Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 247/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2018r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 lutego 2016 roku Starosta [...] (dalej: Starosta) na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w skrócie: "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( w skrócie: "K.p.a") zobowiązał M. G.: do udostępnienia części nieruchomości położonych w gm. S., oznaczonych w obrębie C. numerem działki [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] oraz numerem działki [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], na rzecz E. S.A. z siedzibą w G., Oddział w K., w celu wykonania niezbędnych prac związanych z wymianą przewodów i słupów linii elektroenergetycznej nn.; udostępnieniu podlegają części działek nr [...] i [...] o pow. około 0,0650 ha, zgodnie z linią określającą teren niezbędny do zajęcia nieruchomości w celu wykonania prac związanych z wymianą przewodów i słupów, wykreśloną na mapie, która stanowiła załącznik nr [...] do tejże decyzji – na okres 1 tygodnia w terminie 6 miesięcy; zobowiązał E. S.A. z siedzibą w G., Oddział w K. do przywrócenia nieruchomości do stanów poprzednich, niezwłocznie po wykonaniu niezbędnych prac związanych z wymianą przewodów i słupów linii elektroenergetycznej nn., a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca miał zapłacić odszkodowanie, które miało być powiększone o obniżoną wartość nieruchomości, gdyby taka nastąpiła; odszkodowanie za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, związanych z wymianą przewodów i słupów linii elektroenergetycznej nn. przysługiwało w wysokości uzgodnionej między właścicielami a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomości, jednakże w braku takiego uzgodnienia w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, Starosta jest zobligowany do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania; obowiązek udostępnienia wyżej wymienionych nieruchomości, tj. części działki nr [...] oraz części działki [...] podlega egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż M. G. nie wyraziła zgody na wejście na przedmiotowe działki w celu wymiany przewodów i słupów linii elektroenergetycznej nn. Zdaniem Starosty [...] wymiana przewodów i słupów istniejącej linii napowietrznej jest czynnością związaną z remontem. Nie zmieni się rodzaj linii (nadal będzie to linia niskiego napięcia), nie zmienią się również strefy ochronne linii elektroenergetycznej na przedmiotowych działkach, a zdaniem Starosty strefy te z całą pewnością nie ulegną zwiększeniu. Nadto w ocenie organu remontem jest wykonywanie takich prac budowlanych, które zmierzają do odtworzenia stanu pierwotnego danego urządzenia. Natomiast usunięcie awarii jest takim rodzajem prac budowlanych, które zmierzają do wyeliminowania stanu nieprawidłowego działania danego urządzenia. Usunięcie awarii może polegać na remoncie urządzenia.

Po rozpoznaniu odwołania M. G. Wojewoda, decyzją z dnia [...] 2016 roku [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, jakimi parametrami użytkowymi i technicznymi charakteryzują się posadowione na gruncie słupy i przewody oraz nie ustalono w sposób jednoznaczny, jakie przewody i słupy wnioskodawca planuje postawić na gruncie. Obecnie na nieruchomościach znajdują się słupy drewniane, które mają zostać zastąpione przez betonowe, a zamiast przewodów gołych ma powstać jeden przewód izolowany. Jednak tak ogólne ustalenia nie pozwalają ocenić, czy parametry użytkowe i techniczne linii ulegną zmianie. W związku z tym dopiero po dokonaniu porównania parametrów technicznych i użytkowych słupów i przewodów istniejących na gruncie z parametrami urządzeń projektowanych, będzie możliwa kwalifikacja prac będących przedmiotem niniejszego postępowania. Obowiązkiem organu I instancji jest ocena, jaki charakter prac będzie wykonany na danej nieruchomości, czy będzie to remont czy też przebudowa, od tego bowiem zależy zastosowanie art. 124b u.g.n.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła e. spółka akcyjna w G., Oddział w K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 683/16, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że sformułowane przez Starostę zobowiązanie w punkcie drugim decyzji stanowi, iż nieruchomość jest zajęta dla potrzeb robót budowlanych związanych z wymianą przewodów i słupów. Zdaniem Sądu w takim wypadku, nawet jeśli organ zamierzałby dokonać przebudowy elementów infrastruktury przesyłowej – co nie znajduje potwierdzenia w załączonej do akt sprawy korespondencji – to nie zmienia to faktu, że decyzja Starosty uprawnia go tylko do działań podejmowanych celem wymiany przewodów i słupów. Nie ulega również wątpliwości, że właśnie to było intencją organu I instancji.

