Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 540/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 545 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego K. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z [...] lutego 2020 r. znak [...], którą odmówiono nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] i działkach sąsiednich, zlokalizowanych na gruntach wsi Z., gm. S.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło istnienie podstaw do wyłączenia Burmistrza S. od załatwienia sprawy naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] i działkach sąsiednich położonych we wsi Z., gm. S. oraz wyznaczyło do rozpoznania sprawy Burmistrza W..

Burmistrz W. zawiadomieniem z [...] listopada 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] i działkach sąsiednich zlokalizowanych na gruntach wsi Z., gm. S.(działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] na działki nr [...] decyzją z [...] września 2009 r., k. 28 akt adm.). W dniu [...] grudnia 2013 r. przeprowadzono oględziny z udziałem stron postępowania, w trakcie których ustalono, że: właściciel działki nr [...] usunął warstwę ziemi z części środkowej działki i nawiózł w to miejsce inną ziemię, nadto w środkowej i południowej części tej działki znajduje się rów o głębokości 0,5 m wypełniony wodą, a sam teren jest porośnięty trawą i krzewami.

W tych okolicznościach:

- decyzją z [...] stycznia 2014 r. Burmistrz W. umorzył postępowanie, wskazując że nawiezienie gruntu na część działki nr [...] nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych. Zdaniem organu, głównym powodem zalegania wody na części działek nr [...] w Z. jest brak odpływu z uwagi na zamulony system rowów. Wywiezienie z części działki nr [...] nawiezionego gruntu nie spowoduje odwodnienia podmokłego terenu. Decyzją z [...] marca 2014 r. SKO w B., po rozpoznaniu odwołania K. B., uchyliło rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wskazując na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz wyjaśniając, że dla zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne konieczne jest ustalenie, że skutkiem zmiany stosunków wodnych może być wystąpienie szkody;

- w ponownym postępowaniu przeprowadzono [...] kwietnia 2014 r. oględziny (k. 68 akt adm.), a Burmistrz W. ponownie umorzył postępowanie decyzją z [...] maja 2014 r. Również i tę decyzję SKO w B. (decyzją z [...] lipca 2014 r.) uchyliło przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i podkreślając konieczność sięgnięcia do wiadomości specjalnych biegłego;

- następnie decyzją z [...] września 2014 r. Burmistrz odmówił nakazania właścicielowi działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego. Ustalił, że przyczyną występowania wody na spornym obszarze jest zamulenie rowów. Decyzją z [...] lipca 2015 r., ponownie orzekając co do wniesionego odwołania (po uchyleniu przez sąd w sprawie II SA/Bk 127/15 postanowienia Kolegium stwierdzającego niedopuszczalność odwołania), SKO w B. na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza wskazując na konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego;

- po raz kolejny rozpoznając sprawę Burmistrz decyzją z [...] września 2015 r. odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego, jednakże i tę decyzję Kolegium uchyliło w dniu [...] października 2015 r. na podstawie art. 138 §2 K.p.a. podtrzymując dotychczasowe stanowisko o konieczności sięgnięcia do wiadomości specjalnych;

- decyzją z [...] listopada 2015 r. Burmistrz po raz piąty orzekł odmownie nie stwierdzając potrzeby powołania biegłego i wyjaśniając, że zrezygnował z kolejnej wizji w terenie z uwagi na panującą suszę. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. SKO w B. na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło tę decyzję podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 13 kwietnia 2016 r. w sprawie II SA/Bk 176/16 tutejszy sąd odrzucił skargę.

Po powrocie sprawy do organu pierwszej instancji, ten postanowieniem z [...] września 2019 r. dopuścił dowód z opinii biegłego z dziedziny hydrologii w celu określenia, czy nastąpiło naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...] i działkach sąsiednich, zlokalizowanych na gruntach wsi Z., gm. S.. Oględziny przeprowadzone z udziałem biegłego i K. B. odbyły się [...] listopada 2019 r. Biegły [...] grudnia 2019 r. przedłożył ekspertyzę, a następnie w piśmie z [...] stycznia 2010 r. odniósł się do zastrzeżeń (k. 227, 229 akt adm.).

