Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3486/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 2, pkt 6, art. 57  1 pkt 7, art. 34  4
journal: Dz.U. 2000 nr 154 poz 1015

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, Dyrektor Izby Celnej w W. wystawił w dniu [...] listopada 2013 r. wobec Skarżącego – P.P., tytuły wykonawcze o numerach od [...]do [...]obejmujące należności z tytułu podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej 83.989 zł plus należne odsetki za zwłokę.

W celu wyegzekwowania wyżej powołanych należności organ egzekucyjny sporządził w dniu 5 grudnia 2013 r. zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych z tytułu rachunków bankowych nr [...]w P. S.A. oraz w Banku [...]S.A. Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu odpowiednio w dniu 27 grudnia 2013 r. i 16 stycznia 2014 r., natomiast dłużnicy zajętych wierzytelności zawiadomienia o zajęciu odebrali odpowiednio w dniach 18 grudnia 2013 r. i 17 grudnia 2013 r.

Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. Skarżący wniósł zarzuty na podstawie art. 33 pkt 2 i pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

W osnowie wniosku Skarżący wskazał na złożenie do Dyrektora Izby Celnej: i) odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2013 r. określającej zobowiązanie za miesiące od marca do czerwca 2008 r., ii) zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]października 2013 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2013 r., iii) odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2013 r. określającej zobowiązanie za miesiące od lipca do grudnia 2008 r., zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia[...]października 2013 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2013 r.

Według Skarżącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego było przedwczesne, a wiec niedopuszczalne ze względu na zakwestionowanie przez niego w trybie odwoławczym obu postanowień o nadaniu rygorów natychmiastowej wykonalności. Wobec powyższego w opinii Skarżącego działania Dyrektora Izby Celnej były niedopuszczalne w państwie prawa i świadczyły o rażącym działaniu pro fisco, przez co naruszony został art. 6 § 1 u.p.e.a.

Skarżący wniósł jednocześnie o umorzenie postępowanie egzekucyjnego oraz o zwrot nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot (w tym kosztów egzekucyjnych) oraz o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów, a w razie nieuznania wniesionych zarzutów przez Dyrektora Izby Celnej do czasu rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny.

Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2014 r., działając na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., Dyrektor Izby Celnej zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych z dnia [...] listopada 2013 r. W tej samej dacie Dyrektor Izby Celnej poinformował dłużników zajętej wierzytelności o zawieszeniu prowadzonego w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia[...]lutego 2014 r. Dyrektor Izby Celnej oddalił zarzuty wniesione do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego.

W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia, o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego oraz zwrot ewentualnych nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot.

W opinii Skarżącego organ egzekucyjny winien był uwzględnić wniesione zarzuty w całości i umorzyć postępowanie albo zawiesić postępowanie w sprawie do czasu rozpoznania wniesionych przez Skarżącego środków zaskarżenia od powoływanych wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Zdaniem Skarżącego toczące się wobec niego postępowanie egzekucyjne z uwagi na kwestionowanie w trybie odwoławczym obu postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest przedwczesne, a wiec niedopuszczalne. Ponadto Dyrektor Izby Celnej wystawiając przedmiotowe tytuły wykonawcze oraz oddalając wniesione zarzuty naruszył art. 6 § 1 u.p.e.a., art. 2 Konstytucji oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) - dalej "k.p.a.", w związku z art. 18 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej.

Organ odwoławczy podkreślił na wstępie, że organ pierwszej instancji wydał powyższe postanowienie w oparciu o prawidłową podstawę prawną.

Odnosząc się do powołanego przez Skarżącego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej "O.p.", i stwierdził, że w niniejszym przypadku zobowiązanie wynikające z decyzji, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności jest wymagalne pomimo zaskarżenia postanowienia w tym przedmiocie. Odnosząc się zaś do drugiego z wniesionych przez Skarżącego zarzutów, a mianowicie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że podstawę prawną wystawionych w sprawie tytułów wykonawczych stanowią decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] i [...]października 2013 r., którym nadane zostały stosowne rygory natychmiastowej wykonalności, dopuszczalnym było prowadzenie na ich podstawie postępowania egzekucyjnego.

