Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1225/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Koncesje
Powołane przepisy: article: art. 79 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 127 par. 2, art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Wyznaczenie składnic złomu, na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, następuje więc w drodze koncesji, mocą której właściwy organ /wojewoda/ upoważnia konkretne podmioty gospodarcze do wydawania zaświadczeń o kasacji, które wywołują skutki w sferze prawa publicznego w postaci możliwości wyrejestrowania pojazdu.

2. Ponieważ odwołanie rozpatrzył ten sam organ /pracownik upoważniony przez wojewodę do wydawania decyzji/, orzeczenie takie jako wydane z naruszeniem właściwości jest nieważne na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

TEZY

1. Wyznaczenie składnic złomu, na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, następuje więc w drodze koncesji, mocą której właściwy organ /wojewoda/ upoważnia konkretne podmioty gospodarcze do wydawania zaświadczeń o kasacji, które wywołują skutki w sferze prawa publicznego w postaci możliwości wyrejestrowania pojazdu.

2. Ponieważ odwołanie rozpatrzył ten sam organ /pracownik upoważniony przez wojewodę do wydawania decyzji/, orzeczenie takie jako wydane z naruszeniem właściwości jest nieważne na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 października 2001 r. sprawy ze skargi Wiktora O. na decyzję Wojewody M. z dnia 28 marca 2001 r. (...) w przedmiocie wyznaczenia składnic złomu do przyjmowania pojazdów podlegających na wniosek właściciela wyrejestrowaniu w związku z ich zniszczeniem /kasacją/ - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, (...).


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

Wojewoda S. w dniu 16 marca 1998 r. zarządzeniem nr 15 wyznaczył firmę "W." - Wiktora O. do przyjmowania pojazdów podlegających na wniosek właściciela wyrejestrowaniu w związku z ich zniszczeniem /kasacją/. Podstawą tego zarządzenia był art. 1a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. 1998 nr 32 poz. 176/ w związku z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./.

Pismem z dnia 12 grudnia 2000 r. Dyrektor Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Technicznej zawiadomił Wiktora O. o konsekwencjach zmian w podziale administracyjnym państwa na województwa. Wskazał, iż aktualnie brak jest podstaw do dalszego prowadzenia przez niego działalności polegającej na przyjmowaniu pojazdów do kasacji. Wojewoda M. zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2000 r. ustalił bowiem nowe zasady w sprawie postępowania przy wyznaczaniu składnic złomu. Jednocześnie Dyrektor Wydziału zażądał od firmy "W." dostarczenia szeregu dokumentów m.in. decyzji zezwalającej na czasowe gromadzenie odpadów.

W dniu 5 stycznia 2001 r. w składnicy złomu Wiktora O. została przeprowadzona kontrola, która zdaniem prowadzącego wykazała szereg nieprawidłowości. Z uwagi na to w dniu 10 stycznia 2001 r. Dyrektor Wydziału Infrastruktury Technicznej UW zawiadomił Starostwo Powiatowe, iż firma "W." nie spełnia wymagań z zakresu obowiązujących przepisów, do prowadzenia swojej działalności.

Pismem z 23 stycznia 2001 r. Wiktor O. zwrócił się więc do Wojewody M. o potwierdzenie uprawnień do kontynuowania dotychczasowej działalności. Do pisma tego dołączył szereg dokumentów.

W dniu 26 stycznia 2001 r. Dyrektor Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Technicznej UW odpowiedział wnioskodawcy, iż nie można pozytywnie rozpatrzyć jego sprawy. Powołał się przy tym na wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 5 stycznia 2001 r. Wskazał, iż zastrzeżenia przedstawiciela Wydziału Ochrony Środowiska dotyczyły m.in. braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, braku uszczelnienia i skanalizowana terenu, braku wydzielonego miejsca na rozbiórkę pojazdów, braku zezwolenia na czasowe gromadzenie odpadów oraz braku potwierdzenia odpadów na podstawie karty odbioru.

W dniu 30 stycznia 2001 r. Wojewoda M. zarządzeniem nr 11 zmienił zarządzenie Wojewody S. nr 15 z 16 marca 1998 r. w ten sposób, iż skreślił m.in. jako wyznaczone do odbioru pojazdów przedsiębiorstwo Wiktora O. W uzasadnieniu podkreślił, że przeprowadzona kontrola wykazała, że składnica ta nie spełnia wymagań określonych przepisami z zakresu ochrony środowiska i kwalifikuje się do cofnięcia otrzymanego zezwolenia na wystawianie zaświadczeń o skasowaniu pojazdów. Zarządzenie to zostało doręczone w dniu 16 lutego 2001 r.

W dniu 28 lutego 2001 r. Wiktor O. zwrócił się do Wojewody M. o uchylenie zarządzenia w części dotyczącej prowadzonego przezeń zakładu. Wskazał, iż został przez to pozbawiony uprawnień do przyjmowania pojazdów na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym. Przedstawił przy tym szereg zarzutów dotyczących prowadzonego wobec niego postępowania. Podkreślił, iż złomowaniem pojazdów zajmuje się od 1994 r. i dotąd nie było wobec niego żadnych zastrzeżeń. Dysponuje pozytywną opinią starosty o swojej działalności. Nie wie zaś w istocie, jakich nie spełnia wymagań.

