Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 440/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145, 152, 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2, 11, 17
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sek. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia r., nr w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [ ... ] r. Nr [ ... ], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę [ ... ] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją wydaną w dniu 23 lutego 2009 r., działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. 2003 r., nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r., nr 174, poz. 1809 ze zm.) w zw. z art. 14 ust. 2 i art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (D. U. WE L 160 z 26.06.1999 ze zm.), art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. U. WE L 153 z 30.04.2004) oraz art. 104 kpa, odmówił K. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 rok.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE wsparcie przyznawane jest rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. Na dzień składania wniosku rolnik winien spełniać co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie.

Dalej wyjaśniono, że Jednostka Certyfikująca po przeprowadzeniu w dniu 22 sierpnia 2008 r. i 4 grudnia 2008 r. kontroli w gospodarstwie potwierdziła, iż wnioskodawca jest posiadaczem gospodarstwa ekologicznego, ale po dokonaniu oceny metody produkcji rolnej na zgodność z wymaganiami rozporządzenia 2092/91/EWG z 24 czerwca 1991 roku w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych stwierdzono zbyt duże zachwaszczenie plantacji beneficjenta, co uniemożliwiło potwierdzenie powierzchni upraw rolnych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W piśmie z dnia 9 grudnia 2008 r. Jednostka Certyfikująca poinformowała beneficjenta o sposobie zwalczania stwierdzonych chwastów. Organ uznał, ostatecznie, iż na dzień składania wniosku K. nie spełniał wymogu stosowania zwykłej dobrej praktyki rolniczej w swoim gospodarstwie. Terminem rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania jest natomiast dzień 1 marca 2005 r.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej zmianę i przyznanie wnioskowanych płatności lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał swoją decyzję przed rozpatrzeniem jego odwołania do Komitetu ad hoc od decyzji Dyrektora Jednostki Certyfikującej z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie nieuznania działek wnioskodawcy za spełniające wymogi rozporządzenia EWG 2092/91. Sprawa została zatem rozstrzygnięta decyzją odmowną jeszcze przed zakończeniem postępowania dotyczącego uznania gospodarstwa za spełniające wymogi uprawniające do przyznania płatności.

Zdaniem K. organ I instancji nie wyjaśnił ponadto wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i nie ustalił faktycznego stanu upraw strony. Nie przeprowadzono rekontroli w zakresie nadmiernego zachwaszczenia, chociaż strona zgłaszała usunięcie chwastów. Kontrola dokonana w dniu 22 sierpnia 2008 r. miała miejsce przed zmianą treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, która nastąpiła dopiero z dniem 24 października 2008 r., wprowadzając odpowiednie sankcje za nieprowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, skutkujące m. in. zachwaszczeniem. Według odwołującego dnia 24 października 2008 r. zachwaszczenie nie mogło wobec tego oznaczać prowadzenia gospodarstwa z naruszeniem zwykłej dobrej praktyki rolniczej. K. wskazał też, że podczas kontroli w dniu 4 grudnia 2008 r. znaczna część jego gospodarstwa była już odchwaszczona. Metoda usunięcia chwastów wskazana przez organ po kontroli z dnia 22 sierpnia 2008 r. okazała się przy tym nieskuteczna. Organ nie zanalizował ponadto wpływu suszy, która zniszczyła plantację w lipcu 2008 r., co potwierdziła komisja Wojewody.

Strona zarzuciła ponadto naruszenie § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie § 15 tego aktu prawnego. W jej ocenie płatność podlegała zmniejszeniu najwyżej o 1,5 %. Dla zastosowania § 16 należy uprzednio stwierdzić uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach tzw. pakietów, a uchybieniem takim nie może być samo zachwaszczenie gospodarstwa. W odniesieniu do spornego gospodarstwa organ nie stwierdził naruszenia zasady określonej w przepisach o rolnictwie ekologicznym.

