Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 621/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61,  art. 66
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. P. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: OWINB) z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...], którą organ uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim (dalej w skrócie: PINB) z dnia 19 września 2013 r., nr [...], w części dotyczącej użytkowanej części budynku handlowo-usługowego, położonego w [...] przy ul. [...], na działce nr a, stanowiącego własność W. i S. P., i w tym zakresie, działając na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stwierdził brak podstaw do orzeczenia działań naprawczych dotyczących tej części budynku oraz w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2011 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku handlowo-usługowego usytuowanego w [...] przy ul. [...].

W dniu 5 marca 2012 r. PINB przeprowadził oględziny, podczas których poddał badaniu stan techniczny trzykondygnacyjnego obiektu, użytkowanego w części piwnic, parteru i pierwszego piętra. W toku oględzin organ zauważył liczne zacieki i zawilgocenia na ścianach zewnętrznych i wewnętrznych, a także na płytach stropowych (na poziomie drugiej kondygnacji), w obrębie tarasów i patio umiejscowionych na poziomie trzeciej kondygnacji. Stwierdził, iż podobne zawilgocenia są widoczne również na poziomie trzeciej kondygnacji na ścianach zewnętrznych przyległych do tarasów. Wskazał także, iż posadzka w obrębie patio jest całkowicie rozwarstwiona i odspojona, co uniemożliwia odprowadzanie wód opadowych z tej powierzchni, a nadto stwierdził ubytki w systemie orynnowania. Ustalił także, iż część budynku jest użytkowana na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 22 stycznia 2002 r., nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie sklepu spożywczego w budowanym obiekcie handlowo-usługowym przy ul. [...] w [...].

Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., nr [...], PINB, działając na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał W. i S. P. przedłożenie protokołu z kontroli okresowej polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku oraz na okoliczność, że przedstawiona w toku postępowania przez stronę dokumentacja obiektu jest niepełna.

Pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. skarżący oświadczył, że nadal nie posiada protokołu z kontroli stanu technicznego budynku. Obecnie szuka firmy projektowej, której chce zlecić projekt na całkowite zadaszenie budynku.

W dniu 18 czerwca 2012 r. skarżący przedłożył do akt sprawy protokół z kontroli pięcioletniej budynku (obejmującego piwnice, parter i I piętro) z dnia 26 czerwca 2010 r., sporządzony przez mgr inż. E. S., protokół pomiarów rezystancji izolacji obwodów instalacji elektrycznych z dnia 15 stycznia 2012 r., sporządzony przez A. M., protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 16 stycznia 2012 r., sporządzony przez J. G., protokół kontroli instalacji i aparatów gazowych z dnia 13 stycznia 2012 r., sporządzony przez J. G. Z uwag zawartych w protokole kontroli pięcioletniej wynika, że w piwnicach występują pionowe pęknięcia w ścianach zewnętrznych, przez które przedostaje się woda. Spowodowane jest to brakiem izolacji lub niedostateczną izolacją zewnętrzną ścian budynku. Zaleca się nadto sporządzenie ekspertyzy technicznej nieużytkowanych od 8 lat kondygnacji, oceniającej ich stan techniczny i wpływ na użytkowaną część budynku.

W aktach sprawy znajduje się obszerna korespondencja S. P. kierowana do PINB, w której strona za obecny stan budynku obciąża winą wykonawców robót budowlanych, kierownika budowy, organ nadzoru budowlanego oraz domaga się pomocy finansowej ze strony organu oraz usunięcia nieprawidłowości przez organ lub kierownika budowy.

Decyzją z dnia 19 września 2012 r., nr [...], PINB, działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623, z późn. zm.; na dzień orzekania przez organ odwoławczy Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, nakazał W. i S. P. przeprowadzenie kontroli budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania tego obiektu, jego estetyki oraz otoczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zobowiązani nie wykonali obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r., a przedłożona dokumentacja nie posiada wartości dowodowej, ponieważ została sporządzona dla właściciela budynku, a nie dla organu nadzoru budowlanego. Wywodził, iż posiadany przez właściciela protokół kontroli pięcioletniej pociąga za sobą szereg konsekwencji prawnych, które będą przedmiotem rozwagi organu w dalszym toku postępowania. Podał, że zainicjowane przez organ postępowanie wyjaśniające miało na celu przede wszystkim ocenę dokumentacji, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, którą powinien posiadać każdy właściciel budynku użyteczności publicznej. Zauważył, że w toku postępowania przeprowadzono również niezbędne czynności, które pozwoliły na stwierdzenie, iż wypełniona została hipoteza normy art. 62 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, istota nakazu w przedmiotowej sprawie nie wynika jedynie z faktu braku prawidłowego protokołu, a z faktu, iż stan techniczny budynku wymaga oceny dokonanej przez fachowca. Ocena taka, w sytuacji braku realizacji wskazanych w niej nieprawidłowości przez podmioty wskazane w art. 61 Prawa budowlanego, może natomiast stać się podstawą do nałożenia obowiązków w oparciu o przepis art. 66 Prawa budowlanego.

