Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1710/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 403 ust. 3 pkt 12
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Elżbieta Granatowska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi I. S., M. R. i R. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Warszawie z dnia 6 czerwca 2022 r. znak: WA.RUZ.423.11.2020.WP w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Warszawie solidarnie na rzecz I. S., M. R. i R. R. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Zlewni w Warszawie decyzją z dnia 20 stycznia 2020r., na podstawie art. 407 ust. 1, art. 400 ust. 1 i 6, art. 403 ust. 1 i 2, art. 396 ust. 1, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 389 pkt 6 w związku z art. 16 pkt 65 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku:

I. udzielił Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie na działkach nr ew. [...] obręb [...], urządzeń wodnych tj. koryt filtracyjnych o wymiarach 500 x 400 x 366 mm każde, ułożonych na podsypce żwirowej o grubości 40 cm, zlokalizowanych zgodnie z przedstawionym zestawieniem:

II. wskazał, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (art. 393 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne).

III. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do urządzeń wodnych wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi lokalnej - ul. [...] w Ł.

W uzasadnieniu organ podał, że Gmina Ł. (w imieniu i na rzecz której działał K. S.) wnioskiem z dnia 1 lutego 2018 r., uzupełnionym 11 kwietnia 2018 r., wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. koryt filtracyjnych na działkach nr ew. [...] oraz pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni pasa drogowego drogi lokalnej - ul. [...] w Ł. do ww. urządzeń. Do wniosku dołączono m. in. operat wodnoprawny wraz z opisem.

Pełnomocnik wnioskodawcy cofnął wniosek w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do urządzeń wodnych wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi lokalnej - ul. P. w Ł.

Decyzją z dnia 13 maja 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Warszawie Wód Polskich udzielił Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Wód Polskich, decyzją z dnia 12 sierpnia 2019 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W toku ponownego rozpoznania organ I instancji wskazał, że planowana jest przebudowa ulicy P. w Ł., wody opadowe i roztopowe z powierzchni pasa drogowego przebudowanej drogi spływać będą do koryt filtracyjnych ułożonych w poprzek drogi, inwestycja ma być realizowana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Koryta filtracyjne służące kształtowaniu zasobów wodnych, stanowią urządzenia wodne - art. 16 pkt 65 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Stosownie do art. 389 pkt 6 ww. ustawy na wykonanie urządzenia wodnego wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie do art. 397 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, organem właściwym do wydania przedmiotowego pozwolenia jest Dyrektor Zarządu Zlewni w Warszawie Wód Polskich.

Wnioskodawca przedłożył dodatkowe wyjaśnienia i uzupełnienia do operatu wodnoprawnego, mapę sytuacyjno - wysokościową z zaznaczonymi granicami działek i oznaczeniem wszystkich nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń wodnych i wyjaśnił, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku i przeanalizowaniu przedłożonych materiałów, Dyrektor Zarządu Zlewni w Warszawie Wód Polskich udzielił pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem. Stosownie do art. 400 ust. 6 ustawy Prawo wodne nie ustalono okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego.

Wobec cofnięcia wniosku w części dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do urządzeń wodnych, postępowanie w tym zakresie umorzono.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie decyzją z 9 kwietnia 2020r. WA.RUZ.423.11.2020.WP, po rozpatrzeniu odwołania I. S., M. R., R. R. oraz B. B., od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Warszawie z dnia 20 stycznia 2020 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19.11.2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1130/20, po rozpoznaniu skargi B. B. - uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2020r.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie decyzją z dnia 6 czerwca 2022r., WA.RUZ.423.11.2020.WP, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania I. S., M. R., R. R. oraz B. B., od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 20.01.2020 r., którą udzielono Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie na działkach nr ew. [...] obręb [...], urządzeń wodnych tj. koryt filtracyjnych oraz umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do urządzeń wodnych wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi lokalnej - ul. P. w Ł. - uchylił pkt I zaskarżonej decyzji i w tym zakresie:

