Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 443/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z/s w Ż. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2021 r. nr 740/2021 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z 21.05.2021 r. (nr 1282/2021), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, powołując w podstawie prawnej art. 62 ust. 3 u.p.b., nakazał spółce F. sp. z o.o. z/s w Ż. - właścicielowi budynku magazynowego (nr. ewid. [...]), zlokalizowanego przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], [...],[...], [...], AM-[...], obr, K.), przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. (kontrola 5-letnia) - polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia i sporządzenie z przeprowadzonej czynności stosownego protokołu, a także sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego tego budynku magazynowego – w szczególności odnoszącej się do konstrukcji nośnej i stropów budynku. Ekspertyza techniczna powinna wskazywać przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu) oraz wskazać zakres i sposób usunięcia występujących nieprawidłowości, poprzez wskazanie konkretnych czynności (robót budowlanych) jakie należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Organ poinformował spółkę, że w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku w terminie 2 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna podejmie działania egzekucyjne.

F. sp. z o.o. wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1). art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. przez bezzasadne przyjęcie, że istnieją podstawy do nałożenia obowiązku wykonania 5-letniej kontroli okresowej;

2) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez orzeczenie o obowiązku dokonania 5-letniej kontroli pomimo przedłożenia pozwolenia na budowę zakładającego rozpoczęcie prac w obiekcie (decyzja nr 5115/2020 wydana przez Prezydenta Wrocławia).

Rozwijając zarzuty odwołania jego autor wskazał, że spółka zamierza rozpocząć roboty budowlane w obiekcie stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania, o czym poinformowano organ już podczas kontroli w dniu 16.03.2021r. Wskazano wówczas, że spółka legitymuje się pozwoleniem na budowę w związku z planowanym remontem i odbudową. W związku z powyższym dla strony nie jest zrozumiałym powód wydania decyzji, która nakazuje dokonanie 5-letniej kontroli, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia i sporządzenia z przeprowadzonej czynności stosownego protokołu. Wyniki z takiej kontroli mają posłużyć wydaniu decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym, w sytuacji gdy właściciel obiektu planuje podjęcie prac remontowych przed upływem 5-letniego okresu kontroli. Dlatego zdaniem autora odwołania jest bezzasadnym nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji. Prace remontowe, które zostaną podjęte przez spółkę przyczynią się bowiem do wyeliminowania potencjalnego zagrożenia wynikającego z pogorszenia stanu technicznego budynku, co z kolei stanowiło powód wszczęcia niniejszego postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skoro strona zamierza podjąć prace remontowe, służące doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z wymaganiami przewidzianymi w art. 61 u.p.b., to tym samym bezprzedmiotowym jest nakazanie przeprowadzenia 5-letniej kontroli zanim obiekt zostanie odbudowany. Ponadto zauważano, że zgodnie z zaleceniem pokontrolnym (przegląd okresowy) z listopada 2020 r., budynek został wyłączony z użytkowania (w tym zostały odłączone media). Budynek jest przy tym pod stałym nadzorem. Odnosząc się do kwestia składowania palet, spółka oświadczyła, że jest to zaszłość historyczna i nie świadczy o użytkowaniu obiektu. Zdaniem spółki, nałożony na nią obowiązek dokonania kontroli uniemożliwi jej dokonanie prac remontowych, służących odbudowie obiektu a zarazem wyeliminowaniu jakiegokolwiek zagrożenia. Strona zmierza do odbudowy obiektu tym samym jej działania pokrywają się z celem nakazanej kontroli.

Za niezasadny spółka uznała również nakaz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku magazynowanego. W tym zakresie wskazano na fakt wykonania takiej ekspertyzy, która stanowi część projektu budowlanego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę. Został on przedłożony organowi podczas kontroli z 16.03.2021 r. Na zakończenie odwołania jego autor wskazał na zastosowaniu niewłaściwej formy nakazania sporządzenia ekspertyzy, ponieważ taki nakaz został zawarty w decyzji, natomiast właściwą formą jest postanowienie.

