Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2131/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1  ust. 1
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2017 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa -Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa G. i Skarbu Państwa -Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa L. od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. - działając na podstawie przepisów dekretu z 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województw; białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), wydało [...] grudnia 1954 r. orzeczenie, nr [...] o przejęciu na Skarb Państwa gruntów i budynków w gromadzie K. po osobach nieobecnych i niewładających swymi gruntami i budynkami. Opisanym orzeczeniem objęto grunty o ogólnej powierzchni [...] ha, które należały do [...] osób, w tym m. in. do U. A., wymienionego pod pozycją nr [...].

W wyniku postępowania nadzorczego, wszczętego na wniosek następcy prawnego A. U., Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2011 r. stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1954 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w miejscowości K. stanowiącej byłą własność U. A. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że wskazanie w ocenianej decyzji tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia, co w konsekwencji rażąco naruszyło przepisy art. 1 ust. 1 dekretu oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. nr 36, poz. 341).

Po rozpoznaniu odwołania Nadleśnictwa G. oraz Nadleśnictwa L. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2014 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011 r. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium, w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w miejscowości K. stanowiącej byłą własność U. A., argumentując, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. nie jest obarczone wadami przewidzianymi w art. 156 kpa, a wada polegająca na ogólnikowości sentencji nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2227/14 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1219/15 oddalił skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 listopada 2014 r.

Rozpatrując sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że stosownie do art. 153 ppsa organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania dokonanymi w sprawie przez sąd administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 12 listopada 2014 r. stwierdził, że uszło uwadze Ministra, że to samo rozstrzygnięcie z [...] grudnia 1954 r. z tym, że w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej w gromadzie K. stanowiącej własność J. K. było już przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym. Decyzją z [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję tego organu z [...] lipca 2009 r., którą stwierdzono nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1954 r., w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 170/11 oddalił skargi na decyzję z [...] listopada 2010 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1350/12 oddalił skargę kasacyjną od wyroku z 31 stycznia 2012 r., wskazując w uzasadnieniu, że wadą orzeczenia jest brak dokładnego określenia nieruchomości przejmowanej. W dalszej części wyroku z 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że rozstrzygnięcie odnoszące się do nieruchomości J. K. było wiążące dla organów administracji w sprawie dotyczącej nieruchomości U. A. Dotyczyło bowiem nieruchomości sąsiedniej, będącej przedmiotem tej samej decyzji. W stosunku do J. K. i A. U. mogły co prawda - co do zasady - zapaść inne rozstrzygnięcia - jednakże w sytuacji odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Sąd stwierdził, że należało uznać, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., w którym przyjęto, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej rażąco narusza prawo był wiążący również dla organów orzekających w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu świadczy o tym to, że zapisy tych decyzji są dokładnie takie same, dotyczą nieruchomości sąsiednich, położonych w tej samej gromadzie (K.), a to oznacza, że skutki wydania decyzji wadliwej zarówno w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej niegdyś gospodarstwo J. K., jak i A. U. są takie same.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2017 r. przyznał, że w sytuacji, gdy zapadł już wyrok, który dotyczył tego samego orzeczenia i tych samych okoliczności sprawy, ale odnosił się do innej osoby, to wprawdzie nie można interpretować tego, jako związania w rozumieniu art. 170 ppsa, jednakże organy administracji nie powinny takiego wyroku pominąć, skoro dotyczy tego samego orzeczenia i takiego samego stanu faktycznego. Sąd stwierdził również, że w rozpoznawanej sprawie kwestionowane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1954 r. nie określało, jakie konkretnie grunty podlegały przejęciu na własność Państwa, wskazywało jedynie osobę ich właścicieli i w sposób zbiorczy określało powierzchnię wszystkich przejętych gruntów. Z orzeczenia tego nie wynika zatem, jakie grunty konkretnych osób i o jakiej powierzchni zostały przejęte przez Państwo. W ocenie Sądu tak sporządzone orzeczenie pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności zarówno z treścią obowiązującego w dacie jego wydania art. 75 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym z 1928 r., jak też z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany.

