Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 877/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 243 par.1, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 pkt 7.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 grudnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. J. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 6 września 2016 roku M. J. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2005 roku.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł podatnik złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną i trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe i ze względu na niskie dochody nie jest w stanie opłacić wpisów sądowych od 13 wniesionych równocześnie skarg w łącznej wysokości 2.600 zł. Oświadczył, że obecnie jest osobą bezrobotną, zajmującą się niewielkim gospodarstwem rolnym nieinwentarzowym. Z tego tytułu jego dochody miesięczne wynoszą ok. 1.072 zł, ze środków tych opłaca raty ubezpieczenia KRUS w wysokości 136 zł oraz raty kredytu rolniczego w wysokości 613 zł. Rodzina utrzymuje się więc z pensji żony wnioskodawcy, która pracuje w PKS jako kierowca autobusu w okresie roku szkolnego tj. 10 miesięcy, jej wynagrodzenie uzależnione jest od liczby przepracowanych dni w miesiącu, za wrzesień 2016 roku wyniosło 3.432 zł (ok. 156 zł za dzień), otrzymuje także świadczenie z programu "500+" w wysokości 1.000 zł. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 150 m2 i wartości ok. 180.000 zł, gospodarstwo rolne o powierzchni 9,17 ha o wartości ok. 200.000 zł, budynki gospodarskie o wartości ok. 20.000 zł, dwa ciągniki rolnicze o łącznej wartości ok. 45.000 zł oraz samochód Skoda Octawia z 2003 roku wartość 8.000 zł. Wnioskodawca podkreślił, że rodzina jest obciążona obowiązkiem spłaty kredytu w wysokości 42.105 zł do spłaty pozostało 33.789 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżący oszacował na kwotę ok. 3.300 zł w tym 1.500 zł wyżywienie, opłaty za wodę i kanalizację ok. 215 zł, opłaty za energie elektryczną ok. 554 zł, wywóz śmieci ok. 48 zł, gaz 60 zł, telewizja ok. 25 zł, telefony i internet 292 zł utrzymanie samochodu ok. 500 zł leczenie dzieci ok. 100 zł. Do tego dochodzą koszty zajęć dodatkowych dzieci ok. 200 zł miesięcznie, koszty ortodoncji i leczenia dentystycznego ok. 1.000 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z której wynika, że tytułem płatności ze środków UE za 2015 rok otrzymał kwotę ok. 13.811 zł. Udokumentowane przez skarżącego opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. 608 zł za dwa miesiące. Wnioskodawca udokumentował także wydatki na obiady dla dzieci w wysokości ok. 150 zł miesięcznie, wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok w kwocie ok. 1.400 zł. Nadesłał także faktury VAT dokumentujące nakłady na zasiewy, nawozy i środki ochrony roślin wykorzystywane w prowadzonym gospodarstwie rolnym na kwotę ok. 4.200 zł. Dodatkowo skarżący nadesłał wyciągi z rachunków bankowych swojego oraz żony w celu zobrazowania poziomu miesięcznych obciążeń budżetu domowego rodziny. Analiza wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wykazała saldo początkowe na dzień 31 sierpnia 2016 roku wynosiło 76.97 zł. Na dzień 31 października br. saldo wynosiło 2.995 zł przy czym suma obrotów z tego okresu wynosiła 67.837 zł. Na rachunek ten wpłynęło m.in. wynagrodzenie skarżącego za wrzesień w wysokości 449 zł, za pośrednictwem tego rachunku skarżący dokonał w dniu 5 września br. przelewu kwoty 46.085. Z kolei analiza rachunku bankowego należącego do żony wnioskodawcy wykazała, że poza zatrudnieniem w PKS prowadzi ona także własną działalność gospodarczą w postaci Centrum Finansowo-Ubezpieczeniowego A. oraz B. s.c. A. J., T. P., których to informacji wnioskodawca nie udzielił w formularzu PPF. Wobec powyższego zarządzeniem z 23 listopada 2016 roku pełnomocnik skarżącego został ponownie wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych żony wnioskodawcy za 2014 i 2015 rok, deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez jego żonę, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 6 miesięcy działalności (np.: kopia książki przychodów i rozchodów, rachunek zysków i strat itp.);

