Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1219/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 44, 46, 47
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 24
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 2 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 roku sprawy ze skarg D. M., K. K. i Z. K. oraz M. M. i Z. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) nr (...) Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 poz. 267), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. M., Z. K., K. K., Z. M. i M. M. od decyzji Starosty Z. z dnia (...) znak (...) o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia (...) znak (...) Zarząd Dróg Wojewódzkich w Ł. wystąpił do Starosty Z. o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków mapy do celów prawnych przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia (...) pod nr (...)

Starosta Z. decyzją z dnia (...), wydaną na podstawie art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 i § 47 § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 542) orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działek oznaczonych numerami 1, 2/1, 2/2 położnych w obrębie Z-128 miasta Z. oraz działki numer 598/1 położonej w obrębie Z-123 miasta Z., zgodnie z mapą do celów prawnych, wykonaną przez geodetę uprawnionego M. K., zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. pod numerem (...), w taki sposób iż:

Sprostował powierzchnię działki 1 z 0,2678 ha na 0,2675 ha

w miejsce działki nr 1 o pow. 0,2675 ha ujawnił działki:

1/1 o pow. 0,2417 ha,

1/2 o pow. 0,0176 ha,

1/3 o pow. 0,0082 ha,

c) w miejsce działki 2/1 o pow. 0,1814 ha ujawnił działki:

2/3 o pow. 0,0109 ha,

2/4 o pow. 0,1705 ha,

d) w miejsce działki 2/2 o pow. 0,2119 ha ujawnił działki:

2/5 o pow. 0,0060 ha,

2/6 o pow. 0,2059 ha,

e) w miejsce działki 598/1 o pow. 0,7243 ha ujawnił działki:

598/2 o pow. 0,7155 ha,

598/3 o pow. 0,0088 ha,

W uzasadnieniu decyzji Starosta Z. wyjaśnił w oparciu o zgromadzone w aktach dokumenty, że rozpatrując wniosek Zarządu Dróg Wojewódzkich o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów zmian dla działek 1, 2/1 i 2/2 i 598/1 ustalono, że nieruchomości oznaczone na mapie podziału przyjętej do zasobu geodezyjnego pod nr (...)( załączonej do akt KW (...)) jako działki 17/1( pow.0,0422 ha) i 18/1 ( pow. 0,0083ha) zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 6 stycznia 1969 r. w trybie ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z przeznaczeniem na poszerzenie ulicy. Dla powyższych działek prowadzona jest księga wieczysta (...). Wpisy w dziale I i II dotyczące oznaczenia nieruchomości i właściciela nie uległy zmianom od czasu założenia księgi w 1969 r.

Podczas zakładania ewidencji gruntów dla terenu miasta Z. działki 17/1 i 18/1 zostały połączone z innymi nieruchomościami przeznaczonymi pod ówczesne ulice A i B i weszły w skład działek nr 6 i nr 7 . Nieruchomości oznaczonej jako działka nr 18/2 w ewidencji nadano nr 9 ( pow. 0,7802 ha) , a działce 17/2 nadano nr 8 ( pow. 0,3700 ha).

W wyniku przeprowadzonych w latach 80 ubiegłego wieku odnowień ewidencji uległy zmianie powierzchnie i numery obrębów oraz działek ewidencyjnych miasta Z.. Dawną działkę nr 6 z obrębu 42 oznaczono nr 598 ( pow. 0,7373 ha) w obrębie 123, dawną działkę nr 7 z obrębu 42 oznaczono nr 1 ( pow. 0,2663 ha) w obrębie 128, dawną działkę nr 8 z obrębu 42 oznaczono nr 2 ( pow. 0,3933 ha.) w obrębie 128 , a dawną działkę nr 9 z obrębu 42 oznaczono nr 19 ( pow. 0,7709 ha.) w obrębie 128. Podczas powyższych prac wykonawca nie uwzględnił granic prawnych przedmiotowych działek wynikających w wywłaszczenia części gruntów na rzecz Skarbu Państwa. W ewidencji wykazano stan wg użytkowania na gruncie, a tym samym w granicach nowych działek nr 1,2 i 598 objęto część dawnych działek nr 17/1 i 18/1 z księgi wieczystej (...).

