Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 913/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A.G., A.Z., A.P., A.J., A.K., B.C., B.P., C.G., E.S., H.W., J.K., K.G., K.P., M.G., M.G., M.C., S.W., S.S., S.S., Z.S. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2008 r. nr [...], którą nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...], ul. [...].

Z ustaleń organu nadzoru wynika, że decyzja Ministra Gospodarki z [...] października 2008 r. została utrzymana w mocy, pierwotnie, decyzją tego organu z [...] grudnia 2008 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 22 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 351/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki, wniesionej od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1193/09 oddalił skargę kasacyjną.

Rozpoznając sprawę po tym wyroku organ nadzoru, decyzją z [...] listopada 2010 r. ponownie utrzymał w mocy własną decyzje z [...] października 2008 r. W wyniku skargi wniesionej na te decyzję przez spadkobierców dawnych właścicieli znacjonalizowanego przedsiębiorstwa Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r. Sygn. akt IV SA/Wa 329/11, uchylił zaskarżoną decyzję z [...] listopada 2010 r.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Minister Gospodarki nie znalazł podstaw do zmiany własnej decyzji z [...] października 2008 r. i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] lutego 2013 r. utrzymał ją w mocy.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że przedmiotowe postępowanie nacjonalizacyjne zostało wszczęte w dniu [...] września 1946 r. tj. w ustawowym terminie, zakreślonym przez art.3 ust. 6 ustawy nacjonalizacyjnej, w brzmieniu nadanym przez art. 1 ust. 1 dekretu z 20 grudnia 1946 r. o zmianie tej ustawy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania przed Wojewódzką Komisją ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w L., a następnie - Główną Komisją ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W., na mocy postanowienia GKdsUP w W. z dnia [...] lutego 1948 r. - Minister Przemysłu i Handlu w dniu [...] maja 1948 r., na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej /Dz. U. Nr 3, poz. 17, z późn. zm./ (zwanej dalej ustawą nacjonalizacyjną) oraz § 65 ust. 1 pkt a i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa /Dz. U. Nr 16, poz. 62/, wydał orzeczenie Nr [...], na mocy którego przejęto na własność Państwa m. in. przedsiębiorstwo pn. [...], ul. [...]. Orzeczenie to zostało opublikowane w Monitorze Polskim z dnia 26 czerwca 1948 r., Nr [...], poz. [...].

Integralną częścią orzeczenia o przejęciu na własność Państwa było orzeczenie z dnia [...] grudnia 1961 r. Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu, wydane stosownie do przepisów § 75 a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., którym ustalono, że składniki majątkowe, objęte protokołem zdawczo - odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] września 1949 r. oraz dodatkowym protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] grudnia 1961 r., stanowią część składową przedsiębiorstwa pn. [...], ul. [...]. Jak ponadto wynika z treści ww. protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] grudnia 1961 r. składniki majątkowe przedsiębiorstwa młyńskiego stanowiły m. in.: nieruchomość o pow. [...] m2, młyn handlowy, młyn gospodarczy oraz motorownia.

Młyn handlowy oraz młyn gospodarczy, wraz z całym swoim wyposażeniem zostały nabyte przez J.G. w latach 30-tych ubiegłego stulecia. Dowód w tym zakresie stanowi spis majątku stałego w [...] Nr [...], sporządzony na dzień [...] kwietnia 1947 r.

Zaświadczenie wydane przez Sąd Grodzki w C. - Urząd Hipoteczny, z dnia [...] marca 1947 r. dowodzi, iż na skutek wniosku zeznanego w dniu [...] lutego 1946 r. Nr [...], spadkobiercy J.G., zostali wpisani jako współwłaściciele nieruchomości położonej w C., pod numerem policyjnym [...], oznaczonej numerem hipotecznym Nr [...], Młyn handlowy za okupacji został objęty komisarycznym zarządem niemieckim, natomiast z dniem [...] lutego 1946 r. znalazł się pod przymusowym zarządem państwowym, a od [...] kwietnia 1946 r. funkcjonował jako spółka jawna, bez wpisu w rejestrze handlowym.

