Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1041/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 i art . 6
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 101
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka- Duda WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na uchwałę nr XXXI/222/12 Rady Miejskiej w Skale z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi skargę oddala


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Skale w dniu 20 grudnia 2012 r. podjęła uchwałę Nr XXXI/222/12 w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi /k.31/.

Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591 z późn. zm.) oraz art. 6r ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 roku poz. 391, dalej "u.p.c.g.").

Pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. M. B. – dalej skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 52 § 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwał do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie lub zmianę Uchwały Nr XXXI/222/12 Rady Miejskiej w Skale z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli, nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakresie, w jakim nakłada ona na właścicieli (mieszkańców) nieruchomości położonych na terenie Gminy Skała obowiązek transportu odpadów zielonych do punktu selektywnego zbierania odpadów położonego w miejscowości Cianowice (ul. Do Cegielni) we własnym zakresie i na własny koszt (§ 3 ust. 2 i 3 Uchwały Nr XXXI/222/12). Skarżący wskazał, że postanowienia § 3 ust. 2 i 3 powołanej Uchwały Nr XXXI/222/12 Rady Miejskiej w Skale z dnia 20 grudnia 2012 r. są sprzeczne z przepisami art. 3 ust. 1 i 2 pkt 6, art. 9d ust. 1 oraz art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Na skutek takiego uregulowania sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w miejscowości Maszyce położonej na obszarze Gminy Skała dochodzi do nieuprawnionego przenoszenia (w aspekcie organizacyjnym i finansowym) realizacji zadań i obowiązków ustawowych jednostki samorządu terytorialnego na mieszkańców gminy.

Zawiadomieniem z dnia 6 maja 2016 r. Rada Miejska w Skale poinformowała o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 lipca 2016 r.

Rada Miejska w Skale w dniu 31 maja 2016 r. podjęła uchwałę Nr XXI/147/16 w sprawie zmiany Uchwały nr XXXI/222/12 Rady Miejskiej w Skale z dnia 20 grudnia 2012r dot. określenia szczegółowego sposobu i zakresu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowanie tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi /k.81/.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł skargę na uchwałę Nr XXXI/222/12 z dnia . W uzasadnieniu wskazał, iż jej postanowienia zawarte w § 3 ust. 2 i 3 naruszają przepisy prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 i 2 pkt 6, art. 9d ust. l oraz art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez takie uregulowanie sposobu i zakresu świadczenia usług odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w miejscowości Maszyce i zagospodarowania tych odpadów, które prowadzi do nieuprawnionego przenoszenia (w aspekcie organizacyjnym i finansowym) realizacji zadań i obowiązków ustawowych jednostki samorządu terytorialnego na mieszkańców gminy Skała, tj. nakłada na nich obowiązek transportu odpadów zielonych do punktu selektywnego zbierania odpadów położonego w miejscowości Cianowice (ul. Do Cegielni) we własnym zakresie i na własny koszt (§ 3 ust. 2 i 3 Uchwały Nr XXXJ/222/12). Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na treść art. 3 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazał, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, które zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności m.in. tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie m.in.: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4.

Natomiast paragraf 3 skarżonej uchwały stanowi, że:

1. Odpady wymienione w § 1 ust. 2 mieszkańcy mogą bezpłatnie oddawać w

punkcie selektywnego zbierania odpadów (Baza magazynowo - techniczna

"Cegielnia").

Do punktu selektywnego zbierania odpadów mieszkańcy mogą również

bezpłatnie oddawać zebrane w sposób selektywny odpady komunalne z papieru, szkła, tworzywa sztucznego, metalu oraz odpady zielone z pielęgnacji

ogródków, a także meble i inne odpady wielkogabarytowe, w przypadku gdy

pozbycie się tych odpadów jest konieczne poza harmonogramem odbioru z

nieruchomości.

3. Transport odpadów do punktu selektywnego zbierania odpadów mieszkańcy zapewniają we własnym zakresie i na własny koszt.

