Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 542/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących M. D. i M. D. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po uwzględnieniu skargi R. O., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego Powiatu Grodzkiego w B. do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie domku – wiaty zlokalizowanego na nieruchomości o nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w B., w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia.

W dniu [...] grudnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej w skrócie: "PINB PG") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie "domku-wiaty", zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w B., a w dniu [...] grudnia 2017 r. dokonał oględzin przedmiotu postępowania. W ich wyniku stwierdził, iż na ww. nieruchomości znajduje się obiekt drewniany o wymiarach w rzucie 2,61 x 2,65 m i wysokości około 2,30 m, usytuowany w narożniku działki w odległości 0,72 m od murowanego ogrodzenia działki nr ew. gr. [...] oraz 1,26 m od muru ogrodzenia z działką nr ew. gr. [...]. Ustalono, że obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem i został w całości zakupiony jako domek narzędziowy do samodzielnego montażu. W chwili kontroli przechowywane były w nim zabawki dziecięce ogrodowe, rowerki dziecięce oraz inne sprzęty ogrodowe. Zgodnie z oświadczeniem właścicieli obiektu M. i M. D. (powoływanych dalej też jako "Skarżący"), złożonym do protokołu oględzin, w obiekcie nie są prowadzone prace warsztatowe, a są w nim przechowywane jedynie elementy ogrodowe służące utrzymaniu porządku na posesji. Ustalono, że do obiektu nie są doprowadzone żadne instalacje, a sam obiekt jest niewiele wyższy od ogrodzenia z działką sąsiadów. Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, iż kontrolowany obiekt należy zaliczyć do obiektów małej architektury - art. 3 pkt 4c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, za czym przemawia zarówno wielkość jak i przeznaczenie tego obiektu. W ocenie PINB PG przedmiotowy obiekt nie jest z całą pewnością budynkiem gospodarczym, albowiem nie spełnia definicji budynku gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), ani obiektem tymczasowym, gdyż zgodnie z definicją powinien być to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ uznał, że skoro wykonane roboty budowlane nie wymagały zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę, to w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, a w konsekwencji nie było podstaw do zastosowania procedury naprawczej z art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), jak również innych przepisów dotyczących samowolnie wykonanych robót budowlanych. Na tej podstawie PINB PG decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], umorzył wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie postawienia kontrolowanego domku - wiaty.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: J. M., R. M., A. M., R. O. i A. S. wskazując, iż organ I instancji niewłaściwe zakwalifikował przedmiot postępowania zaliczając go do obiektów małej architektury, a w konsekwencji błędnie umorzył prowadzone postępowanie.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) podzielił argumentację wnoszących odwołania i decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], uchylił – w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. - zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę o ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie PWINB w pierwszej kolejności przypomniał, że organ I instancji opierając się na stwierdzeniu, iż przedmiot postępowania jest nieuciążliwy dla nieruchomości sąsiednich, nietrwałe związany z gruntem, "doskonale" wpisuje się w otaczający krajobraz, pełni funkcję przechowywania, zakwalifikował go do obiektów małej architektury, służących rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, nie wymagających żadnej zgody organów architektoniczno-budowlanych. Tymczasem, jak podkreślił PWINB, w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2017 r. zobowiązującym PINB PG do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności kontrolowanego obiektu drewnianego, wyraźnie wskazano, iż wybudowany obiekt nosi cechy obiektu gospodarczego i wymagał zgłoszenia w organie architektoniczno-budowlanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Wbrew zatem konkluzji organu I instancji, w sprawie nie było żadnych podstaw do zaliczenia kontrolowanego obiektu do kręgu obiektów małej architektury. Obiektu będącego przedmiotem prowadzonego postępowania nie można również, zdaniem organu II Instancji, przyrównać do obiektu służącego do utrzymania porządku, albowiem w świetle art. 3 pkt 4 ww. ustawy jest nim wyłącznie śmietnik, a nazewnictwo zastosowane przez organ I instancji "domek-wiata" uznał za nieadekwatne do stanu faktycznego. Konkludując organ odwoławczy podzielił zarzuty zawarte w odwołaniach w zakresie niewłaściwej kwalifikacji prawnej przedmiotu postępowania, uznając, że organ I instancji nie miał podstaw do umorzenia wszczętego postępowania i w oparciu o powyższe uchylił decyzję PINB PG z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sprzeciw od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli Skarżący wskazując, że nie zgadzają się z kwalifikacją dokonaną przez organ II Instancji jakoby lekki obiekt drewniany, nietrwale związany z gruntem zakupiony w sklepie i postawiony w ogrodzie, mógł być uznany za budynek gospodarczy. Pełnomocnik Skarżącego stanął na stanowisku, że kontrolowany domek ogrodowy powinien zostać zaklasyfikowany jako obiekt małej architektury, zważywszy na fakt, iż ma niewielką powierzchnię – 6,91 m2, nie jest trwale związany z gruntem i spełnia funkcję porządkową, tj. służy składowaniu narzędzi i artykułów ogrodniczych oraz dziecięcych zabawek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podzielając argumentację zawartą w sprzeciwie, wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r. II SA/Bk 229/18 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że została wydana z ewidentnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu organ odwoławczy oprócz negatywnego zrecenzowania stanowiska organu I instancji co do kwalifikacji kontrolowanego obiektu do kategorii obiektów małej architektury, nie wskazał, jakie dowody winien przeprowadzić organ I instancji, nie podniósł żadnej okoliczności, która wymagałby ustalenia i przekraczała możliwości organu odwoławczego wypływające z regulacji art. 136 k.p.a. Sama zaś odmienna kwalifikacja prawna kontrolowanego obiektu i dokonana na tym tle wykładnia art. 3 pkt 1 i pkt 4 ustawy Prawo budowlane, nie uzasadniają w ocenie Sądu wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Przy ponownej ocenie kontrolowanego obiektu Skład orzekający zalecił organowi II instancji, ażeby zwrócił szczególną uwagę na przepis art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i wynikające z niego niezbędne warunki zaliczenia obiektu do kategorii budynków (w tym budynków gospodarczych), oraz uwzględnił powierzchnię kontrolowanego obiektu jak i cel jego użytkowania.

