Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2528/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, pkt 57, art. 64 ust. 1, art. 140aa, art. 140ab,
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3212/13 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od R. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2625 (dwa tysiące sześćset dwadzieścia pięć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z [...] czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3212/13 po rozpoznaniu skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przedstawił następujący stan faktyczny:

W dniu [...] lutego 2013 r. w P. na ul. P., na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd specjalny (żuraw samochodowy) marki L. o nr rej. [...], którego dopuszczalna całkowita masa wynosiła 60 ton. Kierowca kontrolowanego pojazdu J. T., wykonywał przejazd w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy R. L..

W toku kontroli pojazd został poddany ważeniu, w wyniku którego stwierdzono

następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 12,4 t na I pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,4 t;

- nacisk 12,41 na II pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,41 t;

- nacisk 11,5 t na pojedynczej osi nienapędowej pojazdu - przekroczenie o 1,5 t;

- nacisk 12,85 t na III pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,85 t;

- nacisk 12,75 t na IV pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 2,75 t;

- łączna masa pojazdu 61,9 t - przekroczenie o 1,9 t;

- przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII.

Przebieg kontroli został utrwalony protokołem z dnia [...] lutego 2013 r.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami – W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił skarżącą R. L..

Skarżąca w toku postępowania wyjaśniła, że skontrolowany pojazd specjalny – żuraw samochodowy – nie realizował przewozu drogowego w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2001 nr 125 poz. 1371).

Organ I instancji wskazał, że pojazd specjalny - żuraw samochodowy marki L. o nr rej. [...], który w momencie kontroli przewoził ładunek rzeczy w postaci blach oraz stalowych lin o łącznej masie ok. 2 t, (który mógł być przewożony innymi środkami transportu bez istotnego wpływu na wykonanie specjalnej funkcji kontrolowanego pojazdu-żurawia samochodowego) - podlegał prawnej możliwości kontroli drogowej w zakresie normatywności pojazdu, przeprowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej jako: "P.r.d.") przez funkcjonariusza inspekcji transportu drogowego na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 129a ust. 1 pkt 1 Prawo o ruchu drogowym.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 P.r.d. wobec stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej przez kontrolowany pojazd o 1,90 t ustalił karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD"), po rozpatrzeniu odwołania R. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej jako: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej jako: "u.d.p."), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32 poz. 262) – utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Organ II instancji wyjaśnił, że droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Nadto stwierdził, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] lipca 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów.

W niniejszej sprawie pojazd skarżącej został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] czerwca 2011 r. na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE.

Organ odwoławczy wskazał, że powołane dokumenty zostały okazane kierowcy kontrolowanego pojazdu przed dokonaniem ważenia, który został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Zgodnie z protokołem pojazd skarżącej zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie, jednakże kierowca odmówił podpisania tegoż protokołu.

Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot wykonujący przejazd kontrolowanym pojazdem powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII na wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.

Organ wskazał, że w trakcie kontroli stwierdzono, że naciski poszczególnych osi wynosiły 12,4 t (przekroczenie 24 %), 12,4 t (przekroczenie 24%), 11,5 t (przekroczenie o 15%), 12,85 t (przekroczenie o 28,5 %) i 12,75 t (przekroczenie 27,5%), co oznacza, że organ I instancji zgodnie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d. prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII: "w pozostałych przypadkach".

Organ odwoławczy odnosząc się do okazanego podczas kontroli zezwolenia kategorii V stwierdził, że zezwolenie to nie uprawniało do wykonywania przejazdu po drogach publicznych przedmiotowym pojazdem nienormatywnym o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi; o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m; o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu /23 m dla zespołu pojazdów /30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach; o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m oraz o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Organ odwoławczy wywodził dalej, że zgodnie z instrukcją producenta wag SAW 10C/II w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Zdaniem GITD fakt, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw. Organ podkreślił, że jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki. Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (zgodnie z uwagą 2 do nr 2.4. instrukcji wagi).

GITD stwierdził, że taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. Podkreślił, że pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.

