Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1185/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu udzielonego dofinansowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] – wydaną m.in. na podstawie

art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm., dalej powoływana jako u.f.p.) – Zarząd Województwa P. jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007 – 2013, określił kwotę dofinansowania w wysokości [...] zł, przypadającą do zwrotu od B. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A." B. S. w B. (dalej powoływana również jako Beneficjent, Skarżąca), wypłaconą w związku z realizacją projektu "Budowa ścian vendingowych i informatyzacja przedsiębiorstwa w związku z rozpoczęciem nowej produkcji" na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., wraz z odsetkami.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca, składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzuciła, że organ błędnie przyjął, że przyznane jej środki finansowe zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, o jakich mowa w art. 184 u.f.p.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Instytucja Zarządzająca decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymała w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2013 r.

Organ wskazał, że jednym z elementów zrealizowanego projektu był zakup automatów do sprzedaży produktów spożywczych z systemem zabudowy (ścian vendingowych wyposażonych w kosze opatrzone opisem "szkło-papier-plastik-folia" w celu zapewnienia segregacji odpadów) w ilości 20 sztuk. Zrealizowana inwestycja (projekt) była dwukrotnie przedmiotem kontroli, tj. na zakończenie realizacji projektu w dniach [...] maja 2011 r. – [...] czerwca 2011 r. oraz kontroli doraźnej w okresie trwałości projektu w dniach [...] kwietnia 2013 – [...] maja 2013 r. Podczas kontroli

na zakończenie realizacji projektu zespół kontrolujący stwierdził, że żaden z 20 szt. zakupionych systemów do zabudowy automatów nie był zainstalowany w miejscu rozstawienia automatów. Następnie w trakcie kontroli doraźnej ustalono, że tylko dwa systemy ww. zabudów zostały zamontowane w miejscu rozstawienia automatów. Pozostała ich ilość tj. 18 sztuk była nierozstawiona, a zatem zabudowy te nie były wykorzystywane w ramach przedmiotowego projektu, co oznacza, że nie były niezbędne i nie przyczyniły się do realizacji celów projekty. Ponadto organ stwierdził, że Beneficjent, ani w okresie przeprowadzonych kontroli, ani później nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż zabudowy były wykorzystywane w ramach ww. projektu. Dopiero w wyjaśnieniach przedstawionych w pismach z dnia

[...] czerwca 2013 r., [...] lipca 2013 r. oraz [...] lipca 2013 r. podniesiono, że przyczyną niewykorzystania zabudów do automatów w ramach przedmiotowego projektu były ich usterki techniczne, które powinny być usunięte przez producenta (przedłużające się postępowanie reklamacyjne), problemy z właściwym ustawieniem zabudów i poprawnym ich użytkowaniem (wynikające z innowacyjnego charakteru zabudów i niedające się przewidzieć na etapie tworzenia projektu) oraz problemy kadrowe (przebywanie na zwolnieniu lekarskim pracownika odpowiedzialnego za systemy zabudów, co spowodowało wydłużenie ich okresu montażu i oddania do użytku).

Instytucja podkreśliła, że na żadnym etapie realizacji projektu

czy też w okresie trwałości nie była informowana o jakichkolwiek problemach,

jak też o reklamacji zakupu. Zauważyła, że z treści pisma Beneficjenta z dnia 31 lipca 2013 r. oraz dołączonej do niego korespondencji pomiędzy firmą Skarżącej,

a producentem - sprzedawcą systemów ścian vendingowych ("I.") wynika jednoznacznie, że postępowanie reklamacyjne zostało rozpoczęte dopiero po tym jak w trakcie kontroli doraźnej stwierdzono, że rozstawiono jedynie

2 z 20 sztuk zabudów do automatów, co skutkuje koniecznością zwrotu części dofinansowania przypadającego na nierozstawione i niewykorzystane zabudowy. Dodała, że fakturę VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. na zakup

20 szt. systemów zabudów ścian vendingowych na kwotę 100.000,00 zł netto Skarżąca przedstawił do refundacji i nie wskazywała na napotkane problemy

z zabudową tych systemów.

