Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 967/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Katarzyna Stuła - Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. A Sp. z o.o. w S. (dalej: "Spółka", "Strona" lub "skarżąca") złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...]r. nr [...], którym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239, w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."), jak również na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "organ pierwszej instancji") z dnia [...]r. nr [...] wydane w przedmiocie przedłużenia stronie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2015 r. do dnia 31 marca 2019 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ pierwszej instancji przedłużył Spółce termin zwrotu kwoty zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2015 r. w kwocie [...] zł do czasu przewidywanego zakończenia weryfikacji rozliczenia, to jest do dnia 31 marca 2019 r.

W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, strona wniosła o jego uchylenie i dokonanie zwrotu nadwyżki podatku. Podniosła zarzut naruszenia:

- art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT poprzez niezastosowanie przysługującego jej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

- art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT w związku z art. 274b § 1 O.p. poprzez bezpodstawne przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo nieistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia;

- art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. poprzez lakoniczne uzasadnienie postanowienia i niewskazanie żadnych przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy wskazane postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że w dniu 14 października 2015 r. spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r., w której wykazała kwotę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości [...] zł. Termin zwrotu podatku przypadał zatem na dzień 9 listopada 2015 r. W celu zbadania zasadności zwrotu podatku, w dniu [...]r. wszczęto kontrolę podatkową, w czasie której podjęto czynności zmierzające do potwierdzenia transakcji dokonywanych przez spółkę z innymi podmiotami, w tym wystąpiono do innych organów o przeprowadzenie kontroli podatkowych u jej kontrahentów. Ponieważ czynności te nie zostały zrealizowane przed upływem wyżej wskazanego ustawowego terminu zwrotu, a wstępne ustalenia kontroli ujawniły wątpliwości uzasadniające konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia, organ pierwszej instancji kilkukrotnie przedłużał termin zakończenia kontroli:

a) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 29 kwietnia 2016 r.,

b) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 1 lipca 2016 r.,

c) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 30 października 2016 r.,

d) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 31 stycznia 2017 r.,

e) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 31 lipca 2017 r.,

f) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 31 grudnia 2017 r.,

g) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 31 lipca 2018 r.,

h) postanowieniem z dnia [...]r. do dnia 30 września 2018 r.,

Na niezałatwienie sprawy w terminie wskazanym w postanowieniu z dnia [...]r., czyli do dnia 31 lipca 2017 r. wniesiono ponaglenie, które organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. uznał za bezzasadne.

Wobec trwającego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu weryfikację zasadności zadeklarowanego zwrotu różnicy podatku w ramach toczącej się kontroli podatkowej organ pierwszej instancji postanowieniami z dnia:

1) [...]r.,

2) z dnia [...]r.

rozstrzygnął o przedłużeniu terminu zwrotu podatku za czerwiec 2015 r. odpowiednio do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika i do dnia 31 grudnia 2018 r.

Rozstrzygnięcie wskazane w punkcie 1 nie zostało zaskarżone, a na postanowienie wymienione w pkt 2 wniesiono zażalenie.

Kolejnym postanowieniem (zaskarżonym obecnie) z dnia [...]r. organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu podatku za czerwiec 2015 r. do dnia 31 marca 2019 r. z uwagi na konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia spółki.

W zażaleniu na to postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie i dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy, zarzucając naruszenie:

- art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit.a ustawy o VAT poprzez niezastosowanie przysługującego spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

- art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 o.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia,

- art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez lakoniczne uzasadnienie skarżonego postanowienia i niewskazanie żadnych przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazał, że organ ten podjął szereg czynności zmierzających do weryfikacji rozliczenia strony w podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r., które opisano szczegółowo na str. 4 do 10 zaskarżonego postanowienia. Nadto wskazał, że za potrzebą dokonania dalszej weryfikacji rozliczenia podatnika przemawiały m.in. następujące okoliczności:

- przedmiot dokonywanych transakcji - obrót olejem rzepakowym, który w ostatecznym rozrachunku został odsprzedany przez Stronę na rzecz zagranicznych kontrahentów w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy;

- sekwencyjnie szybkie transakcje zakupu i sprzedaży - w tym samym dniu;

- natychmiastowa płatność dużych sum pieniężnych;

- brak nadzoru nad towarem;

- wirtualne funkcjonowanie na terytorium kraju firm uczestniczących w obrocie olejem rzepakowym, które w niektórych przypadkach zostały założenie przed podmioty specjalizujące się w obrocie spółkami prawa handlowego;

- nabywanie oleju rzepakowego w ramach łańcucha transakcji handlowych od podmiotów, którym przypisano rolę "znikającego podatnika";

