Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1070/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Aleksandra Młyńska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mirosława Pindelska sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa - Śródmieście z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] , II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącej [...] z siedzibą w L. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 64c § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314; dalej "u.p.e.a.", "ustawa egzekucyjna"), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez [...] w L. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych wobec [...] Sp. j. w łącznej wysokości [...] zł i obciążenia nimi wierzyciela – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku [...] Sp. j. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...].02.2016 r. i nr [...] z dnia [...].02.2016 r., obejmujących należności z tytułu dotacji pieniężnej z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł plus należne odsetki.

Celem realizacji należności dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 ustawy egzekucyjnej dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami:

- nr [...] z dnia [...] .03.2016 r. w [...] S.A. w Ł. ;

- nr [...] z dnia [...] .03.2016 r. w [...] S.A. w W.;

- nr [...] z dnia [...] .03.2016 r. w [...] S.A. w R.;

- nr [...] z dnia [...] .10.2016 r. w [...] S.A. w S..

W odpowiedzi na powyższe zajęcia egzekucyjne dłużnicy poinformowali, że nie prowadzą rachunków bankowych dla Spółki wskazanej w zawiadomieniach lub nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej.

Z uwagi na stwierdzoną bezskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze, postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku [...] Sp. j.

Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] września 2018 r. poinformował wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] .

Na pisemny wniosek z dnia [...] października 2018 r. znak [...] [...] w L. , Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...], na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 u.p.e.a., wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych wobec [...] Sp. j. w łącznej wysokości [...] zł i obciążenia nimi wierzyciela.

Organ wskazał, że koszty egzekucyjne przypisane do ww. tytułów wykonawczych wyliczone zostały w następujący sposób:

Koszty dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] :

- opłata manipulacyjna za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego - art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność główna [...] zł + odsetki [...] zł = [...] zł x 1 %) wyniosła [...] zł.

- koszty za zajęcie rachunku bankowego - art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność główna [...] zł + odsetki [...] zł = [...] zł x 5 %) wyniosły [...] zł.

Koszty dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] :

- opłata manipulacyjna za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego - art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność główna [...] zł + odsetki [...] zł = [...] zł x 1 %) wyniosła [....] zł.

- koszty za zajęcie rachunku bankowego - art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność główna [....] zł + odsetki [....] zł = [...] zł x 5 %) wyniosły [...] zł.

Podsumowując, kwota kosztów egzekucyjnych, jaką organ egzekucyjny obciążył wierzyciela, wyniosła [...] zł.

Nie godząc się z treścią rozstrzygnięcia, [...] w L. złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej poprzez niewłaściwe zastosowanie - polegające na obciążeniu wierzyciela opłatami za zajęcie rachunków bankowych, pomimo że zajęcie nie doprowadziło do wyegzekwowania od zobowiązanego jakiejkolwiek należności. Wierzyciel podniósł również naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej poprzez ustalenie wysokości opłat za zajęcie rachunków bankowych i opłat manipulacyjnych w oderwaniu od czasochłonności i pracochłonności podjętych czynności, efektywności postępowania egzekucyjnego, jak również z pominięciem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt [...].

Wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od obciążenia wierzyciela kosztami za zajęcie rachunków bankowych oraz ustalenie wysokości opłaty manipulacyjnej w wysokości adekwatnej do czasochłonności i pracochłonności podjętych czynności, efektywności postępowania egzekucyjnego, jak również z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł i obciążeniu nimi wierzyciela.

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z faktem, iż postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] umorzył z uwagi na bezskuteczność postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec [...] Sp. j., na wierzycielu - [...] w L. spoczywa obowiązek pokrycia kosztów egzekucyjnych poniesionych przez organ egzekucyjny.

