Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1778/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 28, 107 par. 1,  art. 156 par. 1 pkt 2,  art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 97,  art. 93-98
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W.R. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w S., będącej współwłasnością w 7/8 częściach małżonków B. i J. J., oraz w 1/8 części Skarbu Państwa, na podstawie postanowienia Sądu sygn. akt [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] na działki: [...] - utrzymało w mocy własną decyzję.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], Burmistrz S. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w S., będącej współwłasnością w 7/8 częściach małżonków B. i J. J. oraz w 1/8 części Skarbu Państwa na podstawie postanowienia Sądu sygn. akt [...], posiadającej założoną księgę wieczystą Nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] m2 na działki: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2. Z decyzji tej wynika, że podziału dokonano pod warunkiem, że przy zbyciu nowo wydzielonych działek oznaczonych nr ewid. [...] i nr ewid. [...] zostanie dla nich ustanowiona służebność drogowa przejazdu i przechodu przez działkę nr ewid. [...].

Wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r. W.R. wniósł o stwierdzenie nieważności w.w decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. Zdaniem wnioskodawcy w wyniku podziału nieruchomości dla działki nr [...] ustanowiono jedynie służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr ewid. [...], nie wydzielono zaś zgodnie z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami drogi wewnętrznej. Wskazał ponadto, że właściciel działki nr ewid [...] nie wywiązuje się z obowiązków w stosunku do mieszkańców budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...]. Zarzucił, że nieruchomości powstałe w wyniku podziału nie spełniają norm wielkościowych, co potwierdził Burmistrza S. w wydanych decyzjach z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] i z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. W dalszej części wniosku odniósł się do decyzji o warunkach zabudowy dla budynku usytuowanego na jednej z wydzielonych w wyniku podziału działek. Tym samym według niego, zważywszy na treść decyzji o warunkach zabudowy, decyzja w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości zapadła z rażącym naruszeniem prawa. W.R. wniósł o podział działki nr ewid. [...] na rzecz działki nr ewid. [...], celem przywrócenia dostępu do drogi publicznej oraz powiększenie działki do norm zapewniających mieszkańcom budynku prawidłowe funkcjonowanie (odtworzenie miejsc parkingowych).

W trakcie postępowania Burmistrz S., pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego poinformował, że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i otrzymał pozwolenie na użytkowanie. Ponadto wskazał, że działka nr ewid. [...] posiada dostęp do drogi publicznej, gdyż przylega bezpośrednio do działek ewid. nr [...] i [...], które są własnością Miasta S. i stanowią drogę wewnętrzną, która łączy się z ulicą [...], posiadająca dostęp do drogi publicznej.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak legitymacji procesowej W.R., która czyni niedopuszczalnym merytoryczne rozpatrzenie. Organ wskazał, że W.R. w dacie zatwierdzania projektu podziału nieruchomości nie był współwłaścicielem działki nr ewid. [...], jak również nie posiadał żadnego prawa rzeczowego do dzielonej nieruchomości, tym samym skoro nie posiada przymiotu strony postępowania podziałowego, nie jest też legitymowany w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2002 r.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się W.R. i pismem z dnia [...] maja 2010 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku oświadczył, że w chwili wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. był współwłaścicielem działki nr ewid. [...] i tym samym stroną postępowania podziałowego. Wnioskodawca poinformował, iż w dniu [...] listopada 2001. r. zawarł umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego z Zakładem [...] "J." z siedzibą w S. W § 2 pkt 2 tej umowy istnieje zapis, że "cena obejmuje także udział we współwłasności działki, na której wznoszony jest wielorodzinny budynek mieszkalny". Budynek zostali wzniesiony na działce nr ewid. [...].