Sąd zauważył, że ustawodawca w art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 2014 Prawo budowlane (dalej: w skrócie "Pr.b.") klasyfikuje remont również jako odtworzenie stanu pierwotnego poprzez użycie materiałów choćby odmiennych od tych, których użyto pierwotnie przy posadowieniu obiektów budowlanych. W ocenie Sądu podmiot dokonujący remontu – w obliczu zmian, jakie na przestrzeni kilkudziesięciu lat zrewolucjonizowały materiały używane do konstruowania sieci elektroenergetycznych – nie ma obowiązku stosować tego samego rodzaju materiałów, których użyto przy pierwotnym posadowieniu słupów. Ponadto Sąd wskazał, że jeśli możliwym jest użycie takich rozwiązań, które zminimalizują potrzebę kolejnych prac remontowych czy konserwacyjnych, to niniejsza decyzja nie stoi na przeszkodzie, aby takie rozwiązania zastosować dopóki nie wkraczają one w zakres art. 3 pkt 7a Pr.b. W ocenie Sądu organ I instancji słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wywiódł, że przesłanki dla zakwalifikowania robót budowlanych jako przebudowy nie mają miejsca. Za chybioną Sąd uznał argumentację organu odwoławczego, że organ I instancji nie uczynił zadość wymaganiom przepisów prawa w zakresie postępowania dowodowego. Nie tylko protokół z oględzin nieruchomości, ale i obszerna korespondencja mająca na celu rozpoznanie sprawy świadczą – zdaniem Sądu – o rzetelnie realizowanych obowiązkach Starosty w tym zakresie. W ocenie Sądu I instancji w tych warunkach nie było podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Od ww. wyroku skargi kasacyjne złożyli Wojewoda oraz uczestniczka postępowania M. G..

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej w skrócie: "NSA" ) wyrokiem z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, oddalił obie skargi kasacyjne.

NSA wyjaśnił w uzasadnieniu, iż przepis art. 124b u.g.n. może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

Dalej wyjaśniono, iż w myśl art. 3 pkt 8 Pr.b., ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie, należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Jak zatem wynika z powołanego przepisu, w przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu. Poza tym w przypadku remontu obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu. Natomiast w myśl art. 3 pkt 6 Pr.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7a) Pr.b., przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

NSA, mając na uwadze stan faktyczny rozpoznawanej sprawy zauważył, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna, na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana parametrów i przebiegu trasy owej linii, mogą być zakwalifikowane jako remont. Słup energetyczny nie stanowi, bowiem samodzielnego obiektu budowlanego, ale jest częścią inwestycji budowlanej, jaką jest napowietrzna linia niskiego napięcia. W związku z tym wymiana jednego z elementów tejże linii nie może być uznana za budowę lub przebudowę, zwłaszcza jeżeli wymiana słupów drewnianych na betonowe dokonywana jest w celu poprawy jakości lub naprawy całej linii. Okoliczność, że chodzi o obiekty liniowe ma znaczenie przy ocenie rozumienia pojęcia "remontu". Nie można dokonywać wykładni tego pojęcia przez odwoływanie się do orzecznictwa sądowego dotyczącego budynków, czy innych obiektów budowlanych, bowiem przy wykładaniu pojęcia remontu należy mieć na uwadze, że chodzi o szczególne inwestycje, jakimi są niewątpliwie energetyczne linie przesyłowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie przedmiotowej sprawy także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Pr.b., w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (betonowe słupy, izolowane przewody). Zatem działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Pr.b. Według NSA inwestor wyraźnie określił, że czynności miały zostać przeprowadzone na istniejącej linii elektroenergetycznej, bez zmiany trasy i napięcia znamionowego linii, co umożliwi jej dalszą eksploatację, gdyż przy dotychczasowym stanie technicznym istnieje ryzyko awarii. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniała zatem obiektywna przesłanka potwierdzająca konieczność przeprowadzenia remontu. Chcąc zakwestionować zakres planowanych prac jako remont, należałoby wykazać, że ulegną zmianie parametry takie, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Dopiero bowiem jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a) Pr.b. Zdaniem NSA okoliczność ta nie została zaś wykazana w niniejszej sprawie. W obu wniesionych skargach kasacyjnych skarżący dokonali jedynie polemiki z definicjami ustawowymi remontu, przebudowy i budowy zawartymi w ustawie Prawo budowlane.

