Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 54/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 9, art. 5 ust. 1,  art. 5 ust. 4 pkt 1, art. 10a ust. 1, art. 10c ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: st. asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 54/22

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej: "DIAS", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. (dalej: "NUCS", "organ I instancji" lub "organ") nr [...] z dnia [...], nakładającą na A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: "spółka", "strona" lub "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 859, dalej – "ustawa o SENT" lub "ustawa").

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 7 grudnia 2020 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili w miejscowości M. kontrolę pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego olej napędowy, klasyfikowany do kodu CN 2710, którego kierowcą była K.C. Towar przewożono na podstawie zgłoszenia [...]. Podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem była skarżąca. Podczas kontroli stwierdzono przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych kontrolowanego pojazdu: w dniu 05.12.2020 r. od godziny 00:27 do 03:04 (2 godziny 37 minut) oraz od dnia 05.12.2020 r. od godziny 03:04 do dnia 07.12.2020 r. do godziny 07:04 (51 godzin 59 minut).

Kierowca zeznał, że 04.12.2020 r. o godz. 11:32 zatankował 32.000 litrów oleju napędowego w firmie B w S. przy ul. [...] na naczepę (cysternę) o nr rej.[...] , ciągnik [...]. Po zatankowaniu udał się do K1, do miejsca parkowania cysterny przy ul. [...]. Transport odbywał się wtedy na podstawie zgłoszenia [...], a na całej trasie korzystano z zewnętrznego systemu geolokalizacji obsługiwanego przez przewoźnika. Cysterna z ciągnikiem stała na miejscu parkingowym do dnia 07.12.2020 r. do godz. 6:30, a towar nie został rozładowany. Następnie o godz. 6:30 pojazd ruszył w trasę do K2 do miejsca rozładunku, tj. MPK K2 przy ul. [...]. Dalej kierowca zeznał, że w piątek o godz. 19:02, drogą elektroniczną (e-mail), otrzymał od przewoźnika nowy nr zgłoszenia przewozu [...]. Tutaj również transport odbywał się na ZSL - zewnętrznym systemie geolokalizacji obsługiwanym przez przewoźnika. O godz. 8:00 w dniu 7 grudnia 2020 r. kierowca został zatrzymany przez partol Policji z KPP O. do kontroli drogowej w miejscowości Miedzna Drewniana, a następnie o godz. 08:02 włączył lokalizator w telefonie, ponieważ chciał sprawdzić nr geolokalizatora na prośbę policji.

W toku postępowania, biorąc pod uwagę wyjaśnienia strony oraz analizę zgromadzonego materiału, w tym raporty monitorowania lokalizacji pojazdów SENT-GEO, a także zeznania kierowcy, organ doszedł do przekonania, że stan faktyczny przedstawiał się następująco.

Przewóz oleju napędowego przez spółkę odbywał się w dniu 04.12.2020 r. z miejsca załadunku w S. przy ul. [...] do miejsca załadunku w K1 przy ul. [...]. Początkowo przewóz został zarejestrowany pod nr [...]. Kierowca dotarł na miejsce załadunku o godz. 21.10, co wynika z raportu "Odcinki tras dla pojazdu C.K. [...]". O godz. 15:27 tego samego dnia, tj. 04.12.2020 r. skarżąca zarejestrowała nowe zgłoszenie SENT o nr [...] na przewóz tego samego towaru z miejsca załadunku w S. przy ulicy [...] do miejsca rozładunku znajdującego się w K2 przy ul. [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami strony nowe zgłoszenie zarejestrowano z uwagi na zmianę dyspozycji co do przedmiotowego towaru w trakcie realizacji usługi. Pomimo rejestracji nowego zgłoszenia, nie dokonano zamknięcia poprzedniego (nr [...]), a strona nie wyjaśniła przyczyn takiego zaniechania. W konsekwencji na całej trasie przewozu przedmiotowego towaru w systemie aktywne były dwa zgłoszenia SENT na ten sam transport. Pierwotne zgłoszenie zostało zamknięte automatycznie w dniu 12.12.2020 r. Z zeznań kierowcy i wyjaśnień prezesa zarządu spółki wynika, że od 04.12.2020 r. do 07.12.2020 r. godz. 06:30 trwała przerwa w transporcie. Postój miał się odbywać w K1 przy ul. [...]. W czasie deklarowanego postoju system SENT-GEO monitorujący lokalizację pojazdów objętych zgłoszeniami SENT wykazał dwie wyżej wskazane przerwy w działaniu lokalizatora. Co więcej z monitoringu wynika, że pojazd ruszył (został uruchomiony) o godz. 03:04:36 w dniu 05.12.2020 r. w trakcie przerwy w nadawaniu sygnału GPS. Na ułamki sekund sygnał się pojawił, po czym znowu zanikł aż do dnia 07.12.2020 r. godz. 07:04:04.