PWINB, po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB PG z dnia [...] stycznia 2018 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej postawienia "domku-wiaty", decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, organ przyjął, że przedmiotowy "domek" spoczywa swobodnie na kostce brukowej, jego powierzchnia zabudowy wynosi 6,92 m2 i wykorzystywany jest w celach gospodarczych -przechowywane są w nim dziecięce zabawki ogrodowe, rowerki dziecięce i inne sprzęty ogrodowe. W konsekwencji powyższych ustaleń PWINB uznał, że przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem, lecz gospodarczym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem, o powierzchni zabudowy mniejszej niż 35 m2. Dalej organ stwierdził, że co prawda w systemie prawa budowlanego istnieje tzw. "luka prawna", polegająca na braku ustawowej regulacji dotyczącej tego, czy na budowę wolno stojącego gospodarczego parterowego obiektu budowlanego wymagane jest zgłoszenie, tym niemniej przyjął, że skoro budowa wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga jedynie zgłoszenia, to tym bardziej w oparciu o zgłoszenie dopuszczalna jest budowa wolnostojącego parterowego gospodarczego obiektu budowlanego, niezwiązanego trwale z gruntem, o powierzchni zabudowy do 35 m2. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że inwestorzy wymaganego zgłoszenia nie dokonali, stąd też zdaniem organu II instancji należało przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisu art. 49b ustawy - Prawo budowlane, a wydaną przez organ I instancji decyzję o umorzeniu postępowania należało uchylić.

Skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł pełnomocnik Skarżących zarzucając jej naruszenie:

1. art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm., dalej: w skrócie "P.b.") poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że "domek-wiata" wymaga zgłoszenia, w sytuacji, gdy organ nie dokonał właściwej kwalifikacji wskazanego obiektu i błędnie uznał, że jest on "gospodarczym obiektem budowlanym", podczas gdy takiej kategorii nie przewidują przepisy ustawy Prawo budowlane, a właściwą kwalifikacją "domku - wiaty" jest obiekt małej architektury;

2. art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że "domek - wiata" wymaga zgłoszenia, podczas gdy art. 30 ust. 1 pkt 1 enumeratywnie wskazuje jakie obiekty wymagają zgłoszenia, a "domek - wiata", który powinien zostać prawidłowo zakwalifikowany jako obiekt małej architektury, nie podlega temu obowiązkowi;

3. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu błędnego rozstrzygnięcia, tj. uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, podczas gdy w takiej sytuacji wskazany przepis nakłada na organ konieczność rozstrzygnięcia sprawy co do istoty albo umorzenia postępowania ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Tym samym, decyzja wydana przez organ jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami i jako taka nie powinna funkcjonować w obrocie prawnym;

4. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, co skutkowało tym, że w niniejszej sprawie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zastosował się do wytycznych poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku o sygn. akt II SA/Bk 229/28;

5. art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności ustalenia przesłanek koniecznych do prawidłowego zakwalifikowania obiektu, tj. brak odniesienia do jego przeznaczenia, powierzchni, związania z gruntem, posiadania bądź nieposiadania dachu i fundamentów, przez co nie można uznać, że organ dokonał prawidłowej klasyfikacji, bowiem nie odniósł się do przesłanek wskazanych w ustawie Prawo budowlane;

6. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez uznanie, że "domek - wiata" powinien zostać zakwalifikowany jako gospodarczy obiekt budowlany.

W piśmie uzupełniającym zarzuty skargi z dnia [...] lipca 2018 r. pełnomocnik

Skarżących zwrócił dodatkowo uwagę na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa polegającym na przyjęciu przez organ administracji, że "domek - wiata" jest gospodarczym obiektem budowlanym, podczas gdy ustawa Prawo budowlane nie zna takiego pojęcia, przez co organ zakwalifikował obiekt do nieistniejącej kategorii, co bez wątpienia stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem wydając decyzję powinien on działać w granicach obowiązującego prawa, a nie orzekać według własnego uznania, posługując się nieistniejącymi normami prawnymi, oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która uchyliła zaskarżoną w całości decyzję PINB PG w B. z dnia [...] stycznia 2018 r., podczas gdy w sytuacji stwierdzenia naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., które wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 229/18, organ, zgodnie z powołanym przepisem wydaje decyzję w której: (1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo (2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo (3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję PWINB z dnia [...] lipca 2018 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko Skarżących kwestionujących możliwość uznania kontrolowanego domku ogrodowego za gospodarczy obiekt budowlany, w ten sposób kwalifikowanego przez organ odwoławczy, jest trafne.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332; dalej: P.b.).

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a., które to naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4 P.b., art. 29 ust. 1 pkt 22 P.b. i art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., które to naruszenia, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., miały wpływ na wynik sprawy

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż przedmiotowa sprawa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 229/18, uchylił zaskarżoną decyzję PWINB z dnia [...] marca 2018 r., nakazując dokonać ponownej oceny kontrolowanego obiektu "domku – wiaty" ze szczególnym uwzględnieniem przepisu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i wynikających z niego niezbędnych warunków zaliczenia obiektu do kategorii budynków (w tym budynków gospodarczych), oraz powierzchni kontrolowanego obiektu, jak i celu jego użytkowania. W myśl zaś art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Dla prawidłowego zakwalifikowania ocenianego obiektu w kontekście oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia [...] maja 2018 r. niezbędna była zatem należyta staranność w ustaleniu cech ocenianego obiektu i odniesienie opisu obiektu do ustawowych definicji poszczególnych kategorii obiektów. Oceniając, czy takiej staranności dołożył organ II Instancji dokonując ponownej kwalifikacji przedmiotowego "domku – wiaty", należy zauważyć, że stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji jest powieleniem poglądu, jaki zajął ten organ w decyzji z dnia [...] marca 2018 r. Przyjęto bowiem, że wybudowany obiekt nie jest budynkiem, lecz nosi cechy obiektu budowalnego gospodarczego, niepołączonego trwale z gruntem, który wymagał – zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane – zgłoszenia w organie architektoniczno – budowlanym. PWINB ustalił jednocześnie, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi 6,92 m2, a "domek – wiata" wykorzystywany jest do przechowywania narzędzi ogrodowych i zabawek dziecięcych ogrodowych.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu II instancji w zakresie kwalifikacji spornego obiektu jako obiektu budowlanego gospodarczego jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlanego, a w szczególności art. 3 pkt 1 tej ustawy. Wspomniana ustawa definiuje bowiem pojęcie obiektu budowlanego poprzez definicję zakresową pełną, wskazując, że są nimi budynki wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury (art. 3 pkt 1 P.b.). Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, obiekty budowlane mogą być zaliczone tylko do jednej z kategorii wymienionych w art. 3 pkt 1 P.b. Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast w myśl art. 3 pkt 3 P.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Definicję obiektu małej architektury zawiera z kolei art. 3 pkt 4 P.b. wskazując, że są nim niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Definicja ta zawiera określenie jednej wspólnej cechy tej kategorii obiektów budowlanych, mianowicie odnosi się do ich rozmiarów, używając nieostrego terminu "niewielkie obiekty". Druga część definicji zawiera przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych, które są obiektami małej architektury. Ustawa podaje przykłady trzech kategorii takich obiektów, podzielonych według kryterium funkcji, jaką mają pełnić. Pierwszą kategorią są obiekty kultu religijnego, drugą obiekty architektury ogrodowej, trzecią kategorię stanowią obiekty służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. Dzięki takiej konstrukcji definicji można określić obiekty podobne, zbliżone do wyliczonych w komentowanym przepisie, które ze względu na niewielkie rozmiary i podobną funkcję użytkową mogą być zakwalifikowane jako obiekty małej architektury.

