Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 580/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art. 67 ust. 1 i 3 oraz art. 71 ust. 1 pkt b (ii)
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 i art. 86
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Ewa Pisula-Dąbrowska Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], odmawiającą przyznania M. J. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż M. J. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (PUP) w dniu 14 kwietnia 2009 r. W dniu 10 września 2009 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] Filia w [...] (WUP) wpłynął wniosek wraz z dokumentami w sprawie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Wielkiej Brytanii) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii). W aktach sprawy znajdowało się oświadczenie z dnia 8 września 2009 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz formularz E 301 potwierdzający okres ubezpieczenia spełniony przez M. J. w Wielkiej Brytanii od 9 września 2006 r. do 5 kwietnia 2008 r. Ze względu na fakt, że formularz E 301 nie potwierdzał pełnego okresu zatrudnienia spełnionego przez M. J. w Wielkiej Brytanii, strona dołączyła również do akt wniosek o wystąpienie, za pośrednictwem WUP, do brytyjskiej instytucji właściwej o wydanie formularza E 301.

W dniu 19 września 2009 r. WUP wystąpił do brytyjskiej instytucji właściwej z wnioskiem o wydanie formularza E 301 oraz wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu 19 listopada 2009 r. do WUP wpłynął formularz E 301, potwierdzający okres ubezpieczenia spełniony przez M. J. w Wielkiej Brytanii od 9 września 2006 r. do 31 marca 2009 r. W związku z wpływem formularza E 301, w dniu 24 listopada WUP wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.

W dniu 1 grudnia 2009 r. do WUP wpłynęło oświadczenie M. J., iż stosunek pracy z brytyjskim pracodawcą został rozwiązany "za wypowiedzeniem ze strony pracownika w związku ze zmianą miejsca zamieszkania (przeprowadzka do Polski)".

W dniu [...] grudnia 2009 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję, znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania M. J. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odmowa została uzasadniona tym, że M. J. nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia lub zatrudnienia na terytorium Polski, a także nie może ona zostać uznana za pracownika posiadającego podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce.

Od powyższej decyzji strona wniosła w przewidzianym terminie odwołanie. W treści odwołania M. J. kwestionowała ustalenia organu I instancji i wnosiła o przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz podnosiła, że z powodu braku możliwości zatrudnienia w Polsce, a tym samym braku środków do życia w 2006 r. wyjechała do pracy do Wielkiej Brytanii. Strona wskazała, że kwestionariusze, które wypełniała na potrzeby przyznania jej zasiłku przez WUP, były niezrozumiale i źle skonstruowane. W związku z powyższym podała niepełne informacje, które w konsekwencji przyczyniły się do odmowy zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca poinformowała, że w Polsce mieszkają jej pełnoletnie dzieci oraz wnuki. Ze względu na bardzo złą sytuację finansową oraz zdrowotną, w lutym 2007 r. wraz ze skarżącą do pracy w Wielkiej Brytanii wyjechał jej mąż. Ponadto przez pewien okres czasu w Wielkiej Brytanii pracowała również ich córka. W Polsce pozostawili dom oraz zwierzęta, na których utrzymanie łożyli środki finansowe. Ze względu na brak możliwości mieszkaniowych skarżąca wraz z mężem nie przyjeżdżali do Polski (pozostawiony dom był w bardzo złym stanie, natomiast u dzieci nie było warunków mieszkaniowych), jednakże w 2007 r. oraz w 2008 r. odwiedził ich syn z rodziną. Przez resztę czasu pozostawała w kontakcie telefonicznym z rodziną i przyjaciółmi w Polsce.

Z powodów zdrowotnych M. J. była zmuszona zrezygnować z pracy w Wielkiej Brytanii i wrócić do Polski. Strona podniosła, że mąż otrzymał w Polsce zasiłek dla bezrobotnych, natomiast ją ukarano odmową udzielenia zasiłku, który wypracowała w Wielkiej Brytanii.

M. J. uważa, że powinna zostać uznana za osobę powracającą do Polski, bowiem nie zrzekła się obywatelstwa polskiego, nie wyszła za mąż za obcokrajowca, nie wystąpiła o rezydenturę w Wielkiej Brytanii ani też nie zna języka angielskiego.

Organ II instancji, rozpoznając odwołanie, wskazał, iż Marszałek Województwa [...] działał w oparciu o przepisy rozporządzeń nr 1408/71 i nr 574/72 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1408/71 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich UE, pozostałych państw członkowskich EOG lub Szwajcarii, pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium kraju, w którym bezrobotny ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych. W rozpatrywanej sprawie M. J. ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatnie okresy ubezpieczenia spełniła na terytorium Wielkiej Brytanii. Tym samym, jak podkreślił Minister, zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia okresy te nie mogą być co do zasady uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.