Strona stanęła na stanowisku, że cały przewóz towaru odbywał się zgodnie z przepisami ustawy o SENT, a przerwa w nadawaniu sygnału GPS trwała tylko 31 minut i 49 sekund. Na dowód tego przedłożyła własny raport monitorowania trasy przejazdu tworzony automatycznie przy użyciu licencjonowanego programu MyCar Business.

Organ w uzasadnieniu decyzji zauważył, że do trasy przewozu objętego każdym ze zgłoszeń SENT przewoźnik wskazał nr urządzenia/lokalizatora GPS: [...] oraz numer zapasowego lokalizatora GPS: [...]. Wygenerowane dane z systemu SENT-GEO dotyczą ww. urządzeń. Wobec tego organ stwierdził, że powoływanie się przez stronę postępowania na dane z innych, wewnętrznych firmowych urządzeń, które nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie, w szczególności nie posiadają zainstalowanego oprogramowania Krajowej Administracji Skarbowej służącego do monitorowania przewozu towaru i które nie były zgłoszone w systemie jako zewnętrzny system lokalizacji, nie mogą być dla niego wiążące i brane pod uwagę jako wiarygodne źródło śledzenia trasy pojazdu. Organ dodał również, że przedstawiony przez stronę raport jest niespójny i posiada wiele rozbieżności, lecz przede wszystkim nie został wskazany w przedmiotowym zgłoszeniu SENT.

Dodatkowo organ ustalił, że w czasie przewozu towaru, tj. w dniach 05-07.12.2020 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO oraz że we właściwym systemie nie zostały stwierdzone zgłoszenia dokonywane przez kierowcę lub przewoźnika, dotyczące problemów przy realizacji przewozu [...].

Wobec ustalonych okoliczności, polegających na nieprzekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, NUCS wydał wobec spółki decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości określonej w ustawie o SENT.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję NUCS.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z regulacją art. 10a ust. 1 ustawy o SENT skarżąca, jako przewoźnik, miała obowiązek zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem. Przypomniał również, że zgodnie z definicją ustawową pojęcia "przewóz towarów" określonej w ustawie, przewóz ten obejmuje nie tylko przemieszczanie towaru, ale także "postoje wymagane podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku" (art. 2 pkt 9 ustawy). DIAS ustalił, że strona nie przekazywała tych danych w trakcie całej trasy przejazdu, tj. stwierdził dwie przerwy w przesyłaniu sygnału lokalizatora wykorzystującego zewnętrzny system lokalizacji, które przekraczały dopuszczalny ustawowy limit (1 h). W tym samym czasie, jak wynikało ze zgromadzonego materiału dowodowego, lokalizator zapasowy zamontowany w pojeździe był wyłączony do czasu rozpoczęcia kontroli w dniu 07.12.2020 r. Ponadto w trakcie wykonywanego przewozu nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO. Wskazane okoliczności doprowadziły do stwierdzenia przez organ odwoławczy naruszenia przez stronę skarżącą dyspozycji art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustawa o SENT przewiduje możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary w przypadku niewykonania obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, gdy było to skutkiem niedostępności rejestru (art. 22 ust. 2b). Jednocześnie DIAS wyjaśnił, że okoliczność taka została jednoznacznie wykluczona z uwagi na pozyskane w toku prowadzonego postępowania informacje z Centrum Informatyki Resortu Finansów wskazujące, że w dniach wykonywania przewozu nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO. W tym samym czasie, w systemie Centralny Servis Desk, nie stwierdzono również zgłoszonych przez kierowcę lub przewoźnika problemów przy realizacji przewozu.