Akceptując przedstawione poglądy Sądów Minister stwierdził, że oceniane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G., w części odnoszącej się do U. A. dotknięte jest wadą zbyt dużej ogólnikowości przedmiotu rozstrzygnięcia, co stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 75 rozporządzenia z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 16 września 1950 r. Analizując, czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. w części dotyczącej nieruchomości będącej byłą własnością U. A. wywołało nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 kpa Minister wyjaśnił, że nieodwracalne skutki prawne to skutki, których wystąpienia nie może anulować organ administracji w ramach służących mu kompetencji, przy czym chodzi tu o skutki, które wywołało orzeczenie dotknięte wadą nieważności. W ocenie organu nadzoru z akt sprawy nie wynika, aby orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1954 r. wywołało skutki inne niż przejście na własność Państwa nieruchomości A. U., zatem aby organy administracji w ramach swoich kompetencji i uprawnień nie mogły ich przezwyciężyć. Na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności kwestionowanego orzeczenia nie stoi również ustawa z 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. z 2001 r., nr 97 poz. 1051). Zdaniem Ministra ustawa ta w żadnym zakresie nie ogranicza zastosowania art. 156 kpa. W niniejszej sprawie nie chodzi o dokonywanie przekształceń własnościowych w rozumieniu tej ustawy. Nie można zatem uznać, aby art. 7 tej ustawy uniemożliwiał stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, gdyż stwierdzenie nieważności wywłaszczającego orzeczenia nie stanowi o przekształceniu własnościowym lasu państwowego, a dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Jednocześnie Minister zauważył, że decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011 r. nie jest wolna od wad, ponieważ nie została skierowana do odwołujących się Nadleśnictw, które posiadają w sprawie przymiot strony, ale skoro Nadleśnictwa te zostały poinformowane o postępowaniu przed organem I instancji, jak również skutecznie wniosły odwołania, to brak doręczenia odwołującym decyzji organu I instancji nie wywołał dla nich negatywnych skutków prawnych, wobec czego, w ocenie organu, brak jest podstaw, aby wadę tę rozpatrywać w kontekście art. 138 § 2 kpa.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2017 r wniósł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo G.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa i art. 158 § 2 kpa, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu wskutek uznania, że zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] grudnia 1954 r., które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucając naruszenie wyżej wskazanych przepisów wskazał, że nie ma znaczenia argumentacja Ministra, że kwestia legalności orzeczenia z [...] grudnia 1954 r. w jego częściach dotyczących własności innych osób była już oceniana przez sądy administracyjne. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów.

Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o wadliwości kontrolowanego orzeczenia, skutkującej stwierdzeniem jego nieważności. W szczególności brak jest podstaw do twierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 dekretu z 27 lipca 1949 r. Wskazany przepis nie reguluje treści orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa. W zakresie treści przedmiotowego orzeczenia należy wiec opierać się na przepisach postępowania, tj. rozporządzeniu Prezydenta RP z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. W ocenie skarżącego kwestionowane orzeczenie precyzyjnie określa, jakie grunty podlegają przejęciu na własność Skarbu Państwa, a mianowicie grunty osób nieobecnych i niewładających swoimi gruntami, które to osoby zostały wskazane w orzeczeniu z imienia i nazwiska. Skoro na podstawie treści orzeczenia można w sposób jednoznaczny ustalić grunty przejmowane na własność Skarbu Państwa, to fakt braku wskazania w tym orzeczeniu numerów Lwh, czy też numerów parcel nie może skutkować wadliwością tego orzeczenia i w konsekwencji nie może to stanowić podstawy do stwierdzenia jego nieważności. Skarżący podniósł, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określenia przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz.U. z 1950 r. Nr 45, poz. 416) przejmowane na własność Państwa nieruchomości ziemskie (ich części) w razie, gdy granice ich zostały zatarte, określa się w orzeczeniu przez opis granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości, lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Mając na uwadze powyższą regulację prawną nie może budzić wątpliwości, w ocenie skarżącego, że orzeczenie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, albowiem określa ono grunty przejmowane na własność Skarbu Państwa, zgodnie z powołanymi przepisami prawa.

Zdaniem Skarbu Państwa nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra, że brak określenia w osnowie decyzji przedmiotu przejęcia, ocenić należy jako rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 22 marca 1928 r., albowiem prowadziło ono do niewykonalności takiej decyzji i nie mogło być tytułem wykonawczym skierowanym na odebranie nieruchomości. Powyższe stanowisko pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Sporne grunty po wydaniu orzeczenia zostały objęte we władanie Skarbu Państwa, jak również została założona księga wieczysta, w której uwidoczniono Skarb Państwa jako właściciela. Tym samym brak dokładnego określenia w zakwestionowanym orzeczeniu przedmiotu przejęcia nie stanowił przeszkody do uregulowania stanu prawnego i stanu posiadania spornych gruntów.

