Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 589/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 , a137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: SWSA Monika Niedźwiedź SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 2 marca 2022 r. znak: WS-VI.7534.3.141.2021.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2002 r. J. W. i A. W. zwrócili do Prezydenta Miasta Krakowa o zwrot wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...], jedn. ewid[...], m. Kraków.

Postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Krakowskiego do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia 22 września 2011 r. znak: GN.III.Ca.72211-142/06 Starosta Krakowski orzekł w punkcie 1 o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0212 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid[...] m. K., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli katastralnej: l. kat. [...] o pow. 0,0928 ha b. gm. kat. R., na rzecz: A. W. w [...] części, C. W. w [...] części, Z. W. w [...] części, J. W. w [...] części. W punkcie 2 wskazał, że zwrot nieruchomości opisanej w punkcie 1 następuje nieodpłatnie.

Decyzją z dnia 23 marca 2012 r. znak: WS-VI.7534.3.222.2011.AP Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 803/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzje Wojewody Małopolskiego z dnia 23 marca 2012 r.

Decyzją z dnia 25 października 2013 r. znak: GN.III.ER.72211-142/06) Starosta Krakowski orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0212 ha, objętej księga wieczystą nr [...] poł w obr[...] jedn. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli katastralnej l. kat. [...] o pow. 0,0928 ha b. gm. Kat. R. na rzecz:

- A. W. (c. M. i A.) w [...] części,

- C. W. (c. Z. i J.) w [...] części,

- Z. W. (c. M. i S.) w [...] części,

- J. J. W. (s. Z. i J.) w [...] części.

Jedocześnie organ orzekł, że zwrot ww. nieruchomości następuje nieodpłatnie.

Decyzją z dnia 31 lipca 2014 r. znak: WS-VI.7534.3.276.2013.BK Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzję Starosty Krakowskiego w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie odniósł się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku

z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 803/12. Wskazał, że organ I instancji będzie nadal w obowiązku precyzyjnie określić cel na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość. Konieczne będzie też naniesienie przez uprawnionego geodetę na załączniku graficznym do zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 19958 r. oraz koncepcji urbanistycznej zatwierdzonej w maju 1958 r. granic działki wnioskowanej do zwrotu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konicznym będzie również dokonanie kwerendy akt archiwalnych znajdujących się

w Archiwum Narodowym w Krakowie Ekspozytura w Spytkowicach, a dotyczących materiałów wyszczególnionych w piśmie Archiwum Narodowego w Krakowie z dnia 26 lutego 2013.r. znak: NIV 6341.51.2013.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. znak; GN.III.ŁM.72211-142/06, działając na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) Starosta Krakowski orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr[...] jedn. ewid. Ś., m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat R. na rzecz J. W. i C. W..

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, że przedmiotowa działka została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t. j.: Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94 ze zm.) na cele budownictwa mieszkaniowego (budowę osiedla mieszkaniowego [...]" w Krakowie) na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 2 lutego 1960 roku (nr USW.A.II-1/12/59), sprostowanego orzeczeniem z dnia 3 kwietnia 1962 roku (nr [...]). Współwłaścicielami parceli katastralnej l. kat. [...] w chwili dokonywania jej przejęcia na własność Skarbu Państwa byli: J. W., A. W., M. W., S. W. i S. W. , co wynika z treści księgi wieczystej nr [...].

W wyniku analizy dokumentacji geodezyjnej ustalono, że planem podziału nr [...]/62 parcela l. kat. [...], b gm. kat. R.. o pow. 0,0928 ha podzieliła się na parcele: l. kat. [...] o pow. 0,0732 ha l. kat. [...] o pow. 0,0196 ha. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych z 1984 roku nr [...] parcela l. kat. [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...], obr. [...] o pow. 0,0198 ha. Planem podziału w ramach operatu ewidencji gruntów z 1989 roku dla obr[...] jedn. ewid. Ś. nr ks. rob[...], działka nr [...] obr[...] (mały) R. podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,0070 ha i nr [...] o pow. 0,0128 ha. Zgodnie z wykazem równoważników parcel z 1973 roku nr ks. rob. [...] parcela l. kat. [...] o pow. 00732 ha, b. gm. kat. R. wraz. z innymi parcelami utworzyła działkę nr [...] o pow. 5,9521 ha, obr. [...]. Następnie:

- planem podziału z dnia 17 grudnia 1974 roku nr [...] działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 5,8475 ha i nr [...] o pow. 0,1046 ha,

- planem podziału z dnia 14 stycznia 1975 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 5,7706 ha i nr [...] o pow. 0,0869 ha,

- planem podziału z dnia 30 kwietnia 1975 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 5,6551 ha i nr [...] o pow. 0,1055 ha,

- planem podziału z dnia 5 listopada 1975 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0042 ha, nr [...] o pow. 0,0018 ha nr [...] o pow. 0,2414 ha i nr [...] o pow. 5,4077 ha,

- planem podziału z dnia 11 lipca 1978 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...], podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0311 ha i nr [...]

o pow. 5,3766 ha,

- planem podziału z dnia 5 października 1981 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 1,1749 ha i nr [...] o pow. 4,2017 ha,

- planem podziału z dnia 25 sierpnia 1982 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,3340 ha i nr [...]

o pow. 3,8677 ha,

- planem podziału z dnia 11 września 1982 roku nr [...] działka ni' [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0781 ha i nr [...] o pow. 3,7896 ha,

- planem podziału nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 3,7814 ha i nr [...] o pow. 0,0082 ha,

- planem podziału nr [...] działka nr [...] obr. 30 (mały) Rakowice podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0020 ha i ni" [...] o pow. 3,7794 ha,

- planem podziału z dnia l lipca 1988 roku nr [...] działka nr [...] obr. [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,5737 ha, nr [...] o pow. 0,0592 ha, nr [...] ha o pow. 1,0185 ha, nr [...] o pow. 0,0110 ha i nr [...] o pow. 2,1170 ha.

Zgodnie z wykazem zmian gruntowych z dnia 19 czerwca 1996 roku m- ks. rob. [...] działki nr [...] o pow. 0,0110 ha, nr [...] o pow. 0,0180 ha, nr [...] o pow. 0,0158 ha, nr [...] o pow. 0,0448 ha i nr [...] o pow. 0,0128 ha, obr[...], utworzyły działkę nr [...] o pow. 0,1003 ha poł. w obr. [...]. ewid. Ś. m. K.. Planem podziału z dnia 9 grudnia 1998 roku nr

[...] działka nr [...] o pow. 0,1003 ha obr. [...]. ewid. Ś. m. K., podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0791 ha, odpowiadającą działkom: nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...]) [...] oraz działkę nr [...] o pow. 0,0212 ha. Wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. R., odpowiada część działki nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. Ś., m. Kraków.

Z kolei z wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych - Ekspozytura w Krakowie, odpisu z księgi wieczystej nr [...] wynika,

że objęta jest nią działka nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. Ś., m. K., stanowiąca własność Gminy Kraków.

Starosta Krakowski ustalił nadto, że :

- postanowieniem Sądu Rejonowego w Krakowie Wydział V Nieprocesowy z dnia 17 sierpnia 1976 roku (sygn. akt V Ns [...]) spadek po zmarłej w dniu 1 lipca 1976 roku M. W. z d. K. (tożsamej z M. W.) nabyli: J. A. W., S. W., S. W. i A. W. po [...] cz;

- postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - Ś. w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 23 lutego 1994 roku (sygn. akt I Ns [...]) spadek po zmarłym w dniu 18 czerwca 1992 roku S. W. nabyli: C. W. w [...] cz. oraz J. A. W., S. W. i A. W. po [...] cz.;

- postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - Ś. w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 17 maja 2000 roku (sygn. akt I Ns [...]) spadek po zmarłej w dniu 8 listopada 1999 roku S. W. nabyła A. W. w całości,

- postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - P. w Krakowie Wydział VI Cywilny z dnia 2008 roku (sygn. akt VI Ns 1108/08/S) spadek po zmarłym w dniu 10 czerwca J. W. nabyli: Z. W. i J. J. W. po [...] cz.

Organ pierwszej instancji wskazał, że pismami z dnia 13 lutego 2008 roku i 10 marca 2009 roku do wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, do postępowania przyłączyli się C. W., Z. W. i J. J. W.. Pismem z dnia 20 stycznia 2021 roku J. W. przesłał oryginał aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 5 maja 2016 roku Rep. A Nr [...], z którego wynika, że spadek po Z. W. nabył wprost w całości J. J. W. oraz oryginał aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 11 października 2018 roku Rep. A Nr [...], z którego wynika, że spadek po A. W. nabył wprost w całości J. J. W..

Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu w dniu orzekania w niniejszej sprawie uprawnionymi osobami do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] są: C. W. i J. J. W..

Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisami art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesłankami zwrotu nieruchomościami są:

- po pierwsze - wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców

z wnioskiem o zwrot;

- po drugie - objecie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- po trzecie - zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje definicje legalną stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie pierwsze dwie przesłanki zwrotu zostały spełnione. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpiły bowiem osoby mające legitymację procesową tj. spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Druga przesłanka również została spełniona, ponieważ nieruchomość będąca przedmiotem postępowania o zwrot została wywłaszczona na mocy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W celu sprawdzenia czy trzecia przesłanka została spełniona Starosta Krakowski pozyskał następujące dokumenty:

- kompilację aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z załącznikiem graficznym do zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku;

- kompilację aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z koncepcją urbanistyczną z 1958 roku;

- odrys z mapy katastralnej "[...]" potwierdzony za zgodność z oryginałem;

- trzy kompilacje aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] ze zdjęciami lotniczymi;

- zdjęcia lotnicze z lat 1975 i 1982 (kopie z dnia 10 grudnia 2014 roku).

Wskazano, że uprawniony geodeta M. K. sporządził w dniu 29 października 2015 roku kompilację aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z załącznikiem graficznym do zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku. Z wykonanej kompilacji wynika, że granice dawnej parceli katastralnej l. kat. [...] pokrywają się z częścią działki nr [...]. Uprawniony geodeta M. K. sporządził ponadto w dniu 29 października 2015 roku trzy kompilacje aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] ze zdjęciami lotniczymi z lat: 1970, 1975 i 1982 oraz kompilację aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z koncepcją urbanistyczną z 1958 roku.

Na podstawie powyższych dokumentów ustalono, że część działki nr [...] znajdująca się w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. R., znajduje się w granicach lokalizacji osiedla mieszkaniowego [...]" w K..

Zdaniem organu I instancji zarówno z wniosku wywłaszczeniowego Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z dnia 5 lutego 1959 roku, zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku i opinii Miejskiej Komisji Uzgodnień Architektonicznych z dnia 14 listopada 1958 roku stanowiącej załącznik do koncepcji urbanistycznej z 1958 roku wynika, że wywłaszczony obszar został przewidziany na cele budownictwa mieszkaniowego - realizację osiedla mieszkaniowego "[...]".

Organ dodał, że w dniu 24 września 2013 roku, zgodnie z wytycznymi Sądu i organu odwoławczego przeprowadzono kwerendę akt znajdujących się w Archiwum Narodowym w Krakowie Ekspozytura w Spytkowicach, dotyczących zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego [...]" i dokumentacji technicznej budynków położonych na ww. osiedlu. W wyniku przeprowadzonej kwerendy ustalono brak dokumentów związanych z przedmiotową sprawą.

W związku z powyższym, Starosta Krakowski przyjął, że podstawą ustalenia celu wywłaszczenia są: zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku, koncepcja urbanistyczna z 1958 roku wraz z opinią Miejskiej Komisji Uzgodnień Architektonicznych z dnia 14 listopada 1958 roku oraz orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 2 lutego 1960 roku (nr USW.A.II-1/12/59) o wywłaszczeniu nieruchomości, sprostowane orzeczeniem z dnia 3 kwietnia 1962 roku (nr USW.A.II-1/12/59). Organ zauważył, że w orzeczeniu z dnia 3 kwietnia 1962 roku (nr USWA.II-1/12/59) o sprostowaniu orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 2 lutego 1960 roku (nr USW.A.II-1/12/59) znajduje się zapis, że pozostałe postanowienia (tj. dotyczące orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 2 lutego 1960 roku (nr USW.A.II-1/12/59), wydanego na podstawie zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku i koncepcji urbanistycznej z 1958 roku) pozostają w mocy. Sprostowanie dotyczyło powierzchni wywłaszczanych parcel. Zatem skoro sprostowanie dotyczyło tylko powierzchni parcel, a do tego wyraźnie zaznaczono, że pozostałe dokumenty pozostają w mocy przy ustaleniu konkretnego celu wywłaszczenia oparł się na ww. lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku.

Na podstawie kompilacji aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...]

z koncepcją urbanistyczną z 1958 roku, wykonanej dnia 29 października 2015 r. ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości zaplanowano cześć osiedla mieszkaniowego, a teren miał być zagospodarowany jako obrzeża osiedla, a na samej nieruchomości przewidziana była zieleń. Celem wywłaszczenia była więc – zdaniem organu budowa osiedla mieszkaniowego [...]" w K., jak wskazano

w orzeczeniu o wywłaszczeniu z dnia 2 lutego 1960 roku (nr [...]).

Z kolei zgodnie z zaleceniem WSA w Krakowie - odniesienia się do dokumentów, z których wynika, ze przez działkę nr [...] przebiega sieć ciepłownicza - Starosta Krakowski dokonał ponownej analizy dokumentacji. W konsekwencji ustalono, że z treści pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej z dnia 27 lipca 2010 roku wynika, że przez działkę nr [...] przebiegają obecnie dwie sieci ciepłownicze Dn 800. Pierwsza z wybudowanych sieci została zrealizowana w okresie pomiędzy 15 czerwca 1974 roku a 20 grudnia 1978 roku. Natomiast z treści pisma Telekomunikacji Polskiej S.A. (obecnie [...] S.A.) z dnia 3 września 2010 roku, na działce nr [...] znajduje się infrastruktura telekomunikacyjna wybudowana nie później niż w latach 70- tych XX wieku.

Bazując na analizie zdjęć lotniczych z 1970 i 1975 roku (po dacie wywłaszczenia) organ ustalił, że po wywłaszczeniu teren był zagospodarowany jako teren niezorganizowanej zieleni. Natomiast ze zdjęcia z 1982 roku wynika, że istniał wtedy obszar urządzonej i uporządkowanej zieleni przylegający do pasa drogowego drogi publicznej oraz betonowa wylewka ze studzienką kryjącą węzeł ciepłowniczy.

W ocenie organu cel wywłaszczenia został zrealizowany już w 1982 roku, bowiem obecnie na obszarze działki nr [...] znajduje się uporządkowana zieleń w postaci trawnika i drzew w sąsiedztwie istniejącego parkingu przyległego do drogi publicznej - ul. [...] ze S.. Takie zagospodarowanie terenu tworzy funkcjonalną całość jako zorganizowana osiedlowa zieleń. Na działce nr [...] znajdują się też elementy infrastruktury (sieci podziemnej uzbrojenia terenu) w postaci sieci ciepłowniczej, dostarczającej ciepło do budynków na os. [...] oraz sieci telekomunikacyjnej (kanalizacji technicznej wielootworowej) i ogólnodostępny chodnik. Teren działki nr [...] jest ogólnodostępny i służy mieszkańcom osiedla mieszkaniowego [...]

