Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 612/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art33 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art 61a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi B. B. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. B. i A. B. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia[...] marca 2020 r., nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości stanowiących własność Pana A. F. tj. działek nr i nr 480/2 położonych w obrębie geodezyjnym Z. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 481 (współwłasność A.i B. B.) i działki nr 474 własność H.C.).

W podstawie prawnej postanowienia powołano art.61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Z uzasadnienia postanowień wynika, że odmawiając wszczęcia postępowania po raz pierwszy Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] nie stała się ostateczna. B. i A. B. złożyli wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego celem rozpoznania w postępowaniu sądowym. Całość akt sprawy Wójt Gminy przekazał SR .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. i B. B. zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:

- w sprawie brak jest przesłanki koniecznej do zainicjowania nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego, wskutek czego Kolegium było zobligowane do odmowy jego wszczęcia, podczas gdy skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazali szereg nieprawidłowości w postępowaniu, prowadzonym przez Wójta Gminy , w tym również naruszenia przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie wskazali na przesłanki, uzasadniające wniosek i wskazujące na zasadność wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy w sprawie rozgraniczenia;

- organ nie może wszcząć postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z powodu złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy rozgraniczenia przez Sąd, podczas gdy błędy, jakie popełnił Wójt Gminy na etapie postępowania administracyjnego doprowadziły do tego, że Gmina nie jest uczestnikiem postępowania sądowego, a skarżący nie mają możliwości odwrócić skutków decyzji w postaci powiększenia działki gminnej nr 415, podczas gdy sentencja przedmiotowej decyzji nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia w zakresie działki nr 415 i jej powiększenia, a jedynie przysporzenie to zostało uwidocznione na dołączonej do decyzji mapie uzupełniającej z rozgraniczenia nieruchomości, która to mapa, a nie decyzja organu czy Sądu w przypadku działki 415 będzie podstawą do wpisania w ewidencji zmian, w tym powierzchni działki 415 i działek skarżących oraz A.F.. Sąd Rejonowy , nie uważa Gminy za stronę postępowania rozgraniczeniowego i pomija fakt, że powiększeniu uległa działka 415, jak również nie znajduje podstaw do wydawania orzeczenia, które przywróciłoby powierzchnię działki 415 poprzedniego areału, bez jego powiększenia kosztem działki skarżących i A.F., a nadto decyzja Wójta Gminy w sprawie rozgraniczenia zostanie usunięta z obrotu prawnego dopiero wskutek wydania prawomocnego orzeczenia Sądu w tej sprawie, do tego czasu decyzja jest ostateczna i posiada moc wiążącą;

- wskutek złożenia wniosku do Sądu o rozgraniczenie, decyzja Wójta Gminy z dnia 31 lipca 2018 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, podczas gdy nie zostały usunięte jej skutki w postaci zmian naniesionych na mapę uzupełniającą z rozgraniczenia nieruchomości w zakresie zwiększenia powierzchni działki nr 415, będącej własnością Gminy , która nie jest stroną postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem, a nadto straci moc wiążącą oraz przymiot ostateczności dopiero z chwilą wydania prawomocnego orzeczenia Sądu.

Naruszenie przepisów prawa materialnego:

-art. 32 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 276; dalej: "pgik"), poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nie wezwaniu do stawienia się na gruncie Gminy jako strony w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości (jedynie jako przedstawiciela organu), skutkiem czego obecnie sprawa sądowa toczy się bez udziału gminy, a skarżący nie mają możliwości sprostowania nieprawidłowości względem działki gminnej nr 415; art. 33 pgik, poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , podczas gdy wydana przez Wójta decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zawiera ukryte rozstrzygnięcie co do działki nieobjętej rozgraniczeniem, a która to działka nr 415 również powinna zostać uwzględniona w orzeczeniu, ponieważ doszło do zwiększenia jej powierzchni kosztem nieruchomości pozostałych właścicieli działek, podlegających rozgraniczeniu, a która to działka stanowi własność Gminy , która winna również brać udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, a następnie w postępowaniu sądowym o rozgraniczenie, jako strona.

