Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 666/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Inne
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały I i II instancji
Powołane przepisy: article: dz. 156 par. 1 pkt 2 w zw z art. 126, art. 106 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29  pkt 5, art. 7 ust. 2 pkt 7,
journal: Dz.U. 2014 poz 1429
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 33 ust. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 105 poz 452
law: Ustawa z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i nadzorze farmaceutycznym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] października 2016 r., Nr [...] w przedmiocie wyrażenia opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2016 r.; 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej – A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą z [...] października 2016 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej (dalej: Prezydium NRA) działające w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej po rozpatrzeniu zażalenia przedsiębiorcy A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwaną dalej skarżącą, spółka), utrzymało w mocy uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. (dalej: Prezydium ORA) z [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia pozytywnej opinii w sprawie cofnięcia udzielonego ww. przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W., przy ul. M. [...].

Podstawę prawną stanowiły przepisy art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2014 r., poz.1429 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, § 1 pkt 1 lit. a uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia 3 lutego 2012 r. Nr VI/9/2012 w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej do załatwiania spraw w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z 8 kwietnia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: WIF) zawiadomił ORA o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W., przy ul. M. [...] powadzonej przez skarżącą, jak również w oparciu o art. 29 pkt 5 ww. ustawy o izbach aptekarskich zwrócił się do ORA o wyrażenie opinii w przedstawionej sprawie. WIF wskazał, że podczas prowadzonej w ww. aptece kontroli ujawniono sprzedaż produktów leczniczych do trzech hurtowni farmaceutycznych. Podstawę wszczęcia postępowania stanowił art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 oraz art. 103 ust. 1 pkt 2 oraz art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86a, art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 88 ust. 5 pkt 5, art. 96 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej Pf), tj. prowadzenie obrotu produktami leczniczymi wbrew przepisom ustawy Prawo farmaceutyczne.

Zawiadomieniem z 14 kwietnia 2016 r. Okręgowa Izba Aptekarska w W. (dalej OIA) wezwała spółkę do złożenie pisemnych wyjaśnień w sprawie. Pismem z 25 kwietnia 2016 r. skarżąca zakwestionowała treść zawiadomienia wskazując, że nie była informowana przez WIF o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki oraz, że nigdy nie sprzedawała leków do hurtowni farmaceutycznej.

Uchwałą z [...] czerwca 2016 r. Prezydium ORA wyraziło pozytywna opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ww. apteki. Uznała, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza okoliczność prowadzenia przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych, co w świetle art. 86a w zw. z art. 37a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 oraz art. 103 ust. 1 pkt 2 Pf świadczy o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki i daje podstawę do cofnięcia zezwolenia na jej prowadzenie.

W zażaleniu zawartym w piśmie z 18 lipca 2016 r. skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 86a w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 101 pkt 4 i 103 ust. 1 pkt 2 Pf poprzez błędne przyjęcie, że nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki, i w rezultacie ich zastosowanie, co w ocenie spółki nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy; naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7 kpa, poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Wniosła o uwzględnienie w całości zażalenia przez organ I instancji i uchylenie zaskarżonej uchwały; w innym przypadku o uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ odwoławczy i umorzenie postępowania.

Uchwałą z [...] października 2016 r. Prezydium NRA utrzymało w mocy uchwałę z [...] czerwca 2016 r. Organ wskazał na posiadane kompetencje do rozpatrywania zażaleń od postanowień rad aptekarskich, wynikającą z upoważnienia NRA. Zaznaczył, że rozpoznając wniosek WIF o wydanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni ORA zajmuje stanowisko w trybie art. 106 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich, zaś prowadzone przez ORA postępowanie stanowi postępowanie pomocnicze dla postępowania głównego, jakim jest postępowanie w sprawie wydania decyzji przez WIF rozstrzygającej o udzieleniu lub cofnięciu zezwolenia.

Rozpoznając zażalenie organ uznał zarzuty skarżącej za niezasadne, bowiem fakt naruszenia prawa, dotyczącego charakteru prowadzonej działalności został zbadany i przekazany do zaopiniowania ORA przez WIF, który poczynił ustalenia w tym zakresie w wyniku przeprowadzonej u skarżącej kontroli, w wyniku której ujawniono sprzedaż produktów leczniczych do trzech hurtowni farmaceutycznych. Naruszenia stwierdzone w aptece, polegające na prowadzeniu obrotu z przedsiębiorcami posiadającymi zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej nasuwa poważne wątpliwości co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki.

