Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1448/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 200 w zw. z  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg [...] S.A. z siedzibą w [...], Skarbu Państwa – Prezydenta [...] i Miasta [...], M. K., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w likwidacji z udziałem Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Regionalnej [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. oddala skargę [...] S.A. z siedzibą w [...]; 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta [...] i Miasta [...] solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz M. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 5. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 6. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w likwidacji kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...], Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: Komisja reprywatyzacyjna lub Komisja):

1) stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r., nr [...] (dalej również decyzja z [...] lutego 2011 r. lub decyzja reprywatyzacyjna), w zakresie udziału wynoszącego łącznie [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ul. [...], o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], wraz z prawem odrębnej własności lokali nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...];

2) stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r., nr [...] z naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie;

3) nałożyła na M. K. obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

4) nałożyła na M. K. obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

5) nałożyła na [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

6) nałożyła na [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

7) stwierdziła, że wskutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej przez Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r., nr [...], wyrządzono Skarbowi Państwa szkodę w wysokości odpowiadającej wartości udziału, co do którego stwierdzono wydanie decyzji z naruszaniem prawa - poprzez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej;

8) nadała decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie punktów 3-6.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Nieruchomość [...] położona w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowana została w księdze wieczystej KW nr [...] i była objęta dawną księgą hipoteczną oznaczoną nr [...].

Stosownie do treści zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] z [...] listopada 1948 r., nr [...], zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości Nr [...] i [...] w [...], tytuł własności na dzień [...] listopada 1948 r. uregulowany był jawnym wpisem na imię: G. i C. małżonków O. w równych częściach niepodzielnie na mocy akty kupna z dnia [...] lutego 1937 r. za nr [...] tej księgi.

W dniu [...] września 1946 r. adw. S. K., działając jako pełnomocnik J. O., wniósł do Sądu Grodzkiego w [...] wniosek o stwierdzenie w dniu [...] marca 1941 r. zgonu G. O. Postanowieniem z [...] listopada 1946 r., sygn. akt [...], Sąd Grodzki stwierdził, że G. O., urodzony [...] marca 1879 r. w [...], syn B. i L. z Z. zamieszkały ostatnio w [...], zmarł [...] października 1941 r. w [...].

W dniu [...] września 1946 r. adw. S. K. działając jako pełnomocnik J. O. wniósł do Sądu Grodzkiego w [...] wniosek o stwierdzenie w czerwcu 1941 r. zgonu C. O. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Postanowieniem z [...] kwietnia 1947 r., sygn. akt [...] Sąd Grodzki w [...] stwierdził, że C. O., z domu A., ur. [...] grudnia 1880 r. w [...], zamieszkała ostatnio w przy ul. [...], zmarła [...] czerwca 1941 r.

W dniu [...] maja 1947 r. do Sądu Grodzkiego w [...] wpłynął wniosek adwokata S. K. działającego w imieniu J. O., o stwierdzenie spraw spadkowych po C. i G. O., na rzecz J. O. bratanka G. O. Postanowieniem Sądu Grodzkiego w [...] z [...] kwietnia 1948 r., sygn. akt [...], stwierdzono, że spadek po C. O., zmarłej [...] czerwca 1941 r. nabył jej mąż G. O., natomiast spadek po G. O., zmarłym [...] października 1941 r. nabył w całości jego bratanek, J. O.

W dniu [...] listopada 1948 r. J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], nr hip. ozn. hip. [...], wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że w ciągu dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku chorował, następnie przeprowadził postępowanie spadkowe, a o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę dowiedział się przypadkowo. We wniosku o przyznanie własności czasowej gruntu wskazał, że G. i C. małż. O. zmarli i byli jego stryjem i ciocią. Postępowanie spadkowe zostało wszczęte i wkrótce zostanie ukończone.

W dniu [...] grudnia 1991 r. do Urzędu [...] wpłynęło pismo H. O. następcy prawnego J. O., wskazujące na jego roszczenia do nieruchomości, m.in. przy ul. [...]. W dniu [...] grudnia 1991 r. pismo H. O. o podobnej treści wpłynęło do Urzędu Wojewódzkiego. H. O. zainicjował przed Sądem Rejonowym [...] w [...] postępowanie spadkowe po swoim ojcu J. O., C. O., G. O. oraz J. O. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] marca 1992 r., sygn. akt [...], stwierdzono nabycie spadku po J. O. przez J. O. i H. O. - po 1/2 części. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 1992 r., sygn. akt [...], stwierdzono, że spadek po C. O. nabył w całości G. O., natomiast spadek po G. O. nabył w całości J. O. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] maja 1994 r. w sprawie o sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po J. O. nabył w całości H. O.

Decyzją z [...] kwietnia 2004 r., nr [...], Prezydent [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Decyzją z [...] czerwca 2004 r., nr [...], Wojewoda [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Umową sprzedaży zawartą w dniu [...] maja 2008 r. w formie aktu notarialnego (rep. A nr [...]) H. O. sprzedał [...] sp. z o.o. w [...] za cenę [...] zł wszystkie przysługujące mu prawa i roszczenia odnośnie nieruchomości [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], wynikające z art. 7 ust. 2 dekretu.

W dniu [...] września 2008 r. [...] sp. z o.o. w [...], reprezentowana przez adw. R. N., złożyła wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego wskazując, że wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej nie został dotychczas rozpoznany. Spółka podniosła, że nie doszło do objęcia gruntu w posiadanie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), powoływanego dalej jako" rozporządzenie z 7 kwietnia 1946 r.", lecz na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 27 stycznia 1948 r.". W konsekwencji wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej został złożony w przewidzianym w dekrecie terminie 6 miesięcy od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę.

Umową sprzedaży z [...] maja 2010 r. zawartą w formie aktu notarialnego (rep. A nr [...]),[...] sp. z o.o. w [...] zbyła wszystkie przysługujące jej prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości na rzecz M. B. za cenę [...] zł.

Decyzją z [...] lutego 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej, Prezydent [...] orzekł o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej, położonej w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako własność Skarbu Państwa, w udziale wynoszącym [...] na rzecz M. B. Omawianą decyzją organ orzekł również o ustaleniu czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w wysokości [...] zł netto rocznie. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że ogłoszenie o objęciu gruntu położonego przy ul. [...] nastąpiło na podstawie rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r., ściślej zaś przepisu § 8. Ogłoszenie o oględzinach gruntu zamieszczono w Dzienniku Urzędowym Nr [...] z [...] czerwca 1947 r. Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. W związku z tym, termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał [...] grudnia 1947 r. Przywołano również treść § 5 ww. rozporządzenia. Prezydent podał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o realizacji wskazanych w tym przepisie wymogów. Po zacytowaniu treści wyroków: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2002 r., I SA 247/2000, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 maja 2004 r., I SA 1711/02, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2008 r., I SA/Wa 43/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2006 r., I SA/Wa 1803/06 oraz powołaniu się na opracowanie eksperckie prof. dr hab. A. J. z [...] grudnia 2010 r., organ wyraził pogląd o nieskuteczności objęcia gruntu w posiadanie przez gminę [...] wedle przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. W ocenie Prezydenta, zastosowanie winny znaleźć przepisy kolejnego aktu prawnego normującego skuteczność obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę, tj. rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r.. Zdaniem organu, dodatkowym argumentem przemawiającym za stosowaniem innego porządku prawnego niż obowiązujący w chwili obejmowania w posiadanie gruntu przez gminę było ujęcie adresu przedwojennych właścicieli nieruchomości w księdze wieczystej, jako wskazanie do zawiadomienia w trybie § 5 ust. 1 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. Ponadto, organ ustalił, że w sposób niewłaściwy, w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie, zamieszczonym w publikatorze, oznaczono przedmiotową posesję nie precyzując adresu, lecz jej usytuowanie: "[...]". Znalazło to swój wydźwięk we wniosku J. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. W ocenie Prezydenta, wobec braku powiadomienia dotychczasowych właścicieli o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę oraz braku precyzji w określeniu obejmowanej w posiadanie nieruchomości w treści ogłoszenia z [...] czerwca 1947 r., zastosowanie winien mieć § 3 rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. oraz ogłoszenie zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z [...] listopada 1948 r. W konsekwencji termin do złożenia wniosku dekretowego upływałby wówczas w dniu [...] maja 1949 r. Oznacza to, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej złożony został w terminie, choć przed ukazaniem się wspomnianego ogłoszenia. O skuteczności wniosku świadczy jednak pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2003 r. w sprawie OPS 3/03.

Umową sprzedaży z [...] marca 2011 r. zawartą w formie aktu notarialnego (rep. A nr [...]) M B zbył przysługujące mu prawa i roszczenia do nieruchomości przy ul. [...] na rzecz swojej teściowej – M K. za cenę [...] zł (udział wynoszący 1/2) oraz na rzecz M. K. za cenę [...] zł (udział wynoszący 1/2).

W dniu [...] marca 2011 r. adw. R. N., działając w imieniu M. K. i M. K., wniósł o zmianę decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. z uwagi na zbycie praw i roszczeń do nieruchomości przez M. B. na rzecz M. K. i M. K.

Decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], Prezydent [...] zmienił decyzję z [...] lutego 2011 r. i ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego na rzecz M. K. i M. K.

Zarządzeniem z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] wyraził zgodę na zbycie udziału wynoszącego [...] z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Warszawie przy ul. [...].

W dniu [...] maja 2011 r. pomiędzy Skarbem Państwa - Zarządem Mienia Skarbu Państwa z siedzibą w [...], a M. K. i M. K. doszło do protokolarnego przekazania - przejęcia udziału nieruchomości zabudowanej przy ul. [...]. Na podstawie § 1 ww. protokołu na rzecz M. K. i M. K. zostały przekazane lokale mieszkalne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], lokale użytkowe nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], stanowiące udział Skarbu Państwa w nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], na terenie [...], który stanowi udział w wysokości [...]. Zgodnie z § 1 ww. protokołu udział Skarbu Państwa stanowiły: lokale mieszkalne Skarbu Państwa w ilości [...], o łącznej pow. użytk. [...] m2 oraz lokale użytkowe Skarbu Państwa w ilości [...], o łącznej pow. użytk. [...] m2.

Umową z [...] października 2011 r., zawartą w formie aktu notarialnego (rep. A nr [...]) Miasto [...] oddało grunt w użytkowanie wieczyste M. K. i M. K.

W dniu [...] listopada 2011 r. w księdze wieczystej nr [...] dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] ujawniono oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu w [...] części w celu korzystania przez użytkowników wieczystych z tego gruntu w sposób zgodny z przeznaczeniem ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - innym równoważnym źródle.

Aktem notarialnym z [...] listopada 2011 r. (Repetytorium A nr [...]) M. K. sprzedała [...] sp. z o.o. w [...] reprezentowanej przez M. B., cały udział wynoszący [...] części działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], z obrębu [...], o obszarze [...] m2, położonej przy ulicy [...] w [...] oraz taki sam udział we współwłasności sześciokondygnacyjnego budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, objętego księgą wieczystą KW nr [...], o powierzchni użytkowej [...] m2 usytuowanego na ww. działce gruntu za cenę [...] zł.

Decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił M. K. i M. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], w udziale wynoszącym [...].

Aktem notarialnym z [...] kwietnia 2012 r. (Repetytorium A nr [...]):

a) M. K. sprzedała [...] sp. z o.o. w [...] cały udział wynoszący [...] części działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], z obrębu [...], o obszarze [...] m2, położonej przy ulicy [...] w [...] oraz taki sam udział we współwłasności sześciokondygnacyjnego budynku mieszkalnym stanowiącego odrębną nieruchomość, objętego KW nr [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 usytuowanego na ww. działce gruntu za cenę [...] zł;

b) M. B. działający w imieniu [...] sp. z o.o. w [...] sprzedał [...] sp. z o.o. w [...] cały udział wynoszący [...] części działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], z obrębu [...], o obszarze [...] m2, położonej przy ulicy [...] w [...] oraz taki sam udział we współwłasności sześciokondygnacyjnego budynku mieszkalnym stanowiącego odrębną nieruchomość, objętego KW nr [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 usytuowanego na ww. działce gruntu za cenę [...] zł.

[...] sp. z o.o. w [...] w okresie od [...] września 2013 r. do [...] listopada 2017 r. dokonała sprzedaży dwudziestu ośmiu lokali (tj. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]) za łączną kwotę [...] zł o łącznej powierzchni [...] m2, z czego sześć lokali niemieszkalnych za łączną kwotę [...] zł, o łącznej powierzchni [...] m2.

[...] sp. z o.o. w [...] jest właścicielem czternastu wyodrębnionych lokali (tj. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]) o łącznej powierzchni [...] m2 oraz udziału w prawie użytkowania wieczystego związanego z własnością ww. lokali w łącznej wysokości [...].

Z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości z [...] grudnia 2017 r. wynika, że wartość rynkowa udziału wynoszącego [...] w nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym z częścią usługową, stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności, zlokalizowanej przy ul. [...], obręb [...], dz. ewid. nr [...], według stanu i poziomu cen z [...] marca 2011 r. wynosi [...] złotych.

Decyzją z [...] maja 2018 r. Komisja reprywatyzacyjna:

1) stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. w zakresie udziału wynoszącego łącznie [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ul. [...], o pow. [...]m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], wraz z prawem odrębnej własności lokali nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...];

2) stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. z naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie;

3) nałożyła na M. K. obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

4) nałożyła na M. K. obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

5) nałożyła na [...] sp. z o.o. w [...] obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

6) nałożyła na [...] sp. z o.o. w [...] obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł na rzecz Miasta [...];

7) stwierdziła, że wskutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej przez Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. wyrządzono Skarbowi Państwa szkodę w wysokości odpowiadającej wartości udziału, co do którego stwierdzono wydanie decyzji z naruszaniem prawa - poprzez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej;

8) nadała decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie punktów 3-6.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (jt. Dz. U. z 2017 r., poz. 718 ze zm., powoływanej jako dalej jako "ustawa z 9 marca 2017 r.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r., art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 4 i art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r., art. 31 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 41a ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r., art. 41 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r.

W obszernym uzasadnieniu decyzji Komisja przedstawiła podjęte przez nią czynności, przebieg toczącego się przed nią postępowania oraz wskazała kto ma przymiot stron niniejszego postępowania.

Komisji wskazała, że decyzja z [...] lutego 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Komisja zaznaczyła, że J. O. w dniu [...] listopada 1948 r. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] (w trybie art. 7 dekretu) jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego. Następnie jego następca prawny H. O. w dniu [...] grudnia 1991 r. złożył w Urzędzie [...] wniosek o przyznanie użytkowania wieczystego nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127. ze zm.), wskazując na swoje prawa do gruntu.