Naruszenie przepisów prawa procesowego:

- art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , podczas gdy skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazali na szereg uchybień materialnych i procesowych, jakich dopuścił się organ przy wydawaniu tej decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na naruszenie;

- art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niejako ukrytym zawarciu w decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego zmiany powierzchni działki nr 415, której właścicielem jest Gmina . Zmiana powierzchni tej działki nie wynika wprost z sentencji decyzji ani z uzasadnienia, tylko z mapy uzupełniającej z rozgraniczenia nieruchomości sporządzonej przez gr inż. J.G. w dniu 21.03.2018r. W/w działka nie była przedmiotem postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości, a Gmina nie była stroną postępowania i nie została w decyzji oznaczona jako strona postępowania;

- art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie udziału strony w postępowaniu, tj. pominięcie udziału Gminy jako właściciela działki nr 415, która formalnie nie została ujęta w decyzji o rozgraniczeniu, jednak w jego wyniku doszło do zwiększenia powierzchni tej działki kosztem nieruchomości pozostałych osób, biorących udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, skutkiem czego organ ten nie bierze również udziału w postępowaniu o rozgraniczenie, toczącym się przed Sądem, a skarżący nie mają możliwości usunięcia nieprawidłowości naniesionych na mapę uzupełniającą z rozgraniczenia nieruchomości, która stanowi podstawę wpisania zmian w ewidencji gruntów i odwrócenia negatywnych skutków, w postaci zwiększenia powierzchni działki nr 415 kosztem nieruchomości innych osób, m.in. skarżących;

- art. 24 § 1 pkt 1) k.p.a., poprzez wydanie decyzji przez Wójta Gminy jako przedstawiciela Gminy , w sprawie w której stroną postępowania jest Gmina . Na mocy tej decyzji Gmina przyznała sama sobie kosztem wnioskujących i właściciela sąsiedniej działki nr 480/1 i 480/2, A.F., korzyść w postaci powiększenia swojej działki nr 415 o 66m2;

- art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania, poprzez prowadzenie postępowania w sposób zmniejszający poziom zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium nie podzieliło powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymało decyzję własną w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości stanowił art.33 ust.1 u.p.g.k. Stosownie do jego treści - wójt burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (ust.3 art.33 pgik ). Powyższa regulacja, jak wyjaśniło stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z momentem złożenia wniosku o przekazanie sprawy sądowi jednoinstancyjne postępowanie administracyjne kończy się. Na skutek złożenia tego wniosku, decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości traci moc. Decyzja rozgraniczeniowa traci moc w momencie skutecznego złożenia wniosku o przekazanie sprawy do Sądu powszechnego. Natomiast dalsze losy tego wniosku nie mają wpływu na utratę mocy decyzji rozgraniczeniowej. Odmienne stanowisko mogłoby prowadzić do sytuacji, jak wskazało dalej, że strona niezadowolona z przebiegu granic ustalonych decyzją administracyjną, pozbawiona zostałaby możliwości dochodzenia swych racji.

W skardze do Sądu B. i A. B. zarzucili:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 32 pgik poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nie wezwaniu do stawienia się na gruncie Gminy jako strony w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości (jedynie jako przedstawiciela organu), skutkiem czego obecnie sprawa sądowa toczy się bez udziału gminy, a skarżący nie mają możliwości sprostowania nieprawidłowości względem działki gminnej nr 415;

b) art. 33 pgik poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , podczas gdy wydana przez Wójta decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zawiera ukryte rozstrzygnięcie co do działki nie objętej rozgraniczeniem, a która to działka nr 415 również powinna zostać uwzględniona w orzeczeniu, ponieważ doszło do zwiększenia jej powierzchni kosztem nieruchomości pozostałych właścicieli działek, podlegających rozgraniczeniu, a która to działka stanowi własność Gminy , która winna również brać udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, a następnie w postępowaniu sądowym o rozgraniczenie, jako strona;

c) art. 29 ust. 2 pgik poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , podczas gdy prawidłowa wykładnia przedmiotowej normy powinna prowadzić do wniosku, iż działka nr 415, stanowiąca własność Gminy , również powinna zostać ujęta w postępowaniu rozgraniczeniowym, a postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego winno zostać uzupełnione o tę działkę, skutkiem czego decyzja o rozgraniczeniu powinna również dotyczyć tej nieruchomości, ponieważ faktycznie w wyniku dokonanego rozgraniczenia doszło do zmiany powierzchni tej działki, a tym samym, zmiany jej granic, co nie wynika z żadnego dokumentu urzędowego, a zostało dokonane kosztem innych, sąsiednich działek, które podlegały rozgraniczeniu;

II. Naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy , podczas gdy skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazali na szereg uchybień materialnych i procesowych, jakich dopuścił się organ przy wydawaniu tej decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na naruszenie;

a) art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niejako ukrytym zawarciu w decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego zmiany powierzchni działki nr 415, której właścicielem jest Gmina . Zmiana powierzchni tej działki nie wynika wprost z sentencji decyzji ani z uzasadnienia, tylko jedynie z mapy uzupełniającej z rozgraniczenia nieruchomości sporządzonej przez mgr inż. J.G. w dniu 21.03.2018r. W/w działka nie była przedmiotem postępowania o rozgraniczeniu nieruchomości, a Gmina nie była stroną postępowania i nie została w decyzji oznaczona jako strona postępowania;

b) art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie udziału strony w postępowaniu, tj. pominięcie udziału Gminy jako właściciela działki nr 415, która formalnie nie została ujęta w decyzji o rozgraniczeniu, jednak w jego wyniku doszło do zwiększenia powierzchni tej działki kosztem nieruchomości pozostałych osób, biorących udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, skutkiem czego organ ten nie bierze również udziału w postępowaniu o rozgraniczenie, toczącym się przed Sądem, a skarżący nie mają możliwości usunięcia nieprawidłowości naniesionych na mapę uzupełniającą z rozgraniczenia nieruchomości, która stanowi podstawę wpisania zmian w ewidencji gruntów i odwrócenia negatywnych skutków, w postaci zwiększenia powierzchni działki nr 415 kosztem nieruchomości innych osób, m.in. skarżących;

c) art. 24 § 1 pkt 1) k.p.a., poprzez wydanie decyzji przez Wójta Gminy jako przedstawiciela Gminy , w sprawie, w której stroną postępowania jest Gmina . Na mocy tej decyzji Gmina przyznała sama sobie kosztem wnioskujących i właściciela sąsiedniej działki nr 480/1 i 480/2, tj. A.F., korzyść w postaci powiększenia swojej działki nr 415 o 66m2;

d) art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania, poprzez prowadzenie postępowania w sposób zmniejszający poziom zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na podstępnym, ukrytym przyznaniu w decyzji Gminie korzyści w postaci powiększenia powierzchni działki nr 415, której jest właścicielem;

e) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi i utrzymaniem

w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.– dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy własnego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta o rozgraniczeniu nieruchomości.

Podstawę materialnoprawną decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości stanowił art. 33 ust. 1 p.g.ik.

Stosownie do art. 33 ust. 1 p.g.ik. wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi (ust. 3 art. 33 ustawy).