Na skutek odwołania S. P., OWINB decyzją z dnia 30 listopada 2012 r., nr [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ odwoławczy wskazał, iż odwołanie należało uwzględnić, jednakże nie z przyczyn w nim podniesionych. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie organ prowadził z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...]. Podał, iż z akt postępowania organu I instancji i treści zaskarżonej decyzji wynika, że kondygnacja II piętra i poddasza znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, co wymaga weryfikacji w formie protokołu z kontroli, przeprowadzonej przez osobę dysponującą odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Zauważył, że w protokole oględzin wskazano, że obecnie użytkowane są piwnice, parter i I piętro budynku, które zostały dopuszczone do użytkowania na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 22 stycznia 2002 r. o pozwoleniu na użytkowanie sklepu spożywczego w budowanym obiekcie handlowo-usługowym przy ul. [...] w [...]. Budowa natomiast części budynku znajdującej się w nieodpowiednim stanie technicznym nie została formalnie zakończona. Organ wywodził, że do tak ustalonego stanu faktycznego nie mogą mieć zastosowania przepisy o utrzymaniu obiektów budowlanych albowiem przepisy rozdziału 6 ustawy prawo budowlane mają zastosowanie do obiektów, które zostały legalnie wybudowane i są legalnie użytkowane. Przepisy te nie mają więc zastosowania do obiektów, które zostały wybudowane samowolnie, bądź też których budowa nie została zakończona. Wobec powyższego nie ma zatem podstaw do stosowania przepisów z zakresu utrzymania obiektu budowlanego w sytuacji, gdy budowa nie została jeszcze zakończona i stąd też zaskarżona decyzja została wydana w sytuacji, gdy stan faktyczny nie uzasadniał prowadzenia postępowania w trybie przepisów o utrzymaniu obiektów budowlanych. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zasadne byłoby zastosowanie procedury określonej w art. 50 - 51 Prawa budowlanego, która odnosi się do innych przypadków niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Organ zauważył także, że według ustaleń organu pierwszej instancji i oświadczenia strony, roboty budowlane nie są od kilku lat wykonywane. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien był sprawdzić, czy w przedmiotowej sprawie nie doszło do wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do podniesionych przez odwołującego się zarzutów co do zasadności nakładania obowiązków na kierownika budowy, organ wyjaśnił, że takie stanowisko nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Kierownik budowy ponosi odpowiedzialność zawodową cywilnoprawną, natomiast nie może być adresatem obowiązków nałożonych w decyzji administracyjnej - czy to w sprawie samowoli budowlanej, czy to stanu technicznego obiektu. Ryzyko wadliwego wykonania robót budowlanych ponosi inwestor lub właściciel obiektu budowlanego i to on jest obowiązany do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Op 58/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. P. na powyższą decyzję OWINB nr [...]. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wykazał i uzasadnił istnienie konieczności zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto, zdaniem Sądu, przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego mają zastosowanie zarówno do robót realizowanych, jak i zakończonych. Brzmienie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wskazuje, że na jego podstawie można nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności faktycznych i robót naprawiających ewentualne odstępstwa od warunków technicznych w sposób pozwalający na wznowienie robót bądź na ubieganie się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Stąd też do części obiektu budowlanego, w którym nie zakończono robót budowlanych i co do którego nie zgłoszono faktu zakończenia budowy oraz nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie zastosowanie winny mieć przepisu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, tym samym dopuszczalna jest sytuacja, że w stosunku do tego samego obiektu budowlanego mogą się toczyć dwa postępowania w ramach nadzoru budowlanego – jedno na podstawie przepisów rozdziału 6, a drugie na podstawie rozdziału 5 Prawa budowlanego. Sąd wskazał też, że z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie legalnie użytkowana jest część obiektu budowlanego organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien dążyć do ustalenia stanu technicznego również tej części obiektu oraz winien odpowiedzieć sobie na pytanie, czy stan technicznych niewykończonej części obiektu ma wpływ na stan techniczny użytkowanej części. Organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, który może zagrażać życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, jest upoważniony do wydania właścicielowi lub zarządcy nakazu przeprowadzenia w każdym terminie kontroli stanu technicznego. Na wydanie nakazu nie ma wpływu fakt, czy zaistniał już bezpośredni stan zagrożenia ze strony znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego. W wydanym nakazie wystarczające jest stwierdzenie, że stan obiektu budowlanego lub jego części może stworzyć takie zagrożenie. Organ pierwszej instancji zobowiązany jest zatem wskazać w oparciu o jakie ustalenia uznał, że użytkowana część obiektu budowlanego znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, który może spowodować zagrożenie, o którym mowa w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Dopiero powyższe ustalenie uprawniać będzie organ do nakazania właścicielowi lub zarządcy przeprowadzenia kontroli, o której mowa w ust. 1 art. 62 Prawa budowlanego, lub przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tej części obiektu. Zauważyć należy