Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2490/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3 i 5, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Sędzia NSA del. Tomasz Zbrojewski Protokolant: asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 785/12 w sprawie ze skargi [...] Sp z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) stwierdził u M. P. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy, w postaci cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869). Organ wskazał, że karta oceny narażenia zawodowego z dnia [...] grudnia 2011 r. [...] Sp. z o.o. w T. potwierdziła fakty wykonywania pracy stwarzającej możliwość powstania choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu (orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2012 r.), na podstawie oceny narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej, wyników badań podmiotowego i przedmiotowego, konsultacji neurologicznej, ortopedycznej, aktualnego badania EMG z dnia [...] lutego 2012 r., przeprowadzonej diagnostyki różnicowej pozwalającej wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia stwierdzili podstawy do rozpoznania u M. P. z przeważającym prawdopodobieństwem, obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Organ I instancji na podstawie wyników przesłuchania M. P. z dnia [...] marca 2012 r., kart oceny narażenia zawodowego (z dnia [...] grudnia 2011 r., [...] marca 2012 r., [...] marca 2012 r.) oraz pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2012 r. ustalił, że M. P. podczas zatrudnienia na stanowisku szwaczki w latach 2005-2006 w [...] Sp. z o.o. w K. (obecnie [...] Sp. z o.o. w K.) oraz w latach 2006-2010 w [...] Sp. z o.o. w T. wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. Narażenie zawodowe w tym okresie, w przeciwieństwie do zatrudnienia w pozostałych zakładach pracy, stwarzało możliwość powstania stwierdzonej choroby zawodowej.

Pełnomocnik pracodawcy badanej - [...] Spółka z o.o. w T. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez sporządzenie oceny narażenia zawodowego we wszystkich zakładach pracy zatrudniających pracownika oraz zebranie i dołączenie dokumentacji medycznej z lat 1975-2005 oraz zażądał uzupełnienia orzeczenia lekarskiego o wymagane uzasadnienie. Zawnioskował także o wystąpienie do jednostki orzeczniczej o wydanie orzeczenia lekarskiego uwzględniającego treść wskazanych dowodów, a także o przeprowadzenie badań mających na celu wyeliminowanie pozazawodowych przyczyn występowania u strony stwierdzonego schorzenia.

Powyższego wniosku organ nie uwzględnił, jako nieistotnego dla prowadzonego postępowania administracyjnego i służącego wyłącznie jego przedłużeniu. Organ podkreślił, że lekarze orzecznicy przeprowadzili diagnostykę różnicową, pozwalającą wykluczyć u badanej większość pozazawodowych czynników ryzyka powstania schorzenia, co w powiązaniu z narażeniem zawodowym dało podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik pracodawcy [...] Sp. z o.o. w T. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia M. P. oraz przyczyn wystąpienia u niej przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni nadgarstka, a także chwili powstania tej choroby. Uchybienie to, zdaniem odwołującego, nastąpiło ze względu na zaniechanie zebrania i dołączenia dokumentacji medycznej strony z lat 1975-2005, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w [...] oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców. Dokumentacja ta była, zdaniem odwołującego, konieczna w celu ustalenia przyczyn powstania u M. P. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy choroba ta była związana wyłącznie z pracą wykonywaną oraz w celu ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie. Jednocześnie zarzucono naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia następców prawnych zlikwidowanych zakładów pracy, w których była zatrudniona M. P. oraz brak ich powiadomienia. Zarzucono nadto naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, że praca w odwołującej się Spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u M. P., podczas gdy z orzeczenia nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z lat 1975-2005. Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a uzasadniono również brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach narażenia zawodowego pracownika.

W piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. pełnomocnik Spółki podtrzymał zarzuty odwołania wnioskując o uzupełnienie postępowania w zakresie wskazanym w treści odwołania. Wskazał między innymi, iż w aktach sprawy brak kart narażenia sporządzonych w pozostałych zakładach zatrudniających M. P. oraz ustaleń dotyczących tych podmiotów.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalenia co do przebiegu pracy zawodowej M. P.. Organ równocześnie podkreślił, że pracownica była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu, gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2012 r. orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej. Stwierdzono, że badanie EMG wykazało obustronny zespół cieśni nadgarstka średniego stopnia po stronie prawej i lekkiego po stronie lewej. M. P. została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego, które wykonano [...] maja 2011 r. i [...] czerwca 2011 r. Ostatecznie lekarze orzecznicy w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka oraz całokształtu obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u pracownicy z przeważającym prawdopodobieństwem obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Odpowiadając na zarzuty odwołania stwierdzono, że rozpoznana u M. P. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem w art. 2351 K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych.

Odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego przez odwołującą dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej I stopnia, organ wskazał, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2012 r. zostało uznane za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia. Żądania pełnomocnika pracodawcy zmierzały do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, pomimo iż zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji. Powtórzono, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej M.P. na stanowisku szwaczki potwierdziła fakt wykonywania przez nią w latach 2005-2011 pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych. Narażenie zawodowe w tym okresie zatrudnienia stwarzało ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W pozostałych zakładach narażenie zawodowe pracownika nie stwarzało ryzyka powstania schorzenia (protokół przesłuchania strony z dnia [...] marca 2012r., karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] grudnia 2011r., [...] marca 2012r., [...] marca 2012r.)

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w T., zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia M. P. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu zebrania i dołączenia do akt kompletnej dokumentacji medycznej, w tym z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u skarżącej w celu ustalenia przyczyn powstania u strony stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz okresu, w którym powstało schorzenie. Naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. wyrażało się również zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, gdyż w orzeczeniu z dnia [...] maja 2012 r. nie wskazano konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG.

Pełnomocnik zarzucił także naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, iż praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej M. P., podczas gdy zespół orzekający nie zapoznał się z wnioskowaną przez stronę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia oraz wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu.

Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:

- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby,

- § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia poprzez brak zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego,

- art. 2351 K.p. poprzez ustalenie, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających ma powstanie choroby.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria bądź uchylenie decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za nieuzasadnioną, wobec czego oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy. Następnie wskazał, że stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż M. P. pracowała w latach 2005-2006 w [...] Sp. z o.o. w K. (obecnie [...]Sp. z o.o. w K.) oraz w latach 2006-2011 w [...] sp. z o.o. w T. na stanowisku szwaczki obciążając kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Wykonywała bowiem prace związane z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych. W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że zainteresowana w wyżej wskazanym okresie zatrudnienia wykonywała czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania tej choroby zawodowej. M. P. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu, którego lekarze w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2012r. orzekli o rozpoznaniu u badanej choroby zawodowej. Orzeczenie to wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, wyniki badań i konsultacji neurologicznych i ortopedycznych, badanie EMG (wykazało obustronny zespół cieśni nadgarstka średniego stopnia po stronie prawej i lekkiego po stronie lewej), przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć pozazawodowe czynniki zespołu cieśni nadgarstka oraz całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia. W konkluzji orzeczenia stwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania u badanej z przeważającym prawdopodobieństwem obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów administracji dotyczące braku podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej pierwszego stopnia. Lekarze tej jednostki oparli się na wynikach badań, ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, przez co wykluczających możliwość samoistnego schorzenia. Sąd podkreślił, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi to podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013r. sygn. akt IV SA/Gl 300/12).

Jednocześnie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy. Wobec powyższego nie zachodziła konieczność wystąpienia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez organ o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia bądź wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację ewentualnie o podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Ponadto – jak podkreślił Sąd - zgodnie z § 6 ust. 5 cyt. rozporządzenia to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób zdecydowany na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a chorobą zawodową. W sprawie wykazano pracę w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2012r. sygn. akt IV SA/Gl 86/12).