Zgodnie zaś z § 21 Uchwały nr XXXI/217/12 Rady Miejskiej w Skale z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Skała odpady komunalne, selekcjonowane i nieselekcjonowane są odbierane z nieruchomości zgodnie z harmonogramem przez podmiot uprawniony. Paragraf 22 wspomnianej Uchwały stanowi, że do odbierania odpadów komunalnych nieselekcjonowanych ulegających biodegradacji podmiot uprawniony jest zobowiązany używać samochodów specjalistycznych, a ponadto że do odbierania odpadów budowlanych i zielonych można używać samochodów przystosowanych do przewozu kontenerów lub skrzyniowych. Powinny one być przykryte, aby nie powodowały podczas transportu zanieczyszczenia i zaśmiecenia terenu.

Następnie skarżący powołał definicję ustawową odpadów komunalnych, wyróżniając wśród nich tzw. odpady zielone.

Zgodnie z art. 6r ust. 3 ustawy u.c.p.g. rada gminy określa, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i

sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Należy więc przyjąć, że sposób odbioru odpadów komunalnych (w rym również zielonych) został pozostawiony uznaniu gminy.

Ponadto skarżący stwierdził, że aktualne przepisy ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminie nie przyznają jednostkom samorządu terytorialnego możliwości nakładania obowiązku oddawania odpadów zielonych do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych ( dalej "PSZOK"). Wedle skarżącego, jeśli brak w przypadku odpadów zielonych szczególnych rozwiązań podobnych do tych obowiązujących w przypadku elektroodpadów ( wedle art. 35 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym z 29 lipca 2005r. ( DZ.U. nr 180 poz.1495 z późn. zmianami- nakładających na wytwórcę elektroodpadów obowiązek dostarczenia ich do punktu ich odbioru), to ich odbiór powinien nastąpić w miejscu ich wytworzenia. Nadto standardy odbioru odpadów wyznaczone dla podmiotów odbierających odpady (art. 9d ust. 1 u.c.p.g.) minimalizują zagrożenia związane z ich przewozem. Na brak możliwości nakładania obowiązku dostarczania odpadów zielonych przez mieszkańców do PSZOK wskazuje też w ocenie skarżącego treść art. 9e ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. z którego pośrednio ma wynikać, że odpady zielone maja być odebrane bezpośrednio od wytwórców.

Dodatkowo zaznaczył, że aktualnie świadczenie usług w przedmiocie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości odbywa się w sposób naruszający przepis art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z którego treści jednoznacznie wynika, że tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy. W ocenie skarżącego nie sposób mówić o łatwym dostępie dla wszystkich mieszkańców w sytuacji gdy to oni mają obowiązek dostarczenia odpadów takich jak liście, gałęzie, krzewy czy skoszona do baza magazynowej "Cegielnia" w miejscowości Cianowice, nawet, jeśli pozostaje on czynny w dni wolne od pracy.. Skarżący podkreślił również, że dla przewozu określonego ww. rodzaju odpadów koniecznym jest dysponowanie adekwatnym środkiem transportu i spełniania wymagań z art. 9d ust. 1 ustawy u.c.p.g. W konsekwencji trudno mówić o powszechnym i łatwym dostępie kiedy właściciel nieruchomości (mieszkaniec gminy) celem pozbycia się odpadów zielonych w postaci gałęzi, krzewów, liści lub skoszonej trawy musi korzystać z usług wyspecjalizowanej firmy transportowej celem przewozu ich do PSZOK względnie wypożyczyć na swój koszt stosowny sprzęt, w sytuacji gdy to na jednostce samorządu terytorialnego zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym ciążą w tym zakresie stosowne obowiązki.

Skarżący podkreślił, że analiza treści ww. uchwały nowelizującej z 31 maja 2016 r. w najmniejszym stopniu nie doprowadziła do usunięcia, naruszenia prawa, którego dotyczyło wezwanie skarżącego z dnia 6 kwietnia 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Skale wniosła o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Organ wskazał, że skarżący w skardze wskazał niewłaściwy organ - Radę Miejską w Skale jako stronę, bowiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach skarg których przedmiotem jest uchwała rady gminy zdolność procesową ma wójt, burmistrz gminy. Organ podniósł również, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym skarżący nie wykazał w jaki sposób uchwała narusza jego interes prawny. Organ powołując się na treść art.3 ust.2 u.c.p.g. wskazał, że Gmina Skała zrealizowała ustawowy obowiązek albowiem utworzyła, zorganizowała i prowadzi punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych PSZOK. Ponadto organ podniósł, że Gmina Skała dopełniła obowiązku wynikającego z przepisu art.3 ust.2 pkt.6 u.c.p.g. w gminach bowiem utworzyła punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawodawca nie nałożył na gminę obowiązku dowozu odpadów zielonych do punktu selektywnego. Transport, dowóz odpadów zielonych należy do mieszkańca, natomiast punkty selektywnego zbierania odpadów mają zapewnić tylko przyjmowanie odpadów zielonych.

