Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 412/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
*Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
*Zobowiązano organ do wydania aktu
*Przyznano sumę pieniężną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi V. H. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.400 (jeden tysiąc czterysta) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi małoletniej V.H. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego ojca S.H. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy.

Z akt sprawy wynika, że [...] maja 2019 r. do D. Urzędu Wojewódzkiego wpłynął wniosek małoletniej V.H., obywatelki Ukrainy (dalej: Strona, Skarżąca) reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego ojca S.H. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

W dniach [...] listopada 2019 r. oraz [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przyspieszenie postępowania w sprawie rozpoznania ww. wniosku.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. (data wpływy do organu [...] lipca 2020 r.) pełnomocnik Skarżącej wniósł ponaglenie, zarzucając organowi administracji niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2018 r., poz. 2096 – dalej: K.p.a) oraz przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. organ administracji, przekazał ponaglenie Skarżącej Urzędowi do Spraw Cudzoziemców, uznając, że jest ono uzasadnione.

Pismem z [...] września 2020 r. organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 35, dalej: ustawa o cudzoziemcach), wezwał Skarżącą do osobistego stawiennictwa, oraz na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do przedstawienia ważnego dokumentu podróży.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w sprawie udzielenia Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 8 k.p.a., art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, przez co w konsekwencji nastąpiło rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.

Strona wniosła o stwierdzenie, że przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewodę miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, przyznanie od Wojewody na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.), skierowanie sprawy do rozpoznania w postepowaniu uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym koszów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżąca dodatkowo wskazała na naruszenie art. 35 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez rażące niedochowanie miesięcznego terminu na załatwienie sprawy oraz naruszenie art. 36 § 1 K.p.a. poprzez brak informacji o przyczynach zwłoki w załatwieniu wniosku i niewyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, a także wskazała na brak pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia. Ponieważ przekroczenie terminów rozpoznania sprawy jest znaczne (14 miesięcy) i pozbawione racjonalnego uzasadnienie zasadne jest stwierdzenie, że naruszenie praw Strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie ma charakter rażący. Wnosząc o przyznanie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej pełnomocnik Skarżącej, wskazał na rażące naruszenie praw Strony, wyjaśnił, że przedłużające się postępowanie powoduje stan ogromnej niepewności prawnej u rodziny Skarżącej, podważającej zaufanie do państwa prawa, w konsekwencji przekładające się na różne aspekty życia rodzinnego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wywodził, że dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 1-3 K.p.a. termin rozpoznania sprawy nie wynika z ze złej woli ale jest wynikiem ogromnej ilości wpływających wniosków oraz problemami kadrowymi. Sprawy są szczególnie skomplikowane wymagają uwagi. Te okoliczności wykluczają możliwość stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, akcentował brak podstaw do jej przyznania, także z uwagi na brak uzasadnienia żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniósł w dniu [...].07.2020 r., tj. przed wniesieniem skargi). Stosownie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 35 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Jednocześnie dalsze przepisy ww. ustawy definiują pojęcie przewlekłości, wskazując w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., że jest to sytuacja, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Reguły te są wzmacniane przez dalsze przepisy K.p.a., w szczególności art. 12 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy - przewlekłość dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzeczeniach sądy zgodnie przyjmują, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy w sprawie została wydana decyzja, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, przewlekłość jest zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 69/15, z 11 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 7/16, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samej strony, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16, publ. w CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, publ. w CBOSA), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Powyższe znajduje potwierdzenie w powoływanym na wstępie art. 35 K.p.a.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest również art. 36 K.p.a. stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy wniosek Strony, złożony [...] maja 2019 r. do dnia wniesienia skargi nie został rozpoznany. Pierwsze działania organ administracji publicznej podjął dopiero [...] września 2020 r. to jest po złożeniu przez Stronę ponaglenia i skargi do tut. Sądu. Zatem przez czternaście miesięcy (na dzień wniesienia skargi) organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności, choć powołane przepisy K.p.a. nakazują rozpoznanie sprawy w ciągu jednego miesiąca, zaś sprawy skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy. Oceniając opisane postępowanie organu administracji, z punktu widzenia powołanych przepisów, w tym w szczególności norm dotyczących definicji przewlekłości i terminów załatwiania spraw, nie może być wątpliwości, że organ administracji działał opieszale i przewlekle. Niewątpliwie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. Przy czym w toku postępowania organ administracji nie zastosował art. 36 § 1 K.p.a. Oceniając te okoliczności Sąd wziął pod uwagę wystąpienie na obszarze kraju zagrożenia epidemicznego oraz przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.). Jednakże wyłączywszy z okresu załatwienia sprawy wskazany przez ustawodawcę okres (od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.) i tak organowi administracji publicznej trzeba postawić zarzut przewlekłości postępowania. Od dnia złożenie wniosku do 31 marca 2020 r. upłynęło dziesięć miesięcy, zaś od 24 maja 2020 r. do dnie wniesienia skargi 4 miesiące w tym okresie organ nie tylko nie zakończył postępowania, ale nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. Oznacza to, że w niniejszej sprawie organ administracji działał przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. istniały zatem podstawy do stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W przypadku stwierdzenie bezczynności organu administracji lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez ten organ postępowania przepis art. 149 p.p.s.a. obliguje Sąd do zobowiązania organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji, dokonania czynności (149 §1 pkt 1 p.p.s.a.), obliguje także do stwierdzenia czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenia postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §1a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 §1.

