Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1143/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 642,  art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, 77 par. 1, 138 par. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Prezydenta [...] od decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. O. i M. A., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, zajętej pod część ul. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, M. O. i M. A. wnieśli odwołanie. Nie zgodzili się oni z ustaleniami organu I instancji, a w szczególności z faktem, że przedmiotowa działka była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że powinno on zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wyjaśnił, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Organ ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. sporna działka stanowiła współwłasność M. O. i M. A., a zatem nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Przedmiotowa ulica [...] została przed dniem [...] stycznia 1999 r. zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały Rady Narodowej z dnia 26 maja 1988 r. nr 245 w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stołecznego Warszawskiego Nr 17, poz. 186). Obecnie stanowi ona drogę gminną (art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.). Minister wyjaśnił, że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się wyrys z mapy ewidencyjnej, z którego wynika, że działka nr [...] zajęta jest pod drogę, niemniej jednak nie wynika z niego, czy stan taki istniał również w dniu 31 grudnia 1998 r. Minister podkreślił, że samo zakwalifikowanie działki jako użytku drogowego w ewidencji gruntów nie jest równoznaczne z potwierdzeniem faktu wykorzystywania tej działki jako części drogi publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1371/15).

W tej sytuacji Minister stwierdził, że kwestia zajętości danej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga uzupełnienia. Przesłanka zajętości gruntu pod pas drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998 r. winna być udowodniona i nie może wynikać z twierdzeń niepopartych stosowną dokumentacją geodezyjną, przedstawiającą przebieg drogi publicznej stanowiącej drogę gminną ul. [...] przez działkę nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2637/12 i z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2/12). Mapa sytuacyjna do celów prawnych sporządzona przez geodetę uprawnionego stanowi zatem jeden z podstawowych i najpewniejszych dowodów (choć nie jedyny) na okoliczność, czy dana nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną.

Mając na uwadze omówione wyżej braki w materiale dowodowym, fakt nieprzeprowadzenia przez organ wojewódzki postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia kwestii zajętości działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., jak również fakt, że kwestia zajętości jest kwestią sporną, Minister stwierdził, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, a w szczególności uzupełnić materiał dowodowy o mapę przedstawiającą stan nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. lub mapy, z porównania których będzie wynikał stan nieruchomości w tej dacie.

Odnosząc się do przesłanki władania, organ II instancji wyjaśnił, że kwestia ta może być badana dopiero w sytuacji, gdy stwierdzono i udokumentowano zajętość nieruchomości pod drogę publiczną. Minister omówił zebrane w tym zakresie dokumenty, przedstawione na poparcie stanowiska strony skarżącej, dotyczące władania drogą ul. [...] i raz jeszcze podkreślił, że nie można prawidłowo ocenić, czy na danej nieruchomości było sprawowane władztwo publiczne, w sytuacji gdy nierozstrzygnięta pozostaje kwestia zakresu zajętości nieruchomości pod drogę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza nabycie nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Podkreślił, że jakiekolwiek późniejsze zmiany stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości nie mają wpływu na wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.

W ocenie organu II instancji decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Na decyzję Ministra sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym. Strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji, że nie wyciągnął właściwych wniosków z faktu złożenia przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości wniosku w niniejszej sprawie, który w ocenie strony skarżącej jest równoznaczny ze złożeniem oświadczenia, którym potwierdza fakt wykorzystywania przedmiotowej działki na cele drogowe na dzień 31 grudnia 1998 r. Minister nie wziął pod uwagę faktu, że w ewidencji gruntów jako władający przedmiotową działką wpisany jest Zarząd Dróg Miejskich w [...]. Zdaniem strony skarżącej zebrane i omówione przez Ministra w uzasadnieniu wydanej decyzji dokumenty są wystarczające do uznania, że przedmiotowa nieruchomość "wchodzi" w skład pasa drogowego. W tej sytuacji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na sprzeciw Minister wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd oddalił sprzeciw, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w zakresie podlegającym kognicji Sądu w ramach rozpatrywanego środka zaskarżenia.

