Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2003/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1 oraz art. 38 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi O. T. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] O. T. od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i mianowania na stanowisko kontrolera ruchu drogowego Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...]:

- uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz daty przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i mianowania na stanowisko kontrolera ruchu drogowego Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...],

- daty te ustalił odpowiednio na dzień 20 lipca 2011 r. i dzień 21 lipca 2011 r.,

- uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zachowania, zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, prawa wymienionego do uposażenia w wysokości 3.280 zł do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego,

- w tym zakresie na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy o Policji stwierdził, iż w związku z przeniesieniem na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego wymieniony zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego,

- w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant [...] Policji podniósł, że Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], któremu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, zwolnił z dniem 3 listopada 2009 r. [...] O. T. z zajmowanego stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] (zaszeregowanego do 9 grupy uposażenia zasadniczego 3.280 zł – mnożnik kwoty bazowej 2,15) i z dniem 4 listopada 2009 r. przeniósł wymienionego do swojej dyspozycji. Wskazane rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym utrzymał w mocy Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 496/10 uchylił ww. decyzje, a sam wyrok stał się prawomocny w dniu 20 listopada 2010 r. Uprawomocnienie się wskazanego wyroku spowodowało ponowne zajmowanie przez funkcjonariusza stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...].

W dniu [...] stycznia 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał rozkaz organizacyjny nr [...] w sprawie zmian organizacyjnych. Zgodnie z § 1 pkt 1 wskazanego rozkazu organizacyjnego w etacie Komendy Powiatowej Policji w [...] zlikwidowano i wyłączono z etatu Wydział Ruchu Drogowego w pełnym stanie etatowym - 25 stanowisk policyjnych, w tym 2 stanowiska policyjne w korpusie oficerów starszych i młodszych, obejmujące stanowisko naczelnika wydziału w korpusie oficerów starszych, a więc ze stopniem etatowym podinspektora w 9 grupie zaszeregowania. Zgodnie natomiast z § 1 pkt 2 utworzono i włączono do etatu Referat Kontroli Ruchu Drogowego o stanie etatowym 13 stanowisk policyjnych, w tym jedno stanowisko kierownika referatu, w korpusie oficerów młodszych, a więc ze stopniem etatowym nadkomisarza w 7 grupie zaszeregowania (lit. a) oraz Referat Obsługi Zdarzeń Drogowych o stanie etatowym 12 stanowisk policyjnych, w tym jedno stanowisko kierownika referatu, również w korpusie oficerów młodszych, a więc ze stopniem etatowym nadkomisarza i również w 7 grupie zaszeregowania (lit. b). Zgodnie z § 2 rozkaz organizacyjny wszedł w życie z dniem 1 lutego 2010 r.

W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w [...] pismem z dnia 3 grudnia 2010 r. powiadomił [...] O. T. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie przeniesienia wymienionego na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Organ powołał się na zmiany organizacyjne wprowadzone ww. rozkazem, wskazując, iż likwidacji uległo zajmowane przez stronę stanowisko. Funkcjonariusza poinformowano ponadto o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a także o zachowaniu, zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, prawa do dotychczas otrzymywanego uposażenia, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Mając powyższe na względzie organ poprosił stronę o zajęcie pisemnego stanowiska w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, pouczając jednocześnie, iż w przypadku niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe [...] O. T. może zostać zwolniony ze służby w Policji.

W następstwie prowadzonej z organem korespondencji, pismem z dnia 30 marca 2011 r. O. T. wskazał na brak odpowiedzi na jego wystąpienie z dnia 2 stycznia 2011 r., dotyczące żądania dołączenia do materiałów postępowania wszystkich rozkazów organizacyjnych oraz podniósł, iż od dnia 1 kwietnia 2011 r. organ będzie dysponował etatem eksperta Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w [...], a także, iż z punktu widzenia posiadanego przez stronę, stosownie do przepisu z art. 34 ust. 1 ustawy o Policji, wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, proponowane mianowanie na stanowisko referenta, kontrolera ruchu drogowego, czy też przewodnika psa służbowego, zdaniem funkcjonariusza, uznać można za zachowania mobbingujące, stosowane przez organ od roku 2009.

Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2011 r. zwolnił [...] O. T. z dniem 14 maja 2011 r. z zajmowanego stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] w 9 grupie uposażenia zasadniczego 3.280 zł, wynikającej z mnożnika 2,15 kwoty bazowej, z dodatkiem funkcyjnym w wysokości 1.120 zł oraz dodatkiem stołecznym i z dniem 15 maja 2011 r. przeniósł wymienionego na niższe stanowisko służbowe oraz mianował na stanowisko kontrolera ruchu drogowego Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...] w 4 grupie uposażenia zasadniczego 2.210 zł, wynikającej z mnożnika 1,45 kwoty bazowej, dodatkiem służbowym w kwocie 240 zł oraz dodatkiem stołecznym. Jednocześnie wskazano, iż zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, wymieniony zachowuje prawo do uposażenia w wysokości 3.280 zł, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 32 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 101, art. 103 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), a także § 8 ust. 1, § 9 ust. 1, 2 i 4 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). Wskazaną w uzasadnieniu decyzji podstawę faktyczną stanowiła likwidacja zajmowanego przez policjanta stanowiska służbowego oraz brak możliwości mianowania na stanowisko równorzędne.

Pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego, w którym zarzucił zastosowanie błędnej wykładni art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, polegającej na wskazaniu, iż przeniesienie na niższe stanowisko służbowe związane jest z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego podczas, gdy [...] O. T. nie piastował żadnego stanowiska, albowiem w czasie powołanej przez organ zmiany organizacyjnej pozostawał w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Wskazał ponadto na pominięcie treści art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, albowiem obniżenie stanowiska nastąpiło bez zgody strony, a zatem wydana została, zdaniem pełnomocnika strony, bez podstawy prawnej. Zarzucił ponadto pominięcie treści art. 100 ustawy o Policji, poprzez błędne wskazanie składników wchodzących w skład uposażenia policjanta, zastosowanie w konsekwencji błędnej wykładni art. 103 ust. 1 ustawy. Stwierdził ponadto, iż zastosowano błędną wykładnię art. 104, poprzez przyjęcie przez organ I instancji, iż strona posiadała dodatek funkcyjny, a także, że możliwe jest przy przeniesieniu na niższe stanowisko dowolne cofnięcie dodatku funkcyjnego i przyznanie dodatku służbowego w niższej wysokości. W związku z powyższym zarzucił organowi niewłaściwe zastosowanie art. 106 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że w związku z przeniesieniem na niższe stanowisko służbowe zaszła okoliczność uzasadniająca zmianę uposażenia policjanta. Zarzucił ponadto w odwołaniu naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zawartych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak też naruszenie art. 35 k.p.a., w tym naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania, a także wskazano na odmowę wglądu do akt postępowania oraz zignorowanie żądania wydania uwierzytelnionych odpisów materiałów sprawy. Zarzucił także naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Z powyższych powodów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego.

