Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 666/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 49 b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującej T C rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 4,90m x 4,50 m wraz z więźbą dachową i pokryciem, zlokalizowanego na terenie posesji nr 256 w [...] usytuowanego w granicy z działką sąsiednią oraz uprzątnięcie i uporządkowanie terenu po dokonanej rozbiórce, uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz podjęte w toku postępowania postanowienie z dnia 11 lutego 2013 r. i na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał T C rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 4,90m x 4,50 m, zlokalizowanego na terenie posesji nr 256 w [...], usytuowanego w granicy z działką sąsiednią.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że na skutek interwencji S W, przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 30 sierpnia 2011 r. dokonali kontroli na działce nr ewidencyjny 256 w miejscowości [...] stwierdzając istnienie na niej m.in. budynku gospodarczego o wym. 4,90 x 4,50m, usytuowanego przy zachodniej jej granicy. Ustalono, że budynek w którym przechowywane jest zboże i drewno posiada trzy ściany drewniane i jedną murowaną z cegły, która usytuowana jest przy granicy zachodniej. Budynek ma drewniany, jednospadowy w kierunku własnej działki dach pokryty płytami falistymi. Wewnątrz budynek, ma betonową posadzkę.

Uczestniczący w kontroli T C oświadczył, że przedmiotowy budynek

był wybudowany w latach 90-tych ubiegłego wieku. W okresie zaś jego użytkowania w budynku tym wykonywane były bieżące naprawy i remonty.

W dniu 14.09.2011r. w siedzibie organu I instancji stawił się T C

oświadczając m.in., że budynek gospodarczy o wymiarach 4,90 x 4,50m został wybudowany przez jego babkę w latach 1980-1983 jako całkowicie drewniany. Odmienne oświadczenie odnośnie daty budowy przedmiotowego budynku złożył S W (oświadczenie zawarte w notatce służbowej z dnia 19.09.2011r.), wskazując, że budynek o wymiarach 4,90 x 4,50m został wykonany przez T C w 2008r., co ma potwierdzać przedłożona kserokopia zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu.

Do akt sprawy dołączono kserokopię pisma Urzędu Gminy z dnia 19.07.2011r., z którego wynika, że w dokumentach archiwalnych gminy z lat

90-tych ubiegłego wieku brak jest pozwolenia na .budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. Ustalono ponadto, że gmina nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na T C obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, dokumentów wymienionych w rozstrzygnięciu, tj. m.in.: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; odpowiednich szkiców lub rysunków; projektu zagospodarowania działki sporządzonego zgodnie z przepisami odrębnymi wraz z zaświadczeniem (aktualnym na dzień opracowania projektu) o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, wydanym przez tę izbę; ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla przedmiotowego budynku o wymiarach ok.4,90 x 4,50m.

Brak przedłożenia przez zobowiązanego żądanych dokumentów poskutkował

wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] nakazującej T C dokonanie rozbiórki wymienionego na wstępie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.

W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru

Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz wydane w toku postępowania postanowienie PINB z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł w szczególności, że zgromadzone w aktach sprawy dowody nie dają podstawy do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji w dniu 26 marca 2012 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, na której T C

oświadczył, że na przedmiotowej działce znajdował się budynek gospodarczy o wymiarach zbliżonych do obecnego budynku, usytuowany w tym samym miejscu co obecny budynek. Obiekt ten został wybudowany przez jego babkę A P. Z chwilą nabycia prawa własności nieruchomości, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany, w 2003 roku dokonał naprawy tego budynku poprzez wymianę ściany zachodniej drewnianej na murowaną i więźby dachowej wraz z pokryciem. Nie zmieniła się zaś powierzchnia tego budynku. Oświadczenie T C potwierdziły jego matka B C oraz siostra J M. S W natomiast powtórzył, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w 2008 roku i w miejscu, w którym jest on usytuowany, uprzednio nie znajdował się żaden inny obiekt budowlany.

Decyzją z dnia [...] PINB umorzył z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach ok. 4,90 x 4,50m na terenie posesji w [...] oznaczonej numerem geodezyjnym 256, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 10 § 1 Kpa.

