Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 267/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1 i 10,  art. 34 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia [...] r. (znak [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. (Nr [...]), odmawiające Spółce "A" S.A. z siedzibą w B. uznania zarzutu z dnia [...] 2008 r. na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2007 r., wystawionego przez Wójta Gminy P.. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko "A" S.A. były zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2002 r. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z chwila doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia nr [...]. Zawiadomienie o tym zajęcie zostało doręczone do "B" S.A. Oddział w B. w dniu [...] 2007 r., natomiast zobowiązana odebrała je w dniu [...] 2007 r. Z chwilą zrealizowania wierzytelności w dniu [...] 2007 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcie rachunku bankowego w "B" S. A.

Do wydania powyższego postanowienia doszło w związku z tym, że pismem z dnia [...] 2008 r. "A" S.A. – stosownie do postanowień art. 33 pkt 1, 8 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; zwana dalej w skrócie "u.p.e.a.") - wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 35 tej ustawy. Zobowiązana sformułowała zarzut braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ze względu na wcześniejsze uregulowanie należności (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), zarzut wadliwości tytułu wykonawczego (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) oraz zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.).

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., pismem z dnia [...] 2008 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wójt Gminy P., postanowieniem z dnia [...] r., stwierdził bezzasadność zarzutu wadliwości tytułu wykonawczego oraz niedopuszczalność zarzutu kwestionującego wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, na podstawie którego prowadzone było przeciwko spółce "A" S.A. postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dna [...] r. nr [...] organ egzekucyjny rozpatrzył zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, oddalając go. Na powyższe postanowienie "A" S.A. nie wniosła zażalenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. odmówił uznania zarzutu złożonego na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. dotyczącego wad tytułu wykonawczego.

Odrębnym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. odmówił uznania zarzutu złożonego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na jego niedopuszczalność. Jednocześnie poinformował "A" S.A., że zarzuty o których mowa w art. 33 pkt 8 i 10 u.p.e.a. są przedmiotem odrębnego postępowania.

Na powyższe postanowienie nr [...] "A" S.A. wniosła zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uzasadniając swe rozstrzygnięcie tym, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 34 § 4 u.p.e.a., tj. bez uprzedniego uzyskania ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów (postanowienie Wójta Gminy P. nie było jeszcze ostateczne).

Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ nadzoru uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] 2008 r. nr [...]i orzekł o uznaniu zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w zakresie zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 1 u.p.e.a., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił jego uznania, wskazując iż postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność zgłoszonego przez "A" S.A. zarzutu. Niedopuszczalność powyższa wynikała z faktu, że wniosek zobowiązanej o potrącenie należności objętej tytułem wykonawczym z kwot odsetek należnych Spółce od Gminy P. był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

Na powyższe postanowienie Spółka "A" wniosła zażalenie, zarzucając organowi egzekucyjnemu odmowę uznania zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., pomimo posiadania przez niego (organ egzekucyjny) wiedzy o postanowieniu organu nadzoru z dnia [...] 2008 r., na podstawie którego organ ten uznał zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Ponadto Spółka podniosła, iż skoro organ nadzoru stwierdził, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 u.p.e.a., to postępowanie winno zostać umorzone.

2. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy, wskazując na art. 34 § 1 oraz art. 33 i art. 34 § 1a u.p.e.a., podkreślił, że zarzut Spółki podlega merytorycznemu rozpoznaniu tylko w jednym postępowaniu administracyjnym. Wcześniejsze zgłoszenie tego samego zarzutu w innym postępowaniu powoduje, że zarzut ten nie może już podlegać ponownemu rozpatrzeniu, gdyż jest niedopuszczalny.

3. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. (znak [...] "A" S. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 § 1 i art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji oraz art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż postanowienie jest niezgodne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego określonymi w art. 6, 7 i 8 k.p.a. Podniosła, że doręczenie zobowiązanej Spółce uwierzytelnionej kopii tytułu wykonawczego, uzupełnionego o podpis na klauzuli wykonalności, nie sanuje wadliwości czynności egzekucyjnych, tj. dokonanych na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych. Zdaniem strony skarżącej "w konsekwencji nieskutecznie dokonanych czynności egzekucyjnych, tj. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności doręczonego dnia [...] 2007 r. z dniem [...] 2007 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, zgodnie z normą zawartą w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej."