Komendant [...] Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w świetle art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe może mieć miejsce wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki, a więc likwidacja zajmowanego stanowiska służbowego i jednocześnie brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Od dnia 20 listopada 2011 r., tj. od dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 496/10 uchylającego decyzje organów I i lI instancji w sprawie zwolnienia z dniem 3 listopada 2009 r. [...] O. T. z zajmowanego stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] i przeniesienia wymienionego z dniem 4 listopada 2009 r. do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...], wymieniony policjant powrócił na stanowisko służbowe Naczelnika Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...]. Stanowisko zajmowane przez wymienionego zostało zlikwidowane i wyłączone z etatu Komendy Powiatowej Policji w [...] wcześniej, bo z dniem 1 lutego 2010 r. wskazanym wyżej rozkazem organizacyjnym. Jednakże nie miało to znaczenia dla określenia statusu służbowego wymienionego na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, bowiem policjant pomimo braku w etacie wskazanej komendy Policji stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego zajmował je nadal z uwagi na fakt, iż jego sytuacja służbowa nie została w inny sposób uregulowana na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Powyższe znajduje potwierdzenie w przepisach art. 28 i art. 32 ustawy o Policji, zgodnie z którymi stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania, zaś w sprawie mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk decyzję podejmuje właściwy przełożony. Zatem, wobec zmian w etacie jednostki Policji, Komendant Powiatowy Policji w [...] zobowiązany był do dostosowania faktycznego zatrudnienia funkcjonariuszy Policji do zmienionego etatu jednostki. O wskazanej zmianie organizacyjnej [...] O. T. został poinformowany. Zatem spełniona została jedna z przesłanek, o jakiej mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, tj. likwidacja zajmowanego przez stronę stanowiska służbowego.

Odnosząc się do drugiej wymaganej przesłanki, tj. braku możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko, organ II instancji stwierdził, iż Komendant Powiatowy Policji w [...] doręczył stronie (pismem z dnia 4 marca 2011 r.) wykaz wolnych stanowisk etatowych w Komendzie Powiatowej Policji w [...]. W aktach sprawy znajduje się również notatka służbowa z dnia 18 kwietnia 2011 r., w której wskazano, iż na dzień 18 kwietnia 2011 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...] wolne są stanowiska referenta, policjanta, przewodnika psa służbowego oraz kontrolera ruchu drogowego. Przy czym odnosząc się do twierdzenia strony w zakresie posiadania przez organ I instancji możliwości mianowania na wolne od dnia 1 kwietnia 2011 r. stanowisko służbowe eksperta Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w [...] organ stwierdził, iż nie znajduje ono odzwierciedlenia w materiałach sprawy. Z pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] L.dz. [...] z dnia 20 czerwca 2011 r. wynika bowiem, iż stanowisko eksperta Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w [...] zostało uwolnione z dniem 31 marca 2011 r., zaś z dniem 1 kwietnia 2011 r. został na nie mianowany, zgodnie z wnioskiem personalnym, celem zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, inny planowany do realizacji zadań dochodzeniowo-śledczych policjant. Policjant mianowany na wskazane, tak wysokie i odpowiedzialne stanowisko służbowe, legitymuje się koniecznym doświadczeniem zawodowym w pionie kryminalnym, w którym pełni służbę od roku 2002, podczas, gdy [...] O. T. nieprzerwanie od roku 2001 pełni służbę w pionie prewencji, zajmując się problematyką ruchu drogowego. Zatem spełniona została druga wymagana przesłanka z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, tj. brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko służbowe.

Komendant [...] Policji za niezasadny uznał zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 38 ust. 4 ustawy o Policji poprzez pominięcie jego treści w zaskarżonej decyzji w sprawie przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe bez jego zgody. Brak zgody strony na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe w trybie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji skutkować może zwolnieniem ze służby w Policji na podstawie art. 38 ust. 4 powołanej ustawy, zatem nie ma charakteru obligatoryjnego. Do samego zaś przeniesienia na niższe stanowisko służbowe zgoda strony nie jest wymagana. Organ podkreślił, iż art. 38 ust. 4 ustawy o Policji mógłby stanowić podstawę do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji ze względu na niewyrażenie przez tego policjanta zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe w trybie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy, jednakże w odniesieniu do strony organ I instancji nie podjął takiego działania. Samo zaś mianowanie wymienionego na stanowisko kontrolera ruchu drogowego nastąpiło w zgodzie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowisko służbowe. Mianując policjanta na stanowisko w Referacie Ruchu Drogowego, a więc w służbie takiej samej, jaką pełnił przed przeniesieniem, organ I instancji wziął pod uwagę zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes funkcjonariusza.

