Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1429/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 85 a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 b, art. 46 ust. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wydobyciu kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2007 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych (Dz. U. Nr 211, poz. 1541), a także w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. T. od decyzji Starosty G. z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobytą bez koncesji kopalinę utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] stycznia 2008 r. do Starosty G. wpłynęło pismo Okręgowego Urzędu Górniczego (OUG) w [...] informujące o podejrzeniu wydobywania kopaliny kruszywa naturalnego (piasku i żwiru) bez wymaganej koncesji przez B. T. na terenie działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości L., gm. G. stanowiącej współwłasność B. T. i E. T.. Do pisma OUG załączono notatkę służbową dokumentującą przeprowadzoną na wskazanym terenie przez inspektorów UOG w dniu [...] listopada 2007 r. wizję terenową oraz dokumentację fotograficzną, wskazującą na istnienie na przedmiotowej działce wyrobiska poeksploatacyjnego na powierzchni ok. 0, 5 ha o nieregularnym kształcie i głębokości ok. 2,0 - 2,5 m.

Z uwagi na powyższe w dniu [...] lutego 2008 r. Starosta G. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji, o czym zawiadomił B. T. i E. T., a w dniu [...] sierpnia 2008 r. wydał decyzję nr [...], w której ustalił B. T. i E. T. opłatę eksploatacyjną za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla kopaliny piasku wydobytej na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości L. Gm. G. tj. 435 395,52 (słownie: czterysta trzydzieści pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt pięć 52/100) złotych.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji – Starosta ustalił, że działalność polegającą na nielegalnym wydobyciu kopaliny prowadził jedynie B. T.. Jego żona E. T. w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2009 r. nie figurowała w ewidencji działalności gospodarczej, nie była również zaangażowana w wykonywanie robót budowlanych, polegających na niwelacji terenu pod budowę dwóch kurników. Ponadto organ ustalił, że B. T. prowadził działalność rolniczą - fermę drobiu. Faktury VAT wystawiał jako "Gospodarstwo Rolne B. T. L. [...] G.". Organ I instancji odniósł się również do wyjaśnień strony, według których wykonywał roboty budowlane w ramach budowy jednego kurnika – zgodnie z uzyskanym pozwoleniem budowlanym, a także roboty ziemne - niwelację terenu pod budowę dwóch następnych kurników. Mianowicie organ wyjaśnił, że przedłożona przez stronę decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] o warunkach zabudowy, a także decyzja Starosty G. z dnia [...] października 2006 r. nr [...]- pozwolenie na budowę dotyczyły już istniejącego kurnika. Wskazał również, że brak w nich jakiejkolwiek wzmianki o jakichkolwiek pracach przygotowawczych, związanych z koniecznością zniwelowania i zagospodarowania mas ziemnych. Podniósł także, że decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] o warunkach zabudowy ustala warunki zabudowy dla budowy dwóch nowych kurników na 80 000 sztuk kurcząt każdy. Przy czym wskazał, że również i w tej decyzji brak jest wzmianki o pracach przygotowawczych związanych z koniecznością zniwelowania terenu i zagospodarowania mas ziemnych. Wprawdzie wzmianka o takiej treści znalazła się w decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o warunkach zabudowy zmieniającej decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], w której wskazano, że: "masy ziemne (humus) powstałe w wyniku wykopów pod fundamenty projektowanych kurników należy zagospodarować przy niezbędnej niwelacji terenu na własnej działce inwestora. Dokładną ilość mas ziemnych należy określić w projekcie budowlanym". Jednakże następnie organ wywiódł, że w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany kurników o obsadzie 80.000 sztuk każdy oraz szamba brak jest jakichkolwiek zapisów o niwelacji terenu i ewentualnego przemieszczenia mas ziemnych. Pomimo tego jednak, jak podniósł organ – w dniu kontroli przeprowadzonej przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] w dniu [...] listopada 2007r. - w sąsiedztwie istniejącego już budynku kurnika na działce nr [...], teren był przekształcony w wyniku hałdowania piaszczystych mas ziemnych, a obok znajdowało się wyrobisko po wydobyciu urobku (kopaliny) na głębokość około 2,0 -2,5 m o powierzchni około 0,5 ha o nieregularnym kształcie. Wyrobisko było świeże, prowadzona była bieżąca eksploatacja, co zostało potwierdzone dokumentacją fotograficzną. Nadto organ I instancji podkreślił, że niwelacja terenu jest jednym z rodzajów prac przygotowawczych, które mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem, o czym mowa w art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1999r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), co oznacza, że prace te B. T. mógł wykonywać jedynie w obrębie istniejącego już kurnika, ponieważ na terenie nie objętym pozwoleniem było to zabronione. Sama decyzja zaś o warunkach zabudowy, jak podkreślił organ, nie upoważniała skarżącego do przystąpienia do prac ziemnych pod planowaną nową zabudowę. Prace te zostały bowiem wykonane w listopadzie 2007 r., czyli przed wydaniem pozwolenia na budowę kolejnych kurników.

