Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 477/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr XXIV/183/12 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność § 8 ust. 6 i § 20 zaskarżonej uchwały, II. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Rada Miejska uchwałą z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr XXIV/183/12, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 i art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz.858 ze zm.; dalej jako u.z.z.w.), uchwaliła Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018r. Prokurator Rejonowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą uchwałę, zarzucając naruszenie:

1. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 8 ust. 6 uchwały nałożenia na odbiorcę obowiązku powiadamia przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego, o zmianach własnościowych nieruchomości lub użytkownika lokalu, w sytuacji gdy regulacje tego dotyczące, winny wynikać z umowy zawieranej pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym

2. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami, określenie w § 11 uchwały warunków rozwiązania, wypowiedzenia umowy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, w sytuacji gdy uregulowania tego dotyczące winny wynikać z umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym,

3. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 2 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 3 i § 4 uchwały ogólnikowe (poza ciśnieniem wody) określenie standardów dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, w tym poprzez odniesienie do bliżej nieokreślonych, innych unormowań prawnych,

4. art. 19 ust. 5 pktt 3, 6, 7, 9 u.z.z.w., przez nieokreślenie w regulaminie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat, sposobu dokonywania odbioru dokonanego przyłącza sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług,

5. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 20 ust. 1 uchwały nałożenie na odbiorcę, przed przystąpieniem do realizacji budowy przyłącza i sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, pisemnego uzgodnienia z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym dokumentacji technicznej, wraz ze sposobem prowadzenia robót i ich kontroli.

Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi Prokurator w pierwszej kolejności wskazał, iż z u.z.z.w., w szczególności z przepisu art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3, nie wynika uprawnienie przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego, do nakładania na odbiorcę, stronę zawieranej umowy, obowiązku przekazywania danych i informacji o zmianach własnościowych nieruchomości lub użytkownika lokalu. Jednak w § 8 ust. 6 zaskarżonej uchwały nałożono na odbiorcę obowiązki powiadamia przedsiębiorstwa wodno- kanalizacyjnego, o takich zmianach. Jest to niezrozumiałe z punktu widzenia racjonalnej konstrukcji aktów normatywnych, bowiem uregulowania tego typu winny wynikać wyłącznie z umowy zawieranej pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym.

Następnie Prokurator zauważył, iż art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w. nie uprawnia rady do określania uchwałą - regulaminem zaopatrzenia w wodę - warunków rozwiązania, wypowiadania umów. Tymczasem w § 11 uchwały zawarto warunki rozwiązania, wypowiadania umowy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków

Prokurator wskazał też, iż z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 2 u.z.z.w. wynika obowiązek dostarczania wody i odprowadzania ścieków o określonych parametrach i standardach. Rada Miejska, oprócz prawidłowego wskazania minimalnego ciśnienia, pod którym winna być dostarczona odbiorcom woda odbiorcom przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, w § 3 i § 4 uchwały nieprawidłowo określiła standardy dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, co wyraża się m.in. przez odniesienie do bliżej nieokreślonych, innych unormowań prawnych oraz innych, niejasnych przepisów prawa.

Ponadto skarżący zauważył, iż z przepisów art. 19 ust. 5 pkty 3, 6, 7, 9 u.z.z.w. wynika obowiązek Rady do wskazania w zaskarżonej uchwale warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat, sposobu dokonywania odbioru dokonanego przyłącza, sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług. Regulacji tych w regulaminie nie umieszczono.

Wskazując na określenie w § 20 ust. 1 zaskarżonej uchwały obowiązku odbiorcy, iż przed przystąpieniem do realizacji budowy przyłącza i sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, zobowiązany jest do pisemnego uzgodnienia z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym dokumentacji technicznej, wraz ze sposobem prowadzenia robót i ich kontroli – Prokurator zarzucił, iż nałożenie tego obowiązku jest sprzeczne z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 3 u.z.z.w.