Następnie na mocy decyzji Prezydenta Miasta Z. z 14 stycznia 2003 r. dokonano podziału działki nr 2 w obrębie 128 . Powstałą po podziale działkę 2/2 na podstawie umowy kupna – sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego nabyli: D. M. oraz Z. i K. małż. K. po ½ części. Działkę 2/1 również aktem notarialnym nabyli M. i Z. małż. M..

Dla działki 2/1 prowadzona jest KW (...). Założenia księgi wieczystej dokonano w 1970 r dla działki 17/2 o powierzchni 0,3700ha. Następnie w 2003 r. zaktualizowano oznaczenie nieruchomości poprzez sprostowanie numeru i powierzchni działki ( z działki 17/2 o pow. 0,3700 ha na działkę 2 o powierzchni 0,3933 ha ) oraz ujawnienie jej podziału na działki 2/1 i 2/2 na podstawie mapy z projektem podziału przyjętej do zasobu geodezyjnego pod numerem (...). Dla działki nr 2/2 po odłączeniu jej z księgi wieczystej (...) w 2003 r. urządzono nową księgę wieczystą (...).

W 2012 r. zgodnie z mapą do celów prawnych przyjętą do zasobu geodezyjnego pod nr (...) sporządzoną w celu regulacji stanu prawnego nieruchomości, dokonano podziału działki nr 598 . Powstała po podziale działka 598/1 przeszła na własność Powiatu Z.. Dla działki jest prowadzona KW (...). Stan prawny działki nr 1 pozostaje nieuregulowany . Nieruchomość ta leżąca obecnie w pasie drogi wojewódzkiej nr 702 jest w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa i w zarządzie Wojewody Ł..

Jak wskazał w związku powyższym organ I instancji, granice wykazanych obecnie w ewidencji gruntów działek nr 1,2/1 i 2/2 w obrębie 128 oraz 598/1 w obrębie 123 miasta Z. są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym . Ponadto działki te nie spełniają wymogów z § 9 rozporządzenia bowiem w ich skład wchodzą grunty o odmiennym stanie prawnym. Wpisy w ewidencji należało zatem sprostować, zgodnie z mapą do celów prawnych sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. K. i przyjętą do zasobu geodezyjnego pod nr (...).

Od decyzji odwołanie złożyli D. M., Z. K., K. K. – współwłaściciele działki 2/2 i Z. M. i M. M. – współwłaściciele działki 2/1.

Zaskarżoną decyzją Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

W ocenie organu odwoławczego, Starosta Z. prawidłowo wprowadził ww. zmianę w ewidencji gruntów i budynków. Mapa do celów prawnych przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr (...) ujawnia stan prawny, biorąc pod uwagę grunty wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa (działki 17/1 i 18/1) na mocy decyzji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 6 stycznia 1969 r. znak SW.VI-60/80/1/68 i SW.VI-60/80/1a/68 w trybie ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem na poszerzenie ulicy, zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. o lokalizacji szczegółowej Nr 11/65 z dnia 17 lutego 1965 r.. Dla powyższych działek jest prowadzona księga wieczysta (...). Część nowoprojektowanych działek to działki podwójnie hipotekowane i tak:

działka 1/2 stanowi cześć dawnej działki 17/1 (obecnie 1),

działka 1/3 stanowi cześć dawnej działki 18/1 (obecnie 1),

działka 2/3 stanowi cześć dawnej działki 17/1 (obecnie 2/1) zapisana w księgach

wieczystych (...) i (...),

działka 2/5 stanowi cześć dawnej działki 17/1 (obecnie 2/2) zapisana w księgach

wieczystych (...) i (...),

działka 598/3 stanowi cześć dawnej działki 17/1 (obecnie 598/1) zapisana w

księgach wieczystych (...) i (...).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że niezgodność stanu obecnie wykazanego w ewidencji gruntów i budynków wynika z nieuwzględnienia treści księgi wieczystej (...) przy zakładaniu ewidencji gruntów, gdzie działki 17/1 i 18/1 zostały połączone z innymi nieruchomościami. Następnie podczas odnowienia ewidencji gruntów w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku wykazano stan władania na gruncie, wskutek czego część nieruchomości objęta ww. KW znalazła się w granicach działek ewidencyjnych l, 2 i 598. Następnie działkę nr 2 podzielono na działki 2/1 i 2/2, po czym sprzedano osobom prywatnym - działkę 2/1 Z. i M. M., a działkę 2/2 D. M. oraz Z. i K. K..