Organ stwierdził, iż bez wątpienia w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej - zarówno młyn gospodarczy, jak i młyn handlowy wobec śmierci w dniu [...] września 1942 r. – J.G., stanowiły własność jego spadkobierców, tj. K.G., N.W., W.S., A.U., J.Z., W.W. oraz A.K.

Jak wynika z protokołu przejęcia młyna motorowego z dnia [...] maja 1946 r. pierwotnie wnioskiem o upaństwowienie został objęty jedynie młyn handlowy. Analiza materiału dowodowego pozwoliła jednak ustalić, iż już w dniu [...] października 1946 r., procesem nacjonalizacji objęty został także budynek młyna gospodarczego wraz z jego wyposażeniem.

Przepis art. 6 ust. 1 tej ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej w jasny sposób stanowi, iż przedsiębiorstwa przejęte na podstawie przepisów art. 2 lub 3 ustawy przechodzą na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań wskazanych w ustawie.

Zgodnie z zawartą w art. 40 § 1 Kodeksu handlowego definicją przedsiębiorstwa, obowiązującą w dacie wydania ww. decyzji nacjonalizacyjnej, w skład przedsiębiorstwa wchodzą różne, stanowiące określoną, wymierną wartość składniki, w szczególności:

1. firma, znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo;

2. księgi handlowe;

3. nieruchomości i ruchomości, należące do przedsiębiorstwa nie wyłączając towarów;

4. patenty, wzory użytkowe i zdobnicze;

5. wierzytelności powstałe przy prowadzeniu przedsiębiorstwa,

W kontekście powyższego organ podniósł, iż zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, na własność Państwa przechodzą w myśl ww. art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej te składniki, które wymienia się w art. 40 § 1 Kodeksu handlowego od pkt 1 do 5, w tym nieruchomości i ruchomości należące do kupca/przedsiębiorcy/ tak: Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I OPS 2/07.

Organ stwierdził, że analiza dokumentów archiwalnych wykazał, że pod względem struktury prawnej młyn handlowy, jak i młyn gospodarczy stanowiły jedno przedsiębiorstwo. Z treści "I [...] J.G. w C.", spisanych na dzień: [...] sierpnia 1941 r. [...] grudnia 1941 r. [...] grudnia 1942 r. wynika, że zarówno młyn handlowy, młyn gospodarczy, jak również fabryka maszyn /warsztat mechaniczny/ funkcjonowały w ramach jednego przedsiębiorstwa prowadzonego przez J.G., a następnie przez jego spadkobierców. Wskazane młyny, jak i warsztat mechaniczny, posiadały m. in. wspólną: kasę, towary własne, ruchomości, nieruchomości, dłużników, papiery wartościowe, wierzycieli, zyski. Ponadto w zeznaniu majątku spadkowego z dnia [...] listopada 1942 r., złożonego przez jednego ze współwłaścicieli ww. przedsiębiorstwa do Urzędu Skarbowego w C., dla warsztatów fabrycznych, młyna gospodarczego i młyna handlowego wskazano m. in.: wspólne saldo kasowe, towary, papiery wartościowe, a także listę wierzycieli przedsiębiorstwa.

Zarówno młyn handlowy, jak i młyn gospodarczy, w dacie upaństwowienia zorganizowane były na tej samej nieruchomości hipotecznej - hip. [...]. Powyższe wynika z kwestionariusza Izby Przemysłowo - Handlowej w L., jak również z protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa, sporządzonego w dniu [...] stycznia 1947 r., gdzie zaznaczono, że nieruchomość objęta numerem hipotecznym Nr [...] /na której później funkcjonował młyn handlowy/, została dopiero z dniem [...] kwietnia 1946 r. oddzielona od ww. nieruchomości hip. [...], gdzie z kolei, po tej dacie - znajdował się już sam młyn gospodarczy. Jednocześnie należy podkreślić, iż budynek młyna handlowego oraz budynek młyna gospodarczego rozdzielała jedynie wspólna motorownia.