Minister zwrócił uwagę, iż podobne stanowisko w tej kwestii zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) w orzeczeniu w sprawie C-272/90 – van Noorden (ECR 1991/5/1-02543). W wyroku tym ETS orzekł, że prawo wspólnotowe, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/71 nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza, zdaniem organu II instancji, art. 71 ust. 1 pkt b (ii) cytowanego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71) musi on nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE, EOG lub Szwajcarii.

Kwestią kluczową dla interpretacji powyższego przepisu, jak wskazuje Minister, jest rozumienie słowa "powraca". Zgodnie z orzeczeniem ETS w sprawie C-76/76 – di Paolo (SCfl 1977/1/0031S) pojęcie państwa, w którym pracownik zamieszkuje, pojawiające się w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71, musi zostać ograniczone do państwa, gdzie pracownik, chociaż pracujący w innym państwie, w dalszym ciągu stale przebywa i gdzie mieści się także stałe centrum jego interesów. Dodanie słów "lub który powraca na to terytorium" oznacza jedynie, iż pojęcie zamieszkania w danym państwie niekoniecznie wyklucza czasowy pobyt w innym państwie.

Organ II instancji podniósł, iż w uzasadnieniu do omawianego wyroku ETS stwierdził również, że przeniesienie obowiązku wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z państwa członkowskiego będącego miejscem ostatniego zatrudnienia do państwa członkowskiego stanowiącego miejsce zamieszkania jest uzasadnione jedynie dla tej kategorii pracowników, którzy zachowują bliską więź z krajem, w którym osiedlili się i zwykle mieszkają. Jednak nie byłoby to uzasadnione, gdyby – z uwagi na zbyt szeroką interpretację terminu miejsca zamieszkania – doprowadzono do sytuacji, kiedy wszyscy pracownicy migrujący zatrudnieni w jednym państwie członkowskim, których rodziny mieszkają na stałe w innym państwie członkowskim, zostali objęci wyjątkiem zawartym w art. 71 rozporządzenia nr 1408/71.

W tym samym orzeczeniu ETS zdefiniował także kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu, czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) ww. rozporządzenia, uznając za takie długość oraz ciągłość okresu zamieszkiwania przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy.

Kwestia ta jest również, jak podkreśla organ II instancji, szeroko poruszona w decyzji Komisji Administracyjnej nr 160 z dnia 28 listopada 1995 r., dotyczącej zakresu stosowania artykułu 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz pracowników niebędących pracownikami przygranicznymi, którzy w trakcie swojego ostatniego okresu zatrudnienia mieszkali na stałe na obszarze państwa członkowskiego, innego niż państwo właściwe (96/172/WE) (Dz. Urz. (WE) L 49 z 28 lutego 1996 r.). Zgodnie z ww. decyzją, art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, np. sezonowych, marynarzy, pracowników transportu międzynarodowego i pewnych innych kategorii, które również utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 71 rozporządzenia nr 1408/71 rozszerzono na wszystkich pracowników migrujących, którzy mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia.

W ocenie organu z formularza E 301 wynika, że M. J. pracowała w Wielkiej Brytanii w okresie od 9 września 2006 r. do 31 marca 2009 r. Oznacza to, że przez okres 2,5 roku przebywała (mieszkała i pracowała) w Wielkiej Brytanii. Jak wynika z jej oświadczenia z dnia 28 listopada 2009 r., umowę o pracę z brytyjskim pracodawcą rozwiązała "za wypowiedzeniem ze strony pracownika", natomiast w formularzu 301 instytucja brytyjska wskazała w pkt. 5.1, że umowa została rozwiązana z powodów zdrowotnych.

Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej najbliższa rodzina (mąż) mieszkał razem z nią w Wielkiej Brytanii, natomiast z rodziną w Polsce nie utrzymywała kontaktów. Jednakże w odwołaniu strona skorygowała oświadczenie, wskazując, iż utrzymywała kontakt telefoniczny z dziećmi i wnukami, a także, że rodzina odwiedzała ją w Wielkiej Brytanii. M. J. przez cały okres swojego zatrudnienia w Wielkiej Brytanii posiadała również miejsce zameldowania, natomiast przed wyjazdem za granicę, jak wynika z jej oświadczenia, wymeldowała się z Polski. Ponadto w swoim oświadczeniu strona wskazała, że państwem, w którym koncentrują się jej interesy życiowe od dnia 15 marca 2009 r. (tj. od czasu powrotu do Polski) jest Polska, natomiast "ojczyzna jest tam gdzie jest praca". Ponadto strona oświadczyła, że jeżeli nie znajdzie zatrudnienia w Polsce do końca roku, to wyjedzie do pracy za granicę. Celem powrotu do Polski była chęć znalezienia pracy.