I. udzielił Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. budowę pięciu koryt filtracyjnych o wymiarach 500 x 400 x 366 mm każde (długość x szerokość x grubość) z polipropylenu oraz pokrywy żeliwnej z ośmioma otworami filtracyjnymi o średnicach DN100 w dnie koryta, służących do odwadniania szczelnej powierzchni zanieczyszczonej pasa drogowego dróg lokalnych, ułożonych na posypce żwirowej o grubości 40cm i geowłókninie, rozmieszczonych zgodnie z tabelą nr 1:

Zobowiązał podmiot uprawniony do:

1.wykonania robót zgodnie z warunkami decyzji, nie naruszając interesów osób trzecich, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, a w przypadku wyrządzenia szkód powstałych podczas budowy w stosunku do osób trzecich - ich naprawienia.

2.ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z warunkami technicznymi dotyczącymi:

a) zapewnienia dostępu do drogi publicznej,

b) ochrony przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności a także dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,

c) ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie,

d) ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby.

3. niedoprowadzania do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie właściciela wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

4.usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na gruncie właściciela na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

5.doprowadzenia przyległego terenu do stanu pierwotnego po zakończeniu robót.

6.zgłoszenia wykonanych urządzeń wodnych Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie PGW Wody Polskie w terminie 30 dni od dnia przystąpienia do ich użytkowania.

7.utrzymywania w należytym stanie technicznym wykonanych urządzeń wodnych wraz z ich niezbędną konserwacją, remontami i przeglądami okresowymi w celu zachowania ich funkcji.

8.niezwłocznego podejmowania działań na wypadek wystąpienia awarii oraz informowania o zaistniałych awariach mających negatywny wpływ na naruszenie interesów osób trzecich, a także o czasie trwania i sposobie usunięcia awarii.

W pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że na wniosek Gminy Ł., Dyrektor Zarządu Zlewni w Warszawie decyzją z dnia 20.01.2020 r., udzielił Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. koryt filtracyjnych, na działkach o nr ew. [...] obręb [...], gmina Ł. oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia Gminie Ł. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do urządzeń wodnych wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi lokalnej - uL P. w Ł. Odwołanie od tej decyzji złożyli: B. B., R. R., I. S. – R. i M. R.

Skarżący nie wyrazili zgody na budowę drogi w ul. [...], a nadto wskazali, że:

1. w dokumentacji zakwalifikowano dz. nr ew. [...] obręb [...] do pasa drogowego ul. P., jednak działki te należą do ul. [...], gdzie nie było i nie ma drogi publicznej;

2. nie zweryfikowano ważności pełnomocnictwa udzielonego K. S. w związku ze zmianami władz samorządowych w Gminie Ł.;

3. na zebraniu z mieszkańcami ul. [...], w dniu 13.02.2020 r. z-ca Burmistrza Gminy Ł. złożył deklarację, że zamierzenie inwestycyjne nie będzie realizowane;

4. Gmina została pozbawiona prawa ustosunkowanie się do decyzji;

5. dokumenty załączone do wniosku nie zawierają analizy współrzędnych wysokościowych terenu, nie pokazują wszystkich parametrów usytuowania projektowanych koryt w stosunku do istniejących budynków mieszkalnych; przyjęto skrajnie wadliwe rozwiązanie techniczne skutkujące napływem wody bezpośrednio pod fundamenty budynków; doszło do naruszenia art. 396 pkt 8 w części wymagań ochrony zdrowia ludzi;

6. koryta filtracyjne, a następnie droga uniemożliwią ustawienie ogrodzenia i bramy wjazdowej na posesję;

7. droga nie będzie spełniała parametrów technicznych wymaganych dla dróg gminnych;

8. dojdzie do zniszczenia nieruchomości, także z powodu małej przestrzeni między budynkami (6,06 m).

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie decyzją z dnia 9 kwietnia 2020r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2020r.

WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 19.11.2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1130/20 uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2020r.

Dyrektor RZGW w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdził, iż decyzja organu I instancji wymaga uchylenia w części dotyczącej pkt I w zakresie wyszczególnienia celu projektowanych urządzeń wodnych, opisu urządzenia wodnego w tym podstawowych parametrów charakteryzujących oraz nałożenia obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności I gospodarki, w zasięgu oddziaływania urządzeń wodnych.