- brak bazy magazynowej, zbiorników do przechowywania oraz środków transportu do przewozu oleju rzepakowego , jak również nie zatrudnianie pracowników;

- brak rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług podmiotów uczestniczących w łańcuch dostaw i nabyć;

- ciągłe zmiany miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty uczestniczące w obrocie olejem rzepakowym;

- brak kapitału zakładowego, nawiązywanie kontaktów handlowych jedynie poprzez internet i rozmowy telefoniczne, niesprawdzanie wiarygodności poszczególnych kontrahentów;

- deklarowanie przez podmioty uczestniczące w obrocie ww. towarami znacznych kwot obrotu, przy jednoczesnym braku zyskowności na sprzedaży, jak również brak deklarowania obrotu - wykazywanie wartości zerowych w rozliczeniach podatkowych - oraz nieskładanie deklaracji podatkowych dla potrzeb podatku od towarów i usług.

Przy ocenie prawnej stanu faktycznego, organ odwoławczy, powołując się na treść art. 87 ust. 1, art. 87 ust. 2 i ust. 2b ustawy o VAT, stwierdził, iż organ pierwszej instancji zasadnie przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r., a tym samym zarzut naruszenia art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT w związku z art. 274b § 1 O.p. jest nieuzasadniony.

Za przedwczesny uznano zarzut naruszenia art. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, wskazując, że na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o dodatkowej weryfikacji zwrotu. Decydujące znaczenie ma w tym przypadku istnienie wątpliwości co do tego, czy taki zwrot podatnikowi w ogóle przysługuje

Odnosząc się do zarzutów spółki, argumentował, iż ani art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, ani art. 274b § 1 O.p. nie wymagają dla przedłużenia terminu zwrotu udowodnienia, iż zwrot jest bezzasadny. Ustawodawca zakłada bowiem, iż przedłużenie terminu zwrotu może nastąpić także w sytuacji, gdy wykazany w deklaracji zwrot okaże się zwrotem uzasadnionym. Zabezpieczeniem interesów podatnika w tym przypadku jest prawo do odsetek za okres przedłużenia terminu zwrotu. W ten sposób zostaje wyważony interes Skarbu Państwa w postaci mechanizmu umożliwiającego dodatkowe sprawdzenie, czy zwrot nie jest oczywiście bezzasadny oraz interes podatnika, w postaci przysługującej mu rekompensaty w formie odsetek w określonej wysokości. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał okoliczności, które spowodowały konieczność przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku VAT, dlatego zarzut naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. jest bezzasadny, szczególnie w sytuacji, kiedy został sformułowany przez pełnomocnika spółki po doręczeniu mu protokołu kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia organu odwoławczego w całości i umorzenie postępowania oraz o zwrot podatku VAT na rachunek bankowy spółki, zarzucając naruszenie:

- art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT poprzez niezastosowanie przysługującego spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

- art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 O.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo nieistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia.

W ocenie skarżącej, w treści postanowienia organu pierwszej instancji nie sposób doszukać się przesłanek, które uzasadniałyby przedłużenie terminu dokonania zwrotu podatku. Wskazane przez organ przesłanki są niejasne, nieprecyzyjne i nie świadczą o jakichkolwiek nieprawidłowościach po stronie spółki. W szczególności stwierdzenie, iż 80% dostawców oleju do dostawcy spółki, tj. B Sp. z o.o. (dalej "B spółka z o.o.") było nierzetelnych trudno uznać za staranną argumentację - organ "nie silił się nawet na wskazanie o jakie konkretnie podmioty chodzi i na jakiej podstawie uznał, że podmioty te były nierzetelne. W szczególności Organ nie wskazał, czy wobec tych podmiotów wydano prawomocne decyzje lub wyroki, które potwierdzałyby zarzuty Organu o ich nierzetelności, czy też zarzuty te stanowią wyłącznie opinię Kontrolujących." Organ nie wskazał, co do których konkretnie transakcji ma zastrzeżenia, a które mieszczą się w tej części 20%, które zdaniem kontrolujących wątpliwości nie budzą.

