Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 874/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 kt. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 ust 3 i 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skarg A. G. i K. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. G. i K. G. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej też "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania A. G. i K. G. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] marca 2017r. orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania z tytułu zajęcia pod drogę publiczną gminną – część ulicy [...] w [...], działka nr ew. [...] o pow. 0,0130 ha obr. [...], pochodzącej z księgi wieczystej nr [...], obecnie uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005r. K. i A. małż G. wnieśli wniosek o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną gminną – część ulicy [...] w [...], stanowiący część działki nr [...] z obrębu [...] miasta [...] pochodzącej z księgi wieczystej nr [...] (obecnie działki nr ew. [...] o pow. [...] ha obr. [...] miasta [...] uregulowana w księdze wieczystej nr [...]).

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto [...], z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – część ulicy [...], oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. [...] ha obr. [...] (decyzja stałą się ostateczna w dniu [...] maja 2016r.).

Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] marca 2017r. nr [..] odmówił ustalenia odszkodowania za ww. działkę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017r. Starosta [...] odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz K. i A. małż. G. z tytułu zajęcia pod drogę publiczną gminną – część ulicy [...]. Odmowa została uzasadniona tym, że wniosek o ustalenie odszkodowania złożyli, w ustawowym terminie, M. i K. małż. G., którzy byli właścicielami nieruchomości według stanu z dnia 31 grudnia 1998 roku ww. działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Natomiast K. i A. małż. G. umową darowizny z dnia [...] lutego 2002 roku Rep. A Nr [...], nabyli od M. i K. małż. G. udział 1/10 w działce nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] m. [...]. Następnie, na podstawie umowy zniesienia współwłasności z dnia 7 listopada 2002 roku, Rep. A Nr [...] z dnia 7 listopada 2002 roku, K. i A. małż. G. nabyli pozostały udział 9/10 w ww. działce nr [...]. Ponieważ strony nie przedstawiły umów cesji wierzytelności dotyczących roszczenia odszkodowawczego za działkę nr ew. [...], w pierwszej kolejności uprawnieni do odszkodowania, zdaniem organu, są M. i K. małż. G. - właściciele nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył, w ustawowym terminie, K. G.. W złożonym odwołaniu strona wskazała, że w chwili obdarowania działką i później - w chwili znoszenia współwłasności, w roku 2012, żadne z wymienionych czworga (K., M., A., K.) nie miało świadomości istnienia przepisu z dnia 13 października 1998. O istnieniu tego przepisu odwołujący dowiedział się z mediów w roku 2005 i poinformował o możliwości ubiegania się o odszkodowanie innych członków rodziny, w tym dziadków, cioteczną babkę B. B., oraz cioteczną babkę K. T.. W imieniu całej rodziny przygotował i złożył podobnie brzmiące wnioski o odszkodowanie. Z powyższego wynika, jak twierdzi, że oczywistą intencją jego dziadków było podarowanie całości działki 30, o pełnej powierzchni wymienionej w aktach. Co więcej, w chwili składania wniosku o odszkodowanie nie było wiadome jak duża część działki zostanie zajęta pod drogę i szacunki odnośnie działki 30 były znacznie niższe niż 130m2 ujęte w decyzji Wojewody [...]. Odwołujący oświadczył, że podwójny wniosek został złożony "na wszelki wypadek", ponieważ w chwili składania wniosku, nie było oczywiste, czyj wniosek ma największe szanse zostać rozpatrzony pozytywnie. Nie chcieli, jak dodał, aby prawo do odszkodowania przepadło z przyczyn formalnych. Poinformował też, że jego dziadkowie, w chwili składania wniosków, zaproponowali, że wszystkie odszkodowania, jakie uda mi się uzyskać przejdą na własność odwołującego, na co się nie zgodził, mówiąc że odszkodowanie za działki 30 mu się należy, zaś pozostałe odszkodowania za wymienione ulice należą się im. Jego stanowisko pozostało niezmienione od tamtego czasu i wynika ze sposobu, w jaki jego dziadkowie rozdysponowali swój cały majątek, nie chcąc pozostawiać nieuregulowanych spraw po swojej śmierci. Spośród dwóch nieruchomości - w [...] i w [...] (u zbiegu ulic [...] i [...]) jedną część wydzielili między rodzinę jego ciotki E. G., a drugą między rodzinę ojca, A. G., to jest między ojca, mnie, matkę H. G. i jego brata P. G. (oboje rodzice już nie żyją).

