Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 66/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 27
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela i zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Syg akt I SA/Bd 66/10

U Z A S A D N I E N I E

Działając jako organ egzekucyjny i wierzyciel, Prezydent Miasta G., wystawił dwa tytuły wykonawcze nr [...] i [...] dnia [...] obejmujące należności pieniężne z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłat z tytułu parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania. Przedmiotowe tytuły wystawione na skarżącą jako zobowiązaną, wraz z upomnieniami, organ przesłał skarżącej.

Zobowiązana w terminie złożyła do organu egzekucyjnego pismo zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w którym zakwestionowała podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Podniosła, że organ winien udowodnić, że skarżąca nie wykupiła biletu parkingowego we wskazanym okresie, zachodzi także możliwość "sfabrykowania" braku opłaty parkingowej lub usunięcia wezwania do zapłaty zza wycieraczki. Nadto skarżąca zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne nie zostało prawidłowo wszczęte albowiem nie został jej prawidłowo doręczony tytuł wykonawczy ani upomnienie. Doręczenie tych dokumentów do rąk jej męża było nieprawidłowe, ponieważ odbierając te przesyłki potwierdził on tylko ich odbiór, a nie zobowiązał się do ich oddania zobowiązanej. Skarżąca podniosła także w zarzutach, że tytuł został wystawiony tylko na nią mimo, że egzekucja została skierowana do majątku wspólnego.

Postanowieniem z [...] Prezydent Miasta G. odmówił uwzględnienia zarzutów. W uzasadnieniu wskazał na okoliczność obecności pojazdu w strefie płatnego parkowania bez wniesienia opłaty za postój, co zostało udokumentowane fotografiami znajdującymi się w komputerowej bazie zdjęć; ponadto wskazał na okoliczność, że obecność pojazdu każdorazowo została odnotowana na blankiecie "zawiadomienia" o nieopłaconym postoju. Organ wskazał, że upomnienie o braku opłaty parkingowej, jak i tytuły wykonawcze nr [...] i [...] odebrał małżonek skarżącej. W ocenie organu taki sposób doręczenia był skuteczny w świetle art. 43 kpa. Organ wskazał także, że osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty ustalono na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, z której wynika, że właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] jest A. K.. Jeżeli właściciel pojazdu nie był osobą korzystającą z miejsca do parkowania w granicach strefy, winien wskazać użytkownika pojazdu w dniu zdarzenia. Tytuły wykonawcze wystawione zostały na nazwisko A. K., gdyż to ona, a nie małżonkowie Kraszewscy, jest stroną postępowania.

Skarżąca złożyła na powyższe postanowienie zażalenie, w którym ponownie podniosła brak podstaw prawnych do egzekwowania kary pieniężnej w wysokości określonej przez wierzyciela, gdyż dochodzona wierzytelność nie istnieje. Ponadto podniosła, że tak upomnienie jak i tytuł wykonawczy doręczono jej mężowi, który podpisał ich odbiór bez pisemnej deklaracji o przekazaniu ich osobie zobowiązanej. Takie doręczenie upomnień i tytułów wykonawczych jest prawnie nieskuteczne.

Postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że stanowisko w nim zawarte jest zgodne z prawem. W uzasadnieniu organ wskazując na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określające sytuacje, w których zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wyjaśnił, iż zarzuty te mogą być rozpatrzone przez organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela przy czym zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowisko zajęte przez wierzyciela w zakresie zarzutów jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

Odnosząc się do podstaw prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ powołał się na treść ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych regulującą kwestie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Wskazano, iż art. 13 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż korzystający z dróg publicznych są zobowiązani do ponoszenia opłat m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Stosownie do art. 13 f za nieuiszczenie opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość określa rada miasta. Wysokość tej opłaty nie może przekroczyć 50zł.

Zdaniem organu z wykładni językowej, systemowej, jak i celowościowej analizowanych przepisów wynika, iż obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej w razie stwierdzenia niewniesienia opłaty za korzystanie z dróg publicznych, spoczywa na podmiocie korzystającym z dróg. Oznacza to, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej w razie stwierdzenia niewniesienia opłaty za korzystanie z dróg publicznych nałożony na korzystających z dróg publicznych wynika bezpośrednio z przepisu prawa, tj. art. 13 f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Nie istniały więc podstawy prawne zawierające procedury, które powodowały nadanie obowiązkowi zapłaty kary pieniężnej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwy organ władzy publicznej. Organy te miały obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa.