Reasumując powyższe organ stwierdził, iż określenie przedsiębiorstwa: "[...], ul. [...]" jest równoznaczne z określeniem przedsiębiorstwa jako zorganizowanej działalności gospodarczej. Z treści orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. wynika, że przejęto na własność Państwa nie, jak sugerują strony, dwa odrębne przedsiębiorstwa, lecz jedno przedsiębiorstwo pod firmą - "[...]. Tak więc na zasadzie wskazanych powyżej uregulowań art. 40 k.h. oraz 551 k.c. ww. przedsiębiorstwo należy postrzegać, jako zorganizowaną całość rzeczy i praw, niezbędną do wykonywania określonej funkcji gospodarczej.

Jako podstawę prawną ww. orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu powołano art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej. Dyspozycja art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 tej ustawy przewiduje, iż przechodzą na własność Państwa młyny zbożowe o zdolności przemiałowej powyżej 15 ton zboża na dobę obliczonej na podstawie długości walców lub powierzchni kamieni młyńskich. Należy podnieść, że art. 3 ust. 1 lit. A, pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przyjęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej dotyczył tylko tych młynów, których rzeczywista/ a nie tylko teoretyczna/ zdolność przemiałowa wynosiła w dniu 5 lutego 1946 r. ponad 15 ton zboża na dobę.

Oceniając zdolność przemiałową powyższych młynów organ uwzględnił treść protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] maja 1947 r.

Przy sporządzaniu tego dokumentu uczestniczyli m.in. przedstawiciele ze Zjednoczenia [...], a więc osoby, które mogły posiadać stosowną wiedzę z zakresu dziedziny młynarstwa. Naniesiona w nim praktyczna zdolność przemiałowa młynów, tj. [...] ton/dobę, została określona na podstawie stanu maszyn i urządzeń technicznych młyna gospodarczego i młyna handlowego, o czym świadczy dokument pn. spis majątku stałego w Młynie Nr [...] w C. /dawniej J. G./, według stanu faktycznego, sporządzony w dniu [...] kwietnia 1947 r., stanowiący załącznik do ww. protokołu.

Oceniając wartość dowodową opinii sporządzonej w dniu [...] lutego 1947 r. przez inż. A.T. z Wydziału Organizacji i Handlu Urzędu Wojewódzkiego w L. organ wskazał, że biegły został powołany przez Wojewódzką Komisję do spraw Upaństwawiania Przedsiębiorstw w L. na wniosek właścicieli przedsiębiorstwa. Dla organu istotne jest, że przy obliczeniach biegły ustalił stan maszyn i urządzeń przedmiotowych młynów, a także stopień ich zużycia.

Dowód ten, w ocenie organu, stanowi wiarygodne źródło określające zdolność przemiału młynów.

Organ nadzoru dopuścił ponadto, na okoliczność ustalenia rzeczywistej zdolności zatrudnienie w przedsiębiorstwie pn. " [...], ul. [...], opinię sporządzoną prze mgr inż. A.O.. Zdolność przemiałowa w tej opinii jest bardzo zbliżona do granicy zdolności przemiałowej zobligowanej przez ustawę nacjonalizacyjną, czyli 15 t/dobę. Jednakże organ nadzoru nie uznał tej opinii za przekonująca i pominął jej wnioski przy rozstrzyganiu sprawy.

Również organ nadzoru odmówił waloru dowodu w sprawie opinii sporządzonej przez biegłego sądowego A.S. na zlecenie strony postępowania. W opinii tej określono zdolność przemiałową młynów jedynie na podstawie księgi inwentarzowej sporządzonej na dzień [...] sierpnia 1941 r. Poza tym nie wynika z niej w jakiej dziedzinie sporządzający opinię posiada uprawnienia. Nadto biegły nie jest uprawniony do posługiwania się tytułem biegłego sądowego przy wykonywaniu opinii na zlecenie innych podmiotów niż sąd, w okręgu którego jest wpisany na listę biegłych sądowych. Nie wynika natomiast by posiadał on uprawnienia rzeczoznawczy w danej dziedzinie. Organ nadzoru nie uwzględnił również wniosku skarżących o przesłuchanie A.S. w charakterze świadka, uznał bowiem, że okoliczności, które miałby zeznać zostały stwierdzone innymi dowodami.

