Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 412/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1, art. 67a § 1 pkt 2 i pkt 3, art. 121 § 1, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant referent stażysta Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty, umorzenia oraz odroczenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 i 3, art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p."), odmówił R. P. rozłożenia na raty zapłaty, odroczenia i umorzenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat (PIT-39) za 2015 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskiem z [...] września 2017 r. podatnik wystąpił o umorzenie lub odroczenie i rozłożenie na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat wynikającego z zeznania PIT-39 za 2015 r., w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł.

Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. organ pozostawił bez rozpatrzenia wniosek strony. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Rozpatrując wniosek organ pierwszej instancji stwierdził, że wyjaśnienia strony udzielone w toku prowadzonego postępowania, nie dają pełnego obrazu sytuacji majątkowej podatnika. Podatnik nie podał powodów, dla których zbył nabytą w drodze darowizny nieruchomość oraz na co przeznaczył uzyskane z tego tytułu dochody ze sprzedaży. Trudno zatem uznać, że przy dochodzie ze sprzedaży nieruchomości w kwocie [...]zł (kwota wynikająca z korekty zeznania [...]) strona nie była w stanie tego uczynić. Organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że strona w istocie nie posiadała środków na uregulowanie należności podatkowych. Ponadto według danych widniejących w rejestrach organu na podstawie umowy sprzedaży z [...] grudnia 2015 r. podatnik nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 41,30 m2 położonego w [...], którego wartość w umowie ustalono na kwotę [...]zł. Jednocześnie na mocy umowy sprzedaży zawartej [...] czerwca 2016 r., podatnik zbył spółdzielcze własnościowe prawo do wyżej wymienionego lokalu, którego wartość w umowie strony ustaliły na kwotę [...]zł. Organ wskazał, że istotnie w 2015 r. strona uzyskała jedynie dochód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie [...]zł oraz poniosła stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Natomiast w 2016 r. strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosiła [...] zł oraz z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat - [...] zł. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za miniony okres rozliczeniowy, tj. 2017 r. (PIT-36) wynika, że podatnik zadeklarował przychód w kwocie [...]zł; koszty w kwocie [...]zł oraz dochód w wysokości [...] zł. Organ nie uznał za wiarygodne wyjaśnień strony w zakresie sytuacji zdrowotnej. Podatnik nie przedłożył w toku postępowania żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że cierpi na jakiekolwiek schorzenia. Reasumując organ stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek ważnego interesu podatnika, jak również interesu publicznego, uwzględniających udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego.

W odwołaniu z [...] listopada 2018 r., uzupełnionym pismem z [...] grudnia 2018 r. podatnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie jego wniosku.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił wynikające z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p., przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Wskazał, że udzielając ulgi w spłacie w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, odroczenia bądź umorzenia zaległości podatkowej, organy podatkowe winny zawsze analizować bieżące zdolności płatnicze wnioskodawcy z kompleksowym uwzględnieniem wszelkich dochodów i wydatków. Tylko bowiem w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, poprzedzonego dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, możliwe jest prawidłowe podjęcie decyzji.

Dokonując analizy złożonego przez stronę oświadczenia o stanie majątkowym z [...] lutego 2019 r. organ zauważył, że strona nie wykazała, żadnych dochodów. Strona nie załączyła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków, czy uzyskiwanych dochodów. Organ miał jedynie ograniczone możliwości dokonania oceny sytuacji finansowej podatnika. Organ zaznaczył, że zgodnie z oświadczeniem strony, część kwoty uzyskanej ze sprzedaży w 2015 r. nieruchomości została przeznaczona na spłatę zadłużenia, jakie strona posiadała z tytułu kredytu hipotecznego, czy korzystania z rozrywki polegającej na uczestnictwie w grach hazardowych. Strona w wyniku sprzedaży nieruchomości dysponowała kwotą [...]zł. Podatnik miał więc możliwość zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów związanych ze sprzedażą nieruchomości, w tym na zapłatę podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości, czego jednak nie uczynił. Dodatkowo, jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym strony z [...] lutego 2019 r. podatnik w 2016 r. dokonał zbycia nieruchomości położonej w [...], na [...]. Jak wynika z akt sprawy podatnik z tytułu ww. transakcji uzyskał kwotę [...]zł. Organ uznał zatem, że podatnik uzyskał dodatkowe środki finansowe pozwalające na zapłatę zaległości podatkowej. Organ odwoławczy wskazał, że nie neguje trudnej sytuacji zdrowotnej podatnika, jednak nie posiada dostatecznej wiedzy i kompetencji do oceny stanu zdrowia podatnika oraz wpływu sytuacji zdrowotnej strony na możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia.

