Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 649/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. (dawniej: S. W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 865/12 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz W. kwotę 5.517 (pięć tysięcy pięćset siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 4 grudnia 2012r. sygn. akt: I SA/Bd 865/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę SPZOZ Szpitala Wojewódzkiego we W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.

Sąd I instancji przyjął, że Zarząd Województwa [...] zasadnie orzekł o zwrocie przez Szpital Wojewódzki we W. kwoty 961.932,63 zł. wraz z należnymi odsetkami z tytułu naruszenia procedur przy realizacji projektu pn. " Zakup sprzętu i aparatury medycznej w diagnozowaniu i leczeniu stanów nagłych". Szpital otrzymał dofinansowanie na realizację ww. projektu na podstawie umowy z 12 lutego 2009r. z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi priorytetowej 3 - Rozwój infrastruktury ochrony zdrowia i pomocy społecznej Regionalnego Programu Operacyjnego Woj. [...] na lata 2007- 2013.

Sąd I instancji odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazał, że Zarząd w celu dokonania ustaleń faktycznych, podjął wszystkie niezbędne działania, realizując w ten sposób zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187§1 O.p.). Strona brała czynny udział na każdym etapie postępowania. Zapewniono jej gwarancję procesową, że organ prowadzący postępowanie nie pominie dowodu, który może dostarczyć informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został przez organ prawidłowo ustalony i wbrew zarzutom skargi organ przy ponownym rozpoznaniu wniosku , co wynika z obszernych akt sprawy, wnikliwie przeanalizował podnoszone przez Szpital zarzuty.

Sąd I instancji zaznaczył, że postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy prawa krajowego i Unii Europejskiej. Podstawą prawną wydania ww. decyzji był przepis art. 211 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

Zdaniem Sądu, zgodnie z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 ( Dz. U. UE.L. Nr 210, poz. 25 ze zm. ) - to Instytucja zarządzająca (Zarząd województwa) odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi, za ich realizację, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Rozporządzenie zawiera procedury odzyskiwania środków w przypadku korekt finansowych, do stosowania których zobowiązane są państwa członkowskie. Państwa członkowskie na podstawie art. 98 cyt. rozporządzenia ponoszą odpowiedzialność za nieprawidłowości i za stosowanie korekt finansowych. Wg rozporządzenia ,,nieprawidłowością" jest "jakiekolwiek naruszenie przepisu wspólnotowego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie Ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku". Komisja Europejska ustanowiła w celu ujednolicenia systemu kontroli i wymierzania korekt finansowych dokument pn. Wytyczne dotyczące określenia korekt finansowych dla wydatków współfinansowanych z funduszy strukturalnych oraz funduszy spójności w przypadku nieprzestrzegania przepisów PZP. Na poziomie krajowym obowiązuje dokument pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" wraz z wskaźnikami procentowymi do obliczenia korekt – zw. Taryfikatorem .

W sprawie miała zastosowanie ustawa z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712 ze zm. dalej- ZPPR), gdzie również wskazano, że to Instytucja zarządzająca (w tym wypadku zarząd województwa) zgodnie z art. 25 pkt 1 , w zw. z art. 5 pkt 2 odpowiada za przygotowanie i prawidłową realizację programów operacyjnych. W dacie zawarcia umowy tj. w dniu 12 lutego 2009r. obowiązywała już ustawa z 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych , gdzie w art. 5 ust. 3 pkt 2 wskazano, że środki pochodzące z budżetu UE stanowią środki publiczne. Zgodnie z art. 208 ust. 1 ww. ustawy wydatki zw. z realizacją programów finansowanych z tych środków są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub z innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z art. 211 ust. 1 tejże ustawy o finansach publicznych w przypadku, gdy wskazane środki są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ; pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak w stosunku do zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Szpital podpisując ww. umowę o dofinansowanie zobowiązał się do stosowania ustawy PZP, w sytuacji, gdy wymóg stosowania wynikał z tej ustawy. Obowiązywał go również przepis art. 32 ust. 2 tejże ustawy wskazujący, że : Zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości. Przepis ten, co należy podkreślić, nie zakazuje w ramach jednego postępowania, składania ofert częściowych ze zróżnicowanym terminem dostaw i płatności. Szpital jednak dostawę sprzętu medycznego podzielił na części, z których każda część z osobna, stanowiła przedmiot odrębnego postępowania. Szpital nie dokonał zsumowania wartości wszystkich zamówień dot. zakupu sprzętu medycznego do czego był zobowiązany, przez co zaniżył wartość zamówienia naruszając tym samym przepis art. 32 ust. 2 oraz ust. 4 PZP. Konsekwencją, czego było zastosowanie procedury krajowej zamiast procedury unijnej.