również, że gdy chodzi o potrzebę dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Dopiero po dokonaniu jednoznacznych ustaleń co do stanu technicznego obiektu lub jego części, organ podejmuje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie zgodził się z argumentacją skarżącego, że organ pomijając prowadzone w latach 2005-2006 postępowanie administracyjne w przedmiocie stanu technicznego budynku handlowo – usługowego położonego w [...] przy ul. [...], nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Prowadzone bowiem przez organy postępowanie w latach 2005-2006 decyzją PINB z dnia 23 października 2006 r., zostało zakończone i wobec tego nie może stanowić już przedmiotu niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, również podnoszona przez skarżącego kwestia wadliwie wykonanych przez kierownika budowy zleconych przez inwestora prac budowlanych w przedmiotowym budynku, nie może stanowić przedmiotu rozpoznania organu, gdyż nie mieści się ona w pojęciu sprawy administracyjnej, a cywilnej. Ewentualne roszczenia z tytułu wadliwie wykonanych robót budowlanych mogą być dochodzone, jako sprawa cywilna wyłącznie w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym. Zarówno w świetle unormowania art. 66 pkt 1 w zw. z art. 61 jak i art. 50 i 51 Prawa budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku, czy też w sprawie samowoli budowlanej może być nałożony na jego właściciela, a zagadnienie, kto ponosi winę za zaistniały stan rzeczy nie ma wpływu na podejmowane przez organy rozstrzygnięcia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia 19 września 2013 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku handlowo-usługowego usytuowanego w [...] przy ul. [...] (dz. nr a), będącego własnością W. i S. P. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, podając m.in., że Starosta [...] decyzją z dnia 8 maja 2013 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 oraz § 3 K.p.a. oraz art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia 6 marca 2000 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. i S. P. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego z pełną infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w [...] na działce nr a oraz b, c, d, k.m. [...]. Następnie w dniu 26 czerwca 2013 r., Starosta [...], decyzją nr [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o pozwolenie na budowę, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku handlowo-usługowego na budynek usługowo-biurowy na terenie położonym w [...] przy ul. [...]. W dniu 12 lipca 2013 r. inwestor zawiadomił organ pierwszej instancji o zamiarze rozpoczęcia w dniu 19 lipca 2013 r. robót budowlanych objętych ww. pozwoleniem na budowę. Organ wskazał również, że w dniu 2 września 2013 r., w związku z kolejnymi interwencjami skarżącego, przeprowadził kontrolę obiektu, w wyniku której ustalił, że zakres oraz zaawansowanie wykonywanych na obiekcie robót jest zgodne z zapisami w dzienniku budowy. Z zapisów w dzienniku budowy wynika m.in., że rozebrane zostało pokrycie dachu z płyt warstwowych wraz z konstrukcją stalową. Na trzecim piętrze trwa natomiast wykonywanie wieńców. Zaawansowanie robót odzwierciedla ponadto sporządzona w toku kontroli dokumentacja fotograficzna. Ponadto roboty budowlane o mniejszym lub większym zakresie trwają na wszystkich kondygnacjach (za wyjątkiem piwnicy). W czasie kontroli stwierdzono również zawilgocenia na ścianach wewnętrznych w piwnicach od strony kanału [...]. Zawilgocenia sięgały wysokości około 7 cm od poziomu posadzki. W czasie kontroli organ pouczył inwestora o konieczności rozwiązania tego problemu na etapie prowadzonej obecnie inwestycji. Natomiast inwestor wyjaśnił, że zawilgocenia piwnicy są spowodowane przez wodę kanału [...], która w dniu 28 czerwca 2013 r. dostała się do piwnic od strony podłogi. Dalej, organ przytoczył treść przepisów art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego i wywiódł, że w sytuacji, gdy właściciel lub zarządca nie wywiązuje się z właściwego utrzymania obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do podjęcia działania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego, lecz nie powoduje to, że na właścicielu lub zarządcy przestaje ciążyć obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu wynikający z przepisów prawa. W ocenie organu, przeprowadzone postępowanie wykazało, że właściciele budynku podjęli we własnym zakresie prawidłowe w swym założeniu działania mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Zakres robót budowlanych objętych projektem budowlanym obejmuje również tę część budynku, która do momentu wygaszenia przez Starostę [...] pozwolenia na budowę była wciąż "budową" i której stan techniczny budził uzasadnione wątpliwości organu, co też było przyczyną nałożonego obowiązku przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku jako całości. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że przedmiot postępowania nie wymaga władczej ingerencji na podstawie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego, organ stwierdził, że dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe. Obiekt jest bowiem przedmiotem gruntownej przebudowy, a także rozbudowy (ostatnia kondygnacja), w związku z czym stan techniczny obiektu, zgodnie z założeniami art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, po zakończeniu inwestycji winien ulec poprawie. Zdaniem PINB, sporządzona po zakończeniu inwestycji dokumentacja powykonawcza (w tym protokoły badań i sprawdzeń) oraz procedura związana z oddaniem obiektu do użytkowania, pozwoli na ocenę obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami, lecz nie w trybie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego. Poza tym w chwili obecnej