W skardze z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1). art. 67a O.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą utrzymaniem w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o odmowie rozłożenia na raty, zapłaty, umorzenia oraz odroczenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat wynikającej z zeznania [...] za 2015 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł,

2). art. 121 § 1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiająca umorzenia, rozłożenia na raty oraz odroczenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat wynikającej z zeznania [...] za 2015 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł.

Podstawą prawną rozpoznania przez organ złożonego przez skarżącego wniosku stanowią przepisy art. 67a § 1 pkt 2 i pkt 3 O.p.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek. Według art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Sąd orzekający w sprawie akceptuje wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym kierunkową dyrektywą interpretacyjną przy stosowaniu powyższych przepisów powinno pozostać uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Udzielenie takich ulg powinno być podyktowane wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., II FSK 910/10 oraz z 7 maja 2014 r. II FSK 1158/12 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, a także S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010 r. str. 378 i nast.).

Pojęcia "ważny interes podatnika" i "interes społeczny" nie zostały ustawowo zdefiniowane. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że "ważny interes podatnika" wymaga ustalenia jego sytuacji majątkowej, skutków ekonomicznych realizacji ciążących na nim zobowiązań, w tym skutków mających wpływ na utrzymanie rodziny oraz jego możliwości zarobkowych. Podkreśla się jednocześnie, że ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty (umorzenia) zaległości podatkowej, o której mowa w art. 67a § 1 O.p., nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Natomiast pojęcie "interes publiczny" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (por. Etel L., Komentarz do art. 67 (a) ustawy - Ordynacja podatkowa (w:) Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S. Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2011, wyrok NSA z 17 września 2014 r. II FSK 2264/12, WSA w Bydgoszczy z 6 marca 2012 r. I SA/Bd 852/11, WSA w Kielcach z 13 grudnia 2012 r. I SA/Ke 623/12).

Należy również zwrócić uwagę, że w odniesieniu do decyzji wydawanych na podstawie art. 67a § 1 O.p., sądowej kontroli podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów O.p. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie sposób rozstrzygnięcia będący wynikiem dokonania wyboru opierającego się na uznaniu administracyjnym. Obowiązkiem Sądu jest więc dokonanie oceny, czy organ prawidłowo ustalił, że przesłanki udzielenia ulgi zostały spełnione, lub że żadna z nich w stanie faktycznym sprawy nie występuje. Natomiast o tym, czy zaległości podatkowe powinny być umorzone lub rozłożone na raty, rozstrzyga organ administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z 8 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1602/10, z 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07, z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1496/10). Także w piśmiennictwie wskazuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki, Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58).

Podzielając argumentację prawną i oceny zawarte w przytoczonych orzeczeniach oraz piśmiennictwie, Sąd dokonał kontroli wydanych przez organy podatkowe decyzji uznając, że nie naruszają one prawa w stopniu, który uzasadniałby ich uchylenie.

Należy podkreślić, że organy podatkowe w sposób prawidłowy oceniły materiał dowodowy, którego podstawę, co istotne, stanowiły fakty przytoczone przez skarżącego oraz przedłożone dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym majątku. Organy wzięły pod uwagę istotne w sprawie okoliczności dotyczące sytuacji ekonomicznej skarżącego i oceniły je z perspektywy wskazanych w art. 67a § 1 pkt 2 i pkt 3 O.p. przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu społecznego".

Podkreślić również należy, że decyzja w zakresie umorzenia zaległości podatkowych jest instytucją szczególną w systemie prawa podatkowego i taki też w zasadzie charakter winny mieć okoliczności, uzasadniające pozytywne załatwienie sprawy. Przez pojęcie "interesu publicznego" należy rozumieć potrzebę (dobro), której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej (mieszkańcom miasta) lub całemu społeczeństwu. Za "interes publiczny" można uznać sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowych spowodowałaby konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Przesłanką przyznania ulgi ze względu na interes publiczny może być również fakt, że skutki nieprzyznania ulgi dotknęłyby nie tylko podatnika, ale i inne osoby, np. jego rodzinę. Przesłanką interesu publicznego jest sytuacja, w której spełnienie świadczenia podatkowego oznaczałoby w konsekwencji negatywne przesłanki społeczne lub publiczne, przykładowo zwiększenie obciążeń budżetowych państwa (wyrok WSA w Gliwicach z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/GI 1022/08). W tym miejscu podkreślenia wymaga również fakt, że udzielając ulgi w spłacie w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, odroczenia bądź umorzenia zaległości podatkowej, organy podatkowe winny zawsze analizować bieżące zdolności płatnicze wnioskodawcy, z kompleksowym uwzględnieniem wszelkich dochodów i wydatków. Tylko bowiem w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, poprzedzonego dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, możliwe jest prawidłowe podjęcie decyzji.