Organ wyraźnie wskazał, że niektóre z firm, które brały udział w poszczególnych przetargach i były dostawcami sprzętu dla Szpitala posiadały w swojej ofercie szeroki wachlarz sprzętu w tym także wysoko wyspecjalizowany. Organ podał, że przykładem takiej firmy są firma : [...] ze Ś. , [...] z W. oraz [...] z K. Zamówienie na zakup sprzętu medycznego mogło zostać zrealizowane u jednego z ww. kontrahentów bez konieczności dzielenia zamówienia na części. Odnośnie niedopełnienia obowiązku publikacji informacji o zmianie terminu składania ofert Sąd wskazał art. 12 ust. 4 PZP, który stanowi: Ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE zamawiający może zmienić przekazując Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich ogłoszenie dodatkowych informacji drogą elektroniczną, zgodnie z formą i procedurami. Art. 38 ust. 4 i 6 został wprowadzony ustawą z 4 września 2008r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych, a także z tym dniem dodany został przepis art. 38 ust. 4 a - mający zapewnić zgodność specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) z ogłoszeniem o zamówieniu. Przepis ten wszedł w życie z dniem 24 października 2008r. to oznacza, że był obowiązujący na długo przed wszczęciem postępowań przetargowych. W opinii Sądu trzykrotna zmiana terminu składania ofert jest zmianą treści ogłoszenia o zamówieniu i winna podlegać publikacji. Beneficjent trzy razy przesuwał terminy składania ofert, w związku z czym zobowiązany był do przekazania ogłoszenia Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, przy jednoczesnym zapewnieniu zamieszczenia ogłoszenia na swej stronie internetowej. Taka informacja znalazła się tylko przy pierwszej zmianie terminu. A zatem Szpital miał świadomość istnienia powyższego obowiązku. Pozostałe zmiany z 3-go oraz z 7 lipca nie zostały zamieszczone. Takie działanie " może skutkować naruszeniem ustawy w zakresie równego traktowania wykonawców oraz utrudnić prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji, jak również zasadę przejrzystości postępowań w sprawie zamówienia publicznego". Zaniechanie czynności ogłoszenia o zmianie, z powodu wydłużenia terminu na składanie ofert, może prowadzić do uniemożliwienia udziału w postępowaniu wykonawcom zainteresowanym postępowaniem, którzy nie wzięli udziału ze względu na krótki termin składania ofert. Szpital brał udział w postępowaniach przetargowych już po dniu 30 grudnia 2009r. gdy obowiązywał art. 25 ust. 1 i 2 ustawy PZP wskazujący, iż zamawiający nie ma prawa żądać dokumentów, które nie są wymagane i niezbędne do realizacji zamówienia. Żądania Szpitala dostarczania zbędnych do wykonania zamówień dokumentów było naruszeniem procedury zamówień publicznych i w konsekwencji stwierdzone nieprawidłowości nie mają charakteru formalnego, tak jak ocenia je strona skarżąca. Szpital poprzez wprowadzenie dodatkowych warunków w postaci żądanych zaświadczeń i dokumentów, których nie miał prawa żądać naruszył ustawę PZP a w szczególności jej art. 7 nakaz uczciwej konkurencji, art. 8 równe traktowanie wykonawców, czy zasadę przejrzystości, o których to zasadach mowa jest również w przepisach unijnych tj. w art. 2 dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, który stanowi, że Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty.

II.

SPZOZ Szpital Wojewódzki we W. działając przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. zarzucił:

1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów ustawy z 25 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych a to poprzez błędne uznanie , że Skarżący naruszył art. 25 ust. 1, art. 32 ust. 2, art. 7 ust. 1 w zw z art. 22 ust. 1 i art. 39 ust. 4a P.z.p. przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.),

2/ przepisów postępowania mających wpływ na jego wynik a to:

-art. 145§1 pkt 1 lit. c w zw z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi Skarżącego w sytuacji gdy decyzja Zarządu Województwa została wydana z naruszeniem p.z.p. w zakresie opisanym w pkt 1 oraz przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa a to:

a/ art. 187 w zw z art. 122 oraz art. 191 O.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na okolicznościach odpowiadających tezom organu przy pominięciu słusznego interesu strony,

b/ art. 120 O.p. przez naruszenie zasady działania organu na podstawie przepisów prawa dopuszczając się nadinterpretacji w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,

c/ art. 121 O.p. przez naruszenie jednej z podstawowych zasad państwa prawnego-zasady zaufania do organów publicznych w sytuacji gdy organ mimo wcześniejszych bezwynikowych kontroli tej samej problematyki uczynił rzekome błędy podstawą wydania decyzji,

