Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 743/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 101 poz 1092
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - t. jedn.
article: par 1 ust. 1 pkt 5, par 6
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 919
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i  szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont  zajmowanego lokalu mieszkalnego.

SENTENCJA

Dnia 18 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...], nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. na podstawie art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.) przyznał M. G. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 lutego 2002 roku.

W dniu 24 kwietnia 2012 roku M. G. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Do wniosku dołączył m. in. umowę darowizny - akt notarialny z dnia 27 maja 2010r. - Rep. A Nr [...], na podstawie której, wraz z żoną A. nabył własność działki wraz zabudowaniami, w tym: domu mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego w latach 30-tych XX wieku, murowanego, w złym stanie technicznym o powierzchni użytkowej 64 m2.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. na podstawie art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 6 w zw. z § 1 i § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.), cofnął M. G. uprawienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 27 maja 2010 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 5 cytowanego rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-penjsonatowego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa

w art. 89 ustawy o Policji. W rozpatrywanej sprawie, z dniem nabycia w formie aktu notarialnego tj. z dniem 27 maja 2010 roku, funkcjonariusz utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu.

Od powyższej decyzji M. G. złożył odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 88 ust. 1, art. 89, art. 92 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 6 w zw. z § 1 i § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż jest właścicielem budynku mieszkalnego ale jego powierzchnia mieszkalna, tj. 27,40 m2 nie odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu cofnięcia M. G. uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie posiadającemu lokalu mieszkalnego przysługuje prawo do lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej określonej przepisami ust. 4 art.8. W myśl art. 92 ustawy, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wówczas przysługuje mu równoważnik pieniężny. Przepis ten uzależnia zatem prawo do świadczenia od faktu nieposiadania przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Nie wprowadza jednak wymogu, aby był to lokal odpowiadający co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. W ocenie organu równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest zastępczą i tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 ustawy, jeżeli policjant nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W niniejszej sprawie, jak wynika z materiału zgromadzonego w toku postępowania M. G. wraz z żoną – A., córką K. i synem K. zamieszkuje w budynku mieszkalnym, stanowiącym współwłasność jego i małżonki (umowa darowizny -akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia 27 maja 2010r.), o powierzchni użytkowej około 64 m2, w tym powierzchnia mieszkalna - 27,40 m2. Odwołując się do treści § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. organ odwoławczy podniósł, iż wbrew stanowisku skarżącego przepis ten nie wymaga, aby posiadany dom odpowiadał przysługującym policjantowi normom zaludnienia. Małżonkowie M. i A. G. są współwłaścicielami domu jednorodzinnego. Okoliczność, iż funkcjonariusz lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy, posiadają w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakikolwiek - co do powierzchni - lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, wyłącza możliwość przyznania (a także dalszego pobierania) równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008r. sygn. akt III SA/Kr 392/08. Posiadanie zatem przez policjanta domu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej stanowi stosownie do treści § 1 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, podstawę odmowy przyznania, a zatem i podstawę cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zaskarżoną w rozpoznawanej sprawie decyzją Komendant Powiatowy Policji w P. cofnął skarżącemu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 27 maja 2010r tj. od dnia przekazania własności zabudowanej nieruchomości. W tej jednak części, w ocenie organu odwoławczego decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. jest nieprawidłowa. Zgodnie bowiem z ugruntowanymi poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych decyzja o uchyleniu decyzji przyznającej funkcjonariuszowi Policji równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i cofająca uprawnienia do przedmiotowego świadczenia ma charakter konstytutywny. Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one (konstytuują) nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na ich istotę wywołują one skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), nie wcześniej niż od chwili ich wydania. Takie stanowisko zaakceptował również NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2008r. w sprawie sygn. I OSK 138/07 (LEX nr 466046) i w wyroku z dnia 31 marca 2008r. w sprawie sygn. I OSK 520/07 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, iż decyzja Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny, a zatem, ze względu na swą istotę, może wywoływać skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc). Nie może jednakże wywoływać skutków prawnych przed uzyskaniem cechy ostateczności. Z uwagi zatem na fakt, że nie jest możliwe ustalenie, kiedy decyzja stanie się ostateczna, w decyzji organ nie może w ogóle wskazywać daty, z którą cofa policjantowi uprawnienie do równoważnika. Określenie to nastąpi dopiero po uprawomocnieniu się decyzji cofającej uprawnienia w decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniósł, iż § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 roku stanowi lex specialis w stosunku do § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 roku. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, skarżący podkreślił, że posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wówczas policjantowi przysługuje jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011, nr 28, poz. 1678 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.).

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zgodnie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi, jeżeli on sam lub członek jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Natomiast z § ust.1 w/w rozporządzenia wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantom w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 cyt. ustawy, nie posiadają:

1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej,

2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu,

3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego,

4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2,

5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji,

6) tymczasowej kwatery.

Z kolei w myśl § 6 rozporządzenia, decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, albo:

1) otrzymał pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów,

2) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 1,

3) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym,

4) w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia.

