Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 70/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 2, art. 24 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 54 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 września 2014 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez C. W. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2014 r., nakazującej C. W. rozbiórkę wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...], obręb ewidencyjny W., gmina K., wiaty o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym, o wymiarach w rzucie wynoszących ok. 1,82 m na 2,23 m.

W skardze na powyższe postanowienie C. W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając mu naruszenie art. 134 w związku z art. 129 § 2 i art. 57 § 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sobota nie jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy i tym samym uznanie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

– dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", oraz art. 57 § 4 i art. 57 § 5 pkt 2 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości opisane na wstępie postanowienie własne z dnia 29 września 2014 r., stwierdził, że odwołanie C. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2014 r. zostało wniesione w terminie i podlega rozpatrzeniu, a ponadto stwierdził, że działanie organu odwoławczego nie nosiło znamion działania z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w dniu 18 sierpnia 2014 r. C. W. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że po zapoznaniu się ze skargą na własne postanowienie z dnia 29 września 2014 r. uznał, iż wskazany zarzut naruszenia art. 134 w związku z art. 129 § 2 i art. 57 § 4 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że C. W. w dniu 1 sierpnia 2014 r. odebrała przesyłkę zawierającą decyzję organu pierwszej instancji, zaś odwołanie nadała w urzędzie pocztowym w dniu 18 sierpnia 2014 r. Upływ terminu na wniesienie odwołania następował w dniu 15 sierpnia 2014 r., jednakże był to dzień wolny od pracy, zatem termin do wniesienia odwołania upływał skarżącej w dniu 18 sierpnia 2014 r. albowiem sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.

W skardze na powyższe postanowienie C. W. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie go przez pracownika organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Wyjaśniła, że postanowienie z dnia 8 grudnia 2014 r., wydane na skutek wniesionej przez skarżącą skargi, podpisane zostało przez tę samą osobę – M. L., co postanowienie z dnia 29 września 2014 r. Stwierdzenie przez tę samą osobę, która wydała pierwotne postanowienie, że jej działanie nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa ani nie nastąpiło bez podstawy prawnej jest w swej istocie sprzeczne z celem unormowania zawartego w art. 54 § 3 zd. 2 p.p.s.a. Nakaz wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, ma znaczenie z punktu widzenia zasady obiektywizmu oraz zasady dwuinstancyjności. W niniejszej sprawie osoba, która wydała zaskarżone postanowienie, dokonała natomiast oceny własnego działania, co wyklucza jakąkolwiek bezstronność i obiektywizm w orzekaniu, gwarantowane przez art. 24 § 1 k.p.a. Uznanie przedstawionego działania za prawidłowe, tj. dopuszczenie, aby pracownik organu uwzględniający skargę jednocześnie oceniał, czy w ramach wydanego przez niego postanowienia doszło do rażącego naruszenia prawa albo wydano je bez podstawy prawnej, czyniłoby przepis art. 54 § 3 zd. 2 p.p.s.a. całkowicie zbędnym. Stwierdzenie przez tę samą osobę, która wydała kwestionowane postanowienie, że jej działanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa ani bez podstawy prawnej, potencjalnie wpływa na możliwości dochodzenia przez skarżącą ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Z uwagi natomiast na charakter naruszenia, konieczne było zaskarżenie postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że postępowanie, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., znacznie odbiega od klasycznego modelu postępowań odwoławczych – jest poza administracyjnym tokiem instancji, dlatego też nie znajduje tu zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy - postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. oraz postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r. - orzekł o kwestii proceduralnej, tj. zachowaniu terminu do wniesienia odwołania przez C. W. Rozstrzygnięcia te w żaden sposób nie odnosiły się do naruszeń prawa materialnego, tj. samowoli budowlanej objętej decyzją organu pierwszej instancji. Dlatego nie mogło być tu mowy o naruszeniu zasady bezstronności i obiektywizmu orzekania, a tym bardziej o wyrobieniu sobie przez organ określonego poglądu w sprawie. Zatem - w ocenie organu odwoławczego - nie znajdowała zastosowania przesłanka wyłączenia pracownika przewidziana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów.