Po rozpoznaniu odwołania spółki, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 08.07.2021 r. (nr 740/2021), utrzymał w mocy decyzję PINB z 21.05.2021 r., podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił istotne w sprawie okoliczności oraz podjęte dotychczas czynności. W tym zakresie powołał się na nieprawidłowości, które organ I instancji stwierdził podczas kontroli budynku magazynowego z 16.03.2021 r. Ponadto wskazał na treść przedłożonych książek obiektu budowlanego oraz protokołów kontrolnych. Po przeanalizowaniu powyższych dokumentów stwierdzono, że zawarte w nich ustalenia pokontrolne są ogólnikowe i nie spełniają wymogów określonych przepisami prawa dla tego typu dokumentów. Wskazano także, że pomimo zobowiązania właściciela do przedłożenia dodatkowych dokumentów, tj. ekspertyz technicznych lub innych opracowań technicznych oceniających stan budynku, właściciel takich dokumentów nie przedstawił. Biorąc pod uwagę ujawnione przez PINB wady budynku (występujące w obiekcie uszkodzenia murów, braki w orynnowaniu, widoczne uszkodzenia stropów nad niezadaszoną częścią obiektu oraz występujące miejscowo zapadnięcia i odpadające z wysokości cegły), DWINB podzieli stanowisko pierwszej instancji co do konieczności pozyskania dodatkowych dowodów oceniających aktualny stan obiektu, ze wskazaniem zakresu koniecznych do wykonania robót remontowych. Organ odwoławczy podtrzymał również stanowisko pierwszej instancji na temat zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia powodowanego przez niewłaściwy stan techniczny budynku.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji uznał za pozbawione prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawie okoliczność dotyczącą wyłączenia użytkowania budynku. Wystarczającą bowiem przesłanką warunkującą zastosowanie trybu z art. 62 ust. 3 u.p.b. jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że spółka nie wykonywała i nie wykonuje obowiązków utrzymania budynku w sposób przewidziany w art. 61 u.p.b., a stan techniczny budynku magazynowego stwarza zagrożenie. Stan ten uzasadnia stosowanie art. 62 u.p.b. Dlatego uznał, że sam fakt braku użytkowania budynku nie zwalnia jego właściciela od tych obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Obiekt budowlany, niezależnie od tego czy jest użytkowany, czy też w pewnym okresie nie jest użytkowany, winien znajdować się w stanie, który nie stwarza jakichkolwiek zagrożeń.

Według organu II instancji również zadeklarowanie przez spółkę przystąpienia do remontu i odbudowy budynku w związku z otrzymanym pozwoleniem na budowę, nie zwalnia właściciela takiego obiektu z obowiązku dokonania kontroli. W żaden bowiem sposób taki obowiązek dokumentacyjny nie uniemożliwia dokonania planowanych prac remontowych. Ponadto podkreślono, że uzyskanie pozwolenia na budowę lub prowadzenie wszelkich analiz ekonomicznych bądź prawnych to możliwość - ale nie konieczność - dość swobodnej metody podejmowania działania. Natomiast decyzja nakazowa ma charakter aktu administracyjnego zobowiązującego w sposób trwały stronę postępowania do wykonania określonych czynności.

Odnosząc się do twierdzenia spółki dotyczącego nietrafności zobowiązania jej do sporządzenia ekspertyzy technicznej z uwagi na okoliczność, że takie opracowanie zostało już sporządzone i stanowi część projektu budowlanego, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę, które według strony zostało przedłożone podczas kontroli w dniu 16.03.2021 r., DWINB zauważył, że w protokole z kontroli z 16.03.2021 r. brak jest informacji o dołączeniu takiego pozwolenia oraz ekspertyzy. Ponadto organ wskazał, że spółka w toku pierwszoinstancyjnego postępowania była wezwana do przedłożenia dokumentów związanych z utrzymaniem i użytkowaniem budynku, w tym ekspertyzy technicznej lub innych opracowań technicznych dotyczących stanu technicznego budynku. W odpowiedzi na takie wezwanie, pismem datowanym na dzień 09.04.2021 r. spółka poinformowała jedynie o prowadzonych pracach zabezpieczających. Kwestia posiadanych ekspertyz technicznych została wówczas przez spółkę pominięta.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego niewłaściwej formy nałożonego nakazu przeprowadzenia kontroli budynku oraz nakazania sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca w treści art. 62 ust. 3 u.p.b. nie doprecyzował formy, w jakiej działa w takim przypadku organ nadzoru budowlanego. Z kolei obowiązująca linia orzecznicza dopuszcza określenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku lub jego części w decyzji w przypadku, gdy taka decyzja jednocześnie rozstrzyga o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia kontroli. Jeżeli zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia.

Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka F. sp. z o.o., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła w niej organowi II instancji naruszenie:

1). art. 61 pkt 1 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez organ administracji, że skarżąca nie utrzymywała i nie utrzymuje budynku zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b., dlatego istnieją podstawy do nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania 5-letniej kontroli okresowej,

2). art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 u.p.b. polegające na uznaniu przez organ administracji, że bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje na gruncie art. 62 ust. 3 u.p.b. okoliczność, czy obiekt jest użytkowany, podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 62 ust. 1 u.p.b. wynika, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela odpowiednią kontrolą, a zatem nie należy zgodzić się z organem, że jedyną i wystarczającą przesłanką warunkującą zastosowanie trybu z art. 62 ust. 3 u.p.b. jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi, albowiem organ administracji w pierwszej kolejności winien ustalić czy obiekt faktycznie jest użytkowany oraz stopień użytkowania danego obiektu,

3). art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, podczas gdy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, a organ mimo przedłożenia przez skarżącą pozwolenia na budowę, zakładającego rozpoczęcie prac w obiekcie mających w głównej mierze na celu remont i odbudowę budynku, orzekł o obowiązku dokonania 5-letniej kontroli, co tym samym skutkuje prowadzeniem postępowania w sposób nieprowadzący do pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Na podstawie przedstawionych zarzutów skarżąca strona wniosą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi, po przybliżeniu stanu faktycznego sprawy oraz przedstawieniu znajdujących zastosowanie przepisów prawa, skarżąca strona zwróciła uwagę na stan zachowania obiektu budowlanego, który określiła jako ruina, powstała po pożarze dawnego budynku przemysłowego, który jest obecnie wyłączony z eksploatacji. Ponadto skarżąca strona zaznaczyła, że nigdy nie kwestionowała złego stanu obiektu. Wskazywał natomiast, że wystąpił o pozwolenie na budowę, celem odbudowy budynku i jego remontu. Dlatego bezpodstawnym są wszelkie działania organu polegające na nakładaniu na skarżącą spółkę określonych obowiązków. Spółka nie zgodziła się z organem II instancji, jakoby zaniechała wykonywania obowiązku utrzymania budynku w sposób przewidziany w art. 61 u.p.b. Skarżąca dysponuje bowiem dokumentacją, z której wynika, że w obiekcie ma być przeprowadzony szereg prac, które niwelują zagrożenia, a tym samym jednocześnie spełniają obowiązki nałożone przez organ zaskarżoną decyzją. Wskazując na brak uwzględnienia przez orzekające organy okoliczności polegających na tym, że strona skarżąca zamierza podjąć prace remontowe, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z wymaganiami przewidzianymi w art. 61 u.p.b., autor skargi dowodził, że nałożony na nią obowiązek dokonania kontroli uniemożliwi prowadzenie prac remontowych, służących odbudowie obiektu a tym samym wyeliminowaniu zagrożenia. Podkreślono, że planowane roboty budowlane pokrywają się z celem nakazanej kontroli.

