Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1892/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 sierpnia 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wypowiedziało się w sprawie ustalenia T.G. i Z.G. podatku od nieruchomości za 2009r.

Zawierająca tę decyzję przesyłka skierowana do T.G.wskutek jego nieobecności była dwukrotnie awizowana pod jego adresem zamieszkania, a to w dniu 27 sierpnia 2012r., potem w dniu 4 września 2012r., następnie zaś powróciła do SKO jako niepodjęta w terminie.

Podobnie przesyłka z decyzją skierowana do Z.G. wskutek jego nieobecności była dwukrotnie awizowana pod jego adresem zamieszkania, a to w dniu 24 sierpnia 2012r., potem w dniu 3 września 2012r., następnie zaś powróciła do SKO jako niepodjęta w terminie.

W dniu 5 listopada pełnomocnik podatników nadał na poczcie przesyłkę zawierającą skargę na opisane wyżej rozstrzygnięcie, w której sformułował wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 23 października siostra Z. G., która przebywała pod adresem jego zamieszkania odebrała wezwanie z UMK do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2007-2012r. W dniu 30 października 2012r. przekazała tę przesyłkę bratu, który do tej daty przebywał pod innym adresem w miejscu pracy w I. Ten zaś poinformował o niej brata – T. G., który udał się do UMK w K. i dopiero tam dowiedział się o wydaniu decyzji SKO w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2007-2012r.

Pełnomocnik zastrzegł, że do dnia wniesienia skargi nie zostały natomiast skarżącym doręczone same decyzje w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2007-2012r., a w ich skrzynkach na listy brak też było stosownych awiz. Obaj skarżący złożyli na poczcie reklamacje dotyczące przedmiotowych przesyłek, które nie zostały jednak jeszcze rozpoznane.

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W wyniku wniesionego przez pełnomocnika skarżących zażalenia postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.

NSA stwierdził, że w przedmiotowej sprawie pojawiły się nowe, istotne okoliczności, których Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wydając zaskarżone postanowienie, ponieważ nie były one wtedy znane. Okoliczności te zostały podniesione przez skarżących w zażaleniu i, zdaniem tutejszego Sądu, mogą mieć istotny wpływ na niniejszą sprawę. Dotyczą reklamacji złożonych przez skarżących w urzędach pocztowych w K.. Zdaniem Sądu drugiej instancji, w odpowiedzi na reklamację Z. G. zawarta jest istotna nieścisłość. Naczelnik poczty wskazał, że przesyłka była awizowana w dniu 24 sierpnia oraz w dniu 4 września 2012 r. Natomiast data II awizacji wskazana przez pracownika poczty to dzień 31 sierpnia 2013 r. Różnica ta, w ocenie NSA, może budzić poważne wątpliwości czy przesyłka była faktycznie drugi raz awizowana w miejscu zamieszkania skarżącego, a co za tym idzie, można mieć wątpliwości czy przesyłka za pierwszym razem została awizowana. Natomiast w przypadku T. G. postępowanie reklamacyjne nie zostało jeszcze zakończone.

Poczta Polska S.A. rozpatrując reklamację ww. przesyłki skierowanej do T.G. stwierdziła, że przesyłkę tę po nieudanej próbie doręczenia w dniu 27 sierpnia 2012r. awizowano do odbioru w placówce oddawczej adresata, a następnie w dniu 4 września dokonano powtórnej awizacji. Przedmiotową przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 11 września 2012r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Jeśli zaś chodzi o przesyłkę skierowaną do Z.G. wyjaśniono, że przesyłkę tę po nieudanej próbie doręczenia w dniu 24 sierpnia 2012r. awizowano do odbioru w placówce oddawczej adresata, a powtórne zawiadomienie sporządzono w dniu 31 sierpnia 2012r. (piątek), które zostało doręczone w dniu 3 września 2012r. (poniedziałek). Zastrzeżono przy tym, że pracownik dokonujący powtórnej awizacji winien był umieścić na przesyłce datę doręczenia zawiadomienia, tj. datę 3 września 2012r., a nie datę jego sporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, że z mocy art. 190 zd. 1 w zw. z art. art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Nie obejmuje natomiast ocen dotyczących stanu faktycznego.

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w świetle § 3 tego artykułu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Ponownie przystępując do analizy treści wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podkreślić należy, iż przedmiotowy wniosek został złożony w terminie, a zatem możliwa jest jego merytoryczna ocena. Jeżeli bowiem przyczyna uchybienia terminu ustała z momentem zapoznania się przez jednego ze skarżących z aktami administracyjnymi w dniu 30 października 2012r. to rozpoczęty w ten sposób bieg terminu do zaskarżenia decyzji miał swój kres w dniu 6 listopada 2012r. Skierowany do Sądu w dniu 5 listopada 2012r. wraz z towarzyszącą skargą wniosek o przywrócenie terminu, czynił zatem zadość ustawowym przesłankom.