Decyzją z dnia 13 kwietnia 2010 r. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wniosek strony poddano kontroli administracyjnej, na skutek której beneficjent dokonał korekty wniosku, deklarując realizację pakietu SO2d02 uprawy sadownicze (w tym jagodowe) z certyfikatem zgodności (z dnia 31 października 2007 r., ważnym do dnia 30 października 2008 r.) - na powierzchni 90,55 ha. Organ otrzymał zaświadczenie Jednostki Certyfikującej z 8 listopada 2008 r. potwierdzające posiadanie przez beneficjenta gospodarstwa ekologicznego. Dane zawarte we wniosku o płatności porównano z danymi z wykazu uzyskanego z w/wym. Jednostki Certyfikującej, która nie potwierdziła realizacji żadnego z wariantów pakietu SO2 rolnictwo ekologiczne (w tym również wnioskowanego wariantu SOd02 – uprawy sadownicze).

Dalej organ podał, iż Dyrektor Jednostki Certyfikującej poinformował go, iż w dniu 8 kwietnia 2009 r. odbyło się posiedzenie Komitetu ad hoc, na którym podtrzymano decyzję Dyrektora Jednostki Certyfikującej z dnia 16 lutego 2009 r. stwierdzającą niespełnienie przez plantacje deklarowane przez producenta wymogów rolnictwa ekologicznego.

Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia kontroli wnioskowanej przez stronę Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż w przedmiotowym postępowaniu kontrole na miejscu są przeprowadzane wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek danego producenta rolnego. Jednostki certyfikujące nie kontrolują powierzchni uprawianej przez stronę, opierając się w tej kwestii na wnioskach producentów. Ich zadaniem jest bowiem przede wszystkim ocena stanu działek rolnych i działalności producenta pod kątem spełnienia wymogów dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym w danym roku. Przedmiot kontroli na miejscu wykonywanej przez ARIMR o przeprowadzenie której wnioskowała zarówno Jednostka Certyfikująca Sp. z o. o., jak i strona jest inny, niż przedmiot kontroli dokonywanej przez jednostki certyfikujące.

Warunkiem uzyskania wnioskowanej płatności jest prowadzenie działalności rolniczej (w tym sadowniczej) w gospodarstwie o powierzchni minimum 1 ha i zobowiązanie się do przestrzegania warunków wskazanych w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. U. WE L 153 z 30.04.2004). W przypadku realizacji wariantu SO2d02 należało prowadzić sadownicze uprawy jagodowe zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej i w zgodzie z odpowiednimi zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż plantacje deklarowane przez stronę nie spełniały w 2008 r. wymogów rolnictwa ekologicznego.

Organ II instancji podkreślił, że w przypadku wystąpienia suszy rolnik mógł zachować prawo do pomocy dla danego obszaru kwalifikowanego, jednakże wyłącznie pod warunkiem zgłoszenia zdarzenia siły wyższej lub innych wyjątkowych okoliczności wraz ze stosowanymi dokumentami do właściwego organu w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. K. w niniejszej sprawie zgłosił w Biurze Powiatowym ARIMR wystąpienie takich okoliczności dopiero w dniu 15 stycznia 2009 r., a protokół z szacowania szkód podpisano w dniu 22 sierpnia 2008 r.

Odnośnie zarzutu naruszenia § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowania § 15 tego aktu prawnego organ odwoławczy wskazał, iż przepisy te nie mogły mieć w ogóle zastosowania w sprawie, gdyż dotyczą one wyłącznie sytuacji stwierdzenia nieprzestrzegania zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej w wyniku przeprowadzenia kontroli określonej w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, której nie przeprowadzano w gospodarstwie beneficjenta. Przyznanie płatności nie jest uzależnione od umieszczenia producenta w wykazie producentów spełniających wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Z dokumentów uzyskanych od Jednostki Certyfikującej wynika natomiast, iż działki deklarowane przez K. do płatności za realizację pakietu SO2 (w wariancie SO2 d02) nie spełniają wymogów rolnictwa ekologicznego. Wobec tego podstawą odmowy przyznania płatności winien być przepis § 17 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004, Nr 174 poz. 1809 ze zm.) stanowiący o konieczności wstrzymania płatności jeżeli producent nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Według organu odwoławczego w decyzji organu I instancji powołano więc błędnie przepisy stanowiące podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia, jednakże nie jest to powód do uchylenia tego orzeczenia.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR K. zarzucił naruszenie prawa polegające na błędnym zastosowaniu przepisów regulujących warunki i tryb udzielania płatności, w tym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych... oraz naruszenie jego interesu prawnego poprzez niezasadne odmówienie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2008 rok. Skarżący wniósł przy tym o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wbrew ustaleniom organów na spornych plantacjach realizowano w 2008 roku uprawy rolnicze w ramach pakietu SO2 i wariantu SO2d02. W ocenie K. Jednostka Certyfikująca miała potwierdzić posiadanie przez niego gospodarstwa ekologicznego i prowadzenie upraw zgodnie z wymogami ekologicznej produkcji roślinnej. Jednocześnie Jednostka ta nie ujęła go w wykazie producentów spełniających wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym w 2008 roku – z powodu wyników kontroli z dnia 22 sierpnia 2008 r. (wypadanie sadzonek i nadmierne zachwaszczenie). Skarżący zwrócił też uwagę, że organ I instancji nie przeprowadził wnioskowanej przez niego kontroli.

