Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 722/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 3, pkt 4 i 5 dodatek 1 załącznik 1
journal: Dz.U. 1984 nr 49 poz 254
law: Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych  do tych przewozów (ATP), sporządzona w Genewie dnia 1 września 1970 r. - przyjęta oświadczenniem rządowym z dnia  24 września 1984 r.
article: art. 4 pkt 22 lit. y, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit c, art. 87 ust 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportowo-Handlowego "T." Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]; II. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Przedsiębiorstwa Transportowo-Handlowego "T." Sp. z o.o. w S. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) 2012 r., nr (...), Dyrektor Izby Celnej w (...) po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Transportowo – Handlowego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Siedlcach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w (...) z dnia (...) 2012 r., nr (...), o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości (...) zł.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu (...) 2012 r. funkcjonariusze oddziału Celnego w Dorohusku przeprowadzili kontrolę pojazdu marki (...) o nr rejestracyjnym (...)z naczepą marki (...)o nr rejestracyjnym (...). Pojazdem wykonywano przewóz towaru w postaci sera, mleka, śmietany, masła oraz pozostałych przetworów spożywczych z (...) we Francji do (...) na Ukrainie. W trakcie kontroli sporządzono kopię okazanych przez kierowcę dokumentów, m.in. wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr (...), międzynarodowe samochodowe listy przewozowe o nr (...), niepoświadczoną kserokopię niemieckiego świadectwa ATP nr (...) z dnia (...)r., faktury o nr (...),(...),(...), wniosek o udzielenie/zmianę licencji na międzynarodowy transport drogowy, karnet TIR nr (...), dokumenty rejestracyjne pojazdów, paszport i dowód osobisty kierowcy. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr (...) z dnia (...) 2012 r., do którego kontrolowany kierowca nie zgłosił uwag.

W trakcie kontroli funkcjonariusz celny stwierdził, że rodzaj przewożonego towaru w postaci masła wskazuje, że mają zastosowanie przepisy umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254), dalej jako umowa ATP. Kierowca do kontroli okazał niepotwierdzoną urzędowo kserokopię świadectwa ATP nr (...). Ponadto w trakcie kontroli ustalono, że pojazd o nr rejestracyjnym (...) nie został zgłoszony do licencji nr (...), kierowca przedstawił jedynie dokument R1 – wniosek o udzielenie/zmianę licencji na międzynarodowy transport drogowy.

Postanowieniem z dnia (...) 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w (...) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że na dzień (...) 2012 r. pojazd o nr rejestracyjnym (...) był zgłoszony do licencji nr (...) udzielonej skarżącemu (pismo Biura ds. Transportu Międzynarodowego z dnia (...)2012 r.). W toku postępowania skarżący wniósł pismo z dnia (...)2012 r., w którym podniósł, że w dniu kontroli przedmiotowym pojazdem były przewożone sery pleśniowe różnych asortymentów, dodatki zbożowe do ciasta, kasza, mąka, masło z temperaturą określoną przez załadowcę +2 do + 4 0C. Zdaniem skarżącego nieokreślenie ilości wagowej masła w liście przewozowym CMR zwalnia przewoźnika od posiadania świadectwa ATP, pod warunkiem, że nie przekracza ono 10% całego przewożonego towaru netto w pojeździe. Podniósł również, że umowa ATP zezwala na posługiwanie się przez przewoźnika kopią świadectwa ATP oraz że w protokole kontroli nie wspomniano o umieszczonej na przedniej ścianie naczepy tabliczce znamionowej z numerem VIN i numerem świadectwa ATP oraz terminem ważności do marca 2013 r. Do powyższego pisma skarżący załączył poświadczoną notarialnie kopię świadectwa ATP nr (...), a także potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie innych dokumentów.

Decyzją z dnia (...)2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w (...) na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), dalej jako u.t.d w związku z naruszeniem określonym w pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nałożył na Przedsiębiorstwo Transportowo – Handlowe "(...)" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Siedlcach karę pieniężną w wysokości (...)zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki, Dyrektor Izby Celnej w (...) decyzją z dnia (...) 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d., z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, w tym także międzynarodowy transport drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwa wymaganego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów.

Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy, Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w trakcie kontroli drogowej stwierdzono wykonywanie przez skarżącą spółkę przewozu z Francji na Ukrainę towaru klasyfikowanego do kodu CN 04051011 w postaci masła naturalnego w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto nieprzekraczającej 1 kg – 110 opakowań. Organ odwoławczy zauważył, że przewożony artykuł żywnościowy kwalifikuje się do towarów określonych we wspomnianym wyżej załączniku 3 do umowy ATP jako artykuł żywnościowy szybko psujący się, do którego powinny być stosowane specjalne środki transportu, podlegające kontroli zgodności z normami określonymi w załączniku 1 do umowy ATP, wymagające świadectwa zgodności określonego przepisami tej umowy. Mając powyższe na względzie, organ uznał, że do przewozu w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy umowy ATP, a tym samym występuje obowiązek określony we wspomnianym wyżej art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d., czyli posiadania przez kierowcę pojazdu samochodowego i okazywania na żądanie organu kontroli świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP.

Organ drugiej instancji stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w trakcie kontroli okazano kserokopię świadectwa ATP o nr (...). Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie mocy dowodowej kserokopii okazanego w trakcie kontroli świadectwa ATP, podnosząc, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie nie mają mocy dowodowej. Samo przedstawienie kserokopii dokumentu do kontroli jest równoznaczne z jego brakiem. Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną określoną w pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutu, że zgodnie z zapisami umowy ATP, jeżeli tabliczka świadectwa jest umieszczona na środku transportu, to powinna być ona uznawana tak samo jak dokument świadectwa ATP, organ odwoławczy wyjaśnił, że w opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 1984 r. Nr 49, poz. 254 umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów brak jest zapisu o tym, że tablica zatwierdzenia ATP umieszczona na środku transportu powinna być uznana tak samo jak dokument świadectwa ATP. Zgodnie z pkt 5 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP, tabliczka na pojeździe stanowi jedynie rozpoznawcze oznaczenie literowe i powinna być usunięta, gdy środek transportu nie odpowiada normom określonym ww. umowie.

Zdaniem organu II instancji nie można uwzględnić zarzutu strony, że przedmiotowy przewóz nie musiał być wykonywany za pomocą specjalnego środka transportu, jako że odbywał się w miesiącu lutym, a więc w czasie kiedy panują najniższe temperatury. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca dokonywał m.in. przewozu masła, które jest artykułem żywnościowym wymienionym w załączniku 3 do umowy ATP i temperatura przewozu tego artykułu nie powinna przekraczać +6 0C, co obliguje do przewozu tego artykułu środkiem transportu odpowiadającym stosownym normom, o czym przesądza świadectwo ATP. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego transportu, obowiązek ten jest zbędny do utrzymania temperatury wskazanej w powołanych załącznikach. Zdaniem organu taka wyjątkowa sytuacja nie zachodziła, ponieważ nie można przyjąć, że pod koniec lutego zawsze panują najniższe temperatury, zwłaszcza na całej trasie przewozu od Francji na Ukrainę.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 92c u.t.d., z którego wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Przedsiębiorca zajmujący się przewozami towarów, do których mają zastosowanie przepisy umowy ATP, powinien zaznajomić się z przepisami prawa w zakresie przewozu takich towarów i tak zaplanować działalność, aby kierowca środka przewozowego mógł okazać odpowiednie dokumenty w trakcie kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Przedsiębiorstwo Transportowo – Handlowe "(...)" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Siedlcach wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 7,

art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako K.p.a., poprzez brak dokładnego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności:

- pominięcie faktu, że z uwagi na temperaturę przewidywaną podczas całego transportu, który odbywał się w miesiącu lutym 2012 r., dla utrzymania temperatury przewozu + 6 0C zbędne było wykonywanie przewozu za pomocą specjalnego środka transportu (chłodni);

- wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie w sytuacji gdy w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariusza celnego nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a kierowca przedstawił do kontroli fotokopię świadectwa ATP nr (...) wydanego dla naczepy ciężarowej – chłodni uznanej jako FRC o nr identyfikacyjnym (...) przez (...) z dnia (...) 2007 r., ważnego do (...)2013 r.;

- pominięcie faktu istnienia umocowanej na stałe na kontrolowanej naczepie tabliczki ATP, która stanowi dowód, że dany środek transportu jest dopuszczony do przewozu łatwo psujących się produktów żywnościowych.