Zdaniem Komisji nieruchomość przy ul. [...] w [...] została prawidłowo objęta w posiadanie przez gminę w dniu [...] czerwca 1947 r. wraz z ukazaniem się ogłoszenia o objęciu w posiadanie gruntu przez gminę [...] w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Tym samym wniosek J. O. złożony [...] listopada 1948 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został złożony po terminie. W treści ww. ogłoszenia publikowanego w Dzienniku Urzędowym Nr [...] pod pozycją [...] wskazano dokładne oznaczenie gruntu ([...]), datę [...] maja 1947 r. (jako termin oględzin nieruchomości), dokładne oznaczenie hipoteczne ([...]) oraz personalia dawnych właścicieli (G. i C. małżonkowie O.). Wobec powyższego, za bezpodstawne uznała Komisja przyjęcie przez Prezydenta, że w treści ww. ogłoszenia nieprecyzyjnie określono obejmowaną w posiadanie nieruchomość. Jak wskazał sam J. O. we wniosku o przywrócenie terminu nieruchomość zawsze funkcjonowała pod adresem [...]. Jednakże przepisy rozporządzenia nie obligowały organu do wskazania adresu nieruchomości, a do dokładnego oznaczenia gruntów przez określenie w miarę możliwości numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów. W ocenie Komisji, wskazanie przez organ umiejscowienia gruntu poprzez określenie "[...]", przy jednoczesnym wskazaniu prawidłowego numeru hipotecznego oraz imion i nazwisk właścicieli, w całości wypełnia dyspozycję tego przepisu rozporządzenia. Z jego konstrukcji wynika, że organ był zatem zobligowany do działania w zakresie nieruchomości, które identyfikowało oznaczenie hipoteczne. Inne zaś cechy, jak np. nazwy ulic, stanowić mogły jedynie oznaczenie pomocnicze.

Z treści wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej wynika, że cyklicznie i systematycznie zapoznawał się on z treścią ogłoszeń o obejmowaniu w posiadanie gruntów. Świadczy o tym m.in. użyte w ww. wniosku następujące sformułowanie: "...przy oglądaniu ogłoszeń o przejęciu przez miasto gruntów...". Ponadto, stale zasięgał informacji w tym zakresie w organach administracji, o czym świadczy fragment wniosku: "...względnie przy informowaniu się w Zarządzie Miejskim, czy grunt ten ma być czy też został objęty, pytałem się stale o [...]...". Zdaniem Komisji, powyższe oznacza, że zakres danych, których użyto w ogłoszeniu identyfikujących nieruchomość, w sposób bezbłędny pozwalał na zidentyfikowanie gruntu, zwłaszcza osobie - jak to sam określił J. O. - która w sposób ciągły (stały) dowiadywała się o stan prawny nieruchomości. J. O. mógł zatem bez wątpienia dowiedzieć się o treści tego ogłoszenia i zidentyfikować nieruchomość. W konsekwencji pozwoliłoby mu to na złożenie wniosku dekretowego w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu.

Komisja podniosła, że Prezydent [...] wadliwie uznał, że tryb obejmowania gruntów określony w rozporządzeniu z 7 kwietnia 1946 r. nie został wyczerpany, a w konsekwencji nie doszło do objęcia przez gminę gruntu w posiadanie z dniem [...] czerwca 1947 r. Tym samym Prezydent niezasadnie przyjął, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadania nastąpiło w trybie rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. z dniem ogłoszenia o objęciu gruntów przewidzianym w § 3 tego rozporządzenia. W oparciu o powyższe, Prezydent [...] uznał za skuteczny i złożony w terminie wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r., choć termin do złożenia wniosku upływał w dniu [...] grudnia 1947 r. Ponadto, w ogłoszeniu poprawnie wskazano dane nieruchomości, a także jej przedwojennych właścicieli, zgodnie z wpisami w księdze hipotecznej. W ocenie Komisji, Prezydent bezpodstawnie uznał, że obowiązkiem Zarządu Miejskiego w każdym przypadku było przesłanie, na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r., zawiadomienia dotychczasowemu właścicielowi gruntu lub osobie jej prawa reprezentującej o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. Z treści § 5 ust. 1 wynika, że Zarząd Miejski miał obowiązek przesłania zawiadomienia "w miarę posiadanych danych". Takie sformułowanie przepisu powoduje, że organ miał obowiązek zawiadomienia gdy dysponował danymi, które mogłyby świadczyć o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu i osoby ją reprezentującej. Brak możliwości ustalenia wskazanych danych powodował, że tryb objęcia przez gminę gruntu w posiadania był prawidłowo zrealizowany. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w przypadku braku danych dotyczących miejsca pobytu do objęcia gruntu w posiadanie nie doszłoby. Podważyłoby to racjonalność ustawodawcy i cel wprowadzenia regulacji określonej rozporządzeniem z 7 kwietnia 1946 r.

Komisja podniosła, że Prezydent pominął w swoich ustaleniach okoliczność, że C. i G. O. zmarli w 1941 roku. Zatem trudno (z przyczyn oczywistych) zakładać, że na organie ciążył bezwarunkowy obowiązek powiadomienia dotychczasowych właścicieli o dokonywanej czynności. Zarząd Miejski nie miał też możliwości zawiadomienia następców prawnych dotychczasowych właścicieli. Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po G. i C. O. zapadło bowiem dopiero [...] kwietnia 1948 r., a zatem 11 miesięcy po ukazaniu się ogłoszenia o obejmowaniu gruntu w posiadanie (postanowienie Sądu Grodzkiego w [...] sygn. [...] - klauzulę wykonalności nadano dopiero w dniu [...] maja 1948 r.).

Zdaniem Komisji, obowiązek powiadamiania z § 5 rozporządzenia miał charakter imperatywny warunkowo. Jedynie w przypadku, gdyby organ posiadał dane o miejscu pobytu uprawnionego obowiązany był dokonać powiadomienia. Zatem, w odniesieniu do uprawnionych do złożenia wniosku dekretowego w sprawie gruntu przy ul. [...], w chwili obejmowania gruntu w posiadanie, na organie administracji bezwzględny obowiązek tej natury nie spoczywał.

Komisja wskazała, że jej stanowisko podzielił Prokurator Prokuratury Regionalnej [...] w sprzeciwie wniesionym od decyzji z [...] lutego 2011 r. W sprzeciwie słusznie wskazano, że z akt sprawy nie wynika, aby w postępowaniu o przyznanie prawa własności czasowej występował pełnomocnik rodziny O., co mogłoby rodzić po stronie Zarządu Miejskiego obowiązek powiadomienia go w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia. Komisja podniosła, że podobne stanowisko, że do objęcia przez gminę gruntu w posiadanie doszło z dniem [...] czerwca 1947 r., reprezentował również Prezydent [...]. W opinii prawnej z [...] sierpnia 2010 r. radcy prawnego W. P., sporządzonej na wniosek Urzędu Miasta [...] wprost bowiem wskazano, że nie można przyjąć, że przedmiotowa nieruchomość została nieskutecznie objęta w posiadanie przez gminę w trybie przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. W notatce wprowadzającej na posiedzenie Zespołu Koordynującego z [...] października 2010 r. sporządzonej przez M. B. - Dyrektora Miejskiego Biura Gospodarki Nieruchomościami - wskazano, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji, która odnosiłaby się do prób podjętych przez Zarząd Miejski w sprawie informowania dawnych właścicieli o objęciu gruntu w trybie rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. Jednocześnie wskazano, że akt sprawy wynika, że do dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, tj. do [...] czerwca 1947 r., spadkobierca byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości nie udokumentował swojego następstwa prawnego. Tym samym Zarząd Miejski nie miał możliwości zawiadomienia go w terminie objęcia gruntu w posiadanie. Natomiast właściciele ujawnieni w księdze hipotecznej (G. i C. O.) nie żyli w trakcie przystępowania do obejmowania gruntu w posiadanie. W ww. notatce M. B. wskazał jednak, że proponuje się aby w sytuacjach podobnych do [...], gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo ustalenia, że tzw. "pierwsze objęcie" było nieskuteczne, wydawać decyzje pozytywne, co jest podyktowane dbałością o budżet miasta, a więc ochroną przed wypłatą odszkodowania. W odpowiedzi na powyższą notatkę Zespół Koordynujący negatywnie zaopiniował przedstawiony przez M. B. sposób procedowania wskazując, że w podobnych sytuacjach powinno wydać się decyzję odmowną, która następnie zostanie poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Komisja podniosła, że pomimo powyższych opinii i stanowisk, w decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczyste przedmiotowej nieruchomości Prezydent całkowicie pominął wskazane powyżej okoliczności sprawy.

Komisja zaznaczyła, że przy wydawaniu decyzji z [...] lutego 2011 r. Prezydent bezrefleksyjnie zastosował automatyzm stosowania poglądów prawnych sądów administracyjnych związanych z nieskutecznością objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę. Nie porównał stanów faktycznych spraw, w których orzekały sądy ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy. Po zacytowaniu treści orzeczeń: NSA z 16 stycznia 2002 r. I SA 247/2000, WSA w Warszawie z 20 maja 2004 r., I SA 1711/02, WSA w Warszawie z 3 stycznia 2008 r., I SA/Wa 43/08, WSA w Warszawie z 20 grudnia 2006 r., SA/Wa 1803/06 oraz powołaniu się na opracowanie eksperckie prof. dr hab. A. J. z [...] grudnia 2010 r., Prezydent wyraził pogląd o nieskuteczności objęcia gruntu w posiadanie przez gminę [...] wedle przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. W konsekwencji organ błędnie wywiódł, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływałby wówczas w dniu [...] maja 1949 r. Powyższe powoduje, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej złożony został w przewidzianym prawem terminie, choć przed ukazaniem się wspomnianego ogłoszenia.

Ponadto, Komisja podkreśliła, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, a także wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego złożony w oparciu o przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127. z późn. zm.) rozpoznano decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. W osnowie powyższej decyzji wskazano, że umorzono postępowanie, jako bezprzedmiotowe, w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] ozn. hip. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu sprowadzała się do stwierdzenia, że J. O. złożył wniosek o przywrócenie (materialnoprawnego - nieprzywracalnego) terminu do złożenia wniosku dekretowego, a także sam wniosek dekretowy [...] listopada 1948 r. Zatem złożył wniosek po upływie materialnego, prekluzyjnego 6-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu. Ogłoszenie o objęciu gruntu w posiadanie, determinujące rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku dekretowego, ukazało się [...] czerwca 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Materialnoprawny termin złożenia żądania przyznania prawa własności czasowej upływał więc w dniu [...] grudnia 1947 r., co przesądza o wygaśnięciu tego roszczenia.

Komisja podniosła, że termin wskazany w art. 7 ust. 1 dekretu ma charakter prekluzyjny ze względu na fakt, że jest terminem prawa materialnego, którego upływ skutkował wygaśnięciem roszczenia. Do tego terminu nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu ani przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341) dotyczące przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu prawa materialnego, jakim jest termin zawity, jest dopuszczalne tylko wówczas gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. W ocenie Komisji, wobec braku takich przepisów w dekrecie oraz innych ustawach brak jest możliwości przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 7 dekretu. Podobnie potraktowano złożony w dniu [...] grudnia 1991 r. wniosek H. O. o "zwrot nieruchomości". Także bowiem w tym przypadku wnioskodawca uchybił materialnoprawnemu terminowi do żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Art. 82 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywał wygaśnięcie roszczeń właściciela (następcy prawnego) w razie niezgłoszenia żądania do 31 grudnia 1988 r. W efekcie bezskutecznego upływu terminów do zgłoszenia żądania, prawa podmiotowe wygasły. Zatem organ wydał decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. Po rozpoznaniu odwołania H. O. Wojewoda [...] wydał decyzję z [...] czerwca 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. podzielając przy tym argumentację organu I instancji.

Komisja zaznaczyła, że w decyzji z [...] kwietnia 2004 r. Prezydent wskazał, że umarza jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], objętej dawną księgą hipoteczną numer [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Zdaniem Komisji, dla dokładnego określenia treści powyższego rozstrzygnięcia konieczne jest uzupełnienie jego sentencji motywami podjęcia decyzji zawartymi w uzasadnieniu, które stanowi jej obligatoryjny element. Taką możliwość dopuścił m.in. Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 14 kwietnia 2016 r., sygn. II GSK 2496/14, wskazał, że w szczególnych okolicznościach istnieje możliwość dokonania takiego uzupełnienia.

W ocenie Komisji, niewątpliwie takie szczególne okoliczności zaistniały w rozpoznawanej sprawie. W osnowie decyzji z [...] kwietnia 2004 r. Prezydent wprawdzie wskazał, że umarza jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej oraz wniosku w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Jednakże z treści uzasadnienia tej decyzji, które bez wątpienia stanowi jej integralną część, wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania dotyczy również postępowania w sprawie żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, z uwagi na wygaśnięcie roszczenia. W uzasadnieniu decyzji z 2004 r. Prezydent wskazał, że nieruchomość objęto w posiadanie gminy w dniu [...] czerwca 1947 r. Termin do złożenia wniosku upłynął zatem z dniem 16 grudnia 1947 r. Upływ terminu organ określił zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu stwierdzając, że prawo żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu wygasło (str. 2 i 3 decyzji), ponieważ termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Prezydent podkreślił przy tym, że jest to termin prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Powołując się na uchwałę NSA z 14 października 1996 r., sygn. OPK 16/95 stwierdził, że do terminu tego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu. Podkreślił też, że: "charakter terminu zawitego powoduje jego bezskuteczny upływ, pozbawiając stronę uprawnień do uzyskania w szczególnym trybie prawa użytkowania wieczystego do gruntu". Na poparcie swojej argumentacji organ przywołał także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2000 r., sygn. I SA 1036/99, w którym trzyosobowy skład orzekający wyraził kategoryczny osąd, zgodnie z którym uchybienie terminowi, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa. Cytowane przez Prezydenta orzecznictwo nie zawiera odosobnionych poglądów prawnych i zostało utrwalone w innych orzeczeniach sadów administracyjnych (np. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., I OSK 1198/15).

Zdaniem Komisji, argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji z 2004 r. wskazuje na zawarcie w tej decyzji rozstrzygnięcia w zakresie roszczenia dekretowego. Zatem, organ wypełnił dyspozycję art. 107 k.p.a. zawarcia w decyzji administracyjnej elementu rozstrzygnięcia. W sprawie mamy więc do czynienia z wiążącą strony postępowania decyzją administracyjną w zakresie skuteczności roszczeń dekretowych. Argumentację te wspiera to, że ww. decyzję Prezydenta poddano kontroli instancyjnej, w wyniku której zapadła ostateczna decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r., utrzymująca decyzję Prezydenta w mocy. Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, podkreślił, że skutkiem prawnym uchybienia terminów do składania wniosków o przyznanie praw do przedmiotowej nieruchomości stało się wygaśnięcie roszczenia przewidzianego w przepisach dekretu i ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), powoływanej dalej jako "u.g.n.", wobec czego postępowanie w tym zakresie należało, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe, w związku z czym orzeczono jak w sentencji (str. 3 decyzji).

