Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 366/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, art. 200, art. 205 § 2, art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 7, art. 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi G. W., M. W., M. M., L.M. i I. Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Katowice z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięciuset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, a na rzecz M. M. dodatkowo kwotę 497 (czterystu dziewięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku Inwestora Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t,jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "A" Spółka z o.o. w B., obejmujące budowę budynku zamieszkania zbiorowego (akademika) z funkcją handlowo- usługową przy ulicy [...] wraz z przebudową zjazdu drogowego oraz zagospodarowania terenu na wskazanych działkach obręb B. w K.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowa inwestycja zgodna jest z decyzją nr [...] z dnia [...] r. o warunkach zabudowy, przeniesioną decyzją z dnia [...] r. na rzecz Inwestora. Dodano, że wykonywanie opracowania projektu, wykopów i robót ziemnych zostało poprzedzone dokumentacją geologiczno- inżynierską dla określenia warunków geologiczno- inżynierskich dla planowanej inwestycji, która została zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Dla inwestycji uzyskano zgodę na odstępstwo od warunków technicznych określonych w § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) w postanowieniu Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., umożliwiające wykonanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio w granicy z działkami nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5 i nr 6 k.m. 40, ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi - bezpośrednio w granicy z działką budowlaną nr 6 k.i.4 i ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi - w odległości 1m od granicy z działką budowlaną nr 6 k.m.40 obręb B. w K.

Dodano też, że dla inwestycji wydano zgodę na odstępstwo od art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w piśmie Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. z dnia 19 września 2014 r. - na zbliżenie projektowanego budynku na odległość.3m od krawędzi jezdni.

Wyjaśniono, że zgodnie z postanowieniem Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. dla przedmiotowej inwestycji aktualnie brak jest wpływów wywołanych dokonaną eksploatacją górniczą i nie planuje się prowadzenia eksploatacji górniczej, która objęłaby wpływami opiniowany teren.

Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie prowadzono prawidłowo, rozpatrując składne wnioski w sposób rzetelny i merytoryczny. Organ nie podzielił zastrzeżeń stron postępowania G. W., M. W., G. K., L. M., M. M., I. Z., iż realizacja inwestycji doprowadzi do katastrofy budowlanej czy spowoduje uszkodzenie budynków wpisanych do gminnej ewidencji zabytków. Ze względu na złożoność robót budowlanych w zabudowie śródmiejskiej, sąsiedztwo istniejących budynków, dla bezpieczeństwa prowadzonych robót, ochrony interesów osób trzecich określono w niniejszej decyzji szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie- tj. nałożono obowiązek ustanowienia nadzoru inwestorskiego i zapewnienia nadzoru autorskiego w specjalności konstrukcyjno- budowlanej.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli, S. L., K. B. oraz G. W., M. W., G. K., L. M., M. M. i I. Z.

W piśmie z dnia 2 lipca 2016 r. S. L. podniósł, iż złożone przez Inwestora oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane obarczone jest wadą prawną, gdyż nie uwzględniono służebności wpisanej w księdze wieczystej obejmującej działkę nr 7.

K. B. w swoim odwołaniu z dnia 18 lipca 2016 r., przychylił się do zarzutów S. L., podnosząc, iż informację o obciążeniu nieruchomości Inwestora służebnością podał na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

W kolejnym odwołaniu G. W., M. W., G. K., L. M., M. M. i I. Z .oraz A. G. wskazali na rażące naruszenie przez Prezydenta Miasta K. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego podnosząc, iż działał on w tym postępowaniu tylko i wyłącznie na rzecz i w interesie Inwestora. Wskazano też na rażące naruszenie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a w szczególności art. 5, podnosząc, iż Prezydent wydając decyzję "wiedział i godził się, że dojdzie do katastrofy budowlanej". Zwrócili też uwagę na brak decyzji o przeniesieniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. dotyczącej rozbiórki istniejących budynków na działkach nr 8 i nr 7 na rzecz Inwestora.

Rozpatrując odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku analizy akt sprawy ustalono wydanie w sprawie w dniu 28 listopada 2014 r. (na wniosek pełnomocnika "B" Sp. z .o. o. w T.) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego terenu dla budowy budynku zamieszkania zbiorowego - akademika z funkcją handlowo- usługowo- gastronomiczną w parterze na działach nr 8, nr 7 i nr 6 przy ulicy [...] w K.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ pierwszej instancji, po uzyskaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. udzielił Spółce zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz odmówił zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia - tj. zgody na wykonanie tarasów nad czwartą kondygnacją bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr 5. Następnie organ odwoławczy przypomniał o przeniesieniu na Inwestora decyzji o warunkach zabudowy i rozbiórce 6 budynków znajdujących w kwartale pomiędzy ulicą [...] a ulicą [...].