Na rozprawie w dniu 25 listopada 2016r. skarżący sprecyzował, że wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały tylko w zakresie § 3 ust. 2 i 3 /k.108/.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

Na wstępie stwierdzić należy, że skarga została wniesiona w terminie, oraz że została prawidłowo poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Należy też wskazać, że przedmiotowa uchwała została zmieniona w pewnym zakresie już po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa uchwałą nr XXI/147/16 z dnia 31 maja 2016r. Jednak wobec faktu, że skarga została podtrzymana w zakresie kontroli pierwotnego tekstu uchwały, przedmiotem oceny jest uchwała w wersji obowiązującej przed zmianą.

1/ W pierwszej kolejności koniecznym stało się zbadanie legitymacji skarżącego M. B. do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wniesienia skargi ( nie w przyszłości) naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego powinien wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponowany jest przy tym element bezpośredniości, konkretności i realnego charakteru interesu prawnego strony. Skarżący wprawdzie nie uzasadniał szerzej swego interesu prawnego, ale wobec faktu, iż jest mieszkańcem Gminy Skała ( zamieszkuje na terenie Maszyc) – niewątpliwie ma interes prawny do skarżenia przedmiotowej Uchwały, która, regulując obowiązki odbiorców odpadów, wpływa na obowiązki i uprawnienia mieszkańców, czyli wytwórców odpadów. Zatem odnośnie istnienia interesu prawnego, dla Sądu nie ulega wątpliwości, że skoro źródłem owego interesu ma być fakt bycia mieszkańcem objętym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.), to niewątpliwie skarżący taki interes, jako mieszkaniec, posiada. Wedle twierdzenia skarżącego, nałożono nań jako na mieszkańca obowiązek w sposób sprzeczny z ustawą u.c.p.g., a polegający na obowiązku dostarczania odpadów zielonych do PSZOK. Można zatem powiedzieć, że zapisy uchwały niewątpliwie naruszają sferę uprawnień skarżącego, skoro wedle jego oceny wszystkie odpady zielone powinny być odbierane przez Gminę z jego posesji. Jeśli bowiem skarżący jest mieszkańcem nieruchomości położonej na obszarze objętym kwestionowaną uchwałą i jej ustalenia dokonują ingerencji w sferę jego praw i obowiązków, to już to wystarczy do uznania, że jego interes prawny został naruszony.

2/ Przechodząc do badania kwestionowanych zapisów, należy wskazać, że paragraf 3 Uchwały Nr XXXI/222/12 brzmiał w całości następująco:

1. Odpady wymienione w § 1 ust. 2 mieszkańcy mogą bezpłatnie oddawać w punkcie selektywnego zbierania odpadów ( Baza magazynowo – techniczna "Cegielnia");

2. Do punktu selektywnego zbierania odpadów mieszkańcy mogą również bezpłatnie oddawać zebrane w sposób selektywny odpady komunalne z papieru, szkła, tworzywa sztucznego, metalu oraz odpady zielone z pielęgnacji ogródków, a także meble i inne odpady wielkogabarytowe, w przypadku gdy pozbycie się tych odpadów jest konieczne poza harmonogramem odbioru odpadów z nieruchomości;

3. Transport odpadów do punktu selektywnego zbierania odpadów mieszkańcy zapewniają we własnym zakresie i na własny koszt.

Zarzut skargi dotyczy zatem stwierdzenia, że ust. 2 i 3 w przypadku odpadów zielonych jest niezgodny z przepisami ustawy u.p.c.g., gdyż nie można przerzucić na mieszkańców spoczywającego na Gminie obowiązku odbioru odpadów zielonych bezpośrednio od wytwórcy ( od mieszkańca z jego posesji).