Organ wskazał, że podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania obowiązku zapłaty powyższej opłaty jest przepis art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Źródło powstania obowiązku podlegającego egzekucji wynikało bowiem bezpośrednio z przepisów prawa. W konsekwencji SKO uznało za bezzasadny zarzut zobowiązanego związany z nieistnieniem obowiązku i braku stosownej procedury jego wymierzenia.

Organ negatywnie odniósł się również do pozostałych zarzutów zażalenia. Stwierdził, iż w sprawie prawidłowo określono osobę zobowiązanego. Obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za parkowanie samochodu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty ciąży na osobie kierującej pojazdem, a zatem do skarżącej zostało skierowane upomnienie oraz wskazano ją, jako osobę zobowiązaną w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym.

SKO wyjaśniło, iż upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu w sposób zastępczy, a odebrał je dorosły domownik, mąż skarżącej. Doręczenie zostało dokonane na adres stałego pobytu zobowiązanej. Zdaniem organu odwoławczego taki sposób doręczenia zgodny jest z art. 43 Kpa. Doręczenia dokonał goniec zatrudniony przez organ I instancji. W sytuacji, gdy mąż zobowiązanej nie podjąłby się przekazania skierowanej do niej korespondencji, powinien odmówić jej przyjęcia, co skutkowałoby podjęciem kolejnej próby doręczenia przez gońca albo za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela spełnia wymogi wynikające z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; wszystkie jego pozycje zostały wypełnione w sposób wyraźny i precyzyjny, zaś do tytułu został dołączony dowód doręczenia upomnienia.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z obowiązującym prawem; treść uzasadnienia postanowienia nie rozstrzyga zaistniałego problemu prawnego w odniesieniu do zarzutów przedstawionych w złożonym do SKO zażaleniu, co zdaniem skarżącej świadczy o nierzetelnym rozpoznaniu zażalenia.

W ocenie strony doręczenie aktów wykonawczych przez gońca było nieskuteczne, ponieważ z potwierdzenia odbioru aktów przez jej męża nie wynika, aby mąż zapewnił gońca o przekazaniu pisma adresatowi. Mąż zgodził się tylko, aby pismo goniec pozostawił, ale nie obiecał przekazać pisma adresatowi. Zdaniem skarżącej goniec powinien w razie zgody męża (której nie było) na przekazanie pisma sporządzić odpowiednią adnotacje z podpisem męża, że ten zgodził się na przekazanie pisma adresatowi. W opinii strony organ myli się uznając, że odebranie pisma przez dorosłego domownika jest wystarczające. Skarżąca wskazała, iż art. 43 kpa jasno stwierdza, że dorosły domownik może odebrać pismo, jeśli podjął się je przekazać adresatowi. Strona podniosła, iż jej mąż takiej zgody nie wyraził, wyraził zgodę na pozostawienie pisma a nie na jego przekazanie.

Ponadto skarżąca nie zgodziła się z organem, iż tytuł wykonawczy został wypełniony właściwie. Podniosła, iż tytuły wykonawcze nie zawierają rubryki nr 8, natomiast dwukrotnie widnieje rubryka nr 7. W konsekwencji nie spełniają wymogów określonych prawem. Organ nie odnosząc się do zarzutu ich niekomlpetności nierzetelnie rozpoznał sprawę.

Strona podniosła, iż tytuł wykonawczy, czy też jakikolwiek inny dokument należy dostarczać w całości a nie w części wygodnej dla organu egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi, stwierdzając, iż zarzuty podnoszone w skardze w znacznej części są powtórzeniem argumentów zawartych w zażaleniu strony i nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W tym miejscu należy podkreślić, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest dokonana przez organy ocena zasadności zarzutów wniesionych przez skarżącą, jako zobowiązaną, w tytułach wystawionych przez wierzyciela, Prezydenta Miasta G.. Należy bowiem podkreślić, że wierzycielem z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania jest Prezydent Miasta, jako zarządca dróg, a nie Zarząd Dróg Miejskich, który stanowi jedynie jednostkę organizacyjną, przy pomocy której (art. 21 ustawy o drogach publicznych) Prezydent wykonuje swoje zadania. W tym zakresie stanowisko zaskarżonej decyzji wskazującej na Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. jako wierzyciela w sprawie jest nieprawidłowe, nie mające jednak wpływu na wynik sprawy.

