Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1356/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, 2 i 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz ( spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Monika Sawa Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] sp z o.o. sp. komandytowa w [...] pismem z [...] maja 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/14, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku spółki [...] sp. z o.o. (z przekształcenia której powstała spółka [...] sp. z.o.o. sp. k.) o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. Jako "[...] " Nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 8 lipca 2015 r.

W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wniesionymi w tym przedmiocie skargami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 kwietnia 2017 r. I SA/Wa 1906/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wymiarze 1500 złotych, a wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r. I SA/Wa 26/18 w wymiarze 3000 złotych. Przy czym w tym ostatnim ocenił, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Po jego wydaniu akta zwrócono do organu 12 grudnia 2018 r.

Pismem z 28 grudnia 2018 r. skarżąca wezwała ponownie Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 7 kwietnia 2015 r., a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia organowi grzywny w stosownej do bezczynności wysokości, biorąc pod uwagę kwotę przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2018 ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 19 lutego 2019 r.; stosownie zaś do art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy wymierzonej grzywny; a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi spółka zwracała uwagę na brak podejmowania przez organ czynności w sprawie zmierzających do rozpoznania wniosku odszkodowawczego.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na wypożyczenie [...] lutego 2019 r. Prokuraturze Okręgowej w [...] akt sprawy i ich zwrot już po wniesieniu skargi (do wpłynęły one 3 czerwca 2019 r.). W związku z czym zbyt krótki okres w jakim oryginały akt pozostawały w jego posiadaniu, utrudnił właściwe zbadanie dokumentacji i podjęcie czynności mających na celu zakończenie postępowania. Prezydent powołał się nadto na dużą ilość korespondencji wpływającej do Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...] w sprawach odszkodowawczych za grunty objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. i znaczny stopień skomplikowania tych spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki.

Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 7 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za utraconą przez poprzedników skarżących nieruchomość [...] przy ul. [...] (od których prawa i roszczenia dekretowe nabyła spółka [...]) w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu 8 lipca 2015 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 8 października 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki dwóch grzywien, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od 4 lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Tak tę zwłokę oceniono skądinąd już w uprzednio wydanym wyroku, a od tego czasu uległa ona zwiększeniu. Stąd zasadne jest żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny.

Zważywszy na jej uprzedni łączny wymiar (4500 złotych), jak też okres jaki upłynął do wniesienia obecnej skargi od zwrotu organowi akt sprawy wraz prawomocnym wyrokiem wymierzającym uprzednio grzywnę (5 miesięcy), skład orzekający ocenił, że adekwatną będzie grzywna w wysokości 2000 złotych. Ten jej wymiar uzasadnia także fakt, że obecna opieszałość nie wynika ze złej woli organu (intencjonalnego odwlekania załatwienia sprawy), ale wywołana była ona czynnikami zewnętrznymi, na które Prezydent [...] nie miał istotnego wpływu. Jak wynika z jego wyjaśnień - znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach – zasadniczą przyczyną zwłoki była bowiem w tym przypadku niemożność dysponowania przezeń oryginalną dokumentacją, z uwagi na jej przekazanie (2 miesiące po zwrocie z Sądu) prokuraturze. Wprawdzie w takiej sytuacji procedowanie jej mogło być co zasady kontynuowane przy wykorzystaniu akt zastępczych (uwierzytelnionych odpisów). Niemniej ze względu na skomplikowany charakter sprawy i jej historyczny kontekst, celowym było dysponowanie dokumentami oryginalnymi. Tylko bowiem taka forma dokumentów (zwłaszcza wytworzonych kilkadziesiąt lat wcześniej) sprzyjała rzetelnemu formułowaniu ocen co do ich wiarygodności (formalnej i materialnej), a co za tym idzie przydatności w sprawie.

Sąd nie znalazł natomiast wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia kompensacyjnego charakteru tego środka prawnego, co oznacza, że ma on stanowić swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jakiej strona doznała wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie nawiązującej do owej krzywdy. Ona sama zaś winna być skonkretyzowana i obiektywnie weryfikowalna, jak choćby krzywda wywołana zaistniałymi w okresie procedowania sprawy istotnymi zmianami stanu prawnego, prowadzącymi do znacznego zmniejszenia szans na realizację przynależnych w momencie inicjowania postępowania uprawnień (mających zostać skonkretyzowanych w oczekiwanej decyzji), czy wręcz uniemożliwienia ich realizacji w zmienionej rzeczywistości. Tego rodzaju krzywdy, ani okoliczności ją wywołujących skarżąca nie przywołuje. W związku z czym skarga w tej części podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).