Ma to szczególną wagę w przypadku udzielania ulg w spłacie w formie rat, które przynoszą pozytywny efekt tylko w momencie ustalenia ich w wysokości, dostosowanej do rzeczywistych możliwości płatniczych strony. W przeciwnym bowiem razie udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych może być iluzoryczną ulgą, a ustalony w ten sposób układ ratalny może być pozbawiony możliwości skutecznego realizowania. Ponadto wszelkie ulgi podatkowe opóźniają lub ograniczają dochody budżetu państwa, dlatego też ich udzielenie wymaga uzasadnienia wniosku ze szczególną precyzją zważywszy przede wszystkim na fakt, iż udzielane są jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę znajduje uzasadnienie w wyjątkowych wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Udzielenie natomiast ulgi w postaci odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, czy układu ratalnego, w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że będzie dysponował środkami wystarczającymi na wywiązywanie się z przyznanej ulgi, czego podatnik nie uczynił. Przesłanki uzasadniające udzielenie ulgi powinny mieć charakter wyjątkowy, a przedmiotowa sprawa w ocenie organu odwoławczego nie nosi takich znamion.

Ponadto podkreślenia wymaga, że stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (wyrok NSA z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 493/05). Brak przesłanki oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania żądanej ulgi podatkowej.

W rozpatrywanej sprawie organy w oparciu o złożone oświadczenie o stanie majątkowym oraz przedłożone dokumenty ustaliły, że przedmiotowa zaległość podatkowa wynika z korekty złożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za roku podatkowy 2015 - PIT -39, w którym strona wykazała należny podatek do zapłaty w wysokości [...] zł, a którego nie uiściła.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy organy dokonały prawidłowej analizy wskazanej przyczyny powstania zaległości podatkowej oraz obecnej sytuacji finansowej podatnika. Z dokonanej przez organy analizy złożonego oświadczenia o stanie majątkowym z [...] lutego 2019 r. wynika, że skarżący nie wykazał żadnych dochodów. Strona do oświadczenia o stanie majątkowym nie załączyła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków, czy uzyskiwanych dochodów. W takiej sytuacji organy miały jedynie ograniczone możliwości dokonania oceny sytuacji finansowej podatnika. Podatnik w piśmie z [...] lutego 2019 r. wyjaśnił, że dochód uzyskany z tytułu sprzedaży w 2015 r. lokali mieszkalnych położonych w [...] przy [...], w łącznej kwocie [...]zł przeznaczył na spłatę zobowiązań kredytowych, bieżące potrzeby oraz rozrywki związane z hazardem. Podkreślić należy, że strona ma prawo swobodnie dysponować posiadanym majątkiem i środkami finansowymi według własnego uznania i przeznaczać je zgodnie z własnym systemem wartości na najważniejsze jej zdaniem cele. Nie uzasadnia to jednak traktowania zaległości podatkowej (stanowiącej należność Skarbu Państwa), jako należności pozostawionych do uregulowania w ostatniej kolejności. Tym bardziej, że zgodnie z oświadczeniem strony, część kwoty uzyskanej ze sprzedaży w 2015 r. nieruchomości została przeznaczona na spłatę zadłużenia, jakie strona posiadała z tytułu kredytu hipotecznego, czy korzystania z rozrywki polegającej na uczestnictwie w grach hazardowych. Obowiązek terminowego płacenia podatków jest jednym z podstawowych obowiązków i dotyczy każdego obywatela. Skarżący w wyniku sprzedaży nieruchomości dysponował kwotą [...]zł. Podatnik miał więc możliwość zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów związanych ze sprzedażą nieruchomości, w tym na zapłatę podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości, czego jednak nie uczynił. Dodatkowo, jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym strony z [...] lutego 2019 r. skarżący w 2016 r. dokonał zbycia nieruchomości położonej w [...], na [...]. Jak wynika z akt sprawy podatnik z tytułu ww. transakcji uzyskał kwotę [...]zł. Zasadnie organy uznały, że skarżący uzyskał dodatkowe środki finansowe pozwalające na zapłatę zaległości podatkowej.