Ponadto za niecelowe autor skargi uznał nakazanie sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku magazynowego w sytuacji, gdy spółka takim dokumentem już dysponuje. W tym zakresie wskazano, że przedłożona do skargi ekspertyza techniczna zakłada konieczność przeprowadzenia szeregu prac technicznych (takich jak osuszanie ścian części podziemnych i naziemnych, wymianę pokrycia, naprawę lokalnych uszkodzeń ścian i sklepień, wykonanie nowej izolacji wewnętrznej oraz wymianę całej stolarki dopasowanej do nowej funkcji). Odnosząc się z kolei do twierdzenia organu, jakoby skarżąca nie przedłożyła ekspertyzy stanu technicznego budynku, autor skargi podniósł, że taka ekspertyza była w posiadaniu organu, o czym kontrolujący był informowany podczas przeprowadzanych czynności w dniu 16.03.2021 r. i stanowiła "załącznik" do projektu budowlanego przedłożonego przez poprzedniego inwestora – M. S. Wyjaśniono przy tym, że dopiero decyzją z 24.06.2021 r. (numer 2147/2021), przeniesiono na spółkę pozwolenie na budowę udzielone decyzją Prezydenta Wrocławia nr 5115/2020 z 07.12.2020 r. W konsekwencji powyższego należy uznać, że wobec posiadania przez skarżącą spółkę wymaganej dokumentacji technicznej dotyczącej budynku magazynu, a wyłączonego obecnie z eksploatacji, uzasadnionym jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, które na obecnym etapie postępowania jawią się jako bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej "p.p.s.a.", uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego lub materialnego jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływa wynik sprawy. Niestwierdzenie zaś takiego wpływu oznacza, że mimo uchybień po stronie organu administracji, skargę na decyzję należy oddalić.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanej przez sąd decyzji jest art. 62 ust. 3 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351), dalej jako u.p.b. W myśl tego przepisu organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Ustęp 1 pkt 2 art. 62 u.p.b. stanowi zaś, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Powołany przepis wpisuje się w system środków kontroli obiektów budowlanych, spoczywających na właścicielu lub zarządcy, których celem jest zapewnienie utrzymania obiektu budowlanego w stanie odpowiadającym wymaganiom przewidzianym w art. 61, a więc realizacja ustawowego obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym. Na podstawie art. 62 ust. 3 u.p.b. przyznano natomiast organom nadzoru budowlanego kompetencję do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Powyższy nakaz stanowi środek nadzoru prewencyjnego, służący zasadniczo przeciwdziałaniu sytuacjom zagrożenia i swoje zastosowanie znajduje w przypadku potencjalnego zagrożenia wskazanych dóbr, co ustawodawca dobitnie podkreśla wskazując w hipotezie normy na stan "mogący" spowodować zagrożenie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13.12.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 651/18). Decyzja wydana na podstawie art. 62 ust. 3 u.p.b., w zakresie obu obowiązków, nie ma przy tym charakteru uznaniowego. Rzeczą organu jest nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu jeśli uzna on, że z uwagi na stan techniczny obiektu orzeczenie o przeprowadzeniu kontroli jest niewystarczające. Nałożenie takiego obowiązku, bądź nie, jest zatem zdeterminowane ustaleniami organu co stanu technicznego obiektu. Aby zatem dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 u.p.b. występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych, wydać stosowne nakazy, tj. przeprowadzenia kontroli a także wykonania ekspertyzy. Zatem siłą rzeczy, zastosowanie powołanego przepisu opiera się na ocenie wstępnej stanu technicznego budynku, wskazującego na konieczność przeprowadzenia dokładnych ustaleń, czemu docelowo mają służyć dokumenty przedłożone przez stronę. Ponadto nie można zapominać o tym, że samo w sobie orzeczenie o obowiązku przeprowadzenia kontroli a także przedstawienia ekspertyzy nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Posiada wyłącznie charakter dowodowy. Treść przedłożonej ekspertyzy może stanowić podstawę do podjęcia decyzji, o której mowa w art. 66 lub art. 67 u.p.b.

Przedstawionych uwarunkowaniach materialnoprawnych spór w sprawie dotyczy nie tyle ustalenia, że budynek magazynowy, zlokalizowany przy ul. [...] we Wrocławiu jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albowiem w tym zakresie pomiędzy organem nadzoru a skarżącą spółką nie ma zasadniczych rozbieżności. Spór dotyczy natomiast istnienia podstaw prawnych do nałożenia obowiązku przeprowadzenie kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego tego budynku w sytuacji, w której spółka utrzymuje, że budynek został wyłączony z użytkowania. Ponadto spółka kwestionuje zasadność nałożenia obowiązków dokumentacyjnych w sytuacji, gdy legitymuje się ona decyzją o pozwoleniu na budowę, która obejmuje remont i odbudowę budynku magazynowego. W związku z tymi robotami przywrócony zostanie należyty stan techniczny obiektu budowlanego.