Odnosząc się do drugiej z unormowanych w ustawie o SENT możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, tj. gdy uzasadnia to ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, na wniosek przewoźnika lub z urzędu (art. 22 ust. 3 z uwzględnieniem art. 26 ust. 3) organ odwoławczy wskazał na uznaniowy charakter odstąpienia przewidzianego w tym przepisie, przyznający organowi swobodę wyboru konsekwencji prawnych. Odwołał się przy tym do wskazywanego w doktrynie i orzecznictwie rozumienia pojęć "ważny interes strony" i "ważny interes przewoźnika", podkreślając ich wyjątkowy i szczególny charakter. Wskazał, że zarówno okoliczności ujawnione w toku prowadzonego postępowania, jak te podnoszone przez stronę, pozwalają dojść do wniosku, że zaistniały stan faktyczny nie był skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności. Zaistniała sytuacja świadczyć może jedynie o braku dołożenia należytej staranności w prowadzonej działalności gospodarczej i nieznajomości przepisów, czy właściwego ich stosowania przez przewoźnika i jego pracowników.

Organ odwoławczy uznał, że sytuacja finansowa przewoźnika również nie przemawia za skorzystaniem z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wskazał przy tym na brak zaległości podatkowych czy prowadzonych wobec spółki postępowań podatkowych, terminowość regulowania przez spółkę zobowiązań, uzyskany w 2020 r. dochód rzędu 11 mln złotych oraz inne okoliczności, które świadczą o tym, że nie istnieje ryzyko zachwiania płynnością finansową firmy.

Dalej DIAS podniósł, że również interes publiczny, rozumiany jako dyrektywa nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, przestrzeganie norm zwyczajowych obowiązujących w Polsce, nie został przez nałożenie na spółkę kary pieniężnej w żaden sposób naruszony. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że właśnie w interesie publicznym jest, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a podmioty takie jak skarżąca, zajmujące się profesjonalnie przewozem towarów, powinny na bieżąco zapoznawać się z obowiązującymi w ich branży przepisami prawa oraz przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, aby sprostać wymaganiom w nich zawartym.

Organ odwoławczy podkreślił, że określona przepisami ustawy o SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu, gdyż do jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie nieprzestrzegania obowiązków nałożonych ustawą. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia, itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Nie wynika z nich również, aby nakładanie kar pieniężnych, w przypadkach wymienionych w ustawie, uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie:

- art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 i art. 10c ust. 1 ustawy o SENT przez ich

niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary, mimo iż nie było ku

temu podstaw;

- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT przez odmowę ich zastosowania, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jak i nie pozwalała stwierdzić, że skarżąca nie dopełniła obowiązków wynikających z ww. ustawy;

- art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej – "o.p.") przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 120 i art. 122 o.p. przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż skarżąca wykazała, że problem z przesyłaniem sygnału GPS przedmiotowego pojazdu nie trwał dłużej niż 32 minuty;

- art. 2a o.p. przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika, ale na korzyść organu;

- art. 121 o.p. poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa;

- art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292) przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy tak, by nałożyć na niego możliwie wysokie kary;

- art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę;

- art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej;

- pominięcie ratio legis przepisów ustawy o SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i poprzedzającej ją decyzji NUCS.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Jednocześnie podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o SENT.

W uzasadnieniu projektu ustawy o SENT wskazano, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Wyjaśniono, że kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym, nakładanymi przez organ administracji publicznej w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną. Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o dane przewoźnika oraz m.in. o numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych, na mocy art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018, poz. 1539) do ustawy o SENT dodano z dniem 01.10.2018 r. między innymi przepis art. 10a. Stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy o SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).

Jednocześnie w art. 22 ust. 2a ustawy SENT przewidziano, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Mając na względzie treść przywołanych przepisów uznać należy, że w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2a ustawy o SENT.