W tych okolicznościach decyzją z [...] lutego 2020 r. Burmistrz W., orzekając na podstawie art. 29 ust. 3 P.w. z 2001 r., odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] i działkach sąsiednich zlokalizowanych na gruntach wsi Z., gm. S. Powołując wyjaśnienia biegłego wskazał, że wszystkie działki położone w dolinie rzeki Białej charakteryzują podobne stosunki wodne, a niewielkie spadki w połączeniu z pokryciem terenu i użytkowaniem gruntów powodują powolne spływy powierzchniowe; płytkie położenie wód gruntowych stwarza warunki utrudniające infiltrację i sprzyjające powstawaniu zabagnień w najniżej położonych miejscach; powolne spływy powierzchniowe ukierunkowane były wzniesieniami przy ulicy Ziemiańskiej; wody powierzchniowe i wody z pierwszego horyzontu wodonośnego drenowane były przez dwa rowy odwadniające; w przypadku działek o nr [...] w Z., istotną rolę odgrywa rów biegnący z działki nr [...]2 na południe zbierający wody powierzchniowe z tych działek; drugi rów zbiera wody tylko z działek nr [...]. Organ pierwszej instancji również wskazał, nawiązując do treści opinii biegłego, że nawiezienie ziemi na działkę nr [...] w takim zakresie i w takiej formie jak to ma obecnie miejsce nie zmienia kierunku spływu wód powierzchniowych; rów na działce jest drożny i ma możliwości odprowadzania wody; zmiany wprowadzają podniesione powierzchnie działek nr [...]; podniesienie powierzchni o około 0,8-1,0 m powoduje przyblokowanie spływu i konieczność ominięcia wyniesionych powierzchni przy zachowaniu dotychczasowego ogólnego kierunku. Burmistrz dalej wskazał, że powstanie zastoisk i rozlewisk w szczególnych okolicznościach takich jak wiosenne roztopy czy intensywne opady deszczu związane jest z warunkami odpływu tych wód z najniżej położonych działek; stan działek nr [...] w Z. utrudnia spływ powierzchniowy; działki te są zakrzewione i zarośnięte młodym drzewostanem; kolejnym utrudnieniem jest odpływ wód z działki nr [...] spowodowany stanem technicznym rowu odbierającego wodę na działce nr [...]. W konsekwencji, to nie ziemia nawieziona na działkę nr [...], a wymienione wyżej działki i niedrożny odcinek rowu na działce nr [...] w Z. są przyczyną powstania zastoisk wodnych. Kolejną przyczyną jest aktualny stan użytkowania działek nr [...], które są zaniedbane, porośnięte drzewostanem i krzewami. Burmistrz wywiódł, że nie naruszono art. 29 § 1 P.w., co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. B.. Oświadczył, że dopóki nie wywieziono z działki nr [...] przepuszczalnej próchniczej gleby i nie nawieziono gleby gliniastej woda opadowa odpływała do rowu całą szerokością działek. Obecnie odpływ ten jest zablokowany przez nawiezienie ziemi na działkę nr [...], a woda odpływa do rowu zaledwie 0,5m kawałkiem. Zarzucił, że biegły nie przeprowadził dokładnych oględzin, nie uwzględnił jego pytań i wniosków, nie zaproponował rozwiązań technicznych związanych z odprowadzeniem wody z jego nieruchomości.

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśniło, że w sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 3 P.w. z 2001 r. oraz wskazało przesłanki wydania decyzji na tej podstawie, które gdy zaistnieją prowadzą do wydania decyzji nakazującej wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub przywrócenie stanu poprzedniego. Przedmiot sprawy Kolegium określiło jako konieczność zbadania, czy na nieruchomości oznaczonej nr [...] doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich oznaczonych nr [...]. Powołując się na sporządzoną przez biegłego opinię SKO wskazało, że jednoznacznie z niej wynika brak związku między nawiezieniem ziemi na działkę nr [...] a powstaniem zastoisk wody i zmianą stosunków wodnych. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 1 P.w. W ocenie organu odwoławczego, opinia biegłego jest szczegółowa, logiczna i wyczerpująca, wobec czego należało zgodzić się z jej wnioskami. Biegły wskazał, że nawiezienie ziemi na działkę nr [...] nie spowodowało blokowania odpływu wód powierzchniowych, a rów znajdujący się na tej nieruchomości jest w stanie odprowadzać wody zarówno własne, jak i napływające z północnego wschodu. Tym samym zarzuty podnoszone przez K. B. nie zasługiwały na uwzględnienie. Kolegium oceniło jako nieudowodnione i niemające wpływu na wynik sprawy twierdzenia strony dotyczące nieprawidłowości przeprowadzenia oględzin i sporządzenia protokołu z tej czynności.