W ocenie Prokuratora przywołaną powyżej argumentację należy rozpatrywać w kontekście art. 19 ust. 2 u.z.z.w., gdyż zaskarżona uchwała nie daje Radzie prawa do stanowienia aktu prawa miejscowego regulującego zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków w zakresie wykraczającym poza przepisy wynikające w przywołanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jednocześnie, że w przypadku, gdyby Sąd uznał zarzuty skargi za zasadne, brak jest podstaw do uznania uchwały za nieważną w całości.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę w pierwszej kolejności odniesiono się do zarzutu dot. bezzasadnego nałożenia na odbiorców w § 8 ust. 6 Regulaminu obowiązku informowania przedsiębiorstwa o utracie prawa do korzystania z nieruchomości. Zdaniem Prokuratora, norma ta powinna stanowić materię umowy pomiędzy stronami, a nie Regulaminu. Prokurator nie przytoczył jednak żadnej argumentacji prawnej dla tak sformułowanego zarzutu, zatem zarzut ten nosi znamiona daleko posuniętej uznaniowości, która nie może się oprzeć o argumentację prawną. Ponadto zamieszczenie tego rodzaju zapisu jest zasadne i nie niesie ze sobą negatywnych konsekwencji dla odbiorców usług, a tym samym nie może zostać uznane za naruszenie uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowień regulaminu. Traktowanie regulaminu i umowy jako instrumentów wzajemnie się uzupełniających, a nie konkurencyjnych, jest zgodne z koncepcją modelu regulacji przyjętego przez ustawodawcę. Regulamin stoi niejako na straży praw odbiorców usług. Uznanie, że materia art. 6 u.z.z.w. to sfera regulacji wyłącznie umownych osłabia pozycję jednostki wobec przedsiębiorstwa, korzystającego z przywilejów naturalnego monopolisty.

Organ uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący uregulowania w Regulaminie bez upoważnienia ustawowego kwestii związanych z wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. regulamin powinien określać szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług. Ustawa stanowi zatem obowiązkową delegację ustawową o treści wyraźnie wskazującej na konieczność uregulowania w regulaminie szczegółowych warunków zawierania umów z odbiorcami usług. W § 11 Regulaminu doprecyzowane zostały szczegółowe warunki umów z odbiorcami, o których mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. Zapisy regulaminu w tym zakresie nie ograniczają zatem norm ustawowych, lecz stanowią ich dopełnienie, zgodnie z delegacją ustawową. Traktowanie regulaminu i umowy jako instrumentów wzajemnie się uzupełniających, a nie konkurencyjnych, jest zgodne z koncepcją modelu regulacji przyjętego przez ustawodawcę. Regulamin stoi niejako na straży praw odbiorców usług. Uznanie, że materia art. 6 u.z.z.w. to sfera regulacji wyłącznie umownych osłabia pozycję jednostki wobec przedsiębiorstwa, korzystającego z przywilejów naturalnego monopolisty. Podkreślono, iż Rada ma świadomość regulacji obowiązujących w sferze prawa cywilnego, w tym obowiązującej zasady swobody umów. Wprowadzenie do Regulaminu zapisów w tym zakresie miało na celu szczególną ochronę odbiorców, zwłaszcza w kontekście wypełnienia celu, w jakim u.z.z.w. została uchwalona. Intencją organu była ochrona odbiorców przed rozwiązywaniem umów przez przedsiębiorstwa przesyłowe ze skutkiem natychmiastowym, tj. bez zachowania terminów wypowiedzenia. W konsekwencji uznano, iż wprowadzenie w akcie prawa miejscowego obowiązku rozwiązywania umów z zachowaniem okresu wypowiedzenia, nie zaś w trybie natychmiastowym - ma wyznaczać pewien standard usług oferowanych przez przedsiębiorcę przesyłowego. Niemniej postanowienie Regulaminu wskazuje jedynie na uprawnienie stron w zakresie rozwiązywania umów, co nie stanowi ograniczenia swobody umów stron. Strony umowy mogą bowiem, kreować wiążący ich stosunek umowny wedle swojej woli, a więc prócz postanowień Regulaminu, mogą ustanowić inne przypadki rozwiązania umów o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 3 i 4 Regulaminu organ wskazał, że w obowiązek określenia standardów usług świadczonych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest zbędny, gdyż minimalny poziom usług określa już sam ustawodawca. Wynika on z całokształtu regulacji zawartych w ustawie, a w szczególności z tych przepisów, które nakładają określone obowiązki na przedsiębiorstwo. W literaturze przedmiotu postuluje się wręcz uchylenie przepisów art. 19 ust. 2 pkt 1-3 jako zbędnych. Co więcej, w odniesieniu do jakości dostarczanej wody wytyczne w tym zakresie zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia wydane na podstawie art. 13 u.z.z.w. (obecnie jest to rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi). Zatem skoro sam ustawodawca określa poziom jakości wody dostarczanej do odbiorców trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, jakoby brak zacytowania tych regulacji wprost w regulaminie stanowił istotne naruszenie prawa, uzasadniające wniosek o stwierdzenie nieważności. W istocie bowiem redakcja regulaminu w sposób wprost wskazujący postanowienia rozporządzenia dotyczące jakości dostarczanej wody bądź jedynie odsyłająca do tych przepisów jest irrelewantna dla odbiorców usług, ponieważ i tak przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek dostarczać im wodę o jakość określonej przez ustawodawcę. Zatem wskazywanie wymagań dotyczących jakości dostarczanej wody jest zbędne i niepraktyczne, i prowadzi do powtórzenia przepisów aktów wyższej rangi, co może spotkać się z zarzutem naruszenia Zasad techniki prawodawczej.

