Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 435/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 12, par. 60, par. 271
journal: Dz.U. 2022 poz 1225
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
article: art. 145, art. 200, art. 205, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr IF-VII.7840.8.27.2021/2022.AG w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Janowskiego z dnia 2 lutego 2022 r. nr 9/2022; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz G. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr IF-VII.7840.8.27.2021/2022.AG z dnia 12 kwietnia 2022 r. po rozpatrzeniu odwołania G. K., Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Starosty Janowskiego z dnia 2 lutego 2022 r., nr 9/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2021 r. T. P. i S. P. wystąpili do Starosty Janowskiego o udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i energetycznym zalicznikowym, wewnętrzną i doziemną instalacją gazową oraz budynku garażowego na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], położonych w J. L. przy ul. [...].

Decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r., nr 165/2021 Starosta Janowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.

Po rozpatrzeniu odwołania G. i K. małżonków K., Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 14 września 2021 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Janowski postanowieniem z dnia 27 października 2021 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z póżn. zm., dalej jako "prawo budowlane"), nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej, to jest usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego w sposób umożliwiający naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym na działce sąsiedniej nr [...], z zachowaniem przepisów § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). W odpowiedzi inwestorzy nadesłali zamienny projekt zagospodarowania terenu, uwzględniający zmianę lokalizacji projektowanego budynku mieszkalnego oraz przedłożyli analizę zacieniania istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...], stanowiącej własność [...] i K. K., przez nowoprojektowany budynek mieszkalny na działce nr [...]. Projektowany budynek mieszkalny został nadal usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], natomiast został przesunięty o 1,8 m względem granicy z działką nr [...], stanowiącej ulicę B..

Po ponownej weryfikacji, decyzją z dnia 2 lutego 2022 r. organ pierwszej instancji zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielił S. P. i T. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku garażowego.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że inwestorzy przedłożyli niezbędne dokumenty, a projekt budowlany jest zgodny z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Janowa Lubelskiego - "Wschód" uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim nr XLIX/316/14 z dnia 30 października 2014 r. Zgodnie z planem, przedmiotowa działka o nr [...] położona jest w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonych w planie symbolem [...] Na tych terenach nakazuje się realizację zabudowy w formie budynków wolnostojących oraz dopuszcza się realizację budynków gospodarczo-garażowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką przeznaczoną pod zabudowę. Zgodnie zaś z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż 3,0 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Działka inwestora jest działką narożną w kształcie trapezu i posiada zróżnicowaną szerokość, od 4,20 m przy ul. [...] do 17,4 m od strony ul. [...]. Na wysokości projektowanego budynku mieszkalnego działka posiada maksymalną szerokość około 14,5 m, a zatem mniej niż 16 m. W związku z powyższym dopuszcza się zgodnie z przepisami lokalizowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Usytuowanie projektowanych budynków zostało również podyktowane ograniczoną częścią działki inwestora, wyznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieprzekraczalną linię zabudowy, na której dopuszczona jest zabudowa.

Organ wskazał również, że dołączone analizy przesłaniania wykazały, iż zgodnie z § 13 rozporządzenia. w sprawie warunków technicznych, zarówno nowoprojektowany budynek mieszkalny, jak również budynek garażowy, nie spowodują przesłaniania okien w istniejących budynkach mieszkalnych na działkach sąsiednich nr [...] z naruszeniem przepisów. Organ podkreślił, że w świetle art. 35 ust. 4 prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej G. K., Wojewoda Lubelski zaskarżoną decyzją z dnia 12 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Janowskiego z dnia 2 lutego 2022 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że planowane zamierzenie inwestorów obejmuje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy granicy z działką nr [...] oraz budynku garażowego przy granicy z działką nr [...]. Teren planowanej inwestycji jest objęty ustaleniami uchwały nr XLIX/316/14 Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia 30 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Janowa Lubelskiego – "WSCHÓD" (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 11 grudnia 2014 r., poz. 4252). Inwestycja znajduje się w terenie oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na tym terenie dopuszcza się realizacje budynków gospodarczo-garażowych bezpośrednio przy granicy.