Ponieważ do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w niniejszej sprawie Wojewoda nie poinformował Sądu o zakończeniu postępowania, Sąd na podstawie art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do zakończenia postępowania w sprawie w terminie 30 dni od nie otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ administracji dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwej na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ administracji ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, wszystkie orzeczenia publ. w CBOSA).

W kontekście opisanych kryteriów nie może budzić wątpliwości, że w realiach rozpoznawanej sprawy, uwzględniając fakt przekroczenie wszelkich terminów załatwienia sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez żadnej istotnej przyczyny Sąd stwierdził, że przewlekłe działanie organu administracji miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie nie było konieczne prowadzenie skomplikowanego postępowania z udziałem biegłych, świadków, nie występował nawet, ze względu na wiek Skarżącej, obowiązek konsultacji z innymi organami wskazanymi w art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.). Wniosek Strony winien być poddany wstępnej weryfikacji niezwłocznie po jego złożeniu i rozpoznany niezwłocznie po jego ewentualnym uzupełnieniu lub upływie terminu do dokonania tych czynności. Tymczasem pierwsza czynność w niniejszej sprawie została podjęta po upływie ponad 14 miesięcy i dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. W okresie 14 miesięcy Strona nie była także informowana o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczono nowego terminu zakończenia postępowania, nie udzielano też odpowiedzi na pisma Strony, a ponaglenie przekazano do Urzędu do Spraw Cudzoziemców z opóźnieniem i dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. Zarówno okres w jakim nie zostało podjęte postępowanie i zakres zaniedbań organu administracji wskazują na rażące naruszenia przepisów regulujących terminy rozpoznania sprawy, prawa Strony w postępowaniu oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że Strona nie przyczyniła się w żadnym zakresie do stwierdzonej w niniejszej sprawie przewlekłości postępowania. Powoływane w odpowiedzi na skargę: duża ilość spraw, konieczność równoczesnego procedowania w wielu sprawach i braki kadrowe nie mogą uzasadniać przewlekłego działania organu administracji publicznej. Opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające bowiem zwykle swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych i nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Ponadto, co należy podkreślić, powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą widocznych efektów.

Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej należy stwierdzić, że orzeczenie w tym względzie stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd. Sąd przyznając określoną sumę pieniężną, stosownie do 134 p.p.s.a., nie jest związany wnioskami skargi. W tym kontekście stosownej ocenie winny podlegać okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia. Zważywszy na tę funkcje Sąd orzekł o przyznaniu Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1.400 zł. Sąd uwzględnił, że w tej sprawie Skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do przewlekłości, a organ administracji w sposób rażący naruszył prawa Strony do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, także prawa w zakresie możliwości udziału w postępowaniu. Niepodejmowanie przez organ administracji żadnych czynności w sprawie, w tym niewywiązanie się z obowiązku informacyjnego wobec Strony powoduje, że Strona pozbawiona jest możliwości jakiegokolwiek planowania swojej przyszłości. W niniejszej sprawie niewątpliwie sytuacja taka wywoływała niepewność, obawę i stres u rodziny Skarżącej. Suma pieniężna ma też za zadanie nakłonić organ administracji do wprowadzenia takich zmian, które doprowadzą do sprawnego rozpoznawania tego rodzaju spraw.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II, IV sentencji wyroku.

Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).