Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1196/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz R. D. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca

2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] , zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność F. R., obejmującej ozn. na km. [...] w części dotyczącej przyznanego odszkodowania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Pismem z dnia [...] sierpnia 1977 r. l.dz.[...] Przedsiębiorstwo [...] wystąpiło do Prezydenta Miasta G. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i wydanie decyzji wywłaszczeniowej w stosunku do części nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] z całej nieruchomości o pow. [...] stanowiącej własność zmarłego F. R.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 1977 r. nr [...] organ wywłaszczeniowy zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości o pow. [...] ha położonej w G. przy ul. [...] obejmującej parcele nr [...] oraz zawiadomił o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonej na dzień [...] listopada 1977 r. Zawiadomienie zostało skierowane do J. D., R. D. oraz zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w G.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Państwa pod budowę bazy magazynowej dla Przedsiębiorstwa [...] nieruchomości o pow. [...] położonej w G., obejmującej ozn. na km. [...] jako własność F. R. Jednocześnie przyznano odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w kwocie [...]zł na rzecz nieustalonych spadkobierców zmarłego F. R.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2007r. spadkobierca byłego właściciela (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. R.) R. D. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności m.in. decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1977r. nr [...] (pkt 2 wniosku).

W uzasadnieniu wniosku zostały podniesione zarzuty sporządzenia operatów na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia oraz brak udziału biegłych na rozprawie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji w części dotyczącej przyznanego odszkodowania.

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009r. złożył pełnomocnik skarżącego radca prawny R. S., powtarzając zarzuty wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności jak również wskazując, iż cel wywłaszczenia nie stanowił celu użyteczności publicznej, postępowanie było prowadzone wobec osoby zmarłej, wywłaszczono powierzchnię większą niż obejmował wniosek wywłaszczeniowy, brak było rokowań jak również wskazał, że opinie szacunkowe nie zostały w ogóle wykonane.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca

2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), zatem Wojewoda [...] winien był ocenić zgodność powołanej decyzji z przepisami przytoczonej ustawy.

Zgodnie z art. 22 w/w ustawy z dnia 12 marca 1958r. odszkodowanie za wywłaszczaną nieruchomość było ustalane na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez właściwy organ. Opinia biegłych powinna była zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie konieczność przeprowadzenia rozprawy. Ustalenie odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstawy stwierdzenia nieważności przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W niniejszej sprawie organ wyznaczył rozprawę i przeprowadził ją w dniu [...] listopada 1977 r. Z protokołu rozprawy wynika, że nie brał w niej udziału biegły. W rozprawie nie brali też udziału spadkobiercy zmarłego właściciela (nie posiadający ówcześnie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku), do których organ skierował zawiadomienie o terminie rozprawy.

Biegli choć nie byli obecni na rozprawie to uczestniczyli w postępowaniu wywłaszczeniowym poprzez sporządzenie opinii szacunkowych. W aktach archiwalnych znajdują się opinie szacunkowe biegłych Urzędu Wojewódzkiego w G. mgr inż. J. G. z dnia [...].02.1975 r. oraz mgr inż. J. M. z dnia [...].02.1975 r.

W związku z powyższym organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż brak biegłych na rozprawie stanowi rażące naruszenie prawa.

Ponadto wskazano, że organ wywłaszczeniowy przyznał odszkodowanie na podstawie przepisu art. 8 ust. 8 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zgodnie z którym jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu znajdującego się w mieście, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości pod budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczało się najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej. Natomiast zgodnie z przepisem art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wysokość stawki odszkodowania za grunty wymienione w ust. 1, 2 i 8 pkt 1 lit. b), położone na określonych obszarach, ustalał właściwy organ na podstawie wytycznych wojewody; wojewoda mógł w przypadkach gospodarczo uzasadnionych podwyższyć na wniosek właściwego organu odszkodowanie za 1 m2 gruntu na określonych obszarach najwyżej do 10- krotnej stawki; odszkodowanie nie mogło przekroczyć przeciętnej ceny rynkowej, a jeżeli chodziło o grunty rolne stanowiące wyłączne źródło utrzymania właściciela - cen, jakie kształtują się w obrocie między rolnikami. W niniejszej sprawie było to zarządzenie nr [...] w sprawie ustalenia stawek odszkodowań z tytułu wywłaszczenia, nabycia, lub przejścia na własność Państwa niektórych gruntów położonych na terenie miasta G.

Powołując się na archiwalne akta wywłaszczeniowe organ wskazał, że w dacie wywłaszczenia nieruchomość stanowiąca przedmiot wywłaszczenia wchodziła w skład nieruchomości zapisanej w KW [...]. Zaskarżoną decyzją wywłaszczeniu uległ grunt o pow. [...] ha obejmujący działki stanowiące rolę położone w G. oznaczone nr [...], które następnie zostały odłączone i przeniesione do Kw nr [...].