Część działki 598 (598/1) na mocy decyzji Wojewody Ł. znak (...) z dnia (...) przeszła na własność Powiatu Z. i ma urządzoną księgę wieczystą (...). Stan prawny działki nr 1 pozostaje nieuregulowany.

Organ wskazał, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych uregulowane zostało w rozdziale 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a z przepisów tych wynika przede wszystkim obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Wyjaśnił, że stosownie do § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Natomiast zmian w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych.

Zgodnie z treścią § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

w postępowaniu rozgraniczeniowym,

w celu podziału nieruchomości,

w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż wykazuje w ewidencji gruntów i budynków stan prawny nieruchomości najbardziej aktualny, nie zmienia właścicieli ani granic nieruchomości, a wykazuje jedynie grunt podwójnie hipotekowany otwierając możliwość właścicielom do jego uregulowania. Ewentualny wyrok sądu w sprawie np. zasiedzenia spornego terenu nie zmieni stron niniejszego postępowania i po uprawomocnieniu będzie mógł być ujawniony w ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy podkreślił, że wykazanie podwójnie hipotekowanego gruntu jako wyodrębnionych działek ewidencyjnych jest korzystne dla stron, gdyż eliminuje koszty sporządzenia kolejnej mapy do celów prawnych na potrzeby postępowania sądowego np. o zasiedzenie nieruchomości.

W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. M., Z. K., K. K. ( sprawa o sygn. III SA/Łd 1219/15) oraz Z. M. i M. M. (sprawa o sygn. III SA/Łd 1220/15) zarzucili naruszenie:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 36 i 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuwzględnienie stanu prawnego istniejącego na nieruchomości skarżących

2. art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, które w istocie prowadzą do zmiany w stanie prawnym nieruchomości skarżących;

3. § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji kiedy do organu nie wpłynął wniosek obejmujący żądanie aktualizacji danych ewidencji oraz nie zachodziły przewidziane w ust. 2 § 46 przesłanki do dokonania przez organ aktualizacji danych ewidencji z urzędu,

4. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (u.k.w.h.) poprzez jego błędną wykładnię czego konsekwencją było nietrafne przyjęcie, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie obejmuje powierzchni nieruchomości, w sytuacji kiedy w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni obszar nieruchomości wynikający z księgi wieczystej, gdyż jest to określenie przedmiotu prawa,

II. przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej oraz brak należytej kontroli instancyjnej, skutkujące wydaniem decyzji, której rozstrzygnięcie wykracza poza granice przedmiotowe zakreślone wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2015 r.,

2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesłuszne uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia rzeczywistej podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia oraz niesłuszne zaniechanie podjęcia wszelkich działań zmierzających do bezstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie co do podnoszonego przez Skarżących zarzutu oraz braku przedstawienia w uzasadnieniu decyzji argumentów przemawiających za takim zaniechaniem,

3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy skutkujące błędnym uznaniem przez organ, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, w wyniku czego została wydana błędna decyzja w przedmiotowej sprawie,

4. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie powołanie przez organ II instancji podstawy prawnej wydanej decyzji co determinowało brak należytego rozważenia przez organ II instancji i rozpatrzenia granic przedmiotowych postępowania administracyjnego zakreślonych wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2015 r.,

5. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie i w konsekwencji nie uwzględnienie zgłaszanych w sprawie wniosków dowodowych, co pozbawiło skarżących w toku prowadzonego postępowania administracyjnego prawa czynnego udziału w postępowaniu i obrony ich uzasadnionych interesów,

6. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie w okolicznościach sprawy w sytuacji gdy organ II instancji pomimo, iż posiadał wiedze o toczącym się z wniosku skarżących postępowaniu przed sądem powszechnym o stwierdzenie nabycia własności w drodze zasiedzenia nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego w tej sprawie, nie zawiesił postępowania administracyjnego,

7. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w sprawie i nieodniesienie się przez organ II instancji do pisma z dnia (...)

8. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 4 sierpnia 2015r. od decyzji Starosty Z. z dnia (...),

Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji w całości oraz przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia wraz ze stwierdzeniem że zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega wykonaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.

