Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 631/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. E. B. na decyzję Wojewody z dnia 18 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 lipca 2018 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 10 stycznia 2017 r., nr [..] orzekającej m. in. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [..]-[..], położonej w Z., gmina C., dla której IV Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgę wieczystą nr [..], stanowiącej własność H. B. poprzez "zezwolenie A., na przebudowę linii napowietrznej SN-15 kV, nr LN [..] oraz wykonanie demontażu linii napowietrznej SN-15 kV, nr LN [..][...]" i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr: [..]-[..], położonej w miejscowości Z. gmina C., dla której IV Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu prowadzi księgę wieczystą nr [..], poprzez udzielenie A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, wraz z wymianą słupów. Zgodnie z załącznikami graficznymi nr: 1, 2, 3 stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji, ograniczenie obejmuje w szczególności:

* obszar 5028 m2 podczas demontażu istniejącej elektroenergetycznej linii napowietrznej LN [..] o długości odcinka linii 1257 m i szerokości strefy kontrolowanej 4 m, oraz obszar 5056 m2 podczas przebudowy linii elektroenergetycznej LN [..] o długości odcinka linii 1264 m i szerokości strefy kontrolowanej 4 m,

* obszar dla działek nr: [..]-[..] (po wykonaniu inwestycji tj. zdemontowaniu linii LN [..] i przebudowie linii LN [..]na linię dwutorową), wynosić będzie 1896 m2, o długości odcinka linii 1264 m i szerokości strefy kontrolowanej 1,5 m wraz z 15 słupami.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, która została uregulowana w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.". Zgodnie z art. 124 ust. 1 powołanego aktu prawnego "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ".

Udzielenie takiego zezwolenia jest zatem możliwe po spełnieniu łącznie następujących przesłanek:

1) planowana inwestycja będzie stanowiła inwestycję celu publicznego (o których mowa w art. 6 u.g.n.),

ograniczenie to będzie zgodne z planem miejscowym, bądź w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz

nie będzie zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na realizację inwestycji, przy czym warunkiem koniecznym jest uprzednie poprowadzenie z nim rokowań i załączenie do wniosku dokumentów z ich odbycia.

Podał organ, że z treści złożonego w sprawie wniosku wynika, że inicjator niniejszego postępowania domaga się: "w myśl artykułu 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...) proszę o udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie i rozbiórce elektroenergetycznych linii napowietrznych Sn-15kV w Z., na działkach nr [..]-[..]". Do wniosku dołączona została decyzja Wójta Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z 18 marca 2015 r.. Bezspornym jest, że wniosek z 8 czerwca 2015 r., złożony przez A. dotyczy nieruchomości, a jego przedmiot stanowi inwestycja celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 u.g.n., cel publiczny stanowią także budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Wskazał dalej organ, iż z dokumentów stanowiących załączniki do wniosku wynika, że planowana inwestycja polegająca na przebudowie linii napowietrznej SN-15 kV, nr LN [..] oraz wykonaniu demontażu linii napowietrznej SN-15 kV, nr LN [..], zgodna jest z ostateczną decyzją Wójta Gminy z 18 marca 2015 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższe zostało potwierdzone także w postępowaniu odwoławczym. Podkreślił Wojewoda, że treść ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest wiążąca zarówno dla organu jak i dla stron przedmiotowego postępowania, bowiem jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Go 208/10 "w trakcie postępowania opartego o art. 124 ust. 1 u.g.n. nie można rozważać ani kwestionować charakteru inwestycji czy jest to inwestycja celu publicznego ani też innego, niż przewidziane w decyzji lokalizacyjnej usytuowanie inwestycji. Ustalenia te są wiążące zarówno dla organu jak i dla stron ".