Organ podał, że ustawodawca w art. 64 § 1 ustawy egzekucyjnej ustalił wysokość opłaty za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych. Nie wyznaczył natomiast opłaty za czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, tak więc do tej czynności, jako innej niż wskazane w pkt 2 i 3, ma bezpośrednio zastosowanie przepis art. 64 § 1 pkt 4 cytowanej ustawy oraz ustalona na jego podstawie opłata - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Z kolei w myśl art. 64 § 5 ww. ustawy, jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2 - 6, za dokonanie kolejnej czynności egzekucyjnej pobiera się opłatę egzekucyjną pomniejszoną o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr. Ponadto, art. 64 § 6 stanowi, że organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.

Organ podkreślił, że ustawodawca w art. 64 § 1 pkt 4, jak i w § 6 ustawy egzekucyjnej wskazał, iż opłatę wylicza się od kwoty egzekwowanych należności, a nie wyegzekwowanych należności. Powyższe regulacje oznaczają zatem, że zasadą jest pobieranie opłat niezależnie od tego, czy kwota została wyegzekwowana czy też nie. Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, stosownie do art. 64 § 9 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. W myśl natomiast art. 64 § 10 ustawy egzekucyjnej obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

Organ stwierdził, że obciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela wynika z czynności dokonanych przez organ egzekucyjny i obejmuje 1% egzekwowanej należności, stanowiące opłatę manipulacyjną za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego oraz 5% kwoty egzekwowanej należności, naliczone przy pierwszej czynności zajęcia rachunku bankowego. Odnosząc się do powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt [...], organ wskazał, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego w art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Skutkiem tego wyroku jest zobligowanie ustawodawcy do dokonania zmian w obowiązujących przepisach, gdyż nie spowodował on utraty mocy obowiązującej ww. regulacji.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] w L. .

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że dokonane przez organ I instancji obciążenie wierzyciela opłatami za zajęcie rachunku bankowego w kwotach [...] zł i [...] zł było zasadne, pomimo że w wyniku dokonanych zajęć nie nastąpiło faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że w przypadku nieefektywnego zajęcia rachunku bankowego organ egzekucyjny powinien odstąpić od naliczenia opłaty, w tym wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 693/15, z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 778/16, z dnia z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 914/16). Ponadto, w ocenie skarżącej, ustalone opłaty za zajęcia rachunków bankowych i opłata manipulacyjna pozostają w oderwaniu od czasochłonności, pracochłonności podjętych czynności, efektywności postępowania egzekucyjnego oraz z pominięciem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt [...] z dnia 28 czerwca 2016 r.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

Kontroli Sądu podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi wierzyciela. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 64c § 1, § 4 i § 7 w związku z art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.

Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym, jak słusznie wskazał organ, uregulowana została przez ustawodawcę w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy egzekucyjnej, opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach. Przewidziana w treści art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i w chwili obecnej wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Natomiast w treści art. 64 § 1 ustawy egzekucyjnej ustawodawca określił wysokość opłat pobieranych za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych i zgodnie z treścią art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej opłata za zajęcie rachunku bankowego (jako czynności innej, niż wskazane w pkt 2 i 3) wynosi 5 % egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.

W art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Zasada ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego nie jest jednak zasadą bezwzględnie obowiązującą i doznaje w pewnych sytuacjach ograniczeń. Na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej, wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a ww. przepisu.

Podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jak również art. 64 § 6 u.p.e.a., Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 (opubl. Dz.U. z 2016 r., poz. 1244) orzekł m.in., że art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że dla właściwej realizacji wyroku Trybunału konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Podkreślić trzeba, że w powyższym wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w przypadku bezskuteczności egzekucji, ani też możliwość obciążania nią wierzyciela w sytuacji, gdy nie można jej ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie brak określenia górnej granicy opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy wskazać, że sporna w sprawie jest zasadność obciążenia skarżącej jako wierzyciela kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł.