użytkowana jest jedynie część piwnic, w którym znajdują się pomieszczenia związane z usługami. Pozostała część budynku z uwagi na trwającą inwestycję nie jest użytkowana. Wskazując na treść art. 105 § 1 K.p.a., organ stwierdził, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Taka sytuacja, w przekonaniu PINB, zaistniała w rozpoznawanej sprawie, ponieważ ujawnione okoliczności nie pozwalają na dalsze prowadzenie postępowania z zakresu nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowego obiektu, w trybie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. zarzucił jej niezgodność ze stanem faktycznym, pomijanie istotnych faktów dotyczących procesu budowlanego realizowanego w latach 2001-2003, zatajanie istotnych informacji mających wpływ na stan techniczny budynku i naruszenie praw "obywatelskich" skarżącego do prawdy obiektywnej i jej wyjaśnienia. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem dowodów, wskazujących na wykonanie robót budowlanych niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej, co miało wpływ na stan przedmiotowego budynku i jego utrzymanie.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, OWINB decyzją z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...], uchylił decyzję PINB w części dotyczącej użytkowanej części przedmiotowego budynku i w tym zakresie, działając na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stwierdził brak podstaw do orzeczenia działań naprawczych dotyczących tej części budynku a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ zrelacjonował stan faktyczny sprawy dodatkowo wyjaśniając, że ostatecznym postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wyłączenia - na wniosek skarżącego - OWINB od rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB nr [...]. Ponadto organ odwoławczy podał, że postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...], odmówił powołania na wniosek skarżącego niezależnej komisji do zbadania zasadności odwołania i całości sprawy związanej z wniesionymi zawiadomieniami z 2005 r. i dalszych latach na przestrzeni od 2005 r. do 2012 r., dotyczącymi stanu technicznego spornego budynku. Dalej, organ, wskazując na wynikające z art. 153 P.p.s.a., związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu, przytoczył stanowisko i argumentację zawarte w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2013 r. Następnie organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy, w tym m.in. ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia 2 września 2013 r., uzasadnia przyjętą przez organ pierwszej instancji ocenę stanu faktycznego. W ocenie OWINB, brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania dotyczącego stanu technicznego części budynku znajdującej się w budowie i wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy w trybie przepisów o utrzymaniu obiektów budowlanych. Umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie należy zatem uznać za prawidłowe. Jednakże, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ umorzył postępowanie co do stanu technicznego budynku jako całości, zarówno części użytkowanej, jak i części znajdującej się w budowie. Tymczasem w stosunku do użytkowanej części budynku stosuje się przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego. W ocenie OWINB, brak stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie wskazanym w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania i nie stanowi przesłanki do jego umorzenia, ale wymaga wydania rozstrzygnięcia merytorycznego - nawet jeśli miałoby to być rozstrzygniecie negatywne. Powyższe uzasadniało, zdaniem organu odwoławczego, wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i zreformowanie decyzji PINB w zakresie szczegółowo określonym w osnowie decyzji. OWINB wyjaśnił też, że zaskarżona decyzja została zmieniona pod względem formalnoprawnym i nie odbiera skarżącemu żadnych praw oraz nie nakłada na niego żadnych obowiązków, wobec tego nie stanowi orzeczenia na jego niekorzyść. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ za niezasadny uznał zarzut pomijania w przedmiotowej sprawie faktów dotyczących procesu budowlanego realizowanego w latach 2001-2003. W tej kwestii organ wyjaśnił, że badał zgodność z prawem postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego budynku położonego w [...] przy ul. [...], wszczętego w dniu 21 listopada 2011 r. i zakończonego zaskarżoną decyzją. Będąc ograniczony przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie był zatem uprawniony do badania zgodności z prawem innego, wcześniejszego postępowania tego organu, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja nie stanowi też próby zatajenia istotnych informacji mających wpływ na stan techniczny budynku i nie stanowi naruszenia jakichkolwiek praw skarżącego. Organ pierwszej instancji ustalił obecny stan techniczny budynku (co stanowiło przedmiot wszczętego postępowania), a następnie stwierdził, że jego stan techniczny nie wymaga nałożenia na inwestora obowiązku wykonania działań naprawczych. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., organ odwoławczy uznał, że wprawdzie PINB nie poinformował skarżącego o uprawnieniach wynikających z tego przepisu, ale nie jest to naruszenie prawa uzasadniające wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. W przedmiotowej sprawie skarżący składał bowiem wyjaśnienia, był informowany o czynnościach dowodowych i w nich uczestniczył. Skarżący miał możliwość uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu i w pełni z tej możliwości korzystał. Ponadto skarżący nie wykazał, w jaki sposób naruszenie art. 10 K.p.a. miało wpływ na przeprowadzone postępowanie dowodowe i wynik sprawy.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł S. P. zarzucając organowi:

- wydanie decyzji z zastosowaniem niewłaściwych przepisów prawa i bez uwzględnienia okoliczności przyczynienia się przez PINB do wykonania przedmiotowego obiektu niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej i z naruszeniem dobrej praktyki stosowanej w budownictwie, wobec akceptacji fikcyjnych działań kierownika budowy, będącego jednocześnie pracownikiem nadzoru budowalnego;

- naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co uniemożliwia skarżącemu dochodzenie odszkodowania za wyrządzone szkody;

- nieuwzględnienie naruszenia przez PINB art. 10 K.p.a.;

- pominięcie w decyzji istotnych nieprawidłowości spowodowanych wykonywaniem przez kierownika budowy swoich obowiązków z naruszeniem art. 5 Prawa budowlanego oraz wykonaniem projektu budowlanego niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej, co przyczyniło się do pogorszenia stanu technicznego budynku;

- nieuwzględnienie wniosku skarżącego o powołanie niezależnej komisji w sytuacji, gdy sprawa dotyczy działań w zakresie niedopełnienia obowiązków służbowych, przyczynienia się przez organy obu instancji do powstania szkód, ukrywania prawdy, manipulowania faktami oraz stworzenia zagrożenia dla substancji budowlanej;

- wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz postanowienia OWINB z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...].

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty i przedstawił argumentację na ich poparcie. W szczególności wskazał, że przyczyną niewłaściwego stanu technicznego budynku były roboty budowlane wykonane niezgodnie z art. 5 Prawa budowlanego, a zatajone przez kierownika budowy, który wydał nieprawdziwe oświadczenie co do wykonania robót budowalnych zgodnie ze sztuką budowlaną. W ocenie skarżącego, postępowanie winno być prowadzone w trybie art. 5 Prawa budowlanego, a nie jak to uczyniły organy w trybie art. 61 Prawa budowlanego, który może mieć zastosowanie dopiero w przypadku wykonania obiektu zgodnie z normami budowlanymi. Wskazał również, że o wadliwie wykonanych przez kierownika budowy i firmę wykonawczą robót budowlanych w spornym budynku informował m.in. Prokuraturę Rejonową w [...] i inne szczeble nadzoru budowlanego. Zdaniem skarżącego, ujawniony w toku oględzin, niewłaściwy stan techniczny budynku związany jest bezpośrednio z wadliwie wykonanymi, przez kierownika budowy i jednocześnie pracownika nadzoru budowlanego, robotami budowlanymi. Skarżący podniósł też, że organy stosując groźby zastosowania sankcji karnych wymusiły na nim i jego małżonce usunięcie wad projektowych i budowalnych budynku, za które odpowiedzialność ponosi kierownik budowy. Obecny stan techniczny budynku nie jest bowiem konsekwencją zaniedbań skarżącego, lecz nieusuniętych przez kierownika budowy wad budowlanych. Ponadto skarżący został wprowadzony w błąd oświadczeniem kierownika, co do wykonania robót zgodnie ze sztuką budowlaną, a nie znając się na przepisach, nie miał możliwości zweryfikowania tych twierdzeń. W ocenie skarżącego, organy nadzoru budowlanego nie podejmując działań, które ujawniłyby wykonanie robót budowlanych przez kierownika budowy niezgodnie z przepisami budowalnymi oraz wpływu tych naruszeń na stan techniczny budynku, doprowadziły do powstania szkód finansowych po stronie skarżącego. Natomiast wyjaśnienie stanu faktycznego w powyższych kwestiach oraz zgromadzenie przez organ stosownego materiału dowodowego jest skarżącemu niezbędne do ustalenia zasadności roszczeń odszkodowawczych z tytułu wyrządzonych przez ww. podmioty szkód.

W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W kolejnych pismach procesowym z dnia 25 marca 2014 r. i 8 kwietnia 2014 r. skarżący podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Ponownie zarzucił organowi działanie na jego szkodę poprzez nieujawnienie działań kierownika budowy, odpowiedzialnego za zły stan techniczny budynku. Podniósł też, że organ winien dążyć do ustalenia stanu faktycznego sprawy, aby umożliwić skarżącemu dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. Ponadto, zdaniem skarżącego, niewprowadzenie przez organ zakazu łączenia funkcji kierownika budowy z pracą w nadzorze budowlanym doprowadziło do fikcyjnego i nierzetelnego sprawowania obowiązków przez kierownika budowy.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. skarżący podtrzymał skargę i stanowisko prezentowane w pismach procesowych oraz dodatkowo wniósł m.in. o zawieszenie postępowania. Pełnomocnik organu wyraził zgodę na zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron.