Zamierzenie inwestycyjne przewiduje wybudowanie nowej dwutorowej linii poprzez zastąpienie nią starej jednotorowej linii w ramach tych samych robót budowlanych. Zgodnie z zapisami decyzji lokalizacyjnej, przedmiotowa inwestycja ogranicza się do pasa wzdłuż obecnie istniejącej linii energetycznej. W ramach inwestycji demontaż linii związany jest ściśle z budową nowej linii, o czym świadczy treść decyzji lokalizacyjnej, którą organ wydający decyzję w trybie art. 124 u.g.n. jest związany. Skoro decyzja wydana w tym trybie pozwala na dysponowanie nieruchomością w celach związanych z realizacją przedsięwzięcia, to w jej ramach uprawnia też, w ocenie Wojewody, do wejścia na nieruchomość, w celu wykonania prac przygotowawczych, w tym przypadku wykonania demontażu istniejących urządzeń. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, zdaniem Wojewody uzasadnione jest i nie pozostające w sprzeczności z celem jaki ma art. 124 u.g.n. wydanie decyzji w tym trybie w celu " udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego polegającej na przebudowie i rozbiórce elektroenergetycznych linii napowietrznych Sn-15kV". Stwierdzić zatem należy, iż Starosta słusznie uznał w zakresie decyzji, że przesłanka zgodności planowanej inwestycji z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została spełniona.

Oceniając kwestię rokowań stwierdził organ odwoławczy, iż przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..]-[..] inwestor przeprowadził w latach 2014 i 2015 z właścicielką przedmiotowej nieruchomości, rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego przedsięwzięcia, oraz że rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Inwestor poinformował m.in. H. B., iż spółka planuje przeprowadzić " modernizację napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV nr [..] i [..], polegającej na demontażu odcinka linii elektroenergetycznej SN 15 kV nr [..] oraz wymianie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV nr [..] i słupów energetycznych". Z dokumentów załączonych do akt (pisma z dnia: 25 marca 2014 r., 26 sierpnia 2014 r., 19 grudnia 2014 r., 14 stycznia 2015 r.) jednoznacznie wynika, że Spółka zaproponowała m.in. kwotę jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz poinformowała o możliwości podpisania oświadczenia woli na wykonanie prac. Propozycje nie zostały przyjęte przez H. B.

Zauważył organ odwoławczy, że "przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n." (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Go 208/10). W literaturze przedmiotu podnosi się także, że "rokowania kończą się niepowodzeniem w razie milczenia adresata, sprzeciwu adresata albo postawienia przez strony wzajemnie takich warunków, że zostały one uznane za niemożliwe do przyjęcia, albo stawiania przez właściciela coraz to nowych warunków udzielenia zgody" (G. Matusik, Wywłaszczenie nieruchomości [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Stanisława Kałus (red.), Warszawa 2012, s. 734).

O fakcie prowadzenia rokowań świadczy treść dokumentacji z przeprowadzonych rokowań z właścicielką przedmiotowej nieruchomości, znajdująca się w aktach niniejszej sprawy. Inwestor dążył do ugodowego zawarcia porozumienia w kwestii ustanowienia służebności przesyłu na przedmiotowej nieruchomości oraz uregulowania kwestii bezumownego korzystania z nieruchomości (pisma z dnia 25 marca 2014 r., 26 sierpnia 2014 r.). Inwestor wielokrotnie podejmował próby uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości. Ostatecznie strony nie doszły do porozumienia.

Reasumując stwierdził Wojewoda, że Spółka występująca z wnioskiem w przedmiotowej sprawie, spełniła wymóg uprzedniego przeprowadzenia z właścicielami nieruchomości rokowań w zakresie uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Nadmienił organ, że strony nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez inwestora właścicielowi nieruchomości, propozycji rozstrzygnięcia kwestii jej udostępnienia w celu np. założenia na niej urządzeń infrastruktury technicznej. Rokowania można zatem zakończyć w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji gdy, w przekonaniu którejś ze stron, nie będzie szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy w ich wyniku dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 357/11).