Natomiast zawarte w zażaleniu żądanie zwrotu nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot nie podlegało rozpatrzeniu w trybie art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a.

W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 oraz art. 34 § 4 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Według Skarżącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Izby Celnej, w sytuacji gdy tytuły wykonawcze zostały wydane jeszcze przed rozpatrzeniem przez organ odwoławczy zażaleń na postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego było niedopuszczalne. Skarżący zaznaczył jednocześnie, iż Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym zawiadomił Skarżącego, iż jego zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2013 r. nie zostanie rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 O.p., z uwagi na konieczność wnikliwej analizy okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zdaniem Skarżącego takie działanie jest niedopuszczalne w państwie prawa i świadczy o rażącym działaniu pro fisco, stanowi naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, art. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a.

Skarżący podniósł również, iż w dniu wydania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]sierpnia 2014 r. organ odwoławczy wydał postanowienie rozstrzygające zarzuty Skarżącego dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom określającym zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, tj. postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] kwietnia 2014 r. oraz z dnia [...]maja 2014 r., gdyż w dniu wydania postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2014 r. rozstrzygnięcie w zakresie natychmiastowej wykonalności decyzji nie było ostateczne, a zatem Dyrektor Izby Celnej w W. powinien orzec o niedopuszczalności egzekucji. Zdaniem Skarżącego trudno jest zaakceptować fakt, że organy podatkowe i egzekucyjne przez wiele miesięcy prowadzą analizę jego zarzutów, prowadząc jednocześnie egzekucję z jego majątku na podstawie nieprawomocnych rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,poz.270 t. j.) zwana dalej "p.p.s.a." uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola legalności zaskarżonego w sprawie postanowienia nie potwierdza zasadności wskazanych w skardze zarzutów naruszenia prawa.

W myśl art. 239a O.p. decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Z kolei zgodnie z art. 239 b § 1 - 4 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.( § 1)

Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane ( § 2).

Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji w drodze postanowienia.( § 3)

Na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji (§ 4).

Oznacza to, że nieostateczne decyzje określające lub ustalające wysokość zobowiązania podatkowego, co do zasady, nie podlegają wykonaniu, z zastrzeżeniem jednak przypadku, gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W następstwie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej zachodzi możliwość jej egzekucji administracyjnej, poprzez zastosowanie określonego środka egzekucyjnego. Powiadomienie o tym zobowiązanego (podatnika) skutkuje - w sferze prawnopodatkowej sytuacji podatnika - przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 4 O.p.).

Z powyższych przepisów wynika, również, iż rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji w drodze postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, ale zgodnie z art.239b § 4 O.p. wniesienie zażalenia na postanowienie wydane w tym przedmiocie nie wstrzymuje wykonania decyzji. W związku z powyższym zobowiązanie wynikające z decyzji, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności jest wymagalne pomimo zaskarżenia postanowienia w tym przedmiocie.

W konsekwencji podzielić należy stanowisko organu egzekucyjnego, iż nadanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. postanowieniami z dnia [...] i [...] października 2013 r. rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom Naczelnika Urzędu Celnego w P., obowiązek objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczymi był obowiązkiem wymagalnym. Wymagalność oznacza zaś istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien wykonać ciążącą na nim powinność, a jeśli uchyla się od niej właściwe organy mają możność przymusowego żądania spełnienia niniejszego obowiązku.

Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Izby Celnej mimo, iż miał możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, wydanego przez organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]działając na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych, o numerach od [...]do [...]z dnia [...] listopada 2013r. do czasu rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Za niezasadny w konsekwencji należało uznać zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., nie zachodzą bowiem w sprawie przesłanki do jej stwierdzenia. Art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowi, iż egzekucji administracyjnej podlegają w szczególności podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III O.p. Przepisy u.p.e.a stosuje się do obowiązków wymienionych w wyżej powołanym przepisie, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów.(art. 3 § 1 u.p.e.a.)

W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną wystawionych tytułów wykonawczych stanowią decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]pażdziernika 2013 r. nr [...]oraz z dnia [...] pażdziernika 2013 r. nr [...], którym nadane zostały stosowne rygory natychmiastowej wykonalności, dopuszczalnym jest prowadzenie na ich podstawie postępowania egzekucyjnego.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił.