Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 24/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1,6 i 7
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Gdańsku z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w[...], działając na podstawie: art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 90 poz. 593 z późn. zm.) oraz § 4,16, 21 ust 1 i 2 i § 24 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2010 r., Nr 15, poz.80), wydała orzeczenie Nr [...]r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej szer. rez. A. K. Komisja lekarska orzeczeniem tym uznała wyżej wymienionego za niezdolnego jako kandydata do tej służby z powodu używania substancji psychoaktywnych i zakwalifikowała to do § 72 p.2 z Zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8.01.2010r.

A. K. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia, prosząc o skierowanie na ponowne badanie. Zdaniem odwołującego, w jego sprawie doszło do nieprawidłowego przeprowadzenia i pobrania próbek materiału do badań laboratoryjnych. Strona przedstawiła również wynik badania z dnia 13.10.2011 r. w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w[...], gdzie nie stwierdzono obecności morfiny w moczu.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem Nr [...] r. uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznania poprzez zmianę w pkt 1 z "używania substancji psychoaktywnych" - § 72 p.2 na: "incydentalne użycie innych substancji psychoaktywnych" - § 72 p.3., pozostałe ustalenia zawarte w kwestionowanym orzeczeniu utrzymując w mocy. Organ odwoławczy podniósł, że rozpoznanie lekarskie zostało ustalone po wykonaniu testu narkotykowego w Pracowni Analityki Lekarskiej 7 Szpitala[...], który w dniu 10.10.2011r. wykazał obecność morfiny w badanej próbce moczu.

Odpowiadając na zarzut odwołania, iż badanie w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w [...] było wykonane w tym samym dniu, w którym wykonano badanie dla celów komisyjnych organ zwrócił uwagę, że z dokumentacji wynika, iż badania wykonano w dniu 10.10.2011r. (w pracowni 7 Szpitala[...]) i 13.10.2011 r. (w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w[...]), przy czym wynik badania z laboratorium 7 Szpitala [...] wskazuje bezspornie, że w badanej próbce moczu stwierdzono obecność morfiny. Stwierdzono poza tym, że RWKL nie ma żadnej możliwości weryfikacji wyniku badania przedstawionego przez szer. rez. K., czy próbka moczu pochodziła od niego, a biorąc pod uwagę jednorazowy pozytywny wynik badania moczu na obecność narkotyków zauważono, że nie można było w tym przypadku rozpoznać używania substancji psychoaktywnych i zastosować § 72 p.2 z cytowanych wyżej przepisów, lecz należy rozpoznać jednorazowe incydentalne użycie środków psychoaktywnych, co kwalifikuje się do § 72 p.3, który powoduje także niezdolność badanego do zawodowej służby wojskowej - kat. zdrowia "N".

Z powyższych względów RWKL uchyliła kwestionowane orzeczenie w części dotyczącej dotychczasowego rozpoznania, nie widząc jednocześnie celowości ponownego wykonywania testu narkotykowego, ponieważ po okresie kilku dni od użycia substancji psychoaktywnych następuje ich eliminacja z organizmu.

W skardze do sądu A. K. wyraził niezadowolenie z treści zapadłego w jego sprawie rozstrzygnięcia organu odwoławczego, podnosząc, iż 13.10.2011r., bezpośrednio po otrzymaniu orzeczenia organu I instancji, niezwłocznie udał się na badania w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w[...], gdzie nie stwierdzono obecności morfiny w moczu. Skarżący konsekwentnie potwierdził, ze nigdy nie zażywał substancji psychoaktywnych i innych środków odurzających, a przeprowadzone przez niego we własnym zakresie badanie w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w [...] odbyło się z zachowaniem wszystkich wymaganych procedur i standardów. Skarżący zwrócił też uwagę, że w dniu 10.10.1011 r. podczas przeprowadzania badań w laboratorium 7 Szpitala [...] panowało spore zamieszanie, związane z koniecznością przebadania wielu osób, co w jego ocenie mogło przyczynić się do pomyłki w oznaczeniu materiału pobranego do badań. Z uwagi na powyższe wniósł o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Dodatkowo podniesiono, że RWKL po wniesieniu skargi do WSA zwróciła się pismem do Pracowni Analityki Lekarskiej Szpitala [...] w zakresie informacji dotyczącej trybu przeprowadzania badań i z pisma Kierownika Pracowni Analityki Lekarskiej 7 Szpitala [...] z dnia 22.12.2011 r. wynikało, że nie można poddać w wątpliwości w zakresie wiarygodności badania moczu z dnia 10.10.2011 r. wykonanego w Szpitalu[...], a w świetle powyższego RWKL zobowiązana jest do oceny stopnia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie materiału dowodowego, a nie domniemań i przypuszczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak pojętej kontroli sądowej m. in. aktów organów administracji wojskowej sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.