Także, wbrew zarzutom pełnomocnika strony, organ I instancji prawidłowo określił wysokość dodatku służbowego, przyznanego [...] O. T. z powodu cofnięcia dodatku funkcyjnego, w związku ze zwolnieniem ze stanowiska służbowego naczelnika wydziału, uprawniającego do tego dodatku. Zgodnie z art. 104 ustawy o Policji, policjantowi pełniącemu służbę na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny (ust. 2), zaś na stanowiskach innych niż wymienione, policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy (ust. 3). Skoro zatem nastąpiło przeniesienie [...] O. T. ze stanowiska kierowniczego na stanowisko o charakterze wykonawczym, to oczywistym jest, iż wymienionemu nie przysługiwał na nowym stanowisku dodatek funkcyjny, a jedynie mógł uzyskać nowy dodatek - dodatek służbowy.

Organ odwoławczy podkreślił, iż przeniesienie zaskarżoną decyzją wymienionego na niższe stanowisko służbowe kontrolera ruchu drogowego Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...] w 4 grupie uposażenia zasadniczego 2.210 zł, wynikającej z mnożnika 1,45 kwoty bazowej oraz dodatkiem służbowym w kwocie 240 zł nie rodzi dla strony negatywnych skutków finansowych, bowiem zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o Policji zachowuje on, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego stawkę uposażenia pobieranego na uprzednio zajmowanym stanowisku Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...], obejmującą uposażenie w 9 grupie, z mnożnikiem 2,15 kwoty bazowej w wysokości 3.280 zł oraz kwotę przysługującego na tym stanowisku dodatku funkcyjnego w wysokości 1.120 zł. Dlatego też na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uchylić decyzję organu I instancji w części zachowania skarżącemu jedynie prawa do uposażenia w wysokości 3.280 zł do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia wg stanowiska służbowego i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy.

Odnosząc się do czynionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., poprzez nieudostępnienie akt sprawy celem zapoznania z materiałami, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ II instancji stwierdził, iż [...] O.T. został poinformowany o wszczęciu prowadzonego w sprawie postępowania. Wymieniony korespondował z organem I instancji, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy pisma z dnia 2 stycznia 2011 r. oraz z dnia 30 marca 2011 r., a także pisma z dnia 4 i 5 maja 2011 r., złożone przez stronę po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego w niniejszej sprawie. Wymieniony był informowany o wakujących stanowiskach etatowych w Komendzie Powiatowej Policji w [...] pismem z dnia 4 marca 2011 r., doręczonym za pośrednictwem poczty w dniu 24 marca 2011 r. Żadnych czynności w zakresie zapoznania się z materiałami postępowania nie podjął również ustanowiony w sprawie pełnomocnik strony, pomimo zgłoszenia swojego udziału w przedmiotowej sprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. Tenże pełnomocnik, wiedząc o zakończeniu postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją, ograniczył się w swoim działaniu do złożenia zażalenia z dnia 20 maja 2011 r. na niezałatwienie przez organ I instancji w terminie sprawy nieudostępnienia akt postępowania w celu przeglądania oraz niewydania uwierzytelnionych odpisów materiałów z tego postępowania.

Bezspornie [...] O. T. podaniem z dnia 4 maja 2011 r. (po dacie wydania zaskarżonej decyzji), na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z żądaniem wglądu w akta sprawy, dotyczącej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Komendant Powiatowy Policji w [...] pismem z dnia 6 maja 2011 r. poinformował [...] O. T. o możliwości przeglądania akt przedmiotowego postępowania, wskazując jednocześnie miejsce i czas dokonania czynności, a więc pokój nr [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w dniach od poniedziałku do piątku w godzinach od 8 do 16. Pismo doręczono stronie za pośrednictwem poczty w dniu 17 maja 2011 r. [...] O. T. podaniem z dnia 5 maja 2011 r. na podstawie art. 73 § 1 i 2 k.p.a. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z żądaniem wydania z akt sprawy, dotyczącej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, uwierzytelnionych odpisów materiałów postępowania, stwierdzając, że powyższe uzasadnione jest ważnym interesem strony. Stosowanie przepisu art. 73 § 2 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i dotyczy tylko odpisów uwierzytelnionych, które stają się nowymi dokumentami, regułą zaś jest samodzielne wykonywanie "zwykłych" (nie uwierzytelnionych) odpisów przez stronę, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. Z tego względu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojęcie ważnego interesu rozumie się wąsko i odnosi się go do żądania wydania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów, a nie całości akt sprawy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 494/09), zaś wniosek w tej materii musi prawidłowo uzasadniać ważny interes strony. Stąd Komendant Powiatowy Policji w [...] pismem z dnia 9 maja 2011 r. zwrócił się do [...] O. T. o uzasadnienie ważnego interesu sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów materiałów postępowania. Jak wynika z pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 1 czerwca 2011 r. [...] O. T. na wskazane wyżej pisma organu nie odpowiedział oraz nie zgłosił się w celu przeglądania akt postępowania, pomimo iż pełnił służbę w dniach 23, 24 oraz 25 maja 2011 r.

W ocenie organu odwoławczego, również inne argumenty pełnomocnika strony zawarte w odwołaniu, a odnoszące się do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zawartych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a, a także terminów, określonych w art. 35 k.p.a., nie zasługują na uwzględnienie.

Nadto, decyzji organu I instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 k.p.a., oraz że nie podlegała ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Ponieważ wniesienie w terminie przez pełnomocnika strony odwołania od przedmiotowego rozkazu, zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. wstrzymało jego wykonanie, zachodziła konieczność dokonania zmian w zakresie daty zwolnienia policjanta ze stanowiska oraz daty przeniesienia i mianowania na nowe stanowisko służbowe.

Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. stał się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika O. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu strona skarżąca zarzuciła:

I. Naruszenie prawa materialnego:

1) art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, polegające na:

a) jego błędnej wykładni, poprzez przyjęcie przez organ, iż nie było możliwości mianowania policjanta na stanowisko równorzędne, a ponadto na przyjęciu, iż w ramach obniżenia stanowiska można uznaniowo mianować policjanta na dowolnie określone niższe stanowisko służbowe i w tym zakresie pominięcie treści art. 34 ust. 1 ustawy o Policji, a zatem wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

b) błędnym jego zastosowaniu przy przyjęciu, iż przeniesienie na niższe stanowisko służbowe związane było z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, a w tym zakresie wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2) art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, polegającego na jego błędnej wykładni, poprzez przyjęcie, iż można w ogóle pominąć zapoznanie policjanta w ramach rozmowy kadrowej ze zmianą warunków służby połączoną z obniżeniem stanowiska służbowego, nie wspominając o uzyskaniu jego zgody na tę zmianę i w tym zakresie wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

II. Naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w tym wyrażonych w art. 6, 7, 8, 9, 10, art. 12 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Z powyższych względów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie rozkazów personalnych obu instancji w całości, ewentualnie w przypadku stwierdzenia wad w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzenie nieważności tych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł zarzuty tożsame z przedstawionymi w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji. Ponadto podniósł m.in., iż istotą niniejszej sprawy, z której dopiero wynikają dalsze konsekwencje w postaci możliwości przeniesienia na niższe stanowisko służbowe jest fakt piastowania, bądź nie przez [...] O. T. stanowiska naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KPP w [...] w momencie wprowadzenie do obrotu prawnego rozkazów personalnych wydanych przez Komendanta Powiatowego Policji w [...], a następnie przez Komendanta [...] Policji. Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 496/10 z dnia 17 września 2010 r. rozkazów o przeniesieniu do dyspozycji [...] O. T., ten ostatni nie wrócił automatycznie na stanowisko naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KPP [...], jak twierdzi Komendant [...] Policji, z tej prostej przyczyny, iż wówczas, ani stanowisko, ani wydział już nie istniały od przeszło dziewięciu miesięcy. Uporczywe twierdzenie organów obu instancji, iż można zajmować nie istniejące stanowisko jest tworzeniem swoistej fikcji prawnej.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego nieprawdziwe jest twierdzenie Komendanta [...] Policji, iż nie było możliwości mianowania policjanta na stanowisko równorzędne. Zaskarżony rozkaz personalny wydano w dniu [...] czerwca 2011 r., a doręczono go pełnomocnikowi strony drogą pocztową w dniu 5 lipca 2011 r., natomiast w dniu [...] lipca 2011 r. ukazał się komunikat organizacyjny nr [...] Wydziału Kadr [...], z którego między innymi wynikało, iż z dniem 1 sierpnia 2011 r. utworzony zostaje Wydział Ruchu Drogowego KPP [...]. Z całą pewnością Komendant [...] Policji musiał posiadać wiedzę na temat przyszłych zmian organizacyjnych w Komendzie Powiatowej Policji w [...], podobnie jak miał ich świadomość Komendant Powiatowy Policji wydając w dniu [...] lipca 2011 r. rozkaz organizacyjny nr [...], na mocy którego utworzył wspomniany wyżej Wydział Ruchu Drogowego oraz stanowiska naczelnika i zastępcy naczelnika. Tak więc organy policyjne obu instancji miały świadomość w momencie podejmowanych decyzji personalnych wobec [...] O. T., że mają możliwość mianowania go na stanowisko równorzędne, ale solidarnie i niewątpliwie z przyczyn czysto personalnych, a nie merytorycznych postanowiły tego nie czynić.

Strona skarżąca podkreśliła, iż właściwy przełożony może dokonać przekształcenia stosunku służbowego policjanta bez jego zgody tylko w odniesieniu do stanowiska równorzędnego. W innym przypadku organ jest zobowiązany w ramach rozmowy kadrowej do zapoznania policjanta z nowymi warunkami służby. Ten ostatni ma prawo wypowiedzenia się co do dalszego trwania stosunku służbowego, w sposób określony w art. 38 ust. 4 ustawy o Policji. Tymczasem z [...] O. T. nie usiłowano nawet rozmawiać w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, nie wspominając o uzyskaniu jego zgody na takie przeniesienie.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie decyzje, dopuściły się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe i mianowaniu na stanowisko kontrolera ruchu drogowego Referatu Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...] stanowił przepis art. 32 ust. 1 oraz art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy o Policji, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. W świetle art. 38 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy, policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Nadto art. 38 ust. 4 ustawy stanowi, iż policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2 może być zwolniony ze służby.

Treść powołanych przepisów wskazuje na to, że decyzja o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe wydawana jest przez właściwego przełożonego w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z uznaniem administracyjnym mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu.

Przede wszystkim możliwość fakultatywnego przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadkach, o których mowa w ust. 2, nie wymaga zgody policjanta, jeżeli tym samym spełniona jest jedna z przesłanek wymienionych w ust. 2 pkt 1 do pkt 4, organ może przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe. Natomiast zgodnie z ust. 4 brak zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn wskazanych w ust. 2 może spowodować zwolnienie policjanta ze służby. Tym samym zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 38 ust. 4 ma charakter fakultatywny (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1702/98, publik. LEX nr 47383), co oznacza, że mimo braku zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, organ może przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe, albo zwolnić ze służby. NSA w wyroku z dnia 28 września 2000 r., sygn. akt II SA 637/00 (LEX nr 53769) stwierdził, iż cyt. "Na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z 1990 r. o Policji policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach m.in. likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Decyzja taka wydawana jest na podstawie uznania. Organ nie musi przy tym zaproponować policjantowi bezpośrednio niższego stanowiska, powinien jednak wydać rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego stanu prawnego organ może - zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji - przenieść policjanta bez jego zgody na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko". W wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 335/11 (publik. internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) NSA podzielił pogląd, iż art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji daje właściwemu organowi prawo do mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku, gdy nie ma możliwości wyznaczenia go do pełnienia stanowiska równorzędnego z zajmowanym uprzednio. Jeżeli w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, którego wynikiem było ustalenie, czy możliwe jest zaproponowanie stanowiska równorzędnego i z uwagi na brak równorzędnego stanowiska zaproponowano policjantowi stanowisko niższe, jednakże z zachowaniem dotychczasowej stawki wynagrodzenia, to takie postępowanie nie wykracza poza zakres uznania administracyjnego.