Co więcej, w dniu 26 października 2020 roku, została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości, w trakcie której stwierdzono, że część działki nr [...] stanowi uporządkowany teren zielony porośnięty trawą i drzewami, na części działki znajduje się chodnik wykonany z kostki brukowej oraz betonowa wylewka ze studzienką kryjącą węzeł ciepłowniczy.

Zdaniem organu aktualny stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, wskazuje na wykonanie w jej obszarze prac związanych z realizacją zaplanowanej inwestycji czyli terenów zieleni stanowiących integralną część osiedla oraz elementów infrastruktury niezbędnych do funkcjonowania tego osiedla. Obecny stan zagospodarowania nieruchomości istniał już przed złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości co potwierdzają ww. zdjęcia lotnicze.

Organ zauważył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia, które są niezbędne dla mieszkańców znajdujących się obok bloków mieszkalnych.

W konsekwencji organ przyjął, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w obr. [...] jedn. ewid. Ś. m. Kraków, objętej księgą wieczystą nr [...], w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. R., została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia wskazanym w orzeczeniu o wywłaszczeniu, co ustalono ponad wszelką wątpliwość, na podstawie planów z tamtego okresu i zdjęć lotniczych. Urządzenie terenu uporządkowanej zieleni miejskiej przylegającego do pasa drogowego drogi publicznej, jest wystarczające do uznania, iż zrealizowano cel wywłaszczenia, tj. budowę osiedla mieszkaniowego [...]", który uszczegółowiono jako zieleń. Skoro więc cel wywłaszczenia został zrealizowany, to należało orzec o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obr. [...] jedn. ewid. Ś. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] [...] [...],w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli katastralnej l. kat. [...] b. gm. kat. R., na rzecz J. W. i C. W..

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. W. i C. W., wnosząc o zmianę ww. decyzji i orzeczenie o zwrocie nieruchomości.

Decyzją z dnia 2 marca 2022 r. znak: WS-VI.7534.3141.2021.BK Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.),

w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

Wojewoda Małopolski przedstawił, a następnie ocenił pozytywnie ustalenia organu pierwszej instancji i przyjął je za własne.

Wskazał, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa kompleksowo zaprojektowanego osiedla mieszkaniowego, wymagającego dla swojego prawidłowego funkcjonowania powstania nie tylko budynków mieszkalnych, lecz również infrastruktury i urządzeń służących mieszkańcom. Oczywistym bowiem jest, że realizacja - zwłaszcza w czasach poprzedniego ustroju - celu wywłaszczenia

w postaci budowy osiedla mieszkaniowego nie powinna być utożsamiana jedynie

z budową budynków mieszkalnych bez dodatkowej infrastruktury obejmującej przykładowo pawilony usługowe, szkoły, zieleń osiedlową, ciągi piesze czy drogi osiedlowe.

Organ odwoławczy podał, że na terenie działki nr [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] znajduje się zieleń w postaci trawnika i drzew, a na części działki znajduje się ogólnodostępny chodnik wykonany z kostki brukowej.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13 dotyczącym zwrotu działki wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego obecnie porośniętej jedynie dziką trawą i krzakami, NSA wyraził pogląd, że teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi, w szczególności mogą na nim występować obszary tzw. zielone, czy rekreacyjne lub strefy ochronne. Z związku z powyższym znajdującą się na nieruchomości zieleń i chodnik niewątpliwie stanowią realizację celu wywłaszczenia określonego jako budowa osiedla mieszkaniowego.

Na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości znajdują się sieci: ciepłownicza

i telekomunikacyjna, które zostały wybudowane na potrzeby osiedla mieszkaniowego i nadal służą zaspokajaniu potrzeb jego mieszkańców - fakt ten nie jest negowany przez żadną ze stron niniejszego postępowania. Na części działki znajduje się również betonowa wylewka ze studzienką kryjącą węzeł ciepłowniczy.

Z powyższego wynika zatem, iż powstanie infrastruktury technicznej osiedla było także celem wywłaszczenia i wobec tego faktu zrealizowanie tych elementów osiedla mieszkaniowego również stanowi realizację celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z 20 września 2013 r. sygn. akt I OSK 643/12.

