Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 785/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r Nr 90 poz. 575 z późn. zm.) stwierdził u M. P. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy, w postaci cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869).

W pierwszej kolejności organ przedstawił przebieg pracy zawodowej M. P. Podkreślił, że karta oceny narażenia zawodowego z dnia 12 grudnia 2011r. A Sp. z o.o. w T. potwierdziła fakty wykonywania pracy stwarzającej możliwość powstania choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S.u (orzeczenie lekarskie z dnia[...]), na podstawie oceny narażenia zawodowego, dokumentacji medycznej, wyników badań podmiotowego i przedmiotowego, konsultacji neurologicznej, ortopedycznej, aktualnego badania EMG z dnia 7 lutego 2012r., przeprowadzonej diagnostyki różnicowej pozwalającej wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia stwierdzili podstawy do rozpoznania u M. P. z przeważającym prawdopodobieństwem, obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Inspektor na podstawie wyników przesłuchania M. P. z dnia 26 marca 2012r., kart oceny narażenia zawodowego (z dnia 12 grudnia 2011r., 19 marca 2012r., 28 marca 2012r.) oraz pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 2 kwietnia 2012r. ustalił, że M. P. podczas zatrudnienia na stanowisku szwaczki w latach 2005-2006 w B Sp. z o.o. w K. (obecnie C Sp. z o.o. w K.) oraz w latach 2006-2010 w A Sp. z o.o. w T. wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. Narażenie zawodowe w tym okresie, w przeciwieństwie do zatrudnienia w pozostałych zakładach pracy, stwarzało możliwość powstania stwierdzonej choroby zawodowej.

Pełnomocnik pracodawcy M. P. – A Spółka z o.o. w T. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez sporządzenie oceny narażenia zawodowego we wszystkich zakładach pracy zatrudniających pracownika oraz zebranie i dołączenie dokumentacji medycznej z lat 1975-2005 oraz zażądał uzupełnienia orzeczenia lekarskiego o wymagane uzasadnienie. Zawnioskował także o wystąpienie do jednostki orzeczniczej o wydanie orzeczenia lekarskiego uwzględniającego treść wskazanych dowodów, a także o przeprowadzenie badań mających na celu wyeliminowanie pozazawodowych przyczyn występowania u strony stwierdzonego schorzenia.

Powyższego wniosku organ nie uwzględnił, jako nieistotnego dla prowadzonego postępowania administracyjnego i służącego wyłącznie jego przedłużeniu. Organ podkreślił, że lekarze orzecznicy przeprowadzili diagnostykę różnicową, pozwalającą wykluczyć u badanej większość pozazawodowych czynników ryzyka powstania schorzenia, co w powiązaniu z narażeniem zawodowym dało podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik pracodawcy A Sp. z o.o. w T. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia M. P. oraz przyczyn wystąpienia u niej przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni nadgarstka, a także chwili powstania tej choroby. Uchybienie to, zdaniem odwołującego, nastąpiło ze względu na zaniechanie zebrania i dołączenia dokumentacji medycznej strony z lat 1975-2005, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców. Dokumentacja ta była, zdaniem odwołującego, konieczna w celu ustalenia przyczyn powstania u M. P. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy choroba ta była związana wyłącznie z pracą wykonywaną oraz w celu ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie. Jednocześnie zarzucono naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak ustalenia następców prawnych zlikwidowanych zakładów pracy, w których była zatrudniona M. P. oraz brak ich powiadomienia.

Zarzucono nadto naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, że praca w odwołującej się spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u M. P., podczas gdy z orzeczenia nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z lat 1975-2005. Zarzut naruszenia art. 80 K.p.a uzasadniono również brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach narażenia zawodowego pracownika.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej ewentualnie o uzupełnienie materiału dowodowego w naprowadzonym wyżej kierunku, a także zarządzenie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane art. 84 K.p.a uzasadnienie, przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej.

W obszernym uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał jako brakującą dokumentację, której uzupełnienia się domagał. Jego zdaniem organ I instancji przy orzekaniu naruszył zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnej z istniejącym stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie pełnej wiedzy o stanie zdrowia na orzekanie zgodnie z istniejącym stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie możliwie pełnej wiedzy o stanie zdrowia, czy o chorobie pracownika. Przytoczywszy stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 28 czerwca 2006r. sygn. akt II OSK 1231/2005) podniósł, że dopiero analiza poszczególnych zapisów z dokumentacji lekarskiej w połączeniu z analizą czynników występujących w środowisku pracy będzie stanowiła wyczerpującą treść orzeczenia lekarskiego, które będzie stanowiło jeden z zasadniczych dowodów podczas wydawania decyzji. Z tego powodu niezbędna jest weryfikacja dokumentacji postępowania oraz zgromadzenia pełnego materiału dowodowego.

