Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1045/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 116 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Paweł Kornacki (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A.W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco.

2.1. W dniu 2 kwietnia 2012 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. złożyła w Urzędzie Skarbowym w Z. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2011 r., w którym wykazała m.in. należny podatek w wysokości [...] zł, sumę miesięcznych zaliczek wpłaconych w wysokości [...] zł oraz kwotę nadpłaconego podatku w wysokości [...] zł. Nadpłata została zwrócona na rachunek bankowy spółki.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: NUS) przeprowadził w spółce kontrolę w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. oraz wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe. Zakończyło się ono wydaniem w dniu [...] r. decyzji określającej spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w wysokości [...] zł. Zatem kwota do zapłaty po uwzględnieniu podatku wynikającego z zeznania wynosiła [...] zł. Ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją DIAS z dnia [...]r., a następnie WSA w Gliwicach wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/GI 1249/14 oddalił skargę na decyzję DIAS.

Zobowiązanie spółki nie zostało uregulowane w ustawowym terminie płatności tj. do dnia 2 kwietnia 2012 r., stając się zaległością podatkową.

2.2. NUS decyzją z [...]r., nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako osoby trzeciej, członka zarządu spółki A sp. z o.o. solidarnie ze spółką oraz pozostałymi członkami zarządu, za jej zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł.

Jako podstawę prawną powołał art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1, art. 116 § 1 i 2 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201, ze zm. – dalej: o.p.).

W uzasadnieniu wskazał, że spółka nie uregulowała zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r., tj. różnicy wynikającej z zeznania podatkowego i z decyzji NUS z [...]r., wynoszącej [...] zł.

Skarżący jest prezesem zarządu spółki od dnia 10 lutego 2010 r.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa, bowiem okazało się bezskuteczne, co wynika z postanowienia [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanej spółki. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zostały wyegzekwowane żadne środki. Sukcesywnie dokonywane zajęcia rachunków bankowych nie odniosły rezultatu, ze względu zamknięcie wszystkich rachunków bankowych spółki. Spółka nie posiada też żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, który mógłby stanowić przedmiot zabezpieczenia przedmiotowych zaległości.

W zakresie przesłanki wykluczającej odpowiedzialność, określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., którą stanowi okoliczność, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), organ wskazał, że w dniu 28 lipca 2016 r. spółka złożyła do Sądu Rejonowego w G. wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże z uwagi na brak możliwości ogłoszenia upadłości spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, wniosek został oddalony - postanowieniem ww. Sądu z [...]r. sygn. akt [...].

NUS stwierdził, że niewypłacalność spółki nastąpiła z dniem 25 lutego 2011 r., w związku z nieuregulowaniem w ustawowym terminie zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) za miesiąc styczeń 2011 r., określonego decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...]r., utrzymanej w mocy decyzją DIAS z [...]r. Drugą z kolei niezapłaconą w terminie płatności wymagalną wierzytelnością spółki była zaliczka z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za miesiąc luty 2011 r. w wysokości [...] zł, z terminem płatności przypadającym na 20 marca 2011 r., o czym zaświadcza decyzja NUS z [...]r. Wobec tego organ uznał, że okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała w dniu 21 marca 2011 r. i od tego dnia powinien być liczony dwutygodniowy termin, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2009 r. poz. 1361, ze zm. – dalej: p.u.n.). W związku z tym termin właściwy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki upływał najpóźniej w dniu 4 kwietnia 2011 r.

W zakresie dotyczącym przesłanki wykluczającej odpowiedzialność, określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. NUS stwierdził, że skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie.

Poza tym NUS stwierdził, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części.

2.3. DIAS decyzją z [...]r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję NUS.

Zaznaczył, że zobowiązanie spółki nie uległo przedawnieniu, ponieważ termin z art. 70 § 1 o.p. uległ wydłużeniu. Po pierwsze w dniu 13 października 2014 r. spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach na decyzję DIAS z [...]r. a doręczenie organowi odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności nastąpiło 7 sierpnia 2015 r. Zatem termin przedawnienia uległ modyfikacji o 298 dni - do 25 października 2018 r. Po drugie w dniu [...] r. wszczęto postępowanie karne skarbowe dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r., które zostało zakończone [...]r. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie art. 70c o.p. spółka została poinformowana w dniu 6 grudnia 2016 r. Zatem termin przedawnienia uległ modyfikacji o kolejne 245 dni i przedmiotowe zaległości przedawnią się najwcześniej z dniem 27 czerwca 2019 r., przy czym termin ten może ulec dalszej modyfikacji.