Instytucja sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej została wprowadzona ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Nowelizacja ta wprowadziła zmiany między innymi do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy zmieniającej w dziale III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". Zgodnie z treścią nowo wprowadzonego art. 64a, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści takiej decyzji może wnieść od niej sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone. W postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1), skróceniu uległy też terminy procesowe (art. 64c § 1, art. 64c § 4, art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zgodnie z art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. W razie wniesienia sprzeciwu przedmiotem kontroli jest zatem wyłącznie zasadność wydania przez organ administracji konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej). Przedmiotem kontroli sądu nie może być natomiast w tym postępowaniu, mającym wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia lub zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, w ramach których organ uznał, że sprawa wymaga przykazania do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa. Oznacza to, że organ administracji orzekający w przyszłości w sprawie (jak i ewentualnie sąd, badający legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w zakresie dotyczącym ustalenia, że w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter "procesowy" i nie kreuje żadnych skutków dotyczących praw i obowiązków stron postępowania zainteresowanych konkretnym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Dlatego też zarzuty sprzeciwu dotyczące ewentualnej nieprawidłowej wykładni i zastosowania przez Ministra przepisów prawa materialnego nie mogą być rozpoznawane w niniejszej sprawie. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zd. 1 ppsa). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 ppsa).

Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji jest art. 138 § 2 kpa, zgodnie z treścią którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z jego treścią nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to ustalenie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość:

- nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka własności),

- była zajęta pod drogę publiczną (przesłanka zajęcia),

- pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka władania).

Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek powoduje brak możliwości ustalenia, że sporna nieruchomość spełniała, w określonej wyżej dacie, przesłanki warunkujące prawną możliwość wydania na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną decyzji potwierdzającej przejście z mocy prawa własności spornej nieruchomości na jednostkę samorządu terytorialnego. Podkreślić również trzeba, że decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy jest aktem deklaratoryjnym i nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza, że w konkretnej sytuacji doszło do wywłaszczenia z mocy prawa, a więc własność nieruchomości, których dotyczy ten przepis, przeszła 1 stycznia 1999 r. na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07). Dlatego też jednoznaczne udowodnienie, a zatem również rzetelne udokumentowanie, że w sprawie spełnione zostały łącznie wszystkie 3 przesłanki zawarte w powołanym wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stanowi istotę tego postępowania, kończącego się aktem deklaratoryjnym. Organ wydając w sprawie rozstrzygnięcie, nie posiada żadnego tzw. luzu decyzyjnego i dlatego prawidłowe ustalenie stanu faktycznego zaistniałego w sprawie i to w konkretnej dacie, czyli w dniu 31 grudnia 1998 r., jest podstawowym obowiązkiem organów rozpatrujących tego rodzaje sprawy. Wszelkie zaś ustalenia organ musi oprzeć na niebudzących wątpliwości, jednoznacznych dowodach, ocenianych w ich całokształcie. Ustalenie tych okoliczności nie może opierać się jedynie na domniemaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a nie tylko tej części materiału dowodowego, który w ocenie strony skarżącej jest wystarczająca do podjęcia rozstrzygnięcia. Nawet zgodna wola właściciela przedmiotowej nieruchomości i jednostki samorządu terytorialnego nie może samodzielnie przesądzać o zaistnieniu z mocy prawa określonego w art. 73 skutku prawnego. Nie może ona zastąpić prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. Może ona być natomiast przydatna przy kompleksowej ocenie przez organ całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zwrócić należy uwagę, że przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie zawierają żadnych ograniczeń dowodowych, więc zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Jak wynika z akt oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w rozpatrywanej sprawie sporny i niewyjaśniony dostatecznie do wydania prawidłowej decyzji pozostaje w ocenie Ministra fakt zajętości, a przede wszystkim jego zasięgu, czyli właściwe wykazanie i udokumentowanie przez organ I instancji faktu i granic deklarowanego przez stronę skarżącą władania przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie wykazano w sposób wystarczający spełnienia wskazanej w art. 73 ust. 1 ustawy przesłanki zajętości nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną oraz jej ewentualnych granic przestrzennych. O ile fakt zaliczenia ul. [...] do kategorii drogi publicznej nie jest sporny, o tyle uzasadnione wątpliwości organu budzi przebieg granicy tej ulicy i przestrzenny zasięg ewentualnego zajęcia spornej działki pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. W motywach swojego rozstrzygnięcia, uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, Minister podniósł, że materiał dowodowy sprawy, a w szczególności wyrys z mapy ewidencyjnej, z którego wynika, że działka nr [...] zajęta jest pod drogę nie przedstawia stanu zajęcia ww. działki pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa ta nie zawiera bowiem adnotacji (sporządzonej przez geodetę uprawnionego) potwierdzającej, że przedstawiony na mapie stan obrazuje stan zajęcia przedmiotowej działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Rację należy przyznać organowi, że do wykazania przesłanki zajętości i władztwa nie jest wystarczający taki wyrys z mapy ewidencyjnej. Stanowisko organu odwoławczego Sąd uznał zatem za prawidłowe. W ocenie Sądu organ postąpił prawidłowo, stwierdzając, że z akt sprawy nie wynika, aby znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy wyrys z dnia [...] grudnia 2016 r. przedstawiał stan zajęcia przedmiotowej działki pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Podkreślić należy, że okoliczność zajętości działki w tej dacie, jeśli opierać ma się na pracy geodezyjnej, to musi wynikać ze sporządzonej przez uprawnionego geodetę mapy w sposób bezpośredni, a nie dorozumiany. Zdaniem Sądu rację ma także organ odwoławczy, że nie można prawidłowo ocenić, czy na przedmiotowej nieruchomości było sprawowane władztwo publiczne, w sytuacji gdy nierozstrzygnięta pozostaje kwestia zakresu zajętości nieruchomości pod drogę. W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister dokładnie wyjaśnił również, dlaczego już zebrany w sprawie materiał dowodowy w opisanym zakresie jest niewystarczający do prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r., a więc nie jest wystarczający do wydania na tym etapie postępowania dowodowego prawidłowej decyzji administracyjnej.

