Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 723/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1, 3
journal: Dz.U. 2020 poz 505
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" Społecznych Oddział w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 8 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 8 grudnia 2020 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 45 ust. 1, ust. 3, ust. 6 oraz art. 46 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 505) – dalej jako "ustawa o KAS", art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325) – dalej jako "O.p.", po rozpoznaniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] – dalej jako "ZUS" lub "Strona" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 8 grudnia 2020 r. w przedmiocie udostępnienia i przekazania informacji, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wystąpił do ZUS o udzielenie informacji, czy podatnicy L.M. i M.K. posiadają zadłużenie z tytułu płacenia składek na ubezpieczenie społeczne lub na rzecz innych wierzycieli (ze wskazaniem ich danych oraz wysokości ewentualnych zaległości).

W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonuje zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6 i 8 ustawy o KAS oraz że uzyskane informacje posłużą do identyfikacji podmiotów niewywiązujących się z obowiązków podatkowych i zbierane są wyłącznie w zakresie wskazanym określonymi wyżej przepisami a w skrajnych przypadkach do wszczęcia w stosunku do tych podmiotów postępowania egzekucyjnego w administracji. Informacje te będą stanowiły również istotną rolę jako dowody w sprawie.

ZUS wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2021 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS przytoczył treść art. 45 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 46 ust. 1 ustawy o KAS. Stwierdził, że żądane przez organ I instancji informacje były niezbędne w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie realizacji dochodów z podatków takich jak np. wystąpienie do sądu jako wierzyciel o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, w celu m.in. dyscyplinowania podatników do regulowania zaległości podatkowych. Następnie organ II instancji stwierdził, że Naczelnik

US w L. wystąpił do ZUS w prawidłowej formie. Zdaniem Dyrektora IAS bezzasadny jest podniesiony w zażaleniu zarzut, jakoby katalog danych o jakie mogą występować organy KAS ograniczony był przez art. 50 ust. 17 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r.. poz. 423), dalej u.s.u.s.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego tj.

a) art. 45 ust. 1 w zw. z art. 46 ust. 1 i art. 47 ustawy o KAS polegające na błędnym uznaniu, że przedmiotowy przepis stanowi wyłączną podstawę do żądania udostępnienia danych w przedmiocie zadłużenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne lub na rzecz innych wierzycieli wraz z danymi płatników składek,

b) art. 50 ust. 3 w zw. z art. 50 ust. 17 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błąd w subsumpcji i ich niezastosowanie, podczas, gdy analiza sprawy prowadzi do wniosku, że przepisy powyższe znajdują zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu i upoważniają Zakład Ubezpieczeń Społecznych do udostępnienia organom podatkowym danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego i na koncie płatnika składek w ściśle określonym zakresie co do przedmiotu zapytania i celu jego wykorzystania.

2. prawa procesowego, a w szczególności art. 145 § 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie polegające na niedoręczeniu zaskarżonego postanowienia działającemu w imieniu skarżącego pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, ewentualnie obu wydanych w sprawie postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pełnomocnik ZUS wskazał, że zażalenie z dnia 21.12.2020 r. zostało sporządzone przez pełnomocnika ze wskazaniem doręczenia pod adresem skarżącego. Z akt sprawy wynika, że organy w postępowaniu odwoławczym doręczyły pisma tj. odpowiedź na zażalenie oraz postanowienie z dnia 08.03.2021 r. bezpośrednio skarżącemu, a nie pełnomocnikowi skarżącego.