Dalej DIAS podkreślił, że decyzja NUS została wydana w dniu [...]r., czyli przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 o.p. Dodał, że w przypadku dochowania terminu określonego w art. 118 § 1 o.p. przez organ podatkowy pierwszej instancji, organ odwoławczy zachowuje uprawnienie do merytorycznego orzeczenia również po upływie pięcioletniego terminu.

W zakresie przesłanek odpowiedzialności skarżącego podtrzymał stanowisko zajęte przez NUS.

3.1. W skardze zarzucono:

I. Naruszenie przez organy podatkowe prawa materialnego poprzez:

1) błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 107 i 108 o.p. na skutek nieprawidłowego przyjęcia przez orany obu instancji, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony przez jej zarząd we "właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit a) o.p. w związku z czym skarżący nie może być zwolniony z odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r.;

2) niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 i 108 o.p. na skutek nieuwzględnienia przez organy podatkowe wierzytelności spółki w postaci należnego zwrotu podatku VAT za styczeń i luty 2013 r.;

oraz

3) niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 w zw. z art. 107 i 108 o.p. na skutek nieprawidłowego przyjęcia przez organy podatkowe, że zaistniały wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie wobec skarżącego decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej solidarnie z pozostałymi członkami zarządu spółki za jej zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2011 wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi,

co miało istotny wpływ na wydanie decyzji z dnia [...]r. i decyzji z dnia [...]r.

II. Naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania, tj. art. 120, 121 § 1, art. 122, 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 o.p. na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony przez zarząd we "właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. oraz na skutek pominięcia przez NUS faktu istnienia wierzytelności spółki, które mogły zostać zaliczone na poczet jej zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w postaci należnego zwrotu podatku VAT za styczeń i luty 2013 r., czego skutkiem była sprzeczność ustaleń poczynionych przez organ podatkowy ze zgromadzonym w postępowaniu materiałem dowodowym, które to naruszenia również miały istotny wpływ na wydanie decyzji organów obu instancji.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy wskazały, iż niewypłacalność spółki powstała w dniu 21 marca 2011 r. w związku z czym termin do złożenia przez spółkę wniosku o ogłoszenie jej upadłości upływał w dniu 4 kwietnia 2011 r. Taką konkluzję organy przyjęły analizując zobowiązania spółki zarówno z tytułu zobowiązań podatkowych, jak i z tytułu zobowiązań cywilnoprawnych. Organy afirmowały, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa z dniem 25 lutego 2011 r., w związku z nieuregulowaniem w ustawowym terminie zobowiązania z tytułu podatku VAT za miesiąc styczeń 2011 r., określonego decyzjami z dnia [...]r. i z [...]r. Drugą z kolei niezapłaconą w terminie płatności wymagalną wierzytelnością spółki była zaliczka z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za miesiąc luty 2011 r. w wysokości [...] zł z terminem płatności przypadającym na dzień 20 marca 2011 r. co wynika z decyzji NUS z [...]r.

Zdaniem skarżącego takie stanowisko organów podatkowych jest oczywiście nieprawidłowe. Powołał się w tej mierze na szereg orzeczeń sądów administracyjnych. W odniesieniu do realiów tej sprawy argumentował, że w żadnym z tych lat podatkowych zobowiązania spółki nie przekroczyły wartości jej majątku. Również wskaźniki płynności finansowej nie uzasadniały przyjęcia, że spółka w tych okresach rozliczeniowych była niewypłacalna.

Skarżący wskazał również, że Sąd Rejonowy w G. rozpatrując wniosek o ogłoszenie upadłości spółki w sprawie o sygn. akt [...] stwierdził, iż nie występują okoliczności uzasadniające rozwiązanie podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, gdyż spółka faktycznie nie prowadzi już działalności, ale posiada majątek w postaci należności od podmiotów zobowiązanych o łącznej wartości nominalnej [...] zł.

Ponadto nieprawidłowe są twierdzenia organów, że zobowiązania wobec Skarbu Państwa oraz B w N. uzasadniały przyjęcie, że okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki zaistniała już w dniu 21 marca 2011 r. Wszystkie bowiem wierzytelności w marcu i kwietniu 2011 r. jeszcze nie zaistniały. Wierzytelność Spółdzielni wobec spółki została dopiero stwierdzona wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...]r.