Ponadto w trakcie postępowania wnioskodawca złożył akt notarialny z dnia [...] lutego 2003 r. Repertorium [...] Nr [...], dotyczący sprzedaży przez B. i J. małżonków J., W.R. – jako odrębnej własności – lokalu mieszkalnego znajdującego się na drugim piętrze budynku, o powierzchni [...] m2 wraz z przysługującym mu udziałem wynoszącym [...] części w prawie własności działki nr ewid. [...] oraz z takim samym udziałem w częściach wspólnych budynku i urządzeniach nie służących do wyłącznego korzystania przez właścicieli.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2010 r.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł W.R. Skarżący zarzucił, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 97 ust. 1 -3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz art. art. 7, 8, 28, 107 § 1, 156 § 1 pkt 2 i 157 § 2 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż z uwagi na fakt zawarcia umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu znajdującego się w budynku usytuowanym na wydzielonej w wyniku podziału działce nr [...], stał się następcą prawnym J. J. a co za tym idzie przeszły na niego prawa i obowiązki wynikające ze współwłasności nieruchomości podlegającej podziałowi. Dlatego też, zdaniem W.R. oczywistym jest, że skutki decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddziałują bezpośrednio na jego sytuację prawną, tak jak oddziaływałyby na sytuację prawną dotychczasowego właściciela. Skarżący podniósł również, że nie można oceniać zaskarżonej decyzji – z uwagi na treść art. 156 Kpa – w oderwaniu od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 1997 r. znak [...], na mocy której określono warunki zabudowy dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...], położonej w S.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z pózn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy W.R. przysługuje prawo do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, co sprowadza się do ustalenia występowania bądź braku po jego stronie przesłanki interesu prawnego.

Pojęcie strony, określone w art. 28 k.p.a. zgodnie, z którym stroną jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, wiąże się z wykładnią pojęcia interesu prawnego. Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie nie budzi wątpliwości teza, iż kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest więc istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują zatem przepisy prawa powszechnie obowiązującego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.

Z uwagi na szeroko rozumianą podstawę legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym oraz brak legalnej definicji pojęcia interesu prawnego nie może ulegać wątpliwości, że kwestie zdolności administracyjnoprawnej danej osoby w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie i w uwzględnieniem okoliczności konkretnej, indywidualnej sprawy oraz przepisów mających w niej zastosowanie. Wykazanie szczególnej ostrożności przy analizie tego problemu jest niezbędne, aby zbyt pochopnie nie eliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu. Organ administracji zobowiązany jest zatem z urzędu ustalić, kto w danej sprawie ma interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ nie może tylko jej gwarantować udziału, ale powinien ustalić, czy w danej sprawie prawnie chronione interesy mają również inne jednostki.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, Lex nr 340207: "Nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, to powinni też wyjaśnić skarżący, jako wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji".

W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca projekt podziału przedmiotowej działki została wydana w oparciu przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 2603). Zgodnie z treścią art. 93-98 tej ustawy, o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje w zasadzie jej właściciel (użytkownik wieczysty), jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Tylko te podmioty mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać wzruszenia decyzji podziałowej w nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji, lub ewentualnie ich następcy prawni.

Skarżącemu przysługuje tylko tytuł odrębnej własności lokalu mieszkalnego z przysługującym mu udziałem, w określonej części, w prawie własności działki nr ewid. [...], powstałej w wyniku podziału działki nr ewid. [...], który to uzyskał poprzez zawarcie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2003 r., a więc po wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2002 r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr ewid. [...].

Zdaniem Sądu, legitymowanie się odrębnym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego wraz z przysługującym udziałem w określonej części w prawie własności działki nr ewid [...], nie przesądza o posiadaniu przez W.R. interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego, nie świadczy też o następstwie prawnym do działki nr ewid. [...], a jedynie kreuje określone stosunki wewnątrzwspólnotowe i wskazuje na określoną relację pomiędzy członkiem wspólnoty, posiadającym odrębne własnościowe prawo do lokalu a wspólnotą na gruncie prawa cywilnego. Kluczowe znaczenie w tym względzie ma ustawa z dnia 24 czerwca 1994 o własności lokali (t.j.Dz. U. Z 2000 r. Nr 80, poz. 903. z pózn. zm.), z których to przepisów wynika, iż reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz odbywa się przez jej zarząd, a nie poszczególnych członków wspólnoty.

Sąd zauważa, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Argumenty podnoszone przez skarżącego wskazują, w ocenie Sądu, na jego interes faktyczny, a nie prawny.

Okoliczności podnoszone przez wnoszącego skargę, niewątpliwie niezwykle dla niego istotne (jak również dla pozostałych mieszkańców budynku usytuowanego na działce powstałej w wyniku podziału), nie mogą jednak podważać legalności kontrolowanych w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

6