Skargę do sądu administracyjnego złożył K. B., który zarzucił oparcie decyzji na sfałszowanej opinii biegłego, podającej nieprawdziwy stan rzeczy na działkach, co skutkowało wydaniem niekorzystnej dla niego decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżący nie przedstawił dowodów na sfałszowanie opinii biegłego, zaś brak jego zgody na treść opinii nie świadczy o nierzetelności opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu z powodu uchybień przepisom procesowym, które sąd stwierdził z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (zastrzeżenie to nie dotyczy okoliczności sprawy niniejszej).

W pierwszej kolejności ocenić należy, że organy prawidłowo wybrały jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), dalej: P.w., mimo że ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2018 r. Zgodnie bowiem z zasadą rozstrzygającą, które przepisy stosować gdy postępowanie o naruszenie stosunków wodnych zostało wszczęte i nie zostało zakończone w trakcie obowiązywania P.w. z 2001 r. a w międzyczasie weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne – należy stosować przepisy dotychczasowe. Zasada ta wynika wprost z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.).

Po wtóre, w szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wynika, że organ prawidłowo intepretuje przepis art. 29 P.w. Przedwcześnie jednak ocenił, podobnie jak i organ pierwszej instancji, że przesłanki z niego wynikające nie wystąpiły a decyzja powinna być odmowna.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 P.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Kluczowym zagadnieniem w sprawie o naruszenie stosunków wodnych jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych szkodliwej dla gruntów sąsiednich. Skoro zaś zmiana oznacza różnicę między stanem dotychczasowym (poprzednim) a stanem obecnym, to konieczne jest wyjaśnienie jaki był stan poprzedni czyli mający miejsce przed wykonaniem działań, których skutki dla stosunków wodnych są przedmiotem oceny w postępowaniu z art. 29 ust. 3 P.w.

Lektura opinii biegłego, mimo że kategoryczna w sformułowanych wnioskach, tego kluczowego elementu nie wyjaśnia. Z opinii wynika, że na analizowanym obszarze występują podobne stosunki wodne, charakteryzujące się niewielkimi spadkami, co w połączeniu z pokryciem terenu, użytkowaniem gruntów i płytkim położeniem wód gruntowych utrudnia infiltrację i sprzyja powstawaniu zabagnień. Biegły wskazał na kierunek spływu wód (z północnego-wschodu od wzniesień przy ulicy Ziemiańskiej) oraz na istotną rolę dwóch rowów odwadniających (rowu biegnącego z działki nr [...] na południe oraz rowu zbierającego wody tylko z działek [...], których to rowów stan techniczny decyduje o sprawności odprowadzania wód). Biegły przeanalizował również stan rowu na działce nr [...], na której doszło do nawiezienia ziemi, wskazując że choć w części jest zarośnięty i zaniedbany, a działka nr [...] choć jest cała zakrzaczona - to rów jest drożny i ma możliwości odprowadzania wody. Także z opinii wynika, że: doszło do podniesienia powierzchni działek nr [...] o około 0,8-1,0 m, co powoduje przyblokowanie spływu i konieczność ominięcia przez wodę wyniesionych powierzchni przy zachowaniu dotychczasowego ogólnego kierunku spływu; w ujściowym odcinku rowu na działce nr [...] w połączeniu z niedrożnym rowem na działce nr [...] stoi woda co jest efektem cofki z tego niedrożnego odcinka. Biegły konkluduje, że "Nawiezienie ziemi na działkę nr [...] w takim zakresie i w takiej formie jak ma to miejsce obecnie nie zmienia kierunku spływów wód powierzchniowych" oraz że "należy zdecydowanie odrzucić twierdzenie o zakłóceniu stosunków wodnych spowodowane nawiezieniem ziemi na działkę nr [...]", jak również że "doraźnym sposobem ułatwiającym aktualnie odpływ nadmiaru wód opadowych powinno być udrożnienie rowu na działce nr [...]".