Instytucja uznała za nieprzekonujące motywowanie faktu nierozstawienia systemów zabudów do automatów w ciągu około 3 lat od ich nabycia, nieobecnością w pracy spowodowaną zwolnieniem lekarskim pracownika odpowiedzialnego

za te systemy.

Odnosząc się do przedłożonych przez Skarżącą faktur na zakup zabudów, które jej zdaniem zostały zamontowane do automatów w ramach projektu, organ stwierdził, że faktury zostały wystawione po zakończonej realizacji projektu,

nie wynika z nich jakoby zakupiony towar miał służyć do zakupionych automatów

do sprzedaży produktów spożywczych z systemem ścian vendingowych wyposażonych w kosze opatrzone opisem (szkło - papier - plastik – folia) w celu zapewnienia segregacji odpadów. Z jednej z faktur wprost wynika, że zostały one wykonane do automatów do kawy na terenie U. w P.

Zdaniem organu, niezainstalowanie systemów zabudów do automatów/ścian vendingowych przez okres około 3 lat od zakończenia realizacji projektu, wskazuje, że ten element projektu nie był niezbędny i nie przyczynił się do realizacji założeń

i celów przedmiotowego projektu.

W związku z przedstawionymi wyżej nieprawidłowościami w zakresie realizacji przedmiotowego projektu, wykazanymi w wyniku kontroli w okresie trwałości, Instytucja stwierdziła naruszenie § 10 ust. 1 jak i § 1 pkt. 14 umowy

o dofinansowanie z dnia 2 lutego 2010 r. W konsekwencji Instytucja stwierdziła,

że przedstawione do refundacji wydatki z tytułu 18 sztuk niezainstalowanych zabudów do automatów stanowią w ww. projekcie koszt niekwalifikowalny. Uznała przy tym, że środkami wykorzystanymi niezgodnie z przeznaczeniem

jak i wykorzystanymi z naruszeniem procedur są wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu. Refundacja wydatków na zakup zabudów ścianek vendingowych z realizacją projektu spełnia przesłankę, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych i jest podstawą wydania decyzji w sprawie zwrotu dotacji. Wydatki poniesione na zakup ścianek vendingowych, powinny być rozliczane w ramach projektu tylko w zakresie, którym zostały zamontowane

w projekcie. Tak określona wysokość kwoty przypadającej do zwrotu odzwierciedla, w ocenie organu, stopień naruszenia i rozmiar szkody.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zarzuciła naruszenie:

1) art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż: (-) środki przeznaczone na realizację projektu zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy Skarżąca dokonała realizacji projektu w całości, uzyskała założenia jakie zostały zawarte we wniosku o dofinansowanie, środki zostały wydatkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem tj. na zakup systemu zabudowy automatów, a wadliwość systemu zabudów nie była zależna od Skarżącej tak w momencie zakupu systemu, jak i po ich dostarczeniu, a ponadto Skarżąca z własnych środków dokonała zakupu systemu zabudów, ponosząc w tym zakresie stratę finansową niezależną od niej; (-) Skarżąca dokonała wydatków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podczas gdy zrealizowała projekt w całości, wszystkie cele projektu zostały osiągnięte, dokonała zakupu zabudów automatów u podmiotów trzecich oraz dokonała ich montażu na własny koszt, a ponadto nie dokonała naruszenia żadnego z przepisów prawa dotyczących wydatkowania środków związanych z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich, tj. uzasadniła konieczność poniesienia wydatków na system zabudowy automatów, wydatek został faktycznie poniesiony, Skarżąca udokumentował wydatek związany z tym zakupem, wydatek był zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, był niezbędny do realizacji projektu, został poniesiony w okresie kwalifikowalności wydatków;

2) pkt. 5.2 ppkt. 2 lit. e Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007 – 2013, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż wydatek, jaki został wydatkowany przez Skarżącą nie był niezbędny, podczas gdy element zabudów stanowił jedną z innowacji, jakich Skarżąca chciała dokonać w ramach przedmiotowego projektu, a także na uznaniu, iż skoro Skarżąca z własnych środków dokonała zakupu systemu zabudów u innych dostawców, to wydatek ten w dalszym ciągu nie został uznany za niezbędny;

3) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływany jako k.p.a.) poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zebranym w sprawie materiale dowodowym, szczególnie dotyczącego: (-) nieprawidłowych ustaleń w zakresie zamontowania systemu zabudów zakupionych ze środków własnych Skarżącej; (-) nieprawidłowych ustaleń w zakresie postępowania reklamacyjnego, jakie zostało wszczęte przez Skarżącą w związku z reklamacją systemu zabudów przed przedsiębiorstwem I.; (-) nieprawidłowych ustaleń dotyczących przyczyn nie zamontowania systemu zabudów i uznanie, iż wystąpiło naruszenie leżące po stronie Skarżącej, podczas gdy to na I. ciąży odpowiedzialność za powstałe w dostarczonych zabudowach wady, a tym samym odpowiedzialność za nieprawidłowości jakie miały miejsce w trakcie realizacji projektu w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Instytucja podtrzymała dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniosła o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2014 r., I SA/Bk 284/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.

Sąd I instancji wskazał na treść zastosowanego w niniejszej sprawie przez organ art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. i stwierdził, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, inne niż te, na które środki były przyznane. Chodzi zatem o sfinansowane zadania spoza zakresu rzeczowego projektu, na który środki zostały przekazane, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. WSA przypomniał, że [...] lutego 2010 r. Skarżąca zawarła z Województwem P. Umowę o dofinansowanie Projektu w ramach RPOWP na lata 2007-2013 Osi Priorytetowej I Wzrost Innowacyjności i wspieranie przedsiębiorczości w regionie, w ramach którego miała nastąpić rozbudowa jej przedsiębiorstwa oraz zdywersyfikowanie działalności przedsiębiorstwa poprzez wprowadzenie nowej oferty w postaci zdrowej żywności, w tym dań gotowych oraz zdrowych napojów, jak również rozszerzenie sprzedaży istniejących produktów, przy jednoczesnym podniesieniu wydajności firmy, podwyższeniu jakości świadczonej usługi oraz redukcji ryzyka. Z wniosku o dofinansowanie wynika, że cele te mają zostać zrealizowane m.in. poprzez zastosowanie innowacyjnych automatów. Sąd wskazał, że § 2 Umowy określał warunki, na jakich dokonywane będzie dofinansowanie wydatków kwalifikowanych ponoszonych przez beneficjenta na realizację Projektu.

Zdaniem Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie Instytucja upatruje niekwalifikowalności wydatku na zabudowy do automatów w tym, że ten element projektu nie był niezbędny i nie przyczynił się do realizacji jego założeń i celów, gdyż nie został zainstalowany przez okres 3 lata od zakończenia realizacji projektu. Zdaniem WSA, założenie organu jest błędne z uwagi na etap, na jakim znajduje się realizacja projektu. Ocena niezbędności poszczególnych elementów do realizacji jego założeń i celów jest domeną postępowania, w którym rozpatrywana jest aplikacja do dofinansowania. Jeżeli Instytucja zawarła ze skarżącą umowę o dofinansowanie, to oznacza, że uznała wszystkie elementy aplikującego projektu za niezbędne i przyczyniające się do realizacji celów danego priorytetu/działania. We wniosku o dofinansowanie zaplanowano montaż systemów zabudów w automatach do sprzedaży produktów spożywczych, a organ zaakceptował to jako innowacyjność projektu i zakwalifikował wniosek do podpisania umowy. W ocenie Sądu, na etapie rozliczania wydatków nie można kwestionować tego czy systemy zabudów automatów są niezbędne do realizacji celów projektu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. WSA stwierdził, że Instytucja nie podjęła wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sprawie tej dowolnie oceniono, że Skarżąca do dnia wydania decyzji nie przedłożyła żadnych dowodów uwierzytelniających postępowanie reklamacyjnie w sprawie zabudów do automatów. Strona powtarzała zaś, że przyczyną niewykorzystania zabudów do automatów w ramach realizacji projektu były usterki i wskazywała na przedłużające się postępowanie reklamacyjne. Sąd I instancji wskazał, że z całokształtu dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, w tym korespondencji e-mailowej wynika, iż postępowanie reklamacyjne dotyczące zabudów było prowadzone. Na niekorzyść strony rozstrzygnięto jednak wątpliwości co do tego kiedy postępowanie to zostało rozpoczęte. Zdaniem WSA, rozbieżności w tym zakresie powinny skłonić organ do wystąpienia o wyjaśnienia do I. Ponadto, jak przyznane zostało w zaskarżonej decyzji, przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w sprawie reklamacji zabudów ścianek vendingowych. Zdaniem Sądu, przedstawione okoliczności mogą mieć wpływ na ocenę prawidłowości realizacji umowy o dofinansowanie, przy czym WSA wskazał na niekonsekwencję Instytucji, która z jednej strony odnosząc się do wyjaśnień strony dotyczących postępowania reklamacyjnego uznała, że nie istnieją przeszkody do wydania decyzji w tej sprawie i jednocześnie przypisała istotne znaczenie dla interesu skarżącej okoliczności takiej, aby wykryte wady zareklamowane zostały bezpośrednio po ich wykryciu. W tym zakresie jednak nie poczyniła kroków celem zweryfikowania stanowiska strony artykułowanego w licznych pismach doń kierowanych.

