Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 73/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 15, art. 119, art. 122, art. 125
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. zakazał "A" Sp. z o.o. w L. użytkowania obiektu hotelu "C", zlokalizowanego w segmencie "Ga" budynku przy ul. [...] w S. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie organ administracji pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r. działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), wystosował do tejże Spółki, jako zobowiązanego upomnienie, doręczone w dniu 26 sierpnia 2014 r. W związku z ustaleniami z czynności kontrolno-rozpoznawczych, przeprowadzonych w dniu 9 września 2014 r. w celu sprawdzenia realizacji powyższej decyzji. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Sosnowcu sporządził w dniu [...] r. tytuł wykonawczy w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym wraz z klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej, do którego dołączył kopię dowodu doręczenia upomnienia, zaś postanowieniem z tej samej daty nr [...] organ egzekucyjny nałożył na Spółkę grzywnę w wysokości 15.000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku, określonego w tytule wykonawczym oraz ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł i jednocześnie wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku w terminie do dnia 8 października 2014 r. Jako podstawę prawną postanowienia organ egzekucyjny powołał art. 122 § 1 i 2, art. 121 § 2 i 3 w zw. z art. 119 oraz art. 17 § 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 26 § 4 i art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyżej powołanej. W uzasadnieniu organ podał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia wynika z braku realizacji decyzji o zakazie użytkowania obiektu, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, pomimo wystosowanego upomnienia. Wysokość grzywny uzasadniono charakterem obowiązku i względami bezpieczeństwa użytkowników obiektu. Nadto, organ egzekucyjny pouczył zobowiązaną Spółkę, że w razie niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie 14 dni od doręczenia postanowienia i w przypadku jej nieuiszczenia wraz z opłatą w wyznaczonym terminie, zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Zobowiązana Spółka wniosła zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W zażaleniu zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i 77 kpa poprzez niezbadanie jej sytuacji majątkowej i brak wyważenia zakresu podjętych przez nią czynności, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym obiekcie, a także nieuwzględnienie interesu społecznego i jej słusznego interesu,

- art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie uciążliwego środka,

- art. 31 ust. 3 Konstytucji z uwagi na brak zachowania proporcji pomiędzy korzyścią, jaką ma przynieść zastosowany środek przymusu, a ciężarem nałożonym na jednostkę,

- art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie faktu podjęcia działań w celu zniwelowania zagrożeń, leżących u podstaw nakazu wyłączenia obiektu z użytkowania.

Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Jednakże [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zażalenia nie uwzględnił. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania stwierdził, że nałożony obowiązek nie został wykonany, przez co budynek hotelowy jest nadal eksploatowany w sposób powodujący zagrożenie życia ludzi. Grzywna w celu przymuszenia ma zatem doprowadzić do wykonania obowiązku polegającego na rezygnacji z użytkowania niebezpiecznego budynku. Zdaniem organu II instancji, wysokość grzywny jest też adekwatna do okoliczności sprawy i nie jest zbyt uciążliwa dla zobowiązanej Spółki, która nadal prowadzi komercyjną działalność w tym obiekcie hotelowym. Jest zatem ona proporcjonalna do rodzaju nieprawidłowości i stopnia zagrożenia, a także sytuacji majątkowej właściciela hotelu. Zastosowany środek jest też dopuszczalny, bowiem egzekwowany obowiązek nie został wykonany i nie stał się bezprzedmiotowy. Zatem argumentacji zobowiązanej Spółki nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego zobowiązana Spółka ponowiła zarzuty i argumentację, zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Dodatkowo skarżąca wskazała na naruszenie przez organ odwoławczy art. 141 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa z powodu utrzymania w mocy postanowienia, wydanego z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, co jej zdaniem winno skutkować co najmniej jego uchyleniem i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżąca Spółka zaakcentowała, że organ II instancji nie podjął żadnych czynności, zmierzających do weryfikacji jej twierdzeń, co do podjęcia prac, zmierzających do wyeliminowania zagrożenia, które stanowiło podstawę do wydania decyzji z dnia [...] r. Jej zdaniem, nie uzasadniono też należycie wysokości nałożonej grzywny, ani nie zbadano jej kondycji finansowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację, powołując się dodatkowo na długi okres niewykonania nałożonego obowiązku, bowiem kontrole wykazały, że w hotelu nadal nocują liczne grupy gości – przy braku wymogów do ewakuacji w przypadku pożaru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej stopniu skutkującym wznowieniem postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w świetle art. 145 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zdaniem sądu administracyjnego, w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki ustawowe do nałożenia grzywny w celu przymuszania, a jej wysokość została należycie uzasadniona przez organy obydwu instancji.