W pierwszym rzędzie zaznaczenia wymaga, że ust. 2 § 3 nie statuuje obowiązku mieszkańców, ale uprawnienie. Wyraźnie bowiem wskazuje się w tym ustępie, że istnieje możliwość oddania do PSZON wymienionych tam odpadów, w tym kwestionowanych odpadów zielonych, w przypadku gdy pozbycie się tych odpadów jest konieczne poza harmonogramem odbioru odpadów z nieruchomości. Zatem omawiany przepis zakłada, że istnieje harmonogram odbioru odpadów z nieruchomości, a w sytuacji wymienionej w przepisie można oddać odpady, m.in. zielone, do PSZON poza harmonogramem. Tak jest rzeczywiście na gruncie inkryminowanej Uchwały, gdyż jej § 2 zawiera zapisy dotyczące częstotliwości odbioru odpadów. W ustępie 3 tego paragrafu stwierdzono, że odpady ulegające biodegradacji gromadzone w odpowiednich workach z folii lub w pojemnikach do gromadzenia bioodpadów odbierane są z nieruchomości nie rzadziej niż raz na miesiąc. Zapis ten koresponduje z § 1, gdzie w pkt 5 stwierdzono, że w zamian za uiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z nieruchomości odbierane są m.in. odpady ulegające biodegradacji. Powstaje pytanie, czy na gruncie uchwały odpady ulegające biodegradacji można identyfikować z odpadami zielonymi. Na to pytanie trzeba odpowiedzieć, sięgając do definicji tych pojęć, zamieszczonej w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 o odpadach (DZ.U. 2010.185.1243.t.j., dalej "u.o.1"), która została wprawdzie uchylona obecnie obowiązującą ustawą z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach – (DZ.U.2013.21, dalej "u.o."), niemniej obowiązywała na chwilę uchwalenia przedmiotowej Uchwały. Wychodząc od definicji "odpadów" – jest to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany ( art. 3 ust. 1 u.o.1). odpady komunalne – to odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji (a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych – art. 3 ust. 3 pkt 4 u.o.1). Odpady ulegające biodegradacji są to odpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów (art. 3 ust. 3 pkt 7 u.o.1), natomiast odpady zielone są to odpady komunalne stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zieleni oraz targowisk, z wyjątkiem odpadów pochodzących z czyszczenia ulic i placów (art. 3 ust. 3 pkt 8b u.o.1). Jak widać, definicja odpadów ulegających biodegradacji skonstruowana jest na bazie sposobu ich rozkładu, zaś definicja odpadów zielonych – na bazie tego, czym są oraz źródła ich pochodzenia. Są to zatem co do istoty inne rodzajowo definicje. Nie ulega jednakże wątpliwości, że w świetle tych definicji wszystkie odpady zielone, jako części roślin, są równocześnie odpadami ulegającymi biodegradacji ( czyli rozkładowi przy udziale mikroorganizmów), choć nie odwrotnie. Należy dalej założyć, że skoro przedmiotowa Uchwała została wydana w oparciu o przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), która z kolei używa pojęć definiowanych w ustawie o odpadach ( u.o.), to skoro pojęcia dotyczące odpadów nie zostały zdefiniowane w przedmiotowej uchwale odrębnie, należy je rozumieć tak, jak definiowała je wspomniana ustawa o odpadach. Dla porządku wymaga zaznaczenia, ze aktualna ustawa o odpadach ( u.o.) definiuje wskazane pojęcia identycznie, z wyjątkiem odpadów zielonych, których definicję nieco doprecyzowano. W konkluzji można stwierdzić, że przedmiotowa uchwała statuowała w § 1 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 3 co do zasady odbiór z nieruchomości odpadów ulegających biodegradacji, (w tym zielonych), nie rzadziej niż raz na miesiąc ( w odpowiednich workach z folii lub pojemnikach). Natomiast zgodnie z cytowanym już § 3 ust. 2 i 3 Uchwały, poza tym harmonogramem można było odpady zielone z pielęgnacji ogródków, zebrane selektywnie, oddać na własny koszt w PSZON w przypadku, gdy pozbycie się ich poza harmonogramem właśnie było konieczne. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że literalne odczytanie Uchwały nie prowadzi do wniosku, że jedyną drogą dla pozbycia się odpadów zielonych pochodzących z ogródków było oddanie do PSZON, gdyż § 3 ust. 2 wyraźnie wspominał, że następuje to poza harmonogramem odbioru z nieruchomości.

