Z pewnością przesłanką wystarczającą do odstąpienia od wymierzenia kary przewidzianej ustawą nie jest prowadzenie legalnej działalności gospodarczej przez przewoźnika, czy przewożenie towaru legalnie. Kara dotyczy bowiem niedopełnienia obowiązków związanych z monitorowaniem przewozu ściśle określonych towarów i tego rodzaju uchybienie zostało stwierdzone podczas kontroli.

Ponadto, organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, dlaczego w niniejszej sprawie brak było możliwości wymierzenia kary w kwocie [...]zł, z uwagi na to że towar nie był przewożony ze składu podatkowego (art. 24 ust. 1a ustawy SENT).

Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, tj. do E. spółki cywilnej zamiast do wspólników Sąd stwierdził, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Adresatami sankcji nakładanych na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy SENT są przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy, a spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) definiującej to pojęcie. Z przepisu tego wynika, że przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej i każdy z nich samodzielnie. Kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy SENT nakładana może być wyłącznie na wspólnika bądź wspólników spółki cywilnej, w żadnym razie adresatem takiego rozstrzygnięcia nie może być spółka cywilna. Zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego zostały skierowane do wszystkich wspólników spółki cywilnej E. . Jednocześnie w decyzjach wymieniono nazwę (firmę) pod którą wspólnicy wspólnie prowadzą działalność gospodarczą, co nie jest błędem i nie oznacza, że decyzje zostały skierowane do podmiotu nie będącego stroną.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ w sposób kompletny przeanalizował przesłanki określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT i w obszernym uzasadnieniu wykazał w dostateczny sposób, że w jego ocenie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się zarówno w pojęciu "słusznego interesu przewoźnika" jak również "interesu publicznego", którego istnienia również strona skarżąca nie wykazała. W interesie publicznym niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy SENT, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów regulacjami tej ustawy objętych od odpowiedzialności za naruszenia jej postanowień, w przypadku powołania się przez te podmioty wyłącznie na "pewne uchybienia formalne".

Odnosząc się do pozostałych zarzutów o charakterze procesowym dotyczących niewyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji oraz niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a uzasadnienie decyzji odpowiadające przepisom prawa.

Podsumowując, Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz procesowego, dokonując ich właściwej wykładni. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.