Ostatecznie Minister Gospodarki uznał, że rzeczywista zdolność przemiałowa młynów w dniu [...] lutego 1946 r. przekroczyła kryterium upaństwawiania tj. 15 ton zboża na dobę i stwierdził, że kontrolowano orzeczenie z dnia [...] maja 1948 r., w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. " [...], ul. [...] nie narusza prawa, tym bardziej w sposób rażący.

W skardze na decyzję Ministra Gospodarki spadkobiercy dawnego właściciela J.G., reprezentowani przez pełnomocnika r.pr. W.B., zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 8, 75 i 80 k.p.a. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] października 2008 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że w sprawie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...], ul. [...], już dwukrotnie wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając wcześniejsze decyzje organu nadzoru odmawiające stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia, wyrokami: z 22 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 351/09 oraz z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt 329/11. Dodatkowo wyrok wcześniejszy był poddany kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1193/09 oddalił wniesioną od niej skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 153 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeni sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Oceniając więc obecnie zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje Sąd przede wszystkim miał za uwadze czy organ nadzoru zastosował się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w tych wcześniejszych wyrokach.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ nadzoru zastosował się do tych wskazań i uwzględnił wyrażone w wyrokach oceny prawne.

Z uzasadnienia wyroku z 20 kwietnia 2011 r. wynika, że powodem uchylenia decyzji były uchybienia procesowe a mianowicie w sprawie nie brali udziału następcy prawni zmarłej w dniu [...] listopada 2010 r. dotychczasowej strony postępowania – A.G. oraz decyzje nie zawierały prawidłowo oznaczonych stron postępowania poprzez użyte w niej sformułowanie A.G. i "inni".

Ponownie rozpoznając wniosek organ nadzoru wezwał do udziału w sprawie spadkobierców A.G., którymi stosownie do aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...].12.2010 r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w C. rep. A numer [...], są: K.G., M.G., M.G. i M.C. i zapewnił im udział w postępowaniu. Również strony postępowania zostały w decyzji wskazane z imienia i nazwiska.

Natomiast wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku z 22 maja 2009 r. dotyczą kwestii merytorycznych, odnoszących się do oceny orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...].05.1948 r. w kontrolowanym zakresie, co do wystąpienia przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd zobowiązał organ nadzoru do ustalenia, czy na przejęte przedsiębiorstwo pn. "[...], ul. [...] składały się oba młyny – handlowy i gospodarczy, czy też tylko jeden z nich a następnie, stosownie do poczynionych ustaleń organu nadzoru winien dokonać oceny czy zdolność przemiałowa tego przedsiębiorstwa mogła spełniać normy pozwalające na przejęcie tego przedsiębiorstwa w drodze nacjonalizacji.

Organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę dokonał ustaleń we wskazanym przez Sąd, w powyższym wyroku, zakresie. Ustalenia te, oparte na ocenie powołanych w uzasadnieniu decyzji dowodach, doprowadziły organ do uznania, że kontrolowane orzeczenie nacjonalizacyjne nie narusza prawa i, w konsekwencji, do wydania decyzji którą nie stwierdził nieważności orzeczenia.

Powyższe stanowisko należy uznać za prawidłowe.

Przede wszystkim to zasadnie organ nadzoru uznał, że orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 r., w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "[...], ul. [...], obejmowało przedsiębiorstwo, na które składały się dwa młyny – handlowy i gospodarczy. Oba młyny zlokalizowanie na nieruchomości oznaczonej numerem hipotecznym [...] zostały nabyte przez J.G.. Po jego śmierci w dniu [...] września 1942 r. jako współwłaściciele zostali wpisani spadkobiercy.