Z uwagi na powyższe Starosta G. uznał, że B. T. prowadzi nielegalne wydobycie piasku pod pretekstem niwelacji terenu, a działalność ta ma charakter zarobkowy, ciągły i zorganizowany, przerwany dopiero czynnościami kontrolnymi OUG. Jak wskazał potwierdzają to 1) zeznania kierowcy samochodu ciężarowego, pracownika firmy H. Sp. z o.o. w G., z których wynika, że piasek z działki nr [...] w L. wywoził na polecenie kierownika na budowę "małej obwodnicy G." przez 2-3 dni, wykonując około 5-6 kursów dziennie, 2) faktura VAT nr [...] wystawiona w dniu 30 listopada 2007 r. przez Gospodarstwo Rolne B. T. dla firmy P.P.H. i U. "I." s.c. F. na sprzedaż piasku z wykopów fundamentowych w ilości 4783 t., 3) pismo z dnia 5 października 2009 r. wg którego od 14.11.2007 r. do 22.11.2007 r. samochody spółki przewiozły łącznie 2856 t. piasku zakupionego na podstawie faktury VAT z dnia 30.11.2007 r. nr [...] na sprzedaż piasku z załadunkiem w ilości 2856 t., wystawionej przez P.P.H.i U. "I." s.c. F. dla firmy H. spółka z o.o., 4) opinii w sprawie eksploatacji kopaliny na działce nr [...] w miejscowości L., wg której na badanym fragmencie działki [...]stwierdzono występowanie kopaliny pospolitej – kruszywa naturalnego w postaci piasków o różnej granulacji oraz ubytek mas ziemnych oraz wyliczenia biegłego, że z wyrobiska o pow. 3500m2 x 1,80m wydobyto 6300 m3 piasku.

Organ I instancji uznał za udowodnione, iż z całej ilości kopaliny nielegalnie wydobytej tj. 10999Mg sprzedano 4783 t., a pozostała ilość urobku zużyta została do budowy istniejącego kurnika. Uwzględniając te okoliczności, decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] ustalił B. T. opłatę eksploatacyjną za nielegalne wydobycie 4783 ton piasku tj. 4783 ton x 0,46 zł/t x 80, wynoszącą 176.014,40 zł – stanowiącą osiemdziesięciokrotność stawki opłaty eksploatacyjnej dla kopaliny piasku.

W odwołaniu od decyzji z [...] czerwca 2010 r. B. T. ponownie podkreślił, że w drugiej połowie 2007 r. wykonywał roboty budowlane związane z budową jednego kurnika (zgodnie z pozwoleniem na budowę) oraz roboty ziemne (niwelacja terenu) pod budowę dwóch następnych kurników, na które posiada już pozwolenie na budowę. Ze względu na treść art. 15 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze nie zgodził się by na niwelację terenu musiał posiadać koncesję, gdyż nie wykonywał działalności gospodarczej, a jedynie roboty budowlane, pod budowę następnych dwóch kurników. Jednak jego działania nie mogą być przez to zakwalifikowane jako nielegalne wydobywanie kopalin. Wyjaśnił, że prowadzi fermę drobiu, a nie wydobycie kopalin. Na poparcie swych twierdzeń przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2002r. (sygn. akt III KKN 397/00) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 1007/07). Wyjaśnił dodatkowo, że wyrównując teren do określonego poziomu uzyskał nadmiar piasku, który został wykorzystany pod budowę tzw. "małej obwodnicy G.", jednakże wywóz nadmiaru piasku na teren obwodnicy nie był celem samym w sobie, lecz tylko efektem ubocznym właściwej roboty budowlanej, polegającej na przygotowaniu terenu działki pod budowę kurników.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną przez B. T. decyzję Starosty G. z dnia [...] czerwca 2010 r.

W jej uzasadnieniu organ, powołując się na treść art. 85a ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z zm.), wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że B. T. na nieruchomości oznaczonej dz. Nr [...] w L. wydobywał kopaliny - piasek, mimo, że na działalność tego rodzaju nie posiadał koncesji. Podkreślił, że z opinii biegłego geologa z kwietnia 2009 r. wynika, że na nieruchomości tej znajduje się złoże kopaliny pospolitej - piasek o różnej granulacji.

