Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 732/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 1, art. 121 par. 1, 2, 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. G. i G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. G. i G. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lipca 2017 r., nakładające na M. G. i G. G. - każdego z zobowiązanych z osobna, grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 28 marca 2017 r. nr [..].

Zaskarżone postanowienie podjęto na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz.1257), zwanej dalej k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) oraz art. 119 i art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201), zwanej dalej u.p.e.a.

Organ drugiej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, z którego wynika, że PINB decyzją z dnia 10 października 2001 r. nakazał B. K. i M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego według oświadczenia inwestorów funkcje gospodarczą oraz ustępu wzniesionych w 1996r. na działce nr [..] w K., gm. W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W dniu 6 listopada 2008 r. małżonkowie K. sprzedali M. i G. G. nieruchomość będącą przedmiotem niniejszego postępowania.

Postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało doręczeniem obecnym właścicielom nieruchomości upomnień z dnia 10 lutego 2017 r. W dniu 28 marca 2017 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr [..]. Następnie PINB postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. nałożył na M. G. i G. G., każdego z osobna, grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, w wysokości 10.000,00 zł, w terminie do dnia 31 października 2017 r. Wskutek zażalenia zobowiązanych, WINB postanowieniem z dnia 9 września 2017 r., zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

G. G. we wniesionym zażaleniu na postanowienie nakładające grzywnę wskazał, że razem z małżonką nabyli działkę nr [..] w K. w dniu 6 listopada 2008 r. od B. i M. K., nie mając wiedzy o postępowaniu. Skarżący otrzymali od tych osób postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (nr [..] z dnia 2 sierpnia 2002 r.), z którego wynikało, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] z dnia 26 lutego 2002 r., dotyczące obiektów budowlanych na ww. działce, zostało umorzone. Zaznaczył wnoszący zażalenie, że nie posiadał wiedzy o obecnie toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślił, że otrzymane wówczas postanowienie organu wojewódzkiego zawierało informacje, że jest ostateczne. Wobec tego niezrozumiałe jest dla skarżącego, że postępowanie egzekucyjne toczy się ponownie i że PINB może anulować postanowienie organu odwoławczego.

Organ drugiej instancji rozpatrując zażalenie wskazał, że grzywna w celu przymuszenia stanowi egzekucję obowiązku wykonania czynności, jak o tym mowa w art.119 § 1 u.p.e.a. Obowiązek ten podlega wykonaniu z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna i na jej podstawie zostanie wystawiony tytuł wykonawczy.

Decyzja PINB z dnia 10 października 2001 r. nakazująca inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego według oświadczenia inwestorów funkcję gospodarczą, oraz ustępu, wybudowanych samowolnie w 1996 r. na działce nr [..] w K., jest ostateczna od blisko 16 lat.

Ponieważ aktualni właściciele tych obiektów powstrzymują się od spełnienia ciążącej na nich powinności, wierzyciel obowiązku (PINB) wezwał ich do tego upomnieniami, po czym, jako organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy, w oparciu o który wydał zaskarżone postanowienie o nałożeniu na każdego ze zobowiązanych grzywny w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia. Wydanie tego postanowienia było w ocenie organu odwoławczego zasadne.

Organ przywołał przepis art.121 § 2 u.p.e.a., według którego z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, natomiast stosownie do § 4, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zaskarżonym postanowieniem została nałożona grzywna w wysokości 10.000 zł. Grzywna w tej kwocie, z zaznaczeniem, że jest jednorazowa i nie narusza art.121 § 2 u.p.e.a. Grzywnę, co wynika z orzecznictwa NSA, nakłada się odrębnie na każdego z zobowiązanych do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że grzywna nałożona w celu przymuszenia nie jest karą, w razie wypełnienia obowiązku zobowiązany może wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o jej umorzenie (art.125 u.p.e.a.).

