Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 49/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 247 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 26 § 5, art. 553 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1577
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg M.W. i P.P. jest Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik PUCS) z dnia [...] września 2018 r. znak [...], o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie w lokalu [...] w [...], tj. poza kasynem gry, gier na automacie o nazwie [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że funkcjonariusze UC w [...] w 15 grudnia 2015 r. przeprowadzili kontrolę pomieszczeń opisanego wyżej lokalu, należącego do [...] W jej trakcie stwierdzili, że w lokalu tym znajdują się dwa automaty do gier, w tym automat o nazwie [...].

Na podstawie przeprowadzonego na tym automacie do gry eksperymentu procesowego wykazano, że stanowi on urządzenie służące do urządzania gier losowych w rozumieniu art. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 471; zwana dalej u.g.h.). Ustalenia te znalazły potwierdzenie w sprawozdaniu z badania automatów przeprowadzonego przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...]; stwierdzono w nim, że gry rozgrywane na przedmiotowym urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach określone w art. 2 ust. 3 u.g.h.

W toku prowadzonego postępowania ustalono ponadto, że P.P. i M.W. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej [...] s.c. mieli zawartą w dniu 2 stycznia 2015 r., umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Na jej podstawie zleceniobiorca (wspólnicy spółki cywilnej) zobowiązani byli do: świadczenia usług transportowych, pobierania gotówki z urządzeń, prowadzenia stałego serwisu urządzeń, zapewniającego utrzymanie urządzeń do gier rozrywkowych w dobrym stanie technicznym. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenia ryczałtowe, liczone od każdego aktywowanego w danym miesiącu automatu w kwocie 200 zł brutto.

W tych okolicznościach UCS postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., wszczął wobec w/w (wspólników spółki cywilnej) postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, po czym decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], podjętą na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), art. 160 ust. 1 pkt 6, art. 254 ustawy z 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.), art. 2 ust. 3 i 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h. - wymierzył solidarnie M.W. i P.P. – wspólnikom byłej spółki cywilnej [...] s.c. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzanie w lokalu [...] w [...], tj. poza kasynem gry, gier na automacie o nazwie [...].

Odwołania od powyższej decyzji złożyli odrębnie P.P. i M.W., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2018 r. - wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 2 ust. 3 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 91 u.g.h. - DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji nastąpiło według stanu prawnego obowiązującego w dniu ujawnienia zdarzenia oraz istniejącego w tym dniu stanu faktycznego. Wskazał, że przepis art. 89 u.g.h. został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017 r. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji jest względniejszy dla strony skarżącej. Dlatego też w brzmieniu sprzed nowelizacji znalazł zastosowanie w sprawie.

