Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 520/02
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2003-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2b, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 25 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Zwolniona od podatku VAT jest sprzedaż produktów rolnych, dokonywana przez rolnika ryczałtowego. Rolnik ryczałtowy dokonujący sprzedaży takich produktów może zrezygnować z tego zwolnienia, ale tylko wtedy, gdy spełnia warunki umożliwiające taką rezygnację, a określone w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

TEZY

Zwolniona od podatku VAT jest sprzedaż produktów rolnych, dokonywana przez rolnika ryczałtowego. Rolnik ryczałtowy dokonujący sprzedaży takich produktów może zrezygnować z tego zwolnienia, ale tylko wtedy, gdy spełnia warunki umożliwiające taką rezygnację, a określone w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2003 r. sprawy ze skargi Zdzisława W. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 21 marca 2002 r. (...) w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za IV i V 2001 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w B. decyzją z 21.03.2002 r. (...) utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z 10.01.2002 r. (...), określającą Zdzisławowi W. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za kwiecień i maj 2001 r.; wydaną na podstawie przepisów:

- art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 3, art. 21 ust. 2 i ust. 4, art. 27 ust. 4 i ust. 6 oraz art. 33b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./;

- art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. 1999 nr 54 poz. 572 ze zm./;

- art. 207, art. 222, art. 223 i art. 224 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Izba Skarbowa w uzasadnieniu decyzji wywiodła:

Decyzją z dnia 15.11.2001 r. (...) Izba Skarbowa na podstawie art. 233 par. 2 Ordynacji podatkowej uchyliła w całości decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 11 września 2001 r. (...) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W związku z tą decyzją Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadził ponowne postępowanie podatkowe zakończone wydaniem nowej decyzji z dnia 10 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień i maj 2001 r. W uzasadnieniu zaś tej decyzji wykazał, iż odliczony przez stronę podatek naliczony z tytułu zakupów inwestycyjnych i pozostałych kosztów związanych za nabytym gospodarstwem rolnym, nie dotyczył sprzedaży opodatkowanej, lecz zwolnionej z podatku. Sprzedaż taka - jak stanowi przepis art. 20 ust. 2 i art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - nie daje podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Izba Skarbowa w B. po rozpatrzeniu sprawy oraz po przeanalizowaniu zarzutów zawartych w odwołaniu postanowiła utrzymać w mocy decyzję pierwszej instancji z przyczyn następujących:

Rolnik /jeśli tylko nie jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych/ z mocy prawa z dniem 4 września 2000 r. stawał się rolnikiem ryczałtowym, tj. podmiotem dokonującym sprzedaży wyprodukowanych przez siebie produktów rolnych, korzystającym ze zwolnienia od podatku VAT. Status rolnika ryczałtowego może zatem posiadać tylko rolnik dokonujący sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2b ustawy o VAT rolnik ryczałtowy dokonujący sprzedaży produktów rolnych zwolnionych od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 może zrezygnować z tego zwolnienia pod pewnymi warunkami. Warunki te to:

- dokonanie w poprzednim roku podatkowym sprzedaży produktów rolnych, z wyłączeniem produktów importowanych oraz odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym nabytych wcześniej produktów rolnych, o wartości przekraczającej 20.000 zł,

- prowadzenie na bieżąco ewidencji sprzedaży przez okres co najmniej trzech kolejnych miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego rolnik rezygnuje ze zwolnienia,

- dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego na formularzu VAT-R we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym,

- prowadzenie ewidencji sprzedaży i zakupów umożliwiających sporządzanie deklaracji dla potrzeb podatku od towarów i usług.

Powyższe warunki muszą być spełnione przez rolnika łącznie. Po ich wypełnieniu rolnik ryczałtowy może zrezygnować z systemu ryczałtowego i przejść na zasady ogólne rozliczania się z podatku VAT.

Z akt sprawy wynika, że gospodarstwo rolne Zdzisław W. nabył w kwietniu 2001 r. Ponadto w toku kontroli Inspektor ustalił, że w 2000 r. i do 31 maja 2001 r. podatnik nie dokonywał sprzedaży produktów rolnych. Nie wystąpiły zatem czynności opodatkowane ze sprzedaży produktów rolnych wymienionych w zał. nr 8 do ustawy o VAT.

Do treści tego załącznika odwołuje się także definicja produktów rolnych /art. 4 pkt 17 ustawy o VAT/, stanowiąc, iż przez produkty rolne należy rozumieć towary wymienione w załączniku nr 8.

W świetle powyższego nie był więc podatnik rolnikiem ryczałtowym. A tylko rolnikowi ryczałtowemu, na podstawie art. 7 ust. 2b, przysługuje prawo rezygnacji ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 i to po spełnieniu warunków wymienionych powyżej.