Organ odwoławczy zauważył, że co prawda infrastruktura techniczna nie znajduje się na całej wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, jednakże dla prawidłowej eksploatacji i konserwacji sieci muszą istnieć strefy ochronne. Poza tym, w pozostałej części wywłaszczona nieruchomość stanowi zieleń i chodnik z kostki brukowej. Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, że na całym przedmiotowym terenie, odpowiadającym nieruchomości wywłaszczonej, zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego, który - co oczywiste w świetle wcześniejszych uwag - oznaczał realizację terenów zielonych i elementów infrastruktury technicznej.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (skutkiem którego jest to, jak już wskazano wyżej, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. l pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2) organ odwoławczy stwierdził, że cel wywłaszczenia został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany, a tym samym nie można orzec o jej zwrocie na rzecz J. W. i C. W..

Dodał, że w sytuacji gdy odwołujący kwestionuje okoliczność, która wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego to ciężar dowodu w tym względzie obciąża odwołującego.

Na powyższą decyzję C. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakwie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji, wydanej z naruszeniem prawa, uzasadniającym uchylenie tejże decyzji,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie i ustalenie celu, na który została wywłaszczona nieruchomość przy pomocy dokumentów innych aniżeli sama decyzja wywłaszczeniowa,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przerzucenie na skarżącą ciężaru dowodu w zakresie ustalenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy to obowiązkiem organu jest wyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie,

- art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji wydanej z naruszeniem prawa i słusznego interesu skarżącej.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095 ze zmian.), zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą, która uzasadniałaby jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja odmawiająca zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowi art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, dalej: u.g.n.), zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1. u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości kształtuje nadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U. poz. 376), skutkiem którego art. 137 ust. 1 pkt 2 utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wyroku tego wynika, że jeżeli nieruchomość objęta żądaniem zwrotu została wywłaszczona przed dniem 27 maja 1990 r., czyli datą komunalizacji z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa, którymi władały jednostki samorządu terytorialnego, zaś cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r., czyli dniem wejścia w życie aktualnego brzmienia art. 137 ust. 1 u.g.n., nie można uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Realizacja tego celu w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie ma w takiej sytuacji znaczenia, tj. nie jest istotne, czy realizację celu wywłaszczenia rozpoczęto w ciągu 7 lat od momentu, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna oraz czy zakończono ją w ciągu 10 lat od tego momentu. W świetle powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w wypadku nieruchomości wywłaszczonych przed dniem 27 maja 1990 r. spełnienie kryteriów zbędności, wymienionych w art. 137 ust. 1 u.g.n. miałoby znaczenie wyłącznie wówczas, gdyby cel wywłaszczenia był realizowany dopiero po dniu 22 września 2004 r.