Przechodząc do zbadania zgodności z prawem ostatnio wskazanego zapisu, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.c.p.g. w wersji obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej Uchwały (,Dz.U.2012.391 t.j., dalej "u.c.p.g.1"), który to tekst stanowi wzorzec do zbadania jej zgodności z prawem, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, który to obowiązek jest realizowany poprzez objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.1). W ramach realizacji tego obowiązku gmina nadzoruje stworzony system gospodarowania, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 2 pkt 4 u.c.p.g.1). Obowiązkiem gminy jest też ustanowienie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obejmującego co najmniej papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło i opakowania wielomateriałowe oraz odpady komunalne ulegające biodegradacji, w tym odpady opakowaniowe ulegające biodegradacji (art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g.1). Gmina winna też obowiązkowo utworzyć punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym wskazać miejsca, w których mogą być prowadzone zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych (art. 3 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g.1). W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z poprzednim brzmieniem ustawy u.c.p.g. PSZO przyjmowały nie tylko zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny ale i inne odpady komunalne, co literalnie wynika z brzmienia cytowanego przepisu. Tak więc argument, że akurat w odniesieniu do tego sprzętu obowiązywały rozwiązania polegające na obowiązku oddania go zbierającemu zużyty sprzęt ( czyli zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy z 29 lipca 2005r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym DZ.U. 2013.1155 t.j., obowiązującej w chwili wydania Uchwały - prowadzącemu punkt zbierania zużytego sprzętu, w tym punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, punkt skupu złomu lub zakład przetwarzania, ale także gminie lub przedsiębiorcy odbierającemu odpady) – nie prowadzi do tezy, że skoro do innych odpadów komunalnych takie szczegółowe zapisy nie obowiązywały, to nie można ich oddać do PSZON. Warto bowiem pamiętać, że zapisy cytowanej ustawy, zgodnie z art. 1, powstały dla określenia zasad postępowania ze zużytym sprzętem w sposób zapewniający ochronę zdrowia i życia ludzi oraz ochronę środowiska, w celu ograniczenia ilości odpadów powstałych ze sprzętu oraz zapewnienia odpowiedniego poziomu zbierania, odzysku i recyklingu zużytego sprzętu, a to z uwagi na jego specyficzne właściwości powodujące określone szkody.

Tworząc system j.w., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c u.c.p.g.1). Ten obowiązek koresponduje z obowiązkiem mieszkańców, określonym w art. 5 u.c.p.g.1. Mianowicie, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez (m.in.) zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.1) oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych (...) w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi ( art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g.1). W skrócie rzecz ujmując, zorganizowanie odbierania odpadów po stronie gminy korespondowało z obowiązkiem właścicieli zebrania odpadów komunalnych i pozbycia się ich. Powstaje pytanie, które formułuje skarżący, czy przez owo "odbieranie" należy rozumieć odbieranie w sensie dosłownym, czyli z terenu nieruchomości mieszkańca. W ocenie Sądu taka interpretacja jest wykluczona. Gdyby bowiem interpretować "odbieranie" jako odbieranie z nieruchomości, to nie musiano by formułować obowiązku pozbycia się odpadów komunalnych przez właściciela; wystarczyłoby wskazać, że właściciele mają obowiązek je zbierać w sposób zgodny z regulaminem.