Z punktu widzenia powołanych regulacji prawnych, właściwa kategoryzacja obiektu budowlanego, do jakiej zobowiązany był – na mocy art. 153 p.p.s.a. - organ odwoławczy omówionym wyżej wyrokiem Sądu, wymagała po ustaleniu, że jest to obiekt budowlany (a w stosunku do "domku – wiaty" nie ma co do tego żadnych wątpliwości) dalszej kwalifikacji, a mianowicie, czy jest to budynek, budowla, czy obiekt małej architektury. Organ II instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu ograniczył się zaś wyłącznie do stwierdzenia, że przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem i przyjął, że jest to gospodarczy obiekt budowlany. Takiej kategorii obiektów nie przewidują natomiast przepisy Prawa budowlanego, których znajomość powinna być podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego. W ocenie składu orzekającego niedopuszczalna jest też praktyka, jaką zastosował PWINB w kontrolowanym postępowaniu, a mianowicie kwalifikowania obiektu budowlanego przez pryzmat pojęć ogólnych prawa budowlanego, jeżeli tak - jak w przypadku art. 3 pkt 1 P.b. - dzielą się one na bardziej szczegółowe pojęcia. Z tych względów rację należy przyznać pełnomocnikowi Skarżących, że organ nie dokonał właściwej kwalifikacji "domku – wiaty", a przyjmując, że jego wybudowanie wymagało zgłoszenia naruszył w sposób oczywisty również art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b.

W ocenie Sądu, skoro przedmiotowy obiekt, co wynika bezspornie z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, nie jest budynkiem, gdyż jest ustawiony swobodnie na kostce brukowej (brak połączenia trwałego z gruntem), nie jest też budowlą, a jego powierzchnia zabudowy wynosi 6,92 m2 i służy do przechowywania dziecięcych zabawek ogrodowych, rowerków dziecięcych i narzędzi ogrodniczych, to tym samym powinien zostać zakwalifikowany do kategorii obiektów małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 lit. c) P.b. W orzecznictwie przyjmuje się, iż stwierdzenie, że dany obiekt jest "niewielki" wymaga nie tylko określenia jego bezwzględnych wymiarów (wysokości, szerokości, długości), ale także odniesienia wielkości tego obiektu do jego usytuowania w konkretnej przestrzeni. Istotne jest także zwrócenie uwagi na rodzaj przyjętej konstrukcji, np. konstrukcja ciężka, betonowa, czy lekka, ażurowa (por. np. wyroki WSA w Łodzi z dnia 20 maja 2008 r., II SA/Łd 209/08 oraz WSA w Białymstoku z dnia 20 lipca 2006 r., II SA/Bk 213/06, CBOSA). W sprawie nie jest sporne, że przedmiotowy obiekt ma konstrukcję lekką, a wielkość tego obiektu biorąc pod uwagę otaczającą zabudowę jest niewielka. Podkreślić przy tym należy, że obiekty małej architektury pełnią funkcje o charakterze nieuciążliwym i pobocznym w stosunku do korzystania z danej nieruchomości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 września 2008 r., II SA/Ke 416/08, LEX nr 522631). Taki właśnie nieuciążliwy charakter ma, w ocenie Sądu, przedmiotowy "domek – wiata" do przechowywania zabawek i narzędzi ogrodniczych, co w pełni uzasadnia zakwalifikowanie go do obiektów małej architektury.

W przedmiotowej sprawie podzielić należy też zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu błędnego rozstrzygnięcia, tj. uchylenia w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji. Jak wynika z powyższego przepisu organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, był zobowiązany w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W przedmiotowej sprawie orzeczenia o istocie sprawy ewentualnie jego umorzeniu - zabrakło, a orzeczenie organu ograniczyło się wyłącznie do uchylenia zaskarżonej decyzji PINB PG w B..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów w kwocie 997 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym, w wysokości 480 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł.

.