Dalej pełnomocnik argumentował, że w systemie ubezpieczeń społecznych zasadą jest, iż informacje zgromadzone na kontach ubezpieczeniowych i kontach płatników składek podlegają ochronie przewidzianej w ustawie o ochronie danych osobowych. Nie jest to równoznaczne z tym, że ubezpieczeni i płatnicy składek, a także inne podmioty nie mają do nich dostępu. W pierwszym rzędzie informacje zapisane na kontach podlegają udostępnieniu na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Krąg podmiotów uprawnionych określa art. 50 ust. 3 u.s.u.s. i obejmuje on również organy podatkowe, natomiast organ rentowy nie jest uprawniony do przekazywania organom podatkowym wszelkich informacji, ale tylko takich określonych ściśle w art. 50 ust. 17 u.s.u.s., stanowiący enumeratywnie zamknięty katalog. Co więcej przepis ten stawia warunek, że dane te mogą być udostępnione tylko w celu niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań zmierzających do skutecznego poboru należności podatkowych i weryfikacji danych własnych oraz zadań analityczno-sprawozdawczych. Uprawnienie KAS do pozyskania informacji z ZUS wynika przede wszystkim z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o KAS rozumianego łącznie z art. 50 ust. 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Po dokonaniu subsumpcji z art. 50 ust. 17 u.s.u.s. stwierdzić należy, że brak jest w tym przepisie dyspozycji odnoszącej się do treści zapytania. W żadnym z punktów ww. przepisu nie jest wymieniona możliwość udzielenia KAS informacji o zadłużeniu z tytułu opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne lub na rzecz innych wierzycieli, a w przypadku posiadania zaległości - wskazanie ich wysokości. W wątpliwość poddać należy również uzasadnienie celu w jakim te dane miały być wykorzystane. Opisane w postanowieniu Naczelnika okoliczności należy ocenić jako ogólne i niedające się zweryfikować pod kątem zgodności z art. 50 ust. 17 u.s.u.s. Z kolei cel określony w postanowieniu Dyrektora IAS jako wystąpienie do sądu jako wierzyciel o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w celu m.in. dyscyplinowania podatników do regulowania zaległości podatkowych, wychodzi poza granice określone art. 50 ust. 17 u.s.u.s.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie w przedmiocie udostępnienia i przekazania przez ZUS Naczelnikowi Urzędu Skarbowego informacji na temat tego, czy podatnicy L.M. i M.K. posiadają zadłużenie z tytułu płacenia składek na ubezpieczenie społeczne lub na rzecz innych wierzycieli (ze wskazaniem ich danych oraz wysokości ewentualnych zaległości)

Jako podstawę prawną żądania udzielenia powyższych informacji wskazano art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 1 i 3 oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o KAS. Należy przytoczyć ich treść.

Przepis art. 45 ust. 1 ustawy o KAS przewiduje, że organy KAS, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 8, 10 i 13-15, mogą przetwarzać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość niepodatkowych należności budżetowych, zobowiązania podatkowego lub należności celnych, o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych lub faktycznych czynności mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe.

Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o KAS, organy administracji rządowej i samorządowej, państwowe osoby prawne oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać z organami KAS, nieodpłatnie udostępniać organom KAS informacje w sprawach indywidualnych oraz udzielać im pomocy, w tym pomocy technicznej, przy wykonywaniu ich zadań.

Zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy o KAS, Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposoby, warunki i zakres:

1) współdziałania organów KAS z organami i jednostkami, o których mowa w ust. 1,

2) udzielania organom KAS pomocy technicznej,

3) udostępniania organom KAS informacji zgromadzonych przez organy i jednostki, o których mowa w ust. 2

- uwzględniając konieczność zapewnienia sprawnego i skutecznego wykonywania zadań organów KAS i podmiotów współdziałających.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o KAS, organy KAS, w związku z:

1) realizacją zadań z zakresu bezpieczeństwa publicznego, ważnego interesu ekonomicznego lub finansowego Rzeczypospolitej Polskiej lub Unii Europejskiej,

2) prowadzonymi postępowaniami przygotowawczymi w sprawach o przestępstwa lub czynnościami wyjaśniającymi w sprawach o wykroczenia, o których mowa w:

a) ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach,

b) ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych,

c) ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości,

ca) ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach,

d) Kodeksie karnym w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 15 i 16, a także w zakresie zadań określonych w art. 33 ust. 1 pkt 10 lit. c i d,

da) ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach,

e) ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej,

f) ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa,

g) ustawie z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych,

h) ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,

i) ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

j) ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,

k) ustawie z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych,

l) ustawie z dnia 13 kwietnia 2016 r. o bezpieczeństwie obrotu prekursorami materiałów wybuchowych,

m) ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi,

3) prowadzonymi postępowaniami w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, o których mowa w Kodeksie karnym skarbowym,

4) ujawnianiem i odzyskiwaniem mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 13-16, albo o których mowa w art. 33 § 2 Kodeksu karnego skarbowego,

5) realizacją zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 16d-16f

- mogą przetwarzać niezbędne informacje zawierające dane osobowe.

Zgodnie z art. 47 ust. 3 ustawy o KAS, administrator danych jest obowiązany nieodpłatnie udostępnić dane na podstawie pisemnego żądania organu KAS albo imiennego upoważnienia organu KAS, okazanego wraz z legitymacją służbową przez kontrolującego jednostki organizacyjnej KAS. Informacja o udostępnieniu danych podlega ochronie zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych.