Podkreślił WINB, że właściciel nieruchomości nie jest uważany za sprawcę samowoli budowlanej, której dopuścił się jego poprzednik. Skutki związanego z nią naruszenia prawa dotykają go na podstawie art. 548 Kc, zgodnie z którym wydanie rzeczy nabytej w drodze umowy cywilnoprawnej powoduje przejęcie przez nabywcę pożytków i ciężarów wynikających z tego faktu. Odnosząc się do zażalenia organ odwoławczy wskazał, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną podlega bezwzględnie wykonaniu; umorzenie zmierzającego w tym celu postępowania egzekucyjnego opartego o konkretny tytuł wykonawczy oznacza, że kolejne wszczęcie egzekucji administracyjnej wymaga wystawienia nowego tytułu wykonawczego. Wyjaśniając formułę "ostateczności" wskazał organ, że na postanowienie nie służy zażalenie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie ostateczne, na które powołuje się strona skarżąca, pozostaje w obiegu prawnym, nie eliminowało ono egzekucji administracyjnej jako takiej, lecz wymagało nowego tytułu wykonawczego. Nadto orzekający organ pierwszej instancji nie dysponuje prawem do zaskarżania decyzji i postanowień ostatecznych organu wyższego stopnia do sądu administracyjnego.

Skargę na powyższe postanowienie wnieśli M. G. i G. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 8, 9, 10 i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadami wyrażonymi w treści w/w przepisów, w szczególności prowadzenie egzekucji w stosunku do nabywcy nieruchomości, w sytuacji gdy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego z 2001 r. dotyczył poprzednich właścicieli nieruchomości, a postępowanie egzekucyjne w stosunku do nich zostało umorzone, wobec stwierdzenia braku podstaw do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Wskazali skarżący, że naruszony został przepis art. 22 § 4 u.p.e.a., gdyż właściwym w sprawie winien być organ właściwy według miejsca zamieszkania skarżących, a nadto art. 7 § 2 tej ustawy, gdyż nałożone grzywny są nieproporcjonalne do obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki.

Wnieśli skarżący o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzut. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., na podstawie którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle kryterium legalności sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ egzekucyjny nie naruszył prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadził postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w oparciu o poczynione ustalenia sformułował prawidłowe wnioski i zastosował właściwe przepisy prawa. Kontrola legalności dotyczy postępowania zakończonego postanowieniem o nałożeniu na każdego ze skarżących osobno grzywny w wysokości 10.000 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, określonego w tytule wykonawczym z dnia 28 marca 2017 r., nr [..].

Jest w sprawie niesporne, że decyzja z dnia 10 października 2001 r. nakazująca B. K. i M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego według oświadczenia inwestorów funkcje gospodarczą oraz ustępu wzniesionych w 1996 r. na działce nr [..] w K., gm. W. bez wymaganego pozwolenia na budowę jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Bezsporne jest też, co również ustalił organ, że w dniu 6 listopada 2008 r. małżonkowie K. sprzedali przedmiotową nieruchomość M. i G. G. Nadto obowiązek rozbiórki nie został przez skarżących wykonany do dnia kontrolowanego rozstrzygnięcia. Stanowisko skarżących zaś wyraża się w przekonaniu, że obowiązek rozbiórki nie istnieje, co wywodzą z treści postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2002 r. skierowanego do poprzedników prawnych – małżonków K., z którego wynikało, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] z dnia 26 lutego 2002 r., dotyczące obiektów budowlanych na przedmiotowej działce zostało umorzone.

Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 119 § 1 oraz art. 121 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, o czym mowa w art. 1 u.p.e.a. Sąd podkreśla, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Te kwestie rozstrzygają się na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak stanowi o tym art. 29 § 1 u.p.e.a. Zadaniem organu egzekucyjnego jest natomiast stosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, przy czym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny nie ma natomiast kompetencji do podejmowania żadnych działań ingerujących w treść decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Warunki dla podjęciu czynności egzekucyjnych w niniejszej sprawie zaistniały w sytuacji, gdy zobowiązani nie wykonali obowiązku rozbiórki, wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 10 października 2001 r. Jak wynika z akt sprawy i ustaleń organów, upomnieniem z dnia 10 lutego 2017 r. organ egzekucyjny pierwszej instancji, będący jednocześnie wierzycielem, wezwał aktualnych właścicieli działki nr [..], każdego osobno, do wykonania obowiązku określonego decyzją PINB z dnia 10 października 2001 r., na podstawie art. 15 u.p.e.a. i wezwanie to doręczone zostało zobowiązanym. Stosownie do treści art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Następnie zatem, jak wynika z akt sprawy i chronologii wydarzeń, wystawiony został w dniu 28 marca 2017 r. przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym tytuł wykonawczy nr [..], również doręczony zobowiązanym. Stosownie zaś do treści art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Tym samym niniejsze postępowanie egzekucyjne toczy się od chwili doręczenia zobowiązanym tytułu wykonawczego, co jak wynika z dowodów doręczenia miało miejsce skutecznie, a zatem zarzuty co do braku wiedzy skarżących o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym są chybione. Następnie, ponieważ obowiązek nadal nie został wykonany, organ egzekucyjny pierwszej instancji postanowił w dniu 21 lipca 2017 r. o zastosowaniu jednego ze środków egzekucyjnych zmierzających do przymusowego wykonania nałożonego obowiązku, jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Na podstawie art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej jakim w niniejszej sprawie jest nakaz rozbiórki, organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Co do zasady na podstawie art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). Wówczas organ egzekucyjny winien był rozważyć zasadność zastosowania środków przewidzianych w ustawie w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki. Jak wynika z opisanych okoliczności i ustaleń organów egzekucyjnych, skierowanie czynności egzekucyjnych wobec skarżących było w pełni uzasadnione, skoro obowiązek rozbiórki nałożony został ostatecznie na małżonków K. (inwestorów budowy i poprzednich właścicieli nieruchomości), a wobec zbycia w 2008 r. przedmiotowej działki zobowiązanymi do wykonania nakazu rozbiórki są jej aktualni właściciele. W realiach niniejszej sprawy skuteczność nałożenia grzywny w celu przymuszenia na skarżących jako zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki, wskutek przejścia na nich majątku z tytułu sprzedaży, wynikała z art. 28a u.p.e.a. regulującego kwestię następstwa prawnego zaistniałego w toku postępowania egzekucyjnego. Jak stanowi wskazany przepis, w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowanie go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Jak wynika z jego treści, przepis ten nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, niż ta przeciwko której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tę inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Sprzedaż nieruchomości, na której znajdują się opisane w tytule wykonawczym obiekty budowlane, umową z dnia 6 listopada 2008 r., co potwierdza treść księgi wieczystej nr [..] prowadzonej przez Sąd Rejonowy (wyciąg w aktach administracyjnych) wywołały skutek, o którym mowa w art. 28a u.p.e.a. i w tym kontekście zarzuty skarżących naruszenia przepisów postępowania wymienionych w skardze nie są zasadne. Istotnie, jak podnosi się w skardze, a wcześniej w zażaleniu, do czego też odniósł się organ drugiej instancji, postanowieniem WINB z dnia 2 sierpnia 2002 r. uchylone zostalo postanowienie PINB o nałożeniu na B. i M. K. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 23.103,20 zł oraz stwierdzono brak podstaw do nałożenia tej grzywny. Niemniej, jak wynika z treści uzasadnienia tego postanowienia, wydane zostało ono w warunkach uprzedniego uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec małżonków K. prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 lutego 2002 r., nr [..]. Umorzenie to nie oznacza jednak braku obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji o rozbiórce, nadal pozostającej w obrocie prawnym. Istotnie natomiast, kontynuacja postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji z dnia 10 października 2001 r. wymagała ponownie upomnienia na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., a wobec jego nieskuteczności wystawienia tytułu wykonawczego skierowanego do aktualnych właścicieli działki nr [..], którym przysługiwały wszelkie środki zaskarżenia przewidziane w u.p.e.a.

Nie jest następnie przedmiotem sporu, że oboje skarżący jako właściciele działki nr [..] są w równym stopniu współzobowiązani do wykonania nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11 (LEX nr 1340169, dostępny też w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zawarto tezę, że jeżeli egzekucji administracyjnej podlega nałożony na oboje małżonków obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowalnego, to każdy z małżonków jest zobowiązany w myśl art. 27 § 1 pkt 2 w związku z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. do całego obowiązku. Jeżeli obowiązek ten nie jest spełniony, na każdego zobowiązanego małżonka może być nałożona grzywna w celu przymuszenia, w wysokości ustalonej na podstawie art. 121 § 4 i 5 tej ustawy. Podzielając przedstawiony pogląd sąd akceptuje treść zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, nakładającego grzywnę w celu przymuszenia odrębnie na każdego z małżonków.