Ponadto GITD podniósł, że sam producent wag typu SAW 10 C/II – C. T. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. do W. – M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego stwierdził, że wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10 C/II poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, (odpowiednie spadki, równość nawierzchni), technicznie jest możliwe z uwzględnieniem błędu wagi.

Organ odnosząc się do obowiązkowego zdaniem skarżącej odjęcia błędu pomiarowego w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 w górę dla każdej osi wskazał, że taki obowiązek nie wynika z żadnego przepisu, lecz został wprowadzony wewnętrznym zarządzeniem na korzyść stron postępowania.

Organ odwoławczy omówił także określoną w art. 140aa ust. 4 P.r.d. instytucję uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oraz stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki umożliwiające jej zastosowanie.

R. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W..

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że podziela pogląd organu, że kontrolowanym pojazdem specjalnym wykonywany był przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym, skoro pojazdem tym, tj. urządzeniem dźwigowym (stanowiącym o jego funkcji specjalnej) przewożono ładunek rzeczy, który można było przewieźć innymi środkami transportu bez wpływu na wykonanie specjalnej funkcji kontrolowanego pojazdu – żurawia samochodowego. Zgodnie z protokołem kontrolowany pojazd składa się z czterech pojedynczych osi napędowych i jednej nienapędowej osi, został zważony przy użyciu jednej pary wag SAW 10 C/II. W wyniku ważenia stwierdzono, iż masa całkowita pojazdu przekroczyła dopuszczalną o 21,9 t, a nacisk osi przekroczył wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku osi napędowej do 11,5 t.

Zdaniem Sądu I instancji przeprowadzone przez organy administracji drogowej postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło w sposób niewątpliwy do ustalenia, że przeprowadzone jedną parą wag typu SAW 10 C ważenie pojazdu wieloosiowego było zgodne z procedurą zawartą w instrukcji wag wskazanego typu i odzwierciedlało w sposób niewątpliwy zastaną w momencie kontroli sytuację, która znalazła odbicie w protokole kontroli.

W tym zakresie Sąd I instancji podzielił zarzuty skargi o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia pojazdu i użycia jednej pary wag typu SAW 10C do ważenia pojazdu wieloosiowego, w sposób który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Z załączonej do akt sprawy instrukcji obsługi wag SAW wynika, że wagę tę można eksploatować w grupach od 4 do 6 wag – przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu lub trzyosiowych podczas jednej procedury pomiaru wagi. Ponadto z zamieszczonego w instrukcji szkicu ustawienia pomiaru dla różnych typów pojazdów wynika, że czterech par SAW używa się podczas jednej procedury ważenia, przy pomiarach ciężarówek z czterema osiami. Zdaniem Sądu I instancji wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia.

W rozpoznawanej sprawie GITD nie wyjaśnił kwestii prawidłowości przeprowadzonego ważenia jedną parą wag typu SAW 10 C w kontekście liczby osi ważonego pojazdu, mimo podnoszenia tej okoliczności przez skarżącą w toku postępowania.

GITD w uzasadnieniu skarżonej decyzji powołał się na pismo z dnia [...] listopada 2011 r. do W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, w którym wskazał, że producent wag typu SAW 10 C – CAT TRAFIC Sp. z o.o. przedstawił wyjaśnienia co do możliwości wyznaczania masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10 C poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wag i z uwzględnieniem błędu wagi. Pismo to jak zwrócił uwagę Sąd I instancji nie zostało włączone do akt sprawy, nie zostało również przedstawione stronie postępowania tak by mogła ustosunkować się do twierdzeń w nim zawartych, a Sąd mógł dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu w tym względzie. Co więcej, jak wynika z akt sprawy CAT TRAFIC Sp. z o.o. jest jedynie dystrybutorem wag typu SAW, a ich producentem jest IRD PAT, Kanada.