Odnosząc się do meritum sprawy, Organ wyjaśnił, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sporny automat umożliwiał prowadzenie gier, których prawnie istotne elementy ujęte zostały w art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. Automat jest urządzeniem elektronicznym o losowym charakterze urządzanych na nim gier, a grający mieli możliwość uzyskania zarówno wygranej rzeczowej jak i pieniężnej. W związku z tym DIAS uznał, że wnioski płynące z wyników przeprowadzonego eksperymentu i opinii laboratorium pozwalają na uznanie, że zainstalowany automat umożliwiał prowadzenie gier w rozumieniu przepisów u.g.h. W dalszej części Dyrektor DIAS wskazał, że ponieważ urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest osoba stwarzająca odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry, odwołujący się byli wspólnicy spółki cywilnej to wypełnili swoim zachowaniem znamiona pojęcia urządzania gier na automacie. Za adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej uznany może być każdy podmiot urządzających gry na automatach poprzez ich udostępnianie, zarządzającymi nimi, lub pobierający korzyści z tej działalności. Urządzanie gier to więc nie tylko ich organizowanie rozumiane jako bezpośrednie oferowanie gier grającym. To proces w skład którego zaliczyć należy także czynności sprowadzające się do użyczenia, dostarczenia urządzeń do gier oraz ich obsługi. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zapisy umowy łączącej spółkę cywilną z przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o.. Wskazano na zakres usług świadczonych przez wspólników spółki cywilnej, polegających na usługach transportowych, pobieraniu gotówki z urządzeń, prowadzenia stałego serwisu tych urządzeń do gier rozrywkowych, w celu utrzymania ich w dobrym stanie technicznym. Z przeprowadzonego przesłuchania K.C. pracownika spółki cywilnej wynika, że do jego obowiązków należało serwisowanie, instalowanie i obsługa automatów do gier w lokalu [...]. Świadek miał także wykonywać comiesięczne rozliczenie automatów, wyjmował z nich pieniądze, sporządzał protokoły, które wraz z gotówką przekazywał do [...] s.c. W świetle powyższego Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżących, że ich udział w przedsięwzięciu sprowadza się tylko do takiego działania, które nie wpisuje się w pojęcie urządzającego gry na automatach. DIAS odnosząc się do wyroków Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w [...] przedłożonych przez strony, wskazał iż wyroki te nie dotyczą urządzania gier na automatach objętych niniejszym postępowaniem. Ponadto podkreślono, że postępowanie karne i administracyjne są odrębnymi procedurami. Za bezzasadne uznano także zarzuty polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez organ pierwszej instancji, że skoro spółka cywilna nie miała osobowości prawnej i nie była przedsiębiorcą to obowiązki administracyjne nie podlegają przejściu na skutek przekształcenia w Spółkę Jawną. Dyrektor Izby podzielił przyjęty w orzecznictwie sądowym pogląd, iż spółka cywilna która jest umownym stosunkiem cywilno-prawnym o charakterze obligacyjnym, co do zasady nie może być podmiotem praw i obowiązków. Jednakże w u.g.h. brak jest unormowań na podstawie których można byłoby konstruować odrębną i samoistną podmiotowość spółki cywilnej dla celów tej ustawy, w tym kształtujących odpowiedzialność za delikt administracyjny z art. 8 u.g.h. Tylko wspólnicy spółki mogą występować jako strony postępowania administracyjnego w sprawie urządzania gier poza kasynem gry i na wspólników wyłącznie może zostać nałożony obowiązek poniesienia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 punkt 2 u.g.h. Dlatego kwestia przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla oznaczenia stron przedmiotowego postępowania. Źródłem odpowiedzialności nie jest stosunek zobowiązaniowy a okoliczności obiektywne polegające na naruszeniu przez osoby fizyczne warunków ustawowych urządzania gier na automatach rozumieniu u.g.h.. Za brakiem następstwa prawnego w odniesieniu do obowiązku obciążenia karą pieniężną przemawia również charakter prawny tego obowiązku, gdyż jest to sankcja za naruszenie zakazu przewidzianego w u.g.h. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wykazał w sposób bezsporny, że w przedmiotowej sprawie to właśnie wspólnicy spółki [...] s.c. byli podmiotami urządzającymi nielegalne gry hazardowe. Dodano również, iż urządzanie gier hazardowych wbrew przepisom u.g.h. nie wyklucza możliwości nałożenia kary pieniężnej również na inne osoby uczestniczące w opisanych procederze.

Odrębne skargi (lecz o tożsamej treści) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...] złożyli M.W. i P.P., wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Skarżący podnieśli zarzut nieważności opisanej powyżej decyzji, określony

w art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zakwestionowali wymierzenie kary bez wskazania definicji legalnej pojęcia "urządzający", co stanowi zaprzeczenie wartościom konstytucyjnym. W ich ocenie takie postępowanie może powodować dowolność

w zakresie karania, co jest sprzeczne z zasadą państwa prawa. Z natury prawa nałożenie sankcji winno być precyzyjnie określone, by obywatel wiedział ze źródeł prawa co mu grozi i za co.

Podkreślili, że wszystkie postępowania w przedmiocie kar prowadzone były przeciwko [...] s.c., przeciwko wspólnikom tej spółki. Tymczasem na mocy orzeczenia Sądu z 8 grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w [...] spółka jawna. Decyzja organu I instancji wydana została w 2017 r., a zatem stroną i zobowiązanym powinna być spółka jawna.

Podnieśli także, że nigdy nie urządzali gier na automatach poza kasynem gry, ich spółka była operatorem, czyli podmiotem całkowicie zależnym od faktycznego urządzającego. Ich zdaniem brak zdefiniowania pojęcia "osoby urządzającej" może stanowić pole do nadużyć. Wskazali, że sądy karne uznają, że zachowanie opisane przez organy w niniejszej sprawie nie stanowi "urządzania" w rozumieniu art. 89 ustawy o grach hazardowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skargi jako niezasadne, zostały przez Sąd oddalone.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie pozostaje prawidłowość wymierzenia skarżącym, jako wspólnikom byłej spółki cywilnej, solidarnie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Postawione w skardze zarzuty oraz ich argumentacja, były już rozpatrywane przez WSA w Rzeszowie w wyrokach z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Rz 936/18, oraz z 16 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Rz 733/18. Powyższymi wyrokami Sąd pierwszej instancji oddalił skargi w/w na decyzje administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej. WSA podziela poglądy prawne, które zaważyły w tych sprawach o nieuwzględnieniu skarg P.P. i M.W. Z racji zbliżonego stanu faktycznego i prawnego w tych sprawach, wyrażone we wskazanych orzeczeniach Sądu stanowisko skład orzekający uznaje za własne.