Organ potwierdził ważność pełnomocnictwa udzielonego K. S., pomimo nastąpienia zmiany władz w Gminie Ł.

Pozwolenie wodnoprawne udzielone Gminie Ł. nie jest decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i nie udziela zezwolenia na przebudowę ul. P., co za tym idzie nie analizuje kwestii prawidłowości czy słuszności lokalizacji zaprojektowanych rozwiązań.

Zgodnie z art. 393 ust. 4 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne nie rodzi dla adresata decyzji praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Ustawa Prawo wodne nie reguluje zagadnień uzyskania prawa do użytkowania nieruchomości lub urządzeń wodnych. Organ właściwy w sprawach gospodarki wodnej rozpatrując sprawę nie kieruje się interesem stron przy wyborze rozwiązania, lecz ma za zadanie sprawdzenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z wymogami Prawa wodnego.

Powoływane naruszenie interesów osób trzecich wynikające z pozwolenia wodnoprawnego oraz negatywny wpływ planowanego urządzenia wodnego, nie miało potwierdzenia w dokumentacji. Wydane pozwolenie wodnoprawne w żaden sposób nie ingeruje w prawo własności skarżących, a kwestie te nie podlegają rozpatrywaniu w procedurze wydawania pozwoleń wodnoprawnych.

Nie można uzależniać wydania pozwolenia wodnoprawnego od uzyskania zgody na korzystanie z urządzenia wodnego lub gruntu niezbędnego do realizacji uprawnień, jakie zostaną zawarte w pozwoleniu. Decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego, ustalając usytuowanie i warunki wykonania urządzenia wodnego nie reguluje warunków uzyskania przez zainteresowanego prawa do użytkowania nieruchomości niezbędnych mu do realizacji inwestycji. Kwestie te podlegają regulacjom prawa cywilnego i wymagają odrębnych uzgodnień zainteresowanych stron. Ryzyko związane z ewentualną możliwością nieuzyskania od właściciela gruntów prawa do ich dysponowania ponosi inwestor, który ma sześć lat na uzyskanie wymaganych decyzji na budowę. Niespełnienie powyższego warunku powoduje, że decyzja z mocy art. 414 ust. 1 pkt 4 u.p.w. wygasa. Tym samym brak zgody właściciela gruntów na wykonanie urządzeń wodnych w granicach jego własności nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia ustawy Prawo wodne i nie wpływa na możliwość wydania decyzji,

Zgodnie z art. 409 ust. 2 pkt 1 u.p.w. część graficzna operatu powinna zawierać plan urządzeń wodnych i zasięg ich oddziaływania, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu. Mapa znajdująca się w aktach sprawy spełnia powyższe wymagania. Mapa nie musi zawierać m.in. wejścia do piwnicy pod budynkiem, jak to może mieć miejsce przy składaniu wniosku o pozwolenie na budowę.

Decyzja organu I instancji wymagała uzupełnienia o wskazanie celu projektowanych do wykonania urządzeń wodnych, opisu urządzenia wodnego w tym podstawowych parametrów charakteryzujących urządzenie. Nie nałożono żadnych obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń wodnych.

Obowiązki określone w pkt I ppkt 1 decyzji są zgodne z wnioskiem. Dodatkowe warunki oraz obowiązki opisane w pkt I ppkt 1.6 nałożono ze względu na kontrolę organu w kwestii legalności wykonywania urządzeń wodnych, a w pkt I ppkt 1.7 z uwagi na art. 188 u.p.w. stanowiący, iż utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli. Inwestor powinien dołożyć starań, aby zapewnić dobre warunki spływu wód w czasie trwania robót, w szczególności związanych z naruszeniem ich naturalnego spływu. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił decyzję w zaskarżonym zakresie i orzekł jak w sentencji.