Zdaniem Sądu, wysokość ustalonych kosztów za zajęcie rachunków bankowych oraz opłat manipulacyjnych w przedmiotowej sprawie powinna nastąpić przy uwzględnieniu skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt [...]. Pomimo, iż Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o utracie mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej, to w okolicznościach niniejszej sprawy organy powinny rozstrzygnąć o kosztach postępowania egzekucyjnego z uwzględnieniem skutków ww. wyroku. Wysokość opłat manipulacyjnych w kwocie [...] zł oraz [...] zł (obliczona jako 1% egzekwowanej należności oraz odsetek), jak również wysokość ustalonych kosztów za zajęcie rachunku bankowego w kwocie [...] zł oraz [....] zł (obliczona jako 5 % egzekwowanej należności oraz odsetek) jest bowiem nieprzystająca do nakładu pracy organu egzekucyjnego.

Skarżąca podniosła, że żadna czynność dokonana przez organ egzekucyjny nie doprowadziła do zaspokojenia wierzyciela. Zajęcie rachunków bankowych, jak również pozostałe czynności, skutkowały umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zakwestionowała możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzono czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony zobowiązanej, na którym nie było środków pozwalających na skuteczne ich wyegzekwowanie.

Odnosząc się do tego stanowiska stwierdzić należy, że organy w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanemu miały prawo, co do zasady, obciążyć wierzyciela powstałymi kosztami za zajęcie rachunku bankowego oraz opłatą manipulacyjną. Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych, niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Stosownie do art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Mając powyższe na uwadze, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że ustawodawca w art. 64 § 1 pkt 4, jak i w § 6 ustawy egzekucyjnej wskazał, iż opłatę wylicza się od kwoty egzekwowanych należności, a nie wyegzekwowanych należności. Powyższe regulacje oznaczają zatem, że zasadą jest pobieranie opłat niezależnie od tego, czy kwota została wyegzekwowana czy też nie. Dostrzegając przytoczone w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych, w niniejszej sprawie Sąd podziela jednak prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym przepisy u.p.e.a. nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 221/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Op 33/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1784/18).

Jednakże, organy obu instancji powinny uwzględnić przy wydaniu rozstrzygnięcia ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyroku oraz skutek, jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. przepisów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 2206/17, powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten, w przeciwieństwie do wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją, nie powoduje utraty mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu. Przepis taki nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu, jednakże zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału.

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a., a więc przepisy, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Na skutek ww. wyroku, ustawodawca winien zatem określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jak również opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. Dopóki jednak stosowne zmiany w prawie nie zostaną wprowadzone, organy egzekucyjne powinny analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania, zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.

Ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu nakładu pracy poniesionego w związku z egzekwowaniem należności. Dokonując miarkowania kosztów postępowania egzekucyjnego, należy uwzględnić współmierność nakładu pracy i kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny do kosztów egzekucyjnych, jakimi faktycznie zostaje obciążona strona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowy zwrot kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, w czym wyraża się funkcja fiskalna opłat w egzekucji. Istotne jest jednak zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone.

W rozpoznawanej sprawie, ani w zaskarżonym postanowieniu, ani też w postanowieniu organu I instancji nie dokonano takiej oceny, co skutkuje stwierdzeniem naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Ponownie ustalając wobec skarżącej koszty egzekucyjne, w przypadku braku interwencji ustawodawcy, organ odniesie się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu czynności oraz rozważy, czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłat a czynnościami organu, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

Przy uwzględnieniu rodzaju podejmowanych w przedmiotowej sprawie czynności i koniecznego nakładu pracy organu egzekucyjnego, powstaje uzasadniona wątpliwość, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w u.p.e.a. oddają wysokość poniesionych wydatków i zaangażowanych środków, a zatem czy przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat za dokonane czynności egzekucyjne, jak i opłaty manipulacyjnej, aby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków i nakładu pracy organu egzekucyjnego.

Reasumując, podjęte w sprawie czynności powinny doprowadzić do zmiarkowania kosztów postępowania egzekucyjnego. Przy ustalaniu wysokości tych kosztów, organy egzekucyjne uwzględnią skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt [...].

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi, orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 210 cytowanej ustawy.