Organ zauważył, że kwestia sytuowania budynków na działce, w tym także dopuszczalność sytuowania budynków w granicy nieruchomości, została unormowana w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Generalna zasada sytuowania budynków względem granicy działki określona została w § 12 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy oraz nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Jednakże § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej sytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m na wąskiej działce budowlanej, a mianowicie na działce o szerokości 16 m lub mniejszej. Organ podkreślił jednocześnie, że przepisy § 12 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia określają niezależne od siebie szczególne warunki sytuowania obiektów budowlanych, a zatem możliwa jest lokalizacja budynków w odległościach wynikających z planu miejscowego bądź określonych w § 12 ust. 4 rozporządzenia. Zabudowa działki wąskiej podlega hipotezie § 12 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi przepis szczególny wobec regulacji zawartej w § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Organ wskazał, że działka inwestorów ma kształt trapezu i jest działką narożną, sąsiadującą z działką skarżącej o nr [...], działką nr [...] oraz ulicami: B. , R. i M.. Zgodnie z informacją zawartą na projekcie zagospodarowania terenu, w miejscu elewacji frontowej projektowanego budynku mieszkalnego działka ma szerokość 14,50 m, a w najwęższym miejscu jej szerokość wynosi 4,2 m. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, działka inwestorów spełnia wymagania wynikające z przepisu art. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Organ nie podzielił natomiast stanowiska skarżącej, że usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy jest możliwe tylko wówczas, jeśli plan miejscowy dopuszcza taką możliwość oraz w sytuacji przylegania ściany budynku w granicy do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce.

Odnosząc się do kwestii zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń organ odwoławczy powołał się na treść § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, według którego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Organ wyjaśnił, że o ile przepis § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nakazuje wyznaczanie kąta o promieniu 60° w osi okna (jego wierzchołku), a sam szczyt tego wierzchołka ma znajdować się w wewnętrznym licu ściany na osi okna, to z powołanego przepisu nie wynika, aby ramiona tego kąta musiały zawsze symetrycznie odchodzić od osi okna. Dozwolone jest wyznaczanie kąta (60°) także i w taki sposób, aby jego wierzchołek znajdował się na osi okna, ale ramiona samego kąta nie były symetryczne wobec tak poprowadzonej osi. Organ zgodził się z odwołującą, że § 13 rozporządzenia nie definiuje wymogu "skierowania w stronę granicy z działką sąsiednią". W przepisie mowa jest o tym, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, a warunek ten zostaje spełniony wówczas, gdy między ramionami kąta 60° z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Organ zwrócił uwagę na użycie w § 13 rozporządzenia spójnika "lub". W ocenie organu oznacza to, że jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający, to nie jest wymagane zachowanie odległości określonych w § 13 ust. 1 pkt 1. Tym samym taka sytuacja ma miejsce jedynie wówczas gdy naprzeciwko budynku przesłanianego znajduje się inny obiekt.

Organ podniósł, że zgodnie z przedłożoną przez projektanta analizą przesłaniania budynku skarżącej nowoprojektowany budynek inwestorów będzie posiadał wysokość w kalenicy 8,85 m licząc od najniższego punktu, zaś wysokość w okapie - 6,00 m. Budynek skarżącej posiada cztery okna od strony południowej zwrócone w stronę nowoprojektowanego budynku, a jednocześnie w stronę granicy działki. W celu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku skarżącej, nowoprojektowany budynek mieszkalny został przesunięty o 1,8 m poza lico ściany elewacji frontowej istniejącego budynku mieszkalnego na działce skarżącej. Takie usytuowanie ma umożliwić naturalne oświetlenie pomieszczenia na parterze budynku skarżącej (jadalni). Poziom dolnej krawędzi okna tego pomieszczenia znajduje się na wysokości 3,05 m. Odległość między budynkami wynosi 4,05 m. W konsekwencji takie usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego względem budynku odwołującej nie stwarza w analizowanej sprawie utrudnienia dla swobodnego wrysowania ramion kąta o promieniu 60° w wewnętrznym licu osi okna znajdującego się na poziomie parteru tego budynku. W związku z powyższym nowoprojektowany budynek nie spowoduje przesłaniania okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym skarżącej. Mając na względzie, że budynek skarżącej oraz budynek na sąsiedniej działce nr [...] stanowią budynki mieszkalne wielopokojowe, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały również spełnione wymagania, o których mowa w przepisie § 60 ust. 1 rozporządzenia.