Mając na względzie poczynione przez Sąd I instancji uwagi, organ winien raz jeszcze przeprowadzić postępowanie wyjaśniające sporne w sprawie kwestie, dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do wszystkich argumentów skarżącej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi skarżącej, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarga kasacyjną organ zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a) oraz art. 64 ust. 1, art. 64d ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: PRD) polegające na nie rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji w jej całokształcie i pominięciu istotnych ustaleń w sprawie a w konsekwencji mylnym uznaniu, że ewentualne wątpliwości co do prawidłowości uzyskania pomiaru masy całkowitej kontrolowanego pojazdu za pomocą wag typu SAW 10C/II mogły mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wobec pozostałych naruszeń stwierdzonych w toku kontroli drogowej polegających na przekroczeniu o ponad 20% dopuszczalnych wartości nacisków osi pojedynczych pojazdu, a tylko w takie - co należy wyraźnie podkreślić - wyposażony był kontrolowany pojazd, okoliczność co do przekroczenia masy pojazdu nie mogła mieć już żadnego znaczenia dla zakwalifikowania przedmiotowego przewozu jako realizowanego bez wymaganego zezwolenia kategorii VII i wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) PRD;

2) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w rozpatrywanej sprawie od prawidłowości przeprowadzenia pomiarów poszczególnych osi uzależniony był wynik nacisków osi wielokrotnych pojazdu, podczas gdy kontrolowany pojazd wyposażony był wyłącznie w osie pojedyncze, a nie osie wielokrotne, zaś masa całkowita pojazdu została określona nie na podstawie jednoczesnego pomiaru wszystkich osi, co wymagałoby użycia kilku kompletów wag, lecz w oparciu o zsumowanie wyników pomiaru nacisku osi pojedynczych, co w przypadku wag typu SAW 10C/II jest prawnie dopuszczalne i technicznie możliwe, przy uwzględnieniu wymagań homologacyjnych oraz błędu pomiarowego wag;

3) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a, przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji w zakresie ustaleń faktycznych, że pomiar masy całkowitej kontrolowanego pojazdu ciężarowego mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag SAW 10C/II, które w ocenie Sądu I instancji nie były przeznaczone do określenia masy całkowitej oraz nacisków pojazdu posiadającego więcej niż 3 osie, podczas gdy pojazd samochodowy wyposażony był wyłącznie w osie pojedyncze, których sposób pomiaru nacisku odpowiadał przewidzianemu w Instrukcji Obsługi wag, natomiast skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wyniki pomiaru ww. parametrów uzyskane za pomocą wag SAW 1 OC/II były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń w zakresie nacisku osi pojedynczych, a w konsekwencji także masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego składającego się w sumie z pięciu osi; ponadto, z ostrożności procesowej zarzucam także:

4) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23AVE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 122 z dnia 16 maja 2009 r., s. 6) /poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenie wag SAW 1 OC/II do użytkowania - art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodastw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych - Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16, § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 1 OC/II w przypadku wyznaczania masy całkowitej pojazdu mogą służyć wyłącznie do pomiaru pojazdów o maksymalnie trzech osiach składowych, podczas gdy przepisy te oraz homologacja wag nie ograniczają dopuszczalności wyznaczania za ich pomocą masy całkowitej pojazdów o liczbie osi większej niż trzy, natomiast wytyczne zamieszczone w punkcie 2.5 Instrukcji Obsługi wag mają charakter wyłącznie przykładowy co do sposobu ich użycia przy jednoczesnym pomiarze.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz oddaleniem skargi.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy na wstępie zauważyć, że kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie zgodności z prawem poddana została decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 roku, którą to decyzją organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 roku W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na R. L. karę pieniężną w wysokości 15000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII. Z treści decyzji wynika, że podstawę prawną stanowiły przepisy art. 140aa ust. 1-3 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit.c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku- Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Powyższe oznacza, że istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jak i czy miało miejsce przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, o których mowa w powołanych wyżej przepisach prawa. Innymi słowy należało ustalić czy zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione w sprawie ustalenia jednoznacznie wskazują, że do kontroli został zatrzymany pojazd specjalny (żuraw samochodowy) wyposażony w pięć pojedynczych osi, w tym cztery pojedyncze osie napędowe. Ponadto z akt sprawy wynika, że pojazd poruszał się po drodze krajowej numer 5, na której dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 10 ton.

