Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2341/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 1a pkt 12, art. 2, art. 7 § 1-3, art. 18,  art. 33, art. 54, art. 56 § 1 pkt 1art. 79
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. S. i B. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku B. S. i A. S. (nazywanych dalej: "skarżący") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12 lutego 2015 r. o numerach [...] i [...], obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.

Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącym w dniu 20 lutego 2015 r. przy czynności egzekucyjnej dokonanej zawiadomieniem z dnia 18 lutego 2015 r. nr [...].

W celu wyegzekwowania zaległości wynikających z ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny działając w trybie art. 79 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., nazywanej dalej: "u.p.e.a.") zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. nr [...] skierowanym do skarżących dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego skarżących w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w K.. Zawiadomienie w sprawie dokonanego zajęcia doręczono skarżącym oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 31 sierpnia 2015 r.

Pismem z dnia 11 września 2015 r. skarżący wnieśli skargę na czynność egzekucyjną, zarzucając, że:

podjęte czynności egzekucyjne naruszyły podstawowe zasady postępowania egzekucyjnego, w szczególności wyrażone w art. 6 i 7 u.p.e.a. oraz art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., złożyli wniosek o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Rozpatrzenie wniosku, to kwestia ewentualnie jednego miesiąca,

wcześniej były już uchylane czynności egzekucyjne, co bardzo niekorzystnie wpływało na stan zdrowotny skarżących, z uwagi na niepewność co do wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalnego,

w stosunku do tytułów wykonawczych wniesiono zarzuty, które nie zostały rozpatrzone,

świadczenie emerytalne, jest podstawowym źródłem utrzymania i finansowania leczenia.

2. Dyrektor Izby Skarbowej we W. (nazywany dalej: "DIS") postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...]oddalił skargę skarżących na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu postanowienia DIS podał, że administracyjne postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze cel tego postępowania, określony w art. 1 pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki przymusu, które zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) powołanej ustawy. Dokonane przez organ egzekucyjny czynności mogą być w fazie wszczęcia egzekucji przedmiotem zarzutu na postępowanie egzekucyjne lub na dalszym etapie postępowania, przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną - art. 54 u.p.e.a.

Skarga na czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności (w niniejszej sprawie - zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej - art. 79 § 1 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego (w niniejszej sprawie - zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej - art. la pkt 12 lit. a tiret 3 u.p.e.a.). Jest to zatem postępowanie obejmujące swoim zakresem jeden tylko, ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.

W przypadku uwzględnienia skargi nie dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego, lecz jedynie do uchylenia określonej wadliwej czynności, bądź podjęcia działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości o charakterze formalnym.

Zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12a powołanej wyżej ustawy, tj. egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego.

Kwestie dotyczące zasad stosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej uregulowane zostały w przepisie art. 79 u.p.e.a. Stosownie do art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Ponadto wyjaśnia się, iż zajęcie świadczeń dokonane jest z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczającemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób.

W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego z dnia 26 sierpnia 2015 r. nr [...] zostało doręczone zobowiązanym oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 31 sierpnia 2015 r.

Mając na uwadze powyższe, DIS stwierdził, że zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego w sprawie było zgodne z powołanymi wyżej przepisami.

Organ nadzoru nie dopatrzył się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego, albowiem przedmiotowe zajęcie odpowiadało wymogom określonym dla tego rodzaju druku stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 655) w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Czynność egzekucyjna została zatem dokonana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 79 u.p.e.a., a zajęcie zawierało prawidłowe pouczenie, zostało podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz skarżącym.

W ocenie DIS prezentowana w skardze argumentacja skarżących w zakresie naruszenia przez zaskarżoną czynność egzekucyjną podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego, wyrażonych w przepisie art. 6 i art. 7 u.p.e.a. oraz art. 11 k.p.a. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się do powyższych zarzutów organ wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku, poprzez zastosowanie określonych w u.p.e.a. Zgodnie z brzmieniem art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Z całokształtu regulacji przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy wywieść, że ma to miejsce w przypadku gdy po doręczeniu wezwania do zapłaty zobowiązany nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku. Takim wezwaniem w świetle powołanych wyżej przepisów może być upomnienie (gdy jest wymagalne) lub ostateczna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Jeśli po tym zdarzeniu zobowiązany nie realizuje obowiązku popada w zwłokę, co winno być odczytywane jako uchylanie się od wykonania obowiązku. W tej sytuacji wierzyciel powinien, co musi być odczytywane jako obowiązek, podjąć działania zmierzające do przymusowego wykonania takiego zobowiązania.