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/GL 852/08 oddalił skargę w całości.

Sąd wskazał na art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji i wyjaśnił, że z przepisu tego wynika przestrzeganie przez organy egzekucyjne zasady niekonkurencyjności środków prawnych. Podniósł, że organ odwoławczy zasadnie uznał zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. za niedopuszczalny ze względu na treść art. 34 § 1a tej ustawy. W konsekwencji za bezzasadne sąd pierwszej instancji uznał zarzuty naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego.

Podniesiono, że w odrębnym postępowaniu - dotyczącym zarzutu strony skarżącej zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. – Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Wyjaśniono, że uznanie zasadności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w związku z nienadaniem przez organ egzekucyjny klauzuli skierowania tytułu wykonawczego do egzekucji stanowiło samodzielną podstawę obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego poprzez doręczenie stronie wadliwego tytułu wykonawczego, niezależnie od tego czy wszczęcie egzekucji nastąpiło z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, czy też wcześniej. Sąd wskazał, iż stwierdzenie zasadności zarzutu było samodzielną i niezależną od aktualnego stanu postępowania przesłanką umorzenia tego postępowania.

6. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka "A" S. A. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając powyższym wyrok w całości. Skargę oparła na następujących podstawach:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., którym naruszono przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. z przyczyn wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1954 ze zm.) wskutek pominięcia okoliczności, iż wyżej wymienione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zapadło w tej samej sprawie, w której organ ten orzekł postanowieniem z dnia [...] r. oraz Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego – działając jak organ egzekucyjny w pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. Spółka zarzuciła także podjęcie częściowych i sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć, które nie znajduje umocowania w art. 34 § 4 u.p.e.a., ponieważ rażąco narusza postanowienia tego przepisu.

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie w sytuacji, gdy Spółka wykazała, że postępowanie organów podatkowych było niezgodne z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego w granicach prawa, tj. art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 6, 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego, naruszało przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 34 § 1a i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 33 pkt 1 tej ustawy oraz niezastosowanie art. 70 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że naruszenie powyższych przepisów wiązało się z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w oparciu o niespełniający wymogów formalnych tytuł wykonawczy, co skutkuje obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji stwierdzeniem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego dochodzonego na podstawie tego tytułu wykonawczego przez przedawnienie na podstawie art. 70 Ordynacji podatkowej.

3) art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku odniesienia się przez Sąd I instancji do argumentów strony skarżącej, w szczególności pominięcie zarzutów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o niespełniający wymogów formalnych tytuł wykonawczy oraz przedawnienia.

II. przesłankę nieważności postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie strony możności obrony swoich praw, a to w wyniku pozostawienia bez rozpoznania przez Sąd I instancji zarzutów związanych z przedawnieniem i umorzeniem postępowania egzekucyjnego oraz wydaniem wyroku w dniu 21 stycznia 2009 r. z pominięciem okoliczności, iż do zamknięcia rozprawy nie został wykonany wyrok tego Sądu z dnia 6 października 2008 r., w wyniku którego powinno nastąpić umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W związku z podniesionymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. (znak [...]).

7. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził na rzecz "A" S. A. z siedzibą w B. od Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zasadniczym powodem uchylenia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była ułomność jego uzasadnienia, nie dająca możliwości zweryfikowania prawidłowości zajętego przez ten Sąd stanowiska. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, jak i uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej, pozbawione były logicznego, jasnego i oddającego istotę rozpatrywanego problemu uzasadnienia. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie przedstawia w sposób dostatecznie wyraźny stanu skomplikowanej i wielowątkowej sprawy, nie odnosi się do całości argumentacji pełnomocnika strony skarżącej i istoty rozstrzyganego zagadnienia prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nie spełnia ono wymagań określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie odzwierciedla stanu sprawy w rozumieniu tego przepisu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedostatki i braki uzasadnienia wyroku Sądu I instancji podważają możliwość dokonania jego efektywnej kontroli instancyjnej. Z uwagi na okoliczność, że popełnione przez Sąd I instancji błędy odpowiadają podstawie kasacyjnej wskazanej przez autora skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie, a za przedwczesne i merytorycznie nieuzasadnione uznał analizowanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że skomplikowany stan sprawy oraz jej wielowątkowość jest wynikiem bezpodstawnego podzielenia postępowania zainicjowanego zgłoszeniem przez zobowiązaną Spółkę zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., dotyczącego należności w podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2002 r. na trzy odrębne postępowania. Zobowiązana w jednym piśmie z dnia [...] 2008 r. zgłosiła trzy zarzuty, oparte odpowiednio na przepisie art. 33 pkt 1, 8 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny, wszczętemu tym wnioskiem postępowaniu nadał bieg, zwracając się do wierzyciela o zajęcie stanowiska. Jednocześnie jednak postanowieniem z dnia [...] r. rozpoznał zarzut z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. (do którego rozpoznania nie jest wymagane stanowisko wierzyciela), nie uznając tego zarzutu. Taki sposób załatwienia tej części wniosku strony (jakkolwiek, zdaniem Sądu, wadliwy) nie wywarł dalszych skutków procesowych, gdyż postanowienie w tym przedmiocie nie zostało zaskarżone przez zobowiązaną. Odrębne rozstrzygnięcie tego zarzutu można ewentualnie usprawiedliwić okolicznością, że nie musiał się w tym zakresie wypowiadać wierzyciel.

Z całkowicie niezrozumiałych natomiast względów organ egzekucyjny, po uzyskaniu stawiska wierzyciela w odniesieniu do pozostałych dwóch zarzutów, wydał dwa odrębne postanowienia w ich przedmiocie. Konsekwencją takiego postępowania, nie mającego żadnego oparcia w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czy w Kodeksie postępowania administracyjnego, były odmienne losy obu postanowień, przy czym organ egzekucyjny i organ nadzoru działały w dalszym postępowaniu tak jakby nie dostrzegały wzajemnego powiązania tychże rozstrzygnięć dla prawidłowego rozpoznania sprawy.

I tak zarzut wadliwości tytułu wykonawczego (oparty na art. 33 pkt 10 u.p.e.a.), początkowo nieuznany przez organ egzekucyjny (postanowieniem z dnia [...] r.), został następnie uwzględniony przez organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] r. Skarga Spółki na to postanowienie, wniesiona ze względu na nieumorzenie postępowania egzekucyjnego mimo uwzględnienia zarzutu, została uznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za uzasadnioną i wyrokiem z dnia 6 października 2008 r. o sygn. akt I SA/Gl 547/08, Sąd uchylił postanowienia obu instancji w tym przedmiocie.

Jak ustalono w toku niniejszego postępowania sądowego – w wyniku powyższego wyroku, ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. orzeczono o uznaniu zarzutu z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. za zasadny oraz o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] (nr [...]).

Z powyższych danych wynika, że kwestia zasadności zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego została przez organ nadzoru przesądzona postanowieniem z dnia [...] r., gdyż w tym dniu organ orzekł o uwzględnieniu zarzutu z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., czego konsekwencją powinno było być umorzenie postępowania egzekucyjnego. Tymczasem organ ten, rozpoznając równocześnie zażalenie strony na postanowienie organu egzekucyjnego o nieuznaniu zarzutu opartego na przepisie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., pominął zupełnie własny pogląd o wadliwości tytułu wykonawczego i uchylając postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. jako przedwczesne ze względu na nieostateczność stanowiska wierzyciela, nakazał ponowne rozpoznanie tego zarzutu, a więc kontynuowanie postępowania w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne winno było zostać umorzone. W konsekwencji doszło do wydania ponownego postanowienia organu egzekucyjnego w odniesieniu do tego zarzutu, utrzymanego w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r.