Organ poinformował także o próbach wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy, zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Wojewoda zrekapitulował, że zarzuty złożonych odwołań sprowadzają się do dwóch kwestii, a mianowicie obciążenia działki nr 7 służebnością gruntową na rzecz właścicieli działki nr 9 oraz "nieuchronnego" wystąpienia katastrofy budowlanej podczas realizacji planowanej inwestycji.

Odnosząc się do pierwszego podnoszonego problemu wyjaśnił, iż w treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości składającej się z działki nr 7 brak jest wpisów potwierdzających prawo przejazdu i przechodu dla skarżących, na które to prawo się powołują. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że nieruchomość skarżących posiada dostęp do drogi publicznej.

Odnosząc się do kwestii dotyczących "nieuchronnego" wystąpienia katastrofy budowlanej w związku z realizację przedmiotowej inwestycji organ stwierdził, że także w tym przypadku zarzuty są nieuzasadnione. Podkreślił, że organ pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie, gromadząc w materiale dowodowym m.in. ekspertyzę techniczną wykonaną w mają 2016 r. przez rzeczoznawcę budowlanego L. F. i projektanta konstrukcji mgr inż. M. B. W toku postępowania Inwestor w kolejnych pismach ustosunkował się do ponoszonych przez skarżących wątpliwości wykazując, iż projektanci wykonali przedmiotową ekspertyzę techniczną zgodnie z przepisami § 206 w związku z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Pomimo to skarżący zarzucili, iż ekspertyza dotyczy budynków, które mają podlegać wyburzeniu, nie zrobiono zaś takiej ekspertyzy dla budynku przy ulicy [...]. Organ w tym zakresie odwołał się do stanowiska Inwestora, podkreślając, iż wyjaśnił on w licznych pismach, że budynek przy ulicy [...] nie graniczy bezpośrednio ze ścianami projektowanego budynku, chociaż leży w strefie jego wpływów. Fakt ten jednak uwzględniono i przyjęto przy założeniu najniekorzystniejszego wariantu - tj. osunięcia się ścian wykopu, przewidując i wskazując w projekcie sposoby zabezpieczenia ścian wykopu. Wyjaśniono, opierając się na przygotowanej przez Inwestora opinii, że charakter konstrukcji tego budynku nie odbiega od budynków sąsiadujących i konstrukcyjnie jego sposób zabezpieczenia należy rozpatrywać analogicznie jak budynków wymienionych w dokumentacji. Organ dodał dalej, że do akt sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji dołączone zostało postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. wskazujące na brak wpływów wywołanych dokonaną eksploatacją oraz brak planów prowadzenia eksploatacji górniczej na tym terenie. Podkreślił też załączenie do projektu budowlanego dokumentacji geologiczno- inżynierskiej dla określenia warunków geologiczno- inżynierskich dla projektowanej inwestycji, stwierdzające, iż przedstawione w opracowaniu rozpoznanie podłoża dla projektowanej inwestycji jest wystarczające dla jej prawidłowego posadowienia. Nie jest zaś rolą organu weryfikowanie wyników badań i założeń przyjętych w konstrukcji, które sporządzone zostały przez osoby posiadające stosowane uprawnienia.

Organ dodał też, że w aktach sprawy znajduje się pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r., w którym pozytywnie zaopiniował on projektowaną inwestycję. W zakresie zarzutu odwołujących się co do sfałszowania mapy dotyczącej terenu inwestycji, organ nie uznał go za zasadny, podnosząc, iż budynek przy ulicy [...] nie został domalowany ale został zaznaczony innym kolorem.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż warunki udzielenia pozwolenia na budowę reguluje art. 34 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Po sprawdzeniu przedłożonego projektu i nie stwierdzeniu braków, stosowanie do art. 35 ust. 4 w razie spełnienia wymaga określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy potwierdził, iż inwestycja spełnia parametry ustalone w decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] r. Po uzyskaniu pozwolenia na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz po stwierdzeniu, iż przedłożony projekt budowlany jest kompletny, został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, a do dokumentacji dołączono wymagane prawem opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, brak było podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy podkreślił, iż gdy Inwestor spełnił wszystkie prawem określone warunki - organ ma obowiązek wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu architektoniczno- budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Odrębne skargi na powyższą decyzję złożyli - pismem z dnia 22 marca 2017r., reprezentowany przez pełnomocnika S. L. oraz pismem z dnia 31 marca 2017 r. G. W., M. W., G. K., L. M., M. M. i I. Z. oraz A. G.