Komisja uznała, że z powyższych motywów rozstrzygnięć organów obu instancji wyłania się logiczny sposób procedowania. Mianowicie skoro przedmiotem postępowania jest, w granicach określonych prawem administracyjnym formalnym i materialnym, sprawa administracyjna mająca być rozstrzygnięta w formie decyzji (art. 1 k.p.a.)., to takiego charakteru nie mają sprawy niebędące sprawami administracyjnymi (por. wyrok SN z 21 stycznia 1998 r., III RN 101/97). Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Zdaniem Komisji, w rozpoznawanej sprawie przesłanka umorzenia wystąpiła przed wszczęciem postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2004 r., co dostrzegł organ i rozstrzygnął umarzając postępowanie zarówno z wniosku o przywrócenie terminu, wniosku dekretowego i wniosku o zwrot nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wyraźnie, że bezprzedmiotowość zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Skoro zatem organy obu instancji uznały, że skutkiem prawnym uchybienia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej stało się wygaśnięcie roszczenia przewidzianego w przepisach dekretu i ustawy z 21 sierpnia 1997 r. to jedynym możliwym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania z tego wniosku, co też organ uczynił dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Skoro zatem wydając decyzję z [...] lutego 2011 r., Prezydent nie wziął pod uwagę, że integralnie należy oceniać treść osnowy decyzji z 2004 r. oraz jej uzasadnienie, to w ocenie Komisji rozważyć trzeba czy wcześniejsza decyzja o umorzeniu postępowania tworzy stan powagi rzeczy osądzonej. Aby jednak można było stwierdzić, że nastąpiło naruszenie res iudicata, musi zachodzić tożsamość spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osadzonej jedynie co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Komisja uznała, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z [...] czerwca 2004 r., jak i decyzja Prezydenta z [...] lutego 2011 r., zmieniona decyzją z [...] kwietnia 2011 r., rozstrzygają o wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, mimo że adresowane są do innych beneficjentów (tożsamość podmiotowa zachodzi również wówczas, gdy w prawa zbywalne i dziedziczne strony wejdą jej następcy prawni). Uzasadnienie decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzji Wojewody z [...] czerwca 2004 r. jednoznacznie wskazują, że organy rozstrzygnęły w zakresie braku skuteczności wniosku wniesionego po upływie terminu prawa materialnego. Organy wyraźnie zatem wykazały, że wniosek dekretowy nie może zostać rozpoznany i nie może doprowadzić do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. Fakt wydania decyzji z 2004 r. nie budzić wątpliwości. Znajduje się ona w aktach własnościowych pod kartą nr 30-31. Do powyższych akt miał pełny dostęp Prezydent w postępowaniu zakończonym decyzją z 2011 r. Decyzja z 2004 r. zawiera niezbędne elementy pozwalające kwalifikować ją jako decyzję w rozumieniu przepisu art. 107 § k.p.a. Wobec powyższego, w ocenie Komisji, w sprawie doszło do naruszenia zasady res iudicata. Ponowne rozstrzygniecie sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w odpowiednim trybie. W przeciwnym razie w obrocie mogłyby pojawić się różne, sprzeczne z sobą rozstrzygnięcia, co niewątpliwie naruszyłoby zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Zdaniem Komisji, powyższe okoliczności stanowią podstawę do eliminacji decyzji z [...] lutego 2011 r. w drodze stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r.

Komisja uznała również, że wydając decyzję z [...] lutego 2011 r. Prezydent rażąco naruszył art. 7 ust. 1 dekretu. Ustanowił bowiem użytkowanie wieczyste w sytuacji gdy wniosek o przyznanie tego prawa został złożony po 6-miesięcznym terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. W ocenie Komisji, nieruchomość przy ul. [...] skutecznie objęto w posiadanie [...] czerwca 1947 r. Zatem 6-miesięczny termin do złożenia wniosku dekretowego upłynął [...] grudnia 1947 r. Złożenie wniosku w trybie art. 7 dekretu po upływie powyższego terminu skutkuje wygaśnięciem praw i roszczeń do nieruchomości. Czyni to bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne o ustanowienie użytkowania wieczystego.

Komisja wyjaśniła, że w pkt 1 zaskarżonej decyzji stwierdziła nieważność decyzji z [...] lutego 2011 r. w zakresie udziału wynoszącego łącznie [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ul. [...], o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], KW nr [...], wraz z prawem odrębnej własności lokalu nr: [...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...][...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...];[...] objętego księgą wieczystą nr [...]. W punkcie 2 decyzji Komisja stwierdziła wydanie decyzji z [...] lutego 2011 r. z naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie.

Zdaniem Komisji, nie było możliwe stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. w całości. Częściowo wywołała ona bowiem nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r., zgodnie z którym nieodwracalne skutki prawne oznaczają stan prawny powstały wskutek przeniesienia własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości [...] na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości [...] na cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n. Komisja podniosła, że nie kwestionuje tego, że w sprawie doszło do zbycia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich. Wskazana okoliczność wyczerpuje dyspozycję części pierwszej definicji pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" wynikającej z ww. ustawy. Uznając kwestię zmiany w sferze prawa użytkowania wieczystego za przesądzoną Komisja w dalszej kolejności rozważyła przesłankę negatywną w postaci istnienia po stronie nabywcy zlej wiary. W tym zakresie Komisja przywołał treść art. 41a ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. Organ podniósł, że w niniejszej sprawie w dniu [...] listopada 2011 r. w księdze wieczystej dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] ujawniono oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu w [...] części w celu korzystania przez użytkowników wieczystych z tego gruntu w sposób zgodny z przeznaczeniem ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - innym równoważnym źródle. Wpis użytkowania wieczystego do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny. Oznacza to, że dopiero z chwilą tego wpisu powstaje prawo użytkowania wieczystego. Komisja podniosła, że przeniesienie prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. nastąpiło na podstawie trzech transakcji dokonanych na podstawie umów z [...] listopada 2011 r., Rep. A nr [...] oraz z [...] kwietnia 2012 r. Repetytorium A nr [...]. Nabywcami użytkowania wieczystego były [...] sp. z o. o. w [...] oraz [...] sp. z o.o. w [...]. Komisja uznała, że nabywając przedmiotową nieruchomość obie te spółki były w złej wierze.

Organ podniósł, że [...] nabyła prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości od H. O. [...] maja 2008 r. Na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników z [...] stycznia 2010 r. podjęto uchwałę o odwołaniu z funkcji Członka Zarządu [...] sp. z o.o. I. M. oraz powołaniu na stanowisko Prezesa Zarządu M. B. na okres pięciu lat. Zatem, od [...] stycznia 2010 r. M. B., zachowując zasady należytej staranności, mógł dowiedzieć się, że sprawa roszczeń do przedmiotowej nieruchomości została prawomocnie zakończona w 2004 r. decyzją o umorzeniu postępowania. Jako organ uprawniony do reprezentacji nabywcy praw i roszczeń do nieruchomości miał on interes prawny umożliwiający wgląd do akt postępowania w Urzędzie [...]. W ocenie Komisji, osoba należycie dbająca o własne interesy winna zapoznać się z aktami sprawy dotyczącymi kupionych praw i roszczeń do nieruchomości. Wówczas uzyskałaby informację o wadliwości roszczeń do nieruchomości. Natomiast niezapoznanie się z aktami, pomimo takiej możliwości, należy traktować jako rażące niedbalstwo.

Ponadto, [...] Sp. z o.o. zbyła ww. prawa i roszczenia [...] maja 2010 r. na rzecz M. B. Prezesem [...][...] listopada 2011 r., tj. w dniu nabycia przez spółkę od M. K. udziału wynoszącego [...] części działki przedmiotowego gruntu oraz takiego samego udziału we współwłasności budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość był M. B., który powinien mieć świadomość odnośnie stanu prawnego nabywanej nieruchomości. Zgodnie z przytoczonymi powyżej poglądami orzecznictwa zła wiara M. B., jako osoby wchodzącej w skład organu osoby prawnej, przesądza o nabyciu udziału w użytkowaniu wieczystym w złej wierze przez [...] Sp. z o.o. Jedynym udziałowcem [...] sp. z o.o. jest [...] sp. z o.o. Prezesem Zarządu [...] Sp. z o.o. w momencie nabywania przez [...] Sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego od osoby, na rzecz której wydano decyzję reprywatyzacyjną, był M. B. Działając w imieniu jedynego udziałowca, przy akcie notarialnym z [...] kwietnia 2012 r., rep A nr [...] M. B. wyraził zgodę na zakup przez [...] Sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego. Zatem, zdaniem Komisji, działając jako organ jedynego udziałowca w charakterze zgromadzenia wspólników i wyrażając zgodę na nabycie przez [...] Sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego, działał w złej wierze. Tym samym organ [...] Sp. z o.o., jakim jest zgromadzenie wspólników, pozostawał w złej wierze. Przypisanie złej wiary organowi spółki pozwala na jej przypisanie osobie prawnej.

Podsumowując, nabywając udział w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o. były nabywcami w złej wierze. W odniesieniu zatem do udziału prawa użytkowania wieczystego ww. podmiotów nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.

Komisja uznała również, powołując się na art. 6 pkt 5 u.g.n., że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość jest zagospodarowana na cele publiczne.

Komisja zaznaczyła, że w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne co do [...] lokali, (tj. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],

[...],[...],[...],[...],[...]) które [...] sp. z o.o. sprzedała osobom trzecim. Jednocześnie, w zakresie 14 wyodrębnionych lokali (nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...]) oraz udziału w prawie użytkowania wieczystego związanego z własnością ww. lokali w łącznej wysokości [...] nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. Zdaniem Komisji, wyodrębnienie lokalu z nieruchomości wspólnej nie skutkuje wystąpieniem nieodwracalnego skutku prawnego, o którym mowa w powołanym przepisie. Wskutek tego wyodrębnienia nie następuje bowiem przeniesienie prawa własności nieruchomości [...] .

Wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych w części dotyczącej zbytych przez [...] sp. z o.o. lokali stanowi podstawę do stwierdzenia wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa. W konsekwencji, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. Komisji przysługiwało uprawnienie do nałożenia na wymienione w tym przepisie podmioty obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia. Zdaniem, Komisji obowiązek zwrotu obciąża: M. K., M. K. (tj. osoby na rzecz których wydano decyzje reprywatyzacyjną), [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (tj. nabywcy użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w złej wierze od osób, na rzecz których wydano decyzję reprywatyzacyjną). Ustalając równowartość wysokości nienależnego świadczenia podlegającego zwrotowi Komisja przyjęła, że obejmuje on korzyści uzyskane przez M. K., M. K. oraz [...] sp. z o.o. w [...] z powodu przysporzenia w zamian za zbycie swoich udziałów do działki gruntu oznaczonej numerem [...] oraz takiego samego udziału we współwłasności budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość usytuowanego na ww. działce. W konsekwencji, równowartość nienależnego świadczenia uzyskanego przez M. K. na skutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa wynosi [...] zł. Kwota ta odpowiada kwocie jaką M. K. otrzymała od [...] Sp z o.o. za udział wynoszący [...] części działki zgodnie z umową sprzedaży z [...] kwietnia 2012 r. Równowartość nienależnego świadczenia, które uzyskała M. K. na skutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa wynosi [...] zł. Kwota ta odpowiada kwocie jaką M. K. otrzymała od [...] Sp. z o.o. za udział wynoszący [...] części działki zgodnie z umową sprzedaży z [...] listopada 2011 r. Równowartość nienależnego świadczenia, które uzyskała [...] Sp. z o.o. na skutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa wynosi [...] zł i odpowiada kwocie jaką spółka uzyskała od [...] Sp. z o.o. za udział wynoszący [...] części działki zgodnie z umową sprzedaży z [...] kwietnia 2012 r. Ustalając równowartość wysokości nienależnego świadczenia [...] Sp. z o.o. Komisja przyjęła, że jego równowartość obejmuje korzyści uzyskane przez spółkę z powodu rozporządzenia nieruchomością, czyli sumę uzyskaną ze sprzedaży osobom trzecim wyodrębnionych lokali w nieruchomości przy ul [...] w [...]. Komisja wskazała, że w okresie od [...] września 2013 r. do [...] listopada 2017 r. [...] sp. z o.o. sprzedała [...] lokali, o powierzchni [...] m2 za łączną sumę w wysokości [...] zł. Stanowi to wartość korzyści jakie [...] Sp. z o.o. uzyskała z powodu rozporządzenia przedmiotową nieruchomością. Ustalona przez Komisję wysokość zwrotu równowartości świadczenia nienależnego co do M. K., M. K., [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest wartością uzyskanych przez te podmioty korzyści . Zatem została ona ustalona w dolnej granicy i mieści się w granicach wyznaczonych art. 31 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r.

Komisja ustaliła, że w konsekwencji wydania decyzji reprywatyzacyjnej wyrządzono szkodę Miastu [...] w związku z uszczupleniem mienia komunalnego, jako skutek licznych działań lub zaniechań urzędników Miasta przy wykonywaniu przez nich władzy publicznej z naruszeniem prawa. Wydając decyzję reprywatyzacyjną urzędnicy pominęli okoliczność wystąpienia w sprawie res iudicata w związku z decyzją Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. Decyzja została wydana pomimo tego, że urzędnicy mieli informacje o wątpliwościach związanych z charakterem rozstrzygnięcia Prezydenta, uchybieniem terminu do złożenia wniosku i zagadnieniami związanymi z objęciem nieruchomości w posiadanie gminy w 1947 r. Szkoda, jaka powstała w wyniku wydania decyzji reprywatyzacyjnej, stanowi równowartość udziału wielkości w prawie użytkowania wieczystego zabudowanej działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], w zakresie które Komisja stwierdziła wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Uszczerbek majątkowy Miasta odpowiada wartości tego udziału. Szkodę stanowiącą równowartość tego udziału wyrządzono Miastu na skutek wydania decyzji reprywatyzacyjnej. W powyższym zakresie decyzja reprywatyzacyjna wywołała bowiem nieodwracalne skutki prawne ze względu na przeniesienie na rzecz osób trzecich prawa własności wyodrębnionych lokali oraz związanych z nimi udziałów w prawie współużytkowania wieczystego nieruchomości. Nie można zatem stwierdzić nieważności decyzji reprywatyzacyjnej w tym zakresie. W konsekwencji nie ma możliwości zniesienia uszczerbku majątkowego poprzez przywrócenie Miastu praw do nieruchomości.

Komisja wskazała, że ochrona interesu społecznego uzasadnia nadanie decyzji Komisji rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 8 sentencji decyzji).

Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wniósł [...] S.A., zaskarżając ją w części oznaczonej jako pkt 1, 6 i 8 decyzji tj. w zakresie, w jakim decyzja odpowiednio stwierdza nieważność decyzji z [...] lutego 2011 r. we wskazanym tam zakresie, nakłada na [...] Sp. z o.o. obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia w kwocie [...] zł oraz nadaje przywołanemu obowiązkowi rygor natychmiastowej wykonalności.

Zaskarżonej decyzji [...] zarzucił naruszenie:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuznanie skarżącego za stronę postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, mimo że wynik postępowania dotyczy indywidualnego i konkretnego interesu prawnego skarżącego, w związku z czym powinien on zostać uznany za stronę przedmiotowego postępowania;

2. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, mimo że wynik postępowania dotyczy interesu prawnego skarżącego, w związku z czym powinien mieć zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności faktyczną możliwość zapoznania się z aktami przedmiotowego postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych w postępowaniu dowodów i materiałów;

3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące wadliwym przyjęciem, że wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej został złożony z naruszeniem terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 dekretu, mimo że okoliczności opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozwalają na przyjęcie, że przedmiotowy wniosek został złożony w przepisanym terminie;

4. art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z pkt 6 k.p.a. oraz art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe przyjęcie, że można domniemywać treść rozstrzygnięcia na podstawie uzasadnienia decyzji administracyjnej, mimo że takie domniemywanie nie jest dopuszczalne;

5. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 3 a ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe przyjęcie, że wydanie decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa może polegać na sprzeczności przedmiotowej decyzji z interpretacją danego stanu faktycznego, podczas gdy do uznania decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa konieczne jest istnienie wyraźnej sprzeczności z konkretnym przepisem obowiązującego aktu prawnego;

6. art. 29 ust. 1 pkt 3 a ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Komisja może stwierdzić nieważność decyzji reprywatyzacyjnej wyłącznie na podstawie odmiennej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, mimo że zgodnie z powołanym wyżej przepisem Komisja może stwierdzić nieważność decyzji reprywatyzacyjnej wyłącznie w przypadku, gdy zachodzą przesłanki wskazane w art. 156 k.p.a. lub w przepisach szczególnych;

7. naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuprawnione przyjęcie, że: (i) motywy zawarte w uzasadnieniu decyzji administracyjnej przesądzają o istnieniu stanu powagi rzeczy osądzonej i uniemożliwiają wydanie odrębnej decyzji administracyjnej w tej sprawie, mimo że stan powagi rzeczy osądzonej może tworzyć jedynie rozstrzygnięcie wskazane w osnowie decyzji administracyjnej; (ii) decyzja umarzająca postępowanie wszczęte z wniosku H. O. tworzy stan powagi rzeczy osądzonej dla rozpoznania sprawy z wniosku J. O., mimo że oba powyższe wnioski złożyły różne osoby na innej podstawie prawnej, a w konsekwencji nie zachodzi tożsamość spraw; oraz (iii) decyzja umarzająca postępowanie administracyjne może tworzyć stan powagi rzeczy osądzonej, mimo że powyższa decyzja ma charakter proceduralny (formalny) i nie zamyka drogi do wydania merytorycznej decyzji w sprawie;

8. art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 38 ust 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuprawnione przyjęcie, że zamieszczenie pod decyzją Komisji parafy jest równoznaczne ze złożeniem podpisu choć treść tej parafy nie ma charakteru indywidualnego i niepowtarzalnego, a w konsekwencji nie może być uznana za podpis;

9. art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z 5 ustawy i art. 6 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. oraz art. 7 Kodeksu cywilnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nabycie przez [...] Sp. z o.o. udziałów w przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w złej wierze, mimo że okoliczności przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie pozwalają na taki wniosek;

10. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego uzasadnienia wszystkich elementów rozstrzygnięcia, a w szczególności przez nieuzasadnienie istotnych wniosków opisanych w zaskarżonej decyzji;

11. art. 10 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, mimo że ze względu na jawność głosowania wynikającą z przedmiotowej regulacji sprawa powinna być rozstrzygnięta na posiedzeniu jawnym;

12. art. 6 pkt 5 u.g.n. w zw. z art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne uznanie, że organy administracji publicznej mogą zastąpić właściciela zabytku w sprawowaniu opieki nad zabytkiem oraz przez bezpodstawne uznanie, że obowiązek sprawowania opieki nad zabytkiem może zostać zrealizowany, mimo że właściciel zabytku ma ustawowy obowiązek opieki na należącym do niego zabytkiem, a przedmiotowy obowiązek ma charakter ciągły;

13. art. 31 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne uznanie, że świadczenie otrzymane przez [...] Sp. z o.o. z tytułu zbycia udziałów w przedmiotowej nieruchomości można uznać za nienależne świadczenie, mimo że umowy, na podstawie których nabyła ona świadczenia z tytułu zbycia udziału w przedmiotowej nieruchomości nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty [...] wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi na okoliczności szczegółowo opisane w uzasadnieniu skargi, uchylenie decyzji w zaskarżonej części lub stwierdzenie jej nieważności w całości oraz umorzenie prowadzonego postępowania odpowiednio w zaskarżonej części lub w całości, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o uchylenie decyzji w zaskarżonej części lub stwierdzenie jej nieważności w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komisji, nadto zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wnieśli również Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta [...] i Miasto [...], zaskarżając ją w zakresie obejmującym wskazane części uzasadnienia decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w pkt III.I. (str. 32) "Objęta przedmiotem niniejszego postępowania przed Komisją decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r. nr [...] o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (zmieniona decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]) została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stwierdzenie zaistnienia ww. naruszeń obliguje Komisję do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a, w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zakresie w jakim decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, zaś w pozostałym zakresie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 K.p.a., w który w swej treści także zawiera przesłankę w postaci "rażącego naruszenia prawa". Dla dokładnego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia niezbędna jest pogłębiona analiza stanu faktycznego sprawy i kolejno następujących po sobie zdarzeń mających wpływ na zaistnienie w sprawie jednej z przesłanek nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 k.p.a."; w pkt III.I.2. (str. 40 - 46) w całości, poprzez uznanie, że decyzję z [...] lutego 2011 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. podczas gdy: 1) sytuacja określana mianem res iudicata, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dotyczyć może wyłącznie sytuacji procesowej, w której dochodzi do wydania kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty, a co za tym idzie decyzja umarzająca postępowanie nie niweczyła możliwości ponownego wszczęcia postępowania w tej sprawie, a ponadto 2) decyzją z [...] kwietnia 2004 r. umorzono postępowanie w sprawie wywołanej wnioskiem H. O. złożonym [...] grudnia 1991 r. o zwrot nieruchomości, a nie w sprawie wywołanej wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej złożonym w dniu [...] listopada 1948 r. przez J. O.;

2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji bezpodstawnych stwierdzeń, tj. w pkt III.1.1.5. (str. 38) "Pomimo powyższych opinii i stanowisk w decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] Prezydent [...] całkowicie pominął wskazane powyżej okoliczności sprawy." oraz w pkt III.I.1.6. (str. 38) "Prezydent [...] przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania bezrefleksyjnie zastosował automatyzm stosowania poglądów prawnych sądów administracyjnych związanych z nieskutecznością objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, nie porównując stanów faktycznych spraw w których orzekały sądy, ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy.", podczas gdy ocena wyrażona w decyzji z [...] lutego 2011 r. była własną oceną J. R., który wydał decyzję reprywatyzacyjną z upoważnienia Prezydenta [...], sprzeczną ze stanowiskiem prezentowanym zarówno przez Prezydenta, jak i pozostałych Członków Zespołu Koordynującego, przez co odpowiedzialność za wyrządzenie szkody Skarbowi Państwa przy wykonywaniu władzy publicznej należy przypisać nie organowi administracji - Prezydentowi [...], ani osobie działającej w charakterze organu administracji publicznej (piastunowi organu), lecz osobie wydającej z jego upoważnienia decyzję, a brak jednoznacznego wskazania przez Komisję w uzasadnieniu decyzji czyje niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej stanowiło podstawę do wyrządzenia Skarbowi Państwa szkody wskutek wydania decyzji z [...] lutego 2011 r. może bezpodstawnie sugerować, że wyrządzenie szkody Skarbowi Państwa stanowi podstawę odpowiedzialności osoby działającej w charakterze organu administracji publicznej, co w okolicznościach faktycznych sprawy należy uznać za bezpodstawne.

W związku z powyższym skarżący Skarb Państwa - Prezydent [...] i Miasto [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresach wskazanych powyżej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wniosła również M. K. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie, a to:

1. art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 16 ust 3 ustawy z 9 marca 2017 r., art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego tj. ciążącego na organie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), kierowania się zasadą praworządności z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i kierowania się w postępowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.), należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.), poprzez celowe uniemożliwienie skarżącej wzięcia udziału w postępowaniu przed Komisją, mimo posiadanej przez Komisję z urzędu wiedzy o przebywaniu skarżącej w areszcie śledczym [...], gdzie nie miała ona możliwości zapoznania się z treścią wydawanych w toku postępowania pism i rozstrzygnięć organu opublikowanych w BIP na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, bez doręczenia w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, przy jednoczesnym umożliwieniu w innej sprawie administracyjnej zapoznania się z aktami sprawy stronie postępowania również przebywającej w areszcie śledczym, co stanowi o wydaniu zaskarżonej decyzji w warunkach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), w tym z pominięciem § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2016 roku w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania;

2. art. 29 ust. 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, gdy nie zawiera ona wad kwalifikowanych, a w konsekwencji naruszenie art. 16 k.p.a. i określonej tam zasady trwałości decyzji administracyjnych;

3. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 30 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. oraz art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego tj. ciążącego na organie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), kierowania się w postępowaniu zasadą praworządności z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i kierowania się w postępowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.), należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.), poprzez skierowanie decyzji do osoby małoletniej – J. W. - z pominięciem jej przedstawiciela ustawowego, co w konsekwencji skutkuje wydaniem zaskarżonej decyzji w warunkach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.);

4. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 109 k.p.a. w zw. z art 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. przez rażące naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego tj. ciążącego na organie obowiązku ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), kierowania się zasadą praworządności z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i kierowania się w postępowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.), należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.), a także obowiązku prawidłowego ustalenia stron postępowania (art. 28 k.p.a.) i skierowania do tak ustalonych stron decyzji kończącej postępowanie (art. 109 k.p.a.), poprzez skierowanie decyzji do osób niebędących stroną w sprawie, tj. nie posiadających w dniu wydania zaskarżonej decyzji żadnych praw rzeczowych do nieruchomości przy ul. [...] w [...], a co za tym idzie interesu prawnego do udziału w postępowaniu przed Komisją, a to: H. O. - spadkobiercy dawnych właścicieli hipotecznych przedmiotowej nieruchomości, K. S. - byłej właścicielki wyodrębnionego lokalu nr [...], A. Z. - byłego właściciela nieistniejącego obecnie wyodrębnionego lokalu nr [...], co w konsekwencji stanowi o wypełnieniu przesłanki przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i powoduje, że zaskarżona decyzja winna zostać usunięta z obrotu prawnego;

5. art. 4 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez procedowanie i podjęcie rozstrzygnięcia przez kolegialny organ administracji publicznej (podmiot reprezentujący administrację rządową) nieprawidłowo obsadzony, z uwagi na to, że aż trzech członków Komisji orzekających w sprawie nie spełnia wymogów ustawowych do zasiadania w Komisji, a zatem podjęte w tym składzie orzeczenie obarczone jest wadą prawną, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że zostały wypełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.;

6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej, nie zaś swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym poprzez przeprowadzenie zupełnie dowolnej analizy prawnej i interpretacji wydanych w tej sprawie uprzednio rozstrzygnięć administracyjnych z pominięciem utrwalonej oceny prawnej prezentowanej konsekwentnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a w efekcie wadliwe uznanie, że:

a) w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] lutego 2011 r. została wydana inna decyzja dotycząca rozpoznania tego samego wniosku złożonego w trybie przepisów dekretu przez J. O. w dniu [...] listopada 1948 r., w sytuacji, gdy decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Prezydent rozstrzygnął jedynie wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej oraz wniosek H. O. z [...] grudnia 1991 r. o zwrot tej nieruchomości;

b) rozstrzygnięcie o umorzeniu dotyczy również postępowania w sprawie żądania ustanowienia prawa użytkowania gruntu, podczas gdy z brzmienia sentencji decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. wynika wprost, że organy nie rozpoznawały wniosku o przyznanie prawa własności czasowej J. O. z [...] listopada 1948 r.;

c) sprawa roszczeń do przedmiotowej nieruchomości została prawomocnie zakończona w 2004 r., podczas gdy decyzją z [...] kwietnia 2004 r. oraz z [...] czerwca 2004 r. nie rozpoznano wniosku dekretowego złożonego przez J. O. w dniu [...] listopada 1948 roku, a zatem sprawa roszczeń do nieruchomości została prawomocnie zakończona dopiero w 2011 r. decyzją Prezydenta z [...] lutego 2011 r;

d) wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej został rozpoznany inną decyzją administracyjną niż decyzją Prezydenta z [...] lutego 2011 r.;

e) wniosek J. O. został złożony po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu, w sytuacji gdy [...] listopada 1948 r. 6-miesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości jeszcze nie upłynął, a zatem wniosek ten był złożony w terminie i jako taki podlegał rozpatrzeniu przez Prezydenta [...];

f) Prezydent [...] wadliwie uznał, że tryb obejmowania gruntów zawarty w przepisach rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. nie został wyczerpany, podczas gdy w okolicznościach tej sprawy takie ustalenia były prawidłowe wobec nie dokonania wszystkich przewidzianych w ww. rozporządzeniu czynności w tym m.in. zawiadomienia dawnych właścicieli, mimo posiadania ich adresu w akcie nabycia przedmiotowej nieruchomości z [...] lutego 1937 r., a także błędnego oznaczenia nieruchomości w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie - [...] bez numeru policyjnego;

g) Prezydent [...] przy wydawaniu decyzji bezrefleksyjnie zastosował automatyzm stosowania poglądów prawnych sądów administracyjnych związanych z nieskutecznością objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, nie porównując stanów faktycznych spraw, w których orzekały sądy, ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy - podczas gdy z treści decyzji z [...] lutego 2011 r. wynika, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, organ powołał się na dokumenty będące w aktach sprawy pozwalające na podjęcie próby zawiadomienia dawnych właścicieli nieruchomości, błędne oznaczenie nieruchomości w ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie, a także na zasady staranności w administracji, posiłkując się w tym względzie opinią prawną sporządzoną na potrzeby tej sprawy;