Jak wskazywano w uzasadnieniu skarg, w dniu 20 sierpnia 2015 r. i 18 sierpnia 2015 r. skarżący wystąpili do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia:

1/ D. M., Z. K. i K. K. na współwłasność – pasa gruntu o powierzchni 0,0060ha znajdującego się w granicach działki nr 2/2 położonego pomiędzy płotem zewnętrznym ogrodzenia nieruchomości a południową granicą działki nr 2/5 ( działki nowoprojektowanej decyzją Starosty Z. z dnia (...) nr (...)), położonej w Z. przy ul. C 2A, dla której w Sądzie Rejonowym w Z. prowadzona jest KW (...);

2/Z. M. i M. M. na współwłasność na prawach wspólności ustawowej – pasa gruntu o powierzchni 0,0109 ha znajdującego się w granicach działki nr 2/1, położonego pomiędzy płotem zewnętrznym ogrodzenia nieruchomości a południową granicą działki nr 2/3 (działki nowoprojektowanej decyzją Starosty z dnia (...) nr (...)), położonej w Z. przy ul. C 2, dla której w Sądzie Rejonowym w Z. prowadzona jest KW (...). Sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i toczą się pod sygn.. I Ns 1301/15.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadził dalej pod sygn. III SA/Łd 1219/15.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących popierał skargi.

W imieniu uczestników postępowania nikt się nie stawił i nie zajął stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył , co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy postępowanie, w wyniku którego wydany został zaskarżony akt przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi, czy ustalenia faktyczne mają oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję przepisu powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach sprawy; nie będąc jednak, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyżej wskazanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działek 1, 2/1 i 2/2 i 598/1, która ujawnia stan prawny wynikający z decyzji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 6 stycznia 1969 r. znak SW.VI-60/80/1/68 i SW.VI-60/80/1a/68 orzekających o wywłaszczeniu części nieruchomości o pow. 422 m² oznaczonej jako działka 17/1 i stanowiącej własność J. N. i części nieruchomości o pow. 83 m² oznaczonej jako działka 18/1 stanowiącej własność J. K. i M. S. i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną część gruntu. Wywłaszczenia dokonano z przeznaczeniem na poszerzenie ulicy. Dla wywłaszczonych działek założona została księga wieczysta (...), ale działki te częściowo pozostały w posiadaniu dotychczasowych właścicieli, a następnie ich następców prawnych, którzy obecnie nie zgadzają się na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Na skutek popełnionego błędu, przy odnawianiu ewidencji w latach 80 nie uwzględniono bowiem granic prawnych wywłaszczonych działek, a w ewidencji wykazano stan wg użytkowania na gruncie i w ten sposób w granicach nowych działek 1,2 i 598 objęto część dawnych działek 17/1 i 18/1. Następnie działkę nr 2 o powierzchni 3700 m ² wg księgi wieczystej KW Nr (...) (dawny nr 17/2) , a według mapy podziału o powierzchni 3933 m ² podzielono na działki 2/1 i 2/2 sprzedano : działkę 2/1 Z. i M. M. , a działkę 2/2 D. M. oraz Z. i K. K. . Księgi wieczyste prowadzone dla obu tych nieruchomości ( KW (...) i (...) ) obejmują także część dawnej działki 17/1, .dla której prowadzona była już wcześniej KW (...), w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. W tym zakresie skarżący jako współwłaściciele działek 2/1 i 2/2 kwestionują wprowadzone w ewidencji zmiany.

W ocenie sądu stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie został ustalony i przedstawiony w uzasadnieniach decyzji w sposób wyczerpujący i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej dokumentach. Część akt administracyjnych przekazana do Sądu Rejonowego w Z. do toczącej się z wniosku skarżących sprawy o zasiedzenie spornych działek tj. działki 2/3 ( o pow. 109 m²) i działki 2/5 (o pow. 60 m²) została przez WSA wypożyczona, skserowana w całości i załączona do akt..

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ miał podstawy prawne do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmian objętych zaskarżoną decyzją tj. zmian granic pomiędzy działkami wywłaszczonymi pod poszerzenie obecnych ulic C i B objętymi KW (...), a działkami stanowiącymi własność osób fizycznych dla których prowadzone są księgi wieczyste (...) i (...).