W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru

Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości, a akta sprawy przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Nie zgadzając się z jego rozstrzygnięciem T C wniósł w terminie

skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który postanowieniem z dnia [...] sygn. Akt II [...] skargę odrzucił.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB czynił ustalenia dotyczące wkreślenia przedmiotowego budynku gospodarczego na mapie sytuacyjno-wysokościowej znajdującej się w operacie pomiarowym nr 2077-3/1983 z dnia 19.10.1983r., co sugerowało, że budynek ten powstał przed 1983 r. Na podstawie pism Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego organ ustalił jednak, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie był objęty pomiarem w momencie sporządzania operatu pomiarowego nr 2077-3/1983 z dnia 19.10.1983r., w miejscowym PODGiK nie ma dokumentacji z inwentaryzacji powykonawczej tych budynków, a przedmiotowy budynek gospodarczy został wkreślony na mapę sytuacyjno-wysokościową w przedziale czasowym 2001-2007r., co wynika z innych opracowań geodezyjnych przyjętych do zasobu tego obszaru tj. operatu 2077-8/2001 (na mapie do porównania z terenem brak przedmiotowego budynku) i operatu 2077-52/2007 (na mapie do porównania z terenem już jest ten budynek). Mapa z dnia 19.10.1983r. zaewidencjonowana pod nr 2077-3/1983 jest datą założenia całej sekcji mapy (143.211.164) na podstawie operatu geodezyjnego z wykonania mapy do projektowanego wodociągu. W powyższym opracowaniu nie ma pomiaru przedmiotowego budynku. Założona sekcja mapy była cały czas aktualizowana na podstawie przyjmowanych do zasobu opracowań geodezyjnych.

Postanowieniem wydanym w dniu [...], na podstawie art. 49b ust. 2 prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na właściciela T C obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania tego postanowienia:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 prawa budowlanego, tj.:

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- odpowiednich szkiców lub rysunków wraz z określeniem rodzaju, zakresu i sposobu

wykonanych robót budowlanych;

2) projektu zagospodarowania działki sporządzonego zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, wraz z zaświadczeniem projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu,

3) ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach ok. 4,90 x 4,50 m.

Wobec nie złożenia żadnych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wymienioną na wstępie decyzję rozbiórkową z dnia [...].

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, w którym przechowywane jest zboże i drewno, czyli zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - budynek gospodarczy.

Następnie stwierdził, że zgodnie ze złożonym w dniu 23.01.2013r. pismem Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego ustalono, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wkreślony na mapę sytuacyjno -wysokościową w przedziale czasowym 2001-2007r., bowiem wynika to z innych opracowań geodezyjnych tego obszaru przyjętych do zasobu. Jak dodatkowo poinformowano w tym piśmie, w 2010 roku wykonawca roboty geodezyjnej mającej na celu założenie ewidencji budynków dla gm. R, w spisanym arkuszu danych ewidencyjnych budynków, określił rok budowy między innymi przedmiotowego budynku na 2003.

T C nie posiada dokumentu potwierdzającego legalność przedmiotowego budynku gospodarczy o wymiarach 4,90 x 4,50 m, czyli o powierzchni zabudowy 22,05 m, zatem mniejszej niż 35 m², który został wybudowany bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Budowa takiego budynku gospodarczego wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, czego potwierdzeniem jest art.30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego. Dlatego w stosunku do wybudowanego na działce zagrodowej bez zgłoszenia budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m² konieczne jest zastosowanie przepisów art. 49b Prawa budowlanego. Jeszcze jednak przed wydaniem postanowienia w trybie art.49b ust.2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego winien był przeprowadzić własne badania w zakresie zgodności samowolnej budowy z przepisami techniczno - budowlanymi, aby stwierdzić, czy istnieje możliwość zastosowania tego przepisu. Organ I instancji takiego badania nie przeprowadził. Zgodnie jednak z zasadą dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, obowiązkiem organu odwoławczego było traktowanie postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy, a działanie organu odwoławczego było co do zasady merytoryczne. Dlatego organ II instancji stosując art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego zbadał, czy kontrolowana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

