Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 388/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust 5 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 388/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020r., nr [...], [...] Prezydent M. [...], działając na podstawie art. 17, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), ponownie odmówił A. P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem M. P..

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał dotychczasowy przebieg postępowania oraz obowiązujący stan prawny. Odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, konstatując, że organy administracji publicznej nie mają możliwości, działając w ramach swoich kompetencji i zasady legalności, określić na jakich zasadach przyznać świadczenia opiekuńcze, w tym świadczenie pielęgnacyjne opiekunom dorosłych osób niepełnosprawnych, powołując się na art. 6 Kpa.

Ostatecznie organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a w chwili orzekania o niepełnosprawności M. P. miał 49 lat. Niepełnosprawność nie powstała zatem w okresie, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy. Ponadto, jak wskazał organ I instancji, M. P., tj. osoba niepełnosprawna, pozostaje w związku małżeńskim, co również jest negatywną przesłanką w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z oświadczenia M. P. z [...].03.2020 r. wynika, że wnioskodawczyni nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. zarzuciła:

. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

. błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka.

Ze względu na wskazane zarzuty, skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało A. P. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem M. P. od [...] września 2020 r. na stale, w oznaczonej wysokości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż na gruncie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, pozostawanie M. P. w związku małżeńskim nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jego żonie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Brak legitymowania się przez zainteresowaną orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, także nie może stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W rozpatrywanej sprawie osoba sprawująca opiekę jest współmałżonkiem osoby wymagającej opieki, dlatego w ocenie Kolegium stanowisko organu I instancji odnośnie stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, jest wadliwe i nie uzasadnia decyzji odmownej.

Ponadto zdaniem Kolegium, zaskarżoną decyzję należało ocenić przy uwzględnieniu reprezentowanego przez sądy stanowiska, z którego jednoznacznie wynika, że orzekając w kwestii przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego męża, nie uwzględnia się przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

Organ odwoławczy wskazał, iż strona na mocy decyzji z dnia [...].11.2019 r., nr [...] była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od [...] listopada 2019 r. do [...] października 2020 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad M. P..

Zarazem, w związku z wnioskiem strony, decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...] Prezydent M. [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...].11.2019 r., nr [...] w trybie art. 32 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że z dniem uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy odpadła negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że A. P. spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec męża, a więc należy do kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy). Strona sprawuje opiekę nad mężem, co wynika z oświadczenia strony z [...].01.2020 r., oświadczenia męża strony z [...].03.2020 r. oraz wywiadu środowiskowego z [...].03.2020 r. Zainteresowana nie podejmuje zatrudnienia w związku ze stałą i bezpośrednią opieką nad mężem, który jako osoba wymagająca opieki, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z [...].06.2019 r.

W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy - sporne orzeczenie o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należało zdaniem Kolegium uchylić w całości i przyznać zainteresowanej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] września 2020 r., jako początkowej daty wynikającej z decyzji o uchyleniu orzeczenia o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, na stałe, zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Organ II instancji zwrócił uwagę, iż decyzja o uchyleniu specjalnego zasiłku opiekuńczego wywołuje skutki prawne na przyszłość. Zatem, w realiach omawianej sprawy, wydanie w dniu [...] września 2020 r. decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek, wywołuje skutki prawne najwcześniej z datą wydania tej decyzji uchylającej. Dopiero więc od tej daty strona spełnia wszystkie wymogi warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Sądu A. P. zarzuciła decyzji organu odwoławczego:

. naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

. naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o:

. uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r, nr [...] w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. P. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] stycznia 2020 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skargi jej autorka podniosła, iż w niniejszej sprawie nie sposób zgodzić się z zapatrywaniami organu II instancji, co do ustalenia okresu za jaki skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem skarżąca we wniosku o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylnie decyzji przyznającej jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym skarżąca dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z dyspozycją zawartą w treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie uwzględnił okoliczności, iż nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo iż skarżąca mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego był przez wnioskodawcę wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez stronę w skardze, a także przez organ w odpowiedzi na skargę.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy kwestii przysługiwania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia, tj. od [...] stycznia 2020 r. Kolegium przyjęło natomiast, że wnioskowane świadczenie przysługuje dopiero od dnia [...] września 2020 r., gdyż z tym dniem, na mocy decyzji z dnia [...] września 2020 r., nr [...] Prezydent M. [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...].11.2019 r., nr [...] w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona nie wniosła od tej decyzji odwołania w związku z czym decyzja stała się ostateczna.