Z kolei - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie takich naruszeń Sąd nie stwierdził, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegającego na niewyłączeniu od udziału w postępowaniu pracownika organu M. L., Sąd uznał ten zarzut za bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., który stanowi (treść przepisu obowiązująca w dacie wydania zaskarżonego postanowienia), że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (zd. 1); uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa (zd. 2). Zarzucając naruszenie ww. przepisów, skarżąca powołała się na pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 123/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), w którym Sąd ten opowiedział się za koniecznością zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., zainicjowanym na skutek złożonej przez stronę skargi do sądu administracyjnego.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie powyższego poglądu nie podziela. Przychyla się bowiem do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt. II OSK 1439/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), w którym to wyroku stwierdzono, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do instytucji autokontroli unormowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Pracownik organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji (postanowienia) nie podlega wyłączeniu od udziału w wydaniu decyzji (postanowienia) uwzględniającego w całości skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a.

W powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że należy zauważyć różnicę między wydawaniem przez organ administracji publicznej decyzji w trybie odwoławczym - w tym także w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.) - od wydawania decyzji w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Postępowanie odwoławcze regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zaś instytucja autokontroli, o jakiej mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., unormowana została w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że - jak stanowi art. 16 § 1 k.p.a.

- decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Odwołanie i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są środkami zaskarżenia decyzji administracyjnych nieostatecznych. Wniesienie przez stronę odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oznacza zatem, że postępowanie administracyjne jest w toku, a decyzja organu pierwszej instancji nie ma przymiotu ostateczności.

Podkreślił przy tym, że w przypadku wniesienia odwołania bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzyć ponownie sprawę i wydać decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał też, że instytucja autokontroli, unormowana w art. 54 § 3 p.p.s.a., dotyczy decyzji ostatecznych. Stosownie do

art. 16 § 2 k.p.a. decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Zasada sądowej weryfikacji decyzji ostatecznych (art. 16 § 2 k.p.a.) oznacza, że decyzje te mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem. Zasady i tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., w tym w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty

(art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Instytucja autokontroli, unormowana w art. 54 § 3 p.p.s.a., może być uruchomiona wyłącznie w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego i jest instytucją prawną, z której organ może ale nie musi skorzystać. Ta instytucja prawna została wprowadzona po to, aby organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, mógł "naprawić swój błąd". Jeśli po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego organ, który wydał zaskarżony akt, dostrzeże wady zaskarżonego rozstrzygnięcia, to wówczas może skorzystać z tej instytucji autokontroli.

Uwzględnienie skargi w trybie autokontroli oznacza, że organ dostrzega wady postępowania administracyjnego, czy też wady podjętego przez siebie aktu (rozstrzygnięcia mającego walor ostateczności) i - przyznając tę wadliwość - stosuje instytucję autokontroli przewidzianą w art. 54 § 3 p.p.s.a. A zatem, przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. pozwala na działanie organu administracji publicznej w sprawie, w której wydana została decyzja ostateczna (postanowienie ostateczne), mimo, że nie ma postępowania administracyjnego w toku.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis

art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie w toku postępowania administracyjnego i dotyczy sytuacji, kiedy organ administracji publicznej jest zobowiązany do określonego działania – w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnych (postanowień) do rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania (zażalenia) lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dodał też, że instytucja prawna autokontroli, ustanowiona w art. 54 § 3 p.p.s.a.