Sąd podkreślił, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, iż choroba wywołana została wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W niniejszej sprawie orzecznicy wskazali, że istnieje "przeważające prawdopodobieństwo" (art. 235¹ K.p.) zawodowej etiologii schorzenia oraz ustalono że strona bez wątpienia w latach 2005-2011 pracowała w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia u niej cieśni nadgarstka.

Odnosząc się do zarzutu pozazawodowej etiologii zdiagnozowanego u M. P. schorzenia Sąd wskazał, iż dyspozycja art. 2351 K.p., co do zasady, nie wyłącza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby niemożliwe wyłącznie wtedy, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób, a takich dowodów w sprawie brak. W przeciwieństwie do tego, organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem etiologii zawodowej schorzenia rozpoznanego u M. P., a wydająca opinię medyczną uprawniona do orzekania placówka, w sposób zdecydowany sugerowaną przez stronę skarżącą etiologię schorzenia wykluczyła.

Reasumując Sąd uznał, że jednostka orzecznicza rozpoznała u M. P. schorzenie spełniające określone w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a. jak i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenie lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonywujący.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T., reprezentowana przez radcę prawnego, podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

b) § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i nie zwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia na jego podstawie;

c) art. 2351 K.p. poprzez uznanie za prawidłowe ustaleń organu II instancji, iż "dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały."

2. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 62 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie skompletowania dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy, tj. kompletnej dokumentacji medycznej oraz właściwie sporządzonych ocen narażenia zawodowego w pozostałych zakładach pracy;

b) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 i art. 231 K.p.c. przez ich niezastosowanie i dokonanie oceny złożonych w sprawie dowodów z dokumentów w sposób przekraczający granice swobodnej oceny dowodów;

c) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącą wynikiem braku skontrolowania, czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji zgodnie ze stanem rzeczywistym;

d) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, mimo naruszenia przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych oraz art. 7, art. 10, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a.;

e) art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie tj. niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

W niniejszej sprawie, podstawy, na których oparta została skarga kasacyjna uznać należy za nieusprawiedliwione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania podkreślić należy, że skuteczność podnoszonych w ramach tej podstawy zarzutów warunkowana jest wykazaniem, że doszło do naruszenia przez sąd przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 i art. 231 K.p.c. nie mógł być uwzględniony, bowiem nie sposób wyprowadzić, by przedłożone przez organ wraz ze skargą akta sprawy były niekompletne, bądź też zachodziła potrzeba, by zgromadzoną dokumentację uzupełnić w postępowaniu sądowym. Nie ulega wątpliwości, że podstawą orzekania jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony przez organ. Sąd może na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu, jak i na wniosek dowód z dokumentów, jednakże postępowanie to ma charakter uzupełniający, ograniczony do sytuacji opisanych w tym przepisie. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, brak przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez Sąd I instancji – w ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki - skutkował sprzecznością istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego sprawie materiału dowodowego oraz przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem wskazać, że jak przyjęto w literaturze, niedopuszczalnym jest kwestionowanie za pomocą tego przepisu poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3. Warszawa 2009, str. 305).

Uznając następnie za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 62 pkt 1 p.p.s.a., jakiego autor skargi kasacyjnej upatruje w zaniechaniu skompletowania dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy tj. kompletnej dokumentacji medycznej oraz właściwie sporządzonych ocen narażenia zawodowego w pozostałych zakładach pracy, wypada zauważyć, że powyższy przepis reguluje czynności przewodniczącego wydziału lub wyznaczonego sędziego, nie obejmując swoim zakresem podstaw faktycznych rozpoznania sprawy. Przepis ten dotyczy więc innego rodzaju czynności związanych z przygotowaniem do rozpoznania sprawy, a nie rozpoznania sprawy przez sąd. Odniesienie tego naruszenia do Sądu nie mogło zatem skutkować uwzględnieniem tego zarzutu.