W toku postępowania prawidłowo ustalono, że skarżąca, będąca przewoźnikiem towaru podlegającego systemowi monitorowania przewozu i obrotu, nie dopełniła wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT obowiązku, polegającego na przekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, z czym ustawa wiąże nałożenie kary we wskazanej w zaskarżonej decyzji wysokości 10 000 zł.

Sąd nie podziela zarzutów skarżącej zmierzających do podważenia prawidłowości zaskarżonej decyzji. W szczególności nie są zasadne zarzuty kwestionujące ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych w dniach 05-07.12.2020 r. pojazdu objętego zgłoszeniem [...], po pierwsze nie trwał jedynie 34 minuty, a po drugie był wynikiem braku należytej staranności po stronie przewoźnika i jego pracownika oraz, być może jak na to wskazuje organ odwoławczy, nieznajomością przepisów. Spółka sama zresztą potwierdziła, że dane lokalizacyjne (z lokalizatora wykorzystującego zewnętrzny system lokalizacji) nie były przekazywane przez cały okres postoju pojazdu na parkingu w K1, gdzie kierowca zakończył pracę, a pojazd oczekiwał na kontynuowanie przewozu po postoju. Jednocześnie po rozpoczęciu postoju sygnał był przekazywany jeszcze przez ponad 3 godziny (do 05.12.2020 r. godz. 00:27), następnie zanikł, by po paru godzinach (05.12.2020 r. godz. 03:04) na chwilę się pojawić i znowu zanikł. Pojawił się ponownie dopiero w dniu 07.12.2020 r. o godz. 07:04. Nie ulega zatem wątpliwości, że ustalone przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych ustalone przez oba organy trwały odpowiednio 2 godziny 37 minut i 51 godzin 9 minut. Z kolei z pism Centrum Informatyki Resortu Finansów oraz informacji przekazanej przez Centralny Servis Desk (pisma CIRF z 05.05.2021 r. oraz z 15.07.2021 r.) wynika, że nie miała miejsce żadna awaria systemu SENT-GEO, która mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL. Zauważyć też należy, że po podjęciu przez funkcjonariuszy czynności kontrolnych, na ich prośbę, kierowca pojazdu włączył lokalizator zapasowy, który nie był w ogóle aktywny. Jednocześnie, ani przewoźnik, ani kierowca pojazdu nie zgłaszali jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniach lokalizatorów.

Sąd stoi na stanowisku, że nie budzi wątpliwości wynikający z art. 10a ustawy o SENT obowiązek przewoźnika zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, w trakcie całej trasy przewozu towaru, co podkreśliły organy administracyjne rozpatrujące sprawę. Przepis nie uzależnia tego obowiązku od czasu trwania przewozu. Także art. 22 ust. 2a ustawy o SENT nie wiąże nałożenia kary pieniężnej za niewywiązywanie się z obowiązku przewidzianego w art. 10a ustawy od czasu trwania przewozu. Jednocześnie, na co wskazał organ odwoławczy w swojej decyzji, ustawa definiuje przewóz towarów jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku (art. 2 pkt 9 ustawy SENT).

Powołany przez skarżącą przepis art. 10c ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten odnosi się zresztą do obowiązków kierowcy, a nie przewoźnika, a jego naruszenie skutkuje nałożeniem na kierującego kary grzywny. Natomiast art. 10c ustawy, który skarżący powołuje w skardze, nie oznacza uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w sytuacji, trwającej krócej niż godzinę, niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Takiej interpretacji przeczy jednoznaczna treść art. 10a ustawy SENT, który wymaga przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w trakcie całej trasy przewozu, niezależnie od czasu jego trwania. Ponadto, skoro w sprawie nie stwierdzono niesprawności zewnętrznego systemu lokalizacji, którego używała spółka, a skarżąca w żadnym miejscu postępowania, w tym w skardze do sądu, nie podniosła jakichkolwiek okoliczności i dowodów wskazujących na niesprawność tego systemu, zarzut ten nie mógł odnieść oczekiwanego skutku procesowego.

Zdaniem sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie. Wynika z niego jednoznacznie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu. Tym samym zostały spełnione, przewidziane w art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, przesłanki nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Również zarzut naruszenia przepisu art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez niezastosowanie w stosunku do skarżącej instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Potrzeba badania dodatkowych przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy aktualizuje się wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Zdaniem sądu stanowisko obu organów o braku w okolicznościach sprawy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny jest prawidłowe.