Jednocześnie organ stwierdził, że zgodnie z opisem dotyczącym ochrony przeciwpożarowej projektowany budynek mieszkalny posiada przy granicy z działką nr [...] ścianę pełną bez otworów okiennych i drzwiowych o klasie odporności ogniowej EI60, na całej wysokości ściany zewnętrznej elewacji tylnej od granicy z działką nr [...] zastosowany będzie pionowy pas o szerokości 2 m bez otworów okiennych i drzwiowych o klasie odporności ogniowej EI60, na całej wysokości ściany zewnętrznej elewacji frontowej od granicy z działką nr [...] projektuje się przegrodę wysuniętą 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku, zaś w pokryciu dachowym zaprojektowano pas z materiału niepalnego o szerokości 1 m i klasie odporności ogniowej EI60. Natomiast projektowany budynek garażowy przy granicy z działką nr [...] posiadać będzie ścianę pełną bez otworów okiennych i drzwiowych o klasie odporności ogniowej EI60; na całej wysokości ściany zewnętrznej elewacji frontowej od granicy z działką nr [...] zastosowany będzie pionowy pas o szerokości 2 m bez otworów okiennych i drzwiowych o klasie odporności ogniowej EI60, na całej wysokości ściany zewnętrznej elewacji tylnej od granicy z działką nr [...] projektuje się przegrodę wysuniętą poza lico ściany zewnętrznej budynku, zaś w pokryciu dachowym projektuje się pas z materiału niepalnego o szerokości 1 m i klasie odporności ogniowej EI60.

Ponadto planowana inwestycja nie ogranicza odwołującej dostępu do drogi publicznej, nie pozbawia możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej. W ocenie organu w okolicznościach sprawy nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ podkreślił, że w świetle art. 35 prawa budowlanego warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest złożenie kompletnej dokumentacji projektowej wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, która następnie podlega ocenie właściwego organu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku, z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. W ocenie organu odwoławczego w okolicznościach sprawy wymagania formalne, określone w przepisach i niezbędne do wydania pozwolenia na budowę zostały przez inwestorów spełnione i brak jest przesłanek do wydania decyzji odmownej. Pozytywne ustalenia w tym zakresie obligują organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

G. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego, zarzucając naruszenie art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w związku naruszeniem § 12, § 13 oraz § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także § 31 uchwały Nr XLIX/316/14 Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia 30 października 2014r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Janowa Lubelskiego -"WSCHÓD".

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie definiuje wymogu "skierowania w stronę granicy z działką sąsiednią". Zdaniem skarżącej przyjęcie takiej wykładni oznaczałoby, że każda inna ściana z otworami okiennymi będzie gorzej traktowana od ściany równoległej do granicy, a z mapy obszaru obejmującego przedmiot decyzji jednoznacznie wynika, w jakim zakresie nastąpi ograniczenie naturalnego oświetlenia poprzez usytuowanie obiektu przesłaniającego. Tym samym, w ocenie skarżącej, proponowane rozwiązania naruszają przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego.