Instytucja przedłużenia terminu zwrotu podatku, jak dalej wskazano, może mieć zastosowanie w przypadku, gdy konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności tego zwrotu zostanie co najmniej uprawdopodobniona, a w rozstrzygnięciu podjętym w tym przedmiocie organ przedstawi motywy swej kwalifikacji, w szczególności wyjaśni, w czym upatruje wątpliwości co do prawidłowości dokonanego rozliczenia podatku. Mając to na względzie, strona podkreśliła, że w niniejszej sprawie w treści podjętych rozstrzygnięć nie sposób doszukać się przesłanek, które uzasadniałyby przedłużenie terminu dokonania zwrotu podatku, gdyż organy ograniczyły się jedynie do wskazania konieczności weryfikacji rozliczenia podatku. W szczególności stwierdzenie, iż 80% dostawców oleju do dostawcy spółki, tj. B spółka z o.o." było nierzetelnych trudno uznać za staranną argumentację - organ "nie silił się" nawet na wskazanie, o jakie konkretnie podmioty chodzi i na jakiej podstawie uznał, że podmioty te były nierzetelne. W szczególności Organ nie wskazał, czy wobec tych podmiotów wydano prawomocne decyzje lub wyroki, które potwierdzałyby zarzuty Organu o ich nierzetelności, czy też zarzuty te stanowią wyłącznie opinię Kontrolujących." Organ nie wskazał, co do których konkretnie transakcji ma zastrzeżenia, a które mieszczą się w tej części 20%, które zdaniem kontrolujących wątpliwości nie budzą.

Biorąc natomiast pod uwagę fakt, że - jak dotąd - żadne dowody nie dają podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, stwierdzić trzeba było, że kolejne, często niezwiązane z zakresem postępowania, czynności dowodowe nie zostały podjęte w celu prawidłowego i obiektywnego rozstrzygnięcia, lecz służą zakwestionowaniu prawidłowości rozliczeń spółki za wszelką cenę. Z tego względu, zdaniem skarżącej, organ odwoławczy powinien był uchylić postanowienie organu pierwszej instancji, co jednak nie nastąpiło.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie organu odwoławczego z dnia [...]r. , którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2015 r. do dnia 31 marca 2019 r.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności przedłużenia skarżącej terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r. w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.

Rozstrzygając ten spór Sąd posłuży się m.in. argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 549/19 (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), którym oddalono skargę na wcześniejsze postanowienie o przedłużeniu tej samej skarżącej terminu zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r.

Podkreślić w tym miejscu warto, że – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru - kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. zostało doręczone stronie przed 31 grudnia 2018 r., a więc zanim upłynął termin określony we wcześniejszym postanowieniu dotyczącym tej materii.

Zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji (art. 87 ust. 2b ustawy o VAT).

Wskazać należy, że przepisy ustawy o VAT znajdują w tym zakresie oparcie w uregulowaniach dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L.06.347.1 – dalej: "dyrektywa 112"). Zgodnie z art. 273 tej dyrektywy, państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanych prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112 w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem określoną swobodę przy formułowaniu wymogów zwrotu nadwyżki podatku VAT, w tym przedłużeniu terminu jej zwrotu. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest w uzasadnionych przypadkach dopuszczalna, choć – jak podkreślił Europejski Trybunał Sprawiedliwości - nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu podatku z budżetu (por. pkt 32 wyroku ETS z 25 października 2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. 1-2001). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie podkreślał, że państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę VAT (zob. wyrok w sprawie: Molenheide i in., pkt 47; wyroki: z 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I 1609, pkt 71, oraz z 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, Zb.Orz., s. 6161, pkt 54).

W orzecznictwie akcentuje się szczególny charakter instytucji przedłużenia zwrotu podatku jako odstępstwa od zasady neutralności VAT. W konsekwencji odroczenie zwrotu VAT powinno być należycie i wyczerpująco uzasadnione, tak by nie było wątpliwości, że w danej sprawie rzeczywiście istnieje konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 115/19).

Dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu VAT nie jest warunkowana istnieniem konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, wystarczające w tym względzie jest bowiem istnienie uzasadnionego podejrzenia czy też wątpliwości co do rozliczeń podatnika, które wymagają dalszego sprawdzenia (por. też np. wyroki NSA: z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 135/17; z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1232/16, z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 944/19).

Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy – w świetle art. 87 ust. 2 ustawy o VAT – istniały przesłanki uzasadniające powstanie wątpliwości, co do zasadności zwrotu podatku, a tym samym zasadne było przedłużenie terminu jego zwrotu.

W sprawie zasadność zwrotu podatku za czerwiec 2015 r. podlegała weryfikacji w ramach postępowania podatkowego, które zostało wszczęte wobec strony w sprawie rozliczenia objętego przedmiotową sprawą.

Organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu podatku do czasu zakończenia weryfikacji tego rozliczenia, a następnie, po zakończeniu kontroli podatkowej, ze względu na wszczęcie postępowania podatkowego wobec strony dokonano przedłużenia zwrotu przedmiotowego podatku do dnia 31 marca 2019 r..