h) grunt położony przy ul. [...] został objęty w posiadanie z dniem [...] czerwca 1947 r., w sytuacji gdy ogłoszenie dotyczyło gruntu położonego w [...] przy ul. [...], a oględziny dotyczyły gruntu przy ul. [...], nie zaś gruntu przy ul. [...] - choć takie oznaczenie nieruchomości było powszechnie znane i zgodne z treścią wpisów w dziale II księgi hipotecznej nieruchomości hip. [...], tym bardziej w sytuacji, gdy następca prawny dawnych właścicieli nieruchomości (zmarłych C. i G. małż. O.), tj. J. O., który był bratankiem G. O., mógł nie wiedzieć czy nie posiadali oni poza nieruchomością przy ul. [...] także np. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], czy też innych położonych na rogu [...];

i) nieruchomość została objęta skutecznie w posiadanie przez gminę [...] na mocy rozporządzenia z 1946 r., w sytuacji gdy wobec braku próby zawiadomienia dotychczasowych właścicieli nieruchomości o objęciu gruntu w posiadanie oraz popełnionych błędów w oznaczeniu nieruchomości i numerze hipotecznym w ogłoszeniu zawartym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] - objęcie gruntu przedmiotowej nieruchomości na podstawie rozporządzenia z 1946 r. było nieskuteczne, a zatem grunt ten objęty został w posiadanie przez gminę na mocy rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r.;

j) użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości – M. B. miał lub powinien mieć świadomość wadliwości roszczeń do nieruchomości, w sytuacji gdy roszczenia nie były i nie są wadliwe, a zatem brak jest podstaw do przypisywania ewentualnej złej wiary po stronie nabywców i zbywców udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu przedmiotowej nieruchomości, skutkujących wadliwym stwierdzeniem o niewystąpieniu nieodwracalnych skutków prawnych, w sytuacji gdy brak jest bezpośrednich dowodów na to, że jakakolwiek transakcja obrotu nieruchomością była związana z przestępstwem;

k) orzeczenie zwrotu równowartości świadczenia nienależnego w kwocie przewyższającej wartość rynkową udziału w prawie użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu przedmiotowej nieruchomości, a więc bez zachowania ekwiwalentności i proporcjonalności świadczenia (świadczenie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości);

l) podstawę prawną odpowiedzialności osoby działającej w charakterze organu administracji publicznej stanowi ustawa z 20 stycznia 2011 roku o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, która weszła w życie po wydaniu decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2011 r., a zatem zgodnie z zasadą lex retro non agit nie ma zastosowania do stanów sprzed jej wejścia w życie;

m) wyrządzona została Skarbowi Państwa szkoda w związku z uszczupleniem mienia komunalnego, w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i nigdy nie stanowiła mienia komunalnego, tak w zakresie gruntu, jak i budynku na nim posadowionego nieruchomość, nadto wobec tego, że brak jest możliwości wyrządzenia szkody jednemu podmiotowi na skutek uszczuplenia majątku innego podmiotu;

7. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec bezzasadnego uznania, że decyzja z [...] kwietnia 2004 r. o umorzeniu postępowania jest decyzją merytoryczną, tworzącą stan powagi rzeczy osądzonej, podczas gdy decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie jest decyzją merytoryczną, a zatem w takim przypadku nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej przy rozpatrywaniu wniosku J. O. z [...] listopada 1948 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. [...] oraz wniosku H. O. z [...] grudnia 1991 r. o zwrot tej nieruchomości;

8. art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. i art. 41a ust. 3 tej ustawy poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przesłanka "złej wiary" ujęta w tym przepisie ma szersze znaczenie niż ta nadana w art. 6 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, że wszystkie podmioty uczestniczące w transakcjach związanych z przedmiotową nieruchomością są w złej wierze, a nadto przyjęcia, że adekwatne dla prawidłowego rozumienia pojęcia "złej wiary" są orzeczenia TSUE w sprawach oszustw podatkowych czy też zgłoszeń znaków towarowych w sytuacji, gdy pojęcie złej wiary winno być rozpatrywane w kategoriach ukształtowanych przez ustawodawcę w przepisach powszechnie obowiązujących poprzedzających wprowadzenie ustawy o Komisji, bowiem brak jest w tej sprawie możliwości nieuprawionego rozszerzania interpretacji przepisu poza obowiązujące standardy ujęte w prawie cywilnym;

9. art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie, a w konsekwencji nierozstrzygnięcie wątpliwości odnośnie treści zastosowanych norm prawnych oraz okoliczności faktycznych na korzyść stron, mimo że w niniejszej sprawie bezwzględnie doszło do odebrania stronie uprawnienia oraz istniały wątpliwości co do treści zastosowanych norm prawnych, a także wątpliwości co do stanu faktycznego;

10. art. 68 § 1 k.p.a. oraz art. 68 § 1 w zw. z art. 95 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie protokołu z rozprawy administracyjnej w sposób uniemożliwiający pełne odtworzenie treści wypowiedzi uczestników tej rozprawy, w tym wniosków i zarzutów stron postępowania, w sytuacji gdy z treści protokołu winno niezbicie wynikać kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby, co skutkuje nie możnością przyjęcia protokołu z powyższej rozprawy jako dowodu w sprawie, jak również niemożnością przyjęcia jako dowód treści zeznań świadków i stron złożonych na powyższej rozprawie;

11. art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 i art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ostatecznej, od której nie służy odwołanie, co uznać należy za działanie z rażącym naruszeniem prawa wypełniającym przesłanki art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec błędnego uznania, że decyzja z [...] lutego 2011 r. obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną, podczas gdy przedmiotową decyzję wydał właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej, nie dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, jak również nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec uznania, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po upływie 6-miesięcznego terminu, a zatem nie powinien podlegać rozpatrzeniu, w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość, wobec nieskuteczności objęcia w pierwszym terminie na mocy rozporządzenia z 1946 r., została objęta w posiadanie przez gminę na podstawie rozporządzenia z 1948 r. w dniu [...] listopada 1948 r., a zatem termin ten mijał [...] maja 1949 r. zaś wniosek zgłoszony przed terminem objęcia gruntu w posiadanie jest wnioskiem złożonym w terminie (por. uchwała NSA z 9 sierpnia 2003 r., OPS 3/03);

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 dekretu i art. 7 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w zw. z art. 46 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. w zakresie nieobjętym tą decyzją, dotyczącym prawa własności wyodrębnionych lokali mieszkalnych i użytkowych usytuowanych w budynku nieruchomości przy ul. [...], ponieważ decyzja reprywatyzacyjna nie dotyczyła budynku stanowiącego z mocy prawa odrębny od gruntu przedmiot własności, a tym bardziej wyodrębnionych lokali w nim położonych, co stanowi o zaistnieniu w tej sprawie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali w zw. z art. 46 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. w tej części w której wywołała ona nieodwracalne skutki prawne niemożliwe do odwrócenia przez organ administracji publicznej w postaci powstania prawa odrębnej własności poszczególnych lokali mieszkalnych i użytkowych w budynku stanowiących odrębne przedmioty prawa własności;

5. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2011 r. z powołaniem się na fakt, że sprawa rozstrzygana tą decyzją dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, w sytuacji gdy przedmiot sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzją Wojewody z [...] czerwca 2004 r. nie dotyczył rozpatrzenia wniosku dekretowego J. O. z [...] listopada 1948 r. z uwagi na brak przywrócenia terminu do jego złożenia oraz nieuzasadnione uznanie, że roszczenia dekretowe wygasły, w sytuacji gdy roszczenia dekretowe wobec objęcia nieruchomości w posiadanie na podstawie rozporządzenia z 1948 r. nie wygasły, a więc prawidłowo podlegały rozpoznaniu decyzją z [...] lutego 2011 r.;

6. art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie w treści zaskarżonej decyzji w jakiej konkretnie części ocenianej decyzji organ nadzorczy ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa bez stwierdzania jej nieważności, podczas gdy z treści przepisu wynika literalnie konieczność pełnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, zwłaszcza jeśli w dalszej części decyzji organ wskazuje na wyrządzenie szkody Skarbowi Państwa w tym bliżej nie określonym udziale;

7. § 5 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 1946 r. w zw. z art. 4 dekretu poprzez błędną wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że mimo posiadanych danych osobowych i adresowych dawnych właścicieli nieruchomości Zarząd Miejski nie miał każdorazowo obowiązku podjęcia próby zawiadomienia właściciela hipotecznego nieruchomości o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy, nadto, że oznaczenie nieruchomości, w szczególności w części dotyczącej adresu, winno być jednoznaczne i tożsame z oznaczeniem ujawnionym w księdze hipotecznej nieruchomości, w tym z uwzględnieniem numeru policyjnego, w sytuacji, gdy obowiązki nałożone przez ustawodawcę na Zarząd Miejski stanowiły dopełnienie przepisów dekretu i warunkowały w szczególnych powojennych realiach możliwość skorzystania przez byłych właścicieli nieruchomości [...] z przyznanych im w dekrecie uprawnień celem zachowania praw do nieruchomości stanowiących ich przeddekretową własność;

8. art. 31 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 410 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nałożeniem obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia na skarżącą na rzecz miasta [...] w wysokości ceny uzyskanej ze sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, co do której prawo użytkowania wieczystego ustanowił na rzecz skarżącej Prezydent [...], ale wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawnie uzasadnionej możliwości uzyskania ceny ze sprzedaży z ważnej i skutecznej umowy sprzedaży, stroną której nie było Miasto oraz nakazania zwrotu uzyskanego świadczenia na rzecz nieuprawnionego podmiotu;

9. art. 31 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 32 tej ustawy i art. 41 ust. tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec bezzasadnego uznania, że podmiotem uprawnionym do otrzymania świadczenia jest [...], z tego tylko tytułu że nieruchomość położona jest na terenie [...], mimo że stanowi ona własność Skarbu Państwa, a prawo użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości na rzecz osoby wskazanej w treści decyzji z [...] lutego 2011 r. ustanowił Prezydent [...], ale wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty M. K. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie w przypadku nie uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wniosła również [...] Sp. z o.o. w [...], zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, która powinna znaleźć zastosowanie w prowadzonym przez Komisję postępowaniu,

2. art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sprawie pełnego materiału dowodowego i brak wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności:

a) nieprzeprowadzenie dowodu z odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości i protokołu przejęcia z [...] maja 2011 r., z których wynikało zwiększenie liczby kondygnacji i zmiana ilości lokali w budynku po oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji reprywatyzacyjnej, a w konsekwencji wynikało, że budynek obecnie istniejący nie jest już tym samym budynkiem, który istniał w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej oraz poprzez niepodjęcie żadnych czynności w przedmiocie ustalenia zmian w stanie zagospodarowania nieruchomości po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej - podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu było niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego celem prawidłowego zastosowania art. 31 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r.; b) przyjęciu za udowodnione okoliczności faktycznych związanych z procesem reprywatyzacji przedmiotowej nieruchomości jedynie na podstawie niektórych dowodów, tj. zeznań A. S., M. B. i H. O., z pominięciem zeznań innych osób tj. J. R., R. N., M. K., M. K. i M. B. - podczas, gdy osoby te posiadały istotną wiedzę pozwalającą na ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej,

c) brak analizy skutków istnienia w obrocie prawnym korzystającego z domniemania ważności zarządzenia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o wyrażeniu zgody na zbycie udziału przedmiotowej nieruchomości wynoszącego [...] z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, bez którego nie było możliwe oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji reprywatyzacyjnej - podczas, gdy przeprowadzenie tego dowodu było niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego umożliwiającego prawidłowe zastosowanie przez Komisję art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r.;

3. art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie wbrew zebranym dowodom, że:

a) decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. jest pierwszą decyzją w sprawie przyznania własności czasowej z wniosku J. O., a tym samym, że decyzja z [...] lutego 2011 r. była decyzją dotyczącą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i dokonanie wadliwej oceny, że zachodzi tożsamość spraw rozstrzygniętych wskazanymi powyżej decyzjami;

b) decyzję z [...] lutego 2011 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa skutkującym nieważnością decyzji z uwagi na błędne uznanie, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości przy [...] został złożony po terminie - podczas gdy przejęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez Zarząd Miejski w oparciu o obwieszczenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu [...] nr [...] z [...] czerwca 1947 r. nie było prawnie skuteczne z powodu błędów w obwieszczeniu dotyczących opisu nieruchomości oraz z powodu braku prób wezwania dotychczasowych właścicieli nieruchomości do wzięcia udziału w oględzinach, wobec czego termin złożenia wniosku powinien być ustalony od przejęcia nieruchomości w posiadanie na postawie rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r., tj. dnia [...] listopada 1948 r.

c) skarżąca nabyła w całości prawo użytkowania wieczystego od osoby, na rzecz której wydano decyzję reprywatyzacyjną, co skutkowało nieprawidłowym nałożeniem obowiązku zwrotu kwoty [...] zł, podczas gdy skarżąca zakupiła w części nieruchomość od podmiotu, który nie był stroną decyzji reprywatyzacyjnej tj. od [...] Sp. z o.o.;

d) umową z [...] października 2011 r. (rep. A nr [...]) G. J. oraz D. S., działając w imieniu Miasta [...], oddały grunt w użytkowanie wieczyste M. K. i M. K.;

e) uszczerbek majątkowy Miasta [...] odpowiada wartości udziału w prawie użytkowania wieczystego zabudowanej działki o numerze ewidencyjnym [...], w zakresie które Komisja stwierdziła wydanie decyzji z naruszeniem prawa, pomimo że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym udział ten został ustanowiony na gruncie państwowym, a nie komunalnym, podczas gdy ustalenia te nie miały żadnego oparcia w treści zebranego w sprawie materiału dowodowego;

4. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność ustaleń stanu faktycznego polegającą na jednoczesnym przyjęciu, że grunt będący przedmiotem decyzji reprywatyzacyjnej był własnością Skarbu Państwa i jednoczesnym ustaleniu, że oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste nastąpiło przez osoby działające w imieniu [...];

5. art. 10 k.p.a., art. 77, art. 79, art. 81 i art. 86 k.p.a. poprzez oparcie się przy wydaniu rozstrzygnięcia jedynie na niektórych dowodach, tj. zeznaniach A. S., M. B. i H. O., z pominięciem zeznań osób, które mogły mieć wiedzę mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. J. R., R. N., M. K., M. K. i M. B., oraz poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania H. R. z naruszeniem zasady bezpośredniości i zapewniania udziału stron w tym przesłuchaniu,

6. art. 77 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie i nieprzeprowadzenie w formie postanowienia dowodów, na których Komisja oparła swoje rozstrzygnięcie;

7. art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie umorzenia postępowań w sprawie wniosku J. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej i wniosku H. O. o zwrot nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest decyzją rozstrzygająca sprawę wniosku J. O. o przyznanie własności czasowej, co powoduje, że następująca po niej decyzja z [...] lutego 2011 r. rozstrzygająca merytorycznie sprawę wniosku J. O. o przyznanie własności czasowej jest drugą decyzją dotyczącą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. - podczas gdy nie zachodziła identyczność spraw rozstrzygniętych wskazanymi powyżej decyzjami z 2004 r. i 2011 r. - i w efekcie błędne zastosowanie w sprawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w sytuacji gdy nie znajdował on w sprawie zastosowania;

8. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu tego przepisu może być oparcie rozstrzygnięcia o utrwaloną wykładnię adekwatną do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, skutkującą uznaniem, że termin do złożenia wniosku został zachowany, podczas gdy nie stanowiło to w ogóle naruszenia prawa, i w efekcie błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji gdy nie znajdował on w sprawie zastosowania,

9. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że uzasadnienie decyzji może zawierać rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, podczas gdy jest to wykluczone, a wola organu w całości zawarta winna być zawarta w rozstrzygnięciu, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 k.p.a., skutkujące przyjęciem, że decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. w uzasadnieniu rozstrzygnęła również wniosek J. O. o przyznanie własności czasowej;

10. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

a) brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, na których oparła się Komisja, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej a także nie odniesienie się do kwestii wpływu własności gruntu na możliwość orzeczenia zwrotu równowartości nienależnego świadczenia na rzecz [...] a także wpływu istnienia w obrocie prawnym zarządzenia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] na dobrą lub złą wiarę skarżącej, która mogła działać w zaufaniu do skontrolowanej w tym trybie zasadności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji reprywatyzacyjnej,

b) niespójność wskazanych w uzasadnieniu ustaleń faktycznych wskazanych w pkt 3 lit. e i 4 powyżej,

c) brak odniesienia się do tego, że Wojewoda [...][...] kwietnia 2011 r. wydał zarządzenie nr [...] o wyrażeniu zgody na zbycie udziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] wynoszącego [...], pomimo że dla oceny charakteru wiary, jaką można przypisać skarżącej znaczenie ma okoliczność, że decyzja reprywatyzacyjna nie mogła prowadzić do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w formie aktu notarialnego bez wcześniejszej kontroli i zgody niezależnego od Prezydenta [...] organu, a skarżąca mogła działać w zaufaniu do tej kontroli i oceny;

przy czym wskazane powyżej uchybienia Komisji w zakresie naruszenia przepisów procesowych miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Komisja przeprowadziła postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, należycie zebrała materiał dowodowy i go prawidłowo oceniła - decyzja Komisji prowadziłaby do umorzenia postępowania albo stwierdzenia nieodwracalnych skutków prawnych, polegających na sprzedaży nieruchomości przez podmioty uprawnione z decyzji z [...] kwietnia 2011 r. osobie trzeciej, którą jest [...] Sp. z o.o. działającej w dobrej wierze, w warunkach ochrony rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez wadliwe zastosowanie i orzeczenie obowiązku zwrotu przez skarżącą kwoty [...] zł tytułem nienależnego świadczenia obliczonego od wartości wszystkich nieruchomości lokalowych zbytych przez skarżącą, chociaż skarżąca częściowo nabyła prawo użytkowania wieczystego od osoby, na rzecz której nie wydano decyzji reprywatyzacyjnej tj. od [...] Sp. z o.o.;

2. art. 31 ust. 2 ustawy poprzez:

a) wadliwe zastosowanie i orzeczenie obowiązku zwrotu przez skarżącą kwoty [...] zł tytułem nienależnego świadczenia obliczonego od wartości wszystkich nieruchomości lokalowych zbytych przez skarżącą, chociaż brak jest tożsamości pomiędzy nieruchomością budynkową, która powstała na podstawie art. 5 dekretu, a sumą nieruchomości lokalowych wyodrębnionych z budynku,

b) zaniechanie wykładni prokonstytucyjnej tego przepisu, w szczególności z uwzględnieniem art. 2, art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1 i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, co skutkowało orzeczeniem zwrotu kwot przez wiele podmiotów, które łącznie znacznie przekraczają wartość spornej nieruchomości,

c) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 31 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. jest samoistną podstawą do orzeczenia zwrotu równowartości nienależnego świadczenia na rzecz [...] bez względu na to czy nieruchomość [...] wyszła z majątku komunalnego i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia na rzecz [...] pomimo, że zarówno w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji właścicielem gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji reprywatyzacyjnej był Skarb Państwa,

3. art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 7 k.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla ustalenia, czy w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne dokonuje się oceny złej wiary w znaczeniu swoistym dla tej ustawy polegającym na wymaganiu od nabywcy aktów szczególnej staranności oraz z pominięciem wynikających z tych przepisów: rozkładu ciężaru dowodu i domniemania prawnego, że nabywca działał w dobrej wierze - podczas gdy dla ustalenia złej wiary ustawa z 9 marca 2017 r. wymaga po stronie nabywcy wiedzy lub łatwości zdobycia wiedzy odnośnie okoliczności wskazanych w art. 30 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r., nie wprowadzając w zakresie stopnia staranności nabywcy odmienności w stosunku do definicji zawartej w art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a zasady wykładni systemowej i dyrektywa konsekwencji terminologicznej przemawiają za ustaleniem znaczenia terminu "nabywcy działającego w złej wierze", tak jak definiuje to art. 6 z uwzględnieniem jedynie zawężenia przedmiotowego tego pojęcia, jeśli chodzi o zakres wiedzy o rzeczywistym stanie prawnym nieruchomości do okoliczności wskazanych w art. 30 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r., zwłaszcza biorąc pod uwagę, że art. 40 ust. 1 zd. ost. w zw. z ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. wyłącza możliwość oceny wiary skarżącej na powyższych zasadach przez sąd powszechny w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości na podstawie art. 10 u.k.w.h., co ogranicza ochronę praw skarżącej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę na decyzję Komisji z [...] maja 2018 r. wniosła również [...] Sp. z o.o. w [...] w likwidacji, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 7a, 8, k.p.a., w zw. z art. 32 Konstytucji poprzez przekroczenie granic ingerencji władzy w prawa jednostki i jednocześnie naruszenie zasady prymatu prawa własności, proporcjonalności stosowanych środków i prawa do obrony, poprzez nałożenie natychmiast wykonalnego obowiązku zwrotu kwoty [...] zł, zajęcie rachunków bankowych skarżącej, co w rzeczywistości uniemożliwia prowadzenie realnej obrony;

2. art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r., poprzez przyjęcie, że decyzja z [...] lutego 2011 r. jest nieważna i wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja ta prawidłowo - interpretując na korzyść strony - rozstrzyga sprawę wniosku o ustanowienie własności czasowej, który wbrew twierdzeniom Komisji dotychczas nie był rozstrzygany (dotychczas rozstrzygano wyłącznie o wniosku o przywrócenie terminu, nie odnosząc się do złożonego wraz z nim wniosku o ustanowienie własności czasowej);

3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (niekompletne ustalenie stanu faktycznego), tj. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 10, w zw. z art. 80 i 81 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na zadawaniu pytań sugerujących świadkom (wręcz "wymuszanie" na nich określonych odpowiedzi) i przyjęciu za udowodnione okoliczności faktycznych związanych z procesem reprywatyzacji nieruchomości [...] jedynie w oparciu o zeznania niektórych osób zaangażowanych w proces reprywatyzacji (A. S., M. B., H. O.) z pominięciem zeznań osób, które mogły mieć wiedzę mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. J. R., R. N., M. K., M. K. i M. B. (które są niezbędne do ustalenia czy i jakie nieprawidłowości miały miejsce w trakcie reprywatyzacji);

4. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 10 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1, 79 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania H. R. bez możliwości udziału stron w tym przesłuchaniu, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a przede wszystkim naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zasady bezpośredniości przeprowadzania dowodów osobowych - nie było nawet możliwe pouczenie H. R. o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań z art. 233 § 1 k.k.;

5. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 5 i 6 u.k.w.h., w zw. z art. 7 k.c., w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., w zw. z art. 6, 7, 8, k.p.a. oraz w zw. z art. 2 pkt. 4 ustawy z 9 marca 2019 r., poprzez błędną, nieznaną polskiemu dorobkowi doktryny i orzecznictwa, wykładnię pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych", "rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych" oraz "dobrej wiary" i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne;

6. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 6, 7, 7a, 8, k.p.a. poprzez zastosowanie w stosunku do skarżącej norm prawnych i wykładni prawa, w szczególności dotyczących pojęcia należytej staranności, nie obowiązujących w dacie zakupu nieruchomości i to znacznie mniej korzystnych od dotychczas stosowanych, co należy uznać za niedopuszczalne;

7. art. 429 k.c., poprzez przypisanie odpowiedzialności [...] Sp. z o.o., która zgodnie z tym przepisem nie ponosi winy w wyborze, albowiem korzystała z usług adwokata w trakcie procedury reprywatyzacyjnej.

W ocenie skarżącej, powyższe uchybienia Komisji miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Komisja przeprowadziła postępowanie administracyjne w sposób zgodny z przepisami k.p.a., należycie zebrała materiał dowodowy i prawidłowo go oceniła, to zaskarżona decyzja prowadziłaby do umorzenia postępowania z uwagi na brak nieprawidłowości w procedurze reprywatyzacji.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, [...] Sp. z o.o. w likwidacji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie z uwagi na ich oczywistą bezzasadność. W obszernych uzasadnieniach odpowiedzi na skargę odniósł się do zgłoszonych zarzutów i twierdzeń.

Postanowieniami z 26 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1449/18, z 26 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1451/18, z 26 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1452/18 i z 26 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1453/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1449/18 (ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta [...] i Miasta [...]) i I SA/Wa 1451/18 (ze skargi M. K.), I SA/Wa 1452/18 (ze skargi [...] spółki z o.o. w [...]), I SA/Wa 1453/18 (ze skargi [...] spółki z o.o. w [...]) i I SA/Wa 1448/18 (ze skargi [...] S.A. w [...]) oraz zarządził prowadzenie ich pod sygn. I SA/Wa 1448/18.

Pismem z [...] października 2019 r. Miasto [...] wniosło o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy [...] w [...][...] Wydział Karny (sygn. akt postępowania przygotowawczego [...]). Miasto wskazało, że postępowanie karne ma związek z niniejszą sprawą, bowiem dotyczy przestępstwa do którego mogło dojść przy wydawaniu decyzji z [...] lutego 2011 r. nr [...].

W piśmie z [...]1 października 2019 r. [...] sp. z o.o. w likwidacji wniosła o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania.

W piśmie z [...] grudnia 2019 r. Komisja przyłączyła się do wniosku Miasta [...] i wniosła o zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1448/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

Zarządzeniem z 27 stycznia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Przewodnicząca Wydziału skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym zawiadomiono strony, że każda z nich ma prawo do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

W piśmie z [...] lutego 2021 r. Komisja wskazała, że sprzeciwia się skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym i wniosła o uchylenie zarządzenia z 27 stycznia 2021 r. i zniesienie terminu posiedzenia niejawnego, ewentualnie o uchylenie powyższego zarządzenia i wydanie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu jawnym. Niezależnie od powyższego organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z [...] lutego 2021 r. [...] S.A. w [...] w pełni podtrzymał zarzuty i wnioski skargi przedstawiając dodatkową argumentację w sprawie.

W piśmie z [...] lutego 2021 r. [...] Sp. z o.o. w likwidacji podtrzymała w całości skargę przedstawiając dodatkową argumentację w sprawie.

W piśmie z [...] lutego 2021 r. [...] Sp. z o.o. w [...] podtrzymała skargę i przedstawiła dodatkowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z [...] marca 2021 r. [...] w [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, odroczenie posiedzenia niejawnego, doręczenie decyzji z [...] maja 2018 r., skarg na decyzję i odpowiedzi na skargi oraz zakreślenie terminu 21 dni na złożenie pisma procesowego w sprawie.

Postanowieniem z 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1448/18, Sąd dopuścił [...] w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

W piśmie z [...] marca 2021 r. [...] w [...] wniosło o odroczenie posiedzenia niejawnego, doręczenie decyzji z [...] maja 2018 r., skarg na decyzję i odpowiedzi na skargi, umożliwienie dostępu do akt sprawy oraz zakreślenie terminu 21 dni na zajęcie stanowiska w sprawie.

W piśmie z [...] marca 2021 r. uczestnik postępowania Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Regionalnej [...] wniósł o oddalenie skarg jako bezzasadnych ustosunkowując się do podniesionych w nich zarzutów i argumentacji.

Postanowieniem z 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1448/18, Sąd oddalił wniosek [...] w [...]o odroczenie posiedzenia niejawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, choć tylko część podniesionych w nich zarzutów okazała się zasadna.

Zaskarżoną decyzją Komisja stwierdziła nieważność decyzji reprywatyzacyjnej z [...] lutego 2011 r. w zakresie udziału wynoszącego łącznie [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem odrębnej własności wskazanych w zaskarżonej decyzji lokali, a w pozostałym zakresie stwierdziła wydanie decyzji reprywatyzacyjnej z naruszeniem prawa.

Zdaniem Komisji, decyzja reprywatyzacyjna zapadła w okolicznościach, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.a. Komisja uznała, że przy wydaniu tej decyzji doszło bowiem do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w sytuacji gdy wniosek o przyznanie tego prawa został złożony po terminie (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a także wydanie decyzji reprywatyzacyjnej nastąpiło w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Po analizie akt sprawy Sąd podzielił ocenę Komisji, że wydanie decyzji reprywatyzacyjnej z [...] lutego 2011 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w sytuacji gdy wniosek dekretowy został złożony po terminie.

Art. 7 ust. 1 dekretu stanowi, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej.

Z kolei stosownie do art. 4 dekretu, terminy i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę [...] gruntów, określonych w art. 1 dekretu, ustali w rozporządzeniu Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 4 dekretu wydano dwa rozporządzenia wykonawcze. Pierwszym z nich było rozporządzenie Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), a drugim rozporządzenie Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43).

Z przepisów tego pierwszego aktu (z 7 kwietnia 1946 r.) wynika, że objęcie gruntu w posiadanie składało się z kilku etapów. Obejmowało ono, między innymi, zamieszczenie stosownego ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie (§ 3 ust. 1), w którym wskazywano dokładne oznaczenie gruntów przez określenie w miarę możności numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów, termin oględzin nieruchomości oraz wezwanie dotychczasowego właściciela i innych osób zainteresowanych do wzięcia udziału w oględzinach (§ 4 ust. 1). Oprócz tego należało - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - przesłać tym osobom zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie (§ 5 ust. 1). Na końcu następowało ogłoszenie przez Zarząd Miejski w organie urzędowym tej jednostki o sporządzonym protokole oględzin. Z dniem ww. ogłoszenia uważało się grunt za objęty przez gminę [...] w posiadanie w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu (§ 8 ust. 1).