Przechodząc do powtórnej oceny okoliczności wskazanych we wniosku skarżących raz jeszcze podkreślić należy, iż przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie miała regulacja art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., nr 749 ze zm.), w świetle której w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zaś adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w tym miejscu, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Przeprowadzone przez Pocztę Polską postępowanie reklamacyjne potwierdziło ponad wszelką wątpliwość prawidłowość podjętych przez pracowników owego operatora czynności materialnych, które stały się podstawą dla przyjęcia określonej przepisem art. 150 Ordynacji fikcji doręczenia przesyłki T.G. Reklamowaną przesyłkę po nieudanej próbie doręczenia w dniu 27 sierpnia 2012r. awizowano do odbioru w placówce oddawczej adresata, a następnie w dniu 4 września dokonano powtórnej awizacji, by w końcu zwrócić ją do nadawcy w dniu 11 września 2012r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Oczywiste nieścisłości dotyczą natomiast daty powtórnej awizacji przesyłki poleconej skierowanej do Z. G. W świetle kolejnych wyjaśnień operatora pocztowego niewątpliwe jest bowiem pierwotne awizowanie tej korespondencji w dacie 24 sierpnia 2012r. Wątpliwości dotyczyły natomiast kwestii, kiedy miało nastąpić drugie awizowanie, czy to 31 sierpnia 2012r. (zapisek na kopercie), 4 września 2012r. (tak kopia informacji dotyczącej przedmiotowej przesyłki na k. 42 akt sądowych), czy też 3 września 2012r. (odpowiedź na reklamację strony). Za właściwą przyjęto datę 3 września 2012r., jako ustaloną po przeprowadzeniu przez Pocztę Polską postępowania reklamacyjnego, w wyniku którego ustalono, że powtórne zawiadomienie sporządzono w dniu 31 sierpnia 2012r. (piątek – data ujawniona na przesyłce), które zostało doręczone dopiero w dniu 3 września 2012r. (poniedziałek).. Niemniej jednak okoliczność ta nie miała dla sprawy pierwszorzędnego znaczenia. Dla przyjęcia przesłanek zastosowania przepisu art. 150 Ordynacji podatkowej, istotne było bowiem przede wszystkim samo powtórne zawiadomienie po upływie 7 dni od daty złożenia pisma w placówce pocztowej, Nie można przyjmować, że jedynym dowodem mogącym skutecznie potwierdzać fakt dochowania wymogów z art. 150 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa jest stosowna adnotacja doręczyciela. Dopuszczalna jest ocena wszelkich dowodów w tym względzie i przeprowadzenie różnorakich wnioskowań wyprowadzonych z ustalonych okoliczności (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., I GSK 475/05, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2010 r., II FSK 1443/08). Wyjaśnienia przedstawicieli operatora co do samego faktu tego awizowania nie budzą natomiast wątpliwości. Bieg czternastodniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, którego koniec wyznacza datę fikcyjnego doręczenia, nie jest już zaś w żaden sposób warunkowany chwilą ponownego pozostawienia zawiadomienia dla adresata.

Jeszcze raz podkreślić przy tym należy, że w ocenie Sądu przytoczone przez skarżących okoliczności, a to niedoręczenie przez Pocztę Polską przesyłki z decyzjami oraz niepozostawienie przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce, nie są przekonujące. Z dołączonych do akt przesyłek zaopatrzonych w zwrotne potwierdzenie odbioru oraz wyjaśnień przedstawicieli operatora jednoznacznie wynika, iż przesyłki te były dwukrotnie awizowane pod adresem każdego ze skarżących, a zatem brak jest podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż powstałe wskutek zapisków osoby doręczającej korespondencję świadectwo faktu i daty awizowania przesyłki ma charakter dowodu prima facie, kreuje zatem swoiste domniemanie prawidłowości doręczenia, to jednak jego zakwestionowanie w toku niniejszego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu niewątpliwie wymaga uwiarygodnienia okoliczności przeciwnych, co jednak nie miało miejsca. W tym miejscu odwołać się można mutatis mutandis do wypowiedzi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt III CZ 51/98 zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia. Osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem w warunkach niniejszej sprawy twierdzenia skarżących oparte na ich wiedzy nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym. W szczególności wyniki przeprowadzonych postępowań reklamacyjnych nie wspierają w żaden sposób wersji skarżących. Nie można przy tym oprzeć się wrażeniu, że mało prawdopodobne jest, by w przypadku dwóch różnych placówek pocztowych, a co za tym idzie również dwóch różnych listonoszy mogło dojść do tak oczywistego uchybienia obowiązkom doręczyciela, byłby to zdumiewający zbieg okoliczności.

Odnosząc się do zarzutów skarżących pod adresem sposobu funkcjonowania Poczty Polskiej – wskazać należy, że przepisy o doręczeniu mają charakter obligatoryjny, który wyłącza swobodną dyspozycję stron w zakresie sposobu doręczania pism sądowych (zasada oficjalności doręczeń). Doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną, wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Polega ono na zgodnym z przepisami umożliwieniu określonej osobie zapoznania się z treścią przeznaczonej dla niej korespondencji. Sąd dokonując, jak w niniejszej sprawie oceny prawidłowości doręczenia, z natury rzeczy opierać się musi na treści akt postępowania, przyjmując w braku nasuwających się wątpliwości stan faktyczny wynikający ze ściśle określonej procedury doręczenia korespondencji sądowej. Zaistnienie wspomnianych wątpliwości związane być zaś musi zasadniczo – co oczywiste - z nieścisłościami, jakie występują w treści zgromadzonej w sprawie dokumentacji. W sposób oczywisty procedura doręczenia pism opiera się niechybnie na zaufaniu, jakim obdarza się osobę dostarczającą przesyłki. Dochowanie ustawowych wymogów oraz wiarygodność konkretnego doręczyciela weryfikować można jedynie za pomocą czynionych przez niego zapisków. Sąd nie znajduje natomiast jakichkolwiek podstaw do odmówienia wiarygodności sporządzonej w ten sposób dokumentacji w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.