W ocenie Sądu, organ nie wykazał skutecznie naruszenia przez stronę § 1 pkt 14 oraz § 10 ust. 1 Umowy i niezasadnie zastosowała art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Zarzut niezainstalowania systemów zabudów do automatów przez okres około 3 lat nie mógł, w ocenie WSA, stanowić podstawy uznania wydatku na ten element projektu jako niekwalifikowanego. Stwierdzoną w toku kontroli okoliczność można w takiej sytuacji rozpatrywać z punktu widzenia prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie. Naruszono zatem również rozdział 5.2.2 Wytycznych. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące postępowania reklamacyjnego i uwzględni wykładnię art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dokonaną przez Sąd w uzasadnieniu wyroku w zakresie wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Zarządu Województwa P., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2016 r., II GSK 481/15 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku.

Zdaniem NSA za uzasadniony należało uznać zarzut skargi kasacyjnej błędnej wykładni art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazując na brzmienie obu przepisów rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 NSA wskazał, że Sąd I instancji nie zajął stanowiska dotyczącego kwestii możliwości zastosowania obu przepisów, w sytuacji gdy ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazywał, że tylko 2 z 20 systemów zabudowy zostały zamontowane w miejscu rozstawienia automatów, a zatem pozostałe 18 sztuk nie było wykorzystywanych w ramach przedmiotowego projektu. Trudno bowiem zaakceptować pogląd, że wskazany wyżej fakt nie daje organowi podstaw do uznania wydatków poniesionych na te środki trwałe za niekwalifikowane i podlegające zwrotowi, skoro ustalenia w tym zakresie zarówno organu administracji, jak i Sądu I instancji wskazują, że stan faktyczny ustalony w sprawie prawidłowo uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w treści art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji - zob. wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2010 r., II SAB/Wa 291/10, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl.

Jako wytyczne dla Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie WSA odniesie się do wszystkich okoliczności sprawy i stanowiska organu, mając na uwadze ocenę przedstawioną przez sąd kasacyjny w niniejszym wyroku. Jednocześnie z oceny tej w sposób jednoznaczny wynika, że w sprawie ustalono w sposób prawidłowy stan faktyczny, który wypełnia hipotezę art. 57 ust. 1 rozporządzenia rady nr 1083/2006. Otóż Skarżąca, jedynie 2 z 20 systemów zabudowy automatów zamontowała w miejscu rozstawienia automatów, zaś pozostałe 18 zestawów było nierozstawionych, a zatem zabudowy te nie były wykorzystywane w ramach przedmiotowego projektu, a tym samym wydatki poniesione na te środki trwałe były wydatkami niekwalifikowalnymi i podlegającymi zwrotowi.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9. Zgodnie z przepisem art 184 ust. 1 – u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W ocenie Sądu, pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r., II GSK 2004/13, że procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. NSA stwierdził, że sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. W tej sytuacji Sąd podziela stanowisko organu, że w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez instytucję wzorem uznać należy, że reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Niewypełnienie przez stronę postanowień umowy oraz innych dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystywania środków pomocowych powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPOWP kwot podlegających zwrotowi.