W ocenie Sądu organy nie naruszyły art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędną wykładnię, skutkującą odmową uwzględnienia wniosku podatnika. Organy nie stwierdziły bowiem zaistnienia przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanej ulgi podatkowej w postaci umorzenia, rozłożenia na raty zapłaty lub odroczenia zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Organy nie stwierdziły zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego. Przedmiotowa zaległość podatkowa nie powstała w wyniku nagłych nieprzewidywalnych zdarzeń losowych, bowiem zaległość ta stanowi efekt świadomych decyzji podatnika, który uzyskane ze sprzedaży nieruchomości środki finansowe rozdysponował na cele inne, niż spłata zaległości podatkowych. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest postępowaniem wnioskowym, zatem to na stronie ciąży obowiązek wykazania istnienia szczególnych okoliczności, uzasadniających pozytywne załatwienie sprawy. Co ważne, strona jest zobowiązana również do przedłożenia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej powoływane przez nią okoliczności, uzasadniające przyznanie ulgi. Przepisy dające organom podstawę do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie mają charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest płacenie podatków w sposób i terminach przewidzianych przez prawo i jedynie szczególne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady.

Przedłożona przez skarżącego dokumentacja ograniczyła możliwość ustalenia przez organy, jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i zdrowotna strony. W tym miejscu zauważyć należy również, że sam fakt istnienia problemów finansowych oraz przekonanie podatnika o konieczności umorzenia zaległości podatkowej nie może stanowić przesłanki uzasadniającej udzielenie ulgi w spłacie.

W kontekście powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. Skarżący miał na każdym etapie postępowania możliwość wzięcia w nim czynnego udziału, o czym został poinformowany pismem z [...] stycznia 2019 r. oraz pismem, w trybie art. 200 O.p., z [...] stycznia 2019 r. Postępowanie w sprawie o ulgę w zapłacie zaległości podatkowej jest inicjowane na wniosek podatnika i w jego interesie leży podanie do wiadomości organów wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za przyznaniem wnioskowanej ulgi oraz dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach. Prawem organów administracji jest oczekiwanie i żądanie, aby strona ubiegająca się o ulgę podatkową udowodniła okoliczności faktyczne, na które się powołuje we wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z 17 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1082/15).

Ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności, czy też zastosowanie ulgi). Oczywistym jest, że bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej. Ponadto organ podatkowy, ustalając istnienie przesłanki "interesu publicznego" nie może też abstrahować od innych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11). Nie budzi wątpliwości, że w interesie publicznym jest, aby wszyscy podatnicy wywiązywali się z nałożonych na nich obowiązków dotyczących zapłaty podatków. Instytucja ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określona w art. 67a § 1 O.p. nie może stanowić powszechnego środka służącego uregulowaniu zaległości na dogodniejszych, niż obowiązujących innych podatników warunkach, zwłaszcza powstałych na skutek nie wy wiązania się z podstawowych obowiązków. Nie leży więc w interesie Państwa, a tym samym w interesie publicznym powszechne i pochopne rezygnowanie z dochodzenia zapłaty należności publicznoprawnych z powodu okoliczności będących następstwem określonych decyzji gospodarczych. Udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Natomiast ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to, między innymi utrata losowa majątku, nagła utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana z nagłym pogorszeniem się zdrowia podatnika; będzie to więc wyjątkowa sytuacja, w której podatnik znajduje się i to niezależnie od świadomej swej woli.

W przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka interesu publicznego. Skarżący dysponował bowiem sumą pozwalającą na całkowite uregulowanie powstałej zaległości podatkowej, jednak środki te wolał przeznaczyć na inne cele, również związane z rozrywką. Ponadto wobec niedostarczenia przez podatnika dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, organy miały więc ograniczone możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej i życiowej podatnika oraz zweryfikowania, czy negatywne rozpatrzenie wniosku odwołującego sprawi, że podpadnie on w niedostatek. Ponadto podatnik starając się o przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej w postaci rat lub odroczenia zapłaty zaległości podatkowej powinien uprawdopodobnić, że będzie dysponował środkami pozwalającymi na systematyczną spłatę zaległości podatkowej w ratach, czego również nie uczynił, wskazując jedynie, że nie ma możliwości jednorazowej zapłaty całości zaległości podatkowej.

Wbrew twierdzeniem skarżącego nie wystąpiła również przesłanka ważnego interesu podatnika. Sytuacji finansowej w jakiej znalazła się strona nie można bowiem uznać za nadzwyczajną i losową, a przy tym niezależną od działań podatnika. Strona podejmując decyzję o sprzedaży nieruchomości powinna wziąć od uwagę wszelkie związane z tym konsekwencje, w szczególności obowiązek zapłaty podatku i liczyć się z koniecznością zabezpieczenia środków na ten cel. Nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowej stan zdrowia podatnika, w sytuacji, gdy zaległości podatkowe i ich rozmiar nie wynikają z nagłych losowych okoliczności, lecz powstały wskutek zaniedbań przez stronę obowiązków podatkowych.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe w wystarczającym stopniu zanalizowały sytuację skarżącego oraz w sposób wystarczający uzasadniły swoje stanowisko, w kontekście przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów O.p. dotyczących ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i mieści się w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.