Tym samym przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe może mieć miejsce wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są dwie przesłanki: likwidacja zajmowanego stanowiska i brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Te dwie przesłanki w niniejsze sprawie zostały spełnione.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż po wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 496/10 uchylającym decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze stanowiska Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] i przeniesienia do dyspozycji przełożonego, tenże policjant został przywrócony na dotychczas zajmowane stanowisko, albowiem taki skutek prawny wywołało powyższe orzeczenie Sądu. Jednakże przedmiotowego stanowiska skarżący nie mógł faktycznie objąć, z powodu likwidacji tego stanowiska mocą rozkazu organizacyjnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Zatem organ Policji, nie dysponując już ww. etatem w jednostce organizacyjnej był zobligowany niezwłocznie umiejscowić funkcjonariusza w nowej strukturze organizacyjnej na równorzędnym stanowisku do dotychczas zajmowanego, a w przypadku braku takiego stanowiska, poszukiwać innego niższego stanowiska. Z materiału aktowego bezsprzecznie wynika, iż o skutkach jakie rozkaz organizacyjny z dnia [...] stycznia 2010 r. wywołał w sferze stosunku służbowego skarżącego oraz proponowanych wolnych stanowiskach w Komendzie Powiatowej Policji w [...] skarżący został poinformowany i wyznaczono skarżącemu 7-dniowy termin do zajęcia stanowiska w sprawie (pismo z dnia 4 marca 2011 r.), z którego to prawa funkcjonariusz nie skorzystał. Skoro nastąpiła likwidacja zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego oraz organ wykazał, iż nie ma w Komendzie Powiatowej Policji w [...] wolnych równorzędnych stanowisk i można zaproponować skarżącemu tylko niższe stanowisko w stosunku do dotychczas zajmowanego, to kumulatywnie ziściły się przesłanki z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, tj. brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Tym samym zdaniem Sądu podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia art. 38 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 4 ustawy o Policji są niezasadne.

Zdaniem Sądu nie ma racji skarżący twierdząc, iż Komendant Powiatowy Policji powinien zaproponować mu stanowisko eksperta Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KPP w [...]. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są przekonywujące. Komendant [...] Policji wskazał, iż wnioskowano o obsadzeniu tego stanowiska doświadczonym funkcjonariuszem z pionu kryminalnego. Zgodnie z tym wnioskiem na wymienione stanowisko został mianowany funkcjonariusz, który w pionie kryminalnym pełnił służbę od 2002 r. Skarżący od 2001 r. pełnił służbę w prewencji zajmując się problematyką ruchu drogowego, a więc mianowanie go na stanowisko w Wydziale w Referacie Kontroli Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji KPP w [...] było podyktowane interesem służby. Dostrzec należy, iż administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego, cechuje się służbowym podporządkowaniem i niezbędną w służbie dyspozycyjnością funkcjonariusza. Ustawa o Policji daje organom Policji uprawnienie do swobodnego prowadzenia polityki kadrowej. Dokonywane jest to w taki sposób, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przy użyciu środków i wedle potrzeb, uznanych przez ten organ za właściwe. Przepisy ustawy pozostawiają właściwym przełożonym służbowym ocenę celowości zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do dalszego pełnienia służby nawet na niższym stanowisku służbowym, gdy nie można go mianować na stanowisko równorzędne.

Podkreślenia wymaga, iż organ Policji, kierując się dobrem służby, utożsamianym z interesem publicznym w rozumieniu art. 7 k.p.a., nie może pozostawić funkcjonariusza w "zawieszeniu" etatowym do czasu, aż kolejne zmiany struktury organizacyjnej jednostki Policji pozwolą mianować go na stanowisko równorzędne do dotychczas zajmowanego. Po wyroku sądowym przywracającym skarżącego na zlikwidowane stanowisko, organ prawidłowo podjął czynności zmierzające do uregulowania sytuacji prawnej funkcjonariusza w zmienionej rzeczywistości organizacyjnej KPP w [...]. Wobec tego zarzut skargi, iż Komendant PP w [...] powinien wyczekać z mianowaniem skarżącego na stanowisko służbowe do czasu planowanej niebawem zmiany organizacyjnej w Wydziale Ruchu Drogowego tej Komendy, należy uznać za chybiony.

Ponadto Komendant [...] Policji prawidłowo ustalił skarżącemu wysokość i składniki uposażenia na niższym stanowisku służbowym oraz zastosował przepis gwarancyjny art. 103 ust. 1 ustawy o Policji. Także zasadnie uznał, iż skarżącemu na nowym stanowisku nie przysługuje dodatek funkcyjny, bowiem obejmowane stanowisko nie jest stanowiskiem kierowniczym lub samodzielnym, zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o Policji.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy wskazać, iż przeniesienie funkcjonariusza Policji na niższe stanowisko służbowe, jako dokonywane na drodze postępowania administracyjnego w formie decyzji, powinno respektować słuszny interes funkcjonariusza, musi być należycie i przekonująco uzasadnione, a przeprowadzone postępowanie odnosić się do wniosków i zarzutów wnoszonych przez stronę. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 k.p.a. obliguje zaś organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, natomiast art. 107 § 3 tej samej ustawy wskazuje na konieczność należytego uzasadnienia decyzji administracyjnej z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Zasady te zostały przez organy orzekające w niniejszej sprawie w zadowalającym stopniu respektowane, czego odzwierciedlenie znajduje się w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zawarte tam ustalenia mają oparcie w materiale dowodowym sprawy, a stwierdzenia organu w zakresie przestrzegania reguł procesowych należy uznać za trafne.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. przypomnieć wypada, iż zgodnie z treścią tego przepisu, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący został poinformowany o wszczęciu prowadzonego w sprawie postępowania i prawie strony wynikającym z art. 10 k.p.a., o braku równorzędnego stanowiska i wolnych stanowiskach etatowych w Komendzie Powiatowej Policji w [...], a także poproszony o zajęcie w terminie 7 dni stanowiska, co do złożonej propozycji. Wniosek o udostępnienie akt sprawy skarżący złożył już po wydaniu decyzji organu I instancji. Wówczas został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w Komendzie PP w [...] w określonych godzinach urzędowania (pismo z dnia 6 maja 2011 r.). Czynności w zakresie zapoznania się z materiałami postępowania skarżący nie podjął. Natomiast jego pełnomocnik zwrócił się do organu z wnioskiem z dnia 5 maja 2011 r. o doręczenie uwierzytelnionych odpisów "materiałów postępowania". Pismo Komendanta PP w [...] o uzasadnienie ważnego interesu sporządzenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy pozostało bez odpowiedzi. Biorąc pod uwagę, że w dniach 23, 24 i 25 maja 2011 r. skarżący był w służbie (co wynika z pisma Komendanta PP w [...] z dnia 1 czerwca 2011 r.), mógł on przeglądać akta sprawy i sporządzać z nich notatki, kopie, odpisy dla swego pełnomocnika. W tej sytuacji nie można czynić organowi skutecznego zarzutu naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Tym bardziej, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero takie wykazanie podlegałoby ocenie, czy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.