Z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości, organ I instancji, wydając decyzję w niniejszej sprawie wskazał w uzasadnieniu na jakiej podstawie uznał, że zostały spełnione przesłanki niezbędne do wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n., ponadto dokonał analizy czy zakres prac przedstawiony we wniosku jest zgodny z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z 18 marca 2015 r.. Sprawdzono, że prace polegające na demontażu linii, przebudowaniu linii na linię dwutorową realizowane są w ramach jednej inwestycji, w oparciu o treść decyzji lokalizacyjnej, którą organ wydający decyzję w trybie art. 124 u.g.n. jest związany.

Strona odwołująca zaskarżyła decyzję Starosty z 10 stycznia 2017 r., a następnie pismem z dnia 12 lutego 2018 r., zarzuciła niezgodność pkt. 1 lit. a i b decyzji Starosty z załącznikiem graficznym. Organ odwoławczy zbadał zasadność i legalność wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i zgromadzony materiał dowodowy.

Wojewoda podniósł, że osnowa decyzji winna zawierać ściśle określony zakres ograniczenia, to jest określenie konkretnego obszaru zajęcia wraz z przebiegiem inwestycji przez nieruchomość. Precyzyjne rozstrzygnięcie w tym zakresie ma niebagatelne znaczenie, bowiem decyzja wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi formę ograniczenia prawa własności i wyznacza zakres nałożonego na właściciela nieruchomości obowiązku związanego z budową wskazanej w niej inwestycji. Zobowiązany będzie musiał nie tylko znosić wszelkie niedogodności, utrudnienia i ograniczenia związane z poprowadzeniem przedmiotowej linii, ale także, zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n., będzie musiał udostępnić swoją nieruchomość za każdym razem, gdy zrealizowana inwestycja będzie wymagała podjęcia czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii.

W ocenie Wojewody zasadny jest zarzut właścicielki nieruchomości, że udzielone przez Starostę zezwolenie na przebudowanie linii nie wskazuje w sposób wystarczający przebiegu planowej inwestycji przez nieruchomość, bowiem z mapy załączonej do zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie jaki jest zakres ograniczenia, gdyż treść osnowy decyzji Starosty z dnia 10 stycznia 2017 r., pkt. 1 lit. a wskazuje błędny odcinek długości przebudowy linii, inny niż wskazano we wniosku oraz rysunku graficznym załączonym do decyzji.

Na marginesie zauważył organ, że inwestor we wniosku poprosił "o wydanie decyzji, której termin wynosić będzie 6 miesięcy", jednakże w orzecznictwie sądowo administracyjnym można odnaleźć zarówno pogląd, zgodnie z którym ograniczając sposób korzystania z nieruchomości istnieje obowiązek zastrzeżenia terminu, w którym udziela się zezwolenia na zajęcie nieruchomości w celu wykonania określonych prac, nie miałby on jednak wynikać wprost z treści art. 124 ust. 1 u.g.n., lecz z wykładni tego przepisu, jak również pogląd, (podzielany przez Wojewodę), według którego wskazanie w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne dla założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji nie znajduje oparcia w art. 124 u.g.n. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 329/13). Skoro bowiem ustawodawca w omawianym artykule nie przewidział wskazywania w ww. decyzji czasookresu zajęcia nieruchomości (tak jak uczynił to np. w art. 124b lub 126 u.g.n.), to znaczy, że decyzja ta nie powinna zawierać tego elementu.

Podał Wojewoda, iż ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, od spełnienia ściśle określonych, omówionych już powyżej przesłanek: zgodności zezwolenia z planem miejscowym, w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, braku zgody właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości na takie ograniczenie, oraz obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości, przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie tej decyzji. Organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał oceny wystąpienia ww. przesłanek, tj. czy zaistniała podstawa wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji Starosty wskazał Wojewoda, że Starosta w punkcie 2 zaskarżonej decyzji wskazał, iż "zobowiązuje się A. do zawiadomienia właściciela nieruchomości oraz Starostwa Powiatowego najpóźniej na 7 dni przed planowanym rozpoczęciem inwestycji oraz niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z inwestycją''', oraz w punkcie 3 "do inwentaryzacji naniesień znajdujących się na gruncie przed przystąpieniem do prac na przedmiotowej nieruchomości, a także ewentualnych szkód po zakończeniu inwestycji [...]", nie mają oparcia w treści art. 124 u.g.n., a więc zostały uchylone.