Podział nieruchomości i darowizny w [...] dokonane zostały pod koniec lat 90. Przeniesienie własności nieruchomości w [...] było konsekwencją tego podziału i poskutkowało zniesieniem współwłasności (zrzeczeniem się przez odwołującego) dwóch działek w [...] na rzecz brata P.. Wszystkie te operacje dokonywane były przy założeniu wielkości działki w [...], takiej, jak w aktach notarialnych, to jest 1909m2. Utrata przez odwołującego prawa do odszkodowania za działkę [...], ale również, w drugą stronę, przejęcie przez niego odszkodowań, co do których możliwości uzyskania nikt z rodziny nie miał świadomości pod koniec lat 90, naruszyłoby wypracowany, jeszcze za życia rodziców odwołującego, kompromis.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2017r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w świetle przepisu art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie zaś z ustępem 4 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa.

Organ wskazał przy tym, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 31 grudnia 1998 roku właścicielami działki zajętej pod drogę publiczną (gminną), a więc osobami, które zostały faktycznie wywłaszczone byli M. R. i K. małż. G. w udziale 1/1, na podstawie umowy darowizny z dnia [...] lutego 1984 roku, Rep. A Nr [...]. Wniosek o odszkodowanie za przedmiotowy grunt M. i K. małż. G. złożyli Staroście [...] w dniu [...] grudnia 2005 roku przy czym wnioskodawcy nie informowali o przelaniu wierzytelności na inne osoby. Oznacza to, że o odszkodowanie wystąpili zarówno właściciele nieruchomości według stanu z dnia 31 grudnia 1998 roku, jak i osoby ujawnione jako właściciele nieruchomości w dniu złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania tj. do 30 grudnia 2005 roku.

Organ zauważył również, że przeniesienie prawa własności do nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 roku co do zasady nie miało skutku prawnego wobec gruntów zajętych pod drogę. Orzecznictwo sądowo - administracyjne wskazuje na możliwość ustalenia odszkodowania na rzecz osób, które po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie nieruchomości przez gminę, zawarły w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt IOSK 1543/10, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt IOPS 3/09). Jednak, w przypadku, gdy wniosek o odszkodowanie złożyli właściciele nieruchomości według stanu z dnia 31 grudnia 1998 roku, to w pierwszej kolejności uprawnione do odszkodowania są osoby, które były właścicielami nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 roku.

Organ wskazał, że ponieważ strony nie przedstawiły umów cesji wierzytelności dotyczących roszczenia odszkodowawczego za działkę nr ew. [...] z obrębu [...], odszkodowanie za działkę nr ew. [...] z obrębu [...] nie może być ustalone na rzecz K. i A. małż. G., bowiem M. i K. małż. G., którzy byli właścicielami nieruchomości według stanu z dnia 31 grudnia 1998 roku ww. działki, złożyli wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Tym samym organ I instancji słusznie odmówił uwzględnienia wniosku o odszkodowanie K. G..