Wskazane wyżej ustalenia i konkluzje biegłego zawierają jednak w przeważającej części analizę aktualnego stanu wód na spornym obszarze, z odniesieniem do podwyższenia powierzchni działek nr [...] oraz do niedrożności rowu na działce nr [...]. Natomiast nie zawierają porównania stanu stosunków wodnych sprzed nawiezienia ziemi na działkę nr [...] do stanu obecnego. Kategorycznie konkludując na s. 6 opinii, biegły nie uzasadnił jednak tej konkluzji charakterystyką terenu działki nr [...] i stosunków wodnych na tym obszarze w okresie sprzed nawiezienia ziemi. Dlatego opinia, choć faktycznie stanowcza, to jednak nie jest wszechstronna i wyczerpująca. Ma to istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście niżej wskazanych okoliczności dotyczących nie tylko treści samej opinii ale i okoliczności procesowych wynikających z akt.

Sąd zwraca uwagę, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji z czynności procesowych sprzed przekazania sprawy Burmistrzowi W.. Jest to istotne, bowiem nie wynika z akt w jakich okolicznościach wszczęto postępowanie, tzn. czy był to wniosek K. B. czy innego podmiotu, a jeśli tak, jaka była jego treść oraz co wnioskujący w żądaniu wskazywał jako naruszenie stosunków wodnych (jak była – z jego punktu widzenia – opisana zmiana tych stosunków). Z akt sprawy nie wynika nawet oraz nie ustaliły tego organy obydwu instancji, kiedy doszło do nawiezienia ziemi na działce nr [...], co pozwoliłoby ustalić i odnieść się biegłemu do stanu sprzed tego zdarzenia.

W aktach znajduje się także decyzja Burmistrza S. z [...] czerwca 2011 r. (k. 93 akt adm.). Wynika z niej, że postępowanie wszczęto zawiadomieniem z 5 kwietnia 2011 r. na wniosek K. B. oraz po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] kwietnia 2011 r. Ani wspomnianego wniosku, ani protokołu z tych oględzin nie ma w aktach sprawy. Tymczasem nakazano w tej decyzji właścicielowi działki nr [...] (z której powstała działka nr [...]) przywrócenie stanu pierwotnego sprzed nawiezienia i podniesienia poziomu gruntu o około 1 m w stosunku do stanu poprzedniego. Nie sposób z dostępnych w aktach materiałów wywnioskować, czy powyższa decyzja została wydana w kontrolowanym obecnie postępowaniu na jego wcześniejszym etapie czy było to inne postępowanie. Ma to istotne znaczenie w sprawie. Jeśli było to inne postępowanie, należałoby ocenić czy nie wystąpiła przesłanka res iudicata (ponownego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie), co stanowi kwalifikowaną wadę decyzji prowadzącą do jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 3 K.p.a. Jeśli zaś nawet byłoby to niniejsze postępowanie tylko wcześniejszy jego etap, należało włączyć wówczas zgromadzone materiały do niniejszego postępowania, bowiem prawdopodobnie zostały sporządzone krótko po nawiezieniu ziemi na działce nr [...] i mogą obrazować stan na gruncie sprzed nawiezienia i krótko po tym zdarzeniu. Dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy dawałby pełny obraz sprawy oraz pozwoliłby biegłemu oprzeć sformułowane wnioski na wszechstronnym obrazie sytuacji, uwzględniającym stan sprzed nawiezienia ziemi.