Podkreślił Wojewoda, że zaskarżona decyzja Starosty z 10 stycznia 2017 r. co do zasady jest prawidłowa odnośnie zasadności dokonania ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jednakże z uwagi na niespójność sentencji z wnioskiem inwestora tj. co do długości odcinka przebudowy linii, oraz orzeczeniem przez Starostę o kwestiach niewynikających z przepisów prawa, jak również konieczność dostosowania zapisów sentencji do zapisów załącznika graficznego (w zakresie przebudowanej linii SN-15 kV LN [..]) koniecznym stało się orzeczenie co do istoty sprawy w decyzji odwoławczej, po uprzednim uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzje wniosła H. B. zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie szerokości stref ograniczenia własności dla przedmiotowych napowietrznych linii elektroenergetycznych, a w konsekwencji naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121) i wyznaczenie szerokości strefy kontrolowanej 1,5 metra.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniła wniesienie skargi nieprawidłowym wyznaczeniem szerokości strefy kontrolowanej. W ocenie strony skarżącej sama szerokość "strefy kontrolowanej" wyznaczonej w przedmiotowej sprawie po wykonaniu inwestycji na 1,5 m wywołuje wątpliwości w zakresie możliwości obsługi takiej linii przez samochody serwisowe (które same w sobie są szersze o ok. 1 metr od wyznaczonej przez organ strefy), tym bardziej że jak wynika z tabeli nr 4 do instrukcji organizacji bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektroenergetycznych, wydanie czwarte z dnia 12 maja 2016 r., stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr [..] Prezesa Zarządu A. z dnia 22 marca 2016 . - minimalne odstępy w powietrzu dla urządzeń elektroenergetycznych o napięciu znamionowym (kV) powyżej 1 do 15 dla prac wykonywanych przez osoby uprawnione bez nadzoru lub osoby nieuprawnione pod nadzorem oraz prac sprzętu zmechanizowanego pod nadzorem - wynoszą 1,2 m dla przewodu (powiększone o szerokość pojazdu serwisowego).

Podkreśliła skarżąca, że brak jest aktualnie obowiązujących przepisów prawa, które regulowałyby strefy kontrolowane i ich szerokość w odniesieniu do napowietrznych linii elektroenergetycznych.

Strefy trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości są natomiast wynikiem wskazanych we wniosku długości wymienianych linii oraz wielkości obszaru wyłączonego z budowy — 4 m, mierzone od osi linii napowietrznej (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, Dz.U. Nr 192, poz. 1883, norma PN-E-05100-1:2000) (por. wyr. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2018 roku, sygn. akt II SA/Rz 74/18).

Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie strefa została wyznaczona wadliwie, a jej wyznaczenie nie zostało poprzedzone jakimikolwiek ustaleniami faktycznymi organu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja. Wojewody z 18 lipca 2018 r uchylająca decyzję Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 10 stycznia 2017 r. i orzekająca sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr: [..]-[..], położonej w miejscowości Z. gmina C., dla której IV Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu prowadzi księgę wieczystą nr [..], poprzez udzielenie A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, wraz z wymianą słupów, zgodnie z załącznikami graficznymi nr: 1, 2, 3 stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przywołany wyżej przepis reguluje kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Może dotyczyć także rozbudowy, jeśli obejmuje ona np. budowę nowych odcinków przewodów lub nowych urządzeń. Można uznać, że dotyczy ich przebudowy, ale w takim zakresie, w jakim przekracza ona zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7.02.2018 r., IV SA/Po 1102/17, LEX nr 2458357).

Co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być sprecyzowane wcześniej albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14.11.2017 r., II SA/Rz 1069/17, LEX nr 2412588).