Odnosząc się do tak zarysowanej osi sporu w niniejszej sprawie przyjdzie stwierdzić, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i jego prawnej oceny dokonanej przez orzekające organy nadzoru budowlanego, stanowisko spółki w nie zasługuje na aprobatę. Prawidłowo poczynione w sprawie ustalenia faktyczne i ich ocena przez organ obu instancji doje podstawę do stwierdzenia, że zostały spełnione zawarte w przepisie art. 62 ust. 3 u.p.b. przesłanki obligujące organ do wydania kwestionowanej decyzji. Jak już zauważono powyżej, niewątpliwie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, który znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Organy nadzoru budowlanego wykazały, że niewłaściwy stan techniczny budynku może powodować zagrożenia dla życia bądź zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. W tym zakresie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w którym dokonano konkretnych ustaleń dowodowych, które potwierdziły zarówno zły stan techniczny obiektu budowlanego, jak i ewentualne zagrożenia, które się z nim wiążą. W trakcie kontroli z 16.03.2021 r. stwierdzono bowiem przechowywanie na parterze budynku łatwopalnych materiałów w znacznej ilości (palet). Wskazano na zniszczenie stropów nad niezadaszoną częścią budynku, które posiadają znaczne ugięcia i miejscowe zapadnięcia. Zły stan techniczny obiektu budowlanego oraz ewentualne zagrożenia zostały również odnotowane w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu 27.04.2021 r.

Wbrew zarzutom skargi, brzmienie przepisu art. 62 ust. 3 u.p.b. wskazuje, że wydanie nakazu przeprowadzenia kontroli a także sporządzenia ekspertyzy technicznej nie jest uzależnione od faktu użytkowania budynku. Jak słyszenie zauważył to organ odwoławczy, obiekt budowlany, niezależnie od tego czy jest użytkowany, czy też w pewnym okresie nie jest użytkowany, winien znajdować się w stanie, który nie stwarza jakichkolwiek zagrożeń. Analizując natomiast cel, dla którego uregulowano obowiązki właściciela i zarządcy obiektu, począwszy od treści art. 5 ust. 2 u.p.b., poprzez przepisy zawarte w rozdziale 6 tej ustawy (w tym określone w art. 61 pkt 1 i 2 u.p.b.), należy ocenić, że nie do przyjęcia jest interpretacja przepisów prowadząca do zwolnienia z tych obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego wyłącznie z tego powodu, że obiekt nie jest użytkowany. Akceptacja stanowiska skarżącej strony prowadziłaby do skutków trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawodawcy i istotnego ograniczenia kompetencji organów nadzoru budowlanego w stosunku do obiektów wyłączonych z użytkowania. Biorąc pod uwagę cel regulacji zawartej w ustawie Prawo budowlane, takie twierdzenie nie znajduje podstaw prawnych. Przeciwnie, w przypadku obiektów nieużytkowanych, czy też określonych mianem: "ruina", przepisy prawa budowlanego nie tylko nie zawierają takiego wyłączenia, ale przeciwnie, przewidują również przepisy szczególne, które odnoszą się do wprost do takiej kategorii budynków (zob. art. 67 u.p.b.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpatrywanej sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo również rozważyły kwestię ewentualnej niedopuszczalności obciążenia spółki jako właściciela budynku magazynowego obowiązkiem przeprowadzenia kontroli pięcioletniej oraz sporządzenia ekspertyzy jego stanu technicznego. Uzyskanie bowiem pozwolenia na budowę nie nakłada na jego adresata obowiązku przystąpienia do wykonywania robót budowlanych objętych takim pozwoleniem. Jest to jedynie uprawnienie inwestora, co również przyznano w skardze, wskazując, że przedłożone przez skarżącą pozwolenie na budowę jedynie zakłada rozpoczęcie prac na obiekcie. Nie można przy tym zapominać, że zgodnie z art 37 ust. 1 u.p.b. decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Natomiast decyzja nakazowa wydana na podstawie art 62 ust. 3 u.p.b. ma charakter aktu administracyjnego zobowiązującego w sposób trwały stronę postępowania do wykonania określonych czynności. Wbrew również twierdzeniom skargi, zaskarżona decyzja nie koliduje, czy też w żadnym razie nie wstrzymuje robót budowlanych. Fakt wydania decyzji zezwalającej inwestorowi na prowadzenie robót budowlanych w obrębie budynku magazynowego, czy też przystąpienie do wykonywania konkretnych robót budowlanych będzie miał natomiast znaczenie w przypadku ewentualnego wydania przez organ nadzoru nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 u.p.b.