Przytaczając i szczegółowo omawiając przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne regulujące kwestie obrotu produktami leczniczymi oraz rękojmi należytego prowadzenia apteki organ uznał, że ustalenia dokonane przez inspekcje potwierdzają, że kierownik apteki nie wypełnia prawidłowo swoich obowiązków dopuszczając się prowadzenia obrotu wbrew przepisom wskazanej ustawy, ewentualnie działalność ta prowadzona jest poza jego wiedzą, niemniej każda z tych sytuacji obciąża podmiot, na rzecz którego udzielono zezwolenia i pozwala wątpić w to, czy posiada on nadal rękojmię należytego jej prowadzenia. Odwołał się do przymiotu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki, który musi być spełniony od momentu ubiegania się o wydanie zezwolenia na każdym etapie prowadzenia objętej nim działalności. W przypadku przedsiębiorcy doszło, w wyniku ustaleń dokonanych przez WIF i ujawnienia prowadzenia obrotu z podmiotem nieuprawnionym, do zakwestionowania rzetelności w zakresie prowadzonej działalności. Ustalenie, że podmiot dopuszczał się działań sprzecznych z prawem sprawiło, że przestał on dawać gwarancję prawidłowości prowadzonej działalności. To uzasadniało wydanie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf, jako że podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 10 kpa organ uznał go za niezasadny. Wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjmuje ustalenia organu prowadzącego postępowanie główne, a zatem zarzuty i wnioski strony w przedmiocie postępowania dowodowego powinny być kierowane do WIF.

Powyższą uchwałę skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów stanowiących postawę do stwierdzenia jej nieważności, tj.:

- naruszenie art. 6 kpa w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy o izbach aptekarskich oraz art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 28 i art.. 29 pkt 1 i 5 ww. ustawy w zw. z art. 106 kpa poprzez wydanie uchwały bez podstawy prawnej;

- naruszenie art. 15 kpa poprzez rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na udziale dwóch członków Prezydium NRA – M. B. i E. S. w wydaniu skarżonej uchwały, podczas gdy te same osoby uczestniczyły w wydaniu decyzji organu pierwszej instancji.

Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony wskazując, że taki wniosek dowodowy został zgłoszony i w świetle niewyjaśnionych okoliczności przedmiotowej sprawy winien zostać przeprowadzony, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, tj.: niewyjaśnienia czy doszło do zarzucanych skarżącej czynów wskazanych przez WIF, czy skarżąca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej i stwierdzenia, że fakt naruszenia prawa dotyczącego charakteru prowadzonej działalności został zbadany, podczas gdy na chwilę wydania skarżonych uchwał (jak i na chwilę złożenia niniejszej skargi) nie doszło do wydania decyzji przez WIF, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Prezydium ORA. Z ostrożności procesowej na wypadek uznania przez Sąd, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności skarżonej uchwały wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie uchwały Prezydium ORA, jak również zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania.

Odwołując się do treści art. 106 kpa wskazała, że przepis ten nie może być traktowany przez organy samorządu aptekarskiego jako samoistna norma kompetencyjna przyznająca tym organom uprawnienie do zajmowania stanowiska w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Podobnie w przypadku pozostałych przepisów zastosowanych przez organy samorządu aptekarskiego w przedmiotowej sprawie, tj. art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz 38 ust. 3 ustawy o izbach aptekarskich oraz art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 28 i art. 29 pkt 1 i 5 tej ustawy, a także art. 99 ust. 1 Pf. Z istoty ich konstrukcji oraz umieszczenia w systemie prawa wynika, że są to normy które dają samorządowi aptekarskiemu prawo do sprawowania pieczy nad wykonywaniem zawodu oraz współdziałania z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Te ogólne uprawnienia nie stwarzają jednak dla organu samorządu aptekarskiego podstawy do działania w trybie art. 106 § 1-6 kpa, a z art. 99 ust. 1 lub 2 Pf nie wynika, by orzekanie o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki było uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Zdaniem skarżącej w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie funkcjonują materialnoprawne przesłanki zobowiązujące wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego. Powyższe pozwala uznać, że organy samorządu aptekarskiego nie miały podstaw prawnych do wydania uchwał będących przedmiotem niniejszej skargi, a jako takie uchwały te dotknięte są wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, obie podjęte w sprawie uchwały organów samorządu aptekarskiego zostały wydane bez podstawy prawnej. Akty administracyjne, w tym przypadku postanowienia, dotknięte taką wadą są nieważne, a to zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 kpa. Wprawdzie uchwały te zostały wydane w trybie art. 106 § 1 kpa., jednakże przepis ten znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy istnieje wyraźna norma prawa materialnego, która uzależnia wydanie decyzji w sprawie od zajęcia stanowiska przez inny organ.