Taki sposób procedowania, w ocenie Sądu, naruszył przepis art. 33 § 4 u.p.e.a., który stanowi, że "organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego". Treść powyższego przepisu jest jednoznaczna – organ egzekucyjny rozpoznaje wszystkie zgłoszone zarzuty jednym postanowieniem i w zależności czy i który zarzut (lub które zarzuty) uzna za uzasadnione – wydaje jedno rozstrzygnięcie.

Już tylko z tego powodu należało uznać zaskarżone postanowienie za naruszające przepisy procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie jednak od powyższego, trzeba wskazać, że także merytoryczne rozstrzygnięcie zasadności zarzutu opartego na pkt 1 art. 33 u.p.e.a., jest nieprawidłowe. W tym zakresie trzeba podnieść, iż dodany ustawą z dnia 10 września 2003 r. (Dz. U. Nr 193, poz. 1884) przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. przewiduje wydanie przez wierzyciela postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia. Na podstawie tego przepisu wierzyciel wydał w niniejszej sprawie postanowienie o niedopuszczalności zarzutu wykonania obowiązku przez skarżącą przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, opierając się na ustaleniu, że zobowiązany w dniu [...] 2007 r. (w więc po otrzymaniu upomnienia a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego) złożył wniosek o zarachowanie kwoty należnej od Wójta Gminy P. na poczet należności wynikającej z tego upomnienia. Organ ten, będący wierzycielem (Wójt Gminy P.) postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zarachowania kwot, zaś postanowieniem z dnia [...] r. - stwierdził niedopuszczalność zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy to ostatnie postanowienie postanowieniem z dnia [...] r. wskazując, że [...] r. wydało postanowienie, którym uchyliło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarachowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Analiza tych orzeczeń, dokonana przez Sąd na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prowadzi do wniosku, że stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu, którego dokonał Wójt Gminy P. w swym postanowieniu z [...] r. (utrzymanym w mocy postanowieniem SKO z dnia [...] r.) było wadliwe, albowiem w tym czasie nie toczyło się żadne postępowanie w przedmiocie zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego, skoro odmówiono wszczęcia takiego postępowania (choć postanowienie nie miało jeszcze cech ostateczności). Odmowa wszczęcia postępowania skutkuje bowiem niewdrożeniem procesu rozstrzygania sprawy w sensie merytorycznym, zatem nie stanowi jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 34 § 1a u.p.e.a. Późniejsze zdarzenia, tj. uchylenie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, nie mogą usunąć wadliwości powyższego postanowienia, będącego zasadniczą podstawą wydania zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego i postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r.

W ocenie Sądu, postanowienie wierzyciela w niniejszej sprawie wydane zostało z naruszeniem prawa, a mianowicie art. 34 § 1a u.p.e.a., co z kolei spowodowało wadliwość postanowień organów egzekucyjnych, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem tego orzeczenia wierzyciela.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ egzekucyjny nie uwzględnił przedawnienia zobowiązania podatkowego, objętego wadliwym tytułem wykonawczym, należy stwierdzić, że istotnie do tej kwestii nie odniesiono się w zaskarżonym postanowieniu, ale z jednej strony trzeba przypomnieć, że ten zarzut został sformułowany dopiero w piśmie zobowiązanej z dnia [...] 2008 r. (a więc już po terminie do zgłoszenia zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego), a z drugiej – wobec ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego w tej sprawie - ustosunkowanie się do niego stało się bezprzedmiotowe.

Poczynione wyżej ustalenia prowadzą do wniosku, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej musi uwzględnić aktualny stan postępowania egzekucyjnego, w to – wskazany wyżej fakt – iż zostało ono umorzone postanowieniem tego organu z dnia [...] 2009 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a na podstawie art. 200 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie stawek opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, na które składa się zwrot wpisu sądowego, wynagrodzenie radcy prawnego i zwrot opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.