Zdaniem skarżącego, jeżeli z orzeczenia nie da się wyodrębnić rozstrzygnięcia dotyczącego nieruchomości A. U., to niedopuszczalne było stwierdzenie nieważności tego orzeczenia w części, której faktycznie w tym orzeczeniu nie ma.

Skarżący podniósł, że nawet w sytuacji przyjęcia, iż orzeczenie ogólnie określając przedmiot przejęcia na własność Państwa, narusza przepis art. 75 ust. 1 rozporządzenia z 22 marca 1928 r., to nie jest to naruszenie rażące.

Odnosząc się do kwestii nieodwracalnych skutków prawnych skarżący wskazał, że po przejęciu na własność Skarbu Państwa gruntów należących niegdyś do A. U. doszło do częściowego rozporządzenia tymi gruntami na rzecz osób trzecich. W tym stanie rzeczy powstały nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] grudnia 1954 r. Zdaniem skarżącego brak podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia, w części dotyczącej nieruchomości A. U. wynika ponadto z faktu, że przejęcie tych nieruchomości na własność Skarbu Państwa spowodowało nieodwracalne skutki prawne, albowiem przejęte grunty w części pozostającej w zarządzie Lasów Państwowych zostały zalesione w latach 50-tych i obecnie rośnie na nich ponad 50 - letni las, pielęgnowany i chroniony przez Lasy Państwowe. Stwierdzenie nieważności orzeczenia będzie skutkować tym, że las przejdzie formalnie na własność następców prawnych A. U. Oznacza to, że na nieruchomościach będących w przeszłości własnością A. U., stanowiących las powstały nieodwracalne skutki prawne, będące przeszkodą do stwierdzenia nieważności orzeczenia.

W ocenie skarżącego przeszkodą do stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia są także przepisy ustawy z 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Stosownie do art. 1 pkt. 3 tej ustawy do strategicznych zasobów naturalnych kraju zalicza się lasy państwowe. Według art. 2 ustawy zasoby naturalne wymienione w art. 1 stanowiące własność Skarbu Państwa nie podlegają przekształceniom własnościowym, z zastrzeżeniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych. Zgodnie z art. 7 tej ustawy roszczenia osób fizycznych, byłych właścicieli lub ich spadkobierców, z tytułu utraty własności zasobów wymienionych w art. 1, zaspokojone zostaną w formie rekompensat wypłaconych ze środków budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 listopada 2014 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2017 r.

Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 153 ppsa przyjmuje się, że pojęcie ocena prawna oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie organ zastosował się do przepisu art. 153 ppsa.

Prawidłowo organ nadzoru wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa, to naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub procesowego. Naruszenie to polega na oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Prawidłowo również organy nadzoru powołały, jako wzorce kontroli, zarówno przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia jak i obowiązujące wówczas przepisy prawa procesowego.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 dekretu mogły być przejmowane na własność Państwa w całości lub w części nieruchomości ziemskie położone w województwach: białostockim, lubelskim; rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego, przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa oraz w powiatach: biłgorajskim, krasnystawskim i lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego, jeżeli nie pozostają w faktycznym władaniu właścicieli.

W orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1954 r. wskazano, że na Skarb Państwa przeszły nieruchomości położone w gromadzie K., powiat [...]. Z karty przesiedleńczej A. U. wynika, że został on przesiedlony wraz z rodziną w 1947 r. w ramach [...].

Należy mieć na uwadze, że orzeczenia wydawane na podstawie dekretu miały charakter konstytutywny. Dlatego istotne było, aby orzeczenie, które stanowiło o zmianie własności, konkretyzowało nieruchomość w sposób odpowiadający prawu.

Zgodnie z art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnym organ wydający decyzję winien zamieścić w niej osnowę rozstrzygnięcia. Osnowa decyzji (orzeczenia) wydana na podstawie dekretu powinna określać nieruchomość ziemską, do której tytuł prawny miał dany podmiot, który nie sprawował nad nią władztwa, a także wskazywać dane tej nieruchomości, obejmujące obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy dane te były zatarte opis granic zespołu gruntów składających się na tę nieruchomość lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczały ten zespół gruntów. Żadnych z tych oznaczeń nie zawiera kwestionowane orzeczenie. Orzeczenie Prezydium wskazywało jedynie właścicieli nieruchomości ziemskich i w sposób zbiorczy określało powierzchnię wszystkich przejętych gruntów.