W tym zakresie organ stwierdził, że zgodnie z § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przytaczanego dalej jako rozporządzenie w/s warunków technicznych (Dz. U. Nr 75/02 poz. 690 ze zm.) jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie natomiast z § 12 ust.2 ww. rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany jest w granicy z działką sąsiednią, narusza więc przepisy techniczno - budowlane, a zatem postępowanie administracyjne w sprawie tego budynku gospodarczego organ I instancji powinien od razu zakończyć wydaniem decyzji o jego rozbiórce. Tymczasem nie mając podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego organ I instancji wydanym w dniu [...], postanowieniem nałożył na właściciela T C obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania tego postanowienia dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, a w związku z niezłożeniem tych dokumentów, nakazał T C dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego przedmiotowego budynku gospodarczego, której podstawą prawną powinien być art. 49b ust. 1 w związku z art.49b ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1.

Organ II instancji dostrzegł również kolejne uchybienie przepisów popełnione przez organ I instancji.

W wydanym postanowieniu z dnia [...] organ I instancji nałożył na T C obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania tego postanowienia między innymi projektu zagospodarowania działki sporządzonego zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, wraz z zaświadczeniem projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowej, aktualnego na dzień opracowania projektu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ miał możliwość zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu, na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ale bez obligowania strony, by projekt ten był sporządzony przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Do sporządzenia takiego projektu w zaistniałej w sprawie sytuacji nie są wymagane uprawnienia budowlane. W toku postępowania legalizacyjnego dotyczącego obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu, ustawodawca przewidział możliwość zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu nie zastrzegając przy tym aby projekt ten został sporządzony przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane (art. 49 b ust. 2 pkt 2). Brak zastrzeżenia przez ustawodawcę szczególnej formy dla sporządzenia projektu zagospodarowania działki w takiej sytuacji skutkuje wnioskiem, że do sporządzenia takiego projektu w ww. sytuacji nie są wymagane uprawnienia budowlane. Organ I instancji zatem miał prawo zobowiązać inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu, ale mógł to uczynić na podstawie art. 49 b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a nie na podstawie art. 30 ust. 2 tej ustawy. Brak było ponadto podstawy prawnej do zobowiązania inwestora by projekt zagospodarowania działki sporządzony został zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego oraz § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Brak było również podstawy prawnej do żądania od T C przedłożenia zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego.

W rezultacie zawierające błędne zobowiązanie do przedłożenia dokumentów postanowienie z dnia [...], a także decyzja z dnia [...] stanowiły naruszenie wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Naruszenie tej zasady stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nie mogło być wiążące. W związku z tym bez znaczenia było, że T C nie przedłożył na żądanie organu również tych dokumentów, do których dostarczenia można go było zobowiązać na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Skoro organ I instancji nie wezwał skutecznie zobowiązanego do przedłożenia stosownych dokumentów, to brak było podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego z powodu braku przedłożenia żądanych dokumentów.

Ponieważ jednak organ II instancji uznał, że wybudowany budynek gospodarczy narusza przepisy techniczno-budowlane poprzez wybudowanie go w granicy z działką sąsiednią, przez co nie ma możliwości jego legalizacji, korzystając z przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa WINB orzekł na podstawie art. 49b ust. 1 prawa budowlanego o nakazaniu T C rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 4,90m x 4,50 m, zlokalizowanego na terenie posesji nr 256 w [...], usytuowanego w granicy z działką sąsiednią.