O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

Zdaniem Sądu kierującego się powyższym rozumieniem przepisów prawa, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich podjęte w przedmiotowej sprawie nie zawierają odpowiednio szczegółowej argumentacji wskazującej na konieczność zakwalifikowania skarżącego jako osoby niezdolnej do zawodowej służby wojskowe.

Podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia, utrzymującego w mocy orzeczenie organu I instancji były wyniki testu narkotykowego, które wykazały obecność morfiny w badanej próbce moczu. Skarżący w swym odwołaniu powołał się natomiast na badania z dnia 13.10.2011 r. w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w[...], które nie stwierdzono obecności morfiny w moczu. W sytuacji, kiedy organy rozpoznały u strony § 72 pkt 3 wykazu chorób i ułomności zawarty w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010r., Nr 15, poz.80.), co oznacza przypisanie stronie incydentalnego użycia innych substancji psychoaktywnych i co eliminuje ją z zawodowej służby wojskowej, to zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., winny były dokonać ustaleń jakie względy medyczne i dlaczego świadczą o powyższej kwalifikacji, a więc, w jakim natężeniu związek chemiczny występuje w badanej próbce, a także jak dane te i dlaczego przekładają się na stwierdzoną kwalifikację (diagnozę). Bez dokonania przedmiotowych wyjaśnień, strona nie ma możliwości realizacji swych praw w postępowaniu, łącznie z prawem do zaskarżenia niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia.

Tymczasem organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że niezdolność ta wynika z rozpoznania 1. Organ odwoławczy co do powyższego ustalenia dodał jedynie informację, że w badanej próbce moczu stwierdzono obecność morfiny. Ta lakoniczna informacja - w powiązaniu z faktem, że obecność morfiny ujawniła się tylko jeden raz podczas badań, nie może zostać uznana przez Sąd za wywiązanie się przez organy z ciążącego na nich obowiązku stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7), przy wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 § 1). By ustalić tę okoliczność, organy powinny były przesądzić, czy pojawienie się w moczu strony morfiny w określonej ilości, zostało spowodowane zażyciem narkotyków, substancji lub leków, zawierających narkotyki bez związku ze stanem zdrowia skarżącego, czy też mogło być spowodowane przyjęciem leku, który mógł zawierać takie substancje ( np. leki przeciwbólowe) a którego zażycia skarżący nie zgłaszał przed badaniem. Okoliczność ta budzi wątpliwości tym bardziej, że w aktach sprawy nie ma żadnego śladu oświadczenia badanego, które wskazywałoby o przyjęciu przez niego do wiadomości określonych informacji na temat jego przygotowania do badania np. czy przechodził bezpośrednio wcześniej jakąkolwiek chorobę, której przybycie i leczenie miałoby wpływ na wynik badań. Ustalenia te są konieczne w kontekście okoliczności, że organy nie wykazały, że pojawienie się morfiny w moczu strony świadczy wyłącznie o świadomym zażyciu narkotyków .

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jednym z przepisów zapewniających realizację tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej nie może ograniczać się do przyjęcia w poczet materiału dowodowego, dowodów wskazanych lub dostarczonych przez stronę, ale przede wszystkim winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższych okoliczności należało uznać, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, bez wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całokształtu materiału dowodowego, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.