W niniejszej sprawie nie ma podstaw do badania legalności ww. decyzji, gdyż Sąd jest związany granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2507/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Na zasadzie tego przepisu Sąd nie może w niniejszym postępowaniu uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Oczywistym natomiast jest, że decyzję uchylono z dniem jej wydania.

Przyjąć zatem należało, że w odrębnym postępowaniu rozstrzygnięte zostało w sposób wiążący, że prawo skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustało z dniem [...].09.2020 r. W związku z tym nie można było przyznać skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku, bowiem do dnia wydania decyzji uchylającej decyzję przyznającą specjalny zasiek opiekuńczy - [...].09.2020 r . zachodziła negatywna przesłanka do uwzględnienia wniosku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. Wbrew przekonaniu skarżącej, w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie złożyła ona skutecznie wniosku o uchylenie decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż samo oświadczenie takiego skutku nie wywołuje. Dopóki decyzja pozostaje w obrocie, wywołuje ona skutki prawne. Poza tym uchylenie decyzji warunkowane było przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego. Nie była to więc rezygnacja bezwarunkowa.

Sąd stoi na stanowisku, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skarżącej nie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, na który miała już przyznane wcześniejszą decyzją ostateczną prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis jest jasny. W myśl tego unormowania nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Art. 27 ust. 5 u.ś.r. potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń zgodnie z wyborem. Wykładnia systemowa tych przepisów jest zatem spójna i brzmienie tych przepisów jest jednoznaczne w swej treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny, wymagającym stałej lub długotrwałej opieki. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej ten zasiłek na dany okres, w przepisanym trybie, pozwala na przyznanie w miejsce poprzednio wybranego świadczenia – nowo wybranego na ten sam cel.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i barku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa poprzez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że uchylenie lub zmiana decyzji, ze swej istoty wywołuje skutki na przyszłość (ex nunc). Okres na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia (por. wyroki WSA w Olsztynie z 21 stycznia 2020 r, sygn. akt II SA/Ol 995/19, z 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 67/20).

Taką interpretację art. 24 ust. 2 potwierdza też uzasadnienie wyroku z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20 (publ. w CBOSA), w którym NSA rozpatrując zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury wyjaśnił, że "zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować."

Uwagi te należy analogicznie odnieść do zbiegu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z ustalonym wcześniej prawem strony do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 u.ś.r., mającymi zastosowanie tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku, a zatem spełnienia przesłanek materialnoprawnych. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. odnosi się bowiem do okoliczności formalnoprawnych, a nie materialnoprawnych. Nie ma żadnego uzasadnienia do wycinkowego stosowania przepisów prawa, skoro oczywistą przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest korzystanie ze świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca, jak podkreślono, przewidział w przepisie art. 27 ust. 5 u.ś.r., możliwość swobodnego wyboru jednego z wymienionych w nim świadczeń. Organ w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony.

Organ I instancji informował skarżącą o braku podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku korzystania ze świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z dniem zatem wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w sprawie tego zasiłku, możliwe było przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenie od dnia, w którym nie było już materialnoprawnej przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. od momentu, w którym przestała istnieć w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy.

Ograniczenie ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. ustało dopiero w dniu wyeliminowania decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy.

W związku z powyższym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty niemożliwe było pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba, która spełnia warunki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać, a pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. winna mieć możliwość wyboru jednego z tych świadczeń, niemniej wybór ten nie może zostać urzeczywistniony w sposób naruszający przepisy prawa. Konsekwencją dokonania tego wyboru, nie może być zaistnienie sytuacji, w której osoba otrzymywałaby dwa świadczeń za ten sam okres.

Dlatego koniecznym warunkiem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., co wymaga podjęcia skutecznych działań przez osobę zainteresowaną i współdziałania w tym zakresie z organem.

Wobec powyższego, stwierdzając, że przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. ma zastosowanie w sytuacji spełnienia w miesiącu złożenia wniosku przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku, a zatem spełnienia przesłanek materialnoprawnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., ustala się począwszy od miesiąca, w którym nie będzie istniała przeszkoda materialnoprawna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. (por. stanowisko NSA na tle spraw o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom mającym ustalone prawo do emerytury wyrażone np. w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20; wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2010/20 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji reformatoryjnej prawidłowo przyznał świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia, gdy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji, nie było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2020 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż w tym czasie istniała negatywna materialnoprawna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b u.ś.r., wykluczająca możliwość otrzymania przez skarżącą wnioskowanego świadczenia.

Z tych względów, wskazujących na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).