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. G. i K. G. wnieśli skargi na decyzję Wojewody [...] zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej (skargi w Sądzie zarejestrowane pod sygn. akt IV SA/Wa 974/18 i IV SA/Wa 1090/18). W skargach skarżący zarzucili naruszenie art. 73 ust.4 przepisów wprowadzających poprzez jego błędną wykładnię i odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania skarżącym za wywłaszczenie nieruchomości pod drogę gminną. W uzasadnieniu skarżący w szczególności podnieśli, że m. in. zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyrokach z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt I OPS 3/09 oraz z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1487/13 "Uprawnionym do złożenia wniosku o odszkodowanie jest ten, kto po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej przejście prawa własności, nabył nieruchomości od osoby będącej jej właścicielem 31 grudnia 1998 r." Taka też sytuacja zdaniem skarżących ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż decyzja deklaratoryjna dotycząca wywłaszczonej nieruchomości była wydana w dniu [...] marca 2015 r., stała się ostateczna w dniu [...] maja 2016 r., a Skarżący całą działkę nr ew. [...] o pow. 0,1909 ha nabyli w 2002 r. również i tą część która została wywłaszczona. (powierzchnia 0,0130 ha) nabyli w 2002. Do dnia upływu terminu zgłaszania wniosków o odszkodowanie, decyzja deklaratoryjna o wywłaszczeniu nieruchomości nie została wydana. Skarżący podnieśli, że zgodnie z księgą wieczystą nr [...] prowadzoną dla działki nr ew. [...], przed wydaniem decyzji deklaratoryjnej przez Wojewodę [...], jedynymi jej współwłaścicielami byli skarżący. Tym samym zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca powinny zostać uchylone, bowiem dywagacje organu na temat cesji nie mają żadnego uzasadnienia i związku ze sprawą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a. sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 874/18 i IV SA/Wa 1090/18 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz o prowadzeniu ich dalej pod sygnaturą akt IV SA/Wa 874/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Mając na uwadze treść wydanych w sprawie niniejszej orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia wypłaty odszkodowania za grunt, który został przejęty z mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872 ze zm., dalej jako: "Przepisy wprowadzające".). W ustępie 1 wskazanego powyżej artykułu ustawodawca określił, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z ust. 4 wskazanego przepisu odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r., przy czym po upływie tego okresu roszczenie wygasało.

Na tle przytoczonej regulacji utrwalony został w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek właściciela nieruchomości, czyli na żądanie strony uprawnionej do uzyskania odszkodowania. Uprawnionym do otrzymania odszkodowania jest właściciel nieruchomości, który w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Tak więc bezwzględnym warunkiem wszczęcia postępowania jest złożenie przez osobę uprawnioną do uzyskania odszkodowania wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, w terminie określonym w tym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz skargi, wnioski o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną złożyli zarówno właściciel przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. (tj. M. i K. G., których następcami prawnymi są skarżący), jak i nabywcy spornej nieruchomości (skarżący), którzy po dniu 1 stycznia 1999 r. nabyli w formie aktu notarialnego tę nieruchomość (akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 2002r. i Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2002r.). Niewątpliwie zatem wnioski te są wobec siebie konkurencyjne. Podstawową zatem kwestią w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy osobą uprawnioną do złożenia wniosku i otrzymania odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną jest wyłącznie osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., czy również osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 powołanej ustawy zawarła umowę w formie aktu notarialnego nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej.