Wreszcie, decyzje podatkowe wydane wobec spółki przez NUS dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych noszą datę [...]r., a stały się ostateczne dopiero po wydaniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. Ponadto skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I SA/GI 1249/14). Do tego czasu nie istniał w ogóle problem jakichkolwiek zaległości w tym podatku po stronie spółki.

Także wymienione na stronie 18 uzasadnienia decyzji decyzje podatkowe dotyczące podatku VAT za okresy styczeń - grudzień 2011 r. oraz luty - grudzień 2012 r. zostały wydane odpowiednio w dniu [...]r. (ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...]r.) i w dniu [...]r. (decyzja nieostateczna, objęta rygorem natychmiastowej wykonalności), a więc czasie, gdy zostało już wobec spółki wszczęte postępowanie upadłościowe.

Również decyzja Dyrektora Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. w przedmiocie podatku VAT za okres stycznia oraz od marca do sierpnia i za październik 2013 r., została wydana w czasie, gdy zostało już wszczęte postępowanie upadłościowe wobec spółki. Zobowiązania wynikające z tej decyzji są sporne, zaś spółka wniosła od niej odwołanie. Jest to więc obecnie decyzja nieostateczna i nie może być egzekwowana.

Wobec powyższego zdaniem skarżącego jest oczywiste, że w stosunku do opisanych powyżej zobowiązań spółki podstawa zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie mogła zaistnieć już w dniu 21 marca 2011 r. Pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości zarząd spółki złożył do sądu w dniu 5 stycznia 2015 r. Następnie, ponowny wniosek o ogłoszenie upadłości w dniu 28 lipca 2016 r.

Uwzględniając powyższe, zdaniem skarżącego, jest zatem oczywiste, że wnioski te zostały złożone we "właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p., przy uwzględnieniu terminu na złożenie takiego wniosku, o którym mowa w art. 21 p.u.n. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r.

Ponadto skarżący argumentował, że wskazał, iż spółce przysługuje zwrot podatku VAT za styczeń i luty 2013 r. w kwocie przewyższającej [...]zł. Mienie wskazane w trakcie postępowania podatkowego faktycznie istniało i przedstawiało realną wartość finansową. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ podatkowy podjął jakiekolwiek działania w celu zaliczenia na poczet zaległości spółki w/w wierzytelności.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.).

5. Dokonując analizy poszczególnych przesłanek do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o., Sąd wskazuje, że zasadnicze znaczenie w tej materii ma art. 116 o.p., a pośrednio art. 10, 11 i 21 ust. 1 p.u.n. Sąd zauważa, że co prawda w roku 2015 oraz z dniem 1 stycznia 2016 r. regulacje w tej materii uległy zmianie, to jednak w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu poprzednim. Stanowi o tym art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1649), w świetle którego do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 116 § 1 o.p. w mającym zastosowanie brzmieniu stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Ponadto zgodnie z art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Przepisy § 1-3 stosuje się również - zgodnie z § 4 powołanego przepisu - do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Z art. 116 o.p. wynika więc, że do przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, których ustalenie ciąży na organie podatkowym należą:

- pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania, z którego wynika zaległość podatkowa objęta odpowiedzialnością oraz

- bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. spoczywa na członku zarządu.

6. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki w dniu upływu terminu płatności przedmiotowego zobowiązania podatkowego spółki. Został powołany do pełnienia funkcji z dniem 10 lutego 2010 r. i pełnił ją nawet w czasie wydania zaskarżonej decyzji.

Po drugie, skarżący nie kwestionuje ustaleń organów, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Także i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów, oparte na tym, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki, postanowieniem z [...]r. Ponadto, bezskuteczna okazała się egzekucja uniwersalna wobec spółki, gdyż wniosek o ogłoszenie jej upadłości został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z [...]r. z uwagi na to, że wartość majątku upadłego nie wystarczy na pokrycie prognozowanych kosztów postępowania upadłościowego.

7. Skarżący kwestionuje zaś stanowisko organu, co do daty, w której spółka stała się niewypłacalna, a zatem, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki złożony w dniu 28 lipca 2016 r. został złożony we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit a) o.p., a po drugie, że wskazał mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 o.p.

W odniesieniu do obu tych zagadnień Sąd nie podziela stanowiska skarżącego.

7.1. W odniesieniu do właściwego czasu zgłoszenia wniosku o upadłość organy prawidłowo oparły się na treści art. 10, 11 i 21 p.u.n. Zgodnie z art. 10 tej ustawy upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 p.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dodatkowo, w przypadku osób prawnych, dłużnika uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Przy czym zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje dłużnika do zgłoszenia stosownego wniosku w terminie dwóch tygodni od wystąpienia przynajmniej jednej z nich.