I. S., M. R., R. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 6 czerwca 2022 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1) art. 403 ust. 1 ustawy Prawo wodne, skutkujące nieważnością decyzji, poprzez ponowne wydanie pozwolenia wodnoprawnego:

- bez określenia celu projektowanych urządzeń wodnych i innych robót,

- bez określenia celu i zakresu korzystania z wód,

- bez wskazania warunków wykonywania uprawnienia oraz obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w szczególności obowiązków wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub pomniejszających negatywne skutki pozwolenia wodnoprawnego,

2) art. 396 pkt 7 i 8 u.p.w., poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z rażącym naruszeniem wymagań ochrony zdrowia ludzi i środowiska.

3) art. 40 § 1 k.p.a., 104 § 1 k.p.a., 109 § 1 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną;

4) art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1130/20 uchylił poprzednią decyzję organu II instancji z dnia 9 kwietnia 2020 r.

Sąd administracyjny wskazał wówczas, że organ II instancji nie wyjaśnił celu wydania pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych, pozwolenie nie określa obowiązków wnioskodawcy wobec osób trzecich (interes ludności), nie zawarł w decyzji obowiązku utrzymania urządzeń w należytym stanie technicznym, wykonywania remontów, przeglądów eksploatacyjnych, konserwacji itp., organ nie ocenił czy realizacja urządzeń nie będzie negatywnie wpływała na interes osób trzecich, z uwagi na ich umieszczenie ich w sąsiedztwie zabudowy, ze szczególnym zwróceniem uwagi na położenie urządzeń na działkach nr [...].

W ponownie wydanej decyzji organ odwoławczy nie sprostał wymogom wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie ocenił czy realizacja urządzeń nie będzie negatywnie wpływała na interes osób trzecich. Przedmiotowe pozwolenie dotyczy urządzeń wodnoprawnych położnych w sąsiedztwie zabudowy, na działkach numer [...] i [...]. Ocena wpływu realizacji tych urządzeń na interes osób trzecich ma kluczowe znaczenie.

Brak jest w decyzji zabezpieczenia przed zagrożeniami, które mogą powstać w związku z realizacją przedsięwzięć. Posadowienie koryt filtracyjnych w linii fundamentów i odbiór wód opadowych, roztopowych doprowadzi do podmycia i osunięcia fundamentów, a w konsekwencji do katastrofy budowlanej.

W dalszym ciągu organ II instancji nie sprecyzował jaki był cel wydania przedmiotowego pozwolenia. Działania majce na celu prowadzenie drogi przez działki skarżących (numer [...] i [...]) są zbędne, gdyż wszyscy właściciele nieruchomości przy ulicy [...] mają dostęp do dróg publicznej - ulicy [...]. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego dla [...] nie przewidziano połączenia ulicy [...] z ulicą [...].

Jedynym elementem, który uległ korekcie w obecnie wydanej decyzji, to opis koryt filtracyjnych oraz pokrywy żeliwnej z otworami filtracyjnymi. Decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną, gdyż wiele lat temu doszło do sprzedaży działki numer [...] wraz z częścią drogi oznaczonej numerem [...], czego organ nie uwzględnił.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Regulacja ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie.

Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. IV SA/Wa 1130/20 - uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ówczesnej ocenie Sądu organ odwoławczy nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 15 K.p.a. i art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., gdyż nie rozpoznał sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności tj. nie przeprowadził jej analizy w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne, zaniechał ustalenia poprawności i kompletności wydanego pozwolenia wodnoprawnego.

Przedmiotem postępowania administracyjnego był wniosek Gminie [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. koryt filtracyjnych na działkach nr ew. [...] obręb [...]. Zakres tego co winno zawierać pozwolenie wynika wprost z art. 403 ustawy Prawo wodne. Z brzmienia art. 403 ust. 1 ustawy wynika, że pozwolenie winno ustalać: cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki w zasięgu oddziaływania planowanego do wykonania urządzenia, a w szczególności inne kwestie wskazane w ustępie 2.