W tym miejscu należy podkreślić, że NSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA, a wskazujący, że dowód z dokumentu urzędowego w postaci prawidłowo sporządzonego protokołu kontroli, ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli (vide wyrok NSA z dnia 7.12.2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09, wyrok NSA z dnia 13.01.2015 r. sygn. akt II GSK 2133/13 niepublikowane).

Z protokołu kontroli wynika, że nacisk na pojedyncze osie napędowe wynosił: na I oś 12,4 tony - przekroczenie o 2,4 tony , na II oś 12,41 tony - przekroczenie o 2,41 tony, na III os 11,5 tony - przekroczenie o 1,5 tony, na IV oś 12,85 tony -przekroczenie o 2,85 tony, na V oś 12,75 tony - przekroczenie o 2,75 tony. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że przewoźnik nie posiadał zezwolenia kategorii VII.

W tym stanie rzeczy oceny wymagało, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. miał podstawy by uznać, że materiał dowodowy nie został we wskazanym zakresie prawidłowo zgromadzony i wyczerpująco rozpatrzony, a w szczególności czy w świetle tego materiału dowodowego zaistniały podstawy do podważenia stwierdzonego protokołem kontroli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton, dla pojedynczej osi napędowej.

Z akt sprawy wynika, że ważenia pojedynczych osi kontrolowanego pojazdu dokonano przy użyciu jednej pary wag nieautomatycznych SAW 10C/II. Ze świadectwa homologacji dołączonego do instrukcji obsługi tych wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami stawianymi przez dyrektywę WE nr 90/384/EWG, która została implementowana do sytemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Należy zauważyć, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II mogą służyć do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi.

W związku z powyższym podkreślić należy, że z treści załącznika do ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że określając kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, ustawodawca wskazał, iż zezwolenie kategorii VII jest wymagane dla pojazdu nienormatywnego o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony. Natomiast przepis art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wprowadza zasadę, iż ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii.

W tym stanie rzeczy skoro pojazd poddany kontroli był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 pkt 35a ustawy, a ważenie każdej pojedynczej osi napędowej tegoż pojazdu, przy wykorzystaniu jednej pary wag typu SAW 10C/II, wykazało przekroczenie dopuszczalnego nacisku na każdej pojedynczej osi o wartości wskazane w protokole kontroli, to w ocenie NSA zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy.

W ocenie NSA dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy daje podstawy do uznania, iż przy użyciu jednej pary wag SAW 10C/II dopuszczalne jest ustalenie nacisku osi rozumianego jako suma nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi - art. 2 pkt 57 ustawy. Tak więc skoro z protokołu kontroli wynika, że pojazd poruszał się po drodze krajowej, na której dopuszczalny był ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 10 ton, to ustalenie, że na co najmniej trzech pojedynczych osiach napędowych stwierdzono przekroczenie tych wartości o ponad 20 procent prowadzi do wniosku, że wobec braku zezwolenia kategorii VII, organ trafnie nałożył karę pieniężną w oparciu art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit.c ustawy. W sytuacji, gdy pojazd ma naciski osi większe od dopuszczalnych dla danej kategorii drogi, koniecznym jest uzyskanie zezwolenia odpowiedniej kategorii, przy uwzględnieniu drogi po której pojazdy te mogą się poruszać. Stosownie do treści art. 140aa ust. 1 ustawy, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia odpowiedniej kategorii nakłada się karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym należało uznać za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na błędne stanowisko Sądu I instancji, który uznał, iż organ nie wyjaśnił kwestii prawidłowości procesu ważenia jedną parą wag SAW 10C/II pojazdu posiadającego pięć pojedynczych osi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po uchyleniu zaskarżonego wyroku, zaistniały przesłanki do rozpoznania skargi i uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko uznał, że skarga R. L. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., art. 188 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.