NSA przyjął, że skoro w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że wskutek przeprowadzonych prac doszłoby do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego, a inwestor wręcz wskazuje, iż parametry te nie ulegną zmianie, to zasadnie Sąd I instancji uznał, że sama wymiana przestarzałych słupów i przewodów będzie spełniała definicję remontu. Wobec powyższego NSA uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 124b ust. 1 u.g.n., a obie skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda, decyzją z [...] 2018 r. nr [...], uchylił pkt 3-5 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z [...] 2016 r., a pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda omówił przesłanki ograniczenia prawa własności na podstawie art. 124b ust.1 u.g.n., a następnie przytoczył ocenę prawną wyrażoną w wyżej opisanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy zauważył, iż w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. W tej sytuacji Wojewoda ocenił, że charakter prac, które są zaplanowane na ww. nieruchomości, wyczerpuje ustawowe przesłanki remontu określone w art. 124b ust. 1 u.g.n. Ponadto uchylił pkt 3-5 zaskarżonej decyzji Starosty [...], ponieważ stanowią one powtórzenie przepisów ustawy, zatem ich treść obowiązuje z mocy prawa.

Skargę na powyższą decyzję M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie:

1. art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie Starosta [...] był uprawniony do zobowiązania M. G. z pominięciem jej zgody, do udostępnienia na rzecz wnioskodawcy części należących do skarżącej nieruchomości na potrzeby prac związanych z modernizacją linii elektroenergetycznej niskiego napięcia,

2. art. 3 pkt 6 i 8 P.b. poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie prac związanych z wymianą przewodów i słupów linii elektroenergetycznej niskiego napięcia na nieruchomościach gruntowych skarżącej jako remontu, a nie budowy elementów infrastruktury przesyłowej,

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę w uzasadnieniu decyzji Wojewody z dnia 26 stycznia 2018 roku załączonych do akt sprawy dowodów w postaci przekazanej przez E. S.A. dokumentacji zakresu planowanych robót i w konsekwencji błędne przyjęcie, że planowane prace doprowadzą jedynie do odtworzenia stanu pierwotnego linii, a nie posadowienia na gruncie skarżącej zupełnie nowej linii energetycznej, z zastosowaniem wymiany wszystkich jej elementów na nowe i poprowadzonej całkowicie nową trasą niż dotychczasowa, co wynika niezbicie z mapy planowanej modernizacji linii elektroenergetycznej, dołączonej do pisma nr [...] z 13 grudnia 2017 roku.

W uzasadnieniu skargi M. G. zauważyła, iż dołączona do skargi dokumentacja techniczna wskazuje, że charakter planowanych prac należy zakwalifikować jako posadowienie zupełnie nowej linii elektroenergetycznej, z zastosowaniem wymiany wszystkich jej elementów na nowe oraz ustanowienie całkowicie nowego przebiegu linii, odmiennego od obecnie poprowadzonego na jej nieruchomościach. Zdaniem skarżącej wymiana wszystkich istotnych elementów instalacji energetycznej, zarówno samych linii przesyłowych, jak i słupów podtrzymujących, a także pociągnięcie linii energetycznej wg zupełnie innej trasy, niż ma to miejsce obecnie, sprawia, iż jest to nowa inwestycja, a nie jej remont. Skarżąca zwróciła uwagę, iż w piśmie [...] z dnia 31 grudnia 2015 r. inwestor wyjaśnił m.in., że prace budowlane na przedmiotowych działkach mają dotyczyć zadania pod nazwą "Modernizacja sieci elektroenergetycznej w miejscowości C. stacja 22 - 087 oraz stacja 21110 gm. S.". Zdaniem skarżącej zakres prac planowanych przez E. S.A. wskazuje, że dotychczasowa instalacja, przebiegająca przez nieruchomości skarżącej - dwa słupy drewniane nr [...] i [...] na działce nr ewid. [...] oraz jeden słup drewniany nr [...] posadowiony na działce nr [...], wraz z przewodami linii niskiego napięcia - zostaną zdemontowane w całości, a na ich miejsce zostaną zabudowane nowe słupy przelotowe typu [...],5 wraz z przewodami niskiego napięcia AsXSn. Powyższe ustalenie wynika m. in. z załączonego do akt sprawy dowodu w postaci pisma Stowarzyszenia [...] z 29 stycznia 2016 roku wraz z kartami katalogowymi przewodów i słupów. Zakres prac potwierdzony został we wskazanym pismem nr [...] "E. " S.A. z dnia 31 grudnia 2015 roku, gdzie Spółka wyjaśniła, że prace budowlane na działkach mają dotyczyć wymiany przewodów i słupów. Z pisma tego nie sposób wysnuć wniosku, by prace E. S.A. miały dotyczyć wyłącznie remontu istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej; z opisanego zakresu prac (również tych planowanych poza działkami gruntowymi należącymi do M. G.) wynika, że istniejąca linia niskiego napięcia zostanie w całości zdemontowana, a na jej miejscu zostanie wybudowana nowa linia elektroenergetyczna [...], która to linia będzie przebiegała inną trasą niż dotychczas. Zmieniony przebieg linii można ustalić na podstawie pisma "E. " S.A. z dnia 13 grudnia 2017 roku, nr [...], do którego dołączono mapę sytuacyjną z planowanym po modernizacji, zmienionym przebiegiem linii elektroenergetycznej.