Z analizy sprawozdań finansowych za lata 2010-2013 wynika, że od 2012 r. spółka wykazywała stratę bilansową w wysokości [...] zł (w 2012 r.) i [...] zł (w 2013 r.), a mimo tego wartość kapitału własnego spółki - według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r. i 31 grudnia 2013 r. wynosiła odpowiednio [...] zł i [...]zł. Z tych sprawozdań wynika, że kwota zobowiązań nie przekraczała wartości aktywów.

Sąd podziela jednak stanowisko organów, że sprawozdania finansowe nie uwzględniają zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji określających wymiar tych zobowiązań, wydanych przez organy podatkowe. Decyzje takie mają charakter deklaratoryjny, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą powstały z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Na przykład sprawozdanie finansowe spółki za rok 2011 nie uwzględnia kwot zobowiązań z tytułu podatku VAT za okres od stycznia do listopada 2011 r. (płatnych w 2011 r.), których wysokość została określona decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. na łączną kwotę [...] zł (decyzja została wydana na łączną kwotę [...]zł, jednak odejmując zobowiązanie za grudzień 2011 r. płatne w styczniu 2012 r. pozostaje kwota [...] zł). Sprawozdanie finansowe za 2012 r. nie uwzględnia kwoty zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r., której wysokość została określona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. oraz kwot zobowiązań z tytułu podatku VAT, których wysokość została określona decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. na łączną kwotę [...] zł.

Uwzględniając zatem kwoty zobowiązań wynikające z ww. decyzji, zobowiązania spółki na dzień 31 grudnia 2011 r. wynosiły [...] zł i o kwotę [...] zł przewyższały wartość aktywów wynoszącą [...]zł. To oznacza, że już wówczas majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów, a w latach następnych ta sytuacja tylko się pogłębiała. Już mając to na uwadze, zasadnie organy stwierdziły, że zachodziła przesłanka do złożenia wniosku o upadłość. Sąd nie podziela więc stanowiska skarżącego, że w tej mierze nie można mieć na uwadze zobowiązań podatkowych, co do których deklaratoryjne decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego w wyższej kwocie niż zadeklarowana, zostały wydane później (po sporządzeniu sprawozdań). Przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie. W przypadku wskazywania przez członka zarządu na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. nie może on powoływać się na nieznajomość rzeczywistego stanu finansów spółki, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość.

Sąd aprobuje także kolejne wywody organu dotyczące nieregulowania przez spółkę w terminie swoich wymagalnych zobowiązań. Spółka nie zapłaciła bowiem w terminie płatności zobowiązania w podatku VAT za styczeń 2011 r. w wysokości [...] zł oraz zobowiązania z tytułu zaliczki w podatku dochodowym od osób prawnych za miesiąc luty 2011 r. w wysokości [...] zł, z terminem płatności przypadającym na 20 marca 2011 r. Brak terminowej zapłaty drugiego ze wskazanych zobowiązań w lutym 2011 r. spowodował, że organ miał podstawę do tego, aby spółkę uznać za niewypłacalną z dniem 21 marca 2011 r.

W konsekwencji Sąd aprobuje ustalenie organu, że właściwy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, zgodnie z art. 21 p.u.n., upłynął z dniem 4 kwietnia 2011 r.

Wobec tego zasadnie organ stwierdził, że wniosek spółki z dnia 28 lipca 2016 r. o ogłoszenie jej upadłości był spóźniony.

Trafnie organ zauważył, że niewypłacalność spółki miała charakter trwały. Wynika to ze sprawozdań finansowych za dalsze lata obrotowe oraz z faktu, że wobec spółki prowadzone było również postępowanie egzekucyjne w zakresie należności przypadających:

a) Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w B. z tytułu zaległości w podatku VAT za okresy 01-12/2011 r., 02-12/2012 r. oraz 01, 03-08,10/2013 r. w łącznej wysokości [...] zł;

b) Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. z tytułu odsetek przypadających od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okresy 02,04-07 i 09-11/2011 r.;

c) B w N. w wysokości [...] zł (zajęcie nadpłaty z tytułu VAT dokonane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [...]r.).