Idąc dalej: zgodnie z art. 6h u.c.p.g.1 właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wedle zaś art. 6r ust. 3 u.c.p.g.1 rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Właśnie w oparciu o ten przepis została wydana inkryminowana Uchwała nr XXXI/222/12. Zaznaczenia przy tym wymaga, że przepis ten ma innego adresata niż art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.1 (podobnie w aktualnie obowiązującym brzmieniu ustawy). Mianowicie o ile ten drugi przepis adresowany jest do wytwórców odpadów, właścicieli nieruchomości, na których są wytwarzane odpady i dotyczy częstotliwości oraz sposobu pozbywania się odpadów, o tyle art. 6r ust. 3 u.c.p.g.1 adresowany jest do odbierających te odpady od w/w podmiotów i odnosi się (m.in.) do częstotliwości odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 23 września 2013r. II SA/Op 242/13, Lex/el.). Skoro zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g.1 (tak samo w u.c.p.g.) gminy zobowiązane są do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych ( czyli wytwarzanych w gospodarstwach domowych), ponownie powstaje pytanie o rozumienie owego "odbierania". O tezie przeciwnej do lansowanej przez skarżącego na tle wskazanej wersji ustawy świadczy fakt, że w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi gminy nie tylko ustanawiają selektywne zbieranie odpadów, ale i ustanawiają punkty selektywnego ich zbierania, łatwo dostępnego dla mieszkańców. Gdyby to na gminie ciążył obowiązek odbioru wszystkich odpadów bezpośrednio z nieruchomości mieszkańca, nie byłoby podstaw do tworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, gdyż wszystkie musiałaby odebrać ( w sensie dosłownym) od mieszkańca gmina. Mało tego, wspomniany już art. 6r ust. 3 1 u.c.p.g.1 wskazuje, że w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rada gminy określi szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z treści tego przepisu pośrednio wynika zatem, że opłata jest pobierana w zamian za odbieranie odpadów komunalnych i ich zagospodarowanie, co polega na odbieraniu ich od właściciela, ale i następuje poprzez świadczenie usług przez PSZON.

Na taką interpretację omawianej wersji ustawy wskazywała doktryna i orzecznictwo. Mianowicie podkreślano, że spoczywający na gminie ustawowy obowiązek zapewnienia warunków koniecznych do ochrony środowiska przed odpadami nie jest identyczny z bezpośrednim obowiązkiem usuwania tych odpadów przez gminę ( por. W.Radecki w: Komentarz do art. 3 u.c.p.g., Lex/el.). Nie można zatem utożsamiać "odbierania" odpadów z wąskim jego rozumieniem tj. z odbiorem z nieruchomości właściciela.

Taka interpretacja nie budzi już żadnych wątpliwości na gruncie nowej, aktualnej wersji ustawy u.c.p.g. Mianowicie, w art. 3 ust. 2 pkt 6 po jego doprecyzowaniu obecnie wskazuje się, że gminy tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej takich odpadów komunalnych jak przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a. Na tle aktualnej wersji omawianego przepisu zapadł wyrok WSA w Olsztynie z 18 października 2016r. II SA/OL 809/16, publ. CBOSA, gdzie Sąd ten stwierdził: " W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na przepis art. 6c ust. 1 rzeczonej ustawy (u.c.p.g.), zgodnie z którym gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Natomiast stosownie do przepisu art. 6r ust. 2d w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Przywołane wyżej przepisy regulują przejrzyście i precyzyjnie kwestie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że Gmina zobligowana jest do odbioru wszystkich odpadów komunalnych z nieruchomości skarżącego poprzez ich bezpośredni odbiór. Przepis art. 6r ust. 2d ustawy ściśle określa co należy rozumieć pod pojęciem pozbywania się. Sprowadza się ono do odbioru odpadów, przyjmowania odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów i w inny sposób. Zwrócić należy również uwagę na przepis art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy, stosownie do których gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności: ustanawiają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej następujące frakcje odpadów: papieru, metalu, tworzywa sztucznego, szkła i opakowań wielomateriałowych oraz odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, w tym odpadów opakowaniowych ulegających biodegradacji (pkt 5); tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a (pkt 6). Z tych przepisów wynikają wytyczne dla gmin, które określają, jakie co najmniej odpady mają być odbierane bezpośrednio z nieruchomości poprzez selektywny odbiór odpadów (art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy), a które odpady winny być co najmniej przyjmowane w punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy)".