Postanowienie Prezydenta G. z [...] zawiera wszelkie elementy wypowiedzi zarówno wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego, którym jest w sprawie na mocy art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do zarzutów skargi, co do braku doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych i upomnień, Sąd uznał go za nieuzasadniony. Bezspornym jest, że przedmiotowe przesyłki zostały doręczone przez pracownika organu w dniu 19 września 2008r do rąk męża skarżącej, na jej adres faktycznego zamieszkania. Doręczenie w trybie art. 43 Kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje w przypadku nieobecności adresata, kiedy to przesyłkę doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, jeżeli podjął się on oddania pisma adresatowi.

Skarżąca zarzuca, że mąż wprawdzie odebrał i pokwitował pismo, które nie było do niego adresowane, ale nie zadeklarował oddania go skarżącej. Wydaje się, w świetle zasad doświadczenia życiowego, że gdyby rzeczywiście mąż skarżącej oświadczył doręczycielowi tj. że pismo odbierze, lecz nie przekaże adresatowi (schowa, usunie?), wówczas nie doszłoby do wydania mu przesyłki, bo samo odebranie i pozostawienie pisma bez biegu nie ma żadnego logicznego uzasadnienia. Goniec, który dokonywał doręczenia w imieniu organu, znając obowiązujące w tym zakresie przepisy z pewnością przy deklaracji męża skarżącej, iż nie przekaże on przesyłki, z pewnością by jej nie pozostawił.

Istotna jest w kontekście powyższego zarzutu okoliczność, że skarżąca w efekcie otrzymała przesyłkę i w terminie złożyła zarzuty odwołując się w ich treści do znajomości treści dokumentów, których skuteczność doręczenia podważa. W tych okolicznościach, mając na uwadze, że skarżącej jednak w następstwie spornego doręczenia dostarczono zarówno tytuły wykonawcze, jak i upomnienia, zarzut braku skutecznego prawnie doręczenia Sąd uznał za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego z uwagi na użycie druku, w którym dwukrotnie występuje pole oznaczone nr 7, zamiast nr 8, to aczkolwiek jest on zasadny, Sąd uznał, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Należy podkreślić, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w art. 27 określa konieczne elementy tytułu wykonawczego, których brak ma wpływ na postępowanie zainicjowane wystawieniem takiego tytułu. Nie odnosi się to jednak do nieistotnego błędu zastosowanego druku. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zawierają wszystkie istotne postanowienia, o których stanowi powołany przepis.

Aczkolwiek skarżąca w skardze nie podnosiła takiego zarzutu, należy jednak wyjaśnić, że będąca przedmiotem postępowania egzekucyjnego kara z tytułu nieziszczenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych jest konsekwencją zapisu art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala stosowny organ samorządowy na wniosek np. prezydenta miasta. Zgodnie z art. 13f ust 1 ustawy o drogach publicznych w przypadku nie uiszczenia opłaty za parkowanie pobiera się dodatkową opłatę, której wysokość nie może przekroczyć 50 zł (ust 2). Obowiązek uiszczenia tejże opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisu prawa, stąd nie ma podstaw do konkretyzowania tego obowiązku w drodze decyzji czy postanowienia.

Podstawą egzekucji administracyjnej jest art. 3 § 1 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiący m.in., że stosuje się egzekucję administracyjną do obowiązków, które w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Takim obowiązkiem jest zapłata opłaty dodatkowej za nieopłacenie parkowania w strefie płatnego parkowania. Organ wskazał, że pobyt pojazdu zarejestrowanego na skarżącą, w takiej strefie został udokumentowany. Skarżąca w trakcie postępowania w istocie nie kwestionowała okoliczności parkowania e strefie płatnej, lecz poważała skuteczność trybu postępowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.