Dalej podkreślił, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR została oparta na naruszeniu § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku, chociaż organ nie wskazał, która konkretnie zasada stosowania dobrej praktyki w gospodarstwie została naruszona w dniu składania wniosku. Przepis § 2 ust. 3 wszedł w życie dopiero w dniu 24 października 2008 r., wobec tego zdaniem K., w dacie wniosku i kontroli z dnia 22 sierpnia 2008 r. nakaz stosowania zwykłej dobrej praktyki rolniczej jako przesłanka otrzymania płatności nie obowiązywał. W dniu 24 października 2008 r. wprowadzono też sankcję dotyczącą zachwaszczenia związaną z prowadzeniem produkcji rolnej niezgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Organy nie wyjaśniły jednak ostatecznie jakie zasady zostały naruszone i dlaczego skutkiem tego naruszenia miało być zachwaszczenie upraw.

Strona zarzuciła również naruszenie § 16 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie § 15 tego aktu prawnego. Wskazano, że organ II instancji zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia nie uchylając zaskarżonej decyzji i nie przekazując sprawy do organu I instancji, przez co naruszono zasadę dwuinstancyjności. Nie wyjaśnił też podstawy faktycznej zastosowania w sprawie § 17 omawianego rozporządzenia.

Podniesiono też kwestię suszy z 2008 r., podkreślając, iż przypadek siły wyższej nie ustąpił do końca 2008 roku, wobec czego skarżący nie uchybił terminowi 10 dni roboczych do dokonania odpowiedniego zgłoszenia tej okoliczności organu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. 2003 r., nr 229, poz. 2273 ze zm.) pomoc finansowa w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika odpowiedniej jednostki organizacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Warunki otrzymania przedmiotowej płatności rolnośrodowiskowej wskazane zostały w przepisie § 2 ust. 1 pkt. 1 - 3 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r., nr 174, poz. 1809 ze zm.), zgodnie z którym może ją otrzymać producent rolny prowadzący działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni minimum 1 ha użytków rolnych, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań wskazanych w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), realizacji pakietów zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej (m.in. rolnictwa ekologicznego) i prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu działalności rolnośrodowiskowej. Wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej określonej w art. 23 rozporządzenia nr 1257/1999/WE określa załącznik nr 1 a do powyższego rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Chodzi przy tym o przestrzeganie określonych wymagań w zakresie stosowania nawozów i ich przechowywania, rolniczego wykorzystania ścieków i komunalnych osadów ściekowych, stosowania i przechowywania środków ochrony roślin, gospodarki na użytkach zielonych, utrzymywania czystości i porządku, ochrony siedlisk przyrodniczych, ochrony gleb i gospodarki wodnej.

Zgodnie z art. 23 cytowanego wyżej rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. wsparcie przyznawane jest rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. Na dzień składania wniosku rolnik winien spełniać co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie.

Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje w drodze decyzji administracyjnej kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Natomiast według § 17 ust. 1 pkt. 1 lit a) płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje danego pakietu objętego wnioskiem.

Organ I instancji wskazał jako podstawę prawną swojej decyzji przepis § 2 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r., nr 174, poz. 1809 ze zm.) uznając go za prawidłową i wystarczającą podstawę swego rozstrzygnięcia.