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 56/14, WSA w Opolu zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 126 P.p.s.a.

W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2016 r. S. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i postanowienia OWINB z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...]. Ponadto domagał się dopuszczenia jako dowodów w sprawie pism kierowanych do organów nadzoru budowalnego, zasądzenia kosztów postępowania oraz podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał stanowisko oraz dotychczas prezentowaną argumentację.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Op 56/14, Sąd podjął zawieszone postępowanie, a sprawa została wpisana do Repertorium sądowego pod sygn. akt II SA/Op 621/16.

Na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. skarżący podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte. Podkreślił, że sprawa faktycznie toczy się od roku 2005, tj. od czasu kiedy zaczął monitować organy w związku ze stwierdzonymi na budowie nieprawidłowościami i faktycznie toczyła się na jego wniosek, a nie z urzędu. Skarżący przyznał również, że formalnie rozstrzygnięcie jest dla niego korzystne, ale uzasadnienie nie przedstawia całej prawdy związanej z tą inwestycją, a w szczególności zawinienia kierownika budowy i kierownika PINB. Potwierdził także, że obecnie budynek jest w dobrym stanie, ale kosztowało go to 3 miliony złotych kredytu, który na ten cel musiał zaciągnąć. Natomiast uzasadnieniem dla skargi jest to, że nie chce być uznanym za winnego doprowadzenia budynku do złego stanu technicznego, chce uzyskać dostęp do dokumentów wewnętrzno-organizacyjnych, będących w posiadaniu organu, które wskazywałyby na jego rolę w doprowadzeniu do powstania takiej szkody.

Pełnomocniczka organu wniosła i wywiodła, jak w odpowiedzi na skargę.

Z kolei uczestniczka postępowania W. P. poparła skargę i twierdzenia w niej zawarte oraz stanowisko skarżącego wyrażone na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza jednak, że sąd administracyjny może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle uregulowań wskazanego ostatnio przepisu sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku badania tych aspektów sprawy, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1225/07; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe należało uznać, że wywiedzione przez skarżącego zarzuty dotyczące niedopełnienia przez kierownika budowy obowiązków służbowych i jego odpowiedzialności, strat finansowych spowodowanych postępowaniem kierownika oraz organów nadzoru budowalnego, roszczeń odszkodowawczych, czy też stosowania wobec skarżącego i jego małżonki gróźb przez organ, nie mogły stać się przedmiotem oceny Sądu, bowiem kwestie te nie mają wpływu na kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Jedynie powtórzyć można za tut. Sądem orzekającym w sprawie o sygn. akt II SA/Op 58/13, że ewentualne roszczenia z tytułu wadliwie wykonanych robót budowlanych mogą być dochodzone, jako sprawa cywilna wyłącznie w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym.

Z kolei na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji nie wykazała, by akty te zawierały wady powodujące konieczność ich uchylenia. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Przechodząc do rozważań w zakresie dokonanej oceny, w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że działania organów podejmowane w zakresie wszczętego z urzędu w dniu 21 listopada 2011 r. postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku handlowo-usługowego usytuowanego w [...] przy ul. [...] (dz. nr a), były już przedmiotem oceny sądowej, która wyrażona została w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Op 58/13.