W skardze na tę decyzję T C wniósł o umorzenie postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Zarzucił, że WINB nie dokonał racjonalnej oceny zebranych dokumentów opierając się błędnie na piśmie Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego z dnia 23 stycznia 2013 r. stwierdzającym, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wkreślony na mapę sytuacyjno-wysokościową w przedziale czasowym 2001 – 2007, co ma wynikać z zestawienia dwóch opracowań geodezyjnych, tj. operatu nr 2077-8/2001, gdzie na mapie do porównania z terenem brak przedmiotowego budynku oraz operatu nr 2077-52/2007, gdzie na mapie do porównania z terenem już ten budynek jest. Zdaniem skarżącego opracowanie nr 2077-8/2001obejmowało i zakreślało kolorem czerwonym działkę nr 300 oraz były brane pod uwagę również działki nr 301 i 299. Jego działka nr 256 nie była natomiast objęta tym pomiarem, w związku z czym nie można było stwierdzić, że przedmiotowego budynku nie było. Natomiast późniejszy operat nr 2077-52/2007sporządzony został dla potrzeb skarżącego jako mapa projektowa dla potrzeb wodociągu, w związku z czym wykonawca zaktualizował teren jego działki. Skarżący wyjaśnił ponadto, że spornych budynków nie budował, tylko je remontował, a jego babcia prowadząc gospodarstwo rolne nie mogła obyć się bez pomieszczeń gospodarczych potrzebnych do przechowywania płodów rolnych, co dowodzi, że przedmiotowy budynek istniał na jego działce wcześniej, niż przyjęły organy nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że z dołączonego do akt sprawy aktu notarialnego nr rep. [...], którym skarżący nabył działkę nr 256, nie został wyszczególniony przedmiotowy budynek gospodarczy co potwierdza, że nie było go jeszcze do sierpnia 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych.

Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zostały ustalone przez organy nadzoru budowlanego niewadliwie i w stopniu wystarczającym. Choć bowiem organ II instancji, przyjmując w sposób tylko dorozumiany, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wzniesiony pomiędzy 2001 a 2007 r., nie odniósł się do wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów i nie wskazał w swym uzasadnieniu przyczyn, dla których dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, to jednak niesporne ustalenia poczynione przez organ II instancji były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Niekwestionowane przez żadną ze stron bowiem ostatecznie było, że budynek gospodarczy o powierzchni 22,05 m², zlokalizowany na terenie posesji nr 256 [...], stanowiącej obecnie własność T C, został wybudowany na działce nie objętej obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego samowolnie, tj. bez wymaganego zgłoszenia. Okoliczność sporna pomiędzy stronami dotycząca tego, czy budynek ten został wzniesiony przez babkę skarżącego A P w latach 1980 – 1983 (lub wg innej wypowiedzi T C w latach 90), a w 2003 r. został wyremontowany przez T C, czy też został w 2008 r. od podstaw wzniesiony przez T C w miejscu, gdzie wcześniej nie było żadnego budynku – nie miała rozstrzygającego znaczenia dla wyniku sprawy. Nawet bowiem przy przyjęciu ostatniej wersji T C przedstawionej na rozprawie administracyjnej w dniu 26 marca 2012 r., w sprawie miały zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r. dotyczące obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego zgłoszenia.

Wniosek taki wynika z analizy zmieniającego się stanu prawnego dotyczącego samowoli budowlanych oraz przepisów intertemporalnych obowiązujących w tym zakresie.

W art. 103 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. ustawodawca wprowadził zasadę bezpośredniego stosowania nowej ustawy. Zgodnie z tym przepisem do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się jej przepisy. Wyjątek w tej mierze ustawodawca przewidział jedynie w ust. 2 tego artykułu, w którym wyłączył z zasady bezpośredniego stosowania nowego prawa możliwość zastosowanie przepisu art. 48 ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów nakazał on stosowanie przepisów dotychczasowych.

Konstrukcja przepisu art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. nakazuje zatem orzekającym na jego podstawie organom w pierwszym rzędzie ocenić, czy zrealizowany obiekt budowlany został w myśl obowiązujących w chwili orzekania przepisów (art. 103 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r.) objęty hipotezą art. 48 tej ustawy. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Oznacza to, że w wypadku ustalenia na gruncie obowiązujących przepisów zaistnienia samowoli budowlanej, właściwy organ jest obowiązany nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, kierując się wyłącznie przesłanką formalną, jaką stanowi brak wymaganego pozwolenia na budowę, bez względu na to, wskutek jakich przyczyn brak ten zaistniał, w jakim stanie zaawansowania znajduje się budowa i czy zostały dochowane materialne przesłanki pozwolenia na budowę.