Skarżąca spółka zarzuciła również naruszenie art. 8, art. 9, art. 10, art. 61 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w szczególności poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie w sytuacji, gdy w toku kontroli nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 89 ust. 1, art. 92a ust. 1 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d. w związku z pkt 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., art. 4 ust. 1 oraz pkt 4 i 5 dodatku nr 1 do załącznika nr 1 i załącznika nr 3 umowy ATP w związku z art. 88 u.t.d., polegające na błędnym przyjęciu przez organ, iż w toku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów o transporcie drogowym, jak również, że niniejszy przewóz wykonywany był bez wymaganego świadectwa. Według skarżącej spółki organ naruszył również art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niewłaściwą jego wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały podstawy do zastosowania dyspozycji tego przepisu i umorzenia postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że kierowca podczas kontroli okazał wymaganą fotokopię świadectwa ATP, a na naczepie chłodni umieszczona była tabliczka zatwierdzenia środka transportu. Tym samym nie było podstaw do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji, a organy celne nie mogły skutecznie zarzucić, że przy wykonywaniu tego konkretnego przewozu doszło do naruszenia przepisu art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d oraz że przewóz wykonywany był bez wymaganego świadectwa. W konsekwencji nie było podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie nałożenia kary pieniężnej i wydania decyzji nakładającej karę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w (...) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W związku z tym dla wyeliminowania z obrotu aktu prawnego poddanego kontroli sądowoadministracyjnej (w niniejszej sprawie – decyzji), konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Nadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że może uwzględnić skargę z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.

Mając na uwadze wskazane przesłanki i badając zaskarżoną decyzję w granicach zakreślonych powołanymi wyżej przepisami należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy legalności nałożenia kary pieniężnej z tytułu przewozu szybko psujących się towarów, bez ważnego, zdaniem organów celnych, świadectwa zgodności, zwanego dalej świadectwem ATP.

Z prawidłowo ustalonego i niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu (...) 2012 r. pojazdem marki (...) o nr rejestracyjnym (...) z naczepą marki (...) o nr rejestracyjnym (...) skarżąca spółka wykonywała przewóz towaru w postaci sera, mleka, śmietany, masła oraz pozostałych przetworów spożywczych z (...) we Francji do (...) na Ukrainie. Kierowca pojazdu w trakcie kontroli okazał niepotwierdzoną urzędowo kserokopię świadectwa ATP nr (...).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także świadectwo wymagane zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzoną w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254). Przy czym za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty odpowiedzialny jest przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy (art. 87 ust. 3 u.t.d.).

Dla porządku podnieść należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), dalej jako Konstytucja RP, w art. 9 wprowadza generalną zasadę przestrzegania przez Polskę wiążącego ją prawa międzynarodowego. Umowy międzynarodowe są częścią polskiego porządku prawnego i powinny być bezpośrednio stosowane. Polska wyraziła wolę związania się umową ATP w trybie prostym przez przystąpienie do niej, bez zastrzeżenia ratyfikacji lub złożenia dokumentów ratyfikacyjnych. Umowa ta zaczęła obowiązywać na terenie Polski od dnia 15 maja 1984 r. , co wynika m.in. z oświadczenia rządowego z dnia 24 września 1984 r. i nie została wypowiedziana. W sprawie niniejszej oznacza to, że z mocy art. 9 Konstytucji RP, umowa ATP jest źródłem prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.

W przedmiotowej sprawie rodzaj przewożonego towaru w postaci masła (towar wymieniony pod poz. 6 w polu 10 karnetu TIR Nr (...)1 i w polach 6-12 CMR nr (...)2) wskazywał, że w sprawie miały zastosowanie przepisy umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP). Artykuł 1 tej umowy stanowi, że przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych izotermicznymi środkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi środkami transportu mogą być nazwane tylko takie środki transportu, które odpowiadają określeniom i normom podanym w załączniku 1 do umowy. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 umowy ATP do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załączniku 2 i 3 do umowy, powinny być stosowane środki transportu wymienione w art. 1 umowy, z wyjątkiem wypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 do umowy. W załączniku 3 do umowy określającym warunki dotyczące temperatur, które powinny być przestrzegane przy przewozie niektórych artykułów żywnościowych, nie znajdujących się w stanie zamrożonym lub głęboko zamrożonym, określono, iż temperatura przewozu masła nie powinna przekraczać +6 0C. Potwierdzeniem spełnienia przez pojazd warunków wymaganych przez umowę ATP jest świadectwo zgodności z normami. W myśl pkt 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP świadectwo zgodności z normami wydaje właściwa władza na formularzu według wzoru podanego w dodatku 3 do niniejszego załącznika. W odniesieniu do pojazdów drogowych świadectwo (lub jego fotokopia) powinno znajdować się na pojeździe i być okazywane na każde żądanie kontrolujących. Natomiast pkt 5 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP stanowi, że na środkach transportu powinny być umieszczone rozpoznawcze oznaczenia literowe i napisy zgodnie z postanowieniami dodatku 4 do niniejszego załącznika i powinny być usunięte z chwilą, gdy środek transportu nie odpowiada normom określonym w niniejszym załączniku.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. y u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 3 zd. 1 umowy ATP przestrzeganie postanowień ustępu 1 spoczywa na przewoźnikach wykonujących przewozy na rzecz osób trzecich tylko w takim zakresie, w jakim podjęli się oni zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień, i jeżeli takie zachowanie postanowień jest związane z wykonywaniem danej usługi.