Powołanie w podstawie prawnej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 grudnia 20250 r. wszystkich powyższych przepisów powoduje w rezultacie, że podstawa prawna postanowienia nie jest jasna. Wątpliwości nie usuwa uzasadnienie postanowienia, która sprowadza się do stwierdzenia, że uzyskane informacje posłużą do identyfikacji podmiotów niewywiązujących się z obowiązków podatkowych i zbierane są wyłącznie w zakresie wskazanym określonymi wyżej przepisami, a w skrajnych przypadkach do wszczęcia w stosunku do tych podmiotów postępowania egzekucyjnego w administracji. Nadal nie wiadomo, który konkretnie z wymienionych w podstawie prawnej przepisów stanowił właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 217 § 1 pkt 4 O.p. postanowienie powinno zawierać powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza konieczność wskazania konkretnego przepisu, który zawiera w sobie upoważnienie do wydania rozstrzygnięcia w tej formie w razie zaistnienia opisanej w nim sytuacji. Warunku tego nie wypełnia powołanie zbiorczo przepisów ustawy o KAS, w których mowa jest o gromadzeniu w trybie ustawy o KAS informacji związanych z zaistnieniem zdarzeń powodujących konsekwencje podatkowe, bez jakiegokolwiek powiązania ich z okolicznościami sprawy, na tle których następuje żądanie konkretnych informacji.

W postanowieniu organu odwoławczego z kolei nie powołano się już na art. 47 ustawy o KAS, a na art. 45 ust. 1 i 3 oraz art. 46 ust. 1 i 3 ustawy o KAS. Zwrócić należy uwagę, że adresatem postanowienia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zasadnie Strona zwraca uwagę, że uprawnienie organów KAS do pozyskania informacji z ZUS wynika przede wszystkim z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o KAS. Przepisy te stanowią, że organy administracji rządowej i samorządowej, państwowe osoby prawne oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać z organami KAS, nieodpłatnie udostępniać organom KAS informacje w sprawach indywidualnych oraz udzielać im pomocy, w tym pomocy technicznej, przy wykonywaniu ich zadań (ust. 1). Przy wykonywaniu zadań organy KAS są uprawnione do nieodpłatnego korzystania z informacji zgromadzonych w aktach spraw, zbiorach danych, ewidencjach i rejestrach przez organy administracji rządowej i samorządowej, sądy, prokuraturę, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz państwowe osoby prawne, w tym również z informacji zapisanych w postaci elektronicznej, z zastrzeżeniem odrębnych przepisów (ust.2). Na podstawie cytowanego już wyżej art. 46 ust. 3 ustawy o KAS wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie współpracy organów Krajowej Administracji Skarbowej z niektórymi podmiotami (Dz.U. z 2017 r. poz. 1514), określające sposoby, warunki i zakres: 1) współdziałania organów Krajowej Administracji Skarbowej z organami administracji rządowej i samorządowej, państwowymi osobami prawnymi, państwowymi i samorządowymi jednostkami organizacyjnymi; 2) udzielania organom Krajowej Administracji Skarbowej pomocy technicznej; 3) udostępniania organom Krajowej Administracji Skarbowej informacji zgromadzonych przez organy administracji rządowej i samorządowej, sądy, prokuraturę, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz państwowe osoby prawne.

W ocenie Sądu zasadnie zarzucono w skardze, że wskazane przepisy nie nakładają na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązku informacyjnego w nieograniczonym zakresie, jest on bowiem ograniczony przez art. 50 ust. 17 u.s.u.s. Przepis ten stanowi, że, cyt. "zakład udostępnia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz organom Krajowej Administracji Skarbowej na ich żądanie dane:

1) dotyczące ubezpieczonego:

a) numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości,

b) identyfikator miejscowości według krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju (TERYT) adresu zameldowania - do najniższego posiadanego poziomu,

c) identyfikator miejscowości według krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju (TERYT) adresu korespondencji - do najniższego posiadanego poziomu,

d) numer NIP i numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,

e) numer płatnika w Krajowym Rejestrze Sądowym,

f) ustalone prawo do emerytury lub renty,

g) stopień niepełnosprawności,

h) kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

i) okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

j) wymiar czasu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

k) okres rozliczeniowy,

l) kod tytułu ubezpieczenia,

m) informacja o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,

n) wymiar czasu pracy,

o) kod przyczyny wyrejestrowania ubezpieczonego,

p) podstawa wymiaru składki na:

- ubezpieczenia emerytalne i rentowe,

- ubezpieczenie chorobowe,

- ubezpieczenie wypadkowe,

- ubezpieczenie zdrowotne,.