W związku z tym wyjaśnić trzeba, że na zasadzie art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania oznacza, że orzeczenie sądu oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Z uzasadnienia wiążącego Sąd w niniejszej sprawie wyroku z dnia 20 maja 2013 r. wynika, że organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien dążyć do ustalenia stanu technicznego również legalnie użytkowanej części obiektu budowlanego oraz winien odpowiedzieć sobie na pytanie, czy stan technicznych niewykończonej części obiektu ma wpływ na stan techniczny użytkowanej części. Zdaniem Sądu, organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, który może zagrażać życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, jest upoważniony do wydania właścicielowi lub zarządcy nakazu przeprowadzenia w każdym terminie kontroli stanu technicznego. Natomiast na wydanie nakazu nie ma wpływu fakt, czy zaistniał już bezpośredni stan zagrożenia ze strony znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego. W wydanym nakazie wystarczające jest stwierdzenie, że stan obiektu budowlanego lub jego części może stworzyć takie zagrożenie. Sąd stwierdził również, że organ pierwszej instancji zobowiązany jest wskazać w oparciu o jakie ustalenia uznał, że użytkowana część obiektu budowlanego znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, który może spowodować zagrożenie, o którym mowa w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Dopiero powyższe ustalenie uprawniać będzie organ do nakazania właścicielowi lub zarządcy przeprowadzenia kontroli, o której mowa w ust. 1 art. 62 Prawa budowlanego, lub przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tej części obiektu. Natomiast dopiero po dokonaniu jednoznacznych ustaleń, co do stanu technicznego obiektu lub jego części organ podejmuje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Stosownie do powyższego, zdaniem Sądu, uznać należało, że podejmując kontrolowane obecnie rozstrzygnięcie, organy uwzględniły wcześniejszą ocenę Sądu, a organ pierwszej instancji zastosował się do zaleceń sformułowanych w omawianym wyroku. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy ustaliły na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wyników kontroli spornego budynku, przeprowadzonej w dniu 2 września 2013 r., że obecnie roboty budowalne prowadzone są na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu skarżącemu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Organ stwierdził również, że zakres oraz zaawansowanie wykonywanych na obiekcie robót jest zgodne z zapisami w dzienniku budowy. Z zapisów w dzienniku budowy wynika m.in., że rozebrane zostało pokrycie dachu z płyt warstwowych wraz z konstrukcją stalową. Na trzecim piętrze trwa natomiast wykonywanie wieńców. Ponadto roboty budowlane o mniejszym lub większym zakresie toczą się na wszystkich kondygnacjach (za wyjątkiem piwnicy). W czasie kontroli części użytkowanej obiektu, organ nie stwierdził nieprawidłowości, poza zawilgoceniem na ścianach wewnętrznych w piwnicach od strony kanału [...], które sięgały wysokości około 7 cm od poziomu posadzki.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie oraz przedstawionych w decyzjach przesłanek na jego uzasadnienie, odnotować należy, że materialnoprawną podstawę do wydania decyzji, w której organ nadzoru budowlanego nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego jest przepis art. 66 cyt. już wyżej ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przytoczony przepis daje organowi możliwość zapewnienia użytkowania obiektu zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 61 Prawa budowalnego, wedle której właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Wyjaśnić również należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nie wymaga wniosku strony. Przepis art. 66 stanowi konkretyzację art. 61 Prawa budowlanego. Obliguje on właściwy organ nadzoru budowlanego, tj. właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego, organ wszczyna je z urzędu w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z okoliczności w tym przepisie wymienionych. Stosownie do podniesionych przez skarżącego zarzutów dostrzec również przyjdzie, że celem art. 66 Prawa budowlanego jest to, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule, a w szczególności ustalenie przyczyn wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego oraz osób winnych tego stanu rzeczy. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem (por. wyroki NSA: z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 838/14 i z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07). Tym samym za pozbawione doniosłości prawnej należy uznać zarzuty skarżącego, dotyczące nieustalenia przez organy pełnego stanu faktycznego sprawy, obejmującego wyżej wskazane okoliczności i niezebrania wystarczającego materiału dowodowego w kwestii dotyczącej przyczynienia się kierownika budowy i projektanta do pogorszenia się stanu technicznego przedmiotowego budynku i do związanych z tym wysokich kosztów ich usunięcia. Podobnie należy ocenić zarzuty skarżącego co do braku podjęcia przez organ czynności w celu zgromadzenia i zabezpieczenia dowodów potrzebnych do dochodzenia przez S. P. roszczeń odszkodowawczych. Postępowanie prowadzone w trybie art. 66 Prawa budowalnego nie służy bowiem do gromadzenia dowodów dla innych postępowań, w tym dla ewentualnego postępowania cywilnoprawnego, w którym skarżący może realizować swoje roszczenia z tytułu nieprawidłowo wykonanych prac budowalnych.

W ocenie Sądu, prawidłowo przyjęły organy, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż właściciele podjęli we własnym zakresie właściwe działania mające na celu usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku, prowadząc w dalszym ciągu prace związane z przebudową i rozbudową obiektu. Przeprowadzona w dniu 2 września 2013 r. kontrola nie wykazała również nieprawidłowości w zakresie użytkowanej części budynku. W tych okolicznościach faktycznych, zdaniem Sądu, brak było podstaw do nałożenia na właścicieli budynku obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a prowadzone w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela podgląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że stwierdzenie w toku postępowania prowadzonego na podstawie uregulowania, zawartego w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, braku przesłanek określonych tym przepisem, może skutkować jedynie umorzeniem wszczętego już postępowania jako bezprzedmiotowego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 460/16; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1204/12). Skoro zatem w niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zagrożeń określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, a jedynie stwierdzenie takich uchybień daje podstawę do wydania stosownej decyzji, zasadnie PINB wydał decyzję umarzającą postępowanie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Stosownie do tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania, którym zazwyczaj jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przy bezprzedmiotowości postępowania nie można zatem wydać decyzji co do jej istoty. W orzecznictwie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Stosownie do powyższego, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie OWINB w zakresie, w jakim orzeczono o uchyleniu decyzji PINB w części dotyczącej użytkowanej części spornego budynku i w tym zakresie, działając na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, stwierdzono brak podstaw do orzeczenia działań naprawczych dotyczących tej części budynku, wydano z naruszeniem przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), lecz naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ pomimo częściowo wadliwej formy załatwienia sprawy, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, a w uzasadnieniu decyzji - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. - przedstawił wyczerpujące oraz opierające się na właściwych podstawach prawnych stanowisko o braku podstaw do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego.

