Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 156/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 139 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 130 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 roku ([...]), którą - na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 814 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1659 ze zm.), art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 627 ze zm.). § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2 i § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz.U. z 2012r. poz. 488 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez S.J. od decyzji Starosty z dnia [...] września 2016 roku w sprawie skierowania w/w na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych otrzymanych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia:

Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 roku Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Starosty o skierowanie S.J. na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu w związku z otrzymaniem w okresie od [...] lipca 2014 roku do [...] lipca 2015 roku łącznie 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wyżej wymieniony wielokrotnie naruszał we wskazanym okresie przepisy ruchu drogowego tj:

– [...] lipca 2014 roku w miejscowości [...] prowadząc samochód osobowy przekroczył dozwoloną prędkość o powyżej 50 km/h za co otrzymał 10 pkt karnych,

– [...] czerwca 2015 roku w miejscowości [...] prowadząc samochód osobowy przekroczył dozwoloną prędkość o powyżej 50 km/h za co otrzymał 10 pkt karnych,

– [...] lipca 2015 roku w miejscowości [...] prowadząc samochód osobowy przekroczył dozwoloną prędkość od 41 km/h do 50 km/h nie mając jednocześnie przy sobie wymaganych dokumentów za co otrzymał 8 pkt karnych.

W dwóch pierwszych przypadkach został ukarany mandatami karnymi. Natomiast odnośnie trzeciego wykroczenia skarżący odmówił przyjęcia mandatu. Po skierowaniu sprawy do sądu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego S.J. został uznany winnym popełnienia w dniu [...] lipca 2015 roku wykroczenia z art. 92a kodeksu wykroczeń, za które wymierzono mu karę grzywny w wysokości 500 zł.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 roku Starosta zawiadomił S.J. o wszczęciu z urzędu postepowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania psychologiczne z zakresu psychologii transportu w celu stwierdzenia istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie w piśmie tym zawarto pouczenie trybie art. 10 k.pa.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r Starosta powołując się na art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami skierował S.J. na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie jest następstwem przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania i motywów rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji wskazał na art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjna o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Obowiązek ten powstaje z chwilą przekroczenia przez kierującego wskazanej liczby punktów. Skierowanie na badania następuje na wniosek policji, która w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego prowadzi ewidencje kierujących naruszających wskazane przepisy. Wnioskiem tym organ jest związany. Jeżeli kierowca kwestionuje dane zawarte w ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji powinien zwrócić się do tego organu z wnioskiem o wydanie stosowanego zaświadczenia , a w przypadki kwestionowania zawartych w nim danych przysługuje mu zażalenia i skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednocześnie Kolegium powołując się na § 6 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia podniosło, że organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty.

W istocie zatem podstawę wniosku o skierowaniu na badania psychologiczne przesyłanego przez Policję stanowi fakt otrzymania ponad 24 punktów i punktów tymczasowych w okresie jednego roku, przy czym decydujące znaczenie ma data popełnienia wykroczenia. Ponieważ w okresie od [...] lipca 2014 roku do [...] lipca 2015 roku strona otrzymała w sumie 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego zostały spełnione przesłanki skierowania jej na badania psychologiczne w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Skargę od powyższej decyzji złożył S.J. wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty z dnia [...] września 2016 roku oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W złożonej skardze podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia:

– art.98 ust. 5 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za słuszną decyzję organu I instancji o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, pomimo iż w dniu skierowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do Starosty wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i badania psychologiczne, skarżący nie miał przekroczonych 24 punktów karnych, co nie dawało podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, a organ prowadzący postępowanie zaniechał wyjaśnienia okoliczności sprawy, opierając się na błędnym merytorycznie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji,

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postepowania dowodowego oraz bezkrytyczne przyjęcie informacji o przekroczeniu 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez skarżącego,

– art. 6, art. 7, art. 8, art. 76 § 3 , art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107k.p.a. poprzez uchylenie się przez organy od zebrania całego materiału dowodowego, jego wszechstronnej oceny, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez co organ naruszył zasadę słusznego interesu obywateli oraz zaufania do organów władczy publicznej, które miało wpływ na wynik postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest bezzasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Stosownie zaś do art. 130 ust. 1 ustawy z 20 czerwca sierpnia 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie z art. 130 ust. 2 tej samej ustawy, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Na mocy art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami oba powołane wyżej przepisy obowiązywały do 1 stycznia 2017 r. czyli również w chwili wydawania zaskarżonej decyzji