W sprawie nie budzi sporu, że w dniu [...] czerwca 1947 r. ukazało się w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] ogłoszenie o sporządzonym protokole oględzin. Sporne natomiast pozostaje czy wyczerpany został tryb obejmowania nieruchomości w posiadanie określony w przepisach rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r., w tym jego § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1, w a tym samym czy objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie na podstawie powyższego rozporządzenia było skuteczne.

Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia obligował Zarząd Miejski aby w ogłoszeniu o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie gminy dokładnie oznaczył grunty przez określenie w miarę możności numerów hipotecznych oraz imion i nazwisk dotychczasowych właścicieli, a także innych cech potrzebnych do oznaczenia gruntów, wskazał termin oględzin nieruchomości oraz wezwał dotychczasowego właściciela i inne osoby zainteresowane do wzięcia udziału w oględzinach.

W aktach sprawy zakończonej wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej znajduje się ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez gminę ogłoszone w dniu [...] kwietnia 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...]. W treści tego ogłoszenia pod poz. [...] podano do wiadomości, że Gmina [...] przystępuje do objęcia w posiadanie gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego numerem hipotecznym [...], stanowiącego dotychczas własność wg posiadanych dokumentów G. i C. małżonków O., a termin oględzin gruntu wyznaczono na [...] maja 1947 r., godz. [...]. Akta sprawy zakończonej wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej zawierają również ogłoszenie o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę ogłoszone w dniu [...] czerwca 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...], poz. [...]. W treści tego ogłoszenia pod pozycją [...] podano do wiadomości, że w dniu [...] maja 1947 r. dokonano oględzin gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego numerem hipotecznym [...], stanowiącego dotychczas własność wg posiadanych dokumentów G. i C. małżonków O. celem objęcia tego gruntu w posiadanie Gminy [...]. W ogłoszeniu wskazano, że w wyniku oględzin został sporządzony protokół zgodnie z § 7 rozporządzenia z [...] kwietnia 1946 r. oraz, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia objęcie gruntów w posiadanie Gminy następuje z dniem publikacji przedmiotowego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym.

W ocenie Sądu, powyższe ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie zawierało wszystkie elementy wskazane w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Organ określił w nim bowiem dokładny numer hipoteczny nieruchomości ([...]), imiona i nazwiska dotychczasowych właścicieli (G. i C. małżonkowie O.), a także inne cechy potrzebne do oznaczenia gruntu, takie jak dane obrazujące lokalizację nieruchomości ([...]). Zauważyć przy tym trzeba, że § 4 ust. 1 rozporządzenia nie nakładał na organ bezwzględnego obowiązku zawarcia w ogłoszeniu wszystkich wymienionych w tym przepisie elementów, lecz obligował organ do zawarcia w ogłoszeniu danych identyfikujących nieruchomość "w miarę możności". Wobec powyższego, zdaniem Sądu, wskazanie w powołanym ogłoszeniu danych obrazujących lokalizację nieruchomości ([...]) przy jednoczesnym określeniu dokładnego numeru hipotecznego oraz imion i nazwisk dawnych właścicieli nieruchomości spełnia wymóg dokładnego oznaczenia nieruchomości określony w § 4 ust. 1 rozporządzenia.

Prawidłowości powyższego stanowiska nie mógł podważyć zarzut [...] Sp. z o. o. i [...] Sp. z o. o. (pisma z [...] lutego 2021 r.) pominięcia przez Komisję tego, że w decyzji reprywatyzacyjnej konieczne było ustalenie, że wymogi rozporządzenia z 1946 r. spełnia treść ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie, a nie treść ogłoszenia o objęciu gruntu w posiadanie. Analiza akt sprawy zakończonych wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej potwierdza bowiem, że w dniu [...] kwietnia 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...] ukazało się ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie, które zawierało wszystkie elementy określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1946 r. Wobec powyższego wskazywane uchybienie organu nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy.

Prawidłowe jest również stanowisko Komisji, że w sprawie spełniono wymóg zawarty w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. Powołany przepis stanowił, że niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - prześle im zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie.

Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "w miarę posiadania danych" oznacza, że ciążący na Zarządzie Miejskim nie był bezwarunkowy, lecz aktualizował się tylko wówczas gdy ówczesny organ miał obiektywną, rzeczywistą możliwość jego realizacji.

W ocenie sądu w składzie orzekającym, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie sposób uznać aby taka obiektywna, realna możliwość zawiadomienia dawnych właścicieli nieruchomości o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie gminy po stronie ówczesnego organu istniała. Kluczowe znaczenie dla oceny spełnienia sformułowanego w § 5 ust. 1 wymogu ma niekwestionowana okoliczność, że dotychczasowi właściciele nieruchomości [...], tj. C. i G. O., zmarli w 1941 roku. Zatem nie żyli oni w trakcie przystępowania przez gminę do obejmowania przedmiotowego gruntu w posiadanie. Akta sprawy potwierdzają również, że przed przystąpieniem do obejmowania gruntu w posiadanie przez gminę, tj. przed [...] czerwca 1947 r., po dawnych właścicielach nieruchomości nie przeprowadzono postępowania spadkowego. Następca prawny dawnych właścicieli (J. O.) udokumentował bowiem swoje następstwo prawne dopiero po dacie objęcia gruntu w posiadanie (vide: postanowienie Sądu Grodzkiego w [...] z [...] kwietnia 1948 r., sygn. akt [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po C. O. i G. O.).

Wobec powyższego, podzielić należy ocenę Komisji, że Zarząd Miejski nie miał obiektywnej możliwości zawiadomienia dotychczasowych właścicieli gruntu o dokonywanej czynności. Dla powyższej oceny nie ma przy tym znaczenia czy Zarząd Miejski wiedział, że dawni właściciele nieruchomości nie żyją czy też nie. Istotne jest wyłącznie to, że z przyczyn oczywistych możliwość zawiadomienia dotychczasowych właścicieli nieruchomości o dokonywanych przez Zarząd Miejski czynnościach nie istniała. Z podanych wyżej powodów dla prawidłowości dokonanej przez Komisję oceny bez wpływu pozostaje argumentacja [...] Sp. z o. o. i [...] Sp. z o. o., że § 5 ust. 1 rozporządzenia z 1946 r. wymagał jedynie przesłania przez Zarząd Miejski zawiadomienia o terminie oględzin, a nie efektywnego poinformowania dotychczasowych właścicieli gruntu o tej czynności.

W sprawie wyczerpano zatem tryb określony w przepisach rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r., a w konsekwencji skutecznie objęto przedmiotową nieruchomość w posiadanie na podstawie tego rozporządzenia. Oznacza to, że wniosek J. O. z [...] listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po terminie określonym w art. 7 ust.1 dekretu z 26 października 1945 r. Prawidłowo zatem uznała Komisja, że przy wydaniu decyzji z [...] lutego 2011 r. doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w sytuacji gdy wniosek o przyznanie tego prawa został złożony po terminie (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Prawidłowa konstatacja Komisji co do zaistnienia w niniejszej sprawie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie oznacza jednak, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zaskarżoną decyzją Komisja stwierdziła bowiem nieważność decyzji reprywatyzacyjnej w zakresie udziału wynoszącego łącznie [...] w prawie użytkowania wieczystego gruntu - wraz z prawem odrębnej własności wskazanych w zaskarżonej decyzji lokali. Oznacza to, że zaskarżony akt nie rozstrzyga tylko o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta [...] w części określonego udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, ale również o stwierdzeniu nieważności przynależnych [...] Sp. z o.o. praw do [...] lokali mieszkalnych i użytkowych.

Ma to istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyposażając bowiem Komisję w instrumenty służące znoszeniu skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych ustawodawca uczynił to w ściśle reglamentowanym zakresie. Ten zaś obejmuje, między innymi, stwierdzanie nieważności decyzji reprywatyzacyjnych w całości lub w części jeśli zachodzą przesłanki określone w art. 156 k.p.a. lub w przepisach szczególnych (art. 29 ust. 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części oznacza zaś jej eliminację z obrotu w tym zakresie, a przez to zniesienie ukształtowanego nią określonego stosunku administracyjnoprawnego (w całości lub określonym zakresie). Podejmując tego rodzaju rozstrzygnięcie organ nie może zatem wyjść poza przedmiot, o którym w kwestionowanej decyzji reprywatyzacyjnej orzekano.

Tymczasem w niniejszej sprawie, co nie budzi sporu, decyzją z [...] lutego 2011 r. Prezydent [...] rozstrzygnął tylko o prawie do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Nie można zatem było, jak uczyniła to Komisja, stwierdzić nieważności decyzji reprywatyzacyjnej w części odnoszącej się do własności lokali wyodrębnionych w budynku posadowionym na tym gruncie. Tej sfery praw decyzja reprywatyzacyjna bowiem nie obejmowała. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że z odrębną własnością lokali związane są prawa do gruntu, a sam obrót cywilnoprawny prawami do lokali (a w konsekwencji akcesoryjnym względem nich udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu), mający miejsce po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej, Komisja kwalifikuje jako zdarzenie niewywołujące skutków o charakterze nieodwracalnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. Czym innym bowiem jest ocena przez organ mających miejsce po wydaniu decyzji zdarzeń prawnych przez pryzmat potencjalnej przeszkody eliminacji decyzji z obrotu prawnego w postaci nieodwracalnych skutków prawnych nią wywołanych, a czym innym możliwość orzeczenia o eliminacji samego skutku prawnego spowodowanego takim zdarzeniem.

Zatem, wobec orzeczenia przez Komisję o własności lokali w budynku posadowionym na gruncie dekretowym, pomimo braku uprawnień do takiego działania, w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r.

Ponadto, zaskarżona decyzja naruszyła prawo, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z powodu błędnego przyporządkowania przez Komisję stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy pod definicję nieodwracalnych skutków prawnych sformułowaną w art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.

W niniejszej sprawie Komisja, stwierdziwszy, że przy wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej wystąpiła kwalifikowana wada prawna określona w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.a., wydała rozstrzygnięcie przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. Przepis ten stanowi, że w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której stwierdza nieważność decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Powołana norma odwołuje się zatem do art. 156 k.p.a. w jego pełnym brzmieniu, to jest zarówno do tej części, która objęta została jednostką redakcyjną oznaczoną § 1, jak i § 2, w którym opisano negatywne przesłanki nieważności decyzji, w tym m. in. wywołane tą decyzją nieodwracalne skutki prawne. W ocenie Sądu, powyższe oznacza, że Komisja stwierdza nieważność decyzji w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z wad prawnych opisanych w § 1 pkt 1 do 7 art. 156 k.p.a., przy jednoczesnym braku ziszczenia się negatywnych przesłanek nieważności opisanych w § 2 art. 156 k.p.a.

W sytuacji natomiast gdy zachodzi któraś z negatywnych przesłanek nieważności, jedyną prawną możliwością zakończenia postępowania jest stwierdzenie wydania takiej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazanie przyczyn, z powodu których nie stwierdza się jej nieważności. Podstawę do takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. Ten ostatni przepis odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w sytuacji gdy ustawa o Komisji nie reguluje określonych spraw, z wyłączeniem niektórych przepisów k.p.a. enumeratywnie wyliczonych w sprawach nieuregulowanych ustawą. W ustawie z 9 marca 2017 r. nie uregulowano zaś stanu gdzie decyzja reprywatyzacyjna obarczona wadą nieważności wywołuje nieodwracalne skutki prawne. Jedynie art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy reguluje sytuację, w której decyzja obarczona wadami innymi niż prowadzące do jej nieważności, ze względu na nieodwracalne skutki prawne, nie może być uchylona. Powyższe oznacza, że kwestię nieodwracalnych skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnej obarczonej wadą nieważności rozważać trzeba wyłącznie w kontekście unormowania z art. 156 § 2 k.p.a., a nie, jak uczyniła to Komisja, definicji sformułowanej w art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. Definicja ta znajdzie bowiem zastosowanie wyłącznie wtedy gdy o nieodwracalnych skutkach prawnych mowa jest wprost w ustawie z 9 marca 2017 r. (art. 2 in principio). O tych zaś skutkach w powołanej ustawie, w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, mowa jest jedynie we wskazanym wyżej art. 29 ust. 1 pkt 4 (odnoszącym się do sytuacji gdy z ich powodu nie można "uchylić", a nie "stwierdzić nieważności" decyzji). Ponadto, o nieodwracalnych skutkach prawnych stanowi art. 23 ust. 1, który przyznaje Komisji kompetencję do nakazania wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu rozpoznawczym. O skutkach tych mowa jest również w art. 38 ust. 5 ustawy z 9 marca 2017 r. W tym ostatnim przepisie stanowią one rzeczywiście przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji, ale nie reprywatyzacyjnej, tylko wydanej w jej przedmiocie decyzji Komisji.

Wadliwość powyższego działania Komisji potwierdza nowelizacja ustawy z 9 marca 2017 r. dokonana ustawą z 17 września 2020 r. (Dz.U.2020, poz. 1709), która weszła w życie z dniem 20 października 2020 r. Powołaną ustawą zmieniającą (art. 7 pkt 1) nadano rozstrzygnięciu Komisji wydawanemu na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a nowe brzmienie poprzez jednoznaczne wskazanie w tym przepisie na § 1 art. 156 k.p.a., który to przepis enumeratywnie wymienia przesłanki pozytywne stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, przedmiotową nowelizacją nadano nowe brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r., zgodnie z którym w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której jeżeli decyzja reprywatyzacyjna wywołała skutki prawne, o których mowa w art. 2 pkt 4, stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić albo stwierdzić nieważności. Podsumowując, dopiero przedmiotową nowelizacją (tj. od 20 października 2020 r.) w ustawie z 9 marca 2017 r. uregulowano stan gdzie decyzja reprywatyzacyjna obarczona wadą nieważności wywołuje nieodwracalne skutki prawne. Oznacza to, że dopiero od tego momentu Komisja uzyskała kompetencję do rozważania kwestii nieodwracalnych skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnej obarczonej wadą nieważności w kontekście definicji sformułowanej w art. 2 pkt 4 ww. ustawy.