Podjęciu kwestionowanej decyzji towarzyszyła również uprzednia analiza dokumentacji przedłożonej przez właściciela obiektu. Wbrew twierdzeniom skargi, w trakcie kontroli z 16.03.2021 r. nie przedłożono pozwolenia na budowę. Oświadczono jedynie, że takie pozwolenie zostało uzyskane oraz że planuje się rozpocząć roboty budowlane w roku 2021. Ponadto okazano wówczas przedłożony już wcześniej do akt protokół roczny nr [...] z przeglądu stanu technicznego obiektu budowlanego sporządzony w dniu 30.11.2020 r., a trzy protokoły z okresów kontrolnych od 30.11.2011 r. do 30.11.2015 r. Ze względu na znikomą treść w odniesieniu do ocenianego obiektu organ nadzoru zasadnie uznał, że okazane dokumenty nie przedstawiają żadnej wartości dowodowej w niniejszej sprawie. W takim przypadku, wobec zignorowania przez spółkę wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, tj. ekspertyz technicznych lub innych opracowań technicznych oceniających stan budynku (wezwanie z 26.03.2021 r.), zasadnym stało się w ustalonym stanie faktycznym wydanie nakazu z art. 62 ust. 3 u.p.b. W takim stanie sprawy kwestionowane rozstrzygnięcie nie wskazuje, aby PINB, będąc organem o charakterze specjalistycznym w swojej dziedzinie, przerzucił w sposób nieuzasadniony na spółkę wykonywanie swoich ustawowych obowiązków. W zaistniałej sytuacji zaistniała konieczność pozyskania dokumentów oceniających nie tylko aktualny stan techniczny budynku ale przede wszystkim wskazujących na przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenę ich wpływu na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu) oraz określających zakres i sposób usunięcia występujących nieprawidłowości, poprzez wskazanie konkretnych robót, jakie należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Dlatego rozstrzygnięcie organu powiatowego okazało się zasadne, aczkolwiek należy w takich przypadkach unikać używania zwrotu "w szczególności", który może budzi wątpliwości co do zakresu przedmiotowego nałożonego obowiązku.

Prawidłowo również organ powiatowy o konieczności wykonania przewidzianych w art. 62 ust. 3 u.p.b. obowiązków, polegających na przeprowadzeniu kontroli 5-letniej budynku oraz sporządzeniu i przedstawieniu ekspertyzy stanu technicznego budynku, orzekł w formie decyzji (por. wyrok NSA z 11.01.2013 r., sygn. II OSK 1657/11). Określenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku lub jego części w decyzji jest bowiem dopuszczalne w przypadku, gdy decyzja ta jednocześnie rozstrzyga o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia kontroli (zob. A. Despot-Mładanowicz [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, WK 2016, LEX/el, komentarz do art. 62, nr 9 i przytoczone tam orzecznictwo).

Reasumując należy stwierdzić, że nałożone na stronę obowiązki dokumentacyjne znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa. PINB wykazał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy powstały uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu technicznego budynku, a przy tym w zakresie wskazanych w decyzji elementów budynku (konstrukcji nośnej i stopów) organ nie był w stanie we własnym zakresie w pełni ocenić i określić zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości celem doprowadzenia obiektu do stanu odpowiedniego. Dlatego zasadnie nakazano spółce przeprowadzenie kontroli obiektu określonej w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego, do czego expressis verbis upoważnia art. 62 ust. 3 u.p.b. Tym samym nieusprawiedliwione okazały się zarzuty naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), które zostały powiązane z problematyką materialnoprawną (art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 2 c u.p.b.).

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 p.p.s.a.