W związku z powyższym należy podkreślić, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz.542), zwanego dalej rozporządzeniem. Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ), informacje zawarte w operacie ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja operatu z urzędu następuje jeżeli zmiany wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 , w tym z ostatecznych decyzji administracyjnych, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji. Co do zasady aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej jeżeli zmiany wynikają wprost z przepisów prawa lub dokumentów i materiałów źródłowych (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit a-h ustawy) ,a w pozostałych przypadkach – w drodze decyzji administracyjnej ( art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy). W drodze decyzji administracyjnej następuje również odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub ich zmodyfikowaniu , a konieczność aktualizacji powinna być udokumentowana i zawsze mieć na celu odzwierciedlenie w sposób prawidłowy stanu prawnego wynikającego z posiadanych dokumentów.

W wydanym na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 ) zawarte są bardziej szczegółowe uregulowania dotyczące m.in. sposobu prowadzenia ewidencji, zasad wymiany danych ewidencyjnych i zakresu informacji objętych ewidencją.

Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1/ zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym , stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznym, 2/ ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3/ wyeliminowania danych błędnych. Przy czym zgodnie z ust. 2 tego przepisu do aktualizacji operatu stosuje się odpowiednio przepisy § 35 i § 36 rozporządzenia. Jak stanowi § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1/ w postepowaniu rozgraniczeniowym;

2/ w celu podziału nieruchomości;

3/ w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4/ w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5/ na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6/ przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7/ przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8/ w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych,.

W myśl przepisów § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych o których mowa w § 10 i § 11. Z urzędu wprowadza się m.in. zmiany wynikające z:

1/ prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2/ opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Aktualizacji operatu dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych . W celu zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego jednocześnie dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych/../, a w przypadku gdy aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy.

W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2).

Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie wykazywany w ewidencji gruntów i budynków stan prawny nieruchomości przed wprowadzeniem zaskarżonych zmian nie uwzględniał stanu prawnego i przebiegu granic wynikającego z ostatecznych decyzji z dnia 6 stycznia 1969 r o wywłaszczeniu działki 17/1 i 18/1 na poszerzenie ulicy. Ustalenie tego faktu (wykrycie błędu) , z mocy § 47 ust. 1 nakładało na organ obowiązek niezwłocznego dokonania aktualizacji z urzędu. To, że dane wynikające z dokumentów będących w posiadaniu organu są ze sobą sprzeczne i wskazują różnych właścicieli do tej samej części działki nie uchyla obowiązku organu co do wpisania zmian ( tj. wyodrębnienia działek jednorodnych pod względem prawnym - § 9 rozporządzenia ) i wykazania w ewidencji działek podwójnie hipotekowanych i granic działek zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie stwierdzano, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny ( wyrok NSA z 14 listopada 2007r. I OSK 1488/06, LEX nr 417539, wyrok NSA z 28 lipca 2009 r. I OSK 1044/08) . Organy ewidencyjne rejestrują więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające . Wielokrotnie także podkreślano, że organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji i do rozstrzygania sporów o posiadanie, własność i granice działki. Istniejący w tym zakresie spór o prawo własności działek objętych wnioskami o zasiedzenie rozstrzygnięty zostanie w postępowaniu przed sądem powszechnym, a prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w Z., jeżeli wniosek skarżących o zasiedzenie zostanie uwzględniony, będzie podstawą do dokonania kolejnej aktualizacji operatu.

Okoliczność, że skarżący już po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ( zawiadomienie z dnia 5.05.2015r.) wystąpili do sądu powszechnego z wnioskami o stwierdzenie zasiedzenia nowoprojektowanych działek 2/3 i 2/5, nie uzasadniał zawieszenia postępowania, gdyż nie można uznać, że rozstrzygnięcie sprawy w sprawie aktualizacji operatu zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku o zasiedzenie przez sąd powszechny, jak tego wymaga art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Chodziło bowiem o ujawnienie operacie ewidencji gruntów i budynków informacji, które wynikały z dokumentów będących już w posiadaniu organu (ostateczne decyzje administracyjne o wywłaszczeniu z 6 stycznia 1969 r.) , które na skutek wcześniejszego błędu popełnionego przy odnawianiu ewidencji nie zostały wykazane w operacie. Organ prawidłowo zatem 9.09.2015 r. wydał postanowienie o odmowie zwieszenia postępowania. Kolejny wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego , jak wynika z akt sprawy , wpłynął już po wydaniu decyzji przez organ nie mógł więc już być przedmiotem rozstrzygnięcia. Złożony przez pełnomocnika w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – J. W. D. M. na okoliczność przebiegu ogrodzenia nie został wprawdzie formalnie oddalony przez organ i instancji, jednak to naruszenie przepisów postepowania nie miało wpływu na wynik sprawy. W postępowaniu dotyczącym aktualizacji operatu ewidencji gruntów podstawą wpisów są, jak wskazywano wyżej, dokumenty. Organ ewidencyjny nie ma podstaw prawnych do dokonywania zmian w operacie na podstawie zeznań świadków czy wyjaśnień stron . Przebieg ogrodzeń jest przedmiotem badania przez sąd w sprawie o zasiedzenie.