S. L. w swojej skardze zarzucił decyzji Wojewody Śląskiego naruszenie przepisów prawa materialnego , tj.:

- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przedłożony projekt budowlany jest sprzeczny z prawem oraz interesem osób trzecich, tj. właścicieli nieruchomości władnącej posiadający służebność przechodu i przejazdu na nieruchomości, na której ma być wykonane zamierzenie budowalne,

- art. 4 cytowanej ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż inwestor wykazał posiadanie nieruchomości na cele budowlane w sytuacji gdy prawo własności, z którego wywodzi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest obciążone ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności dla każdorazowego właściciela nieruchomości przy ulicy [...] w K. a na zawarcie umowy cywilnoprawnej inwestor nie posiada zgody wszystkich współwłaścicieli,

oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy wydanie decyzji w niniejszej decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy K. - w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej,

- art. 84 § 1 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie wniosków stron postępowania o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ,

- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego,

- art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu uniemożliwiając złożenie wniosków dowodowych oraz wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brak zapewnienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu (art. 145 §1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego). Uwzględniając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów.

W drugiej skardze G. W., M. W., G. K., L. M., M. M. i I. Z. oraz A. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. wskazując na rażące naruszenie art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, całkowicie odrzucając zgłaszane wnioski dowodowe skarżących jako niewiarygodne i składne bez podstawy prawnej, opierając się jedynie na wyjaśnieniach Inwestora. Podnieśli, iż pomimo wniosku nie został przesłuchany rzeczoznawca budowlany, do postępowania dopuszczona została sfałszowana mapa projektowa z domalowanym budynkiem przy ulicy [...]. Podnieśli też rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego - tj. art. 5, który określa podstawowe zasady, jakie winny być spełnione przy projektowaniu i budowie obiektów budowlanych. Wnieśli też o dopuszczenie dodatkowych dowodów celem ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu podkreślili, że budynek skarżących ma nietypową zabudowę, co uwarunkowane jest kształtem działki, na której jest posadowiony. Część budynku skarżących wybudowana jest poza zabudową szeregową wzdłuż ulicy [...] i ta część budynku nie ma żadnego wsparcia. Dlatego też prowadzenie głębokich wykopów przy tej ścianie (która jest nieotynkowana i jest w złym stanie technicznym) może doprowadzić do katastrofy budowlanej. Podkreślili, że z załączonych do projektu map wynika, iż budynek ten nie był brany pod uwagę przy przygotowaniu przedmiotowego projektu budowlanego, nie ma więc Inwestor wiedzy o głębokości jego fundamentów, ani o jego stanie technicznym. Także przygotowana w sprawie ekspertyza techniczna nie odnosi się do tego problemu. Nie były przeprowadzone oględziny tego budynku. Zdaniem skarżących organ odwoławczy "dokonał jeszcze dodatkowej manipulacji dotyczącej złożonej dokumentacji", gdyż "wymyślono i stworzono pozory istnienia jakiejś dodatkowej dokumentacji technicznej oceniającej stan techniczny istniejących budynków". Podkreślili, iż ekspertyza techniczna nie stanowi odrębnego opracowania, nie została więc dołączona do projektu budowlanego, lecz stanowi jego integralna cześć opisową. Nadto nie wyjaśniono dlaczego budynek przy ulicy [...] nie został naniesiony na mapy i nie został ujęty w części opisowej projektu. Nie ustalono też dokładnie, w jakiej odległości od ściany tego budynku ma być realizowana inwestycja, co może doprowadzić do katastrofy budowlanej.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda Śląski wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. G., wobec nieuzupełnienia braku formalnego.

Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. skarżący G. W., M. W., G. K., L. M., M. M. i I. Z. uzupełnili swą skargę dodatkowym pismem z dnia 15 stycznia 2018 r., w którym wyrazili swoje dalsze zastrzeżenia, podkreślając, iż z uwagi na zły stan techniczny budynku przy ulicy [...] oraz planowane głębokie wykopy może dojść do katastrofy budowlanej. Wnieśli o dokonanie wizji lokalnej celem ustalenia usytuowania spornej inwestycji od budynku mieszkalnego. Dodali, że w sprawie Spółka wniosła o udzielenie odstępstwa od przepisów techniczno - budowlanych, ale wnioskodawca nie uzasadnił swego wniosku. Nie zostało zatem wykazane, że przedmiotowa inwestycja nie spowoduje zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a takie twierdzenia Prezydenta Miasta K. są gołosłowne i niczym nie uzasadnione.