Skarżąca podtrzymała stanowisko o naruszeniu przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w związku z błędną wykładnią § 31 uchwały nr XLIX/316/14 Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia 30 października 2014r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Janowa Lubelskiego - "WSCHÓD", poprzez usytuowanie domu jednorodzinnego na działce o szerokości około 17,4 m od strony frontowej (ul. B.j) bez zachowania odległości prawem przewidzianych. W ocenie skarżącej analiza treści § 12 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że sytuowanie budynku na granicy działek dopuszczalne jest tylko, jeśli plan miejscowy dopuszcza taką możliwość oraz gdy budowany budynek będzie przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (aktualnie Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z póżn. zm.). Stosownie do art. 35 ust. 1 tej ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 prawa budowlanego). Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 prawa budowlanego).

Wydając decyzje w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i energetycznym zalicznikowym, wewnętrzną i doziemną instalacją gazową oraz budynku garażowego na działkach nr: [...], [...] [...], położonych w J. L. przy ul. [...], organy obu instancji uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy warunki, o których mowa w art. 35 ust. 4 prawa budowlanego zostały spełnione.

Natomiast kwestionując zgodność z prawem powyższych decyzji administracyjnych skarżąca w pierwszym rzędzie wskazywała na niedopuszczalność usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką skarżącej oznaczoną nr [...].

W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (aktualnie Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

W dalszej części § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewidziano wyjątki od powyższej zasady.

Mianowicie w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.

Ponadto na mocy § 12 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Stosownie zaś do § 12 ust. 4 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej; 2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi; 3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.

W ocenie skarżącej z przytoczonych przepisów § 12 rozporządzenia wynika możliwość sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działek tylko w sytuacji, gdy taką możliwość dopuszcza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz gdy budynek będzie przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce.

Stanowisko skarżącej nie jest jednak prawidłowe. Wyjątek wynikający z ust. 2 § 12 rozporządzenia, w powiązaniu z ustaleniami planu miejscowego, jest bowiem niezależny od wyjątków przewidzianych w kolejnych ustępach, w tym niezależny od wyjątku przewidzianego w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Takie stanowisko wynika z redakcji § 12 rozporządzenia i jest powszechnie wyrażane w orzecznictwie (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 9 lipca 2012 r., sygn. II SA/Lu 942/11, a także powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 marca 2021 r., sygn. II SA/Lu 644/20 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2020 r., sygn. II OSK 405/20 oraz z 7 lipca 2022 r., sygn. II OSK 1332/19). Wbrew intencjom skarżącej takie rozumienie przepisu § 12 rozporządzenia zostało również potwierdzone w uzasadnieniu powołanego w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 października 2019 r., sygn. II SA/Gd 582/19.

Bezsprzecznie uchwała nr XLIX/316/14 Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia 30 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Janowa Lubelskiego – "WSCHÓD" (Dz. Urz. Woj. Lub. z dnia 11 grudnia 2014 r., poz. 4252) nie zawiera regulacji dotyczących dopuszczalności sytuowania na terenie objętym udzielonym w sprawie pozwoleniem na budowę, oznaczonym w planie symbolem [...], budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy. W § 31 pkt 6 uchwały przewidziano jedynie dopuszczalność realizacji budynków gospodarczo-garażowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką przeznaczoną pod zabudowę.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań, w takiej sytuacji mógłby znaleźć zastosowanie wyjątek przewidziany w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wymaga jednak zaznaczenia, że jego zastosowanie jest dopuszczalne tylko w przypadku wypełnienia przewidzianych w tym przepisie przesłanek. Jako wyjątek od zasady określonej w ust. 1 § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wyjątek musi być interpretowany ściśle.

Z przepisu § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, budowa budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest dopuszczalna wyłącznie na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.