Oceniając dalej stwierdzoną wadliwość pod kątem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd miał na uwadze również to, że uchylenie podjętego przez organ odwoławczy aktu doprowadziłoby w konsekwencji do wydania w ponownym postępowaniu decyzji, która, jeśli chodzi o meritum sprawy, byłaby taka sama, jak decyzja zaskarżona. Innymi słowy, kasacyjne orzeczenie Sądu w istocie nie wpłynęłoby na zmianę dokonanych przez OWINB ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie wykazanego powyżej braku możliwości wydania przedmiotowego nakazu.

W ocenie Sądu, za prawidłową i właściwe uzasadnioną należało uznać przedstawioną przez organ odwoławczy ocenę w zakresie zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia rat 10 § 1 K.p.a. Jak trafnie podniósł OWINB, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym niewątpliwie doszło do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., ale nie mogło to skutkować uchyleniem decyzji PINB z tej przyczyny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że w sytuacji postawienia zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., koniecznym jest wykazanie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić lub zawnioskować i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie powyższych okoliczności może uzasadniać skuteczność stawianego zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I OSK 453/15 i z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1704/16). Nie kwestionując zatem, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było zawiadomienie skarżącego o możliwości zapoznania się w zakreślonym terminie z materiałem dowodowym, wskazać należy, że niewypełnienie tego obowiązku w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło skutkować uchyleniem decyzji, skoro skarżący nie wskazał, jakich czynności nie mógł dokonać w związku z tym naruszeniem. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący aktywnie uczestniczył w toku całego postępowania, składając licznie pisma procesowe i wnioski, w których konsekwentnie przedstawiał swoje stanowisko. Przy czym organy obu instancji udzielały skarżącemu stosownych wyjaśnień i podejmowały określone czynności, w których skarżący brał czynny udział. Powyższe oznacza, że naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 K.p.a. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostawało bez wpływu na jej wynik.

Wbrew zarzutom skarżącego Sąd nie stwierdził też, że zaskarżona decyzja została wydana bez stosownego upoważnienia. Decyzja została podpisana przez osobę legitymującą się stosownym upoważnieniem, a kwestia prawidłowości umocowania takiej osoby do działania w imieniu organu nie mieści się w granicach niniejszej sprawy. W tym miejscu odnotować jeszcze można, że postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wyłączenia na wniosek skarżącego OWINB od rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB nr [...].

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez wydanie przez organ odwoławczy postanowienia z dnia 13 grudnia 2013 r. o odmowie powołania na wniosek skarżącego niezależnej komisji do zbadania zasadności odwołania i całości sprawy związanej z wniesionymi zawiadomieniami z 2005 r. i w dalszych latach na przestrzeni od 2005 r. do 2012 r., dotyczącymi stanu technicznego spornego budynku. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 78 K.p.a., strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 K.p.a., wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II OSK 314/14). W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez organy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego mogły stanowić podstawę dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, a istotne elementy stanu faktycznego zostały przez organy prawidłowo wyjaśnione. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można organowi postawić zarzutu naruszenia art. 78 K.p.a. wobec nieprzeprowadzenia dowodu wskazanego przez skarżącego, tym bardziej, że przepisy procedury administracyjnej (K.p.a.) nie przewidują możliwości rozstrzygania sprawy przez jakiekolwiek ciało o charakterze kolegialnym, z naruszeniem przepisów o właściwości organów. Trafnie zatem przyjął OWINB, że odstąpienie od przeprowadzenia tego dowodu było uzasadnione, ponieważ jego przedmiotem nie była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, powoływanie takiej komisji byłoby zbędne, ponieważ niewątpliwie organy nadzoru budowlanego posiadają odpowiednią wiedzę z zakresu budownictwa, pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy (w istocie stanu technicznego budynku) oraz weryfikację ewentualnych zagrożeń związanych z jego użytkowaniem.

Reasumując, Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, a więc - wbrew zarzutom skargi - zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Natomiast dokonana przez organy ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a.

Końcowo wyjaśnić jeszcze przyjdzie, że wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego nie mogły być uwzględnione, ponieważ zgodnie art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego przepisu, w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające. Co ważne, wykluczone jest przy tym prowadzenie nowego postępowania o charakterze rozpoznawczym, czego w istocie domaga się skarżący. Ponadto, w ocenie Sądu, brak było podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów, ponieważ nie były one konieczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy, uznając, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.