Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 658/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę. /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska


UZASADNIENIE

Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] nakazał K.G. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektów budowlanych - budynków gospodarczych i związanych z nimi urządzeń - dojazdu, utwardzonego placu na działce nr [...] przy ul. [...] w G., wyjaśniając, że oznacza to niedopuszczalność dalszego użytkowania tych obiektów jako punktu skupu surowców wtórnych, w tym złomu; przywrócenie poprzedniej funkcji użytkowej obiektów gospodarczych zabudowy mieszkaniowej tej działki..

Wskutek odwołania, złożonego przez K.G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wywiedziono, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy jest niewystarczający.

Z dokumentów przedstawionych przez inwestora wynika, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w 1988r. (z oświadczenia skarżących wynika, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w 2001r.).

Materiał dowodowy należy uzupełnić o zakres prowadzonej działalności punktu skupu, poprzez przesłuchanie inwestora, pracowników firmy "A" przy ul. [...].

Znajdujący się w aktach plan zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od 1994r.

Uzupełnienie dotyczyć winno także wypisu i wyrysu z ustaleń miejscowego planu miasta G. z lat 1988-1992.

Organ II instancji zgodził się z przyjętą podstawą prawną, tj. zastosowaniem art. 71 ust. 3 w związku z art. 50, 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane.

Za bezsporne organ II instancji uznał, że:

- inwestor nie dysponuje żadną decyzją pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania,

- roboty budowlane związane z przystosowaniem terenu posesji na skup metali zostały zakończone w 2001r.

Za prawidłowe uznał prowadzenie postępowania administracyjnego w kierunku sprawdzenia zgodności zaistniałej zmiany sposobu użytkowania z ustaleniami planu obecnie a nie na początku prowadzenia działalności.

Oznacza to, że wykazanie samowoli skutkować będzie wydaniem decyzji o tej samej treści, co uchylona.

Organ raz jeszcze podkreślił, że uzupełnienie dotyczyć ma:

- zakresu wykonanej zmiany sposobu użytkowania posesji w latach 1988-1992,

- wypisu z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w latach 1988-1992.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]r. nakazał K.G. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektów budowlanych - budynków gospodarczych i związanych z nimi urządzeń dojazdu, utwardzonego placu, na działce o nr [...] przy ul. [...] w G., co oznacza niedopuszczalność dalszego użytkowania tych obiektów jako punku skupu surowców wtórnych, w tym zwłaszcza złomu i przywrócenie poprzedniej funkcji użytkowej, tj. obiektów gospodarczych zabudowy mieszkaniowej tej działki.

Zdaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę, na nowo prowadząc postępowanie uwzględnił wskazówki organu II instancji.

Przesłuchał świadków, którzy potwierdzili prowadzenie skupu od 11 lat, znaczną uciążliwość prowadzonej działalności w postaci hałasu, zanieczyszczenia wdychanego powietrza, niszczenie chodników przez samochody wiozące złom.

Organ uzyskał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z lat 1988-1992, wyrys planu z jego aktualizacją z roku 1986.

Według zapisów planu, teren ul. [...] przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy, z zakazem lokalizacji obiektów o funkcjach uciążliwych.

Zdaniem organu w sprawie zaistniały warunki z art. 71 ust. 3 w związku z art. 50, 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego i stąd orzeczono jak w sentencji.

Zgodnie z ustaleniami organu poczynionymi w oparciu o charakter zabudowy, oświadczenia stron przed zmianą sposobu użytkowania analizowano część nieruchomości stanowiła zaplecze gospodarcze dla jej właściciela.

Wskutek odwołania K.G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (decyzja nr [...] z dnia [...]r.).

Zdaniem organu odwoławczego w przeprowadzeniu postępowania organ I instancji jednoznacznie wykazał samowolną zmianę sposobu użytkowania nieruchomości. Funkcji skupu surowców wtórnych i składu złomu nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, ponieważ funkcja ta nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla G. obowiązujący dla przedmiotowej posesji, tak gdy chodzi o treść planu:

- z 1986r., w którym widnieje zapis: budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywności zabudowy ,

- z 1994r. z zapisem: element strefy zurbanizowanej, z preferowanymi funkcjami: mieszkaniowa z usługami towarzyszącymi, mieszkalnictwa o różnych formach niskiej zabudowy i funkcjami niemieszkalnymi o ograniczonej uciążliwości, z wykluczeniem produkcji, składów, magazynów itp.