- w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnych (postanowień)

- posiada cechy, które nie pozwalają na stosowanie wobec niej zasad właściwych dla postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego. Po pierwsze, instytucja ta znajduje zastosowanie po zakończeniu postępowania administracyjnego, a więc w stosunku do decyzji (postanowień) ostatecznych. Po drugie, organ administracji publicznej w ramach tej procedury rozważa możliwość uwzględnienia skargi, a więc organu nie obciąża obowiązek wydania decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Po trzecie, uprawnienie organu przewidziane w art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi nowe, samodzielne upoważnienie organu administracji publicznej do weryfikacji własnej decyzji (postanowienia), wiążące się – jak już wyżej wskazano - wyłącznie z zaskarżeniem decyzji (postanowienia) do sądu administracyjnego (por. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sadu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. III AZP 8/83, OSNCP 1985/10/143

– wydana na podstawie stanu prawnego obowiązującego do dnia 1 października 1995 r.; uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt FPS 20/98 - ONSA 1999/4/120 – wydana w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. z 1995 r., nr 74, poz. 368 ze zm. w odniesieniu do art. 38 ust. 2 tej ustawy; T. Woś w: T. Woś (red.), H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne,

wyd. I LexisNexis Warszawa 2004, s. 221; J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis Warszawa 2004, s. 106).

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że uprawnienia organu dokonującego autokontroli, określone w art. 54 § 3 p.p.s.a., stanowią samoistną podstawę postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej w ramach tej procedury, jak również samoistną podstawę do stosowania zróżnicowanych form rozstrzygnięć uwzględniających skargę. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie ogranicza form rozstrzygnięć organu dokonującego autokontroli. Wymaga tylko uwzględnienia skargi w całości i określa termin, w jakim powinno to nastąpić. Uprawnienie autokontrolne z art. 54 § 3 p.p.s.a. przysługuje organowi administracji publicznej, który wydał zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję (postanowienie). Jeśli organ dostrzeże własny błąd to może ten błąd naprawić, czyli skorzystać z instytucji autokontroli

z art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma chronić bezstronność i obiektywizm orzekania. Nie można skutecznie twierdzić, że "przyznanie się przez organ administracji publicznej do popełnienia błędu" i uwzględnienie skargi narusza bezstronność i obiektywizm orzekania. W takiej sytuacji nie można powiedzieć, że pracownik organu przywiązany jest do swojego stanowiska i nie jest go w stanie zmienić. Organ administracji publicznej korzystając z autokontroli pokazuje, że nie jest przywiązany do swojego pierwotnego stanowiska i na skutek oceny sprawy w aspekcie analizy wniesionej do sądu administracyjnego skargi dochodzi do wniosku, że popełnił błąd.

Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1064/10 (Baza Orzeczeń LEX nr 1080862) wskazując, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., które nie jest postępowaniem dwuinstancyjnym w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a., członek samorządowego kolegium odwoławczego, który wydał zaskarżoną decyzję, nie podlega wyłączeniu.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela przedstawione powyżej poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że istotą instytucji autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., jest podjęcie przez organ czynności polegających - po pierwsze - na zapoznaniu się przez organ z wniesioną skargą, a po drugie - na rozważeniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do popełnienia błędu przy stosowaniu prawa. Zasadnym jest zatem, aby powyższe czynności autokontrolne, podejmowane były przez ten sam organ, również orzekający w tym samym składzie, w jakim orzekał on przy wydaniu zaskarżonego skargą aktu. Należy także zwrócić uwagę, że uprawnienia autokontrolne nie kreują w modelu postępowania administracyjnego dodatkowej (trzeciej) instancji, lecz są jedynie podstawą do przeprowadzenia weryfikacji przyjętego przez organ stanowiska zawartego w orzeczeniu ostatecznym.