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] lutego 2015 r. kilkakrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co przypisano mu łącznie 28 punktów. Powyższe wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2016 r. o skierowanie Skarżącego na badania psychologiczne. Nadto powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w piśmie noszącym datę [...] października 2016 roku, adresowanym do S.J., w którym Komendant Wojewódzki Policji udzielił informacji stronie odnośnie danych zawartych w prowadzonej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a dotyczących jego osoby. Kwestią sporną podnoszoną przez skarżącego było naliczenie punktów karnych za wykroczenie drogowe popełnione w dniu [...] lipca 2015 roku, odnośnie, którego odmówił przyjęcia mandatu i sprawę skierowano na drogę postępowania sądowego. Jak wynika z akt sprawy za powyższe wykroczenie skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy. Z przepisu art. 130 ust. 2 prawa o ruchu drogowym wynika, iż punkty wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że decydujące znaczenie ma data dopuszczania się naruszenia, a nie to, kiedy w rzeczywistości wprowadzono dane do ewidencji, czy też kiedy ostatecznie zapadło orzeczenie skazujące za popełnione naruszenie przepisów ruchu drogowego. Punkty wpisane jako tymczasowe, które wskutek wydania przez uprawnione podmioty jednego z rozstrzygnięć wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), na mocy których stały się one wpisami ostatecznymi, ocenia się przez pryzmat daty popełnionego naruszenia, a nie wydania aktu je potwierdzającego w określonej dacie przeszłej. Rozstrzygnięcia takie mają bowiem charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut strony skarżącej, że w oparciu o przedłożone przez skarżącego wyjaśnienia organ winien podjąć czynności zmierzające do sprawdzenia informacji wynikających z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w szczególności wskazanej w nim liczby punktów karnych jakie otrzymał skarżący za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] lipca 2014 roku do [...] lipca 2015 roku.

W opisanym stanie faktycznym odnośnie tych ustaleń podzielić należy stanowisko organów.

Dokonują oceny dalszych zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie w zasadzie przyjmuje się, że decyzja o skierowaniu kierowcy, który przekroczył w ciągu roku liczbę 24 punktów karnych, na badania psychologiczne, należy to tzw. decyzji związanych. Oznacza to, że organ podejmujący orzekający w tej sprawie nie ma żadnej swobody decydowania co do sposobu załatwienia sprawy, ale jego rozstrzygnięcie jest zdeterminowanie przepisami prawa i jego rolą jest jedynie sprawdzenie istnienia przesłanek do wydania decyzji określonej treści. Potwierdza to samo brzmienie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem "starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu (...) jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów...". Organ orzekający o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie leży bowiem po stronie komendanta wojewódzkiego Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. Taki pogląd wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12, w którym uznano, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność.

Tak więc kompetencja starosty w tym przypadku sprowadza się jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24.

Jeżeli zatem punkty naliczone kierowcy w związku z naruszeniami przepisów prawa drogowego nie zostały usunięte z ewidencji - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - organ, wobec związania wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji, nie prowadzi w tym zakresie odrębnego postępowania. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy bowiem do wyłącznej kompetencji Policji. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę jako organ administracji publicznej, ani też przez samorządowe kolegium odwoławcze (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ke 11/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. I OSK 413/11, z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. I OSK 893/13, z dnia 19 marca 2015 r. sygn. I OSK 1808/13, publ. w internetowej bazie orzeczeń CBOIS).

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że prawidłowo starosta wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, bowiem zostały spełnione przesłanki nakazujące mu wydanie takiej decyzji, wskazane w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Tym samym zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie naruszała art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organy prowadzące postepowanie administracyjne ustalił wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, zebrały niezbędny w tym zakresie materiał dowodowy, dokonując jego prawidłowej oceny. Brak wiec jest podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał w nim fakty, które uznał za udowodnione, a które były istotne do rozstrzygnięcia sprawy, przywołał dowody w oparciu o które poczynił te ustalenia, wyjaśnił podstawę prawna rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Organ nie jest obowiązany przeprowadzać wnioskowanych przez stronę czynności, które nie dotyczą okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy.

Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.