Z powyższego wynika, jak stwierdził organ w przedmiotowej sprawie, że do przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zalicza się, po pierwsze, wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot, po drugie, objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej, tj. nieruchomości, w stosunku do której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze wywłaszczenia, po trzecie, zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n. Prawidłowo też wynika z zaskarżonej decyzji, że w sprawie spełnione zostały dwie pierwsze przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sporna okazała się trzecia przesłanka – zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W pierwszej kolejności, mając też na względzie wiążący organy i Sąd w przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2012 r., II SA/Kr 803/12, należało zbadać, czy organy właściwie ustaliły cel wywłaszczenia. W wyroku tym wskazano, m.in. że: "Istota "zbędności’ polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 wskazanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie podkreślić należy, że w przypadku realizacji inwestycji, na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń, oceny przesłanek, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy, nie można dokonywać w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości. Wobec tego przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji należy rozumieć niepodjęcie prac w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona. Dlatego też o takiej zbędności nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu, na przykład w sytuacji, gdy chodzi o wielką inwestycję, która wymaga długotrwałego procesu realizacji. Ważne jest, aby decyzja lokalizacyjna nie utraciła swej ważności, a plan realizacyjny był ważny do czasu zakończenia inwestycji (zob. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. I OSK 1433/10, wyrok NSA z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06)." Sąd stwierdził wówczas, że organ I instancji nie określił precyzyjnie celu wywłaszczenia przedmiotowej działki określonego w decyzji o wywłaszczeniu, nie dokonał szczegółowej oceny konsekwencji prawnych wydanego orzeczenia o sprostowaniu pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej, a w szczególności, czy orzeczenie o sprostowaniu zmieniło cel wywłaszczenia określony w decyzji z dnia 2 lutego 1960 r. nr USW.A.II-1/12/59, nie odniósł się do treści dokumentów znajdujących się na k.107-100 akt administracyjnych, z których wynika, że przez działkę [...] przebiega sieć ciepłownicza, a także do dokumentów znajdujących się na kartach 202 i następnych akt administracyjnych, które w części nie były czytelne. Zarzucił również, że niewłaściwe było ustalanie celu wywłaszczenia na podstawie ustaleń Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa, obowiązującego od dnia 31 marca 1967 r. do 19 sierpnia 1977 r. Sąd wskazał również, że niedostatecznie organ I instancji odniósł się do problemu braku dokumentów wskazujących na wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a także do oświadczenia o ograniczeniu wniosku podczas rozprawy administracyjnej z dnia 27 sierpnia 2010 r. (k. 273 akt administracyjnych).

Analiza akt administracyjnych oraz kolejnych wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że mankamenty uprzedniego postępowania administracyjnego zostały naprawione, w szczególności Starosta Krakowski przeprowadził wystarczające postępowanie wyjaśniające, które doprowadziło do usunięcia deficytów materiału dowodowego. Następnie materiał dowodowy został należycie i adekwatnie do norm prawnych regulujących podstawę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przeanalizowany.

W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że Starosta Krakowski przekonująco ustalił cel wywłaszczenia, co słusznie zaaprobował Wojewoda Małopolski. W związku z tym Starosta pozyskał: kompilację aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z załącznikiem graficznym do zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 25 lipca 1958 roku; kompilację aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z koncepcją urbanistyczną z 1958 roku; odrys z mapy katastralnej "[...]" potwierdzony za zgodność z oryginałem; kompilacje aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] ze zdjęciami lotniczymi; zdjęcia lotnicze z lat 1975 i 1982 (kopie z dnia 10 grudnia 2014 roku). Z wykonanej kompilacji wynika, że granice dawnej parceli katastralnej l. kat. [...] pokrywają się z częścią działki nr [...].

Sam cel wywłaszczenia Starosta Krakowski ustalił na podstawie: zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr 103/58 z dnia 25 lipca 1958 roku, koncepcja urbanistyczna z 1958 roku wraz z opinią Miejskiej Komisji Uzgodnień Architektonicznych z dnia 14 listopada 1958 roku oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 2 lutego 1960 roku (nr USW.A.II-1/12/59) o wywłaszczeniu nieruchomości, sprostowanego orzeczeniem z dnia 3 kwietnia 1962 roku (nr USW.A.II-1/12/59). Organ słusznie doszedł do przekonania, że skoro sprostowanie dotyczyło tylko powierzchni parcel, a do tego wyraźnie zaznaczono, że pozostałe dokumenty pozostają w mocy, przy ustaleniu konkretnego celu wywłaszczenia należało oprzeć się na ww. lokalizacji szczegółowej nr 103/58 z dnia 25 lipca 1958 roku.

