Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 143/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 84 ust. 1 i 84a ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Sędzia del. WSA Piotr Broda, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2018 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy D. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. (data wpływu [...] sierpnia 2018 r.) Wójt Gminy D. (dalej jako "Wójt") wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, zaistniałego pomiędzy nim a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. (dalej jako "PINB") w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku G. K. z dnia [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu wniosku Wójt podał, że ww. wnioskiem G. K. zwrócił się do PINB w Powiecie W. wskazując, że prace budowlane, prowadzone przez inwestora M. sp. z o.o., na działkach nr [...] i [...] obręb K., są niezgodne z wydanym pozwoleniem na budowę z uwagi na nawiezienie na wskazane działki mas ziemnych z przekroczeniem rzędnych projektowanych. PINB w dniu [...] lipca 2018 r. przeprowadził kontrolę do. Podniesienia rzędnych terenu i zapisy protokołu z tej czynności potwierdzają niezgodność wykonanych prac ziemnych z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz wskazują, iż nawiezienie ziemi musiało mieć miejsce już po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. PINB przekazał wniosek G. K. Wójtowi jako organowi, jego zdaniem, właściwemu w sprawie w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych. Wójt nie zgadza się z tym stanowiskiem uważając, że podniesienie terenu miało związek z budową na przedmiotowej działce. Protokół organu nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. nie odnosi się natomiast do tej kwestii. W ocenie Wójta, PINB powinien ustalić czy podniesienie terenu nastąpiło na skutek realizowania inwestycji, a jeśli tak, to powinien nakazać doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, tj. projektem budowlanym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy jednocześnie uznają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny).

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy związanej z podniesieniem terenu na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w obrębie K., gmina D.

W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody.

W związku z powyższym, należy wskazać, że podstawowym przepisem regulującym tę kwestię jest art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.), który stanowi że: "Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności". Należy jednak podzielić ocenę Wójta, że przepis ten miałby zastosowanie w przypadku gdy na działce której dotyczy wniosek nie byłyby realizowane prace budowlane i bezsporne byłoby, że właściciel gruntu dokonał zmiany takich stosunków przez np. nawiezienie dodatkowej warstwy gruntu. W przedmiotowej sprawie natomiast mamy do czynienia z sytuacją, w której była realizowana inwestycja budowlana i nie ma w aktach dowodów na stwierdzenie, że zalewanie terenu działki sąsiedniej nie jest spowodowane pracami budowlanymi niezgodnymi z zatwierdzonym projektem budowlanym. Protokół kontroli z dnia [...] lipca 2018 r. potwierdza natomiast samą niezgodność wykonanych prac ziemnych z zatwierdzonym projektem budowlanym. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego powinno w takim razie być ustalenie, czy w sprawie występują przesłanki z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015, poz. 1422 j.t.), a więc czy inwestor prowadząc roboty budowlane dokonał zmiany naturalnego spływu wód opadowych celem kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Przepis powyższy stanowi wyraźnie, że działania tego typu są zabronione. Sprawdzenie natomiast czy takie działania mają miejsce jest obowiązkiem organów nadzoru budowlanego w związku z art. 84 ust. 1 i art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2018 r. poz. 1202 j.t.).

Z powyższych względów i na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.