Ponownym zdaniem organu odwoławczego było wyjaśnienie w oparciu o zgromadzone dokumenty, jaki był cel pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych. Sąd zauważył, że ich wykonanie związane ma być z realizacją budowy lub przebudowy (w tytule wniosku było sformułowanie budowa, w operacie przebudowa i budowa) ul. [...] w Ł., na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zgodnie z ustawą z 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Pozwolenie nie określało obowiązków wnioskodawcy wobec osób trzecich (interes ludności), jak również ze względu na ochronę zasobów środowiska. Przedłożony do akt operat wodnoprawny opisuje zobowiązania wnioskodawcy w tym zakresie (np. utrzymania urządzeń w należytym stanie technicznym, wykonania remontów, przeglądów eksploatacyjnych, konserwacji, itp.), organ nie zawarł jednak powyższych danych w decyzji. Nie ocenił, czy realizacja urządzeń nie będzie negatywnie wpływała na interes osób trzecich, chociażby z uwagi na ich umieszczenie w sąsiedztwie zabudowy na działkach nr [...]. Zgodnie z planem sytuacyjnym, dołączonym przez wnioskodawcę przy piśmie z 25 listopada 2019r., zasięg oddziaływania urządzenia wodnego znajduje się w pobliżu (w granicach) zabudowań mieszkalnych. W decyzji nie odniesiono się do tej kwestii, mimo, że na etapie odwołania strony wyrażały zaniepokojenie tą sytuacją.

Ogólny opis urządzenia nie spełnia wymogów z art. 403 ust. 2 pkt 12, zgodnie z którym w pozwoleniu ustala się w szczególności opis urządzenia wodnego, w tym podstawowe parametry charakteryzujące urządzenie i warunki jego wykonania. Organ ograniczył się do wskazania wymiarów koryt filtracyjnych, nie określił jakie to mają być filtry, jak wykonane. W operacie (str. 5) opisano podstawowe uwarunkowania jakie winno spełniać urządzenie. Organ nie uzasadnił dlaczego dokonał tak ogólnego opisu urządzenia, co może w przyszłości mieć wpływ na ustalenie poprawności wykonania decyzji.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że zasadność lokalizacji drogi, czy też wyboru podstawy prawnej w oparciu o którą inwestor chce dokonać jej realizacji, nie podlega ocenie organu wydającego pozwolenie wodnoprawne. Stosowną decyzję w tym względzie podejmuje inny organ, a strona ma prawo ją kwestionować w drodze wniesienia odpowiednich środków procesowych.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany był wyjaśnić przesłanki istotne dla prawidłowego funkcjonowania pozwolenia. Organ odwoławczy nie zrealizował jednak wszystkich wytycznych powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ nie dokonał oceny czy realizacja urządzeń nie będzie negatywnie wpływała na interes osób trzecich, z uwagi na ich zaprojektowanie w sąsiedztwie zabudowy, ze szczególnym zwróceniem uwagi na położenie urządzeń na działkach nr [...]. Nie odniósł się do zarzutu skarżących, że posadowienie koryt filtracyjnych w linii fundamentów i odbiór wód opadowych, roztopowych doprowadzi do podmycia i osunięcia fundamentów, a w konsekwencji do katastrofy budowlanej. W dalszym ciągu organ II instancji nie wskazał na cel wydania przedmiotowego pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych, zwłaszcza że strony kwestionowały potrzebę inwestycji drogowej. Jednak brak oceny wpływu realizacji urządzeń wodnoprawnych na interes osób trzecich (zwłaszcza skarżących) był podstawową wadliwością w zakresie wymagań stawianych uzasadnieniu decyzji - wskazaną w poprzednim wyroku jako niezbędną do usunięcia.

Chociaż zarzuty skargi wskazywały na rażące naruszenie prawa, to Sąd nie dopatrzył się takiej wadliwości zaskarżonej decyzji, z pewnością nie zachodziła przesłanka skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną (gdyż ewentualne pominięcie uczestnika, stanowić może podstawę do wznowienia postępowania i tylko na wniosek pominiętego).

Przy kolejnym rozpoznaniu odwołania, organ zobowiązany będzie do rzetelnego wykonania wskazań skierowanych do niego, a zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. IV SA/Wa 1130/20.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawi art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.