Powyższe zdaniem organu odwoławczego dowodzi, że F. R. był właścicielem nieruchomości o powierzchni znacznie większej niż wywłaszczona zaskarżoną decyzją. Zatem prawidłowo został zastosowany przepis art. 8 ust. 8 pkt 3, bowiem wywłaszczeniu uległa tylko część gruntu znajdującego się w mieście G., a pozostała część tj. [...] ha znacznie przekraczała powierzchnię działki normatywnej.

Przyznana zaskarżoną decyzją kwota odszkodowania wynosiła [...] zł i została wyliczona w wyniku przemnożenia powierzchni wywłaszczanej nieruchomości i stawki według obowiązujących tabel.

Następnie Minister odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącego dotyczącego sporządzenia operatów szacunkowych na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego a nie organu wywłaszczeniowego, uznał ten zarzut za bezpodstawny. Wskazał bowiem, iż na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 17, poz. 94) ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości, za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Umowa taka mogła być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Ustalenie ceny kupna nieruchomości następowało w oparciu o opinię biegłych z listy wojewody. A zatem już na etapie wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości cena kupna nieruchomości powinna była być ustalona, z uwzględnieniem zasad szacunkowych, określonych w art. 8 ustawy wywłaszczeniowej i na podstawie opinii biegłego z listy wojewody. Zatem nabywca nie mógł zapłacić ceny wyższej od ustalonej według powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Zwrócono również uwagę na fakt, iż ustawodawca nie rozróżniał pojęcia biegłego ustanowionego na potrzeby postępowania ofertowego oraz na potrzeby zasadniczego postępowania wywłaszczeniowego. Wskazano także, że powołany rzeczoznawca był niezależny, gdyż był biegłym z listy wojewody, a w niniejszej sprawie biegłym z listy Wojewody G.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów pełnomocnika skarżącego organ wskazał, że dotyczą one wywłaszczenia i nie stanowią przedmiotu oceny w niniejszym postępowaniu.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. D. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r..

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

1. uznanie, że wydanie decyzji w stosunku do osoby nieżyjącej nie stanowi rażącego naruszenia prawa,

2. uznanie, że wywłaszczenie nieruchomości na której cel wywłaszczenia został zrealizowany nie stanowi rażącego naruszenia prawa,

3. uznanie, że sporządzenie wyceny nieruchomości przez biegłych powołanych przez wnioskodawcę wywłaszczenia nie stanowi rażącego naruszenia art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r.

4. uznanie, że nie przeprowadzenie rokowań przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego nie stanowi rażącego naruszenia prawa,

5. uznanie, że przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, której przedmiotem nie była kwestia ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

W uzasadnieniu skarżący odnosząc się do pkt 1 zarzutów wskazał, że oczywistym jest, iż właściciel nieruchomości F. R. zmarł w dniu [...] stycznia 1975 r., a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo - administracyjnym prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej oraz wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par 1 k.p.a. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć zdaniem skarżącego, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych.

W ocenie skarżącego organ prowadzący postępowanie winien zawiesić postępowanie wywłaszczeniowe i zobowiązać domniemanych spadkobierców, to jest J. i R. D. do przeprowadzenia postępowania spadkowego celem skierowania decyzji do konkretnie ustalonego właściciela.

Odnosząc się do pkt 2 zarzutów skargi, wskazał, że z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1977 r. wynika, iż realizacja inwestycji będącej celem wywłaszczenia rozpoczęła się w 1974 r. Organy administracji nie dokonały żadnych ustaleń w przedmiocie daty realizacji magazynu przedsiębiorstwa [...]. Upływ 3 lat od rozpoczęcia prac do wydania decyzji wywłaszczeniowej może wskazywać na realizację celu wywłaszczenia przed wydaniem decyzji co stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

Odnosząc się do kolejnego punktu zarzutów skargi skarżący podniósł, że opinie biegłych zostały wykonane [...] oraz [...] lutego 1975 r na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia przed wszczęciem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, iż nie doszło do rażącego naruszenia przepisu art 22 ustawy z 12 marca 1958 r. gdyż "ustawodawca nie rozróżniał pojęcia biegłego" i nie miało znaczenia kto biegłego powoływał. Z takim stanowiskiem zdaniem skarżącego nie można się zgodzić, bowiem art. 22 ustawy wyraźnie wskazuje, iż biegli winni zostać powołani przez organ prowadzący postępowanie administracyjne a więc po jego wszczęciu. Wbrew twierdzeniom Ministra, ustawa przewidywała wykonanie, przed wszczęciem postępowania, operatów na zlecenie podmiotu zainteresowanego dokonaniem wywłaszczenia dla celów przeprowadzenia rokowań, a następnie, w sytuacji nie zawarcia umowy w trybie art. 6 ustawy, wykonanie opinii szacunkowych zleconych przez organ prowadzący postępowanie. Nie ma w tym miejscu znaczenia, iż istniała jedna lista biegłych prowadzona przez Wojewodę lub wcześniej przez Prezydium WRN.

