Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2919/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] i stwierdza, iż nie podlega ona wykonaniu w całości, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 2001 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) pozbawił [...], [...].

Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu tej decyzji wynika, że [...] uzyskał [...]. W trakcie postępowania weryfikacyjnego, na podstawie [...] stwierdzono, iż [...]. Opierając się na piśmie [...].

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy [...]podniósł m.in., iż nie został zapoznany z dowodami zebranymi w toku postępowania, w szczególności z treścią pisma [...] r. domagając się wskazania podstawy w oparciu o którą ustalono, iż w [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 2 pkt 3 wyżej wskazanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...]r.

W uzasadnieniu decyzji podtrzymał argumentację zawartą w poprzedniej decyzji uznając, iż [...] nie wniósł nic nowego do sprawy, tj. nie przedstawił dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] sformułował zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i stosowanie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) wnosząc o unieważnienie albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi zarzucił Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prowadzenie postępowania bez podania podstawy prawnej oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zakwestionował również wybiórcze posłużenie się przez organ pismem [...]r.. Ponadto, wskazał na błędy organu polegające na przywoływaniu w uzasadnieniu decyzji dowodów - dokumentów nie występujących w sprawie. Skarżący zarzucił także Kierownikowi Urzędu nie powołanie podstawy prawnej, która udzielałaby kompetencji jakiemukolwiek organowi państwowemu stwierdzić, które organy traktowane są jako [...]. W ocenie skarżącego organ dokonał samowolnej, niekompetentnej i bezprawnej [...] jako wyczerpującej normę prawną zawarta w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach

W odpowiedzi na skargą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż skarżący nie posiada żadnego tytułu do uprawnień kombatanckich wymienionego w obecnie obowiązującej ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) nazywanej w dalszej części uzasadnienia ustawą o kombatantach.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w okresie od września 1939 r. do końca 1956 r. służyły w NKWD albo w innych organach represji ZSRR działających przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu. Ustawa i przepisy wykonawcze nie zawierają katalogu organów represji o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Obowiązkiem organu prowadzącego weryfikację uprawnień kombatanckich jest zatem skorzystanie ze wszelkich możliwych środków dowodowych celem ustalenia, czy konkretny organ należy zaliczyć do organów represji ZSRR i czy jego działalność była skierowana przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że [...]. Z akt sprawy wynika, iż podstawowym i zarazem jedynym dowodem mającym uzasadnić uznanie Policji Sowieckiej (Ukraińskiej) za organ represji o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy, stało się pismo [...] r. w którym podano, iż "w ocenie historyków pracujących w Biurze Edukacji Publicznej IPN można uznać Milicję Sowiecką (Ukraińską) za organ represji ZSRR działający przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu". Równocześnie zastrzeżono, że IPN nie jest instytucją uprawnioną do wydawania opinii, które będą rozstrzygać w sprawach kombatanckich w sposób wiążący.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Biura Edukacji Publicznej IPN oraz skarżącego, iż IPN nie jest organem, którego opinia bezwzględnie determinuje treść rozstrzygnięcia w sprawie orzekania o uprawnieniach kombatanckich. Ustawa o kombatantach nie wymienia wprost organów, których stanowisko przesądzałoby np. o uznaniu danego organu za organ represji ZSRR działający przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu. Nie wyklucza to jednak możliwości korzystania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ze wszelkich źródeł dowodowych (w tym także opinii IPN), które pozwolą na ustalenie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Art. 75 kpa stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże zebrany materiał dowodowy poddany musi być rzetelnej ocenie pod względem znaczenia i wartości dowodu dla toczącego się postępowania (art. 80 k.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, iż zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie ponad wszelką wątpliwość, iż [...]służył w organach represji o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Oceniając wartość dowodową pisma Dyrektora Biura Edukacji Publicznej IPN [...] r. Sąd uznał, iż zawarte w nim stwierdzenie o "możności uznania Policji Sowieckiej (Ukraińskiej) za organ represji ZSRR działający przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu" jest w swojej treści zbyt ubogie, aby można było w oparciu o nie podjąć decyzję o cofnięciu uprawnień kombatanckich. Powołanie się w w/w piśmie na opinie bliżej nieokreślonych historyków Biura IPN, nie wskazanie żadnych źródeł lub faktów w oparciu o które dokonano takiej, a nie innej oceny służb Milicji Sowieckiej (Ukraińskiej) nie pozwala w żaden sposób zweryfikować twierdzenie, iż służby te były faktycznie organami represji ZSRR działającymi przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu. Kierownik Urzędu w prowadzonym postępowaniu nie wyjaśnił należycie tych wątpliwości naruszając tym samym art. 7 i art. 77 k.p.a.

Z powyższych względów nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.