O tym, że stanowiły one jedno przedsiębiorstwo świadczy treść księgi inwentarzowej (t. II), w której uwidocznione są wpisy na dzień [...] sierpnia 1942 r., [...] grudnia 1941 r., [...] grudnia 1942 r. Tak więc wpisy te dotyczą okresu czasu, gdy właścicielem nieruchomości był jeszcze J.G. jak i okres czasu gdy właścicielami byli jego spadkobiercy (wpis na [...] grudnia 1942 r.). Wpisy te dotyczą bilansów na wskazane daty i przedstawiają stan kasy, stan czynny (aktywa) i stan bierny (długi), które obejmują łącznie oba młyny i prowadzony również na tej nieruchomości warsztat zwany fabryką maszyn. Bilanse nie dotyczą odrębnie każdego z młynów. Dowodzi to, że młyny stanowiły składniki jednego przedsiębiorstwa prowadzonego przez J.G. a następnie przez jego spadkobierców. Brak jest dowodów, że młyn handlowy funkcjonował jako odrębne przedsiębiorstwo jak chcą tego skarżący. Dowodem na potwierdzenie stanowisk skarżących nie jest kwestionariusz Izby Przemysłowo-Handlowej w L., w którym wpisano jako przedmiot przedsiębiorstwa młyn handlowy od [...].04.1946 r. – spółka jawna. Z uwagi na to, że wpisano jednocześnie, że brak jest numeru rejestru handlowego nie może być mowy o uznaniu, że młyn handlowy był prowadzony jako spółka jawna skoro nie było wpisu w rejestrze handlowym. Nie jest wiadome na jakiej podstawie dokonano tego wpisu zatem nie można uznać go za potwierdzający charakter prawny przedsiębiorstwa.

Skarżący zarzucają organowi dowolność w ocenie materiału dowodowego jednakże ten zarzut jest nieuzasadniony. Organ bowiem szczegółowo wskazał w oparciu o jakie dowody ustalił, że oba młyny składały się na jedno przedsiębiorstwo. Skarżący zaprzeczając temu stanowisku nie przedstawili dowodów przeciwnych a ich argumentacja sprowadza się do polemiki z niewadliwymi, opartymi na materiale dowodowym, ustaleniami organu.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 lit A, pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej Państwo przejmuje młyny zbożowe o zdolności przemiałowej powyżej 15 ton zboża na dobę, obliczonej na podstawie długości walców lub powierzchni kamieni młyńskich.

Z uwagi na to, że na przejęte kontrolowanym orzeczeniem przedsiębiorstwo składają się dwa młyny zdolność przemiałową należy ocenić do obu młynów łącznie. Organ wydając orzeczenie o nacjonalizacji przedmiotowego przedsiębiorstwa uznał, że zdolność przemiałowa obu młynów łącznie wynosi powyżej 15 ton zboża na dobę gdyż w przeciwnym razie takiego orzeczeni by nie wydał.

Materiał dokumentacyjny dotyczący postępowania nacjonalizacyjnego wskazuje, że organ miał podstawy do takiego wnioskowania. W protokole zdawczo-odbiorczym z [...] maja 1947 r. praktyczną zdolność przemiałową obu młynów określono na [...] ton zboża na dobę a ustalono to na podstawie stanu maszyn i urządzeń technicznych obu młynów stwierdzonego w spisie majątku stałego sporządzonego w dniu [...] kwietnia 1947 r., stanowiących załącznik do protokołu. W postępowaniu nacjonalizacyjnym ówcześni właściciele przedsiębiorstwa (spadkobiercy J.G.) byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata B.O.. Na wniosek tego pełnomocnika, zgłoszony na posiedzeniu Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwawiania przedsiębiorstw w L. w dniu [...] grudnia 1946 r., co wynika z protokołu posiedzenia, komisja zleciła sporządzenie opinii przez biegłego inż. A.T. odnośnie zdolności przemiałowej przedmiotowego przedsiębiorstwa. W opinii z [...] lutego 1947 r. biegły wyliczył praktyczną zdolność przemiałową na dobę, obu młynów łącznie, na [...] t. Opinii tej właściciele przedsiębiorstwa, w toku postępowania nacjonalizacyjnego, skutecznie nie zakwestionowali. Organ nadzoru uznał tę opinię za dowód potwierdzający spełnienie przesłanki określonej w art. 3 ust. 1 lit. A, pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej do objęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa nacjonalizacją.

Organ szczegółowo wskazał dlaczego opina ta jest wiarygodnym dowodem i ocenę tą należy podzielić gdyż dowód ten koreluje z innymi jeszcze dowodami potwierdzającymi zgodność kontrolowanego orzeczenia z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.