Dalej, nie budzą wątpliwości ustalenia organu I instancji, dokonane na podstawie zgromadzonej dokumentacji, co do tego, że zarówno z wniosku wywłaszczeniowego Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z dnia 5 lutego 1959 roku, zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej nr 103/58 z dnia 25 lipca 1958 roku i opinii Miejskiej Komisji Uzgodnień Architektonicznych z dnia 14 listopada 1958 roku stanowiącej załącznik do koncepcji urbanistycznej z 1958 roku wynika, że wywłaszczony obszar został przewidziany na cele budownictwa mieszkaniowego - realizację osiedla mieszkaniowego [...]". Ustalono przy tym, na podstawie kompilacji aktualnej mapy ewidencyjnej dla działki nr [...]

z koncepcją urbanistyczną z 1958 roku, wykonanej dnia 29 października 2015 r., że na przedmiotowej nieruchomości, znajdującej się na obrzeżach terenu wywłaszczonego orzeczeniem z dnia 2 lutego 1960 roku (nr USW.A.II-1/12/59), zaplanowano zieleń.

W zakresie realizacji celu wywłaszczenia organ powiatowy przekonująco ustalił, bazując na analizie zdjęć lotniczych z 1970 i 1975 roku (po dacie wywłaszczenia), że po wywłaszczeniu teren był zagospodarowany jako obszar niezorganizowanej zieleni. Natomiast ze zdjęcia z 1982 roku wynika, że istniał wtedy obszar urządzonej i uporządkowanej zieleni przylegający do pasa drogowego drogi publicznej oraz betonowa wylewka ze studzienką kryjącą węzeł ciepłowniczy. Rację ma organ, że na tej podstawie można przyjąć, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany już w 1982 roku. O zagospodarowaniu terenu na potrzeby osiedla mieszkaniowego świadczy równie obecne zagospodarowanie działki nr [...], która jest ogólnodostępna - uporządkowana zieleń w postaci trawnika i drzew, która sąsiaduje z parkingiem przyległym do drogi publicznej - ul. [...] ze S.. Na działce nr [...] znajdują się też elementy infrastruktury (sieci podziemnej uzbrojenia terenu) w postaci sieci ciepłowniczej, dostarczającej ciepło do budynków na os. Olsza oraz sieci telekomunikacyjnej (kanalizacji technicznej wielootworowej) i ogólnodostępny chodnik. Ustalenia te zostały dokonane m.in. na podstawie oględzin przeprowadzonych podczas rozprawy administracyjnej w dniu 26 października 2020 roku.

Co do sieci ciepłowniczej, organ – w uwzględnieniu wytycznych WSA w Krakowie – wyjaśnił, że z treści pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej z dnia 27 lipca 2010 roku wynika, że przez działkę nr [...] przebiegają obecnie dwie sieci ciepłownicze Dn 800. Pierwsza z wybudowanych sieci została zrealizowana w okresie pomiędzy 15 czerwca 1974 roku a 20 grudnia 1978 roku. Natomiast z treści pisma Telekomunikacji Polskiej S.A. (obecnie [...] S.A.) z dnia 3 września 2010 roku, na działce nr [...] znajduje się infrastruktura telekomunikacyjna wybudowana nie później niż w latach 70- tych XX wieku. Zgodzić się należy z organami, że również budowa sieci infrastruktury technicznej na potrzeby osiedla stanowi o realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej działce.

W ocenie Sądu powyższe ustalenia są wystarczające dla stwierdzenia, że nie zaistniała przesłanka zwrotu działki nr [...], na której zrealizowano cel wywłaszczenia w postaci osiedla mieszkaniowego [...]". Stanowisko organów znajduje poparcie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia, które są niezbędne dla mieszkańców (por. wyrok NSA z 4.2.1999, IV SA 467/97, wyrok NSA z 20.01.1999, IV SA 2033/96). To samo należy odnieść do zieleni (tak niezorganizowanej, jak i zorganizowanej), stanowiącej nieodłączny element osiedli mieszkaniowych budowanych w minionej epoce.

Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy należycie zrealizowały obowiązki ciążące na nich z mocy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji spełniających wymagania art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania). Jednocześnie organy właściwie zinterpretowały relewantne przepisy prawa (przytoczone powyżej) i prawidłowo je zastosowały. Ze swojej roli wywiązał się również organ odwoławczy, zasadnie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.