oraz wyjaśnienie jakiego tytułu wynagrodzenie w kwocie 449 zł zostało wypłacone wnioskodawcy za wrzesień br. w dniu 10 października 2016 roku i udokumentowanie dochodów z tego źródła w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedstawił PIT- 37 za 2015 rok z którego wynika, że wnioskodawca z tytułu działalności wykonywanej osobiście uzyskał dochód w wysokości 19.325 zł, żona skarżącego z tytułu działalności gospodarczej, działalności wykonywanej osobiście oraz innych źródeł uzyskała przychody w wysokości 202.512 zł poniosła koszty w wysokości 169.584 zł uzyskując dochód na poziomie 32.927 zł. Z kolei w roku 2014 wnioskodawca z działalności wykonywanej osobiście uzyskał dochód w kwocie 29.063 zł. Z kolei żona skarżącego łącznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej indywidualnie oraz w ramach spółki cywilnej uzyskała przychody w wysokości 194.851 zł, poniosła koszty w wysokości 171.195 zł, osiągając dochód w wysokości 23.656 zł. Jej dochód z innych źródeł wyniósł 2.206 zł. Z nadesłanego odpisu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów indywidulanej działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego wynika, że na koniec października prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi stratę na poziomie 3.832 zł, zaś spółka Dolomit za ten sam okres przyniosła żonie wnioskodawcy dochód w wysokości 41.285 zł. Wnioskodawca wykazał też że dochód w kwocie 449 zł pochodził z umowy zlecenia z PKS na przewóz osób za chorego kierowcę.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.

Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.

W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał jedynie, że wspólnie z żoną i trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, oświadczył, że obecnie jest osobą bezrobotną, zajmującą się niewielkim gospodarstwem rolnym nie inwentarzowym z którego dochody miesięczne wynoszą ok. 1.072 zł, rodzina utrzymuje z pensji żony wnioskodawcy, która pracuje w PKS jako kierowca autobusu w okresie roku szkolnego tj. 10 miesięcy, jej wynagrodzenie uzależnione jest od liczby przepracowanych dni w miesiącu, za wrzesień 2016 roku wyniosło 3.432 zł (ok. 156 zł za dzień), otrzymuje także świadczenie z programu "500+" w wysokości 1.000 zł. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 150 m2 i wartości ok. 180.000 zł, gospodarstwo rolne o powierzchni 9,17 ha o wartości ok. 200.000 zł, budynki gospodarskie o wartości ok. 20.000 zł, dwa ciągniki rolnicze o łącznej wartości ok. 45.000 zł oraz samochód Skoda Octawia z 2003 roku wartość 8.000 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżący określił na kwotę ok. 3.050 zł w tym 1.500 zł wyżywienie, opłaty za wodę i kanalizację ok. 215 zł, opłaty za energię elektryczną ok. 304 zł, wywóz śmieci ok. 48 zł, gaz 60 zł, telewizja ok. 25 zł, telefony i internet 292 zł utrzymanie samochodu ok. 500 zł leczenie dzieci ok. 100 zł. Do tego dochodzą koszty zajęć dodatkowych dzieci ok. 200 zł miesięcznie, koszty ortodoncji i leczenia dentystycznego ok. 1.000 zł miesięcznie.

W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest rzetelne oraz wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący całkowicie zataił fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez jego żonę oraz uzyskiwanie przez siebie dochodów z działalności wykonywanej osobiście (umów zlecenia). Przeprowadzone postępowanie wykazało zaś, że dochody z tych źródeł wynoszą co roku drugie tyle co dochody zadeklarowane przez wnioskodawcę jako wyłączne źródło utrzymanie rodziny w formularzu PPF. Postawa skarżącego w przedmiotowym postępowaniu ukrywającego dodatkowe źródła utrzymania swojej rodziny czyni niewiarygodnymi jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania w tej oraz pozostałych zawisłych przed tutejszym sądem z jego skargi sprawach. Tezę tę wzmacnia dodatkowo okoliczność, że występując ze skargą w przedmiotowej sprawie wnioskodawca z należącego do niego rachunku bankowego dokonał przelewu na kwotę 46.000zł. a więc bez wątpienia posiadał środki na opłacenie kosztów sądowych w sprawie. Okoliczność, że skarżący priorytetowo potraktował swoje zobowiązania prywatnoprawne, które zdecydowanie przewyższają kwotę obecnie wymaganych kosztów sądowych we wszystkich zawisłych sprawach nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Twierdzeniom skarżącego w zakresie pozostawania osobą ubogą i braku jakichkolwiek możliwości zgromadzenia środków na porycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego przeczy także okoliczność, że we wszystkich toczących się przed tutejszym sądem postępowaniach wnioskodawca mimo swojej trudnej sytuacji finansowej jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika z wyboru.

Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku i przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Należy jeszcze podkreślić, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł, skarżący, którego rodzina posiada tak zróżnicowane źródła dochodów nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

AKE.