Z kolei pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. S. L. cofnął swoją skargę.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie ze skargi S.L.

W piśmie z dnia 7 marca 2018 r. reprezentowana przez pełnomocnika Spółka "A’ Sp. z o.o. w B. odniosła się do złożonego na rozprawie pisma skarżących dowodząc, iż dołączona w styczniu 2018 r. opinia techniczna dotycząca stanu technicznego budynku przy ulicy [...] nie stanowi podstawy do stwierdzenia uchybień pozwolenia na budowę. Kwestia stanu technicznego tego budynku może być prowadzona w odrębnym trybie - art. 61, art. 66 Prawa budowlanego. Podkreśliła, że przedmiotowa opinia nie bierze pod uwagę faktu, iż przewidziane przez "A" środki bezpieczeństwa, przesądzają o tym, że prace budowlane nie będą miały wpływu na budynek przy ulicy [...]. Przekonanie, iż przedmiotowa inwestycja nieuchronnie doprowadzi do katastrofy budowlanej oparte jest na całkowicie mylnym założeniu, co wynika z przewidzianych w projekcie zabezpieczeń i rozwiązań technicznych. Wobec spełnienia ustawowych wymagań określonych w art. 35 Prawa budowlanego nie było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej M. M. poparł jej osobistą skargę, popierając także zarzuty cofniętej skargi. Podniósł, iż w postępowaniu nie brała udziału H. F., która miała legitymację do uczestniczenia w nim, podając, że nie jest jej pełnomocnikiem. Zakwestionował postanowienie o udzieleniu odstępstwa w udzieleniu pozwolenia na budowę, gdyż Minister nie analizował akt sprawy, podobnie jak Prezydent. Dodał, że w opinii technicznej projektant stwierdził, że badał budynek skarżącej od wewnątrz, ale faktycznie nigdy w nim nie był. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania .

Skarżąca G. W. podtrzymała skargę i zawartą w niej argumentację, dodatkowo podnosząc, iż w sąsiedztwie planowanej inwestycji są kluby, gdzie przebywa wiele osób, którym może także zagrozić katastrofa.

Skarżący M. W. podtrzymał skargę oraz podkreślił, że nigdy nie dokonywano ich budynku. Dodał, że budynek ten jest w należytym stanie, ale zagraża mu przedmiotowa inwestycja.

Pełnomocnik Spółki wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, iż zarzut braku udziału wymienionej strony w postępowaniu jest spóźniony. Podobnie jak inne zarzuty powinien być on zgłoszony w postępowaniu administracyjnym.

Podkreślił, ze zostały spełnione wszystkie wymagania prawne obligujące organ do wydania pozytywnej decyzji dal Inwestora. Dodał, że tego rodzaju inwestycje są przeprowadzane w innych miejscach w podobnych warunkach i ma zagrożeń katastrofą budowlaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tjedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 27) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tjedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. 2017, poz. 1332). Zgodnie z art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z cytowanym art. 9 ust. 1 Prawo budowlanego w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7, w tym . m.in. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. W myśl ust. 2 tego przepisu organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo.

W niniejszej sprawie tak organ pierwszej instancji, jak również Wojewoda Śląski w swoich decyzjach odwołują się do postanowienia z [...] r. udzielającego Inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Jednak Prezydent Miasta K. który jest organem właściwym do wydania zarówno postanowienia, jak i późniejszej decyzji zatwierdzającej projekt budowlane i udzielającej pozwolenia na budowę w uzasadnieniu tego drugiego rozstrzygnięcia winien był przedstawić wyczerpujące uzasadnienie tego faktu, tj. był zobowiązany przedstawić szczegółowe przesłanki udzielenia zgody na takie odstępstwo. Nie uczynił tego jednak, stwierdzając jedynie, że uzyskano zgodę na odstępstwo od warunków technicznych. Udzielone odstępstwo od warunków technicznych nie zostało więc prawidłowo uzasadnione, podczas gdy organ w decyzji winien wypowiedzieć się co do warunków pożarowych, kwestii zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, pogorszenia warunków sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "za przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego należy uznać sytuację, kiedy inwestor pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością budowlaną i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na taki cel - nie może zrealizować swego prawa podmiotowego jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej ze względu na przepisy techniczno-budowlane." (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 765/10). Teza ta znajduje doprecyzowanie m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 1025/11, gdzie stwierdzono: "(...), że każde odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych może być zaaprobowane przez organy tylko w sytuacji bezwzględnej konieczności, gdy rzeczywiście bez jego dokonania niemożliwe jest zrealizowanie obiektu. Dopiero w sytuacji bezwzględnej konieczności, «w szczególnie uzasadnionym przypadku» takie odstępstwo może być zaaprobowane. (...) Fakt, że inwestor zaplanował na przedmiotowej nieruchomości budowę obiektu o takich gabarytach i powierzchni, że niemożliwe jest zachowanie przewidzianych w przepisach odległości budynku od granicy sąsiedniej działki, nie może przesądzać o konieczności udzielenia zgody na odstępstwo. Innymi słowy nie można mówić o szczególnie uzasadnionym przypadku w rozumieniu art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy inwestor mógł zaplanować budowę obiektu o mniejszych rozmiarach, który spełniałby wymagania przepisów techniczno-budowlanych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 493/06)."