W zakresie zarzutów skargi dotyczących braku określenia w Regulaminie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat, sposobu dokonywania odbioru wykonanego przyłącza oraz sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług – organ uznał je za bezzasadne i mające charakter oczywistej omyłki, bowiem Regulamin zawiera wszystkie wymagane w tym zakresie normy.

Następnie, mając na uwadze zarzut wprowadzenia sprzecznie z ustawą wymogu uzgadniania z przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej przyłącza, organ zauważył, iż wskazany przez Prokuratora art. 6 u.z.z.w. reguluje kwestie umów o zaopatrzenie w wodę i odbiór ścieków, natomiast wskazany przez Prokuratora art. 1 pkt 3 u.z.z.w., z którym rzekomo art. 6 miałby pozostawać w związku, jest normą ogólną i wskazuje jedynie informacyjnie zakres regulacji ustawowej, tj. stwierdza, że ustawa normuje tryb zatwierdzania taryf oraz organ regulacyjny i jego zadania. Sformułowanie zarzutu przez Prokuratora wydaje się zatem w ocenie organu, podobnie jak zarzut w pkt 4 skargi, nosić znamiona oczywistej omyłki, bowiem tak sformułowany zarzut jest oczywiście nielogiczny. Odnosząc się jednak ogólnie do zakwestionowanej treści § 20 ust. 1 Regulaminu organ wskazał, iż podstawą prawną Regulaminu w tym zakresie jest art. 15 ust. 4 u.z.z.w., zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Tym samym określenie warunków przyłączenia do sieci w Regulaminie posiada swoją wyraźną podstawę prawną (art. 15 ust. 4 w zw. z art. 19 u.z.z.w.).

W ocenie organu skarga winna ulec oddaleniu w zakresie wszystkich zarzutów, jednak gdyby Sąd doszedł do przekonania o słuszności zarzutów podniesionych przez Prokuratora względem treści Regulaminu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, a jedynie w zakresie paragrafów wskazanych enumeratywnie w treści skargi. Prokurator nie uzasadnił bowiem w żaden sposób, dlaczego w oparciu o podniesione zarzuty domaga się stwierdzenia nieważności całej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako p.p.s.a.) poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna, w której akt został wydany (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr XXIV/183/12 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Skarga została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a ponieważ dotyczy aktu prawa miejscowego, jej wniesienie nie było też ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowi art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1152), który w ust. 1 nakłada na radę obowiązek uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków gminy.

Zakres regulaminu określony został w ustępie 2 ww. artykułu, zgodnie z którym "regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Nie budzi wątpliwości, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 19 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej.

Skoro w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym w art. 19 ust. 2 ustawy, to wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części.

