Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1377/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Krystyna Daniel NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej D. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta postanowieniem z dnia 2 lipca 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 61 "a" § 1 i § 2 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek D. P. w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu dla użytkownika boiska sportowego zlokalizowanego w T. przy Gimnazjum im. [...] tj. "D" w T..

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni w piśmie z dnia 4 czerwca 2013 r. stwierdziła, że wycięcie drzew na podstawie decyzji Starosty z dnia 1 grudnia 2005 r., rosnących naprzeciwko jej posesji, spowodowało likwidację "naturalnej bariery dźwiękochłonnej" chroniącej jej posesję przed hałasem docierającym z boiska sportowego znajdującego się przy szkole gimnazjalnej. Źródło hałasu miało stanowić mechaniczne walcowanie murawy boiska oraz jej koszenie.

Organ powołał się na ustalenia prowadzone w tożsamej sprawie, dotyczące wniosku innej osoby. Stwierdził, że w sprawie zajął już stanowisko Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K.. Z treści jego pisma z dnia 6 grudnia 2011 r. wynika, że przeprowadził on kontrolę obiektu i ustalił, że boisko służy do rozgrywek, w tym treningów drużyn piłkarskich oraz wykorzystywane jest w ramach lekcji wychowania fizycznego uczniów gimnazjum. Na boisku okresowo wykonywane są prace związane z koszeniem murawy przy pomocy kosiarek samojezdnych oraz walcowanie przy użyciu walca stalowego doczepionego do traktora produkcji rzemieślniczej. Wyżej wskazane pismo było dowodem we wcześniej prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym tożsamej kwestii. W postępowaniu tym Starosta wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 1 października 2012 r. znak [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i orzekło o odmowie wydania decyzji. We wskazanej decyzji SKO w [...] ustaliło, że boisko sportowe nie posiada żadnego stacjonarnego urządzenia technicznego, którego eksploatacja może powodować emisję, a zatem nie posiada żadnej instalacji, która pozwalałaby uznać, że spełnia ono kryteria zakładu w rozumieniu ustawy o ochronie środowiska. Koszenie czy też walcowanie murawy boiska stanowi zwykłe korzystanie ze środowiska, które nie spełnia dyspozycji z art. 115 "a" ustawy Prawo ochrony środowiska.

Starosta wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1127/11) przyczyną odmowy wszczęcia postępowania mogą być sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, przykładowo gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Tymczasem wniosek D. P. jest powieleniem wniosków tej samej treści, składanych przez inną osobę, zamieszkałą pod tym samym adresem.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. P., domagając się jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu niniejszego zażalenia, postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 61 "a" oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 61 "a" K.p.a. stanowi, że gdy zażalenie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, gdy sprawa administracyjna jest w toku albo też została ostatecznie zakończona. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało już ostatecznie zakończone decyzją Kolegium z dnia 1 października 2012 r. Jak wynika z akt sprawy i wniosku D. P. sytuacja faktyczna nie uległa zmianie, a zatem nie ma nowych okoliczności faktycznych, które spowodowałyby zaistnienie nowej sprawy administracyjnej.

Na powyższe postanowienie D. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego je postanowienia Starosty i zasądzenia zwrotu kosztów postępowanie według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Krakowie z dnia 21 października 2013 r. skarżąca została wezwana do wskazania naruszenia prawa lub interesu prawnego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania po rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.).

W piśmie z dnia 17 listopada 2013 r. D. P. wskazała, że jej interes prawny naruszany jest hałasem i wibracjami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej spawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2013 r. znak [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 2 lipca 2013 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia pomiarów uzupełniających hałasu.

Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.).

Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych skarżąca D. P. złożyła w dniu 4.06.2013 r. (data wpływu do organu 12.06.2013 r.), na podstawie art.115 a ustawy Prawo ochrony środowiska, wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przekroczenia dopuszczalności hałasu przez użytkowanie boiska sportowego.

Starosta bez przeprowadzenia jakiejkolwiek czynności procesowej w dniu 2.07.2013 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a stanowisko to w pełni zaakceptował organ odwoławczy.

Stwierdzić zatem pozostaje, że przedłożone akta administracyjne uniemożliwiają weryfikację twierdzeń organu co do faktu, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K., po przeprowadzeniu kontroli obiektu, pismem z dnia 6 grudnia 2011 r. stwierdził, że boisko służy do rozgrywek, w tym treningów drużyn piłkarskich oraz wykorzystywane jest w ramach lekcji wychowania fizycznego uczniów gimnazjum oraz ustalenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 1 października 2012 r. znak [...] ustaliło, że boisko sportowe nie posiada żadnego stacjonarnego urządzenia technicznego, którego eksploatacja może powodować emisję, a zatem nie posiada żadnej instalacji, która pozwalałaby uznać, że spełnia ono kryteria zakładu w rozumieniu ustawy o ochronie środowiska.

W aktach brak tych dokumentów.

Nadto, skoro cytowana przez organy decyzja dotyczyła stanu faktycznego istniejącego przed dniem 6 grudnia 2011 r., a wniosek skarżącej o wszczęcie postępowania złożony został w dniu 12.06.2013 r., rzeczą organu I instancji było ustalenie aktualnego stanu faktycznego.

Przypomnieć w związku z tym należy, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Dostrzec przy tym trzeba, iż naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też wystąpienia do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

W takiej sytuacji nie można zatem przyjąć, by w sprawie wykazano istnienie przesłanek z art. 61a § 1 kpa, uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania.

Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia uznać należało, że wydano je z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Powyższe uchybienia przesądziły o uchyleniu przez Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a oraz art.135 p.p.s.a. zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, gdyż wskazane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania. W szczególności obowiązkiem organu będzie zebranie kompletnego materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenie w całokształcie istotnych dla sprawy okoliczności, a następnie rozważenie czy istnieją w niniejszej sprawie przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.