Nie budzi również wątpliwości sądu wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia, wynikająca z art. 121 § 2, na podstawie którego, z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Przy czym, stosownie do treści § 4 jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zobowiązanymi będącymi osobami fizycznymi, obiekty podlegające rozbiórce nie są budynkami (wówczas wysokość grzywny liczona byłaby według zasad określonych w § 5 art. 121 u.p.e.a.), więc grzywna nie może przekroczyć 10.000 zł i jest jednorazowa, stosownie do treści art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. Zdaniem sądu organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanych pomimo tego, że został określony w najwyższej wysokości przewidzianej przez ustawę. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego, w postaci wykonania zastępczego, który to środek jest bardziej dolegliwy dla zobowiązanych. Zgodnie bowiem z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 u.p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te przekonują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem zgodnie z art. 127 i 133 § 1 u.p.e.a. obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego. Niemniej sąd zwraca uwagę, że celem zastosowanego w niniejszej sprawie środka jest doprowadzenie do wykonania rozbiórki oznaczonej w ostatecznej decyzji z dnia 10 października 2001 r., a nie ukaranie skarżących za samowolę budowlaną, której niewątpliwie nie popełnili. Organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny, kierując się przede wszystkim w okolicznościach przedmiotowej sprawy zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach wskazanych przez art. 121 § 2 u.p.e.a. i została prawidłowo uzasadniona w zaskarżonym postanowieniu. Według sądu dokonana przez organy ocena nie nosi cech dowolności. Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Wymierzając grzywnę w celu przymuszenia w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie organ powinien uwzględnić, że środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, powinien być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Istotne jest, że decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego wydana została w 2001 r. i pozostaje w obrocie prawnym, a zobowiązani są właścicielami nieruchomości od 2008 r. Kwestia, czy skarżący posiadali wiedzę o decyzji nakazującej rozbiórkę nie jest w niniejszej sprawie istotna, natomiast jak to już sąd zaznaczył, o toczącym się w stosunku do nich postępowaniu egzekucyjnym byli powiadomieni. Tym samym długotrwale występuje stan uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki obiektów wybudowanych samowolnie, a to uzasadnia zastosowanie przez organy egzekucyjne skutecznego środka motywującego dłużników do wykonania tego obowiązku. Z tych względów sąd uznał również, że organy egzekucyjne nie naruszyły art. 7 § 2 u.p.e.a., gdyż zastosowane grzywny nie były jak twierdzą skarżący nieproporcjonalne do obowiązku, lecz były środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanych.

Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 22 § 4 u.p.e.a. Przepis ten ustala właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, a w braku zamieszkania lub siedziby w kraju - według miejsca jego pobytu, z zastrzeżeniem § 5. Ten zaś przepis § 5 w punkcie 2 stanowi, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym ustala się w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych - według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowlanego, z tym że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany są położone na obszarze właściwości dwóch lub większej liczby organów - egzekucję prowadzi organ, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości lub obiektu budowlanego, a jeżeli nie można w powyższy sposób ustalić właściwości, egzekucję z nieruchomości prowadzi organ wyznaczony przez organ, o którym mowa w art. 23 § 1. Tym samym, z uwagi na położenie obiektów budowlanych na nieruchomości skarżących w miejscowości K., właściwość organów egzekucyjnych w niniejszej sprawie odpowiada treści art. 22 § 5 pkt 2 u.p.e.a.

Sąd nie dopatrzył się w konsekwencji trafności zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego oraz postępowania administracyjnego. W toku postępowania organy egzekucyjne podjęły kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ egzekucyjny drugiej instancji zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył materiał dowodowy, który został całościowo oceniony, czemu też dano wyraz w uzasadnieniu prawnym i faktycznym uzasadnienia.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.