Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 691/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184,190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 478/17 w sprawie ze skarg Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie oraz Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 września 2017 r., I SA/Wa 478/17, oddalił skargi Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie i Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA jest wiążąca w sprawie dla sądu I instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że sąd I instancji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. NSA wyrokiem z 20 grudnia 2016 r., I OSK 381/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji wskazując, że w rozpoznawanej sprawie występują dodatkowe okoliczności, które sprawiają, że stan faktyczny i prawny nie jest tak typowy. Postępowanie z wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej prowadzone jest w trybie postępowania zwykłego, które toczy się w aktualnym czasie. Aby takie postępowanie mogło być prowadzone, musi nadal istnieć wniosek o zwrot nieruchomości, a więc należy rozważyć, czy wniosek istniejący w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1991 r. istnieje nadal. W zależności od wyniku tego rozstrzygnięcia należy się również odnieść do kolejnych wniosków o zwrot nieruchomości, jakie zostały złożone przez następców prawnych byłych właścicieli, tj. wniosku z 16 lutego 2009 r. (który wpłynął do organu 23 lutego 2009 r.) i wniosku z 19 października 2012 r. i rozważyć prawne znaczenia tych wniosków dla rozpoznania sprawy, uwzględniając zarówno datę ich złożenia jak i stan faktyczny i prawny, jaki miał miejsce w dacie składania wskazanych wniosków. Te okoliczności faktyczne i prawne, które występują w przedmiotowej sprawie powodują bowiem, że ocena prawna rozstrzyganej sprawy wymaga szczegółowego ich rozważenia. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej nie jest sam fakt wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, ale stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej ma umożliwić następcom prawnym przeprowadzenie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

Z zaakceptowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny stanu faktycznego i prawnego wynika, że w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie art. 156 kpa przedmiotem oceny organu jest legalność aktu administracyjnego dokonana przez pryzmat stanu prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej Wojewody T. z [...] września 1991 r. wydanej na podstawie art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464). Ustawa ta weszła w 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu wejścia w życie w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu wejścia w życie ustawy w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.

Prawo byłych właścicieli do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej korzysta z zasady pierwszeństwa przed prawami państwowej osoby prawnej, ponieważ zostało tym osobom przyznane znacznie wcześniej niż prawo państwowych osób prawnych, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. Ponadto, przekształcenie zarządu (prawa znacznie słabszego), nie może odbywać się kosztem utraty po stronie dawnego właściciela prawa do zwrotu jego własności (prawa znacznie silniejszego), gdyż godziłoby to w konstytucyjną zasadę ochrony własności. Dlatego, jeżeli przed wydaniem omawianej decyzji wojewody osoby trzecie zgłosiły we właściwej do tego procedurze roszczenie o uzyskanie stosownych praw do przedmiotowej nieruchomości, to rozstrzygnięcie o tym roszczeniu stanowiło procesową przeszkodę do wydania przez wojewodę decyzji potwierdzającej uwłaszczenie państwowej osoby prawnej na dzień 5 grudnia 1990 r. do czasu rozstrzygnięcia o prawach osób trzecich.

Jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej Wojewody T. z [...] września 1991 r. toczyło się postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczęte wnioskiem z 1971 r. Ta okoliczność wynika z faktu, że decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. stwierdzona została (ze skutkiem ex tunc) nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] czerwca 1972 r. uchylającej decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z [...] listopada 1971 r. orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Oznacza to, że w dacie wydawania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Wojewody T. z [...] września 1991 r. w obrocie prawnym funkcjonował nierozpatrzony ostatecznie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, której dotyczyło uwłaszczenie, a tym samym decyzja uwłaszczeniowa rażąco naruszała prawa osób trzecich (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] czerwca 1972 r. pociąga za sobą ten skutek, że były właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny uzyskał status osoby trzeciej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz stał się stroną postępowania uwłaszczeniowego, co daje mu przymiot strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym oceny prawidłowości decyzji kończącej postępowanie uwłaszczeniowe. Decyzja uwłaszczeniowa uwzględniała stan prawny i faktyczny gruntów na dzień 5 grudnia 1990 r. i niezależnie od daty jej wydania wywoływała skutki prawne z mocą wsteczną. Dlatego też ocena, czy decyzja uwłaszczeniowa narusza prawa osób trzecich, musi uwzględniać stan prawny istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Wszelkie natomiast zdarzenia zaistniałe po tej dacie (w tym i fakt umorzenia w 2009 r. postępowania zwrotowego ze względu na zmianę stanu prawnego) nie mają, w ocenie Sądu, znaczenia prawnego dla dokonywanej w trybie nadzoru oceny prawidłowości wydania decyzji uwłaszczeniowej.

