Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 762/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 900
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
article: art. 12, art. 35 i art. 36
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku J. S. z dnia [...] marca 2020 r., 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. S. sumę pieniężną w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych).


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] marca 2020 r. (data wpływu do organu: [...] marca 2020 r.) J. S. (dalej: "skarżący") wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723 ze zm.; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym") w przedmiocie wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Pismem z [...] czerwca 2020 r. Minister wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

Również pismem z [...] czerwca 2020 r. Minister, powołując się na art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do [...] grudnia 2020 r., które wynika z konieczności wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ szeregu czynności wyjaśniających.

Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA odpowiedział na wezwanie organu pismem z [...] czerwca 2020 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2020 r.), w którym poinformował, że skarżący ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej. Został zwolniony ze służby w Policji [...] lutego 2012 r. Przy ww. piśmie z [...] czerwca 2020 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA przekazał: wydaną [...] maja 2017 r., w oparciu o art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury skarżącego; wysługę wyliczoną na [...] października 2017 r.; wydaną [...] maja 2017 r., w oparciu o art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, decyzję o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej skarżącego oraz informację z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN") z [...] marca 2017 r. nr [...] o przebiegu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Następnie pismem z [...] lipca 2020 r. Minister zwrócił się do Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") o przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącego, które pozwolą ocenić spełnienie przez niego przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (w tym zaświadczeniach) potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych, podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego oraz ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby.

W tym samym dniu (tj. [...] lipca 2020 r.) organ wystąpił do Prezesa IPN o przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącego do dnia 31 lipca 1990 r., w szczególności o okresach służby, nazwach formacji, jednostkach organizacyjnych, komórkach organizacyjnych, zajmowanych stanowiskach, pełnionych funkcjach, a także o przedstawienie kopii dokumentów pozwalających na ocenę spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przy piśmie z [...] sierpnia 2020 r. (data wpływu do organu: [...] sierpnia 2020 r.) IPN przesłał kopie z akt osobowych skarżącego o sygn. [...] w formie płyty CD.

W piśmie z [...] października 2020 r. (data wpływu do organu: [...] października 2020 r.) KGP poinformował, że skarżący rzetelnie wywiązywał się z obowiązków służbowych po 12 września 1989 r. W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych. Za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej skarżący został odznaczony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej srebrnym Krzyżem Zasługi w 2004 r., a w uznaniu szczególnych zasług i osiągnięć służbowych, którymi skarżący przyczynił się do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa lub porządku publicznego - został wyróżniony przez Ministra srebrną odznaką Zasłużony Policjant w 2009 r. W załączeniu KGP przedstawił informację dotyczącą przebiegu służby skarżącego.

Pismem z [...] lutego 2021 r. Minister poinformował skarżącego, że została zebrana dokumentacja niezbędna do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz pouczył go o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Jednocześnie wskazał, iż w jego ocenie rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do [...] maja 2021 r.

Pismem z [...] lutego 2021 r. skarżący wystosował do Ministra ponaglenie, wnosząc o niezwłoczne rozpatrzenie jego wniosku.

W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący w siedzibie organu zapoznał się z aktami administracyjnymi, przy czym zaznaczył, że brakuje stron od 151 do 159, od 171 do 179 i od 181 do 189. W piśmie z [...] marca 2021 r. skarżący wezwał Ministra do przeprowadzenia czynności wyjaśniających w związku z niekompletnością akt, a w kolejnych pismach: z [...] sierpnia 2021 r. i z [...] października 2021 r. ponowił ponaglenie.

W dniu [...] października 2021 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] marca 2020 r., wnosząc o zobowiązanie organu do wydania w terminie miesiąca decyzji będącej odpowiedzią na jego wniosek, zasądzenie kosztów postępowania oraz przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, akcentując, iż dotychczas nie została wydana decyzja w odpowiedzi na jego wniosek z [...] marca 2020 r.

W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] listopada 2021 r.) Minister wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym w art. 8a ust. 1 i 2 zobowiązuje ministra właściwego do spraw wewnętrznych, aby w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyłączył stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13 b, ze względu na:

1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

co wymaga od organu podjęcia szeregu czynności, w szczególności zebrania materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stan faktyczny i prawny (wynikający z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym), Minister podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/ rentowego/ rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin.

Organ zaznaczył również, że wpłynęła do niego znaczna liczba spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę ponad 4.900 spraw) wniesionych na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania, lecz obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ.

W kwestii sumy pieniężnej organ podkreślił, iż jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, z którego może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Minister podał też sygnatury akt spraw, w których skargi zostały odrzucone.

Jak wynika z akt administracyjnych i sądowych sprawy, po wniesieniu skargi, lecz przed sporządzeniem odpowiedzi na skargę, Minister w dniu [...] października 2021 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W piśmie z [...] grudnia 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący podtrzymał skargę i nie podzielił "interpretacji organu w zakresie odrzucenia (...) skargi jako niezasadnej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym dopuszczalności jej wniesienia jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a.