Z kolei organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania K. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008, wskazując jednak wyraźnie inną podstawę prawną, a mianowicie powyższy przepis § 17 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.

Zauważyć trzeba w tym miejscu, iż przepis § 17 ust. 1 pkt. 1 tego aktu prawnego daje organowi kompetencję do ewentualnego orzeczenia o wstrzymaniu i zwrocie płatności w przypadku niezrealizowania danego pakietu objętego wnioskiem, a nie do odmowy wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej.

Rozwiązanie prawne zastosowane przez organ II instancji budzi wobec tego istotne zastrzeżenia w zakresie prawidłowego zastosowania przepisów proceduralnych. Art. 138 § 1 pkt. 1 i 2 kpa daje organowi odwoławczemu możliwość utrzymania w mocy decyzji organu I instancji lub też jej uchylenia i orzeczenia w odpowiednim zakresie co do istoty sprawy.

W ocenie Sądu w przypadku uznania, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy prawne inne niż wskazane przez organ I instancji należałoby rozpatrzyć możliwość uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy. Tym bardziej w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdza konieczność zastosowania przepisów skutkujących możliwością wydania innego rozstrzygnięcia merytorycznego niż dokonane przez organ I instancji (w niniejszej sprawie powołany przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR § 17 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia przewidywał bowiem wydanie orzeczenia o wstrzymaniu płatności a nie o odmowie jej przyznania). Uchylenie przez organ II instancji decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zastosował jednak przepis art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, orzekając o utrzymaniu decyzji I instancyjnej w całości. Powołał przy tym nową podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która nie może zdaniem Sądu, skutkować możliwością orzeczenia o odmowie przyznania płatności. Ta sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jego podstawą prawną powołaną w uzasadnieniu decyzji organu II instancji uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 1 i § 3 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kpa. To uchybienie formalne o istotnym charakterze jest wystarczającą przyczyną uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy uznał jednak, iż zachodzą w niej również inne naruszenia, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzić należy w tym miejscu, iż w trakcie analizowania legalności określonych decyzji w pierwszej kolejności Sąd ocenia prawidłowość zastosowania przy załatwianiu danej sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te rzutują bowiem na prawidłowość stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

Dokonując powyższej kontroli należało więc mieć na względzie, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 21 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ w ramach przyznanych kompetencji - czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Jak już zaś wcześniej zaznaczono niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną wyżej zasadą praworządności pozostaje określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający z tej zasady nakaz dla organów administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz, "Ogólne postępowanie administracyjne", s. 108). Zasada prawdy obiektywnej nakłada więc na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w wyczerpującym i prawidłowym uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Należy ponadto wskazać na przepis szczególny zawarty w art. 21 ust. 3 powołanej wcześniej ustawy z dnia 7 marca 2007 r., zgodnie z którym strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy finansowej są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia danego faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Regulacja ta zmienia ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 77 kpa w ten sposób, iż wprowadza zasadę dotyczącą rozłożenia ciężaru dowodu oraz zwalnia organy z obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, ograniczając ten obowiązek do wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału dowodowego.

Nie mniej istotna jest obowiązująca w postępowaniu administracyjnym ogólna zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania odwoławczego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Organ II instancji, rozpoznając odwołanie, nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Niemniej, podkreślić należy, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Z powyższego wynika więc, że zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy ma nie mniejsze obowiązki. Przede wszystkim zobligowany jest dążyć z urzędu, tak jak organ pierwszej instancji, do wykrycia prawdy obiektywnej, czyli do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy (art. 7 k.p.a.). Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem pierwszej instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a.

Zadaniem uzasadnienia, które stanowi integralny składnik decyzji jest natomiast wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jakim jest rozstrzygnięcie (zobacz wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Uzasadnienie winno też zawierać wnikliwą ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie (pod względem merytorycznym i prawnym) uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Mocą tej zasady organ obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, a nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Powyższe znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635 stwierdził, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Według sądu, przedstawione wyżej przepisy i wynikające z nich obowiązki zostały, naruszone przez organy orzekające w niniejszej sprawie, a w szczególności przez organ II instancji.

Zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji słusznie podjęto na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. 229, poz. 2273 z późn. zm.). Jak wynika bowiem z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR terminem rozpoczęcia przez K. 5-letniego okresu zobowiązania był dzień 1 marca 2005 r.

Organ odwoławczy podał też jako podstawę prawną swojej decyzji § 17 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wskazując na niezrealizowanie przez producenta rolnego pakietu SO2 - rolnictwo ekologiczne – w wariancie SO2d02 uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności). Powołując się generalnie nie na ustalenia własne, lecz ogólnie na dokumenty i wyjaśnienia uzyskane od Jednostki Certyfikującej organ II instancji stwierdził, iż brak podstaw do uznania, że na deklarowanych działkach producent rolny prowadził uprawy sadownicze spełniające wymogi rolnictwa ekologicznego.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał natomiast, iż zachwaszczenie spornej plantacji stwierdzone w trakcie kontroli dokonywanej przez Jednostkę Certyfikującą nakazywało przyjęcie tezy o niespełnieniu przez beneficjenta na dzień złożenia wniosku warunków stosowania zwykłej dobrej praktyki rolniczej w przedmiotowym gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku.

Organy obu instancji odwoływały się więc do ustaleń Jednostki Certyfikującej, czyniąc je podstawą swoich ustaleń faktycznych w sprawie.

Wskazać należy w tym miejscu, że działalność jednostek certyfikujących jest związana przede wszystkim z kwestią produkcji ekologicznej produktów rolnych (rolnictwa ekologicznego), która uregulowana została zarówno w przepisach prawa wspólnotowego jak i w przepisach prawa krajowego. Chodzi głównie o rozporządzenie Rady (EWG) nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. UE. L z 1991 Nr 198, poz. 1 z późn. zm.) oraz o ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898 z późn. zm.).

Pierwszy z wymienionych aktów prawnych normuje kwestie związane z produkcją, przygotowaniem, wprowadzaniem do obrotu, etykietowaniem i kontrolą produktów określanych mianem "ekologicznych". Są to produkty rolne i środki spożywcze wprowadzane do obrotu z oznaczeniami deklarującymi lub sugerującymi, że produkty pochodzą z produkcji ekologicznej lub produkowane są bez użycia syntetycznych chemikaliów. Zauważyć trzeba, że produkcja ekologiczna pociąga za sobą znaczne ograniczenie w stosowaniu nawozów i pestycydów mogących niekorzystnie oddziaływać na środowisko lub prowadzić do obecności ich pozostałości w produktach rolnych. Przywołane rozporządzenie określa więc zasady jakie powinny być spełnione dla uznania, że produkt powstał przy wykorzystaniu metod produkcji ekologicznej, które szczegółowo określone zostały w art. 6 tego aktu i dodatkowo - w przypadku gospodarstwa - w załączniku nr I do wymienionego rozporządzenia "Zasady produkcji ekologicznej na poziomie gospodarstwa".

W myśl art. 8 ust. 1 i art. 9 omawianego aktu, każdy podmiot gospodarczy produkujący, przygotowujący, przechowujący lub przywożący z państw trzecich produkty uzyskane w wyniku stosowania metod produkcji ekologicznej do celów dalszego obrotu nimi lub wprowadzający te produkty na rynek, zgłasza tą działalność właściwym organom Państwa Członkowskiego, w którym prowadzi się tą działalność i poddaje swoją działalność procedurze kontroli. Państwa Członkowskie tworzą bowiem system kontroli wykonywany przez jeden lub więcej wyznaczonych organów kontroli i/lub zatwierdzonych podmiotów prywatnych, którym podlegają określone wyżej podmioty gospodarcze.

Na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, takimi organami i jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym w rozumieniu art. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym są:

1) minister właściwy do spraw rolnictwa - upoważniający jednostki certyfikujące, do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających, że płody rolne nieprzetworzone oraz produkty z nich powstałe, w tym także zwierzęta oraz produkty i przetwory pochodzenia zwierzęcego, zostały wyprodukowane lub przetworzone zgodnie z powołanym na wstępie rozważań rozporządzeniem, zwanych dalej "certyfikatami zgodności";

2) Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych;

3) upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające certyfikaty zgodności.