Pełnomocnik powołał się na definicję choroby zawodowej zamieszczoną w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009r. w sprawie chorób zawodowych wskazując, iż wystąpienie przesłanek, o których w niej mowa organ zobligowany jest ustalić zgodnie z procedurą administracyjną, przyjmując jako naczelną zasadę prawdy obiektywnej. Podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a zatrudnieniem i warunkami pracy. Powołując się ponownie na stanowisko judykatury pełnomocnik wskazał, iż nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

W tym miejscu wskazano, że z akt postępowania nie wynika, czy przed wydaniem decyzji wzięto pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. Powołując się na literaturę zaznaczono, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe. Pełnomocnik zauważył także, że nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu byłym pracodawcom M. P. oraz nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, czy w ciągu ostatnich lat nie zmieniali oni adresu siedziby bądź czy też w ogóle istnieją.

Do odwołania dołączono opinię biegłego Sądu Okręgowego w K. (1994-2006) w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej szczególnym odniesieniu do choroby w pozycji zespół cieśni nadgarstka w ujęciu medycznym.

Dodatkowo pełnomocnik w piśmie z dnia 24 lipca 2012r. podtrzymał zarzuty odwołania wnioskując o uzupełnienie postępowania w zakresie wskazanym w treści odwołania. Wskazał między innymi, iż w aktach sprawy brak kart narażenia sporządzonych w pozostałych zakładach zatrudniających M. P. oraz ustaleń dotyczących tych podmiotów.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia 30 lipca 2012r. Nr NS-HP.2332.2.156.2012, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Poddał ocenie warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę art. 2351 Kodeksu pracy. Następnie podzielił dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalenia, co do przebiegu pracy zawodowej M. P. W tym zakresie wskazał, że strona w latach 1975-2005 pracowała w różnych zakładach pracy jako szwacz maszynowy, maszynistka, dozorca, szwaczka i krawcowa, gdzie zagrożenie zawodowe nie stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej. Natomiast M. P. w latach 2005-2006 była zatrudniona w B Sp. z o.o. oraz w latach 2006-2011 w A Sp. z o.o. jako szwaczka, gdzie wykonywała prace monotypowe, obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, gdzie sposób wykonywania pracy związany był z powtarzalnością notoryczną (monotypią) oraz obciążeniem kończyn górnych. Organ uznał, że w tym okresie pracownica ta wykonywała prace stwarzające możliwość powstania choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią cieśni w obrębie nadgarstka. Organ równocześnie podkreślił, że wspomniana pracownica była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej. Stwierdzono, że badanie EMG wykazało obustronny zespól cieśni nadgarstka średniego stopnia po stronie prawej i lekkiego po stronie lewej. M. P. została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego, które wykonano 21 maja 2011r. i 18 czerwca 2011r. Ostatecznie lekarze orzecznicy w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka oraz całokształtu obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u pracownicy z przeważającym prawdopodobieństwem obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Odpowiadając na zarzuty odwołania stwierdzono, że rozpoznana u M. P. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem w art. 2351 K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Organ zaakcentował, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 z., sygn. akt II SA 372/82 ). Jednocześnie zauważono, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie, u którego z pracodawców wystąpiła choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, ale wydanie decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Ponadto przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające potrzeby ustalenia w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej.

Oceniając treść pisma pełnomocnika z dnia 24 lipca 2012r. organ wskazał, że nie przeprowadził wnioskowanego przez odwołującą dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej I stopnia, gdyż orzeczenie lekarskie z dnia [...] zostało uznane za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Żądania pełnomocnika pracodawcy zmierzały do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, pomimo iż zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji. Powtórzono, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej M. P. na stanowisku szwaczki potwierdziła fakt wykonywania przez nią w latach 2005-2011 pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych. Narażenie zawodowe w tym okresie zatrudnienia stwarzało ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W pozostałych zakładach narażenie zawodowe pracownika nie stwarzało ryzyka powstania schorzenia (protokół przesłuchania strony z dnia 26 marca 2012r., karty oceny narażenia zawodowego z dnia 12 grudnia 2011r., 19 marca 2012r., 28 marca 2012r.)

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych został zachowany.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A Sp. z o.o. w T., zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia M. P. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu zebrania i dołączenia do akt kompletnej dokumentacji medycznej, w tym z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u skarżącej w celu ustalenia przyczyn powstania u strony stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz okresu, w którym powstało schorzenie. Naruszenie przepisów art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a. wyrażało się również zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, gdyż w orzeczeniu z dnia 7 maja 2012r. nie wskazano konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG.