Podnieść należy, że przepisy dekretu nie przewidywały przejmowania z mocy prawa tych gruntów, które nie były we władaniu właścicieli, lecz dopuszczały możliwość takiego przejęcia. Nie mogły więc być traktowane jako podstawa nacjonalizacji gruntów przez wydanie orzeczeń administracyjnych, które orzekały o przejmowaniu areału wskazanego tylko co do wielkości powierzchni, bez wyszczególnienia gruntów składających się na nieruchomość ziemską, należącą do danego właściciela. Zgodnie z art. 3 dekretu właścicielom nieruchomości przejętych na własność Państwa przysługiwała możliwość nabycia gruntów rolnych, a na poczet ceny nabycia zaliczana była wartość nieruchomości przejętej (art. 7 dekretu), stąd dla zapewnienia właścicielom możliwości ubiegania się o grunty rolne na zasadach wymienionych w art. 5 dekretu niezbędnym było wskazanie w decyzji o przejęciu gruntów danych dotyczących przejmowanej nieruchomości przez podanie ich powierzchni. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 dekretu orzeczenie o przejęciu nieruchomości ziemskiej, stanowi podstawę do ujawnienia nieruchomości w księdze wieczystej i zbiorach dokumentów, dlatego konieczne było posłużenie się w orzeczeniu danymi dotyczącymi określenia nieruchomości, wynikającymi z posiadanych rejestrów i ewidencji. Z akt sprawy nie wynika, aby organ przed wydaniem orzeczenia przeprowadził niezbędne postępowanie w tym zakresie (art. 44 rozporządzenia z 1928 r.) Z przyczyn wyżej wskazanych chybiony jest zarzut skargi, że kwestionowane orzeczenie precyzyjnie określa, jakie grunty podlegają przejęciu na własność Skarbu Państwa, bowiem- jak podał skarżący- wskazuje osoby nieobecne z imienia i nazwiska. Również z tych samych przyczyn niezasadne jest stanowisko skargi, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 75 rozporządzenia.

Należy więc zgodzić się z organami nadzoru, że orzeczenie pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności zarówno z treścią obowiązującego w dacie jego wydania art. 75 rozporządzenia z 1928 r., jak też z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany.

Wbrew twierdzeniom skargi brak wyodrębnienia w orzeczeniu nieruchomości stanowiących własność A. U. nie przemawia za niedopuszczalnością stwierdzenia nieważności orzeczenia w części dotyczącej nieruchomości będących jego własnością, lecz z przyczyn wyżej omówionych powoduje wydanie orzeczenia z rażącym naruszeniem art. 75 rozporządzenia z 1928 r., jak też z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 16 września 1950 r. Wobec tego organ nadzoru dokonując oceny legalności kwestionowanego orzeczenia nie naruszył art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

Chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez organy nadzoru art. 156 § 2 kpa. Nieodwracalne skutki prawne, o jakich mowa w tym przepisie to takie, których wystąpienia nie może anulować organ administracji w ramach służących mu kompetencji, przy czym chodzi tu o skutki, które wywołało orzeczenie dotknięte wadą nieważności (por. uchwała NSA z 20 III 2000 r., OPS 14/99). Z akt sprawy nie wynika, aby orzeczenie z [...] grudnia 1954 r. wywołało skutki inne, aniżeli przejście nieruchomości A. U. na rzecz Skarbu Państwa, zatem aby organy administracji w ramach swoich kompetencji i uprawnień nie mogły ich przezwyciężyć.

Późniejsze rozporządzenia nieruchomością, która stała się własnością Skarbu Państwa nie należą do bezpośrednich skutków wywołanych przez przedmiotowe orzeczenie.

Wbrew stanowisku skargi przeszkodą do stwierdzenia nieważności orzeczenia nie jest ustawa z 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. W przedmiotowej sprawie nie chodzi o dokonywanie przekształceń własnościowych w rozumieniu ustawy z 6 lipca 2001 r., ale o stwierdzenie, że do żadnych przekształceń nie powinno dojść, bo o nabyciu własności przez Państwo orzeczono z rażącym naruszeniem prawa. Nie można zatem uznać, aby art. 7 tej ustawy uniemożliwiał stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, gdyż stwierdzenie nieważności wywłaszczającego orzeczenia nie stanowi o przekształceniu własnościowym lasu państwowego, a dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Natomiast argument zalesienia działki można rozpatrywać w kategorii skutków faktycznych, a nie prawnych.

Mając na uwadze wszystkie wyżej powołane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 151 ppsa.