W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony.

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stanowią przepisy tej ustawy, przy czym nie wskazują one terminów załatwienia spraw o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a. Uznać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie powinny być przestrzegane przez organ regulacje k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw.

Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie – ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – art. 38 k.p.a. – nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.

W art. 35 k.p.a. zostały określone terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić również należy, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z [...] marca 2020 r. skarżący wystąpił do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r.

Zauważyć również należy, iż decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego prowadzone było w sposób przewlekły. Powyższy wniosek wpłynął do organu [...] marca 2020 r. Pierwsze czynności Minister podjął po upływie prawie trzech miesięcy – [...] czerwca 2020 r. wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o stosowne informacje dotyczące skarżącego. Jednocześnie pismem z [...] czerwca 2020 r. organ poinformował skarżącego w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o przedłużeniu terminu rozpatrzenia jego wniosku do [...] grudnia 2020 r. Odpowiedź Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA na wystąpienie organu została udzielona w piśmie z [...] czerwca 2020 r., które wpłynęło do organu [...] czerwca 2020 r.

Następnie Minister pismami z [...] lipca 2020 r. (czyli po upływie blisko miesiąca od uzyskania informacji z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA) zwrócił się do KGP i Prezesa IPN o przekazanie informacji odnośnie przebiegu służby skarżącego. Odpowiedź od Prezesa IPN Minister otrzymał [...] sierpnia 2020 r., a od KGP – [...] października 2020 r.

Po prawie czterech miesiącach od wpływu odpowiedzi od KGP, organ (w piśmie z [...] lutego 2021 r.) poinformował skarżącego o zebraniu dokumentacji niezbędnej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz pouczył go o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Skarżący w dniu [...] lutego 2021 r. skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z całością akt postępowania administracyjnego, a w piśmie z [...] marca 2021 r. odniósł się do zgłoszonej podczas przeglądania akt administracyjnych ich niekompletności.

Pomimo dysponowania od połowy października 2020 r. kompletnym materiałem dowodowym, Minister wydał decyzję po upływie kolejnych dwunastu miesięcy – [...] października 2021 r. Należy też stwierdzić, że do czasu wydania decyzji, organ działał w sposób przewlekły. W szczególności jednak Minister zwlekał z analizą zgromadzonego materiału dowodowego, co m.in. skutkowało wydaniem decyzji po ponad roku od skompletowania dokumentacji, pomimo ponagleń skarżącego, które organ ignorował. Minister rozpoznał wniosek skarżącego po upływie 19 miesięcy od jego wniesienia. Nie dotrzymał też terminu wskazanego w piśmie z [...] lutego 2021 r., w którym zawiadomił skarżącego na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. o rozpoznaniu wniosku do [...] maja 2021 r. Nie wyznaczył także nowego terminu załatwienia sprawy, ani nie zareagował na ponaglenia skarżącego oraz jego pismo dotyczące niekompletności akt administracyjnych - decyzję wydał po upływie prawie pięciu miesięcy, licząc od terminu podanego skarżącemu w ostatnim piśmie skierowanym do niego, tj. w piśmie z [...] lutego 2021 r. Organ pozostawał także w zwłoce w dacie wniesienia skargi do tut. Sądu (tj. [...] października 2021 r.).

Przedstawione okoliczności faktyczne oraz przepisy prawne uzasadniają, w ocenie Sądu, uznanie zasadności skargi w zakresie stwierdzenia, iż Minister dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Okoliczność wydania decyzji w dniu [...] października 2021 r. (czyli po wniesieniu skargi) czyni bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził w punkcie drugim sentencji wyroku, że w rozpoznawanej sprawie przewlekłość postępowania organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za stwierdzeniem tym przemawia zarówno czas trwania postępowania od złożenia przez skarżącego wniosku do wydania decyzji (19 miesięcy), jak i brak zintensyfikowanych działań ze strony Ministra zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, tj. podejmowanie czynności w odstępach miesięcznych. Szczególnie rażące jest ponad roczne analizowanie materiału dowodowego, którym organ dysponował od połowy października 2020 r.

Nawet przy przyjęciu szczególnie skomplikowanego charakteru niniejszej sprawy, bezspornym jest fakt, że organ nie zakończył postępowania w ustawowym terminie, licząc od daty wpływu wniosku skarżącego. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, iż realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W puncie trzecim sentencji wyroku Sąd, mając za podstawę art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 500 zł. Przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość tej kwoty (500 zł), Sąd wziął pod uwagę długi okres oczekiwania na decyzję, zwłaszcza znaczny czas, jaki upłynął już po zgromadzeniu materiału dowodowego do dnia wydania decyzji (co nastąpiło [...] października 2021 r.).

Sąd nie rozstrzygał o kosztach postępowania, ponieważ skarżący ich nie poniósł, występując w przedmiotowej sprawie samodzielnie i będąc zwolnionym od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 p.p.s.a.