Następnie z treści art. 15 ust. 1 powołanej ustawy wywiódł, że wydobywanie kopalin może odbywać się tylko i wyłącznie w ramach działalności gospodarczej, na którą przedsiębiorca uzyskał stosowną koncesję, a zakaz określony w art. 15 ust. 4 zdaniem organu ma charakter generalny i dotyczy jakiegokolwiek wydobywania kopalin, nawet na potrzeby własne. Wskazał, że restrykcyjność tej regulacji, wprowadzonej nowelą z dnia 22 kwietnia 2005 r. miała na celu przeciwdziałanie nielegalnemu prowadzeniu tego rodzaju działalności, gdy podmioty dopuszczające się tego procederu, argumentowały jego legalność, faktem nieprowadzenia działalności gospodarczej i wykorzystywania wydobytej kopaliny na własne potrzeby lub jej przekazywania innym osobom w formie darowizny. Zatem wydobycie kopalin przez podmiot niekorzystający z przymiotu przedsiębiorcy i nie posiadający stosownej koncesji zdaniem organu odwoławczego narusza treść wskazanych wyżej przepisów.

Odnosząc się do powołanego przez odwołującego się orzecznictwa, w szczególności Sądu Najwyższego organ wskazał, że stanowisko Sądu zostało ukształtowane na tle innego stanu prawnego i nie uwzględnia unormowania zawartego w art. 15 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2005r.

Powołując się zaś na wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2008r. sygn. akt Vl SA/Wa 2081/08 podkreślił, że osoba, która nie spełnia łącznie obydwu warunków: tj. posiadania statusu przedsiębiorcy i koncesji na wydobywanie kopaliny, a pomimo to prowadzi wydobycie kopalin podlega sankcji z art. 85 a ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Następnie wywiódł, że w aktualnym stanie prawnym istotne jest jedynie ustalenie, czy osoba prowadząca wydobycie była przedsiębiorcą i posiadała koncesję, bowiem jej brak przesądza o naruszeniu wskazanego zakazu, sankcjonowanego karą określoną w art. 85a ust. 1 powołanej ustawy.

Zdaniem organu argumentacja odwołującego się nie zasługuje na uwzględnienie.

Powołując się na notatkę służbową sporządzoną przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z wizji terenowej przeprowadzonej [...] listopada 2007 r. w miejscowości L., spowodowanej zawiadomieniem mieszkańców tej wsi w sprawie wydobywania kopaliny przez B. T. i wywożenia jej na budowę obwodnicy, wskazał że teren przedmiotowej nieruchomości został przekształcony w wyniku shałdowania piaszczystych mas ziemnych oraz powstałego wyrobiska po wydobyciu kopaliny na głębokość ok. 2 – 2,5 m poniżej poziomu terenu. Organ podkreślił, że w decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kurnika dla 50000 sztuk kurcząt, zlokalizowanej na działce nr [...] w L., a także w decyzji Starosty G. z dnia [...] października 2006r. nr [...]o pozwoleniu na budowę pierwszego kurnika o powierzchni zabudowy 3937,24m2 i powierzchni użytkowej 3805,32 m2 brak jest jakiejkolwiek wzmianki o konieczności przeprowadzenia przygotowawczych prac ziemnych, polegających na niwelacji terenu poprzez jego obniżenie aż o 2,0 – 2,5 m. Następnie podniósł, że w decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] maja 2006r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powyższego przedsięwzięcia przewidziano, że "grunt wykopów wykorzystać do niwelacji gruntu w obrębie własnego gospodarstwa". Niwelacji terenu nie przewiduje jednak kolejna decyzja z dnia [...] marca 2009r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa dwóch kurników na 80. 000 sztuk każdy zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] w L.".

Z treści art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organ wywiódł, że niwelacja terenu stanowi rodzaj prac przygotowawczych, a z treści art. 28 ust. 1 tej ustawy regułę, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił również, że niwelacja terenu, polegająca na przemieszczeniu dużych mas ziemnych w celu wyrównania terenu, winna być przewidziana w projekcie budowlanym, podczas gdy w rozpoznawanej sprawie, projekt nie przewidywał zmian w ukształtowaniu terenu.

Organ odwoławczy podniósł również, że dokonane ustalenia o wydobywaniu piasku na przedmiotowym terenie wynikają również z szeregu innych dowodów przeprowadzonych przez organ I instancji.