Jeśli zaś chodzi o zagadnienie nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., to było ono przedmiotem pogłębionych rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie. W świetle dominujących w tej materii poglądów, które sąd w składzie orzekającym w całości podziela, odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego określonego aktu należy rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. W konsekwencji, dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy gdy ani przepisy prawa materialnego, ani przepisy postępowania będące podstawą działania organu nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji (por. wyroki NSA z: 21.03.2013 r. sygn. akt I OSK 1480/12 Lex nr 1339586, z 8.02.2017 r.; II OSK 1324/15 Lex nr 2254487; z 23.03.2018 r. sygn. akt I OSK 978/16, Lex nr 2482952; z 17.05.2018 r. sygn. akt I OSK 1690/16 Lex nr 2557566). W przypadku decyzji mających za przedmiot nieruchomości, za nieodwracalny skutek prawny nimi wywołany uznaje się cywilnoprawny obrót tymi nieruchomościami. Organ administracji publicznej nie posiada bowiem kompetencji do podważania skutków prawnych wywołanych takim obrotem. Bez znaczenia pozostaje przy tym czy obrót dokonywany jest w kręgu beneficjentów decyzji czy też, jak ujmuje to definicja z art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. (a w nawiązaniu do niej Komisja) pomiędzy osobami trzecimi. Organ administracji publicznej nie jest bowiem w stanie znieść konsekwencji prawnych tego obrotu w ramach przyznanych mu kompetencji i dostępnych środków.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że taki obrót cywilnoprawny po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej z [...] lutego 2011 r. nastąpił. To zaś wyłączało w stanie prawnym, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tj. w dacie [...] maja 2018 r.), możliwość stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Podejmując zatem tej treści rozstrzygnięcie Komisja naruszyła te przepisy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to było w tym wypadku efektem nieuprawnionej subsumcji prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy (w tym tych, które zaistniały po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej) pod definicję nieodwracalnych skutków prawnych sformułowaną w art. 2 pkt 4 ustawy.

Już tylko te okoliczności powodują, że rozstrzygnięcie Komisji jest wadliwe i podlegać musi uchyleniu. Sąd uznał jednak za celowe ustosunkowanie się do tych zarzutów skarg, które dodatkowo przemawiają za uznaniem zaskarżonej decyzji za wadliwą, co będzie miało znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Komisję.

Sąd nie podzielił bowiem stanowiska Komisji, że w sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z tego względu, że pomiędzy sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2004 r., nr [...], a decyzją reprywatyzacyjną zachodzi tożsamość przedmiotowa.

Powołaną decyzją z [...] kwietnia 2004 r. umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], objętej dawną księgą hipoteczną numer [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości. Komisja nie kwestionuje, że sentencja powołanej decyzji innych rozstrzygnięć nie zawiera. Jednakże wywodzi, że dla dokładnego określenia treści rozstrzygnięcia decyzji z [...] kwietnia 2004 r. konieczne jest uzupełnienie sentencji motywami podjęcia decyzji zawartymi w jej uzasadnieniu, które stanowi jej obligatoryjny element. Podnosi, że z treści uzasadnienia decyzji z [...] kwietnia 2004 r., które bez wątpienia stanowi jej integralną część wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania dotyczy także postępowania w sprawie żądania ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu z uwagi na wygaśnięcie roszczenia.

Podkreślić trzeba, że rozstrzygnięcie, określane mianem osnowy lub sentencji decyzji (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.) jest kwintesencją decyzji. Wyraża ono rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Natomiast uzasadnienie decyzji jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, czyli ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie słusznie akcentowano, że rozstrzygnięcia sprawy nie można domniemywać ani wyprowadzać go z treści uzasadnienia decyzji. Powinno ono być bowiem wyrażone expressis verbis w osnowie (sentencji) decyzji, musi być ono jednoznaczne i nie budzić jakichkolwiek wątpliwości. Na tym tle wyrażano trafny pogląd, że wypełnienie przez organ dyspozycji art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. nastąpi tylko i wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie zostanie sformułowane w sposób kategoryczny co do zawartego tam władczego uregulowania przez organ sytuacji prawnej strony.

Powyższe prowadzi do wniosku, że elementy decyzji wymienione w art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym. Żadna z tych części nie może istnieć samodzielnie, za wyjątkiem wyraźnie przewidzianych przez przepisy sytuacji (np. art. 107 § 1 k.p.a. - możliwość odstąpienia od uzasadnienia przy uwzględnieniu w całości żądania strony). Prawidłowo zredagowana decyzja powinna zatem zawierać, spójne ze sobą, rozstrzygnięcie (rozumiane jako władcza konkretyzacja sytuacji prawnej jednostki) oraz uzasadnienie tego rozstrzygnięcia.

Wada polegająca na braku w decyzji rozstrzygnięcia nie może zatem być konwalidowana poprzez umieszczenie w uzasadnieniu decyzji treści, z których należy wywodzić, co było przedmiotem jej rozstrzygnięcia.

Analiza treści decyzji z [...] kwietnia 2004 r. potwierdza, że w jej uzasadnieniu odniesiono się również do wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Jednakże, w sentencji powołanej decyzji nie wskazano, jak trafnie podnoszą skarżący, że umarza się postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. W tych okolicznościach, zdaniem sądu w składzie orzekającym, samo odniesienie się przez Prezydenta w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2004 r. również do wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nie może zastąpić braku rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w osnowie wskazanego aktu. To bowiem osnowa decyzji decyduje o tym, co jest przedmiotem rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że osnowa jest kluczowym i koniecznym elementem decyzji administracyjnej. W konsekwencji, nie jest dopuszczalne poszukiwanie czy wykładanie osnowy rozstrzygnięcia z treści uzasadnienia decyzji. Sama osnowa musi bowiem w sposób bezpośredni i konkretny rozstrzygać o prawach i obowiązkach adresata decyzji.

Podsumowując, nie można uznać, że decyzja reprywatyzacyjna z [...] lutego 2011 r. została wydana w sytuacji istnienia w obrocie prawnym uprzedniego ostatecznego orzeczenia rozstrzygającego tę samą sprawę. Decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2004 r. rozstrzygnęła bowiem sprawę z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] oraz wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości. Oznacza to, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji Komisja w sposób istotny naruszyła art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez ich zastosowanie w stanie faktycznym, który do tego Komisji nie uprawniał.

Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn wskazanych wyżej przedwczesne stało się natomiast odnoszenie się do podniesionych w skargach zarzutów naruszenia art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy z 9 marca 2017 r., gdyż rozstrzygnięcia wydane na podstawie powołanych przepisów związane są z wydaniem decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy.

Wskazać również trzeba, że pomimo że Skarb Państwa – Prezydent [...] oraz Miasto [...] zaskarżyli tylko uzasadnienie decyzji Komisji, to uwzględnienie również pozostałych skarg prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Sąd nie uwzględnił również wniosku Komisji o odrzucenie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 k.p.a., skargi M. K. jako złożonej po terminie. Zdaniem Komisji, 30–dniowy termin na wniesienie skargi przez skarżącą upłynął 5 lipca 2018 r., a to wobec skutecznego doręczenia stronom postępowania decyzji w dniu 5 czerwca 2018 r. w trybie publicznego ogłoszenia określonym w art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z 9 marca 2018 r. W tej sytuacji Komisja uznała skargę M. K., wniesioną w dniu 6 lipca 2018 r., za złożoną po terminie. Akta sprawy potwierdzają jednak, że Komisja przekazała skarżącej decyzję z [...] maja 2018 r. nr [...] przy piśmie przewodnim z [...] czerwca 2018 r. (vide: akta sprawy I SA/Wa 1451/18) na adres Zakładu Karnego Nr [...][...], gdzie w tym czasie przebywała skarżąca. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w dniu 21 czerwca 2018 r. skarżąca potwierdziła odebranie ww. pisma Komisji z [...] czerwca 2018 r. (vide: potwierdzenie odbioru, k. [...] akt Komisji). Skoro zatem w dniu 21 czerwca 2018 r. sam organ doręczył przebywającej w zakładzie karnym skarżącej, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zaskarżoną decyzję, a skarżąca wniosła skargę na tę decyzję przed upływem 30-dniowego terminu liczonego od daty tego doręczenia, to obecnie stawiany przez Komisję zarzut wniesienia przedmiotowej skargi z przekroczeniem ustawowego terminu nie mógł odnieść oczekiwanego przez organ skutku w postaci odrzucenia tej skargi.

Ponadto, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako " P.p.s.a.", Sąd oddalił skargę [...] S.A. z uwagi na brak interesu prawnego w niniejszej sprawie (pkt 2 sentencji).

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się słuszny pogląd, że powołany przepis nie stanowi samoistnej normy prawnej do uznania danej osoby za stronę postępowania. Ustalenie interesu prawnego lub obowiązku może bowiem nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Mieć zaś interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności.

Na gruncie niniejszej sprawy swoją legitymację procesową [...] S.A. wywodzi z przedmiotu zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazuje na zawartą z [...] Sp. z o.o. umowę kredytu z [...] lipca 2012 r., której głównym zabezpieczeniem jest hipoteka łączna, obciążająca pięć nieruchomości lokalowych: [...],[...],[...],[...] i [...] usytuowanych w budynku przy ul. [...]. Podnosi, że wydanie zaskarżonej decyzji istotnie wpłynęło na stan prawny powyższych nieruchomości lokalowych, gdyż prowadzone dla nich księgi wieczyste zostały przez sąd wieczystoksięgowy zamknięte, a znajdujące się w nich wpisy, w tym również wpisy dotyczące hipoteki ustanowionej na rzecz [...], wykreślone. W rubryce 0.4 "Podstawa zmiany" zawiadomień o zamknięciu księgi wieczystej ujawniono zaskarżoną decyzję z [...] maja 2018 r. W ocenie [...], powyższe oznacza, że dysponując pewnym uprawnieniem do zaspokojenia swoich roszczeń wynikających z umowy kredytu, na skutek wydania zaskarżonej decyzji, [...] nie może tego uprawnienia realizować z uwagi na brak obecnie faktycznej możliwości takiego egzekwowania. [...] podkreśla przy tym, że tak ustalony interes prawny nie ma charakteru abstrakcyjnego lub teoretycznego. Ma on konkretny, majątkowy charakter, gdyż na skutek wydania zaskarżonej decyzji [...] Sp. z o. o. utraciła płynność finansową i przestała regulować wobec [...] zobowiązania wynikające z umowy kredytu.

W ocenie Sądu, podnoszone przez [...] okoliczności świadczą wyłącznie o posiadanym w niniejszej sprawie interesie faktycznym, a nie prawnym. Skarżący nie wskazał bowiem do naruszenia jakich konkretnie norm prawa materialnego, kształtujących jego własny interes prawny, doszło na skutek prowadzonego przez Komisję postępowania rozpoznawczego na podstawie przepisów ustawy z 9 marca 2017 r. w stosunku do kredytobiorcy, tj. [...] Sp. z o. o. Nie budzi bowiem wątpliwości, że zaskarżona decyzja z [...] maja 2018 r. nie reguluje sytuacji prawnej skarżącego, lecz wyłącznie sytuację prawną podmiotu, z którym skarżący zawarł umowę kredytu. Konstatacji tej nie zmienia okoliczność, że sąd wieczystoksięgowy spowodował zamknięcie ksiąg wieczystych dla pięciu nieruchomości lokalowych stanowiących zabezpieczenie powyższej umowy kredytu i wykreślenie znajdujących się w tych księgach wpisów dotyczących hipoteki na rzecz [...]. Te bowiem niekorzystne dla siebie działania sądu wieczystoksięgowego [...] może kwestionować, i jak wynika z akt sprawy to czyni, w odpowiednim trybie cywilnoprawnym, a nie w postępowaniu przed organem administracji a następnie sądem administracyjnym. Podnosząc zatem konieczność ochrony w przedmiotowym postępowaniu uprawnienia do zaspokojenia swoich roszczeń wynikających z umowy kredytu zawartej z [...] Sp. z o.o. [...] w istocie wskazuje na swój interes faktyczny. Tymczasem sytuacja, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia sprawy, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa materialnego powszechnie obowiązującego i dotyczącego sprawy rozpatrywanej przez organ, oznacza po jego stronie istnienie interesu faktycznego a nie prawnego, który musi być umocowany w określonej normie prawa. Jak zaś już wyżej wskazano, interes faktyczny nie daje prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "P.p.s.a.") orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O oddaleniu skargi [...] S.A. (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt 3, 4, 5 i 6 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie Komisja weźmie pod uwagę powyższe rozważania i wyda decyzję odpowiadającą prawu.

Ponadto, Sąd nie uwzględnił wniosku uczestnika postępowania [...] w [...] o odroczenie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na 17 marca 2021 r. Wniosek o odroczenie posiedzenia Stowarzyszenie uzasadniło koniecznością zapoznania się z aktami sprawy, w tym decyzją Komisji wraz z uzasadnieniem, skargami oraz odpowiedziami na skargi, w celu zajęcia stanowiska w sprawie. Wskazało, że odmiennie niż w innych sprawach ze skarg na decyzje Komisji, w tej sprawie nie posiada ono wystarczającej wiedzy aby zająć stanowisko wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu, powyższa argumentacja uczestnika postępowania nie może uzasadniać odroczenia posiedzenia niejawnego. Przystępując bowiem do postępowania przed sądem administracyjnym organizacja społeczna powinna mieć świadomość do jakiego rodzaju postępowania i w jakiej sprawie zamierza przystąpić. Nie bez znaczenia pozostaje również to, że organizacja społeczna przystępuje do postępowania sądowego na określonym jego etapie (w tym przypadku na kilkanaście dni przed wyznaczonym terminem rozpoznania sprawy). Skutkuje to tym, że czynności już przeprowadzone w tym postępowaniu nie mogą być wobec organizacji społecznej powtarzane.

Końcowo wskazać trzeba, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Odnosząc się do stanowiska Komisji (pismo z 19 lutego 2021 r.) kwestionującego ten tryb postępowania sąd w składzie orzekającym w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. należy traktować jako przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., I OSK 225/18, LEX nr 3115327). Jak słusznie podniósł NSA w uzasadnieniu powołanego wyroku, prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może doznawać ograniczeń, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest, co nie ulega wątpliwości, między innymi ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W obecnym stanie faktycznym - z uwagi na gwałtowny przyrost osób zdiagnozowanych jako zakażonych w kraju, w tym w szczególności na obszarze województwa mazowieckiego i związane z tym ryzyko epidemiczne przy prowadzeniu rozprawy - takie okoliczności niewątpliwie zaistniały. Jednocześnie, brak było technicznej możliwości przeprowadzenia przez Sąd takiej rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Nie bez znaczenia dla powyższego pozostaje dotychczasowa praktyka rozpoznawania spraw dotyczących decyzji wydawanych przez Komisję. Wskazuje ona, że w rozprawach dotyczących decyzji Komisji bierze z reguły udział bardzo liczna reprezentacja tak organu jak i stron postępowania (w niniejszej sprawie występuje pięciu skarżących; swój udział zgłosili również prokurator i organizacja społeczna) oraz publiczności. Same zaś rozprawy są wielogodzinne, co bez wątpienia znacznie zwiększa ryzyko zakażenia uczestniczących w posiedzeniu osób wirusem SARS-CoV-2 mimo podejmowanych w tym zakresie czynności zabezpieczających. Przy tym, z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia do przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ten standard ochrony praw stron postępowania został zachowany, skoro w wykonaniu zarządzenia z 21 stycznia 2021 r., zostały one o tym powiadomione i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. Z podanych wyżej przyczyn, sąd w składzie orzekającym uznał za dopuszczalne rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r.