Wymienione powyżej okoliczności (pobyt przez okres 2,5 roku w Wielkiej Brytanii, zamieszkanie tam z najbliższą rodziną (mężem), sporadyczne kontakty telefoniczne z rodziną w Polsce, zameldowanie na pobyt stały w Wielkiej Brytanii, zamiar wymeldowania się z Polski, brak przyjazdów do Polski) wskazują w ocenie organu, że centrum interesów zawodowych i życiowych M. J. podczas jej ostatniego okresu zatrudnienia, jak sama wskazała w oświadczeniu, było w Wielkiej Brytanii. Tym samym nie może być ona traktowana jako osoba, która podczas zatrudnienia za granicą miała miejsce zamieszkania w Polsce i nie może skorzystać z uprawnień zawartych w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. M. J., przyjeżdżając do Polski, w istocie zmieniła miejsce zamieszkania.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. Jak wykazano powyżej, M. J. nie może być uznana za osobę posiadającą podczas pracy na terytorium Wielkiej Brytanii miejsce zamieszkania w Polsce a tym samym nie może zostać objęta postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia nr 1408/71. W związku z faktem, że M. J. nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, nie jest możliwe, w ocenie organu, zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia, uwzględnienie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia spełnionych przez nią na obszarze Wielkiej Brytanii przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Biorąc pod uwagę fakt, że M. J. nie udokumentowała, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP, żadnych spełnionych na terytorium Polski okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ww. ustawy, nie jest możliwe przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

M. J. wniosła na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej strona podniosła, iż jest osobą prostą, mieszka na wsi, kwestionariusz, który przedstawiono jej do wypełnienia był dla niej niezrozumiały a nie stać ją na wynajęcie prawnika. Podkreśla, że przez cały okres pobytu w Wielkiej Brytanii była zameldowana na pobyt stały w Polsce, co potwierdza zaświadczenie Urzędu Gminy w [...].

W Szkocji była zameldowana na pobyt czasowy w mieszkaniu służbowym. Nigdy nie twierdziła, że jej kontakty z Polską podczas pobytu w Wielkiej Brytanii były sporadyczne. W okresie pracy w Wielkiej Brytanii przyjeżdżała do Polski i odwiedzała rodzinę i znajomych. Była na ślubie córki, na chrzcinach wnuków, przyleciała do Polski po męża, by pomóc mu w załatwianiu spraw związanych z wyjazdem do pracy w Wielkiej Brytanii, zabezpieczała dom na czas wyjazdu do pracy, organizowała opiekę dla swoich zwierząt. Poza tym pozostawała cały czas w kontakcie telefonicznym z rodziną i znajomymi w Polsce. W Wielkiej Brytanii nie wystąpiła o rezydenturę, bo nie chciała tam zostać. Mąż, który również przebywał na terenie Wielkiej Brytanii, uzyskał po powrocie do Polski zasiłek dla bezrobotnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).

Pamiętać przy tym należy, że treść uzasadnienia podjętej decyzji powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. Art. 107 k.p.a. stanowi, iż decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm.), poprzez zaliczenie okresu jej zatrudnienia w Wielkiej Brytanii, od 9 września 2006 r. do 31 marca 2009 r. do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 67 ww. rozporządzenia, bezrobotny, ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia, ma co do zasady prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodastw państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii), pod warunkiem, że ukończył ostatnio okresy zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego występuje o przyznanie świadczenia.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Przeniesienie obowiązku wypłaty zasiłku dla bezrobotnych z państwa członkowskiego, będącego miejscem ostatniego zatrudnienia, do państwa członkowskiego, stanowiącego miejsce zamieszkania, jest w świetle tego przepisu uzasadnione dla tej kategorii pracowników, którzy zachowują bliską więź z krajem, w którym osiedlili się i zwykle mieszkają.

Podać należy, że skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o okresy jej zatrudnienia spełnione wyłącznie na terytorium Wielkiej Brytanii, a zatem zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy może ona być uznana, w świetle art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia, za osobę mającą w okresie tego zatrudnienia miejsce zamieszkania w Polsce lub powracającą na terytorium tego kraju.