Należy też podkreślić, że w rozdziale 2 ustawy uregulowane zostały zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które mają podstawowe znaczenie dla interpretacji pozostałych przepisów ustawy, w tym art. 19 ust. 2 ustawy wskazującego zakres przedmiotowy regulaminu. W art. 6 ust. 1 ustawy unormowano zasadę udzielania wspomnianych usług na podstawie pisemnej umowy zawieranej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Umowa ta musi określać w szczególności prawa i obowiązki jej stron (art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy). Z przepisu tego wynika zatem, że ustawodawca zdecydował, że to wola stron umowy ma decydujące znaczenie dla wyznaczenia zakresu "praw i obowiązków" zarówno przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jak i odbiorców jego usług. Intencją ustawodawcy było pozostawienie stronom umowy o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej swobody w ustalaniu treści tej umowy, z uwzględnieniem pozostałych zasad ustawy. Oznacza to więc, że kwestie dotyczące m.in. określenia szczegółowych praw i obowiązków stron umowy, winny być uregulowane w umowie o świadczenie usług, a nie w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będącym aktem prawa miejscowego.

Z treści art. 5 ust. 2 tej ustawy wynika, że inne obowiązki niż zapewnienie prawidłowego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych wraz z urządzeniem pomiarowym, mogą być nałożone na odbiorcę usług wyłącznie w umowie zawartej pomiędzy nim a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym.

Należy też podkreślić, iż jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Z art. 84 Konstytucji RP wynika bowiem, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą (por. np. wyrok NSA z dnia 17 maja 2002 r., sygn. akt I SA 2793/01).

W związku z powyższymi rozważaniami uzasadnione były zarzuty skargi co do tego, iż naruszają prawo w sposób istotny postanowienia regulaminu nakładające na odbiorcę obowiązki, a mianowicie: w § 8 ust. 6 uchwały nałożenie na odbiorcę obowiązku powiadamia przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego o zmianach własnościowych nieruchomości lub użytkownika lokalu oraz w § 20 ust. 1 uchwały nałożenie na odbiorcę, przed przystąpieniem do realizacji budowy przyłącza i sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, pisemnego uzgodnienia z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym dokumentacji technicznej, wraz ze sposobem prowadzenia robót i ich kontroli.

Należy zauważyć, że ustawa określa w art. 6 ust. 4 podmioty, z którymi może zostać zawarta umowa na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, stanowiąc, że jest to osoba która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo osoba, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. W świetle art. 6 ust. 4 brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do różnicowania w tej kwestii osób, które są posiadaczami nieruchomości o uregulowanym i nieuregulowanym stanie prawnym. Ustawodawca wychodzi bowiem z założenia, że dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków nie może być uzależnione od tego, czy ktoś dysponuje tytułem prawnym do zajmowanej przez siebie nieruchomości. Wprowadzenie w związku z tym w § 8 ust. 6 uchwały dodatkowego obowiązku po stronie odbiorcy informowania o stanie prawnym nieruchomości, nieprzewidzianego przez ustawodawcę, doprowadziło z jednej strony do niedopuszczalnej modyfikacji unormowań ustawowych, a z drugiej do nałożenia na obywateli obowiązku aktem podstawowym. Zdaniem Sądu unormowanie to narusza prawo (art. 6 ust. 2 i 4 ustawy) w sposób istotny.

Jeżeli natomiast chodzi o zawarty w § 20 ust. 1 uchwały obowiązek pisemnego uzgodnienia z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym dokumentacji technicznej, wraz ze sposobem prowadzenia robót i ich kontroli przed przystąpieniem do realizacji budowy przyłącza i sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, to należy zauważyć, że w świetle art. 15 ust. 4 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Ustawodawca nie wprowadził jakichkolwiek innych obowiązków obarczających podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci wodociągowej czy też kanalizacyjnej. Należy też zwrócić uwagę, że w art. 6 ust. 2 ustawy wprost przesądzono o braku obowiązku przedkładania jakichkolwiek dodatkowych dokumentów. Do zawarcia umowy wystarczy spełnić wyłącznie dwie przesłanki - techniczną w postaci fizycznego połączenia z siecią oraz formalną w postaci złożenia pisemnego wniosku o zawarcie umowy.