Co do kolejnych wniosków o zwrot nieruchomości, jakie zostały złożone przez następców prawnych byłych właścicieli, tj. wniosku z 16 lutego 2009 r. (który wpłynął do organu 23 lutego 2009 r.) i wniosku z 19 października 2012 r. zauważyć należy, że w ocenie Sądu są one kontynuacją wniosku z 1971 r. Równocześnie stanowią one również wykonanie zalecenia Ministra Infrastruktury zawartego w decyzji z [...] stycznia 2009 r., który umarzając postępowanie zwrotowe pouczył strony, że "obecnie spadkobiercy byłych właścicieli mogą wystąpić z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości do Starosty J.", który będzie rozpoznany już pod rządami nowej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 136 ust. 3). Dokonując tej oceny Sąd wziął pod uwagę fakt, że żaden z złożonych wniosków o zwrot nigdy nie został skutecznie merytorycznie rozpatrzony oraz miał na względzie treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2006 r., I OSK 817/05, który zapadł już w sprawie przedmiotowej nieruchomości.

Skoro istotą rozpatrywanej sprawy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej "nie jest sam fakt wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, ale stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej ma umożliwić następcom prawnym przeprowadzenie następnego postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości", to właśnie stwierdzenie w tej sprawie nieważności decyzji uwłaszczeniowej i powrót postępowania uwłaszczeniowego na etap rozpatrzenia złożonego wniosku niewątpliwie stworzy spadkobiercom byłych właścicieli możliwość rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i to niezależnie od daty jego złożenia. Czy to zatem będzie nowy wniosek czy wniosek z 16 lutego 2009 r. będący niewątpliwie kontynuacją wniosku z 1971 r., czy też ewentualnie ponowiony wniosek z 19 października 2012 r., fakt usunięcia z obiegu prawnego rażąco wadliwego orzeczenia uwłaszczeniowego da spadkobiercom byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości możliwość uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu spornej nieruchomości.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Poczta Polska S.A. z siedzibą w Warszawie, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 190 p.p.s.a. przez dokonanie oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w sposób niezgodny z wytycznymi zawartymi w wyroku z 20 grudnia 2016 r., a przez to oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi Poczty Polskiej S.A. w sytuacji, gdy decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2013 r., znak [...] została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 64 § 2 oraz art. 8 K.p.a. przez błędne przyjęcie, iż w dacie wydania ww. decyzji toczyło się postępowanie o zwrot nieruchomości z wniosku A. M., W. M., A. M., E. J., B. A. i J. M., a zatem, że wnioskodawcy ci mieli interes prawny we wszczęciu postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w wyroku NSA z 20 grudnia 2016 r. stwierdzono, że w sprawie konieczne jest przeprowadzenie pełnej oceny prawnej, która powinna uwzględniać: a) "rozważenie, który z wniosków o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest tym nierozpoznanym wnioskiem, który umożliwił stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1991 r., a w konsekwencji po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji uwłaszczeniowej będzie rozpoznawany" oraz b) rozważenie prawnego znaczenia wniosków z 16 lutego 2009 r. (który wpłynął do organu w dniu 23 lutego 2009 r.) i wniosku z 19 października 2012 r. dla rozpoznania sprawy, uwzględniając zarówno datę ich złożenia, jak i stan faktyczny i prawny, jaki był ukształtowany w dacie składania wskazanych wniosków – gdyż istnienie nierozpoznanego wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości ma prawne znaczenie zarówno w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jak i postępowania zwrotowego.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał w szczególności, że:

- w dacie wydawania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji uwłaszczeniowej Wojewody T. z [...] września 1991 r. w obrocie prawnym funkcjonował nierozpatrzony ostatecznie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, której dotyczyło uwłaszczenie, a tym samym decyzja uwłaszczeniowa rażąco naruszała prawa osób trzecich, a wszelkie zdarzenia zaistniałe po dniu 5 grudnia 1990 r. (w tym i fakt umorzenia w 2009 r. postępowania zwrotowego ze względu na zmianę stanu prawnego), nie mają w ocenie Sądu pierwszej instancji znaczenia prawnego dla dokonywanej w trybie nadzoru oceny prawidłowości wydania decyzji uwłaszczeniowej;

- wnioski z 16 lutego 2009 r. i 19 października 2012 r. w ocenie Sądu pierwszej instancji są kontynuacją wniosku z 1971 r., żaden z wniosków o zwrot nigdy nie został skutecznie merytorycznie rozpatrzony;

- stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1991 r. oznacza usunięcie z obiegu prawnego rażąco wadliwego orzeczenia uwłaszczeniowego, co daje spadkobiercom byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości możliwość uzyskania merytorycznego (a nie tylko formalnego) rozstrzygnięcia w kwestii zwrotu spornej nieruchomości.

Przedstawiona ocena prawna stoi w sprzeczności z wykładnią prawa przedstawioną w wyroku NSA z 20 grudnia 2016 r. Sąd ten bowiem jednoznacznie wskazał, że nierozpoznane na dzień 5 grudnia 1990 r. odwołanie od decyzji z [...] listopada 1971 r. zostało rozpoznane i decyzją z [...] stycznia 2009 r. Minister Infrastruktury uchylił decyzję z [...] listopada 1971 r. i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu. Jak wskazał NSA, postępowanie z wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości po stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej, prowadzone jest w trybie postępowania zwykłego, które toczy się w aktualnym czasie.

