Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 389/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spraw.), Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia[...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] odmówił A. G.- nauczycielce Gimnazjum Nr [...] w K. - nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z powodu niespełnienia na dzień 5 kwietnia 2000r. warunków, o których mowa w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000r. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.), tj. braku wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego oraz braku wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, a także braku wymaganych ocen pracy, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r..

W dniu 13 grudnia 2003r. A. G. skierowała do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaznaczyła, że skoro Dyrektor Szkoły zatrudnił ją na stanowisku nauczyciela języka polskiego, to tym samym uznał ukończony przez nią kierunek studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu. W związku z tym, potwierdzono, że posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania tego stanowiska i na dzień 5 kwietnia 2000r. także je posiadała. Otrzymane od Dyrektora Szkoły nagrody za całokształt pracy są zarazem ocenami jej pracy, gdyż formalnych ocen nie uzyskała, choć wnioskowała do Dyrektora o nie, a ponadto stale podnosi swoje kwalifikacje zawodowe. Zwróciła także uwagę na długotrwałość procesu rozpatrywania jej sprawy.

W dniu [...] lutego 2004r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w związku z art. 127 § 3 Kpa. oraz art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2003r.. W uzasadnieniu powtórzył argumentację pierwszoinstancyjną.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca opisała przebieg swojej drogi zawodowej - uzyskane kwalifikacje, osiągnięcia i oceny. Jej zdaniem, spełnia wszystkie warunki do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, a wydana przez MENiS decyzja jest dla niej krzywdząca, dlatego też, jako niezgodna z prawem, nie może się ostać.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, wskazując na ustalenia faktyczne i prawne, jakie zawarł w wydanych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż w myśl art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, a zatem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (§ 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości Dz. U. Nr 72, poz. 652).

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Oznacza to, że sąd administracyjny jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Wbrew zarzutom skarżącej, w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono naruszeń przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego i dlatego brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest rodzajem certyfikatu zawodowego, wydawanego w trybie administracyjnym, decyzją organu administracji publicznej. Daje on generalne uprawnienia do zatrudnienia w określonych rodzajach i typach szkół.

Przepis art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.) przewiduje - w szczególnie uzasadnionych przypadkach - możliwość zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania nauczycielowi zatrudnionemu w szkole stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, jeżeli w dniu 5 kwietnia 2000r. był on zatrudniony w szkole w wymiarze nie niższym niż - obowiązkowego wymiaru zajęć oraz spełniał obowiązujące w tym dniu warunki wymagane do zatrudnienia na podstawie mianowania, z wyjątkiem warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6, a w przypadku nauczyciela posiadającego obywatelstwo państwa Unii Europejskiej, z wyjątkiem warunku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w tym dniu.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r., stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli:

1) posiada obywatelstwo polskie,

2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,

3) korzysta z praw publicznych,

4) nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie,

5) posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,

6) może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nie określony,

7) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu, po zasięgnięciu opinii kuratora, może zatem zwolnić nauczyciela z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, gdy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, nauczyciel spełnia określone warunki i posiada wymagane kwalifikacje.

A. G. legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku filologia, specjalność - filologia słowiańska (językoznawstwo czeskie) z dnia [...] lipca 1989r., świadectwem ukończenia studium pedagogicznego z 1987r. oraz świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie polonistyki z dnia [...] lutego 2002r.. Pracę pedagogiczną w szkole rozpoczęła w 1986r. na stanowisku nauczyciela języka polskiego w pełnym wymiarze zajęć. W 2002r. uzyskała wyróżniającą ocenę pracy. Na dzień 5 kwietnia 2000r. skarżąca pracowała w Szkole Podstawowej Nr [...] w K. na stanowisku nauczyciela języka polskiego w pełnym wymiarze zajęć.

Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 92, poz. 433 z późn. zm.) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, albo na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła w zakresie nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne albo odpowiedni kurs kwalifikacyjny.

Nie ulega wątpliwości, że ukończony kierunek studiów (specjalność) nie jest zgodny (zbliżony) z nauczanym przez A. G.w dniu 5 kwietnia 2000r. przedmiotem. Skarżąca nie ukończyła kursu kwalifikacyjnego z zakresu nauczanego przedmiotu, natomiast studia podyplomowe z zakresu polonistyki ukończyła w dniu [...] lutego 2002r., a zatem po dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy. Nie można więc przyjąć, że posiadała wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska (art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy - Karta Nauczyciela). Dodatkowo, jak słusznie zauważa organ, w dniu 5 kwietnia 2000r. skarżąca nie posiadała wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z kwalifikacjami, a także nie posiadała ocen (oceny) pracy (art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy - Karta Nauczyciela).

Ustawa zmieniająca uprzywilejowała nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje i spełniających określone warunki na dzień 5 kwietnia 2000r.. Zrozumiałym jest, że ustawodawca miał na myśli nauczycieli, którzy posiadali te kwalifikacje i spełniali określone warunki w dacie wejścia w życie ustawy, a nie tych, którzy nabędą je później, chociażby w terminie niezbyt odległym od daty wejścia w życie ustawy.

W sprawie brak jest także szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r.. Przez taki przypadek rozumie się sytuację, w której z przyczyn od siebie niezależnych nauczyciel nie ma możliwości odbycia stażu lub gdy odbycie stażu jest bardzo utrudnione. Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, nie istnieją bowiem przeszkody do zakończenia przez skarżącą stażu w zwykłym trybie.

A. G. nauczała języka polskiego, albowiem Dyrektor Szkoły uznał ukończony przez nią kierunek studiów za zbliżony do nauczanego. Akt ten nie ma jednak charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego nauczyciela. Dyrektor Szkoły nie jest bowiem organem uprawnionym do wyrażania w tej kwestii wiążących opinii.

Wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wcześniejszych orzeczeniach i nie ma podstaw do jego zmiany. Nie rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest oceniać rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę, które nie stoją w sprzeczności z Konstytucją RP, mimo że wywołują u skarżącej subiektywne poczucie krzywdy.

Należy podkreślić, że uzyskanie w trybie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000r. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - co już zasygnalizowano na wstępie - ma charakter wyjątkowy, jest bowiem możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Podstawową (choć niewystarczającą) przesłanką ubiegania się o takie szczególne potraktowanie przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jest jednak bezwzględne spełnienie wymagań określonych w tym przepisie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.