Pełnomocnik zarzucił także naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, iż praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej M. P., podczas gdy zespół orzekający nie zapoznał się z wnioskowaną przez stronę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia oraz wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu.

Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:

- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby,

- § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia poprzez brak zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego,

- art. 2351 K.p. poprzez ustalenie, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających ma powstanie choroby.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria bądź uchylenie decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powtórzył częściowo zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu i instancji. Podkreślił, że orzeczenie lekarskie jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 84 § 1 K.p.a. i powinno być szczegółowo uzasadnione. Tymczasem z treści sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego nie wynika, czy lekarze zapoznali się z wnioskowaną przez spółkę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia M. P. Zdaniem pełnomocnika jeżeli zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający, to organ powinien zażądać od lekarza, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Ponadto zdiagnozowanie choroby nastąpiło po ukończeniu przez M. P. 50 roku życia, co może wskazywać na pozazawodową etiologię schorzenia. W tym zakresie zauważono, że lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny ewentualnych pozazawodowych przyczyn powstania choroby zawodowej oraz nie wskazali także konkretnej dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wcześniej wskazując jedynie wynik badania EMG. Pomimo uchybień wskazanych przez stronę skarżącą, organy administracji nie podjęły czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, pozwalającego na wyjaśnienie istoty sprawy. Podkreślił, że orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę wydania skarżonej decyzji nie zawierało właściwego uzasadnienia, czym naruszono w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a ponadto § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia. W ocenie pełnomocnika organ powinien odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu o rozpoznaniu choroby zawodowej, wydanemu w oparciu o "analizę udostępnionej dokumentacji medycznej", bez wskazania konkretnych zapisów, stanowiących podstawę do jego wydania.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K.wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko jak w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w § 8 ust. 1 stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż M.P. pracowała w latach 2005-2006 w B Sp. z o.o. w K. (obecnie C Sp. z o.o. w K.) oraz w latach 2006-2011 w A sp. z o.o. w T. na stanowisku szwaczki obciążając kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Wykonywała bowiem prace związane z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych. W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że zainteresowana w wyżej wskazanym okresie zatrudnienia wykonywała czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania tej choroby zawodowej.

M. P. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S., którego lekarze w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] orzekli o rozpoznaniu u badanej choroby zawodowej. Orzeczenie to wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, wyniki badań i konsultacji neurologicznych i ortopedycznych, badanie EMG (wykazało obustronny zespół cieśni nadgarstka średniego stopnia po stronie prawej i lekkiego po stronie lewej), przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć pozazawodowe czynniki zespołu cieśni nadgarstka oraz całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia. W konkluzji orzeczenia stwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania u badanej z przeważającym prawdopodobieństwem obustronnego zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów administracji dotyczące braku podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej pierwszego stopnia. Lekarze tej jednostki oparli się na wynikach badań, ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, przez co wykluczających możliwość samoistnego schorzenia. Podkreślenia wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi to podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r. sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013r. sygn. akt IV SA/Gl 300/12).

Zdaniem Sądu w trakcie postępowania nie stwierdzono naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy. Wobec powyższego nie zachodziła konieczność wystąpienia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez organ o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia bądź wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację ewentualnie o podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 cyt. rozporządzenia to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób zdecydowany na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a chorobą zawodową. W sprawie wykazano pracę w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 października 2012r. sygn. akt IV SA/Gl 86/12).

Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba wywołana została wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W niniejszej sprawie orzecznicy wskazali, że istnieje "przeważające prawdopodobieństwo " (art. 235¹ K.p.) zawodowej etiologii schorzenia oraz ustalono że strona bez wątpienia w latach 2005-2011 pracowała w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia u niej cieśni nadgarstka.

Odnosząc się do zarzutu pozazawodowej etiologii zdiagnozowanego u M. P. schorzenia podkreślić dodatkowo można, iż dyspozycja art. 2351 K.p., co do zasady, nie wyłącza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby niemożliwe wyłącznie wtedy, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób, a takich dowodów w sprawie brak. W przeciwieństwie do tego, organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem etiologii zawodowej schorzenia rozpoznanego u M. P., a wydająca opinię medyczną uprawniona do orzekania placówka, w sposób zdecydowany sugerowaną przez stronę skarżącą etiologię schorzenia wykluczyła.

Reasumując należy stwierdzić, że jednostka orzecznicza rozpoznała u M. P. schorzenie spełniające określone w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a. jak i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenie lekarskie), a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonywujący.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.