Sąd w niniejszym składzie aprobuje w tej sprawie kierunek wykładni zawarty w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt l OPS 3/09, zgodnie z którym "uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (...) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej." Zgodnie z tym stanowiskiem wniosek o ustalenie odszkodowania może złożyć osoba, która nie była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na dzień [...] grudnia 1998r ., ale stała się nią po tej dacie. Należy stwierdzić, że skoro na podstawie art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających dokonane zostało odebranie z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, to jednak skutek w postaci ujawnienia tego odebrania prawa następował dopiero z chwilą nabrania mocy ostateczności decyzji właściwego wojewody stwierdzającego i konkretyzującego przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym, dopóki wojewoda nie wydał decyzji stwierdzającej przejście prawa własności w rozumieniu art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, dopóty nie można było odmówić właścicielowi będącemu nim w dniu 31 grudnia 1998r. prawa do dysponowania i obrotu nieruchomością, a nabywcy działającemu w zaufaniu do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nie można było odmówić prawa do nabycia takiej nieruchomości. Żaden przepis prawa nie zakazywał obrotu takimi nieruchomościami, zwłaszcza do czasu wydania decyzji stwierdzającej przejście prawa własności na rzecz określonej jednostki samorządu terytorialnego. Osoba będąca właścicielem takiej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. mogła zatem ją zbyć, otrzymując w zamian określony ekwiwalent, najczęściej ekwiwalent pieniężny stanowiący wynagrodzenie za zbycie prawa własności. Ponadto żaden przepis ani nie nakazywał takiemu właścicielowi zbywania nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, ani nie określał wysokości wynagrodzenia (zapłaty) za zbycie takiego prawa. Nie było więc żadnych przeszkód, aby cenę za zbycie takich nieruchomości można było określić mianem ceny rynkowej, a przynajmniej była to cena, którą obie strony zaakceptowały. Z kolei nabywca nieruchomości zajętej pod drogę publiczną mógł nadal taką nieruchomość - do chwili wydania decyzji przez wojewodę stwierdzającą nabycie jej przez podmiot publiczny - zbywać. Sytuacja ta zmieniała się dopiero z chwilą, gdy nabrała cech ostateczności decyzja wydawana na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 Przepisów wprowadzających. Z chwilą jej wydania dotychczasowy właściciel definitywnie tracił prawo własności. Tym samym to temu "ostatniemu" właścicielowi powinno przysługiwać prawo do domagania się odszkodowania za nieruchomość utraconą na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a to dlatego, że poprzedni właściciele uzyskali ekwiwalent za zbycie prawa własności (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 1144/14, 29 lutego 2012 r., sygn. akt l OSK 396/11, 14 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1543/10 oraz z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt l OSK 1403/10).