W ocenie strony skarżącej aktualnie brak nierozpoznanego wniosku o zwrot nieruchomości. Nie ma bowiem podstaw prawnych do zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia, że wniosek z 16 lutego 2009 r. jest niewątpliwie kontynuacją wniosku z 1971 r., skoro postępowanie z tego ostatniego zostało prawomocnie umorzone decyzją z [...] stycznia 2009 r. Ponadto, ewentualne postępowanie zwrotowe nie mogłoby się toczyć na podstawie wniosku z 16 lutego 2009 r., gdyż ten został pozostawiony przez Starostę J. bez rozpoznania, podobnie jak wniosek z 19 października 2012 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.

Zgodnie z art. 190 zd. 1 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, ze sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznawał sprawę (art. 183) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168 § 3, art. 183 § 1 i art. 190 – por. szerzej wyrok NSA z 20 września 2006 r., II OSK 1117/05.

Mając na względzie powyższe znaczenie art. 190 p.p.s.a. należy jednoznacznie stwierdzić, że Sąd I instancji nie naruszył przywołanego przepisu przez dokonanie oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w sposób niezgodny z wytycznymi zawartymi w wyroku z 20 grudnia 2016 r., I OSK 381/15. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że w tym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że: "Należy się również zgodzić z ogólnie ukształtowanym w orzecznictwie poglądem, że stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości, które wywołuje skutek ex tunc, może oznaczać, że w dacie podejmowania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji uwłaszczeniowej nie był rozpoznany wniosek o zwrot nieruchomości". Niemniej jednak jest to tylko część oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu tego wyroku. Dalej bowiem Sąd stwierdziła, że "Należy (...) zwrócić uwagę, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1991r. skutkiem tego będzie, że działka oznaczona poprzednio nr ew. [...] , a obecnie [...] i [...] położona w J. stanowiąca własność Skarbu Państwa nie będzie obciążona prawem użytkowania wieczystego i to ze skutkiem ex tunc. Czy zatem stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1991r. będzie oznaczało dla następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości możliwość rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, który w dacie wydania decyzji z [...] września 1991 r. nie był rozpoznany. Postępowanie z wniosku o zwrot tej nieruchomości w takich okolicznościach (tj. po stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej) prowadzone jest w trybie postępowania zwykłego, które toczy się w aktualnym czasie. Aby takie postępowanie mogło być prowadzone musi nadal istnieć wniosek o zwrot nieruchomości, należy zatem rozważyć, czy wniosek istniejący w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej z [...] września 1991r. istnieje nadal, skoro ostateczną decyzją z [..] stycznia 2009r. organ rozstrzygnął w sprawie tego wniosku uchylając decyzję z [...] listopada 1971r. w sprawie zwrotu i umarzając postępowanie. Po rozstrzygnięciu powyższej kwestii i w zależności od wyniku tego rozstrzygnięcia należy się również odnieść do kolejnych wniosków o zwrot nieruchomości jakie zostały złożone przez następców prawnych byłych właścicieli tj. wniosku z 16 lutego 2009 r. (który wpłynął do organu w dniu 23 lutego 2009 r.) i wniosku z 19 października 2012r. i rozważyć prawne znaczenia tych wniosków dla rozpoznania sprawy uwzględniając zarówno datę ich złożenia jak i stan faktyczny i prawny jaki był ukształtowany w dacie składania wskazanych wniosków. Powyższe okoliczności faktyczne i prawne, które występują w przedmiotowej sprawie powodują, że ocena prawna rozstrzyganej sprawy wymaga szczegółowego ich rozważenia i odniesienia się do nich." A następnie: "W okolicznościach tej sprawy istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej nie jest sam fakt wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, ale stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej ma umożliwić następcom prawnym przeprowadzenie następnego postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, stąd też istnienie nierozpoznanego wniosku w sprawie zwrotu nieruchomości ma prawne znaczenie w obu tych sprawach".

Należało więc uznać, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę stosując się do wykładni, dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 grudnia 2016 r., I OSK 381/15, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonego wyroku, a tym samym nie naruszył art. 190 zd. 1 p.p.s.a. Zdaniem NSA ocena prawna Sądu I instancji, "że decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. stwierdzona została (ze skutkiem ex tunc) nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] czerwca 1972 r. uchylającej decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z [...] listopada 1971 r. orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Oznacza to, że w dacie wydawania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Wojewody T. z [...] września 1991 r. w obrocie prawnym funkcjonował nierozpatrzony ostatecznie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, której dotyczyło uwłaszczenie", mieści się w wykładni dokonanej w uzasadnieniu wyroku z 20 grudnia 2016 r., ponieważ w dacie podejmowania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji uwłaszczeniowej nie był rozpoznany wniosek pierwotny o zwrot nieruchomości, który "odżył" na skutek stwierdzenia w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] czerwca 1972 r. i który nie został rozpoznany w zwyczajnym trybie tego postępowania.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.