Podkreślić przy tym należy, że postępowanie odwoławcze wprawdzie jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu I instancji, w którym materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji może być uzupełniony, ale jedynie w niezbędnym zakresie. W żadnym natomiast razie organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym w szczególności uzupełnienia i gromadzenia nowego materiału dowodowego, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia praw stron postępowania do dokonania ich oceny i rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy dwóch instancji. W rozpatrywanej natomiast sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w istotnej części. Tak określone ramy koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego niewątpliwie przekraczają zakres dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie wynikający z treści art. 136 § 1 kpa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1427/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2818/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Na zakończenie przypomnieć należy, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 kpa). Jako dowolne należy zatem traktować ustalenia faktyczne mogące znaleźć wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Oznacza to, że wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sposobu rozstrzygnięcia elementów stanu faktycznego sprawy zapadła w rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji wydana została co najmniej przedwcześnie i to z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też zastosowanie przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie art. 138 § 2 kpa, czyli uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zalecenie uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym przez Ministra zakresie, uznać należy za prawidłowe.

Zdaniem Sądu bez dokładnego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego i wnikliwej oceny zgromadzonych w sprawie dokumentów nie jest możliwe ustalenie, czy dowody, na które powołuje się wnioskodawca i strona skarżąca, są wiarygodnymi dowodami zajętości (i zasięgu ewentualnego władania) przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., czy też ich moc dowodowa może być zakwestionowana wobec ustaleń dokonanych w oparciu o inne, istniejące w sprawie dowody. Oznacza to, że bez zebrania wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego przeanalizowania w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu nie można odebrać właścicielowi prawa własności nieruchomości na podstawie ustaleń nieznajdujących oparcia w całym zebranym i krytycznie ocenionym materiale dowodowym. Kwestia władania i zajętości spornej działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. winna być prawidłowo wyjaśniona i udokumentowana przez organ przed podjęciem rozstrzygnięcia.

Formułując takie stanowisko, Sąd orzekający ma na względzie wywłaszczeniowy charakter omawianej regulacji prawnej oraz fakt, że wszczynane po dniu 31 grudnia 2005 r. przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa postępowania w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wobec upływu terminu do składania wniosków o odszkodowanie, prowadzą do wywłaszczenia byłych właścicieli z ich prawa własności bez żadnego odszkodowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.