Powyższa regulacja stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Kluczowe w niniejszej sprawie stanowisko o utracie bytu prawnego decyzji o rozgraniczeniu znajduje oparcie w uchwale 7 sędziów SN z dnia 30 października 2014 r. o sygn. III CZP 48/14, gdzie podkreślono, że użycie w przepisie art. 33 ust. 3 p.g.ik. zwrotu o przekazaniu sprawy oznacza, że ustawodawca uznaje, iż sprawa o rozgraniczenie jest prowadzona w odpowiednim dla niej jednym postępowaniu, obejmującym obligatoryjny etap administracyjny i fakultatywny etap sądowy. Tylko przy takim rozumieniu konstrukcji postępowania rozgraniczeniowego można mówić o przekazaniu sprawy z fazy administracyjnej do jej dalszego rozpoznawania w postępowaniu sądowym. W takim ujęciu postępowanie sądowe stanowi kolejny etap rozpoznawania sprawy i jego wszczęcie prowadzi do kontynuowania postępowania prowadzonego wcześniej w trybie administracyjnym. Skorzystanie przez stronę postępowania administracyjnego z możliwości żądania przekazania sprawy sądowi należy uznać za czynność otwierającą drogę sądową w sprawie o rozgraniczenie konkretnie oznaczonych nieruchomości. Ten skutek procesowy ma istotne znaczenie dla bytu decyzji administracyjnej określającej przebieg granicy, nie można bowiem przyjmować, że w sprawie, w której została otwarta droga sądowa i o rozgraniczeniu może orzec sąd, mogą pozostawać w mocy skutki wcześniej wydanej decyzji administracyjnej. Istnienie przesłanki procesowej w postaci drogi sądowej w sprawie o rozgraniczenie, będące wynikiem zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi, wyłącza dokonanie w takiej sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym. Przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego powoduje zatem, że decyzja o rozgraniczeniu traci byt. Do stwierdzenia takiego skutku żądania przekazania sprawy sądowi nie jest konieczne istnienie przepisu ustawowego potwierdzającego utratę bytu przez decyzję administracyjną; utrata skutków takiej decyzji jest wynikiem zamknięcia etapu postępowania administracyjnego w związku ze złożeniem przez stronę żądania przekazania sprawy sądowi. Całkowicie zbieżny z powyższym stanowiskiem SN pozostaje wyrok NSA z dnia 7 maja 2015 r. o sygn. I OSK 2153/13.

Zaprezentowany wyżej sposób interpretacji przepisu art. 33 ust. 3 p.g.ik. jako odpowiadający prawu, skład orzekający podziela w całości, a przemawia również za tym również konieczność eliminowania postępowań prowadzonych w tej samej sprawie przez różne organy i instytucje (tak słusznie NSA w Warszawie w uchwale 5 sędziów z dnia 19 maja 2003 r., OPK 31/02).

Utrata mocy wiążącej decyzji oznacza, że nie uzyskuje ona procesowych i materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej. Powyższe skutkują niemożnością wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Takie też stanowisko zajęło w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Pomimo trafnego stanowiska co do skutków prawnych złożenia wniosku o przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości Sądowi uznać należy, iż wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania było co najmniej przedwczesne.

W niniejszej sprawie decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2018 r. dotyczyła rozgraniczenia nieruchomości A.F., właściciela dz. 480/1 i 480/2 poł. w Z., z działką skarżących nr 481 od zachodu i od wschodu z działkami nr 474, 475, 476 własności H.C.. Taka jest sentencja ww decyzji. Dopiero z uzasadnienia tej decyzji można się dowiedzieć o sposobie rozgraniczenia. Wskazano w nim, że przebieg granic obrazuje operat techniczny z wykonania rozgraniczenia sporządzony przez geodetę J.G.a i przyjęty do zasobu ewidencji gruntów i budynków (k. 1 akt administracyjnych, w wersji kolorowej mapa uzupełniająca z rozgraniczenia nieruchomości dołączona do pisma skarżących z 3 października 2020 r.)

Oczywistym jest, że co do zasady rozgraniczenie obejmowało tzw. punkty trójgranicy rozgraniczonych działek, w tym wypadku z działkami drogowymi nr 415 i nr 417 własności Gminy . Wynika to zresztą także z wykazu zmian na opisanej wyżej mapie uzupełniającej J.G. Chodzi o punkty na styku działek:

- 481, 480/2 i 417,

- 480/2, 476 i 417,

- 481, 480/1 i 415,

- 480/1, 474 i 415.

W tym znaczeniu oczywiście Gmina jako właściciel działek nr 415 i 417 była stroną rozgraniczenia.

Szkopuł w tym, że stanowiąca załącznik do decyzji o rozgraniczeniu mapa, z której wyłącznie wynika przebieg granic rozgraniczonych działek ma szerszy zakres niż sentencja decyzji rozgraniczeniowej. Dotyczy to całej północnej granicy działek nr 481 i nr 474 z działką nr 415.