Natomiast z ustaleń dokonanych przez organy rozstrzygające w niniejszej sprawie wynika, że działka inwestorów, będąca działką narożną w kształcie trapezu, ma zróżnicowaną szerokość, od 4,20 m przy ul. [...] do 17,4 m od strony ul. [...]. Mając na względzie szerokość działki strony od ul. [...], z której też zgodnie z projektem zagospodarowania odbywa się wjazd i wejście na działkę, nie ma podstaw do uznania, że przedmiotowa działka budowlana jest działką o szerokości 16 m lub mniejszej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pojęcie szerokości działki musi być rozumiane jednolicie, gdyż w przeciwnym wypadku projektant mógłby dowolnie wyznaczać szerokość działki, w celu zastosowania warunków określonych w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a taka sytuacja jest niedopuszczalna. Pojęcie szerokości działki należy interpretować z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm.), w szczególności jej roli w kształtowaniu ładu przestrzennego. Przyjmuje się, że szerokość działki stanowi granica od strony frontu działki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 1331/21).

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podniesiona w decyzji organu pierwszej instancji okoliczność przebiegu wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieprzekraczalnej linii zabudowy. W przepisie § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych mowa jest bowiem o budowie budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej, bez zastrzeżenia takiego wymiaru szerokości w granicach wyznaczonych linią zabudowy. Tego rodzaju zastrzeżenia nie sposób także wyprowadzić z zawartej w § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych definicji działki budowlanej, przez którą należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. W przepisie tym mowa jest o nieruchomości gruntowej lub działce gruntu, a nie ich częściach wyznaczonych liniami zabudowy.

Z uwagi na powyższe, nie można także uznać za wystarczającą do zastosowania wyjątku z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych okoliczności usytuowania projektowanego budynku w taki sposób, że w miejscu frontowej elewacji budynku mieszkalnego szerokość działki jest mniejsza niż 16 m (wynosi 14,50 m).

W konsekwencji, w ocenie Sądu wyjątek przewidziany w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie znajdował zastosowania w sprawie.

Sąd nie podzielił natomiast pozostałych podniesionych w skardze zarzutów.

Przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Zasadna jest ocena organu odwoławczego, że w świetle § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wyznaczenie kąta o promieniu 60° w osi okna, z wierzchołkiem w wewnętrznym licu ściany na osi okna, dopuszczalne jest również w taki sposób, w którym ramiona kąta nie muszą symetrycznie odchodzić od osi okna. W sprawie została przeprowadzona tego rodzaju analiza, która nie wykazała niespełnienia wymogów, o których mowa w powołanym przepisie. Jednocześnie, w związku z argumentacją skarżącej, organ w sposób wystarczający wyjaśnił, że wprawdzie § 13 rozporządzenia nie definiuje wymogu "skierowania w stronę granicy z działką sąsiednią", jednakże jego treść wskazuje, że jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający, to nie jest wymagane zachowanie odległości określonych w § 13 ust. 1 pkt 1. Taka zaś sytuacja ma miejsce jedynie wówczas, gdy naprzeciwko budynku przesłanianego znajduje się inny obiekt. Stąd też nietrafne są podnoszone w sprawie zarzuty skarżącej dotyczące nieprzeprowadzenia analizy przesłaniania, o której mowa w § 13 rozporządzenia, w odniesieniu do ściany budynku skarżącej od strony południowo-wschodniej.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo również wskazano na spełnienie wymogów przewidzianych w § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. Zasadnie bowiem podniesiono w uzasadnieniu decyzji, że budynek projektowany i budynek na działce skarżącej to budynki mieszkalne wielopokojowe. Natomiast w myśl § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju, co miało miejsce w okolicznościach sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawiono także przewidziane w projekcie rozwiązania z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Nie zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia naruszenia zaskarżoną decyzją wymienionego w skardze przepisu § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Skarżąca nie zawarła też w swojej skardze uzasadnienia wskazanego zarzutu.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), Wojewódzki sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną tą decyzją w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien dokonać analizy projektu zagospodarowania działki z uwzględnieniem wyżej przedstawionej przez Sąd oceny prawnej.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.