Orzeczenie organu I instancji pozostaje więc w zgodzie z art. 71 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył K.G.

Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania z powodu naruszenia przepisów art. 6-9, 13, 75, 77 § 1, 80, 107, 139, 145 § 1 pkt. 5 i 6, 146, 156 § 1 pkt. 2, 3, 7 kpa oraz prawa budowlanego.

W uzasadnieniu skarżący wywiódł, że działkę nr [...] nabył w drodze spadku po zmarłym ojcu w 1977r. Na działce tej znajdowała się baza transportowa dla ciągników, samochodów, przyczep.

Budynek postawiono w latach trzydziestych XX wieku, murowany z podwójnej cegły, kryty dachówką ceramiczną, służył jako warsztat remontowy oraz magazyn materiałów handlowych. Posiadał niezbędną infrastrukturę (instalację wodno-kanalizacyjną, zaplecze sanitarno-socjalne, zasilanie prąd). W takim stanie skarżący nabył budynek i plac w 1977r. i w stanie niezmienionym użytkuje do dnia dzisiejszego.

W skardze oświadczył, że działalność gospodarczą na spornej posesji rozpoczął od [...].1988r. Działalność prowadzona jest w istniejącym budynku, którego wygląd, kubatura i przeznaczenie nie uległy żadnym zmianom. Przez te lata nie dokonywano rozbudowy.

Prace remontowe w istniejącym budynku, wykonane w latach 80-tych nie obejmowały wymiany fundamentów, słupów, ścian nośnych, nie prowadzono inwestycji mogących zwiększyć lub wprowadzić uciążliwość, pogorszyć warunki sanitarne, bezpieczeństwa. Na działalność otrzymał pozytywne opinie.

Zdaniem skarżącego z uzasadnienia decyzji w sposób jasny wynika, że organy nie ustaliły w jaki sposób obiekty były użytkowane przed 15 laty i na czym zmiana sposobu użytkowania polegała. Do żadnej zmiany sposobu użytkowania wszak nie doszło.

Organ winien był zbadać, jaki stan możliwego zagospodarowania istniał w planie obowiązującym w momencie otwarcia działalności.

Na fakt braku uciążliwości dla środowiska wskazuje treść postanowienia Urzędu Miejskiego Wydział Ochrony Środowiska z dnia [...]r. stwierdzającego brak negatywnego wpływu na środowisko.

Wojewódzki Inspektor sanitarny stwierdza brak zagrożenia dla sąsiednich posesji.

Organy sanitarne obydwu instancji wydały pozytywne opinie na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zdaniem skarżącego obecnie obowiązujący plan nie wyklucza kontynuacji prowadzonej działalności.

Ponadto, nie sposób uznać, by organ I instancji wykonał zalecenia organu odwoławczego. Nie ustalił bowiem, jaki był sposób użytkowania obiektu przed 1998r., nigdy nie podał na czym zmiana sposobu użytkowania obiektu polegała.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.

Uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procesowego.

Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005r. podtrzymał do tej pory prezentowane stanowisko w sprawie.

Oświadczył, że na spornej nieruchomości znajduje się duży, murowany budynek gospodarczy, kryty dachówką, który wzniesiono w latach 1930-35. budynek ten w stanie nienaruszonym istnieje do dzisiaj. Innych budynków gospodarczych nie ma. W czasach wojny Niemcy korzystali z tej nieruchomości prowadząc gospodarstwo rolne. Przedmiotowy budynek miał prawdopodobnie funkcje gospodarcze.

W 1947r. ojciec skarżącego kupił całą nieruchomość. Zajmował się wywózką drzewa z lasu i jego transportem. W budynku magazynował drewno, przechowywał narzędzia do naprawy samochodów, którymi dysponował na własne potrzeby.

Skarżący nadmienił, że zaczął prowadzić działalność gospodarczą w postaci skupu złomu w 1986r.

W spornym budynku są magazynowane metale kolorowe, jest pomieszczenie socjalne dla pracowników i biuro. Skarżący wywiódł, że żadne samochody nie garażują w budynku. Ponadto dodał, że w latach 50-tych jego ojciec hodował niewielkie ilości bydła w budynku, który już istnieje. W sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości znajdowały się budynki gospodarcze wykorzystywane na własny użytek. Potwierdził, że nie występował o wyrażenie zgody na obecne użytkowanie budynku.