Wreszcie należy zauważyć, że nawet pomijając ustalenia dokonane przez organy w toku tego postępowania – i kontestowane przez skarżącego, to dokument urzędowy jakim jest postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...]r., sygn. [...] oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości spółki wskazuje, iż podstawy do ogłoszenia jej upadłości zaistniały już w 2014 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że opóźnienie spółki w wykonywaniu swoich zobowiązań sięga co najmniej 2014 r. Biorąc pod uwagę fakt, że wniosek o ogłoszenie upadłości został skutecznie złożony dopiero 28 lipca 2016 r. także i z tej przyczyny należy stwierdzić, że nie może być mowy o wykazaniu przez skarżącego, że nastąpiło to we właściwym czasie, w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p.

Ponadto, komplementarnie Sąd wskazuje, że spółka już w styczniu 2015 r. złożyła wniosek o ogłoszenie jej upadłości, który (jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w G. z 15 lipca 2015 r.) jednak został przez sąd zwrócony. Z załączonej do akt kopii tego wniosku (podpisanego także przez skarżącego) wynika, że już w tym czasie spółka była niewypłacalna oraz nie była w stanie realizować swoich zobowiązań. Zawarto nawet sformułowanie, że w świetle przedstawionych okoliczności jest oczywiste, że spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 p.u.n. Biorąc to pod uwagę, obecne stanowisko skarżącego, bazujące na tym, że właściwym czasem do złożenia wniosku o upadłość był dopiero 28 lipca 2016 r., wydaje się co najmniej niekonsekwentne.

Nie może okazać się skuteczny argument skarżącego, że sąd upadłościowy wskazał w postanowieniu z dnia [...]r., iż spółka posiada majątek o nominalnej wartości [...] zł. W tymże postanowieniu Sąd oddalił przecież wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że wartość majątku spółki nie wystarczy nawet na pokrycie prognozowanych kosztów postępowania upadłościowego. W odniesieniu do powołanego przez skarżącego majątku Sąd wskazał, że w jego skład nie wchodzą nieruchomości ani ruchomości, spółka nie dysponuje żadnym majątkiem trwałym, a jedyną pozycją aktywów ujętą w bilansie według stanu na dzień 6 lipca 2016 r. są należności krótkoterminowe od podmiotów zobowiązanych w łącznej kwocie [...] zł oraz środki pieniężne na rachunkach bankowych w kwocie [...] zł. Należności są wymagalne już od 2013 i 2014 r., możliwość ich skutecznego ściągnięcia jest niewielka i dłużnik nie posiada pozwalających na pokrycie koniecznych kosztów dochodzenia tych roszczeń.

7.2. Także argumenty skarżącego dotyczące wskazania mienia, o jakim nowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. są nieskuteczne. Skarżący powołuje się na wierzytelności spółki z tytułu zwrotu podatku VAT za styczeń i luty 2013 r. w kwocie przewyższającej [...] zł, które mogły – w ocenie skarżącego – zostać zaliczone na poczet przedmiotowych zaległości spółki.

W tym zakresie należy się odwołać do niepodważonych przez skarżącego argumentów organu zawartych w uzasadnieniu decyzji (powtórzonych w odpowiedzi na skargę).

Trafnie organ wskazuje, że decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]r. określono spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT za styczeń 2013 r. w kwocie [...] zł, a zatem – wbrew stanowisku skarżącego – nadpłata za ten okres nie była należna.

Po drugie, co prawda wymienioną decyzją z [...]r. określono spółce kwotę różnicy podatku VAT za luty 2013 r. w wysokości [...] zł, stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. postanowieniem z dnia [...]r. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji tego rozliczenia. Następnie należy zauważyć, że decyzja wymiarowa z dnia [...]r. została utrzymana w mocy przez DIAS decyzją z dnia [...]r. Wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. postanowieniem z dnia [...]r. dokonał zarachowania kwoty zwrotu w podatku VAT za luty 2011 r. w kwocie [...]zł na poczet zaległości w podatku VAT za okres od stycznia do kwietnia 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W tym stanie rzeczy nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd argument skarżącego, że spółka posiada wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku VAT za styczeń i luty 2011 r., które mogły zostać zaliczone na poczet zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r.

8. Niezasadnie skarżący zarzuca także naruszenie przez organ przepisów art. 120, 121 § 1, art. 122, 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 o.p.

Organy podatkowe przy ocenie stanu faktycznego oparły się na całym materiale dowodowym zebranym w sprawie, dokonały jego obiektywnej oceny w świetle przepisów prawa, przy czym kierowały się zasadami logiki i doświadczeniem, wypełniając tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 o.p. Nie naruszyły też zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, ani zasady prawdy obiektywnej. Przeprowadzone dowody nie były sprzeczne z prawem a wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone prawidłowo. Sporządzone uzasadnienie decyzji jest zgodne wymogami ustawowymi.

9. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.