Pismem z dnia 28 marca 2001 r. Dyrektor Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Technicznej UW stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany zarządzenia wojewody i odmówił uwzględnienia wezwania Wiktora O. do takiej zmiany.

W dniu 12 kwietnia 2001 r. Wiktor O. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na zarządzenie nr 11 Wojewody M. oraz odmowę z dnia 5 kwietnia 2001 r. Dyrektora Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Technicznej. Wskazał przy tym na brak podstawy do prowadzenia procedury weryfikacyjnej, jej nieprzejrzystość i nierówne traktowanie. Podkreślił, iż wspomnianą działalność prowadził od 1994 r. bez żadnych zastrzeżeń. Po zmianie w podziale administracyjnym dostarczył żądaną dokumentację. Do dzisiaj nie zapoznano go z zarządzeniem organizacyjnym wojewody z dnia 13 kwietnia 2000 r., chociaż dotyczy ono jego sprawy. Potwierdził przeprowadzenie u siebie kontroli, wskazał jednak, iż nie dano mu jej protokołu do podpisu. Zakwestionował też określanie kryteriów udzielania zezwoleń bez podstawy ustawowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej odrzucenie, jako złożonej po terminie. Wezwanie do usunięcia naruszenia zostało bowiem wniesione przez skarżącego w dniu 2 marca 2001 r., skargę zaś złożono 12 kwietnia 2001 r. Wskazał też, iż podstawą cofnięcia zezwolenia były wyniki kontroli z dnia 5 stycznia 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Przede wszystkim wymagała wyjaśnienia forma działania organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela, w przypadku: zniszczenia /kasacji/ pojazdu, jeżeli jego właściciel przedstawił zaświadczenie o przekazaniu pojazdu do składnicy złomu wyznaczonej przez wojewodę. Wyznaczenie to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, następuje w formie decyzji administracyjnej. Jest to bowiem akt o charakterze indywidualnym /wskazujący podmiot uprawniony do wydawania zaświadczeń oraz konkretny/ mający za przedmiot określoną działalność polegającą na złomowaniu pojazdów. Akt ten ma charakter władczy i pociąga za sobą nabycie uprawnień do prowadzenia wskazanej w tym przepisie działalności. Jest on oparty na upoważnieniu ustawowym z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Stanowi w istocie przykład koncesji, udzielanej przez organ administracji publicznej i charakteryzującej się tym, że nadaje ich adresatom szczególną pozycję wśród podmiotów prawa, wyrażającą się w możliwości prowadzenia takiego typu działalności, która stanowi realizację zadań czy uprawnień należących do państwa bądź samorządu terytorialnego /por. D. R. Kijowski, Pozwolenia w administracji publicznej, Białystok 2000 r. str. 176/. Wyznaczenie składnic złomu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych następuje więc w drodze koncesji, mocą której właściwy organ /wojewoda/ upoważnia konkretne podmioty gospodarcze do wydawania zaświadczeń o kasacji, które wywołują skutki w sferze prawa publicznego w postaci możliwości wyrejestrowania pojazdu.

Stwierdzenie, iż wyznaczenie składnic złomu przez wojewodę przybiera postać koncesji oznacza po pierwsze, iż niesłuszny jest zarzut strony przeciwnej dotyczącej przekroczenia terminu do wniesienia skargi. Termin ten liczy się od dnia doręczenia decyzji w sprawie. Taką decyzją była wydana w wyniku odwołania decyzja Dyrektora Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Technicznej UW. Jak bowiem stwierdził na rozprawie przedstawiciel wojewody, Dyrektor ten był upoważniony do wydania decyzji w imieniu wojewody. Wspomniana decyzja została wydana 28 marca 2001 r. a doręczona 5 kwietnia 2001 r. Skargę zaś wniesiono w dniu 12 kwietnia 2001 r. tj. w terminie 30 dni przewidzianym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Po drugie stwierdzenie, iż wyznaczenie składnic złomu następuje w drodze koncesji, a więc specyficznej formy decyzji administracyjnej, pociąga za sobą konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Rolnictwa i Infrastruktury Technicznej UW. Dyrektor ten upoważniony był bowiem jedynie do wydawania decyzji w imieniu wojewody. Nie mógł natomiast rozpatrywać odwołania od decyzji tegoż wojewody. Zgodnie z art. 127 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

Ponieważ odwołanie Wiktora O. rozpatrzył ten sam organ /pracownik upoważniony przez wojewodę do wydawania decyzji/, orzeczenie takie jako wydane z naruszeniem właściwości jest nieważne na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie wojewoda, o ile nie skorzystał z samokontroli, winien przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do organu stopnia wyższego.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 powoływanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 127 par. 2 i art. 156 par. 1 pkt 1 powoływanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 79 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy prawo o ruchu drogowym.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powoływanej ustawy o NSA.