Powołane przepisy faktycznie nie odnoszą się wprost do wielkości posiadanego przez policjanta lokalu. Ograniczenie się jednak wyłącznie do gramatycznej treści wskazanych norm prawnych mogłoby sugerować, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantowi, tylko wtedy gdy w ogóle nie posiada on określonego typu lokalu mieszkalnego, a nie wówczas, gdy zajmowany lokal nie zapewnia przysługujących funkcjonariuszowi i jego rodzinie norm zaludnienia. Zauważyć należy, że jedną z podstawowych reguł wykładni jest zasada wykładni normy prawnej w kontekście całej ustawy. Zastosowanie w niniejszej sprawie tylko wykładni językowej jest zatem niewystarczające, gdyż prowadziłoby do wadliwości w ustaleniu granic prawa do omawianego świadczenia. Wykładnia gramatyczna musi być więc uzupełniona wykładnią celowościową i systemową. Taki kierunek wykładni dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego. (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010r., sygn. akt I OSK 1638/09).

Z powyższych względów przewidziane w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego należy oceniać z uwzględnieniem regulacji zawartej w rozdziale 8 pt. "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Podstawowe znaczenie mają zaś unormowania zawarte w art. 88 ust. 1 ustawy w zw. z art. 89 ustawy, które przyznają policjantowi w służbie stałej prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby określonych członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to bezspornie prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Należą do nich nie tylko przydział lokalu (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji), czy prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94), ale także prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić w dwojaki sposób, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której policjant stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych.

Prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest zatem przede wszystkim przez administracyjny przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a dopiero w dalszej kolejności przez pozostałe, powyższe świadczenia pieniężne. Omawiany równoważnik pieniężny ma zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Równoważnik ma więc charakter ekwiwalentu z powodu niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji i jest prawem pochodnym do prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.

Skoro zatem uprawnienie do otrzymania lokalu powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie subsydiarnego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W konsekwencji należy przyjąć, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust.1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy).

Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, że w sytuacji gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie (dom jednorodzinny) nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia.

Posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wówczas policjantowi przysługuje jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08.

Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Zajmowanie natomiast omawianego typu mieszkania (domu jednorodzinnego) ale niezgodnego z przysługującymi normami zaludnienia, nie wyklucza prawa policjanta do administracyjnego przydziału mieszkania z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, a w konsekwencji nie pozbawia też tego funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, przewidzianego w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy.

Należy zatem wskazać, że podstawę prawną przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi przepis art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe twierdzenie jest uzasadnione tym, że prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 ustawy. Inaczej mówiąc funkcjonariuszowi Policji nie przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkaniowego, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, z uwagi na występowanie którejś z przesłanek określonych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1320/05, LEX 281349 oraz z dnia 2 marca 2010r., sygn. akt I OSK 1638/09).

Z powyższych względów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska organów administracji, że równoważnik pieniężny przysługuje tylko w sytuacji, kiedy policjant lub członek jego rodziny nie posiada w ogóle lokalu mieszkalnego, a nie odpowiedniego lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący na podstawie umowy darowizny z dnia 27 maja 2010 roku nabył wraz z żoną – A. G. dom mieszkalny jednorodzinny o powierzchni użytkowej 64 m2 , (powierzchnia mieszkalna 27,40 m2 ), który nie odpowiada przysługującej rodzinie policjanta powierzchni mieszkalnej, tzn. nie spełnia wymogów czterech norm zaludnienia, o których mowa w § 2 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. nr 105, poz. 884 ze zm.). Poza sporem pozostaje również fakt, że skarżącemu dotychczas nie przydzielono lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Policji.

Zgodnie natomiast z powyżej powołanymi przepisami jedną z negatywnych przesłanek przydziału lokalu stanowi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Jeżeli natomiast policjant lub jego małżonek posiadają lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej niż przysługująca norma powierzchni, to policjant może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale. To zaś oznacza, iż w takim przypadku może otrzymać w myśl art. 92 ustawy o Policji równoważnik pieniężny za brak posiadania lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej.

Wskazać również należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt I OPS 7/09 stwierdził, że równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który (jego małżonek) jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.).

Wprawdzie uchwała ta została podjęta na tle przepisów dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Straży Granicznej to unormowanie prawne w ustawie o Policji odnoszące się do prawa otrzymania równoważnika pieniężnego są analogiczne. Tak więc zaprezentowane w tej uchwale stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do znaczenia powierzchni mieszkalnej posiadanego przez funkcjonariusza domu lub lokalu mieszkalnego dla oceny uprawnienia do przyznania równoważnika pieniężnego będzie miało również zastosowanie w niniejszej sprawie. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2010r. w sprawie I OSK 1638/09 dotyczącej również przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu dla funkcjonariusza Policji.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 92 ust. 1, art. 88 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 5 w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku, które miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego w Pabianicach z dnia 24 maja 2012 roku. O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.

a.ł.