W rozpoznawanej sprawie WIF zwrócił się do ORA w W. o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia udzielonego skarżącej spółce na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej. Organ opisał stwierdzone naruszenia podczas kontroli owej apteki i wskazał podstawę prawną cofnięcia zezwolenia. W skutek powyższego organy samorządu aptekarskiego (ORA i NRA) pozytywnie zaopiniowały wniosek złożony przez organ nadzoru farmaceutycznego, powołując się m.in. na art. 106 kpa.

Zgodnie z brzmieniem art. 106 § 1 kpa., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W doktrynie przyjmuje się, że przepis art. 106 kpa nie stanowi samoistnej podstawy prawnej współdziałania, bowiem taką podstawą są przepisy szczególne, które uzależniają wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Przepis ten określa jedynie zasady i tryb współdziałania, czyli dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych współdziałania, z uwzględnieniem jednakże pierwszeństwa przepisów szczególnych, ustanawiających inne reguły i zasady współdziałania. Analogiczne stanowisko wyrażane zostało także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 1999 r. o sygn. akt OPK 14/98, publ. ONSA 1999, nr 3, poz. 80).

Sformułowanie "przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ" należy rozumieć wyłącznie w sensie procesowym, tzn. że stanowisko innego organu jest formalną przesłanką wydania decyzji w tym sensie, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany uzyskać takie stanowisko przed wydaniem decyzji, zaś organ współdziałający jest obowiązany przed tym dniem przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Zwrot powyższy nie może być natomiast odczytywany jako ustanawiający jakąkolwiek zależność treściową (materialną) decyzji administracyjnej od stanowiska innego organu, czy też związanie organu wydającego decyzję treścią tego stanowiska, bowiem nie jest ono wiążące dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie główne. Innymi słowy, przepis art. 106 kpa reguluje jedynie zasady i tryb współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, nie jest natomiast samoistną podstawą takiego współdziałania, bowiem to musi wynikać z przepisów szczególnych. Tym samym obowiązek organu samorządu zawodowego aptekarzy do działania na żądanie WIF, jako prowadzącego postępowanie główne - w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, obligującego go do wydania opinii w tym przedmiocie. Przepis art. 106 kpa nie wyznacza bowiem kompetencji organu samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, kompetencja ta musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który to przepis musi z kolei nakazywać organowi administracji publicznej zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie. Innymi słowy, roli samorządu zawodowego aptekarzy w kwestii opiniowania wniosku organu administracji w trybie art. 106 § 1-6 kpa nie wyznacza sam organ cofający zezwolenie poprzez swoje żądanie, ale czyni to przepis prawa materialnego, który musi nakazywać temu organowi zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem swojej decyzji.

W ocenie Sądu, na gruncie obowiązującego stanu prawnego przepisami wyznaczającymi tę rolę nie są podstawy prawne wskazane w uchwale ORA, a mianowicie art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich, bowiem są to jedynie normy kompetencyjne, które statuują ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji/zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Jednakże to ogólne uprawnienie nie stwarza dla organu samorządu aptekarskiego podstawy do działania w trybie art. 106 § 1-6 kpa, gdyż tylko przepis będący prawną podstawą cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych mógłby rodzić po stronie organu administracji publicznej obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie. Tymczasem z art. 99 ust. 2 Pf nie wynika, by cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki było uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Zatem decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej podejmuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny bez współdziałania z organem samorządu aptekarskiego. Istniejące w ww. ustawie o izbach aptekarskich ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w ww. przepisie ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych przepisach. Przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne, jak również inne regulacje, nie zawierają jednak normy, która wprowadzałaby obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Skoro więc ustawodawca nie uzależnił podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia od opinii organu samorządu aptekarskiego, to nie można przyjąć, że podstawą takiego współdziałania są jedynie generalne normy kompetencyjne i przepis art. 106 § 1 kpa. Normy kompetencyjne wyznaczają tylko uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni, ale nie stanowią materialnoprawnych podstaw do podejmowania takich opinii i to w trybie współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 § 1 kpa. Innymi słowy to, że ww. ustawa o izbach aptekarskich przewiduje ogólną kompetencję organu samorządu aptekarskiego do podejmowania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, nie oznacza, że przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich stają się materialnoprawnymi podstawami, które uzależniają wydanie przez WIF decyzji cofającej zezwolenie od współdziałania organów.