Z akt sprawy wynikało, że podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowiły tytuły wykonawcze obejmujące należności wynikające z ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], określającej zobowiązanym zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., która do dnia wydania postanowienia nie została przez skarżących wykonana.

W ocenie DIS zaskarżona czynność egzekucyjna nie uchybiła również prawu w związku ze złożonym przez skarżących wnioskiem o rozłożenie przedmiotowych zaległości podatkowych na raty. Sam fakt rozpatrywania wniosku o udzielenie ulgi podatkowej nie wywiera wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, w taki sposób, aby spowodować z urzędu jego zawieszenie. Dopiero w przypadku rozłożenia zaległości podatkowych na raty w czasie trwającego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zobligowany jest, na mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne zawiesić. Jednakże jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zakończył procedowanie w sprawie udzielenia zobowiązanym ulgi w spłacie wydaniem w dniu [...] października 2015 r. decyzji nr [...] odmawiającej A. S. rozłożenia na raty należności z tytułu podatku dochodowego za 2010 r. oraz odsetek od tej należności oraz decyzji nr [...] odmawiającej B. S. rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego za 2010 r., a zatem nie doszło w sprawie do aktualizacji przesłanki wskazanej w powołanym przepisie.

W ocenie DIS podstawy do uwzględnienia skargi nie mogła również stanowić argumentacja skarżących opierająca się na twierdzeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym organ nadzoru uchylał już czynności egzekucyjne, nie było bowiem podstaw do apriorycznego przyjęcia założenia, że również w tym postępowaniu zostaną dostrzeżone przez organ nadzoru uchybienia procesowe, skutkujące uznaniem skargi na czynności egzekucyjne za zasadną.

Nietrafne, zdaniem DIS, były również uwagi skarżących, co do niepewności zobowiązanych w przedmiocie wysokości otrzymywanych świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego w związku - z mającym miejsce w sprawie - wcześniejszym uchylaniem czynności egzekucyjnych, gdyż dłużnik zajętej wierzytelności Zakład Ubezpieczeń Społecznych każdorazowo informuje, zarówno organ egzekucyjny, jak i zobowiązanych o dacie, z upływem której zaprzestaje realizacji potrąceń zajętych świadczeń emerytalnych oraz analogicznie - z chwilą przyjęcia nowego zajęcia egzekucyjnego do realizacji - o wysokości dokonywanych potrąceń.

3. Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie DIS z dnia [...] października 2015 r., wnosząc o jego uchylenie w całości lub rozstrzygnięcie zgodnie ze złożonym wnioskiem, zarzucając, że organ w sposób lakoniczny i nieprzekonujący odniósł się do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 11 K.p.a.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślili, że nie uchylają się od zapłaty wszystkich zobowiązań, podjęli starania celem ich wykonania. Strony podały, że w na dzień składania zażalenia rozpatrywane były skargi, zażalenia i odwołania przed: DIS, Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym.

4. Minister Finansów po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia z dnia 12 listopada 2015 r. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie DIS z dnia [...] października 2015 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Z akt sprawy wynikało, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. nr [...] zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, doręczonego skarżącym oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności będącemu Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, w dniu 31 sierpnia 2015 r. DIS w zaskarżonym postanowieniu obszernie wyjaśnił powody i celowość stosowania środka procesowego, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego lub egzekutora. Na podstawie materiału dowodowego sprawy minister Finansów nie stwierdził naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów regulujących procedurę zastosowania ww. środka egzekucyjnego ani wymogów formalnych nimi przewidzianych.

Natomiast wszelkie okoliczności związane z naruszeniem istotnych zasad postępowania egzekucyjnego oraz kwestie związane z dopuszczalnością egzekucji rozpatrywane były w procesowym trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które wnosi się na podstawie art. 33 u.p.e.a. Minister Finansów zwrócił uwagę, że DIS wskazał, że kwestia uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego została rozpoznana w trybie zarzutów ostatecznym postanowieniem DIS z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].