Dodać należy, że przepis ten w wersji pierwotnej (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414) miał znacznie szerszy zakres zastosowania bowiem obejmował również sytuacje wybudowania bądź budowania obiektu bez zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ten stan prawny uległ zmianie z datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718). Mocą tej ustawy zmieniającej, art. 48 ust. 1 uzyskał przytoczone wyżej brzmienie, a jednocześnie do tekstu prawa budowlanego z 1994 r. wprowadzony został przepis art. 49b. Stosownie do ust. 1 tego artykułu "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Dokonując wspomnianej nowelizacji ustawodawca nie zmienił jednak unormowania zawartego w art. 103 ust. 2 nowelizowanej ustawy. Powyższe zaś powoduje, że w przypadku obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy, które wymagają w myśl obowiązujących przepisów zgłoszenia nie znajdzie zastosowania przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy. Dodatkowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że skoro przepis art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r., odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach prawa budowlanego z 1994 r. (por. m.in. wyrok NSA z 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07 (w:) LEX nr 486052 oraz z dnia 21 września 2006 r. II OSK 1098/05 (w:) ONSAiWSA 2007/7/95).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a). prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. W świetle zaś art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, budowa tego rodzaju obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Powyższe zaś powoduje, że w stosunku do tego rodzaju samowolnie wybudowanych obiektów zastosowanie znajdą przepisy art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r.

Bez znaczenia dla sprawy jest również to, czy inwestorem przedmiotowego budynku gospodarczego był skarżący T C, czy też jego babka A P.

Prawo budowlane z 1994 r. nie określa wprost adresatów decyzji wydawanych w oparciu o art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Przewiduje jednak w art. 52, że czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51, obowiązany jest na swój koszt dokonać inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Z takiej regulacji wynika więc, że adresatami postępowań prowadzonych w sprawach objętych hipotezami wymienionych przepisów, nie mogą być podmioty inne niż te, do których kierowane są takie decyzje tj. - zgodnie z art. 52 - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Prawidłowe jest też wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w świetle powołanych przepisów, w pierwszej kolejności obowiązki w nich wskazane powinny być kierowane do inwestora i dopiero, gdy nie ma inwestora - do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Sytuacja taka będzie mieć zazwyczaj miejsce po śmierci inwestora, bądź po wyzbyciu się przez niego nieruchomości zabudowanej obiektem budowlanym, który następnie stał się przedmiotem postępowania z zakresu nadzoru budowlanego.

Z powyższych uwag wynika więc, że nawet jeśli samowoli budowlanej analizowanej w niniejszej sprawie nie dopuścił się skarżący, lecz jego poprzedniczka prawna, to i tak adresatem postępowania nadzorczego jest T C, jako obecny właściciel nieruchomości zabudowanej budynkiem gospodarczym wzniesionym bez wymaganego zgłoszenia. Wyzbycie się bowiem takiego samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie może stanowić przesłanki legalizacji takiej samowoli.

Z powyższych rozważań wynika, że zarzuty skargi nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie mogło to jednak spowodować oddalenia skargi, skoro wynikającym z art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązkiem sądu administracyjnego jest rozstrzyganie w granicach sprawy bez związania zarzutami i wnioskami skargi.

Orzekając natomiast w takim zakresie, Sąd dopatrzył się w decyzji organu II instancji naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zasadniczym powodem zreformowania decyzji rozbiórkowej organu I instancji z dnia [...] było stwierdzenie, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza przepisy techniczno – budowlane zawarte w § 12 ust. 1 rozporządzenia w/s warunków technicznych, ponieważ wybudowany jest w granicy z działką sąsiednią, przez co postępowanie administracyjne w sprawie tego budynku gospodarczego organ I instancji powinien od razu zakończyć wydaniem decyzji o jego rozbiórce, zamiast prowadzić postępowanie legalizacyjne. Z takim poglądem nie można się jednak zgodzić.