Dalej wskazać należy, że do protokołu oględzin z [...] grudnia 2013 r. strony wyjaśniły w sposób następujący: K. B. wskazał, że nastąpiło nawiezienie ziemi gliniastej blokującej odpływ z jego działek od strony północnej, wschodniej i południowej – po uprzednim usunięciu warstwy ziemi "będącej filtrem odsączającym", a nadto przed nawiezieniem ziemi nie było wody na jego działkach; M G. wskazał, że nawieziono około metrową warstwę ziemi, w tym 0,5m gruzu i 0,5 m pozostałej ziemi, zaś woda na tych działkach oraz działkach K. B. występowała również wcześniej, co mogą potwierdzić okoliczni mieszkańcy. Tymczasem z opinii biegłego nie wynika, aby sprawdzono rodzaj, głębokość i warstwy nawiezionej ziemi w terenie pod kątem tego czy mogły zablokować spływ wód przez tę działkę, ale też czy miały wpływ na kierunek tego spływu oraz jego prędkość. Z map spornego obszaru (k. 4 akt adm.) wynika, że faktycznie działki skarżącego okalają działkę nr [...] od strony północnej (nr [...]), wschodniej (nr [...]) oraz południowej (nr [...]) – vide także ewidencja k. 11 akt adm. Skoro spływ następuje z kierunku północno-wschodniego, to należy wyjaśnić, czy ingerencja w teren działki nr [...] nie mogła zmienić kierunku spływu w ten sposób, że nastąpił zintensyfikowany, omijający przeszkodę na działce nr [...] (w postaci nawiezionej ziemi, jak wskazuje skarżący, także gliniastej) od strony wschodniej, spływ wody przez działki nr [...] na działkę nr [...] a także czy nie następuje wcześniejsze (przed dotarciem wody na te działki) przyblokowanie odpływu z działki nr [...] na działkę nr [...] zwiększające okresowo ilość wody na działce nr [...]. Przepis art. 29 ust. 1 P.w. jako zmianę stanu wody traktuje "zwłaszcza kierunek odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej oraz kierunek odpływu ze źródeł". W orzecznictwie natomiast wskazuje się, że zmiana stanu wody na gruncie obejmuje "wystąpienie choćby minimalnej szkody" i może też polegać na intensyfikacji niekorzystnego spływu wód w związku z ukształtowaniem terenu (vide np. wyroki w sprawach II SA/Gl 876/17 oraz II OSK 498/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem sądu, w sprawie niniejszej na obecnym etapie jej wyjaśnienia nie da się wykluczyć - niezależnie od ukształtowania terenu, płytkiego zalegania wód gruntowych oraz powolnego ich spływu, a także niezależnie od drożności rowu na działce nr 70/3 oraz podwyższenia poziomu terenu na działkach nr 66/9, 65/17 i 65/14 - że w 2011 r. lub wcześniej nie doszło do (na skutek nawiezienia ziemi na działce nr [...]) zmiany kierunku naturalnego spływu wód intensyfikującego ilość wody na działkach skarżącego, co wyżej opisano. Dodatkowo należy odnotować, że ani z opinii biegłego, ani z uzasadnienia wydanych decyzji nie wynika jak w relacjach czasowych mają się do siebie nawiezienie ziemi na działce nr [...] i podwyższenie terenu działek nr [...] oraz sukcesywne powstawanie zabudowy na spornym obszarze – te ostatnie wskazano jako jedną z przyczyn zalegania wody na działkach skarżącego. Zauważyć należy, że skoro badanie wpływu nawiezienia ziemi na działce nr [...] ma miejsce co najmniej od 2011 r., skarżący twierdzi że wcześniej woda na jego działkach nie zalegała (z protokołu oględzin [...] grudnia 2013 r. wynika odmienne stanowisko M. G. jako właściciela działki nr [...] – co wymaga wyjaśnienia), to organ a wcześniej biegły szerzej powinni wyjaśnić kontekst czasowy tej sprawy – przedstawiając stan wody na tym obszarze sprzed nawiezienia ziemi oraz po, z odniesieniem do wpływu postępującej zabudowy i utrzymania drożności rowów oraz występującego na tym obszarze użytkowania spornych terenów. Jeśli byłoby to konieczne, należy dopuścić nie tylko dowody z dokumentów ale i ze źródeł osobowych. To jednak nie nastąpiło, co wyklucza uznanie, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia. Nie można bowiem na obecnym etapie jej wyjaśnienia jednoznacznie przesądzić, że szkodliwa zmiana stosunków wodnych wywołana nawiezieniem ziemi nie nastąpiła.

Stwierdzone nieprawidłowości skutkują koniecznością eliminacji zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej z obrotu prawnego, bowiem mogą mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wynikają z niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, co stanowi uchybienie przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Te bowiem zobowiązują organ do przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, odnośnie okoliczności istotnych, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz do uznania faktów za udowodnione na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów. Jak wyżej wyjaśniono, wady w tym przedmiocie uzasadniają uchylenie wydanych decyzji.

Natomiast sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że formułowanie zarzutów o sfałszowaniu opinii przez biegłego, jeśli miałoby odnieść pożądany przez skarżącego skutek, powinno być poparte dowodami. Odróżnić też należy przekonanie o nieprawidłowości czy niewystarczalności opinii od zarzutu o jej sfałszowaniu.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji zastosuje się do oceny prawnej i wskazań sądu, uzupełni akta sprawy, w tym materiał dowodowy w kierunku przez sąd wskazanym, a następnie stosując przepis art. 29 ust. 1 i 3 P.w. wyda decyzję, której motywy – oparte na wszechstronnie ocenionym materiale dowodowym i rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy – uzasadni zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę odpowiadającą wysokości uiszczonego przez skarżącego wpisu.