Minister Finansów podtrzymał jako prawidłowe stanowisko DIS określone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] października 2015 r. nr [...], zgodnie z którym w świetle przepisu art. 54 u.p.e.a. brak było podstawy prawnej do zaskarżenia uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą postępowania określoną w art. 19 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, jak i utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą skarga na czynność egzekucyjną nie może być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Powyższe zapobiega przypadkom powielania środków zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchamiania różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej, co do przedmiotu sprawie.

Z akt sprawy natomiast wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zakończył już procedowanie w sprawie udzielenia skarżącym ulgi w spłacie, wydaniem w dniu [...] października 2015 r. odmownych decyzji: nr [...] dot. a A. S. oraz nr [...] dot. B. S., w zakresie należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem skarżących, że doszło do naruszenia art. 6 i 7 K.p.a. Minister Finansów stwierdził, że DIS podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes publiczny i słuszny interes obywateli, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.

W ocenie Ministra Finansów uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia organu nadzoru zostało sporządzone z zachowaniem reguły postępowania, określonej w art. 11 K.p.a., z wyjaśnieniem podstawy podjętego rozstrzygnięcia.

Organ zauważył, że postępowanie sądowe w sprawie wniesionych przez skarżących skarg dotyczących decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji, zostało zakończone wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 284/15, którym oddalono skargę.

5. Pismem z dnia 18 czerwca 2016 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym ponieważ oba postanowienia, jak również prowadzone postępowanie rażąco naruszały prawo.

Zaskarżonemu postanowieniu Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] jak i prowadzonemu postępowaniu skarżący zarzucili w szczególności naruszenie prawa przez to, że organy błędnie oceniły skargę na czynności egzekucyjne, naruszając zasadę, że organy działają na podstawie prawa i w sposób wyczerpujący wyjaśniają wszystkie okoliczności sprawy. Skarżący uznali, że w sprawie organy naruszyły także inne podstawowe zasady postępowania administracyjnego i egzekucyjnego.

Skarżący wyjaśnili, że w złożonym wniosku oraz w zażaleniu wskazano jakie przepisy prawa procesowego i materialnego mają zastosowanie, a które zostały naruszone. W skardze skarżący podtrzymali w tym zakresie swoje wszystkie argumenty i zarzuty.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona.

4. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości i zasadności postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], który to utrzymał w mocy postanowienie DIS z dnia [...] października 2015 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

5. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie sprawy wymagało w pierwszej kolejności analizy i wyjaśnienia, czemu służy postępowanie egzekucyjne i stosowane przez nie środki egzekucyjne, co wyraźnie wynika z art. 1 u.p.e.a., a w szczególności jego punktu drugiego – "prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2 u.p.e.a. określa również, na mocy art. 1 pkt 1 u.p.e.a., sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2.

Z treści art. 7 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W art. 7 § 2 u.p.e.a. wskazano, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Z kolei art. 7 § 3 u.p.e.a. stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

Z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika zaś, że egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.).

Tym samym prowadzonym wobec skarżących postępowaniem egzekucyjnym mogły być objęte należności - bez względu na kwotę - wynikające z decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., który określono Skarżącym, z uwagi na treść art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W kontekście powyższych okoliczności faktycznych wynikających z akt administracyjnych sprawy, nie sposób więc za zasadny uznać zarzut naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny, próbując wykonać podstawowy cel postępowania egzekucyjnego - doprowadzenia do wykonania obowiązku podatkowego, który spoczywał na skarżących (ww. decyzja w podatku dochodowym od osób, dążył do zastosowania najmniej uciążliwych dla zobowiązanych – skarżących - a gdy to nie przyniosło rezultatu, sięgnął po środek, który służy bezpośredniemu wykonaniu ww. obowiązku.

W tym zakresie prawidłowe było powołanie się przez organ egzekucyjny - NUS, jak również przez organ nadzoru nad egzekucją administracyjną – DIS, na orzecznictwo Sądów administracyjnych. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 218/11, że o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sprawie organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony, ale i zobowiązany do jego stosowania. Sam fakt konieczności spełnienia celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (wyrok dostępny na: www.nsa.gov.pl).

6. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, że organy podatkowe dysponowały innymi niż świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego i z renty socjalnej składnikami majątkowymi skarżących, z których możliwa byłaby egzekucja, a miały za zadanie zastosować środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania obowiązku podatkowego wynikającego z wydanej w odniesieniu do skarżących decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.

Nie można zatem przyjąć, że prowadzona wobec skarżących egzekucja była środkiem represji, czy też, że doszło do ingerencji w prawa i wolności zobowiązanych. Zajęte świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego były jedynymi składnikami majątkowymi, z których prowadzenie egzekucji administracyjnej ww. zobowiązań było możliwe. Organ egzekucyjny był więc zobowiązany do przeprowadzenia egzekucji przy zastosowaniu środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie i nie mógł samowolnie od niej odstąpić.

Dodatkowo wskazać należy, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego w ZUS jest dopuszczalny na mocy art. 1a pkt 12 tiret trzecie u.p.e.a. w związku z art. 79 u.p.e.a. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika również, aby zachodziły przesłanki wskazane w art. 7 § 3 u.p.e.a. Skarżący nie wskazali w skardze Innego niż zajęte świadczenia składnika majątkowego skarżących, przy pomocy którego możliwe byłoby zaspokojenie należności objętych tytułem wykonawczym w sposób mniej uciążliwy.

Zajęcia świadczeń skarżących z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego dokonano zgodnie z obowiązująca procedurą, z jednoczesnym prawidłowym zrealizowaniem zasady celowości postępowania egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynikało, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. nr [...] zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, doręczonego skarżącym oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności będącemu Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, w dniu 31 sierpnia 2015 r. DIS w zaskarżonym postanowieniu obszernie wyjaśnił powody i celowość stosowania środka procesowego, jakim jest skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego lub egzekutora. Na podstawie materiału dowodowego sprawy Minister Finansów nie stwierdził naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów regulujących procedurę zastosowania ww. środka egzekucyjnego ani wymogów formalnych nimi przewidzianych.

Natomiast wszelkie okoliczności związane z naruszeniem istotnych zasad postępowania egzekucyjnego oraz kwestie związane z dopuszczalnością egzekucji rozpatrywane były w procesowym trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które wnosi się na podstawie art. 33 u.p.e.a. Minister Finansów zwrócił uwagę, że DIS wskazał, że kwestia uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego została rozpoznana w trybie zarzutów ostatecznym postanowieniem DIS z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].

W ocenie Sądu Minister Finansów zasadnie podtrzymał jako prawidłowe stanowisko DIS określone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] października 2015 r. nr [...], że w trybie art. 54 u.p.e.a. brak było podstawy prawnej do zaskarżenia uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Podnoszona przez skarżących kwestia złożenia wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej, pozostawała bez wpływu na wynik postępowania. Dopiero wydanie pozytywnej decyzji w tym zakresie skutkowałoby z mocy prawa zawieszeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego na mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Z akt sprawy natomiast wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zakończył już procedowanie w sprawie udzielenia skarżącym ulgi w spłacie, wydaniem w dniu [...] października 2015 r. odmownych decyzji: nr [...] dot. A. S. oraz nr [...] dot. B. S., w zakresie należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.

Sąd nie dopatrzył się by w sprawie doszło do naruszenia art. 6 i 7 K.p.a. Minister Finansów i DIS podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes publiczny i słuszny interes obywateli, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Postępowanie sądowe w sprawie wniesionych przez skarżących skarg dotyczących decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji, zostało zakończone wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 284/15, którym oddalono skargę. Prawidłowe było więc przyjęcie przez organy obu instancji, że niezasadny był zarzut Skarżących dotyczący naruszenia przepisów art. 33 § 1 pkt 6 i 8 u.p.e.a.

7. W ocenie Sądu organy administracyjne, co również wynika z akt sprawy, nie naruszyły art. 6 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., ale działały na gruncie obowiązujących przepisów prawa, które w sposób prawidłowy zastosowały. Organ odwoławczy, dokonując oceny prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny działań, podobnie, jak organ pierwszej instancji, w sposób dokładny wyjaśniły stan faktyczny sprawy (art. 7 K.p.a.). Tym samym nie została naruszona zasada pozyskiwania zaufania do organów administracyjnych, wyrażona w art. 8 k.p.a., mająca zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a.

8. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.