Ma rację organ II instancji, że warunkiem legalizacji, o jakiej mowa w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego, jest między innymi to, aby budowa obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, nie naruszała przepisów techniczno budowlanych. Prawdą też jest, że przepisy te limitują dopuszczalne odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, w jakich należy sytuować budynki, a zasadnicze odległości określone w tych przepisach, wynoszące 4 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy, i 3 metry w przypadku budynku zwróconego w stronę granicy ścianą bez takich otworów, nie zostały przez sporny budynek zachowane, skoro stoi on w granicy. Organ II instancji nie dostrzegł jednak dalszych przepisów technicznych regulujących kwestię odległości, w jakich powinny być sytuowane budynki od granicy z sąsiednią działką budowlaną, z których wynikają odstępstwa od zasadniczych odległości określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 2 tego rozporządzenia, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tej kwestii organ należycie nie wyjaśnił.

W sprawie wprawdzie ustalono, że dla przedmiotowej działki nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a ponadto że nie została złożona decyzja o warunkach jej zabudowy, ale w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, aby strona została niewadliwie do złożenia takiej decyzji wezwana. Przede wszystkim należy zauważyć, że postanowienie organu I instancji z dnia [...] wzywające do złożenia między innymi decyzji o warunkach zabudowy, zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie można więc wykluczyć, że strona taką decyzję jednak przedłoży, jeśli zostanie do tego niewadliwie wezwana.

Ponadto wspomniane wezwanie zawierało błąd, który dostrzegł również sam organ II instancji, a który mógł spowodować niewywiązanie się strony z tego wezwania. Ma bowiem rację organ II instancji, że w przedmiotowej sprawie organ miał możliwość zobowiązania inwestora, na podstawie art. 49 b ust. 2 prawa budowlanego do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu, ale bez obligowania strony, by projekt ten był sporządzony przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Do sporządzenia takiego projektu w zaistniałej w sprawie sytuacji nie są bowiem wymagane uprawnienia budowlane, co wynika z zestawienia treści przepisów art. 30 ust. 3 prawa budowlanego (który określa niektóre wymogi, jakie musi spełniać projekt zagospodarowania działki dołączany do zgłoszenia) i art.49b ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego (który przewiduje, że w celu legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia należy dołączyć między innymi projekt zagospodarowania działki lub terenu, ale bez określania jakichkolwiek dalszych wymogów dotyczących tego projektu lub jego autora). Analogicznie nie było również podstaw do zobowiązywania skarżącego, by projekt który miał przedłożyć musiał być sporządzony zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego oraz zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a także by dołączył zaświadczenie projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd rozważył również, czy skoro strona nie złożyła w terminie zakreślonym w postanowieniu z dnia 11 lutego 2013 r. żadnych dokumentów, do których złożenia została wezwana, to nakaz rozbiórki orzeczony przez organ II instancji nie odpowiada jednak prawu mimo błędnego uzasadnienia. W tym zakresie Sąd uznał jednak, że skoro koniecznym warunkiem rozbiórki orzekanej na podstawie art. 49b ust. 3 prawa budowlanego, jest niespełnienie obowiązku złożenia dokumentów na wezwanie zawarte w postanowieniu z art. 49b ust. 2, to wyeliminowanie z obrotu prawnego tego postanowienia stanowiącego niezbędną przesłankę takiej decyzji rozbiórkowej i konieczny etap postępowania legalizacyjnego poprzedzającego możliwość orzeczenia rozbiórki powoduje, że rozbiórka orzeczona na podstawie art. 49b ust. 3 prawa budowlanego jest wadliwa.

Wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 49b ust. 2 prawa budowlanego i w konsekwencji niewłaściwym orzeczeniu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 bez wdrażania postępowania legalizacyjnego, miały w ocenie Sądu wpływ na wynik sprawy. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ nadzoru budowlanego II instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku wydane zostało na podstawie art. 152 p.p.s.a.