-art. 141§4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy zarzutu opisanego w pkt 2 tiret pierwszy lit. c.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Zarządu Województwa na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie w całości decyzji Zarządu Województwa z [...] lipca 2012r. znak [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem I instancji.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

W piśmie procesowym z 11 marca 2014r. pełnomocnik Szpitala, poinformował o zmianie nazwy podmiotu w ten sposób, iż aktualnie nazywa się Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im.[...] jak również sprecyzował zarzuty powołane w skardze kasacyjne, i doprecyzował postać naruszeń. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1.art. 32 ust. 2 p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż mamy do czynienia z jednym zamówieniem podczas gdy mamy do czynienia z odrębnymi kilkunastoma zamówieniami dla których wartość szacunkowa powinna być odrębnie ustalana,

2.art. 7 ust. 1 w zw z art. 22 ust. 1 pkt 2 p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż żądanie wykazania się doświadczeniem wykonania dostaw do placówek ochrony zdrowia spowodowało naruszenie zasady uczciwej konkurencji podczas gdy placówki ochrony zdrowia są pojęciem na tyle szerokim, że tak sformułowany warunek nie spowodował naruszenia uczciwej konkurencji,

3.art. 25 ust. 1 zdanie 1 p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż niezbędne są tylko te dokumenty, które wynikają z rozporządzenia z 30 grudnia 2009r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U Nr 226, poz. 1817 ze zm.) te dokumenty, które służą ocenie spełniania warunku udziału w postępowaniu mianowicie warunku niepodlegania wykluczeniu z art. 24 ust. 1 p.z.p. podczas gdy Skarżący może żądać od wykonawców wszystkich dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, także takich które nie mają wpływu na ocenę spełniania warunku niepodlegania wykluczeniu z postępowania,

4.art. 7 ust. 1 w zw z art. 38 ust. 4a p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż zmiana terminu składania ofert jest zmianą specyfiki istotnych warunków zamówienia podczas gdy przed nowelizacją z 2 grudnia 2009r., która wprowadzała nowe brzmienie art. 38 ust. 6 poprzez dodanie zdania 2 ,,przepis ust. 4a stosuje się odpowiednio" zmiana terminu składania ofert nie była traktowana jak zmiana siwz.

Naruszenie przepisów postępowania:

1.art. 145§1 pkt 1 lit. c w zw z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w B. skargi Skarżącego w sytuacji gdy decyzja organu została wydana z naruszeniem przepisów p.z.p. oraz przepisów:

a. art.187§1 w z w z art. 122 oraz w zw z art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na okolicznościach odpowiadających tezom organu przy pominięciu słusznego interesu strony, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy tj. niewyjaśnienie spowodowania lub możliwości spowodowania szkody w budżecie ogólnym UE a w konsekwencji powyższego spowodowanie lub możliwość spowodowania finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego w zw ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów p.z.p., wpływu naruszeń na naruszenie zasady konkurencyjności, nieustalenia szczegółowych postępowań, których dotyczą naruszenia, niedokonanie ustaleń w zakresie przeznaczenia sprzętu medycznego i istnienia wykonawcy, który był w stanie wykonać zamówienie na 33 sprzęty medyczne, nieustalenia jakie placówki są placówkami ochrony zdrowia, nieustalenie czy żądanie prowadzenia działalności gospodarczej miało wpływ na naruszenie zasady konkurencyjności, nieustalenia wysokości korekt finansowych w stosunku do każdego zarzutu i postępowania,

b. art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy tj. niewyjaśnienie spowodowania lub możliwości spowodowania szkody w budżecie ogólnym UE a w konsekwencji powyższego spowodowanie lub możliwość spowodowania finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego w zw ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów p.z.p., wpływu naruszeń na naruszenie zasady konkurencyjności, nieustalenia szczegółowych postępowań, których dotyczą naruszenia, niedokonanie ustaleń w zakresie przeznaczenia sprzętu medycznego i istnienia wykonawcy, który był w stanie wykonać zamówienie na 33 sprzęty medyczne, nieustalenia jakie placówki są placówkami ochrony zdrowia, nieustalenie czy żądanie prowadzenia działalności gospodarczej miało wpływ na naruszenie zasady konkurencyjności, nieustalenia wysokości korekt finansowych w stosunku do każdego zarzutu i postępowania,

c. art. 120 O.p. poprzez naruszenie zasady działania organu na podstawie przepisów prawa dopuszczając się nadinterpretacji w stopniu mającym istotne znaczenie na wynik sprawy,

d. art. 121§1 O.p. przez naruszenie jednej z podstawowych zasad państwa prawnego-zasady zaufania do organów publicznych w sytuacji gdy organ mimo wcześniejszych bezwynikowych kontroli tej samej problematyki uczynił rzekome błędy podstawą wydania decyzji,

-art. 141§4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przy rozpoznawaniu sprawy zarzutu opisanego w pkt II.1. lit. d.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

III.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż ma usprawiedliwione podstawy, a zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu (argumentum a contrario z art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów procesowych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tj. art. 141§4 p.p.s.a.

