Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 399/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług za 1998r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] Minister Finansów po rozpatrzeniu odwołania Pana P. D. od decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2002r., [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998r. - utrzymał się w mocy w/w. decyzję Izby Skarbowej w B..

Decyzja [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].07.2001 r., o której stwierdzenie nieważności wnosił Skarżący, stała się decyzją ostateczną w związku z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Przedmiotowej decyzji Pełnomocnik zarzucał , iż dotknięta jest wadami nieważności określonymi w art. 247 § 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zdaniem Pełnomocnika organ podatkowy dokonał rozszerzającej interpretacji art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) poprzez uznanie, iż Pan P. D. dokonywał sprzedaży usług komunalnych i energii na rzecz właścicieli lokali administrowanych nieruchomości.

Decyzją z dnia [...].07.2002r., Nr [...] Izba Skarbowa w B. odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].07.2001 r.

Od powyższej decyzji Pełnomocnik złożył do Ministra Finansów odwołanie z dnia [...].07.2002r. wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...]

W odwołaniu Pełnomocnik Strony podnosi, iż decyzja Izby Skarbowej w B. odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego w B. sankcjonuje wydane z rażącym naruszeniem prawa rozstrzygnięcie Urzędu dotyczące rozszerzającej interpretacji art. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zakresie sprzedaży mediów.

Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2002r., Nr [...] podniósł, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem o wyjątkowym charakterze, a jego istotą jest ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie może być ani kontynuacją postępowania zwykłego, ani nie może być konkurencyjne w stosunku do niego.

Rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy "treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa" (wyrok NSA z dnia 17.09.1997r. sygn. akt III S.A. 1425/96).

Zdaniem Ministra Finansów argumenty Pełnomocnika zawarte zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu jak i w odwołaniu mogłyby być oceniane w trakcie postępowania odwoławczego, a nie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, bowiem w postępowaniu toczącym się w trybie art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa nie można oceniać, podnoszonych przez Pełnomocnika Strony argumentów natury merytorycznej dotyczących w istocie dokonanych przez urząd skarbowy ustaleń faktycznych. Poza trybem, w którym toczy się postępowanie leży ustalenie czy Urząd Skarbowy słusznie uznał, że Podatnik faktycznie dokonywał sprzedaży usług komunalnych i energii na rzecz właścicieli lokali administrowanych nieruchomości i czy słusznie powstał u podatnika obowiązek podatkowy. Odmienne traktowanie przez podatnika dokonywanych czynności (jako nie podlegających opodatkowaniu), niż ustalenia faktyczne przyjęte przez Urząd (wskazujące na powstanie u Podatnika obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług) nie świadczy o dokonaniu przez ten organ podatkowy rozszerzającej interpretacji wskazanego art. 2 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Na decyzję Ministra Finansów pełnomocnik strony pismem z dnia 4 kwietnia 2003r. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której postawił

zarzut naruszenia art. 122 oraz 247 § pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji [...] Urzędu Skarbowego w B. wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Wniósł o:

a) uchylenie w całości ostatecznej decyzji [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2001r. nr [...] jako niezgodnej z prawem,

b) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zdaniem pełnomocnika strony w przedmiotowej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, gdyż w świetle art. 217 Konstytucji RP zmienne elementy podatku, w tym przedmiot opodatkowania podlegają jedynie regulacji ustawowej. Rozszerzająca interpretacja tego rodzaju uregulowań przez organ podatkowy odnośnie art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm. ) , stanowi rażące naruszenie prawa. [...] Urząd Skarbowy w B. bezpodstawnie ustalił, iż podatnik dokonywał sprzedaży usług komunalnych i energii na rzecz właścicieli lokali administrowanych przez siebie nieruchomości. P. D. administrował jedynie nieruchomościami, na których znajdowały się sprzedawane przez firmę "W. P." sp. j. mieszkania oraz lokale użytkowe. "W. P." zobowiązał się również za zgodą nabywców lokali do zapewnienia dostawy energii i usług komunalnych. W trakcie administrowania nie wiązała podatnika z właścicielami administrowanych lokali jakakolwiek umowa i opłaty powyższe nie wchodziły w zakres czynszu. Skarżący zbierał jedynie opłaty eksploatacyjne na rzecz firmy "W. P.", wobec czego nie nastąpiła ich kolejna odprzedaż.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, których enumeratywny wykaz określa przepis art. 247 § l Ordynacji podatkowej, czy też te wady nie występują.

Taki zakres omawianego przepisu wiąże się z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej zawierającego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Przymiot ostateczności ma decyzja Urzędu Skarbowego w B., gdyż z akt sprawy wynika, że podatnik nie wniósł od niej odwołania w terminie. Skarżący nie zachowując terminu sam pozbawił się możliwości przeprowadzenia przez organ odwoławczy kontroli prawidłowości dokonanych rozstrzygnięć.

Jeżeli chodzi o wyjaśnienie znaczenia użytego w art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej pojęcia "rażące naruszenie prawa" to w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego zarysowały się dwa odmienne poglądy dotyczące rozumienia pojęcia rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. akt III S.A. 1134/96 - publik. ONSA z 1998 r. nr 3, poz.101). Pierwszy uznawał za rażące naruszenie prawa takie jego naruszenie, w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Drugi zaś upatrywał rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją ( por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. Akt III SA 1134/96 ).

Ten ostatni pogląd przeważa w orzecznictwie sądowym. Wiąże się on niewątpliwie z gramatyczną, językową wykładnią pojęcia rażącego naruszenia prawa. Według Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t.III, str.24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny. oczywisty, niewątpliwy, bezsporny.

Przedstawione rozumienie rażącego naruszenia prawa, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, prowadzi do wniosku, że Minister Finansów nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, bowiem w rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest nie tyle interpretacja przepisu art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym, ale prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, tj. czy skarżący rzeczywiście dokonywał sprzedaży energii i usług komunalnych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra Finansów, że ponowne dokonywanie ustaleń faktycznych nie mieści się w zakresie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia; nawet ewentualny błąd w ustaleniach faktycznych nie stanowi o spełnieniu przesłanki określonej w art. 247 §1, pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie na podstawie art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).