Zdaniem skarżącej wydana w przedmiotowej sprawie decyzja Wojewody z dnia 26 stycznia 2018 roku narusza zarówno przepisy prawa materialnego w postaci art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 3 pkt 6 i 8 ustawy Prawo budowlane, jak i przepisy proceduralne w zakresie nieprawidłowej oceny załączonego do akt sprawy materiału dowodowego.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 21 maja 2018 r. skarżąca wskazała, iż roboty budowlane na przedmiotowej linii zostały wykonane, a po pracach wykonanych 8 maja 2018 r. wyraźnie widać, iż dotychczasowy przebieg linii na jej posesji uległ zmianie. Wynika to z faktu, iż słup po przeciwnej stroni ulicy został posadowiony w innym miejscu niż słup posadowiony dotychczas. Zarówno kąt przyłączenia przewodów jak i sam ich przebieg różni się istotnie od pierwotnego.

Obecny na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. pełnomocnik skarżącej, wyjaśnił dodatkowo, iż słup zlokalizowany na działce skarżącej (229/1) nie zmienił położenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Tak więc wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej zwanej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] 2018 r. nr [...] zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie w toku postępowania zapadł już prawomocny wyrok tut. Sądu z 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt II SA/Po 683/16 – którym uchylono decyzję Wojewody z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 listopada 2017 r. o sygn. I OSK 983/17 oddalił skargi kasacyjne Wojewody oraz M. G. wniesione od powyższego wyroku WSA w Poznaniu z 18 stycznia 2017 r. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem i jest zobowiązany reagować w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie Wojewoda, rozpoznając sprawę zastosował się do wskazań zawartych w ww. wyrokach z dnia 18 stycznia 2017 r. (II SA/Po 683/16) oraz 17 listopada 2017 r. (I OSK 983/17) i wobec niezmienionego stanu prawnego i faktycznego stwierdził, iż planowane przez inwestora – "E. " S.A z siedzibą w G., Oddział w K. na nieruchomościach należących do M. G., stanowią remont, o którym mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n.

Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy inwestorem, a właścicielem nieruchomości koncentrował się na charakterze planowanych prac, który to charakter determinuje możliwość zastosowania powołanego wyżej przepisu. Bezspornym było natomiast, iż M. G. nie wyrażała zgody na przeprowadzenie na swoich nieruchomościach wskazanych we wniosku inwestora prac.

Zarówno Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach opisanych wyżej wyroków stwierdziły, iż zgodnie ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją, po wykonaniu planowanych prac charakterystyczne parametry infrastruktury przesyłowej wciąż pozostaną bez zmian. WSA w Poznaniu w wyroku z 18 stycznia 2017r. stwierdził, iż "organ I instancji słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wywiódł, że powyższe przesłanki dla zakwalifikowania rzeczonych robót budowlanych jako przebudowy nie mają miejsca". Natomiast NSA ocenił, iż "działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego Inwestor wyraźnie określił bowiem, że czynności miały zostać przeprowadzone na istniejącej linii elektroenergetycznej, bez zmiany trasy i napięcia znamionowego linii, co umożliwi jej dalszą eksploatację, gdyż przy dotychczasowym stanie technicznym istnieje ryzyko awarii. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniała zatem obiektywna przesłanka potwierdzająca konieczność przeprowadzenia remontu. Chcąc zakwestionować zakres planowanych prac jako remont, należałoby wykazać, że ulegną zmianie parametry takie, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Dopiero bowiem jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a) Pr.b. Ta okoliczność nie została zaś wykazana w niniejszej sprawie. W obu wniesionych skargach kasacyjnych skarżący dokonali jedynie polemiki z definicjami ustawowymi remontu, przebudowy i budowy zawartymi w ustawie Prawo budowlane."