Następnie skarżący – R. D. wskazał, że z brzmienia art. 16 ustawy z 12 marca 1958 można wywieźć wniosek, iż złożenie wniosku o wywłaszczenie nieruchomości i wszczęcie stosownej procedury administracyjnej musiało zostać poprzedzone przeprowadzeniem rokowań z właścicielem nieruchomości. Dla potrzeb tych rokowań, na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia sporządzano opinie szacunkowe. W niniejszej sprawie rokowań nie przeprowadzono gdyż propozycja dobrowolnego odstąpienia nieruchomości została skierowana do F. R.. natomiast wywłaszczonymi zostali jego spadkobiercy. W ocenie skarżącego przeprowadzenie rokowań z pierwotnym właścicielem nie wywiera skutków prawnych wobec spadkobierców, w szczególności w sytuacji gdy w dniu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego nie byli oni ustaleni.

W ocenie skarżącego jest oczywistym, że wobec nieobecności biegłych na rozprawie, oraz w związku z zaniechaniem powołania przez organ prowadzący postępowanie biegłych w trybie art. 22, odszkodowanie nie mogło być przedmiotem rozprawy z [...] listopada 1977 r., gdyż jedynym dowodem w sprawie były opinie szacunkowe, które nie mogły mieć mocy dowodowej z uwagi na formalną wadliwość ich wykonania.

Ponadto wskazał, że Prezydent Miasta G., przed wydaniem decyzji administracyjnej, uniemożliwił domniemanym spadkobiercom F. R. wypowiedzenie się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego w trybie art 8 k.p.a, (aktualnie 10 k.p.a). Z zebranego materiału dowodowego w sprawie zdaniem skarżącego nie wynika, by R. D. lub J. D. w jakiejkolwiek formie (ustnej na rozprawie lub pisemnej) zostali poinformowani o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie oraz o możliwości odniesienia się do zebranych dowodów. Zaniechanie to, w świetle innych rażących naruszeń prawa materialnego, stanowi rażące naruszenia procedury.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi , aczkolwiek nie w pełni z przyczyn w niej wskazanych.

Podlegające kontroli postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek złożenia przez R. D., następcę prawnego byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, wniosku o stwierdzenie w trybie artykułu 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego nieważności orzeczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1977 r. dotyczącego wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości położonej w G., za odszkodowaniem w kwocie [...] zł, w części dotyczącej odszkodowania.

Przedmiotem oceny Sądu będzie zatem legalność rozstrzygnięcia organu nadzoru, który odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu w części dotyczącej odszkodowania, wydanego w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa.

Dokonując takiej oceny, organ orzekający jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, czyli, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

W dotychczasowym orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu (norma prawną) a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej. Niezbędna jest ocena rodzaju tych naruszeń, gdyż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie istnienie wad o charakterze kwalifikowanym.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu wywłaszczeniowym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad i trybu wywłaszczania oraz podstawy prawnej wydanej decyzji, w świetle dających się obiektywnie ujawnić istotnych okoliczności sprawy i z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego.

Skarżący zarówno w postępowaniu przed organami administracji publicznej, jak i w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zarzuca wadliwość powołanych wyżej decyzji w części dotyczącej przyznania odszkodowania. Przedmiotem oceny Sądu było zatem ustalenie, czy organ nadzoru w ramach prowadzonego postępowania nadzorczego prawidłowo uznał, że określone w powyższych decyzjach odszkodowanie, ustalone zostało zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 22 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych w trybie nadzorczym decyzji stanowił, iż odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wskazany przepis jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, dotyczącym zasad i trybu postępowania wywłaszczeniowego. Z brzmienia tego przepisu wynika, że odszkodowanie powinno zostać ustalone na podstawie opinii biegłych powołanych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej w liczbie ustalonej przez organ orzekający, którzy powinni uczestniczyć w rozprawie.

Analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wskazuje tymczasem, że wysokość odszkodowania nie została ustalona w sposób prawidłowy - na podstawie opinii biegłego bądź biegłych powołanych na zlecenie organu, w trybie wskazanego art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Organy obu instancji pominęły ocenę faktu, że wyceny nieruchomości dokonane przez inż. J. K. w dniu [...].02.2005r. oraz inż. J. M. w dniu [...] lutego 1975 r., sporządzone zostały przed datą wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego ( czyli poza postępowaniem wywłaszczeniowym), które miało miejsce w dniu [...].10.1977r. a ponadto nastąpiły na zlecenie podmiotu, który wystąpił następnie z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości. Z operatów znajdujących się w aktach sprawy wynika także, że nie zawierają one nie tylko szczegółowego, ale faktycznie żadnego uzasadnienia.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało wadliwie. Oznacza to, że decyzje nadzorcze, odmawiające stwierdzenia nieważności tych decyzji w części orzekającej o odszkodowaniu, wydane zostały, z naruszeniem prawa, co uzasadnia ich uchylenie.

Mając powyższe pod uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.