Podkreślić również należy, że z treści art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 14–15 a) ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014, poz. 1649 ze zm., dalej powoływana jako u.z.p.p.r.) wynika umocowanie dla instytucji zarządzającej do samodzielnego stwierdzenia (skontrolowania i ustalenia), że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu doszło do naruszenia przepisów Prawa zamówień publicznych, które mogło mieć wpływ na jego wynik (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 180/12) oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (pkt 15a).

Rozporządzenie 1083/2006 reguluje także procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym korekty finansowe, do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie. Zgodnie z art. 98 ust. 1 rozporządzenia 1083/2006, Państwa Członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto, Państwo Członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez Państwo Członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo Członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.

Definicja pojęcia "nieprawidłowości" została zawarta w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Przez "nieprawidłowość" należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Uzupełnieniem regulacji w zakresie postępowań kontrolnych prowadzonych przez organy w ramach udzielonych dofinansowań z budżetu Unii Europejskiej jest rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Stosownie do art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, stwierdzenie w wyniku kontroli nieprawidłowości z reguły prowadzi do cofnięcia bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnych lub bezprawnie uzyskanych. Rozporządzenie to w art. 2 ust. 4 określa, że - z zastrzeżeniem stosowanego prawa wspólnotowego - procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu państw członkowskich. Zawarta także w art. 1 ust. 2 rozporządzenia konstrukcja nieprawidłowości oraz jej normatywne skutki zostały przeniesione na grunt przepisów prawa polityki rozwoju. Przepisami tymi uregulowano kompetencje do ustalania i nakładania na beneficjentów sankcji w związku z powstałymi w toku realizacji projektów nieprawidłowościami. Również, w prawie krajowym znajdują się normy precyzujące przesłanki zwrotu środków oraz tryb ich dochodzenia. Kwestie te regulują przepisy ustawy o finansach publicznych.

Powyższe regulacje wskazują, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 7 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.

Zgodnie z powyższym stwierdzić należy, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie dwie następujące przesłanki:

– po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych określonych m.in. w umowie o dofinansowanie,

– po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie sygn. akt II GSK 917/13).

Odnosząc powyższe rozważania do ustalonego, bezspornego w sprawie stanu faktycznego oraz mając na uwadze brzmienie art. 190 p.p.s.a., w ocenie Sądu zgodzić się należało z organem, że Skarżącej można skutecznie zarzucić naruszenie procedur wynikających z Umowy o dofinansowanie, które to naruszenie spowodowało szkodę w budżecie UE poprzez nienależną wypłatę środków finansowych przeznaczonych na zakup 18 zabudów do automatów, które z uwagi na fakt ich nierozstawienia, nie były wykorzystywane w ramach finansowanego projektu, a tym samym nie przyczyniły się do jego realizacji.

Podkreślić należy, że w ramach realizowanego Projektu Skarżąca zobowiązała się do rozbudowy swego przedsiębiorstwa i zdywersyfikowania jego działalność poprzez wprowadzenie nowej oferty w postaci zdrowej żywności, w tym dań gotowych oraz zdrowych napojów, rozszerzeniem sprzedaży istniejących produktów, przy jednoczesnym podniesieniu wydajności firmy. Temu celowi miało służyć zakup i zainstalowanie ścian vendingowych. Tymczasem przeprowadzone kontrole wykazały, że jedynie dwie zabudowy vendingowe zostały zamontowane w miejscu rozstawienia automatów, zaś pozostała ilość 18 sztuk była nierozstawiona. Oczywistym zatem jest stwierdzenie, że 18 zabudów vendingowych nie było wykorzystywanych w ramach realizacji Projektu, a tym samym nie były niezbędne w jego realizacji.

Powyższej oceny nie może zmienić podnoszona przez Skarżącą na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestia że ostatecznie te zabudowy zostały zamontowane. Z przedłożonych przez Skarżącą faktur wynika, że zabudowy te zostały realizowane już po zamknięciu realizacji Projektu, a zatem nie mogły wpłynąć na ocenę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Dodatkowo, na co zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji, faktura Vat nr [...] z [...] listopada 2013 r. dotyczyła montażu zabudów w P., zaś zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji projektu, miał on być realizowany w graniach administracyjnych województwa p. Już z tej przyczyny powyższa faktura nie może świadczyć na należytej realizacji Projektu.

Zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie podważają podnoszone przez Skarżącą okoliczności związane z koniecznością przeprowadzania postępowania reklamacyjnego związanego z niewłaściwym wykonaniem usługi montażu zabudów przez I.. Przyjmując nawet, tak jak twierdzi Skarżąca, że postępowanie reklamacyjne rozpoczęło się już w listopadzie 2011 r., a nie jak przyjął to organ w lipcu 2013 r., to bezsporną okolicznością jest to, że 18 zabudów vendingowych w kwietniu i maju 2013 r. nie było zamontowanych w wymaganych miejscach usadowienia automatów. Tym samym zabudowy te nie były wykorzystywane w ramach realizacji projektu. Dodatkowo, jak słusznie podkreśla organ, Skarżąca na żadnym etapie realizacji Projektu nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń czy problemów w związku z jego realizacją, nie wskazywała na wszczęcie procesu reklamacyjnego, bądź też, że zakupione zabudowy nie spełniają wymagań stawianych przez Skarżącą. Ta bierność Skarżącej doprowadziła do sytuacji, że przez okres około 3 lat, od zakończenia realizacji projektu zestawy vendingowe nie były zainstalowane w miejscu posadowienia automatów, a tym samym wydatki poniesione na ich zakup nie mogły być uznane za niezbędne przy realizacji tegoż projektu.

Mając powyższe na uwadze, zgodzić się należało z organem, że ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał na przyjęcie, że w sprawie został naruszony § 10 ust. 1 jak i § 1 pkt 14 Umowy o dofinansowanie z dnia [...] lutego 2010 r. Przez wydatek kwalifikowany należy uznać "wydatek niezbędny do realizacji projektu, który zastał poniesiony w związku z realizacją projektu". Dodatkowo w zakresie wydatków na środki trwałe, przewidziano, że wydatki te muszą być poniesione "na zakup środków trwałych, które będą na stałe zainstalowane w projekcie". W świetle powyższych definicji, niewątpliwie wydatki poniesione na zakup 18 systemów zabudów vendingowych nie mogły być uznane za wydatki kwalifikowane, skoro z jednej strony nie były one niezbędne do realizacji projektu z drugiej zaś nie były "na stałe" zainstalowane w projekcie.

Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., oraz pkt. 5.2 ppkt. 2 lit. e Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007 – 2013.

Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Wbrew zarzutom skargi nie można przyjąć, jakoby organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy. Dla rozstrzygnięcia i wydania zaskarżonej decyzji, w świetle obowiązujących przepisów, nie było istotne z jakich przyczyn 18 zestawów zabudów vendingowych nie zostało zainstalowanych w wymaganych dla realizacji projektów miejscach. Istotne było to, że zabudowy te nie brały udziału w realizacji Projektu, a zatem nie mogły być uznane za niezbędne i nie przyczyniły się do jego realizacji.

Wskazać przy tym należy, że Skarżąca jest niekonsekwentna w swoich twierdzeniach związanych z procesem reklamacyjnym nabytych zestawów zabudów. Z jej twierdzeń wynika, że proces reklamacyjny rozpoczął się już w listopadzie

2011 r. a mimo to przez blisko dwa lata nie udało się usunąć rzekomych usterek, które uniemożliwiały zainstalowanie spornych zabudów. Tymczasem, po przeprowadzonej przez organ kontroli w kwietniu i maju 2013 r. oraz poinformowaniu strony o ich wynikach, Skarżąca zaledwie w przeciągu kilku miesięcy (październik-grudzień 2013) poczyniła starania celem zamontowania brakujących zabudów, które w jej ocenie, stanowiły realizację Projektu, na który otrzymała dofinansowanie. Nie można zatem przyjąć, aby Skarżąca w okresie realizacji Projektu należycie dbała o własne interesy i poczyniła wszelkie niezbędne starania, aby jak najszybciej usunąć ewentualne usterki techniczne, uniemożliwiające wykorzystanie zakupionych zabudów w dofinansowywanym ze środków publicznych Projekcie.

W tych okolicznościach nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.