Zgodnie z art. 6 ustawy o rolnictwie ekologicznym, producent zamierzający podjąć działalność w zakresie rolnictwa ekologicznego zgłasza zamiar prowadzenia takiej działalności wybranej upoważnionej jednostce certyfikującej i wojewódzkiemu inspektorowi jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Powyższa reguła odpowiada też art. 8 i 9 rozporządzenia Rady EWG nr 2092/91/EWG. Według zaś pkt 1.1. załącznika nr I do tego rozporządzenia, najwcześniej z datą zgłoszenia i poddania się kontroli rozpoczyna się okres konwersji (przestawiania), w którym na działkach musiały być zwyczajowo stosowane zasady określone w art. 6 ust. 1 lit. a), b), d) oraz w przywołanym załączniku.

Prowadząc produkcję w zakresie rolnictwa ekologicznego rolnik może ubiegać się o przyznanie pomocy w formie płatności rolnośrodowiskowej (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). Płatność taka naliczana jest corocznie, przy czym w każdym kolejnym roku wymagany jest wniosek producenta. Zgodnie również z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych płatności rolnośrodowiskowej nie nalicza się na podstawie wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w danym roku, przekazywanego przez jednostki certyfikujące (zob. m. in. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lipca 2008 r., III S.A./Wr 299/08).

Wykazy takie, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym upoważniona jednostka certyfikująca obowiązana jest przekazać do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jednostki te nie mają uprawnień do kwalifikowania konkretnych działek rolnych do przyznawania płatności rolnośrodowiskowych ani do określenia sposobu ustalania tej płatności. Dlatego też sporządzany przez nie wykaz producentów, którzy spełnili wymagania produkcji w rolnictwie ekologicznym, nie może być dokumentem na podstawie którego kompetentny organ nalicza płatności.

Zasadnie organ II instancji wskazał więc, że w żadnym z przepisów nie uzależniono przyznania płatności rolnośrodowiskowej od umieszczenia producenta rolnego w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu nr 2092/91/EWG, przekazywanym przez upoważnione jednostki certyfikujące Prezesowi ARiMR.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że pierwszoplanowym zadaniem jednostek certyfikujących jest ocena stanu działek rolnych i działalności producenta pod kątem spełnienia wymogów dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym w danym roku. Dlatego też przedmiot kontroli Jednostki Certyfikującej jest inny niż przedmiot kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o przeprowadzenie której wnioskował K. jak i Jednostka Certyfikująca.

Według Dyrektora ARiMR głównymi kryteriami oceny zasadności wniosku strony skarżącej było prowadzenie spornego gospodarstwa zarówno zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, jak i w zgodzie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym wg. stanu prawnego obowiązującego na 2008 r. Przy czym organ odwoławczy ogólnie stwierdził, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego deklarowane przez K. plantacje nie spełniały w 2008 r. wymogów rolnictwa ekologicznego.

Organ II instancji nie wyjaśnił jednak jednoznacznie, czy to zbyt duże zachwaszczenie plantacji skarżącego uznał za skutek naruszenia zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Jeżeli niespełnianie wymogów rolnictwa ekologicznego polegało zaś na innych uchybieniach producenta rolnego przy prowadzeniu gospodarstwa, organ odwoławczy winien był wskazać je precyzyjnie w uzasadnieniu swojej decyzji. Przez zaniechanie w tym zakresie decyzja organu II instancji w istocie nie poddaje się kontroli sądowej, gdyż organ nie powiązał powołanej przez siebie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (§17 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.) z konkretnymi ustaleniami faktycznymi dotyczącymi prowadzenia uprawy sadowniczej przez beneficjenta w wariancie S02d02 – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności). Wskazać tutaj trzeba, iż zgodnie z treścią załącznika nr 5 do cytowanego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. odnośnie kodu pakietu S02 uchybienie w postaci nieprowadzenia produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym skutkujące nieodpowiednim stanem uprawy, w szczególności zachwaszczeniem lub porażeniem roślin uprawnych przez szkodniki lub choroby powoduje zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 100%.

Przy kodzie wariantu S02d01 i S02d02 uchybienie polegające na nieutrzymywaniu minimalnej obsady drzew i krzewów powoduje zmniejszenie w tej samej wysokości.