Podstawą odpowiedzialności skarżących jest to, że brali oni udział w procesie urządzania gier hazardowych, poza kasynem gry. Im też przysługiwały prawa procesowe w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary.

W tej kwestii należy stwierdzić, iż organ odwoławczy prawidłowo uznał, że z uwagi na brak zdolności prawnej, zwłaszcza na gruncie przepisów u.g.h., spółka cywilna nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było bowiem w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyło się wymierzeniem im solidarnie kary pieniężnej, jako osobom fizycznym - wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanej sprawy.

Skoro więc spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona kara na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Kara ta została więc prawidłowo nałożona na wspólników i to oni byli stronami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania.

Z przedstawionych względów zarzut naruszenia w opisanym wyżej zakresie przepisów postępowania Sąd uznał za niezasadny. Nie można więc stwierdzić, że spełniona została przesłanka nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p.

Sąd nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług zawarli skarżący jako wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Wprawdzie na podstawie wspomnianej umowy skarżący podjęli się czynności kwalifikowanych na gruncie u.g.h. (współorganizując gry na automatach), jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe w prowadzonych w tym przedmiocie postępowaniach.

W tym miejscu należy też zaznaczyć, iż K.s.h. stanowi ze swej istoty regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2, zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowej strony spraw, dotyczących kwestii pozostających poza zakresem jego regulacji.

Tak samo z art. 26 § 5 K.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawnych charakter wskazanego przepisu, ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju, nawet w nieskonkretyzowanej formie, nie spoczywała na spółce cywilnej.

NSA w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. II GSK 1540/18, LEX, w odniesieniu do identycznego problemu prawnego wyrażonego w skardze wyraził przekonujące stanowisko, iż w myśl art. 26 § 4 k.s.h. spółka, o której mowa w art. 860 Kodeksu cywilnego (spółka cywilna), może być przekształcona w spółkę jawną, a stosownie do § 5 z chwilą wpisu do rejestru spółka przekształcona staje się spółką jawną. Spółce tej przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników. Stosownie do mającego odpowiednie zastosowanie przepisu art. 553 § 2 i 3 k.s.h. spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej, a wspólnicy spółki przekształcanej uczestniczący w przekształceniu stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej. Orzeczone kary nie stanowią majątku wspólnego wspólników, ani też zezwoleń, koncesji oraz ulg, o których mowa w art. 553 § 2 k.s.h., dlatego przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie spowodowało przejścia obowiązku zapłacenia kar na powstałą w wyniku przekształcenia. W konsekwencji spółka jawna nie mogła stać się stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie nałożenia kary na osoby fizyczne będące wspólnikami spółki cywilnej.

Jeżeli chodzi o samą kwestię charakteru przepisów stanowiących podstawę wymierzenia kary na urządzanie gier na automatach poza kasynem gry zauważyć należy, że NSA uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r., wydaną w sprawie II GPS 1/16 (LEX), w sposób wiążący stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem, podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Pogląd jakoby niedopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny" nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.

W myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. II GSK 1540/18, LEX, z dnia 21 maja 2019 r., sygn. II GSK 1140/17, CBOSA).