Uczestnik postępowania Z.B. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie rozważenia wymagają przepisy prawa będące podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie. I tak nie sposób zgodzić się za skarżącym, iż zastosowanie winny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).

Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu z chwili orzekania przez organy obydwu instancji, do spraw które zostały wszczęte po wejściu w życie tejże ustawy stosuje się jej przepisy.

Jedynie przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowę zakończono przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu nie wyczerpuje dyspozycji normy art. 48 prawa budowlanego zawartego w ustawie z dnia 07 lipca 1994r. Do oceny jej skutków zastosowanie mają zatem przepisy powyżej wspomnianego prawa budowlanego, w przepisach art. 71 ust. 3 w związku z art. 50 i 51.

Poza sporem pozostawało, iż inwestor będący jednocześnie właścicielem nieruchomości nie dysponował zezwoleniem właściwego organu architektoniczno-budowlanego na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych w postaci działalności punktu skupu złomu i metali.

Doprowadzenie tego stanu do zgodności z prawem wymagało w pierwszej kolejności sprawdzenia, czy prowadzenie działalności o wskazanym profilu nie naruszało miejscowego planu zagospodarowania.

Powyższy wymóg zawiera przepis art. 35 prawa budowlanego, który w niniejszym postępowaniu ma zastosowanie.

Sprzeczność prowadzonej inwestycji z planem wyklucza jego legalizację, skutkuje koniecznością przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

W niniejszej sprawie, wbrew wywodom skarżącego, obecne użytkowanie obiektu pozostaje w sprzeczności z planem. Przy czym sprzeczność ta dotyczy zarówno planu obowiązującego w chwili orzekania przez organy administracji, jak i planu obowiązującego poprzednio, tj. w chwili rozpoczęcia działalności w 1988r.

Nie sposób skupu złomu i metali pogodzić z jedyną przewidziana dla tego terenu w planach z 1986r. funkcją - budownictwa mieszkaniowego.

Postanowienia planu z 1994r. wśród preferowanych funkcji dla tego terenu przewidują obok mieszkaniowej inne, jednak wykonywanej działalności nie sposób do nich zaliczyć.

Plan dopuszcza bowiem obok funkcji mieszkaniowej także usługi im towarzyszące, a przy funkcji niemieszkalnej tę o ograniczonej uciążliwości z wykluczeniem składów, magazynów, produkcji.

Skup metali i złomu jako odmiana składu zaliczony musi być do funkcji niedopuszczalnej na tym terenie w świetle postanowień planu.

Zdaniem Sądu racje miały organy administracji przyjmując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwolił na ustalenie, iż K.G. działalność gospodarczą o powyżej analizowanym charakterze rozpoczął około 1988r. Taką datę, jako początek działalności, w swych oświadczeniach podawał nawet skarżący.

Wbrew zarzutom skarżącego organ administracji ustalił w sposób zgodny z regułami, poprzednie pozostające w zgodzie z prawem użytkowanie obiektu, tj. funkcją gospodarczą.

Wątpliwości budzić nie może oparcie się w tym względzie na analizie charakteru zabudowań znajdujących się na spornej posesji, jak i na nieruchomościach sąsiadów oraz na sposobie ich wykorzystywania.

Oświadczenie skarżącego, co do sposobu wykorzystywania obiektów na przestrzeni kilkudziesięciu lat nie wykluczają poczynionych ustaleń.

Skarżący przyznał, iż sporne obiekty oraz identyczne z nimi usytuowane na działce sąsiadów miały charakter budynków gospodarczych i tak też były wykorzystywane przez większość ich użytkowników.

Fakt, iż sporne obiekty poprzednik skarżącego wykorzystywał sprzecznie z ich przeznaczeniem nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia, skoro nie odpowiada charakterowi zabudowań i dopuszczalnej funkcji w świetle planu miejscowego zagospodarowania tego terenu.

Za niezasadne uznać należało zatem wszelkie zarzuty skargi, w tym co do niewykonania zaleceń organu II instancji.

Organy administracji na nowo rozpoznając sprawę uzupełniły materiał dowodowy. W sposób precyzyjne ustaliły zarówno treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i zakres dokonanej zmiany sposobu użytkowania od zabudowań gospodarczych poczynając, na skupie złomu kończąc z uwzględnieniem sposobu wykorzystywania obiektu przez ojca skarżącego.

Prawidłowość i wykładnia zastosowanych przepisów nie budzi żadnych wątpliwości Sądu.

Stąd skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

/-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska

MarK