Uzasadniając ostatnio wydane postanowienie, wskazał, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przedłużenie terminu zwrotu podatku od towarów i usług ze względu na weryfikację rozliczenia podatnika dokonanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego jest zasadne. Podkreślono, iż w okresie objętym kontrolą podatnik dokonał nabycia oleju rzepakowego od jednego kontrahenta tj. B Sp. z o.o., którego dostawcy oleju rzepakowego w 80 % są nierzetelni, podejrzani o dokonywanie oszustw w transakcjach handlowych lub zostali z mocy prawa wykreśleni z rejestru podatników VAT. W związku z tym stwierdzono, że będą prowadzone dalsze czynności zmierzające do weryfikacji rozliczeń. Zaakcentowano, że w wyniku przeprowadzenia kontroli podatkowej wobec strony stwierdzono nieprawidłowości, zatem dokonanie prawidłowej oceny zasadności zwrotu VAT będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania podatkowego wszczętego wobec podatnika w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia wskazują na podejrzenie uczestniczenia przez stronę w transakcjach, które miały na celu dokonanie wyłudzeń w podatku od towarów i usług. Podkreślono, że organ pierwszej instancji, na dzień [...]r., tj. w dacie wydania postanowienia o przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2015 r. do dnia 31 marca 2019 r. nie otrzymał wszystkich odpowiedzi na zapytania i wnioski wystosowane w toku postępowania lub też były to informację niepełne, wymagające dalszego uzupełnienia i doprecyzowania, a zatem, nie dysponował pełnym materiałem dowodowym niezbędnym do zweryfikowania rzetelności dokonanych transakcji i stwierdzenia zasadność wykazanego przez stronę w korekcie deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r. zwrotu różnicy podatku. Zakończenie weryfikacji rozliczenia podatnika w toku podjętych czynności kontrolnych okazało się tym samym niemożliwe.

W sprawie należy uwzględnić, że potrzeba weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT nie jest okolicznością nową ani dla organu, ani dla spółki. Postanowieniem z [...]r., nr [...] organ przedłużył terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2015 r. do zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, a po zakończeniu kontroli podatkowej w związku z wszczęciem postępowania podatkowego wobec Strony z uwagi na potrzebę potwierdzenia rzetelności transakcji dokonywanych przez spółkę (w zakresie obrotu olejem rzepakowym) z innymi podmiotami, w tym ustalenia źródła pochodzenia towarów nabytych przez nią.

Sąd, oceniając prawidłowość postępowania organów podatkowych, ma na uwadze nie tylko treść postanowienia organu pierwszej instancji, ale również zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, który dokonał, będąc do tego uprawniony i zobowiązany (art. 127 O.p.), samodzielnej analizy okoliczności uzasadniających kolejną prolongatę terminu zwrotu podatku. Podkreślić należy, iż organ pierwszej instancji, uzasadniając przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2015 r. do dnia 31 marca 2019 r. wskazał, że w sprawie będą prowadzone dalsze czynności zmierzające do weryfikacji rozliczeń spółki, w tym zbadania rzetelności dokonywanych transakcji oraz ustalenia źródła pochodzenia towaru będącego przedmiotem fakturowania.

Przez wzgląd na powyższe, Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, że organ pierwszej instancji nie wskazał żadnych przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.

Z postanowienia organu pierwszej instancji oraz z zaskarżonego postanowienia wynika, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na istnienie wątpliwości co do przebiegu transakcji pomiędzy spółką i jej kontrahentem (wyżej wskazanym dostawcą oleju rzepakowego), co skutkowało obowiązkiem sprawdzenia, czy dokumentacja odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych. Kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynika bowiem z nabycia oleju rzepakowego od tego podmiotu, który w ocenie organu podatkowego, pełnił rolę bufora w oszustwie typu karuzelowego. Sąd zauważa, że przy podejrzeniu tzw. oszustwa karuzelowego (a skarżącej zarzucono, iż w takim właśnie oszustwie uczestniczyła) kontrola podatkowa wymaga zwykle sprawdzenia transakcji w podmiotach uczestniczących w różnych etapach łańcucha dostaw, przy czym zasadniczo to do organu podatkowego należy dobór metod i środków weryfikacji transakcji, o ile są zgodnie z prawem.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie wymaga zgromadzenia przez organ podatkowy "materialnych dowodów" na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu. W sprawie o przedłużenie terminu zwrotu podatku (co trafnie wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 515/19), organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest zasadny czy niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Istotą postępowania w sprawie przedłużenia terminu zwrotu jest jedynie uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na określony czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT.

W ocenie Sądu, argumentacja organów podatkowych wskazuje na istnienie potrzeby dodatkowego badania i weryfikowania zasadności zwrotu podatku, co uzasadniało zastosowanie wobec skarżącej art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Mając na względzie wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.