Wydanie decyzji na podstawie w art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi do trwałego ograniczenia własności nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel ma obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonywane jego prawo (Ewa Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, publ. WKP 2018).

Ograniczenie, o którym mowa w art. 124 u.g.n., następuje zatem zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem w celu uzyskania jego zgody na wykonywanie prac wymienionych w tym przepisie (por. też wyrok WSA w Rzeszowie z 3.12.2014 r., II SA/Rz 1179/14, LEX nr 1646277, i wyrok WSA w Krakowie z 19.09.2016 r., II SA/Kr 650/16, LEX nr 2136663). W u.g.n. nie wskazano dokumentów, które inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Także w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie umieszczono jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Nie określono w ustawie momentu zakończenia rokowań. Mogą więc one być zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. też wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 09.2017 r., II SA/Go 677/17, LEX nr 2369939, i wyrok NSA z 19.10.2017 r., I OSK 1165/17, LEX nr 2404348, oraz wyrok WSA w Kielcach z 8.05.2018 r., II SA/Ke 99/18, LEX nr 2527639).

W postępowaniu wszczętym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 4.10.2017 r., I OSK 3182/15, LEX nr 2418677, oraz wyrok WSA w Poznaniu z 4.10.2017 r., II SA/Po 437/17, LEX nr 2398110). Jednakże – jak stwierdził WSA w Lublinie w wyroku z 15.05.2018 r., II SA/Lu 143/18, LEX nr 2531774 - o "przeprowadzeniu rokowań" w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. można mówić w przypadku, gdy inwestor określił i zaproponował właścicielowi nieruchomości warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela ma zaś miejsce, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

Nieumieszczenie zamierzenia inwestycyjnego w planie miejscowym lub brak decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowią przesłanki negatywne wydania przez starostę decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela (wyrok WSA w Krakowie z 5.10.2016 r., II SA/Kr 826/16, LEX nr 2141485). Organ nie jest przy tym władny na mocy art. 124 ust. 1 u.g.n. zmieniać ustaleń przyjętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ani decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego (por. wyrok NSA z 14.04.2017 r., I OSK 2295/16, LEX nr 2290786). Z treści art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika wymóg ścisłego określenia zakresu ograniczenia. Skoro więc decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną, to również w zakresie obszaru ograniczenia. Z tego względu musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości (por. wyrok NSA z 25.07.2017 r., I OSK 2043/16, LEX nr 2331111).

Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy zauważyć należy, iż dokonane zaskarżoną decyzją ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości związane jest z przebudową przez A. linii napowietrznej SN-15 kV, nr LN [..] oraz wykonaniem demontażu linii napowietrznej SN-15 kV, nr LN [..][...]".

Planowana inwestycja lokalizowana jest na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 18 marca 2015 r., nr [..] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z treści tej decyzji wynika, że przedmiotowa inwestycja ogranicza się do pasa wzdłuż obecnie istniejącej linii energetycznej. Zatem sposób oraz obszar ograniczenia korzystania z nieruchomości określony w zaskarżonej decyzji zarówno w trakcie jak i po jej realizacji zgodny jest z decyzją, o której wyżej mowa.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące, iż inwestor prowadził z właścicielką nieruchomości rokowania, które nie przyniosły oczekiwanego efektu. Celem działań A. w tym zakresie było ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości skarżącej. Spółka zaproponowała. kwotę jednorazowego wynagrodzenia za jej ustanowienie oraz poinformowała o możliwości podpisania oświadczenia woli na wykonanie prac. Propozycje nie zostały przyjęte przez H. B.

W świetle powyższego w ocenie sądu w niniejszej sprawie zostały wypełnione przesłanki wydania decyzji dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż wbrew stanowisku strony skarżącej w przedmiotowej sprawie szerokość strefy kontrolowanej po wykonaniu planowanej inwestycji nie ma związku z obsługą serwisową linii elektroenergetycznej. Zaskarżona decyzja nie dotyczy bowiem kwestii związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, podlegających regulacji art. 124b u.g.n.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.