W tej sytuacji jedyną możliwą do zaakceptowania wykładnią treści decyzji Wójta o rozgraniczeniu jest taka, że decyzja obejmuje północne granice działek nr 481 i nr 474 z działką nr 415. W ewidencji gruntów granica na tych odcinkach jest ujawniona na podstawie mapy z rozgraniczenia. Możliwości podważenia tej granicy przez skarżących w innym trybie niż rozgraniczenie są żadne.

Oznacza to, że Gmina oczywiście była stroną rozgraniczenia nie tylko w zakresie ww punktów trójgranicy, ale także północnej granicy działki nr 481 z działką nr 415 oraz północnej granicy dz. nr 474 z dz. nr 415.

Z akt sprawy wynika, że jedynymi podmiotami, które zakwestionowały decyzję Wójta o rozgraniczeniu byli skarżący. W aktach administracyjnych na k. 129-128 zalega ich wniosek z dnia 17 sierpnia 2018 r. o przekazanie sprawy rozgraniczenia do sądu, gdyż nie zgadzają się z przebiegiem granicy.

W uzasadnieniu tego pisma podali, że "przebieg granicy powinien zostać ustalony wg danych zawartych w operacie EGiB po modernizacji, na co A. i B. B. wyrazili zgodę".

Wydaje się, że skarżący mimo, że opisując decyzje o rozgraniczeniu opisali ją w tym piśmie w całości, de facto zakwestionowali ustalenia rozgraniczenia co do granic własnej działki nr 481. Skarżący do pisma z dnia 2 października 2020 r. dołączyli kserokopię zapisu protokołu rozprawy ze sprawy o rozgraniczeniu w Sądzie Rejonowy , I Ns [....].

Wynika z niego, że stronami postępowania Sąd uczynił właścicieli działek nr 481, nr 480/1, nr 480/1, nr 480/2 i nr 474, nr 475, nr 476, a odmówił przyjęcia jako strony Gminy .

Wątpliwość Sądu co do tego w jakim zakresie w sprawie I Ns [...] otworzyła się droga sądowa jest więc oczywista i ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, iż zarówno w orzecznictwie sądów powszechnych i jak i administracyjnych podnosi się, iż decyzja o rozgraniczeniu traci moc wyłącznie w zakresie w jakim strona żądała przekazania sprawy do sądu powszechnego.

W postanowieniu z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt I CKN 423/97, OSNC 1998/10/156, Sąd Najwyższy zajął jednoznaczne stanowisko, że "decyzja administracyjna o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej tym żądaniem staje się ostateczna". Pogląd ten znalazł następnie odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1999 r. (sygn. akt II SA 1580/99, Lex 46210 ), w związku z wykluczeniem przez ten Sąd "dopuszczalności możliwości wniesienia odwołania od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości w części nie objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, z tego względu, że decyzja administracyjna o rozgraniczeniu traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej tym żądaniem staje się ostateczna".

Decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana na podstawie art. 33 ust. 1 p.g.ik. traci moc już w samym momencie skutecznego złożenia przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia żądania przekazania sprawy do sądu powszechnego, ale wyłącznie w części w jakim była objęta tym żądaniem. W pozostałej części decyzja rozgraniczeniowa staje się ostateczna, co skutkuje uznaniem, iż w tym zakresie dopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowań nadzwyczajnych.

W niniejszej sprawie rzeczą SKO będzie wystąpienie do Sądu Rejonowego o jednoznaczne zajęcie stanowiska, co do tego czy na skutek wniosku skarżących z dnia 17 sierpnia 2018 r. o przekazanie sprawy do Sądu otworzyła się droga sądowa co do całej decyzji rozgraniczeniowej (w kształcie i zakresie opisanym w tym uzasadnieniu), czy też tylko w części, a jeśli tak to jakiej. Oczywiście kluczowe znaczenie ma tu stanowisko skarżących, którzy powinni sprecyzować przed Sądem Rejonowym czy zaskarżyli całe rozgraniczenie czy tylko granice swojej działki i które.

Powyższe rozważania oznaczają także, że konieczne będzie prowadzenie przez SKO czynności wyjaśniających postępowania dowodowego co wyklucza wydawanie postanowień w trybie art. 61a § 1 k.p.a.

W tej sytuacji wobec naruszenia przez SKO ww przepisów art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.