Z mocy art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

W niniejszej sprawie jest zaś oczywiste, że skarżąca Spółka nie wykonała obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia [...] r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Fakt ten wynika z kontroli budynku hotelu, co do którego orzeczono zakaz użytkowania, przeprowadzonych w dniach 18 lipca, 21 sierpnia oraz 9 września 2014 r. Skarżąca nie wykonała też obowiązku, pomimo doręczenia jej upomnienia w dniu 26 sierpnia 2014 r. Zatem z mocy art. 15 § 1 ustawy, spełnione zostały przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Wbrew zarzutom skargi, organ egzekucyjny nie był zobligowany do zbadania zakresu prac, wykonanych przez skarżącą celem zapewnienia ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku, skoro zakres tych prac wynikał z innej decyzji, podlegającej egzekucji w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym. W niniejszej sprawie egzekucji podlegał bowiem nie obowiązek wykonania prac, lecz zakaz użytkowania obiektu, do którego skarżąca nie dostosowała się i jak wynika z jej pism w postępowaniu egzekucyjnym oraz z treści skargi, nie zamierza w ogóle zaprzestać wykorzystywania hotelu, bezpodstawnie uważając za wykonanie obowiązku podjęcie prac wg własnego uznania, które w jej mniemaniu stanowią zabezpieczenie przeciwpożarowe obiektu. Tymczasem prace takie mogły być prowadzone jedynie w obiekcie nieużytkowanym. Dopiero stwierdzenie przez organ egzekucyjny wykonania nałożonego uprzednio obowiązku dostosowania obiektu do wymogów ochrony przeciwpożarowej, uzasadnia wydanie decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o zakazie użytkowania, podlegającej egzekucji w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnić też przyjdzie, że argumentacja skargi pokrywa się częściowo z zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa w tym przedmiocie była zaś przedmiotem odrębnej kontroli sądowej i prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 185/15, skarga na postanowienie o nieuwzględnienie zarzutów została oddalona.

Zaskarżone postanowienie nie narusza też art. 7 § 2 i 3 ustawy. Zakaz użytkowania obiektu stanowi obowiązek o charakterze niemajątkowym, którego nie może wykonać inna osoba, a jedynie zobowiązany. Zatem bezpośrednio do wykonania obowiązku z istoty może prowadzić jedynie grzywna w celu przymuszenia. Obowiązek nie został też wykonany ani nie stał się bezprzedmiotowy, wskutek wykonywania przez skarżącą prac w użytkowanym budynku. Wbrew zarzutom skargi, organy obydwu instancji należycie też uzasadniły wysokość nałożonej grzywny, wskazując na charakter egzekwowanego obowiązku. Istotny jest też długi okres niewykonania decyzji, opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Grzywna w wysokości 15.000 zł nie może być uznana za rażąco dolegliwa, skoro skarżąca powołując się na sytuację finansową w żaden sposób twierdzeń tych nie uzasadniła i nie wykazała. Trafnie też organ odwoławczy wskazał na fakt prowadzenia w obiekcie działalności gospodarczej, przynoszącej Spółce korzyści majątkowe. Nałożona grzywna nie przekracza też maksymalnej wysokości, określonej w art. 121 § 2 i 3 ustawy, a jej wysokość jest adekwatna do celu, któremu służy zastosowanie środka egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Zatem spełnione zostały wymogi z art. 119 § 1 ustawy.

Skład orzekający nie podziela też zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, skoro to działania skarżącej Spółki stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi jako zagrożenie dobra chronionego. Skarżąca może też uniknąć dalszych sankcji poprzez wykonanie decyzji, czyli zaprzestanie użytkowania obiektu (art. 125 i art. 126 ustawy).

W tym stanie rzeczy sąd administracyjny nie podzielił argumentacji skargi. Działając z urzędu, są dnie dopatrzył się innego naruszenia prawa. W szczególności, zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogu z art. 122 § 2 ustawy. Zawiera bowiem wezwanie do uiszczenia grzywny w określonym terminie wraz z pouczeniem oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym we wskazanym terminie z zagrożeniem o możliwości nakładania dalszych grzywien. Skarżącej Spółce doręczono też odpis tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 32 ustawy.

Aczkolwiek wadliwie organ egzekucyjny określił też w postanowieniu wysokość opłaty za wydanie tego orzeczenia, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Z tych wszystkich względów, zasadnie organ II instancji orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Nie zachodziła bowiem podstawa do zastosowania art. 138 § 2 kpa, gdyż podnoszone przez zaskarżoną Spółkę okoliczności, co do wykonania prac z zakresu ochrony przeciwpożarowej nie miały znaczenia w niniejszym postępowaniu, mającym na celu wyegzekwowanie zakazu użytkowania obiektu. Skarżąca nie wykazała też swojej złej kondycji finansowej, a organ egzekucyjny z urzędu nie był zobligowany do badania tej kwestii.

Zatem skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

mw