q) wysokość składki na:

- ubezpieczenie emerytalne,

- ubezpieczenia rentowe,

- ubezpieczenie chorobowe,

- ubezpieczenie wypadkowe,

- ubezpieczenie zdrowotne,

r) kwota obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu opłacania składki w ramach pracowniczego programu emerytalnego,

ra) kwota obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu dokonania wpłaty w ramach pracowniczego planu kapitałowego w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych programach kapitałowych,

s) kod świadczenia lub kod przerwy wraz z kwotą wypłaty tego świadczenia,

t) liczba dni zasiłkowych oraz liczba wypłat;

2) dotyczące osób zgłaszanych przez ubezpieczonego do ubezpieczenia zdrowotnego:

a) numer PESEL,

b) kod stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa,

c) stopień niepełnosprawności,

d) czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie z osobą ubezpieczoną;

3) dotyczące płatników składek:

a) numer NIP i numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,

b) data powstania obowiązku opłacania składek,

c) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,

d) liczba ubezpieczonych,

e) stopa procentowa składek na ubezpieczenie wypadkowe,

f) kwota należnych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy,

g) kwota należnych składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

h) liczba pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz Emerytur Pomostowych,

i) liczba stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

j) suma należnych składek na Fundusz Emerytur Pomostowych;

4) dotyczące uprawnionych do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz świadczeń wypłacanych przez Zakład na mocy odrębnych przepisów:

a) numer PESEL,

b) identyfikator miejscowości według krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju (TERYT) adresu zamieszkania - do najniższego posiadanego poziomu,

c) stopień niezdolności do pracy,

d) symbol świadczenia,

e) wysokość świadczenia,

f) wysokość dodatków przysługujących do świadczenia,

5) dotyczące umów o dzieło, o których mowa w art. 36 ust. 17

- w celu niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań zmierzających do skutecznego poboru należności podatkowych i weryfikacji danych własnych oraz zadań analityczno-sprawozdawczych.".

W ocenie Sądu przepis art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy o KAS, z którego wynika ciążący na państwowych osobach prawnych (tj. m.in. ZUS) obowiązek nieodpłatnego udostępniania informacji w sprawach indywidualnych oraz udzielania pomocy organom KAS przy wykonywaniu ich zadań, a także udzielania dostępu do informacji gromadzonych w aktach spraw, zbiorach danych, ewidencjach i rejestrach, nie może być interpretowany z pominięciem art. 50 ust. 17 u.s.u.s., z którego wynika, że Zakład udostępnia organom Krajowej Administracji Skarbowej na ich żądanie dane, o których mowa w tym przepisie, w celu niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań zmierzających do skutecznego poboru należności podatkowych i weryfikacji danych własnych oraz zadań analityczno-sprawozdawczych. Skoro art. 50 ust. 17 u.s.u.s. zawiera zamknięty katalog informacji jakie Zakład zobowiązany jest udzielić organom KAS to nie można uznać, że organy KAS na podstawie art. 46 ustawy o KAS mogą żądać innych jeszcze informacji, zwłaszcza że art. 46 ust. 2 ustawy o KAS zawiera wyraźnie zastrzeżenie "z zastrzeżeniem odrębnych przepisów". Przepisy te należy zatem interpretować łącznie.

Mając na uwadze powyższe należy zgodzić się ze Stroną, że z art. 50 ust. 17 u.s.u.s. nie wynika, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł udzielić organom KAS informacji o zadłużeniu z tytułu płacenia składek na ubezpieczenie społeczne lub na rzecz innych wierzycieli oraz o wysokości zaległości. Słusznie więc Strona zarzuciła, że określone w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego żądanie wykracza poza ustawowy zakres informacji, do udzielenia których ZUS jest zobowiązany na podstawie art. 50 ust. 17 u.s.u.s. w zw. z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o KAS.