Tak więc stwierdzić należy, że zarówno poprzedni, jak i nowy stan prawny nie uprawniał do twierdzenia, że gmina ma obowiązek odebrać wszystkie odpady komunalne z terenu nieruchomości mieszkańca. Z całą pewnością można tylko powiedzieć, że ma obowiązek odebrać - tak w poprzednim stanie prawnym, jak i obecnie ( gdyż przepis art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g.nie uległ zmianie) - bezpośrednio z nieruchomości co najmniej odpady takie jak papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło i opakowania wielomateriałowe oraz odpady komunalne ulegające biodegradacji, w tym odpady opakowaniowe ulegające biodegradacji. W świetle powyższego gmina wykonała ten obowiązek, wskazując w § 1 ust. 1 Uchwały rodzaje odpadów komunalnych odbieranych bezpośrednio z nieruchomości, w tym odpady ulegające biodegradacji. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby w stosunku do szczególnego rodzaju odpadów ulegających biodegradacji, to jest odpadów zielonych, pochodzących z ogródków ( które, jak wiadomo, powstają nieregularnie i sezonowo) ustalić możliwość ( vide sformułowanie ust. 2 § 3 – "mieszkańcy mogą") pozbycia się tych odpadów w PSZON poza harmonogramem, tak jak to uczyniono w skarżonym fragmencie uchwały. W ocenie Sądu taki zapis absolutnie nie narusza żadnej normy prawnej. Wręcz przeciwnie, umożliwia mieszkańcom pozbywanie się tej kategorii odpadów także poza harmonogramem narzuconym przez Gminę, co ma znaczenie w sytuacji, gdy odpady te powstają sezonowo i nieregularnie.

Podkreślić należy po raz kolejny, że w § 3 ust. 2 Uchwały nie ma mowy o obowiązku, a tylko o dodatkowej możliwości, co sprawia, że zarzuty skarżącego co do tego, iż nie wiadomo, jak temu obowiązkowi mają podołać osoby ubogie, nie posiadające samochodu – nie dotyczą tego zapisu. Ponadto nie wiadomo, czy zarzut ten dotyczy sytuacji skarżącego ( czyli jego interesu prawnego), gdyż został sformułowany generalnie, a nie indywidualnie, co nie pozwala na jego badanie.

Z powodu określenia w § 3 ust. 2 Uchwały możliwości, a nie obowiązku, nie mogą być trafne argumenty dotyczące treści przepisów ustanawiających standardy dla podmiotów odbierających odpady tj. art. 9d ust. 1 u.c.p.g.1 ( identycznie w obecnym stanie prawnym). Adresaci tego przepisu muszą bowiem wykazać się profesjonalizmem w sytuacji, gdy trudnią się wywożeniem odpadów ze wszystkich nieruchomości w gminie. Ilość odpadów zielonych pochodząca z indywidualnego gospodarstwa domowego nie może być porównywalna z ilością z całego terenu gminy. Stąd też fakt, że od odbierającego odpady wymaga się specjalistycznego sprzętu, nie prowadzi w żadnym wypadku do wniosku, że wobec tego skarżący, chcąc odwieźć odpady zielone do PSZON również powinien takim sprzętem dysponować, gdyż w przeciwnym wypadku będzie to z jakichś przyczyn niebezpieczne. Oczywiście argument ten jest rozważany abstrakcyjnie, ale i skarżący nie wskazał, z jaką częstotliwością i ile odpadów zielonych wywiózł sam oraz z jakiego powodu miało to być niebezpieczne i dla kogo ( czego).

Co do dostępu do PSZON, skarżący wskazał, że dojazd do niego naraża mieszkańców na uszkodzenie samochodu z uwagi na "fatalny stan drogi dojazdowej" /k. 41/. Jednak ten zarzut znowu formułowany jest ogólnie, w odniesieniu do wszystkich mieszkańców, a nie w odniesieniu do skarżącego, oraz bez żadnych konkretów, na czym ten fatalny stan polega i jakiego odcinka drogi dotyczy; w szczególności, czy dotyczy jedynej drogi, z której przy dojeździe zmuszony jest korzystać skarżący. Taka ogólnikowość nie pozwala na skuteczne odniesienie się do zarzutów skargi w tym zakresie. Można tylko ogólnie powiedzieć, że "łatwy dostęp", o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g.1 ( podobnie u.c.p.g.) nie oznacza obowiązku zapewnienia każdemu mieszkańcowi dostępu wygodnego, bliskiego czy o każdej porze dnia, tylko zapewnienie dostępu umożliwiającego dostarczenie odpadów przez mieszkańców w sposób nie wymagający pokonania jakichś szczególnych trudności.

Z uwagi na samodzielność gmin w ustalaniu zasad systemu gospodarowania odpadami, nie jest przydatne porównywanie rozwiązań obowiązujących w innych gminach ( które to rozwiązania przedstawił skarżący). Nadto zadaniem Sądu było zbadanie zgodności skarżonego zapisu Uchwały z przepisami prawa, a nie porównanie z rozwiązaniami istniejącymi w innych gminach.

Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 p.p.s.a.