W konkluzji, SKO w [...] podkreśliło, że organ I instancji słusznie uznał, iż w toku postępowania wyjaśniającego bezspornie ustalono, iż B. T. w celach zarobkowych wydobył 4738 ton piasku, który następnie zbył na rzecz A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.i U. "I." i za to na podstawie art. 85a ust. i 86 ust. 1 ustawy podlega opłacie eksploatacyjnej w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej, dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania (0,46 za tonę stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2007 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych (Dz. U. Nr 211. Poz. 1541), tj. w kwocie 176 014,40 złotych.

W skardze na decyzję SKO w [...] z dnia [...] maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. T. zwany dalej skarżącym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że na działce o numerze ewidencyjnym nr [...] w obrębie gruntów wsi L. w drugiej połowie 2007 roku wykonywał roboty budowlane w ramach budowy jednego kurnika (zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę) oraz roboty ziemne (niwelację terenu) pod budowę dwóch następnych kurników, na budowę których w tamtym czasie pozwolenia wprawdzie nie posiadał, ale procedura związana z jego uzyskaniem już trwała.

Skarżący nie zgodził się z dokonaną przez organy administracji klasyfikacją robót ziemnych, podkreślając, że nadmiar urobku pozyskanego w trakcie prac przygotowawczych pod budowę nowych kurników, wywoził, lecz nie czynił tego w celach czysto zarobkowych i działań tych nie można zakwalifikować jako wymagających koncesji. Jak wskazał nie prowadził on bowiem działalności gospodarczej, a niwelacja terenu w art. 15 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie została wymieniona. Wywóz zaś nadmiaru piasku powstałego w wyniku niwelacji pod budowę tzw. "małej obwodnicy G." nie był celem samym w sobie, lecz tylko efektem właściwej roboty budowlanej polegającej na przygotowaniu terenu działki pod budowę kurników.

Na poparcie swych twierdzeń, ponownie jak w odwołaniu przywołał stosowne orzecznictwo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty G. z [...] czerwca 2010 nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 85 a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 b) ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. Nr 228 poz. 1947 ze zm.) oraz L.p. 28 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2007 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 211 poz. 1541).

Stosownie do art. 15 ust. 1 powołanej ustawy - koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin. Art. 15 ust. 4 stanowi zaś, że zabrania się wydobywania kopalin wykonywanego inaczej niż jako koncesjonowana działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

W razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, właściwe organy ustalają, w drodze decyzji, prowadzącemu taką działalność, opłatę eksploatacyjną w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania (art. 85a ust. 1). Organami właściwymi w sprawie ustalania opłat są: za wydobywanie bez wymaganej koncesji: a) kopalin podstawowych- minister właściwy do spraw środowiska, b) pozostałych kopalin - właściwy starosta (art. 85a ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2a). Z brzmienia zaś art. 5 ust. 1, 2, 2a i 3 wynika zaś, że piasek należy zaliczyć do kopaliny podstawowej.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest charakter dokonanych przez skarżącego w II połowie 2007 r. czynności na działce o nr ewid. [...] w obrębie gruntów wsi L.. Zdaniem skarżącego na wskazanej działce przeprowadzał m. in. niwelację terenu pod budowę dwóch kurników, podczas gdy organy administracji stoją na stanowisku, że roboty te noszą znamiona niedozwolonego wydobywania kopaliny w postaci piasku.

W ocenie Sądu za słuszne uznać należy twierdzenie organów administracji obu instancji, że skarżący dopuścił się nielegalnego wydobycia kopaliny. Z kompletnego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że na części terenu przedmiotowej działki, na której występuje złoże kopaliny pospolitej – piasek, znajduje się wyrobisko powstałe w wyniku wykopu ok. 10 999 Mg piasku. W świetle dokonanych ustaleń niesporne jest również, że 4738 ton piasku pochodzącego z rzeczonej działki przewożone było na budowę tzw. "małej obwodnicy" w G.. Faktura VAT nr [...] wystawiona przez skarżącego na rzecz P.P.H.U. "I." A. F. potwierdza sprzedaż przez niego 4783 ton piasku za kwotę 8 752,89 złotych.

Art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wprowadza nakaz uzyskania koncesji na działalność gospodarczą w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, a jego konsekwencją jest ust. 4 art. 15 powołanej ustawy zakazujący wydobywania kopalin inaczej niż koncesjonowana działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Stosownie zaś do art. 2 powołanej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447 ze zm.) - działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi zaś, że uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych.

Z brzmienia powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że zabronione jest wydobywanie kopalin ze złóż wykonywane inaczej niż w sposób zarobkowy, zorganizowany i ciągły tj. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz bez uzyskania koncesji na tego rodzaju działalność.