Prawidłowo także na podstawie § 47 ust. 3 rozporządzenia organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie i dokonał aktualizacji operatu w drodze decyzji administracyjnej, niewątpliwie bowiem stan faktyczny sprawy był skomplikowany i wymagał przeprowadzenia postępowania dowodowego i uzyskania wyjaśnień zainteresowanych.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 36 i 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuwzględnienie stanu prawnego istniejącego na nieruchomości skarżących i § 12 rozporządzenia poprzez dokonanie zmiany, która istocie prowadzi do zmiany w stanie prawnym nieruchomości skarżących. Zaskarżona decyzja odnotowuje bowiem jedynie w ewidencji stan prawny wynikający zarówno z ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących własność skarżących jak stan prawny wynikający z księgi wieczystej powadzonej dla działek wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa. Decyzja nie tworzy nowego stanu prawnego.

Odnosząc się do zarzutu, że do organu nie wpłynął wniosek obejmujący żądanie aktualizacji danych dotyczących działek skarżących ,a nie zachodziły przesłanki przewidziane w ust. 2 § 46 rozporządzenia do dokonania aktualizacji z urzędu wskazać należy, że wniosek Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia 28 .04. 2015 r. dotyczył ujawnienia w ewidencji gruntów mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr (...) i ta mapa, uwzględniająca także stan prawny wynikający z decyzji wywłaszczeniowych, stanowiła podstawę wydanych w sprawie decyzji. Fakt, że wniosek był składany w związku z pracami dotyczącymi uregulowania stanu prawnego nieruchomości gruntowych znajdujących się pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr 702 ( ulica B w Z.) nie oznacza, że organ powinien wpisać do operatu tylko niektóre zmiany wynikające z opracowanej mapy. Ponadto, nie jest trafny zarzut naruszenia § 46 ust. 2 , gdyż w ocenie sądu organ był także uprawniony i zobowiązany do działania z urzędu w celu doprowadzenia do stanu aktualności prowadzonego operatu ewidencji gruntów i budynków, który nie uwzględniał z powodu błędu organu treści decyzji wywłaszczeniowych i granic działek wywłaszczonych w 1969 r. Działanie organu ma w tym zakresie oparcie również w treści art. 24 ust. 2a w zw. z art. 24 ust.2b pkt 2 ustawy.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 3 ust. 1 w zw. art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece , przede wszystkim dlatego, że organ nie stosował tego przepisu. Wprowadzone zmiany w ewidencji nie oznaczają zmiany właścicieli spornych działek i nie zmieniają granic nieruchomości. Wykazują natomiast sprzeczności w zapisach KW , wykazując grunty podwójnie hipotekowane.

W ocenie sądu nie doszło także w sprawie do takiego naruszenia przepisów postępowania, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Tak jak zaznaczono na wstępie, organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co zostało przedstawione, w istotnym dla rozstrzygnięcia zakresie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Organ wskazał także podstawę prawną rozstrzygnięcia. Brak szerszego uzasadnienia, w sytuacji, gdy orzeczenie odpowiada prawu, nie uzasadnia, zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy uchylenia zaskarżonej decyzji tylko z tego powodu.

Organ nie naruszył także art. 10 k.p.a., gdyż pismem z dnia 9 września 2015 r. zawiadomił pełnomocnika o zgromadzeniu materiału dowodowego dającego podstawę do rozstrzygnięcia i możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia co do zgłoszonych dowodów w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie zostało doręczone 14 września 2015 r. Pełnomocnik w wyznaczonym terminie nie wypowiedział się co do zebranych dowodów, składając jedynie już po upływie terminu kolejny wniosek o zwieszenie postępowania.

Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.

B.K.