Przepis ten określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego, uzasadnienie realizuje, więc istotne, przypisane mu funkcje, zwłaszcza zaś funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141§4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 12 października 2010r. sygn. akt: II OSK 1620/10; wyrok NSA z 30 maja 2012r., sygn. akt: II GSK 620/11 publik. CBOSA).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku wojewódzki sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej, która swoim zakresem obejmuje: kontrolę rekonstrukcji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji przez organ administracji prawnych wymogów ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5-6, s. 267 i n.).

Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy sąd I instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141§4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011r., sygn. akt: II OSK 1985/09; wyrok NSA z 21 listopada 2012r., sygn. akt: II FSK 1067/11 publik. CBOSA).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się również, że w każdym uzasadnieniu wyroku szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymogu tego nie spełnia ani ogólne powołanie się na zastosowane w sprawie przepisy prawa, ani też ograniczenie się do stwierdzenia, że nie doszło do naruszenia prawa. Za takim stwierdzeniem musi bowiem podążać dokonana samodzielnie przez sąd analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Ogólnikowe, uzasadnienie stanowi więc uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia stronie polemikę z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy (por. wyrok NSA 14 listopada 2012r. sygn. akt: I OSK 228/12 publik. CBOSA). W tym też kontekście podkreśla się również, że uzasadnienie wyroku powinno odnosić się do wzorca kontroli legalności zaskarżonego działania/zaniechania organu administracji, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia wyznaczenia ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w danej sprawie. Z powyższego wynika, że uzasadnienie wyroku stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny, co oznacza, że powinno przedstawiać sposób rozumowania sądu, uzasadniający wydanie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd I instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2012r., sygn. akt: I OSK 1931/11 publik. CBOSA).

Konfrontując treść art. 141§4 p.p.s.a. oraz wskazany kierunek jego wykładni i konsekwencje jego obowiązywania z treścią uzasadniania zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do jego warstwy prawnej, stwierdzić należy, że uzasadnienie to nie spełnia określonych przywołanym przepisem warunków uznania go za prawidłowe.

Sąd I instancji w pisemnych motywach wyroku w sposób nieadekwatny do celów jakie spełnia prawidłowe umotywowanie rozstrzygnięcia, w ogóle nie odniósł się do materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy. Słusznie zatem autor skargi kasacyjnej wytknął, iż WSA w B. w żadnym akapicie uzasadnienia wyroku nie wskazuje na konkretny dowód lub okoliczność, którymi uzasadnia swoje stanowisko posiłkując się wyłącznie twierdzeniami organu. Akceptacja poglądów organów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest dopuszczalna jednakże wymaga ona również wskazania tych okoliczności faktycznych i dowodów w sprawie, które pozwoliły na przyjęcie stanowiska organu w sprawie a w konsekwencji na oddalenie skargi.

Dostrzeżone uchybienie jest istotne w realiach tej sprawy, gdyż zasadniczy problem w następstwie którego nałożono korektę i wydano decyzję o zwrocie dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur przetargowych, ma swoje źródło w dostrzeżonych przez organ naruszeniach ustawy Prawo zamówień publicznych. Sąd I instancji winien zatem, w pierwszej kolejności skoncentrować się na analizie tych właśnie przepisów oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie odnoszącego się do zagadnień naruszenia procedury udzielenia zamówienia publicznego. Dokładna analiza tych przepisów powiązana ze skrupulatnym odniesieniem się do obszernego materiału dowodowego zebranego w sprawie, pozwoli na prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji.

Stwierdzone uchybienia przepisom prawa procesowego powodują, że przedwczesna byłaby ocena zasadności podstawy skargi kasacyjnej opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego. Posunięcie takie niweczyłoby bowiem cele kontroli instancyjnej ukształtowanej przepisami p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. winien poddać ponownej kontroli zaskarżoną decyzję, uwzględniając w swojej ocenie wyżej przedstawione wywody odnoszące się do metodologii sporządzania pisemnych motywów rozstrzygnięcia.

Zważywszy na przytoczone wyżej względy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185§1 p.p.s.a. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205§2 p.p.s.a. oraz na podstawie §14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 490 z zm.). Na kwotę tę składają się 100,00 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, 17,00 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5.400,00 zł.