Potwierdzeniem prawidłowości zaprezentowanego w tej sprawie stanowiska są rozwiązania legislacyjne wprowadzone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na mocy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Ustawą tą wprowadzono m.in. nowy przepis art. 179a p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu rozpoznaje skargę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Wprowadzenie w ww. przepisie kompetencji dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do przeprowadzenia tzw. autokontroli własnych orzeczeń, od których przysługuje skarga kasacyjna, nie zostało połączone z wprowadzeniem przepisu, który przewidywałby wyłączenie sędziego orzekającego w sprawie zakończonej orzeczeniem zaskarżonym skargą kasacyjną od prowadzenia sprawy w opisanym wyżej trybie autokontroli (por. art. 18 § 1 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy okoliczność, że postanowienie autokontrolne z dnia 8 grudnia 2014 r., nr [...], wydała w imieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ta sama osoba, która wydała zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie tego organu z dnia 29 września 2014 r. (stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lipca 2014 r.) nie ma znaczenia w kontekście art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały bowiem okoliczności wyłączenia pracownika organu, co oznacza, że zarzut dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Nie ma przy tym także znaczenia, że organ odwoławczy - orzekając w trybie, o którym mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., w tym samym składzie, w jakim orzekał przy wydaniu zaskarżonego skargą postanowienia, jednocześnie stwierdził, że jego działanie nie nosiło znamion działania z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej. Orzeczenie to podlega bowiem kontroli sądu administracyjnego, skoro od wydanego w trybie autokontroli postanowienia przysługuje stronie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżąca zrealizowała swoje uprawnienie do zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego, wydanego w trybie autokontroli, jednak nie zawarła w skardze zarzutów co do tej części postanowienia, w którym organ stwierdził, że jego działanie nie miało miejsca bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając zatem z urzędu zasadność tego stanowiska organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie organ odwoławczy go nie uzasadnił, jednak to naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podziela bowiem stanowisko organu, że jego działanie nie nosiło znamion działania z rażącym naruszeniem prawa, czy też bez podstawy prawnej.

Istotą sprawy objętej zaskarżonym postanowieniem było zagadnienie, czy ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji był dzień 16 sierpnia 2014 r. (sobota), czy też dzień 18 sierpnia 2014 r., w którym to dniu skarżąca wniosła odwołanie. W postanowieniu wydanym w trybie autokontroli organ odwoławczy, kierując się treścią uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 (ONSAiwsa 2011/5/95), w której przyjęto, że sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a., przychylił się do stanowiska skarżącej, że ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji był dzień 18 sierpnia 2014 r., co w konsekwencji skutkowało uchyleniem zaskarżonego skargą postanowienia.

W tej sprawie mieć należy na uwadze, że rażące naruszenie prawa nie występuje wówczas, gdy organ stosujący przepis prawa dokonuje jednej z możliwych jego wykładni. Podkreślić też trzeba, że ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy prawa, która zrównywałaby sobotę z dniem wolnym od pracy, tak jak przewiduje to przepis art. 83 § 2 p.p.s.a., czy też art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613).

Wskazana wyżej uchwała została podjęta na skutek stwierdzonych poważnych rozbieżności w stosowaniu art. 57 § 4 k.p.a. w orzecznictwie sądowym, przy czym przepis ten został oceniony przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niejasny i niejednoznaczny zwłaszcza w kontekście systemowym, gdyż w ramach tej samej gałęzi prawa – administracyjnego – inaczej kwestie objęte tym przepisem zostały uregulowane w art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej i art. 83 § 2 p.p.s.a.

Zastosowania jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). W zakresie pojęcia "rażące naruszenie prawa" nie mieści się błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną, ponieważ chodzi o oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt

II OSK 1954/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Przyjmuje się, że skoro dokonywano różnej wykładni przepisów, prowadzącej do odmiennych wniosków, to nie można uczynić organowi zarzutu - w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) - że zastosowanie jednej z wykładni stanowi rażące naruszenie przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2007 r., I OSK 996/06, Baza Orzeczeń LEX nr 354678 oraz z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, Baza Orzeczeń LEX nr 1518037 i powołane tam orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Pogląd powyższy, wyrażony na gruncie stosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i określonej w tym przepisie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, należy odnieść do sytuacji, w której organ administracji publicznej, w trybie autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., jest zobligowany do stwierdzenia, czy jego działanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Nie można również mówić o działaniu organu w tej sprawie jako o działaniu spełniającym przesłanki działania bez podstawy prawnej. Niewątpliwie bowiem istniały przepisy prawa, które umocowywały organ odwoławczy do wydania postanowienia z dnia 29 września 2014 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji organu pierwszej instancji. Podstawą prawną były przepisy art. 57 § 1 i 4, art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.