Załącznik nr 1 do powyższego rozporządzenia w pkt 2 określa natomiast zadania realizowane w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, w tym m.in. prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym i utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (wariant S02d02 i S02d01).

Ustalenia faktyczne organów były dokonywane na podstawie wyników kontroli z dnia 22 sierpnia 2008 r. (zał. 9 akt adm.) oraz kontroli z dnia 4 grudnia 2008 r. (zał. 10 akt adm.) - przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą, w trakcie których stwierdzono zbyt duże zachwaszczenie plantacji K. Skarżący odwołał się od decyzji Jednostki Certyfikującej z dnia 9 grudnia 2008 r. dotyczącej kontroli z 4 grudnia 2008 r. – w zakresie metod produkcji na zgodność z wymaganiami Rozporządzenia 2029/91/EWG wskazując między innymi na prawidłowość nasadzeń na całym areale, znaczne odchwaszczenie plantacji na dzień kontroli i całkowite odchwaszczenie na dzień 23 grudnia 2008 r. (data odwołania).

W aktach sprawy brak jest natomiast decyzji Dyrektora z dnia 16 lutego 2009 r. i decyzji Komitetu ad hoc z dnia 8 kwietnia 2009 r., z których to ma wynikać, że plantacje skarżącego nie spełniały wymogów rolnictwa ekologicznego (zał. 27 akt adm.). Te negatywne decyzje, choć skutkowały ostatecznie przyjęciem przez organ II instancji tezy, że K. nie realizuje pakietu objętego wnioskiem (§17 ust. 1 pkt 1a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.) nie zostały załączone do akt administracyjnych i nie podlegały ocenie organu. Ponieważ w aktach nie ma odpisów tych orzeczeń, a organ odwoławczy nie przytoczył ich uzasadnienia, ani też sam nie wskazał dokładnie przyczyn niespełnienia przez plantacje skarżącego (maliny, truskawki) wymogów rolnictwa ekologicznego, zdaniem Sądu, nieczytelne są praktycznie motywy rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Nie wystarczające było bowiem ogólnikowe powołanie się przez organ na dokumenty i wyjaśnienia uzyskane od Jednostki Certyfikującej bez jednoczesnego włączenia decyzji z 16 lutego 2009 r. i 8 kwietnia 2009 r. do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przy nadaniu im kluczowego znaczenia. Takie postępowanie nie jest zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Przypomnieć w tym miejscu należy, że ocena materiału dowodowego w sposób swobodny musi być przeprowadzona przez organ na podstawie własnego przekonania - opartego na wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego. To zaś, czy dana okoliczność została udowodniona winno być wynikiem oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Tylko wówczas Sąd będzie miał możliwość sprawdzenia oceny tego materiału przez organ, a mianowicie, czy odbyła się ona zgodnie z regułami swobodnej oceny i czy nie ma cech dowolności.

Podkreślić ponadto trzeba, że organy prowadziły z Jednostką Certyfikującą bogatą korespondencję, powołując w uzasadnieniach treść poszczególnych pism, z których części również nie załączono do akt administracyjnych, dodatkowo utrudniając w ten sposób możliwość przeprowadzenia przez Sąd oceny prawidłowości działania organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego oraz dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji podjęto z naruszeniem przepisów prawa procesowego (zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.), przy czym, jak wyżej wskazano, naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na nieprawidłowości wcześniej omówione szczególnie decyzja organu odwoławczego nie poddaje się pełnej i wnikliwej kontroli Sądu. Nie jest możliwa jej należyta ocena również w aspekcie jej zgodności z przepisami prawa materialnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zobowiązane uwzględnić uwagi i rozważania Sądu a w szczególności dołączyć do akt decyzje z dnia 16 lutego 2009 r. i 8 kwietnia 2009 r., dokonać swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazując fakty, które uznane zostały za udowodnione i dowody na których organy się oparły oraz przyczyny, z powodu których ewentualnie innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz wyczerpująco i logicznie wyjaśnić podstawę prawną rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach sądowych i wykonalności zaskarżonej decyzji postanowiono natomiast w oparciu o art. 200 i 152 cytowanej ustawy – jak w punktach II i III orzeczenia.