W świetle orzecznictwa ETS wyrażenie "państwa członkowskiego, w którym pracownik zamieszkuje" należy ograniczyć do państwa, w którym pracownik, choć jest zatrudniony w innym państwie członkowskim, zwykle mieszka i gdzie koncentrują się jego interesy życiowe. Oceniając zatem możliwość zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia, należy wziąć pod uwagę długość i ciągłość zamieszkiwania, zanim dana osoba przeprowadziła się, czas trwania i cel nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim, a także uwarunkowane tymi okolicznościami intencje danej osoby. Należy w tym kontekście uwzględniać sytuację rodzinną pracownika, powód dla którego pracownik przeprowadził się oraz charakter jego pracy (vide: wyrok ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie di Paolo, C-76/76).

Organy administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższe okoliczności, aby móc odpowiedzieć na pytanie, czy w stosunku do skarżącej zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia. Jest to bowiem przepis szczególny dotyczący określenia ustawodawstwa właściwego w przedmiocie świadczeń z tytułu bezrobocia, co oznacza, że jeżeli przesłanki jego stosowania zostały spełnione, ustawodawstwem właściwym jest ustawodawstwo wskazane przez ten przepis.

W ocenie Sądu, organy administracji w rozpoznawanej sprawie nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego na okoliczność spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia.

Z treści wniosku M. J. oraz złożonych przez nią w toku postępowania administracyjnego oświadczeń organy wywiodły, iż w okresie jej zatrudnienia w Wielkiej Brytanii, miejscem zamieszkania, gdzie koncentrowały się jej interesy życiowe, było to państwo.

Organy nie wzięły jednak pod uwagę, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącej zawartym we wniosku, jej wyjazd do Wielkiej Brytanii miał charakter wyłącznie zarobkowy. Skarżąca bowiem w Polsce nie mogła znaleźć zatrudnienia.

W rezultacie organy nie wyjaśniły, jaka była faktyczna intencja i cel tego wyjazdu, jaka była sytuacja rodzinna skarżącej oraz czy pracując w Wielkiej Brytanii, skarżąca zachowała swoje miejsce zamieszkania w Polsce.

Istotne dla sprawy jest również i to, że organ II instancji nie wywiązał się z nałożonych na niego przez art. 138 k.p.a. obowiązków i nie zbadał sprawy ponownie. Wskazać bowiem należy, że skarżąca w odwołaniu podniosła, że jej wyjazd do Wielkiej Brytanii miał charakter wyłącznie zarobkowy. W Wielkiej Brytanii mieszkała w służbowym mieszkaniu przydzielonym jej na czas wykonywania pracy. Z Polską zachowała więź, kontaktowała się z rodziną (w tym z dorosłymi dziećmi i wnukami), łożyła na utrzymanie swoich zwierząt i organizowała opiekę nad nimi. Poza tym kontaktowała się stale z sąsiadami i znajomymi.

Organ odwoławczy nie przeprowadził jednak żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego na powyższą okoliczność, poprzestając na ustaleniach faktycznych, poczynionych w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem I instancji.

Należy zgodzić się z organem, który powołując się na orzecznictwo ETS oraz decyzję Komisji Administracyjnej nr 160 z dnia 28 listopada 1995 r., podniósł, że nie byłoby uzasadnione, gdyby – z uwagi na zbyt szeroką interpretację terminu miejsca zamieszkania – doprowadzono do sytuacji, kiedy wszyscy pracownicy migrujący, zatrudnieni w jednym państwie członkowskim, których rodziny mieszkają na stałe w innym państwie członkowskim, zostali objęci wyjątkiem zawartym w art. 71 rozporządzenia nr 1408/71. Nie można jednak odmówić, zdaniem Sądu, zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia w sytuacji, gdy pracownik wyjeżdża tylko na pewien czas z kraju swojego pochodzenia, w celach wyłącznie zarobkowych, zachowując w tym czasie swoje miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia oraz bliskie więzi z tym krajem, gdzie zamieszkuje nadal jego najbliższa rodzina oraz koncentrują się jego interesy życiowe.

Mając powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, iż ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy i jego ocena dokonana przez organy obu instancji w niniejszej sprawie są niewystarczające, a w konsekwencji uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym.

Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uzupełnić postępowanie dowodowe a w szczególności przeprowadzić, w oparciu o przepis art. 86 k.p.a., dowód z przesłuchania strony na okoliczność ustalenia miejsca zamieszkania skarżącej, tj. miejsca, w którym skarżąca zwykle mieszka i gdzie koncentrowały się jej interesy życiowe, w okresie jej pracy w Wielkiej Brytanii. Organy winny również mieć na uwadze, iż dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym i może być przeprowadzony wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, organy winny mieć na względzie treść art. 153 p.p.s.a., który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji wyroku.