W toku postępowania nadzorczego skarżąca M.G. złożyła opinie sporządzoną przez biegłego sądowego mgr inż. A.S. w dniu [...].04.2005 r. Biegły ustalił dobową zdolność produkcyjną przedsiębiorstwa w oparciu o dane zawarte w kopii księgi inwentarzowej sporządzonej na dzień [...].08.1941 r. Biegły stwierdził, że dobowa zdolność przemiału obu młynów łącznie kształtowała się w granicach [...] kg przemiału na dobę i była nieco wyższa przy przemiale żyta (t.I) Organ nadzoru nie uznał tego dokumentu jako opinii i taka ocena organu jest zasadna. Nie wynika bowiem z treści opinii czy jej autor posiada wiadomości specjalne w zakresie objętym jej treścią, z jakiej dziedziny jest biegłym sądowym, dla jakich celów opinia została sporządzona ani na jaką datę została ustalona dobowa zdolność produkcyjna młynów.

Niezasadnie skarżący zarzucają naruszenie przez organ art. 75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań autora tego dokumentu – A.S.. Zeznania świadka dotyczą faktów natomiast nie mogą stanowić opinii czy też oceny z zakresu posiadanych wiadomości specjalnych bo do tego nie służy dowód z zeznań świadków. Fakt wpisania A.S. na listę biegłych Sądu Okręgowego w L. nie stanowi uzasadnienia do słuchania go jako świadka na okoliczności, które w przedmiotowej sprawie wymagają ustalenia, a w szczególności na okoliczność sporządzonej przez niego opinii.

W toku postępowania nadzorczego organ zlecił sporządzenie opinii mgr inż. A.O. – rzeczoznawcy z Zespołu Rzeczoznawców Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego dotyczącej ustalenia rzeczywistej zdolności przemiałowej przedmiotowego przedsiębiorstwa według stanu na [...] lutego 1946 r. W opinii z września 2007 r. (t.III) rzeczoznawca ustalił zdolność przemiałową młyna handlowego i młyna gospodarczego łącznie na [...] ton zboża na dobę. Organ nadzoru pominął te opinię gdyż uznał, że nie posiada ona pełnej wartości dowodowej a to z tej przyczyny, że biegły nie oparł swoich wniosków na podstawie całości dokumentacji a przede wszystkim nie uwzględnił opinii inż. A.T., sporządzonej w dniu [...] listopada 1947 r. Zdaniem Sądu taka ocena tego dowodu przez organ nadzoru jest nieuprawniona. Organ nawet nie próbował wyjaśnić z biegłym tego zastrzeżenia do jego opinii. Przedmiotem opinii mgr inż. A.O. nie była ocena opinii inż. A.T. ale ustalenie zdolności przemiałowej młynów na dzień [...].02.1946 r. Nie można wykluczyć, że biegły mgr inż. A. O., w ramach posiadanych wiadomości specjalnych, był w stanie określić zdolność przemiałową przedmiotowych młynów bez odnoszenia się do opinii inż. A. T.. Opina z września 2007 r. była znana Sądowi w toku postępowania zakończonego wyrokiem z 22 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 351/09. Sąd nie zakwestionował tej opinii i odniósł się do niej w uzasadnieniu wyroku wyrażając pogląd, że wynikająca z opinii biegłego, nieznacznie mniejsza zdolność przemiałowa przedsiębiorstwa niż wynikająca z art. 3 ust. 1 lit. A, pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej, nie stanowi jeszcze podstaw do uznania, iż orzeczenie w kwestionowanym zakresie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W tym zakresie organ dokonał oceny dowodu z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 k.p.a. Jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy gdyż w oparciu o inne dowody organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia w kwestionowanym w niniejszej sprawie zakresie.

W konsekwencji należy uznać, że zarzuty skargi są bezzasadne. Organ wskazał jakie fakty uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu, których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można więc zgodzić się ze skarżącymi, że organ w sposób nieuzasadniony uznaje tylko te dowody, które potwierdzają jego stanowisko a odrzuca te, które potwierdzają stanowisko skarżących.

Zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym. Materiał ten pozwala na ocenę, że kontrolowane orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. "[...], ul. [...] nie zawiera wad nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Taka ocena uprawniała organ nadzoru do wydania decyzji, którą nie stwierdził nieważności orzeczenia.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekła jak w sentencji wyroku.