Nie sposób również zgodzić się z argumentacją przytoczoną na uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a. Jak wywodzi autor skargi kasacyjnej, Sąd winien był zastosować środki przewidziane ustawą w odniesieniu do wszystkich aktów i czynności podejmowanych w granicach sprawy, w tym w szczególności w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Podkreślić zatem należy, że orzeczenia lekarskie nie stanowią aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Stanowią one jedynie materiał dowodowy w sprawie, nie są zaś aktami lub czynnościami, o których stanowi art. 135 p.p.s.a. Podlegały więc jedynie ocenie Sądu co do mocy dowodowej.

Nie mogły również zostać uznane za usprawiedliwione zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny dokonanej przez Sąd co do zgodności z przepisami prowadzonego przez organy administracyjne postępowania w przedmiocie choroby zawodowej. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że autor skargi kasacyjnej wskazując na wady w ustalaniu stanu faktycznego wynikające z zaniechania uzupełnienia materiału dowodowego potrzebnego dla wyjaśnienia rzeczywistego stanu sprawy, nie wykazuje, czy uchybienia te miały istotny wpływ na treść orzeczenia, co świadczy przede wszystkim o braku wywiązania się z obowiązku wykazania wagi naruszenia przepisów postępowania koniecznego dla uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można wreszcie zgodzić się z taką interpretacją przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, która prowadziłaby do konieczności występowania przez organ do jednostki orzeczniczej o przeprowadzenie dodatkowych konsultacji, czy dokonanie ponownej oceny wyników przeprowadzonych badań. Należy zauważyć, że stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przyjęto zaś, iż orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W ust. 2 wymienione zostały czynniki, które lekarz orzecznik winien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego właściwy organ, tj. w I instancji właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a w II - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaje na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. Państwowy inspektor sanitarny nie ma jednakże prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Zobowiązany jest natomiast dążyć do uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jeżeli tylko uzna, że materiał jakim dysponuje w sprawie jest niewystarczający do wydania decyzji (§ 8 ust. 2 ww. rozporządzenia). Wystąpienia o dodatkowe orzeczenie, czy wyjaśnienie uprzednio wydanego orzeczenia uzasadnione musi być zatem wątpliwościami co do spełnienia warunków formalnych i merytorycznych przedstawionych dowodów.

W okolicznościach niniejszej sprawy za zasadne należy uznać stwierdzenie Sądu I instancji, że Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach wydając zaskarżoną w sprawie decyzję stwierdzającą u M. P. chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy, w postaci cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych), nie uchybił w żadnej mierze przepisom regulującym postępowanie w przedmiocie chorób zawodowych. Podkreślić trzeba, że postępowanie przeprowadzone przez organ pozwoliło na zgromadzenie odpowiedniego materiału dowodowego, który okazał się wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy dysponując jednoznacznym, kompletnym i rzeczowym w swej argumentacji orzeczeniem lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z dnia [...] maja 2012 r., nie miały podstaw do zwrócenia się w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, do innej jednostki o dokonanie kolejnej oceny przeprowadzonych badań w kontekście wypełnienia przesłanek do rozpoznania choroby zawodowej. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na wydanie orzeczenia o rozpoznaniu u badanej choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, uzasadnione jest zatem stwierdzenie Sądu I instancji, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie zawiera wad nakazujących jej eliminację z obrotu prawnego.

Zauważyć nadto przyjdzie, że autor skargi kasacyjnej kwestionując moc dowodową orzeczenia lekarskiego nie powołuje się przy tym na odpowiednie dokumenty i wynikające z nich wątpliwości, co do oceny tego orzeczenia, podnosząc jedynie, że zostało pominięte przez Sąd, iż możliwym jest, iż u badanej doszło do całkowitego wyleczenia schorzenia. Taki argument nie mógł stać się podstawą do zakwestionowania dokonanej przez Sąd I instancji oceny co do wiarygodności środka dowodowego jakim jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, w którym powołano się na przeprowadzone badania lekarskie, konsultacje neurologiczne i ortopedyczne oraz aktualne badanie EMG.

W tych warunkach postawione w skardze kasacyjnej zarzuty musiały zostać uznane za nieusprawiedliwione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.