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje ustalony w postępowaniu administracyjnym zakres zaangażowania skarżących w proces organizowania gier na automatach, wynikający z zawartej przez nich umowy. Sąd podziela stanowisko rozstrzygających niniejszą sprawę organów, że skarżący stanowili istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach. Na podstawie zawartej umowy świadczyli usługi, odpowiadając za logistyczną stronę nielegalnego przedsięwzięcia, w ramach którego właściciel automatów udostępnił graczom automaty do gier. Rola skarżących polegała na świadczeniu usług w zakresie dystrybucji urządzeń do gry i zapewnienia sprawnego ich działania za wynagrodzeniem ryczałtowym, liczonym od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu. Bez ich udziału w przedsięwzięciu proces urządzania gier nie byłby możliwy. W tej więc sytuacji, nawet działalnie na zlecenie Spółki nie pozwala na wyłączenie odpowiedzialności skarżących, którzy, jak wynika z zawartej przez nich umowy, a w szczególności załącznika do niej, mieli pełną świadomość co do tego, że aktywnie uczestniczą w nielegalnym przedsięwzięciu. Mimo to podjęli się uczestnictwa w nim we współpracy z innymi jego uczestnikami, realizując niezwykle istotny fragment tej działalności, odnoszący się do faktycznie realizowanych czynności. Mając to na względzie nie sposób jest pominąć ich udziału w przedsięwzięciu jedynie w oparciu o formalną podstawę nawiązania współpracy z pozostałymi wspólnikami, jaką stanowiła umowa zlecenia. Istotą tej umowy, niezależnie od jej nazwy, było bowiem podjęcie współpracy z pozostałymi podmiotami, których działanie łącznie składało się na efekt w postaci stworzenia warunków umożliwiających zainteresowanym osobom korzystanie z gier na automatach poza kasynem gry. Zakres obowiązków skarżących nie ograniczał się więc do samego świadczenia usług stricte serwisowych. Słusznie zatem uznano skarżących za "urządzających" gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. .

Argumentu przemawiającego za stwierdzeniem niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym za jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego nie może stanowić też fakt, że skarżący został uniewinniony przez sąd karny od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Wynika to przede wszystkim z tego, że zasady odpowiedzialności karnej i administracyjnej oparte są na zupełnie innych regułach. Odpowiedzialność administracyjna, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie ma bowiem charakter zobiektywizowany i jest niezależna zarówno od ustalenia winy objętego nią podmiotu, jak i wykazania spełnienia przez niego określonych przesłanek, składających się na stronę podmiotową czynu w ujęciu prawnokarnym. Natomiast w przypadku odpowiedzialności karnej, elementy te są niezwykle istotne. Jeżeli chodzi o stronę podmiotową czynu zabronionego o charakterze umyślnym niezbędnym jest wykazanie, iż skarżący miał świadomość znamion określonego czynu zabronionego i działał w tym zakresie z zamiarem ich realizacji oraz że nie zachodzą inne okoliczności wyłączające tę odpowiedzialność, takie jak działalnie w warunkach błędu.

Kolejnym warunkiem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej jest przypisanie jej znamion winy w odniesieniu do konkretnego czynu. To stanowi niezwykle istotny warunek zmaterializowania się odpowiedzialności karnej, nieznajdujący odpowiednika na gruncie prawa administracyjnego.

Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego kopii wyroków, powodem uniewinnienia go od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. było nie tyle wykluczenie zrealizowania przez niego znamion czynu zabronionego składających się na urządzanie gier, ale niezrealizowanie przez niego znamion podmiotowych przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Sąd wykluczając uznanie realizowanych przez skarżącego czynności za urządzenie gier w rozumieniu art. 107 § 1 K.k.s. stwierdził, że mogłyby one być zakwalifikowane jako jedna z form zjawiskowych tego czynu w postaci pomocnictwa do jego popełnienia przez inną osobę. Jednocześnie Sąd wykluczył możliwość pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej z uwagi na to, że działał on w warunkach usprawiedliwionego błędu co do karalności swojego czynu (art. 10 § 4 K.k.s.). Błąd ten związany był z kontrowersjami prawnymi co do możliwości powoływania się na określone regulacje u.g.h. wynikającymi z ewentualnego stwierdzenia ich technicznego charakteru.

Zasady odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z którymi wymierzono skarżącym karę w niniejszej sprawie, nie uwzględniają działania w ramach błędu co do znamion określonego deliktu administracyjnego. Nie pozwalają też na rozróżnianie, w oparciu o wzajemne relacje i zależności, ról poszczególnych podmiotów składających się na cały proces urządzania gier wbrew przepisom ustawy, czy też stopniowanie odpowiedzialności za nie ze względu na ich doniosłość i znaczenie. W tej więc sytuacji nawet wyłączenie odpowiedzialności karnej skarżących nie pozwala na stwierdzenie, że nie powinni oni odpowiadać na podstawie przepisów u.g.h.

W tym miejscu dodać też należy, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a., sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Wyroki na które powołuje się skarżący nie są wyrokami skazującymi, wobec czego ustalenia poczynione w sprawie w której zostały wydane nie są wiążące na gruncie przedmiotowej sprawy.

Tak więc stwierdzenia sądu karnego nie stoją w sprzeczności z ustaleniami rozstrzygających niniejszą sprawę organów. Nie mogą być też argumentem wskazującym na to, że stanowisko tychże organów stanowi w istocie naruszenie prawa.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., rozpoznane skargi oddalił.