W przedmiotowej sprawie umowę przewozu stanowiły międzynarodowe listy przewozowe, w tym list przewozowy CMR nr (...) z dnia (...) 2012 r., który wskazuje, iż przewoźnik, którym jest skarżąca spółka, podjął się wykonywania przewozu towaru w postaci m.in. masła z zapewnieniem zachowania na całej trasie przewozu towaru temperatury +2/+40C. Na potwierdzenie, iż pojazd marki (...)o nr rejestracyjnym (...) z naczepą marki (...) o nr rejestracyjnym (...) spełniał warunki określone umową ATP, kierowca pojazdu okazał fotokopię świadectwa ATP nr (...).

W ocenie sądu nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w decyzjach organów celnych obu instancji, odnoszącą się do mocy dowodowej fotokopii (kserokopii) świadectwa ATP. Organy celne dokonały błędnej wykładni unormowania pkt 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP. Wbrew normatywnej treści tego przepisu organy przyjęły, że warunkiem uznania fotokopii (kserokopii) za dokument jest umieszczone na niej i zaopatrzone podpisem poświadczenie jej zgodności z oryginałem. Takiego uregulowania brak w omawianych przepisach. Z unormowania pkt 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP wynika wprost, że w odniesieniu do pojazdów drogowych w pojeździe powinno się znajdować i być okazywane na każde żądanie kontrolujących świadectwo (lub jego fotokopia). Użycie w powołanym przepisie spójnika "lub" wskazuje, że okazanie fotokopii świadectwa ATP jest równoznaczne z okazaniem samego świadectwa. Na taką interpretację powołanego przepisu wskazuje wykładnia językowa. Spójnik "lub" /inaczej "albo", "bądź"/ łączący zdania współrzędne lub części zdań, wyraża możliwą wymienność tych zdań lub członów zdania, dopuszcza zarazem możliwość współwystępowania tego do czego odnoszą się człony przeciwstawienia (Wielki Słownik Poprawnej Polszczyzny Wyd. Naukowe PWN W-wa 2007 pod redakcją Andrzeja Markowskiego; Uniwersalny Słownik Języka Polskiego Wyd. Naukowe PWN W-wa 2003 pod redakcją Stanisława Dubisza.). Zastosowanie wykładni językowej cytowanego unormowania prowadzi do wniosku, że kierowca pojazdu może okazać do kontroli bądź świadectwo ATP, bądź jego fotokopię, a okazanie któregokolwiek z tych dokumentów powinno być uznane jako wykonywanie przewozu zgodnie z przepisami umowy ATP.

Nie można zatem skutecznie zarzucić skarżącej spółce niewywiązania się z obowiązku wynikającego z powołanych wyżej przepisów umowy ATP. Przytoczone przez organy celne orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące nieuznania za dowód w postępowaniu kserokopii niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem, zostały wydane w zupełnie odmiennych stanach faktycznych i prawnych, w związku z czym nie można ich odnieść do przedmiotowej sprawy.

W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka spełniła wymogi określone umową ATP (art. 4 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 umowy oraz pkt 4 i 5 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP). Na dowód wywiązania się z obowiązku wynikającego ze wskazanych unormowań, kierowca pojazdu okazał fotokopię świadectwa ATP nr (...) Ponadto na kontrolowanej naczepie umocowana została tabliczka ATP, zgodnie z postanowieniami pkt 5 dodatku 1 załącznika 1 i dodatku 4 do załącznika 1 umowy ATP.

Organy celne stosując w sprawie błędną wykładnię przepisu pkt 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP naruszyły prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem skarżąca spółka nie wykonywała przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, to nie zachodziły przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 w związku z pkt 3 poz. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wskazane uchybienia czynią zasadnym zarzut skargi naruszenia wyrażonej w art. 6 K.p.a. zasady praworządności.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu. Rolą organów ponownie rozpoznających sprawę będzie analiza w jaki sposób, w kontekście wykładni dokonanej przez sąd, przepisy umowy ATP w związku z odpowiednimi unormowaniami ustawy o transporcie drogowym, kształtują sytuację prawną skarżącej spółki.

Obowiązkiem organów będzie także ustalenie aktualnego tekstu umowy z dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r., Nr 49, poz. 254), a to w związku z twierdzeniem skarżącego, że tabliczka znamionowa na pojeździe winna być traktowana w analogiczny sposób jak świadectwo ATP, a zmiana w tym przedmiocie dokonana została w trybie art. 18 w/w umowy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonych aktów podjęto stosownie do art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.