Należy przypomnieć, że ustawa o izbach aptekarskich weszła w życie dnia 29 maja 1991 r., natomiast dnia 20 lutego 1992 r. w życie weszła ustawa z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz.U. nr 105, poz. 452 ze zm.). Okoliczność ta ma znaczenie prawne o tyle, że na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego kwestię zezwoleń na prowadzenie aptek regulował art. 33 ust. 5 ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej, który przewidywał, że udzielenie lub cofnięcie koncesji na prowadzenie apteki lub hurtowni farmaceutycznej wymaga zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego. W ocenie Sądu, przepis ten rzeczywiście na ów czas stanowił materialnoprawną podstawę zobowiązującą do stosowania trybu współdziałania organów w oparciu o procedurę określoną w art. 106 § 1 kpa, bowiem zasięgnięcie opinii organu samorządu aptekarskiego wprowadzało obligatoryjny wymóg w tym zakresie przed wydaniem decyzji o udzieleniu lub cofnięciu koncesji. Tym samym, to w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, na mocy art. 33 ust. 5 ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej istniał po stronie organu samorządu aptekarskiego obowiązek współdziałania z WIF w trybie art. 106 § 1 kpa, przewidujący wydanie opinii w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich - w formie uchwały - postanowienia właściwej okręgowej rady aptekarskiej, zaskarżalnego w drodze zażalenia do NRA (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 1998 r. o sygn. akt I SA 2137/97 i z 28 kwietnia 2003 r. o sygn. akt II SA 1817/01, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec ww. zmiany obecnie obowiązujący stan prawny nie może być podstawą podejmowania przez organy samorządu aptekarskiego uchwał - postanowień opiniujących kwestie cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych w trybie art. 106 § 1 kpa. Przepis art. 33 ust. 5 ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej po dniu 1 października 2002 r. nie znalazł bowiem swego "odpowiednika" w ustawie - Prawo farmaceutyczne (ustawa ta weszła w życie z tym dniem, z wyjątkiem jej art. 4 oraz art. 116, które weszły w życie z dniem 31 grudnia 2001 r. - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych - Dz.U. nr 126, poz. 1382 ze zm.), ani też w żadnej innej regulacji, która mogłaby mieć zastosowanie w analizowanym przypadku. Ustawa - Prawo farmaceutyczne nie zawiera rozwiązania zawartego w poprzedniej ustawie i nie przewiduje obowiązku organów Inspekcji Farmaceutycznej w zakresie zasięgnięcia opinii przed wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia. Nie przewidują takiego trybu zarówno powołany już wcześniej art. 99 ust. 2, ani art. 103 Pf, statuujące zasady wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ani też inne przepisy tej ustawy.

Istniejące w art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni (a nie zezwoleń) stwarza zatem jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych regulacjach. Skoro jednak w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 kpa, to WIF przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej nie miał obowiązku uruchamiania trybu współdziałania z organami samorządu aptekarskiego, zaś ORA w takiej sytuacji nie miała podstaw do podejmowania postanowienia w formie uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 kpa. Oznacza to, że uchwała (postanowienie) ORA wydana została bez podstawy prawnej i jako taka dotknięta jest wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 kpa. W konsekwencji również uchwała - postanowienie NRA dotknięta jest tą samą wadą nieważności, bowiem utrzymuje w mocy nieważną uchwałę - postanowienie ORA. Dlatego też Sąd zdecydował o wyeliminowaniu z obrotu prawnego obu podjętych w niniejszej sprawie uchwał (postanowień), stwierdzając ich nieważność.

W zaistniałych okolicznościach ORA, w skutek wezwania WIF do zajęcia stanowiska w sprawie, powinna była jedynie poinformować WIF o braku materialnoprawnych podstaw do opiniowania przez nią w trybie art. 106 § 1 kpa. zamiaru cofnięcia skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej.

Zaprezentowane na gruncie niniejszej sprawy stanowisko Sądu znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2017 r., VI SA/Wa 2291/16 i z 6 lipca 2016 r., VI SA/Wa 715/16, jak również w wyroku NSA z 14 lutego 2017 r., II GSK 4920/16.

Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej ppsa), w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 126 kpa., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ppsa Sąd zasądził od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 złotych, w tym kwotę 100 złotych stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, kwotę 480 złotych poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) oraz kwotę 17 złotych, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.