Klauzule generalne wskazane w przepisie art. 22 ust. 3 obligują organ, aby zanim skorzysta z luzu decyzyjnego na jaki pozwolił ustawodawca, przeanalizował wniosek z punktu widzenia zagrożenia "ważnego interesu przewoźnika", a w szczególności jego egzystencji. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika mogłyby świadczyć nadzwyczajne względy, które powodują zachwianie podstaw egzystencji podatnika, jak również sytuacje, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi. Skoro ocena "ważnego interesu przewoźnika" ma być dokonana na podstawie obiektywnych kryteriów, to nie może o tym decydować subiektywne przekonanie skarżącej o wyrządzonej mu przez organy "krzywdzie", odzwierciedlającej się w odmowie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. O ważnym interesie przewoźnika przesądzają okoliczności szczególne i niezależne od niego. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rozważył tak rozumiane przesłanki ważnego interesu strony. Zasadnie jednak zwrócił uwagę, że nie zachodzą one po stronie skarżącej.

Analiza przeprowadzona przez organy wskazuje, że kondycja finansowa skarżącej jest dobra, a zapłata nałożonej kary pieniężnej w żadnym razie nie stwarza realnego zagrożenia jej płynności finansowej i nie spowoduje innych niepożądanych społecznie skutków. Wysokość kary, w zestawieniu z osiąganymi przez skarżącą zyskami, pozwala na ocenę, że zapłata kary w kwocie 10 000 zł nie będzie nadmierną dolegliwością. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wskazano, że skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem i powinna być świadoma zasad wynikających z ustawy o SENT, których obowiązana jest przestrzegać.

Nie zachodzą zatem żadne okoliczności wskazujące na ważny interes strony, dający podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Nie można również zgodzić się z zarzutem, iż nałożenie na skarżącą kary pieniężnej jest niezgodne z interesem publicznym.

Pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp. Pojęcie to, do jego zastosowania, wymaga odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje.

W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, wytłumaczył w dostateczny sposób, że w okolicznościach sprawy nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego. Organ uwzględnił wagę oraz okoliczności naruszenia akcentując, że skarżąca, jako podmiot profesjonalny, powinna kontrolować wszelkie nieprawidłowości w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych i na bieżąco je korygować. Trafnie też odwołał się do celów, które mają realizować kary przewidziane w ustawie o SENT, mające między innymi charakter dyscyplinujący i prewencyjny. Słusznie też organy zauważyły, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych uniemożliwiał monitorowanie trasy przejazdu, co jest sprzeczne głównymi celami ustawy o SENT.

Przypomnieć należy, że ustawa o SENT, co wydaje się rozumieć skarżąca spółka, ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami i ułatwić walkę z szarą strefą. W uzasadnieniu projektu ustawy podkreślono, że doświadczenia kontrolne potwierdzają, że w wielu przypadkach różnice w obrocie dokumentami i faktycznym przemieszczaniu towarów są wykorzystywane przez nieuczciwe podmioty. Stąd konieczność powiązania obrotu dokumentami fakturowymi z kontrolą faktycznego przemieszczania towarów.

Określone szeroko cele ustawy nie dają podstaw do twierdzenia, że w przypadku braku uszczupleń podatkowych po stronie skarżącej, interes publiczny nakazuje odstąpić od wymierzenia kary. Przede wszystkim zauważyć należy, że ustawa nie uzależnia możliwości wymierzenia kary od stwierdzenia, że określony podatek nie został zapłacony. Kary przewidziane są za określone naruszenia, w tym w zakresie niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych objętego zgłoszeniem środka transportu, który to obowiązek został nałożony na przewoźnika w celu umożliwienia efektywnej kontroli przewozu towaru. Brak uszczuplenia należności Skarbu Państwa nie może mieć zatem znaczenia przesądzającego i nie może sam w sobie stanowić o spełnieniu przesłanki interesu publicznego. Stanowisko wyrażone w tym zakresie w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