Ta ostatnia kwestia nie została w toku dotychczasowego postępowania przed organem pierwszej instancji wyjaśniona. Nie jest więc możliwe w takich okolicznościach sprawy bezkrytyczne zaakceptowanie udzielonego odstępstwa, jeśli nie zostały powody takiego postępowania organu pierwszej instancji wyjaśnione. Są to kwestie o podstawowym znaczeniu, bowiem ze względu na użycie w przepisie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego klauzuli generalnej opartej na zastosowaniu pojęcia nieostrego, wypełnienie jej treścią następuje przez organ stosujący prawo na gruncie ustalonego stanu faktycznego. Organ stosujący prawo ma więc obowiązek wyjaśnić okoliczności sprawy i ocenić, czy może je uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Wobec tego organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien brać pod uwagę charakter przepisu techniczno-budowlanego, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt budowlany i ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej. W sytuacjach szczególnych, wynikających z warunków lokalnych, takich jak kształt i wymiary nieruchomości, położenie względem nieruchomości sąsiednich, ukształtowanie terenu, stan zagospodarowania danej nieruchomości i terenów sąsiadujących, istnieje potrzeba wyważenia interesów indywidualnych i interesu publicznego, która uzasadniałaby wyłączenie stosowania określonych przepisów techniczno-budowlanych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 472/15).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów uznać trzeba, że wyjaśniania organów w zakresie ewentualnego wpływu inwestycji na budynek przy ulicy [...] też nie został jednoznacznie wyjaśniony. Zgodzić się trzeba z twierdzeniem inwestora, że stan techniczny tego budynku to odrębna sprawa, tym niemniej istotne jest usytuowanie tego budynku względem planowanej inwestycji i jej oddziaływanie na ten budynek. W aktach sprawy nie ma wyczerpującego stanowiska w tym zakresie, nie można zatem bezrefleksyjnie odeprzeć zarzutu skarżących o zagrożeniu katastrofą budowlaną, tym bardziej, że z projektu wynika, że przewidziane są głębokie wykopy w bezpośrednim sąsiedztwie jednaj ze ścian budynku przy ulicy [...].

Nie mogą natomiast być uznane za uzasadnione zarzuty zgłoszone na rozprawie dotyczące pominięcia w postępowaniu jednej ze stron tego postępowania. Nawet jeśli uznać, że faktycznie wymieniona winna była być uznana za stronę tego postępowania i nie brała w nim udziału nie z własnej winy, to stronie tej przysługuje odrębne prawo wznowienia tego postępowania. Nie mogą natomiast powoływać się na ten fakt inni uczestniczy tego postępowania.

Z kolei odnosząc się do zarzutu wymienionej w cofniętej skardze S. L., a mianowicie postępowania dotyczącego ustalenia treści księgi wieczystej w zakresie obciążenia działki Inwestora nr 7 służebnością przechodu i przejazdu dla każdorazowych właścicieli nieruchomości przy ulicy [...], to po pierwsze postępowanie to nie zostało zakończone, a w składu orzekającego nie jest ono zagadnieniem wstępnym dla niniejszej sprawy, a nadto prawo to dotyczy właścicieli nieruchomości przy ulicy [...], który mogą z niego skorzystać lub nie, a wobec cofnięcia skargi, najwyraźniej doszło między stronami do ugody w tym zakresie.

Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji wobec braku dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału

dowodowego, czyli naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w rezultacie brak wykazania wystąpienia w niniejszej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku dopuszczającego odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach, obejmujących solidarny wpis od skargi (500 zł) i dodatkowo w stosunku do skarżącej M. M.- koszty zastępstwa procesowego (480 zł i 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 10 ze zm.).