Trafnie też Strona zarzuca, że wątpliwe jest uzasadnienie celu, w jakim dane te miałyby zostać wykorzystane. Przede wszystkim, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 438/20 "art. 45 ust. 1 ustawy o KAS nie uprawnia organu do gromadzenia na jego podstawie dowodów. Prowadzenie postępowania dowodowego i gromadzenie dowodów jest dopuszczalne wyłącznie w ramach prowadzonego postępowania (podatkowego, kontroli celno-skarbowej lub administracyjnego), zgodnie z zasadami normującymi to postępowanie. Nie jest natomiast dopuszczalna sytuacja, kiedy organ zbiera dowody jeszcze przed wszczęciem jakiegokolwiek postępowania i to pod rygorem kary pieniężnej. Należy podkreślić, że w treści art. 45 ust. 1 ustawy o KAS ustawodawca wskazuje wyłącznie na "informacje", a nie na "dowody". Skoro nie jest prowadzone żadne postępowanie, to organ nie może zbierać żadnych dowodów. W praktyce taki sposób działania "poza postępowaniem", mógłby prowadzić do pozbawienia strony postępowania jej praw procesowych. Z kolei jeżeli organ wszczął już postępowanie wobec innego podmiotu, to ma możliwość pozyskiwania dowodów na potrzeby tego postępowania również od innych osób (np. świadków), ale następuje to również z zachowaniem reguł i gwarancji sformalizowanego postępowania jurysdykcyjnego." Tymczasem organ I instancji w postanowieniu z dnia 78 grudnia 2020r. wskazał, że "informacje te będą stanowiły również istotną rolę jako dowody w sprawie", co, jak wyżej wskazano, nie jest uzasadnieniem akceptowalnym w świetle art. 45 ust. 1 ustawy o KAS.

Niezależnie od powyższego, uzasadnienie celu, w jakim zażądano wskazanych informacji, było zbyt ogólne, aby można je było uznać za wystarczające. Ograniczało się do powołania się na ustawowe zadania KAS wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 8 ustawy o KAS, bez skonkretyzowania, o jakie zadanie chodzi. W sytuacji, kiedy większość przywołanych przepisów odnosi się do wykrywania nieprawidłowości w zakresie podatków, nie sposób przyjąć, iż żądanie w przedmiocie informacji i dokumentów zostało precyzyjnie i jasno uzasadnione, w zgodzie z wymogami art. 45 ust. 1 ustawy o KAS.

Rzeczą organów przy ponownym rozstrzyganiu będzie uwzględnienie wskazań i ocen wyżej przedstawionych.

Nietrafny natomiast jest zarzut naruszenia art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 1325 ze zm.), zwanej dalej: "O.p.". Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Dyrektora IAS doręczone zostało na adres ZUS, wskazany przez pełnomocnika, jednak bez wskazania, że adresatem jest pełnomocnik. Nie ulega jednak wątpliwości, że pełnomocnik otrzymał to postanowienie, o czym świadczy fakt, że skarga do sądu administracyjnego wniesiona została w ustawowym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uchybienie w zakresie pominięcia przy doręczeniu pełnomocnika strony należy oceniać w aspekcie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 11 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 130/05 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 2995/98; z 19 lutego 2008 r., sygn.. akt I FSK 282/07; z 12 stycznia 2016 r., sygn.. akt I FSK 1307/14; z 11 października 2016 r., sygn.. akt II FSK 2225/14; z 11 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2364/14). Pogląd ten podzielony został również w powołanym w skardze wyroku w sprawie II FSK 1771/18. W wyroku tym NSA wyraźnie wskazał, że te poglądy dotyczą sytuacji, gdy decyzja doręczana jest bezpośrednio stronie, a nie jej pełnomocnikowi i pomimo tego odwołanie lub skarga wnoszone są w terminie ustawowym. W takiej sytuacji przyjmuje się, że prawa strony nie zostały naruszone, a zbędnym i niecelowym byłoby uchylanie decyzji po to tylko, aby ponownie doręczać ją, często czyniąc to wbrew intencjom strony, która dąży do merytorycznego rozpoznania jej odwołania lub skargi. Zatem uchybienie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej oceniane jest może nie poprzez wpływ na wynik sprawy, lecz przez pryzmat ochrony praw strony. Z powyższego wyroku nie wynika, aby NSA pogląd ten co do zasady kwestionował. NSA zauważył jedynie, że ta argumentacja nie może jednak mieć zastosowania w zakresie doręczania zawiadomienia w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej i w odniesieniu do tej sytuacji procesowej sformułował pogląd, który został w skardze przytoczony z pominięciem jego właściwego kontekstu, tj. że nie można uchybienia w zakresie naruszenia art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej oceniać w charakterze wpływu na wynik sprawy. Powtórzyć należy, że dotyczyło to jednak doręczenia zawiadomienia w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej, a nie doręczenia jakiegokolwiek pisma w sprawie.

Podsumowując, wytknięte przez pełnomocnika w tej sprawie uchybienie w postaci niezaadresowania przesyłki do pełnomocnika, przy doręczeniu jej jednak na właściwy adres i wniesieniu skargi w ustawowym terminie, nie miało wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił postanowienia organów obu instancji.