W związku z powyższym § 20 ust. 1 oraz powiązane z nim kolejne ustępy § 20 uchwały naruszają art. 15 ust. 4 u.z.z.w., przez wprowadzenie dodatkowego obowiązku uzgodnienia z przedsiębiorstwem dokumentacji technicznej jako warunku wykonania nowego przyłącza odbioru ścieków.

Nie były w ocenie Sądu zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia unormowań ustawowych art. 6 ust. 1 u.z.z.w., przez określenie w § 11 uchwały warunków rozwiązania, wypowiedzenia umowy o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, w sytuacji gdy uregulowania tego dotyczące winny wynikać z umowy pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym oraz naruszenia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 2 u.z.z.w., przez niezgodne z tymi przepisami określenie w § 3 i § 4 uchwały ogólnikowe (poza ciśnieniem wody) określenie standardów dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, w tym poprzez odniesienie do bliżej nieokreślonych, innych unormowań prawnych.

Z art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, że regulamin określa szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z obiorcami usług. Zdaniem sądu brak jest podstaw, aby pojęcie warunków zawierania umów traktować tak wąsko, jak to wskazuje skarżący i wyłączać z zakresu tej regulacji regulaminowej warunki i tryb rozwiązania i ustania umowy. Pod pojęciem "warunki i tryb zawierania umów" należy, w ocenie Sądu, rozumieć określenie warunków niezbędnych do zawarcia umowy, a więc takich, które muszą zostać spełnione, aby strony mogły skutecznie zawrzeć umowę oraz warunków jej rozwiązania i ustania.

Nie sposób przy tym nie zauważyć, że jak trafnie podkreślono w odpowiedzi na skargę, kwestionowany zapis Regulaminu ma na celu szczególną ochronę odbiorców przed rozwiązywaniem umów przez przedsiębiorstwa przesyłowe ze skutkiem natychmiastowym, tj. bez zachowania terminów wypowiedzenia oraz z przyczyn innych niż uprawniające przedsiębiorstwo do odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego

Z uwagi na powyższe sąd przyjął, że postanowienia regulaminu dotyczące rozwiązywania umowy za wypowiedzeniem (§ 11 Regulaminu), nie naruszają art. 19 ust. 5 ustawy.

Wbrew zarzutom skargi, postanowienia § 3 i § 4 Regulaminu wskazują minimalny poziom usług tj. zdolność posiadania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych potrzebnych do realizacji dostaw wody i odprowadzania ścieków, minimalne ciśnienie wody, obowiązek finansowania, utrzymywania i okresowej legalizacji wodomierzy, kontrolę jakości dostarczanej wody, odbiór ścieków od odbiorcy i ich oczyszczanie. Sam ustawodawca używając w art. 19 przymiotnika "minimalny" zakreśla kognicję Rady do określenia minimalnych a nie maksymalnych obowiązków danego przedsiębiorstwa kanalizacyjno-wodociągowego. W związku z tym zakres obowiązków przedsiębiorstwa został ustalony na wystarczającym poziomie i nie jest sprzeczny z art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.

Okoliczność, że w odniesieniu do jakości dostarczanej wody stosowne uregulowania znajdują się w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi powoduje, że należy zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w odpowiedzi na skargę, iż wskazywanie wymagań dotyczących jakości dostarczanej wody w Regulaminie jest zbędne, gdyż musiałoby się sprowadzać wyłącznie do powtórzenia przepisów rozporządzenia, gdyż Gmina nie mogłaby w sposób odmienny tej kwestii uregulować. Czyni to niezasadnymi zarzuty naruszenia przez § 3 i § 4 uchwały art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 2 u.z.z.w.

Również nie były uzasadnione zarzuty skargi dotyczące braku określenia w Regulaminie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat, sposobu dokonywania odbioru wykonanego przyłącza oraz sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług albowiem Regulamin zawiera wszystkie wymagane w tym zakresie normy zamieszone w rozdziałach IV, VII, VIII i X.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. o stwierdzeniu nieważności § 8 ust. 6 i § 20 zaskarżonej uchwały, oddalając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w pozostałym zakresie.

-----------------------

#

2