Wobec tak sformułowanego stanowiska sądów administracyjnych obu instancji Wojewoda rozpoznając ponownie odwołanie M. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2016 roku, wobec niezmienionego stanu prawnego i faktycznego sprawy, zobligowany był do uznania, iż charakter planowanych prac, opisanych szczegółowo przez inwestora pozwala zakwalifikować je jako remont, o który mowa w art. art. 124 b ust.1 u.g.n. w związku z art. 3 pkt 8 Pr.b. Tym samym jako prawidłowe należy ocenić rozstrzygnięcie Wojewody, którym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie pkt 1-2. Organ odwoławczy słusznie zauważył też, iż zapisy pkt 3-5 decyzji organu I instancji stanowią niepotrzebne powtórzenie regulacji ustawowej tj. art. 124 ust. 4 w zw., z art. 124b ust. 3, art. 124b ust. 4 i art. 124b ust. 5. u.g.n.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż organy administracji orzekając o obowiązku udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń opierają się na wyjaśnieniach zawartych w wniosku inwestora i dołączonej przez niego dokumentacji, a ograniczenie praw właścicielskich jest udzielane w ścisłym związku z pracami, jakie deklaruje wnioskodawca. Organ ocenia jedynie, czy opisane we wniosku czynności związane są faktycznie z konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii. Powyższe oznacza, iż gdyby inwestor w rzeczywistości, tj. wbrew swoim twierdzeniom, zamierzał wykonać inne prace niż deklarowane we wniosku i wykraczające poza pojęcie konserwacji, remontu lub usuwanie awarii, to i tak decyzja Starosty uprawnia go tylko do działań określonych w decyzji. Innymi słowy, decyzja Starosty [...] z [...] 2016 r., utrzymana w mocy przez Wojewodę w zakresie pkt 1 i 2, obligowała M. G. do udostępnienia opisanej w tej decyzji nieruchomości w zakresie okazanym na załączniku graficznym nr [...] decyzji jedynie na cele związane z wymianą kabli i słupów, przy pozostawieniu pozostałych podstawowych parametrów tej linii bez zmian.

Skarżąca załączyła do skargi uzyskany od inwestora po dniu 13 grudnia 2017 r. szkic obrazujący posadowienie planowanego słupa na jej nieruchomości. Z szkicu tego wynika, iż nowy słup (działka nr [...]) nie będzie posadowiony w tym samym miejscu co poprzedni. Zdaniem skarżącej świadczy to, iż inwestor planuje przebudowę linii (zmianę jej przebiegu), a nie remont. Z kolei w piśmie z 21 maja 2018 r. skarżąca poinformowała, iż prace zostały już wykonane w dniu 8 maja 2018 r. i doszło do naruszenia stanu prawnego ustalonego w ww. wyroku NSA z 17 listopada 2018 r., bowiem po tych pracach przebieg linii nie pokrywa się z jej wcześniejszym przebiegiem. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej, wyjaśnił iż słup zlokalizowany na działce skarżącej ( nr [...]) nie zmienił jednak dotychczasowego położenia, zmienił natomiast dotychczasowe położenie słup zlokalizowany poza jej działką, a w skutek tego zmienił się przebieg linii elektrycznej nn na nieruchomości skarżącej.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności mogą świadczyć ewentualnie (czego Sąd bynajmniej nie przesądza), iż inwestor zamierzał zrealizować planowane prace w sposób odmienny od deklarowanych w swoim wniosku z 23 listopada 2015 r. oraz pismach z 09 grudnia 2015 r. i z 31 grudnia 2015 r. oraz niezgodnie (samowolnie) z ustaleniami kwestionowanej decyzji Wojewody i poprzedzające ją decyzji Starosty [...] z [...] 2016 r. Okoliczności te nie mogą jednak świadczyć o nieprawidłowości tych decyzji. Jak zauważyły Sądy obu instancji orzekające już w przedmiotowej sprawie w ww. wyrokach z 18 stycznia 2018 r. oraz 17 listopada 2018 r., Starosta [...] wydając decyzję z [...] 2016 r. "słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wywiódł, że powyższe przesłanki dla zakwalifikowania rzeczonych robót budowlanych jako przebudowy nie mają miejsca" (patrz uzasadnienie wyroku II SA/Po 683/16). "Skoro w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że wskutek przeprowadzonych prac doszłoby do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego, a inwestor wręcz wskazuje, iż parametry te nie ulegną zmianie, to zasadnie Sąd I instancji przyjął, że sama wymiana przestarzałych słupów i przewodów będzie spełniała definicję remontu" (uzasadnienie do wyroku I OSK 983/17). Zatem przedłożona wraz ze skargą dokumentacja oraz podnoszone przez skarżącą twierdzenie o zmianie przebiegu linii energetycznej (nie potwierdzone przez pełnomocnika skarżącej, nie mogła zostać uznana za mająca znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, także w aspekcie zaistnienia ewentualnej podstawy wznowieniowej.

W tych okolicznościach sprawy Sąd orzekający w niniejszej sprawie oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.