W tej sytuacji wykop piasku i jego sprzedaż w sytuacji braku koncesji na taką działalność stanowi nielegalne wydobycie kopaliny, naruszające warunki określone w cytowanych przepisach prawa. Charakter zaś tych działań (osiągnięcie zarobku, jej zorganizowanie oraz powtarzalność do czasu kontroli przez inspektorów Okręgowego Urzędu Górniczego w dniu [...] listopada 2007 r.) pozwala przyjąć, że czynności te wykonane były przez skarżącego w ramach działalności gospodarczej.

Zważyć bowiem należy, że opłaty, o których mowa w art. 85a ww. ustawy, mogą być ustalane wyłącznie w związku z działalnością, która wymaga koncesji.

W tej sytuacji uznać należy, że organy administracji słusznie zastosowały w niniejszej sprawie art. 85 a ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i ustaliły skarżącemu podwyższoną opłatę eksploatacyjną (w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej), pomnożonej przez ilość wydobytej kopaliny, tj. 4783 ton piasku, według stawki 0,46 złotych za tonę, obowiązującej w dniu 4 lutego 2008 r., tj. w dniu wszczęcia postępowania, stosownie do L.p. 28 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2007 r. obowiązującego w tej dacie.

W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez skarżącego uznać należy za bezzasadne. Stanowisko o podjęciu przez skarżącego prac przygotowawczych w postaci niwelacji terenu pod budowę dwóch kurników, w sytuacji braku w dacie tych prac pozwolenia na ich budowę, czyni tę argumentację pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Podkreślenia bowiem wymaga, za organami administracji, że decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] o warunkach zabudowy ustalająca warunki zabudowy dla budowy dwóch nowych kurników na 80 000 sztuk kurcząt każdy nie przewiduje prac przygotowawczych związanych z koniecznością zniwelowania terenu i zagospodarowania mas ziemnych. Wprawdzie wzmianka o takiej treści znalazła się w decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o warunkach zabudowy zmieniającej decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], w której wskazano, że: "masy ziemne (humus) powstałe w wyniku wykopów pod fundamenty projektowanych kurników należy zagospodarować przy niezbędnej niwelacji terenu na własnej działce inwestora. Dokładną ilość mas ziemnych należy określić w projekcie budowlanym". Zważyć jednak należy, że w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany kurników o obsadzie 80.000 sztuk każdy i udzielającej pozwolenia na ich budowę brak jest jakichkolwiek zapisów o niwelacji terenu i ewentualnego przemieszczenia mas ziemnych.

Również wywody skarżącego o nieprowadzeniu przez niego działalności gospodarczej uznać należy za bezprzedmiotowe. Z treści definicji zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą, konieczne jest łączne spełnienie trzech warunków: 1) dana działalność musi być działalnością zarobkową, 2) musi być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany oraz 3) w sposób ciągły. Stwierdzenie zatem zaistnienia wskazanych przesłanek pozwala przyjąć, że dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą. Przy czym, bez znaczenia w takim przypadku pozostaje fakt niezachowania warunków formalnych, takich jak uzyskanie wpisu od ewidencji działalności gospodarczej, numeru REGON, itp. W realiach niniejszej sprawy, Sąd podziela pogląd organów administracji o prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej. Twierdzenie skarżącego, że sprzedaż nadmiaru piasku, nie była prowadzona w celu osiągnięcia dochodu, lecz stanowiła efekt uboczny właściwej roboty budowlanej polegającej na przygotowaniu terenu działki pod budowę kurników, nie może się ostać w realiach niniejszej sprawy. Skarżący dokonywał sprzedaży kopaliny i wystawił fakturę VAT. Stosownie do art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.10.243.1623) prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Powoływanie się zatem na podjęcie przygotowawczych w okresie ponad dwóch lat przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (luty 2010 r.) nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i stanowi jedynie próbę uniknięcia sankcji majątkowej w związku z naruszeniem przepisów ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Co do pozostałych przesłanek pozwalających przyjąć, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą, zwrócić uwagę należy na zeznania świadków, z których wynika, że działalność ta miała charakter zorganizowany na każdym jej etapie, tj. począwszy od wydobycia, przez załadunek, wywóz i sprzedaż piasku, przerwaną kontrolą inspektorów Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] przeprowadzoną na skutek zawiadomienia mieszkańców wsi L..

W konsekwencji, w ocenie Sądu należy uznać, iż organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu zaskarżonych decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.