Podkreślić również należy, że według konstytucyjnej zasady ochrony własności nie jest możliwe odebranie własności bez odszkodowania, dlatego też za "właściciela" w rozumieniu art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających, uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, należy uznać osoby, których prawo do tych nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej jako prawo własności w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności z poprzednimi właścicielami nieruchomości. Art. 73 Przepisów wprowadzających zawiera w istocie regulację przypominającą procedurę wywłaszczeniową, dlatego też przy wykładni tego przepisu nie można pominąć także znaczenia art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym artykułem wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na cele publiczne i tylko za słusznym odszkodowaniem. To odszkodowanie należne jest temu, kto został pozbawiony prawa własności i w zamian za to nie uzyskał żadnego ekwiwalentu. Analogiczne stanowisko zajął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09, opub. w OTK-A 2011/4/35. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził bowiem, że zastosowanie językowych reguł wykładni do art. 73 ust. 4 i 1 Przepisów wprowadzających nie pozostawia wątpliwości odnośnie do rozumienia sformułowania "na wniosek właściciela nieruchomości", ponieważ wniosek, o którym mowa w tym przepisie ma formę żądania administracyjnoprawnego, dochodzonego na drodze administracyjnej i zmierza do udzielenia ochrony prawa majątkowego w rozumieniu prawa cywilnego. Taki wniosek zawierający roszczenie odszkodowawcze jest instrumentem służącym zaspokojeniu wierzytelności, która powstała po stronie uprawnionego wskutek odjęcia jego własności. Tym samym, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, chodzi tu o wniosek składany przez podmiot, który doznał uszczerbku w swoich dobrach prawnie chronionych. Skoro zaś nie powinno budzić wątpliwości, że legitymowanym do złożenia wniosku jest również spadkobierca wywłaszczonego podmiotu, to z uwagi na istotę i treść stosunku odszkodowawczego legitymowanym do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających, może również być wpisany jako właściciel do księgi wieczystej przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 ww. ustawy - podmiot, który w formie aktu notarialnego zawarł umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z właścicielem tej nieruchomości sprzed 1 stycznia 1999 r. Również w uzasadnieniu przywołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że obrót nieruchomościami objętymi art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, dokonywany przez wywłaszczonych, którzy legitymowali się wpisem w księdze wieczystej, nie może prowadzić do sytuacji, w której postępujący zgodnie z prawem i w zaufaniu do ksiąg wieczystych nabywcy - doznając uszczerbku w swych dobrach prawnie chronionych - zostaliby pozbawieni ochrony prawnej, a ich konstytucyjne prawa stałyby się iluzoryczne. Ta iluzoryczność praw miałaby miejsce, wówczas gdy tacy nabywcy (nabywcy po dniu 31 grudnia 1998 r., a przed wydaniem decyzji stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego) prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną zostaliby pozbawieni nabytego prawa własności, i jednocześnie pozbawieni odszkodowania za utracone w ten sposób prawo. Byłaby to niejako podwójna strata właścicieli, którzy nabyli nieruchomości po dacie 1 stycznia 1999 r. i podwójna korzyść właścicieli zbywających takie nieruchomości. Ci pierwsi nie dość, że zostaliby pozbawieni prawa własności nieruchomości i to bez odszkodowania, to także utraciliby kwotę wynagrodzenia zapłaconą byłym właścicielom za nabytą własność. Natomiast osoby, które po dniu 31 grudnia 1998 r., a przed wydaniem decyzji "komunalizacyjnej" zbyłyby taką nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, zyskałyby i wynagrodzenie od nabywcy, a dodatkowo później także odszkodowanie wypłacane na podstawie art. 73 Przepisów wprowadzających. Należy podnieść i to, że ani zbywcy nieruchomości po 1 stycznia 1999 r., ani nabywcy nie byli zobowiązani do zawierania umów przenoszących własność. W szczególności zbywcy znając treść art. 73 Przepisów wprowadzających, mogli nie zawierać umów sprzedaży i w okresie od 1 stycznia 2001 r. do końca 2005 r. złożyć wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Sąd w niniejszym składzie podziela zatem pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej wyroku z dnia 2 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 1144/14, że zgodnie z art. 73 ust. 4 ww. ustawy wobec nieruchomości zajętej pod drogę publiczną i pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, w razie dokonania jej skutecznego zbycia w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. aż do dnia nabrania przymiotu ostateczności deklaratoryjnej decyzji wojewody stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, do skutecznego złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za taką nieruchomość w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. jest uprawniony również jej ostatni właściciel i to nawet wówczas, gdyby taki wniosek składał także poprzedni właściciel, który zbył tę nieruchomość po dacie 1 stycznia 1999 r. Kolizja tych wniosków winna być rozstrzygnięta z uwzględnieniem treści zawartych aktów notarialnych oraz istniejących wpisów w księgach wieczystych. Spory i roszczenia mogące powstać na tle treści zawartych aktów notarialnych winny zaś być przedmiotem rozstrzygnięcia właściwego sądu powszechnego, a nie organu administracji publicznej.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał - mając na względzie, że skarżący nabyli stosownymi aktami notarialnymi całość nieruchomości tj. działkę nr ew. [...], a także że nabycie to miało miejsce w roku 2002 i że prawo własności skarżących do całej działki nr ew. [...] zostało ujawnione w księdze wieczystej przed wydaniem decyzji komunalizacyjnej przez wojewodę a także, że złożyli oni z zachowaniem terminu wniosek o wypłatę odszkodowania - że organy w sposób nieprawidłowy przyjęły, iż skarżący nie są uprawnieni do odszkodowania za działkę nr ew. [...] pochodzącą z działki nr [...] tylko ze względu na fakt, iż ich poprzednik prawny również złożył wniosek o wypłatę tego odszkodowania mimo, iż de facto to skarżący zostali wywłaszczeni z części swojej nieruchomości.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt.Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.- dalej: p.p.s.a..), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a..

Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające przyjmą, że skarżący byli uprawniona do złożenia wniosku o odszkodowanie. Następnie ustalą czy na mocy któregokolwiek aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości po dniu [...] grudnia 1998 r., czy też na mocy innej umowy, nie doszło do wyłączenia uprawnienia skarżących do ubiegania się o przedmiotowe odszkodowanie. Gdyby do takiego wyłączenia nie doszło to uznają organy, że to właśnie skarżącym takie odszkodowanie powinno być przyznane i wypłacone.