Jednocześnie skład orzekający w niniejszej sprawie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku NSA z 25 lutego 2022 r. sygn. akt II GSK 13/22, że "ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz ocena odnośnie do braku interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia musi uwzględniać zdecydowanie szerszą perspektywę i nie może się ograniczać do motywowania jej – jako wiodącym – argumentem odnoszącym się do oceny kondycji finansowej (ekonomicznej) podmiotu, wobec którego toczy się postępowanie, czy też argumentacją mającą sugerować, że odstąpieniu od nałożenia kary miałyby sprzeciwiać się cele ustawy SENT, w tym również cele deklarowane w ustawie nowelizującej z dnia 15 czerwca 2018 r. (...).Byłoby to bowiem – i jest – podejście nie znajdujące uzasadnienia w normatywnej treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT i przez to pozostające w relacji do niej w jaskrawej wręcz opozycji, w tym również w opozycji do intencji samego ustawodawcy. Z tego powodu, że przecież przywołany przepis prawa tworzy w warunkach nim określonych podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, zaś omawiane podejście, wobec prezentowanego na jego gruncie rozumienia przesłanek stosowania tego przepisu powoduje, że jego konsekwencją jest w istocie rzeczy niweczenie normatywnego sensu art. 22 ust. 3 przywołanej ustawy, co w wymiarze praktycznym niweczy jakiekolwiek możliwości jego zastosowania, ewentualnie – co także nie jest pożądane – ogranicza (redukuje) możliwości jego zastosowania li tylko do wycinka sytuacji, a nie do pełnego ich zbioru, który wynika z hipotezy normy prawnej rekonstruowanej z przywołanego przepisu prawa."

W świetle przedstawionego rozumienia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, z całą pewnością do wymienionego zbioru sytuacji nie można zaliczyć tej, która wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Faktem bowiem jest, że przewoźnik, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, wskazanego w przywołanych powyżej zgłoszeniach SENT przez ponad dwie doby (2 godziny 37 minut, a następnie 51 godzin 59 minut), z jedną krótką przerwą, a trasa, którą w całości przewoźnik miał obowiązek objąć monitorowaniem prowadziła od S. aż do K2, tj. przez ponad pół Polski.

Powyższe powiązane ze sobą okoliczności, tj. długość trasy objętej obowiązkowym monitorowaniem oraz czas trwania przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych, z całą pewnością mogło spowodować zaistnienie ryzyka uszczuplenia dochodów budżetowych, a więc wiązało się z brakiem realizacji celów deklarowanych przez ustawodawcę w uzasadnieniu do projekty przywołanej powyżej ustawy nowelizującej z dnia 15 czerwca 2018 r., a mianowicie "[...] zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów wskazanych w ustawie poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych [...]". Nowelizację ustawy o SENT motywowano tym, że "dla sprawnego funkcjonowania systemu monitorowania, jak i stosowania narzędzi analizy ryzyka, brak informacji o przemieszczaniu środka transportu, a tym samym o uruchomieniu przewozu towarów nie pozwala na pełne monitorowanie przewozu towarów, jak również na typowanie do kontroli poprzez wskazanie czasu i miejsca kontroli". Powyższe wskazuje, że sposób działania skarżącej, która dopuściła do sytuacji, w której przerwa w przekazywaniu danych lokalizacji pojazdu na trasie obejmującej ponad połowę kraju trwała więcej niż dwie doby, w swej istocie niweczyło założone cele ustawy o SENT.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, dokonana w zaskarżonej decyzji analiza przesłanek ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego i wywiedziony stąd wniosek o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary nie naruszają przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Treść przepisu wskazuje na jego uznaniowy charakter i w ocenie Sądu organ nie przekroczył granic tego uznania.

Zauważyć jednocześnie należy, że w ustawie o SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar ani ich zmiany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., II FSK 3478/18).

Wobec niewystąpienia w okolicznościach sprawy przewidzianych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanek do odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, nie zachodziły także podstawy do stosowania art. 26 ust. 3 ustawy SENT. W konsekwencji chybiony jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 s. 2 z późn. zm.).

Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, zatem argumentacja podniesiona w skardze nie zasługuje na uwzględnienie.

W związku z tym Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

k.ż.