Dodatkowo kontrola dowiodła, iż w 2000 r., tj. roku poprzedzającym ten, w którym Zdzisław W. chciał zrezygnować ze zwolnienia nie dokonywał on w ogóle sprzedaży produktów rolnych, a także nie prowadził ewidencji sprzedaży przez okres co najmniej trzech kolejnych miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego chciał zrezygnować ze zwolnienia. W świetle powyższego ustalenia Inspektora zawarte w skarżonej decyzji, dotyczące niezasadnego odliczenia przez podatnika kwot podatku naliczonego związanych z zakupami dot. gospodarstwa rolnego jako zakupy związane ze sprzedażą zwolnioną są zgodne z przepisami prawa i mają uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Zdzisław W. na decyzję Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wywiódł, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepis art. 7 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, traktując podatnika jako rolnika ryczałtowego. Stwierdził, że takim rolnikiem nigdy nie był, gdyż od 1993 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Taki stan rzeczy powoduje, że jest uprawnionym do odliczania podatku naliczonego zawartego w fakturach związanych z zakupem gospodarstwa rolnego i poniesionych wydatków inwestycyjnych. W związku z zakupem gospodarstwa rolnego 11.04.2001 r. rozszerzył swoją działalność gospodarczą o działalność rolniczą. Wskazał także na fakt, iż Izba Skarbowa w decyzji wcześniejszej /kasacyjnej/ wskazała, iż organ pierwszej instancji winien rozważyć i ustalić czy podatnik miał prawo do obniżania podatku należnego w świetle przepisów art. 20 i art. 25 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Rozpatrując sprawę ponownie Izba Skarbowa tym problemem nie zajęła się.

W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W sprawie należało więc zbadać, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że podatnik gospodarstwo rolne nabył w kwietniu 2001 r. /fakt bezsporny/. W roku 2000 podatnik nie dokonywał sprzedaży produktów rolnych. Przed złożeniem oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia od podatku od towarów i usług nie prowadził ewidencji sprzedaży przez okres co najmniej trzech miesięcy przed miesiącem, od którego chciał zrezygnować ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Z dniem 4 września 2000 r. rolnik stawał się rolnikiem ryczałtowym jeżeli:

- dokonał w poprzednim roku podatkowym sprzedaży produktów rolnych - z wyjątkiem sprzedaży produktów importowanych oraz odsprzedaży nabytych wcześniej produktów rolnych - o wartości przekraczającej 20.000 zł;

- prowadził na bieżąco ewidencję sprzedaży przez okres co najmniej trzech kolejnych miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego rolnik rezygnuje ze zwolnienia;

- dokonał zgłoszenia rejestracyjnego na formularzu VAT-R we właściwym urzędzie skarbowym;

- prowadził ewidencję sprzedaży i zakupów umożliwiających sporządzenie deklaracji dla potrzeb VAT.

Skarżący nie dokonywał w 2000 r. sprzedaży produktów rolnych wytworzonych we własnym gospodarstwie rolnym i nie czynił tego także do 31 maja 2001 r. Nie prowadził także ewidencji sprzedaży produktów rolnych przez okres co najmniej trzech miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego chciał zrezygnować ze zwolnienia.

Nie wystąpiły zatem czynności opodatkowane ze sprzedaży produktów rolnych wymienionych w załączniku nr 8 do ustawy o podatku VAT. Definicja produktów rolnych /art. 4 pkt 17 ustawy o VAT/ również nawiązuje do załącznika nr 8 do ustawy o podatku VAT.

Skoro więc nie zostały spełnione wszystkie warunki do uznania skarżącego za rolnika ryczałtowego, to nie mógł on skorzystać na podstawie art. 7 ust. 2b ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną.

W sprawie niniejszej sprzedaż opodatkowana związana z zakupem gospodarstwa rolnego i wydatkami inwestycyjnymi nie wystąpiła. Brak zatem było podstaw do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dotyczących zakupu gospodarstwa rolnego i wydatków inwestycyjnych.

Odliczenie podatku naliczonego zawartego w tych fakturach nie było także możliwe ze względu na treść przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten wyklucza bowiem obniżenie lub zwrot różnicy podatku należnego w przypadku nabywania przez podatnika towarów lub usług służących do wytworzenia lub odsprzedaży towarów bądź świadczenia usług zwolnionych od podatku.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji (...) wykazał, że skarżący nie był rolnikiem ryczałtowym i wobec tego nie mógł zrezygnować ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Rezygnacja z tego zwolnienia przysługuje bowiem rolnikowi ryczałtowemu przy spełnieniu wymogów art. 7 ust. 2b ustawy o VAT.

W tej części uzasadnienia wykazano także wadliwość wystawionych faktur, na podstawie których skarżący o zawarty w nich podatek, obniżył podatek należny. Organ powołał w tym przedmiocie stosowne i właściwe przepisy ustawy o VAT. Ustalenia organu pierwszej instancji akceptowane prze Izbę Skarbową uzasadniały zastosowanie powołanych przepisów art. 20 ust. 2 i art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sąd nie stwierdził - badając zebrany w sprawie materiał - by ustalenie organów podatkowych nie znajdowały oparcia w tym materiale. Właśnie w decyzji organu pierwszej instancji utrzymanej w mocy przez Izbę Skarbową wynika, że organy podatkowe oceniły dokonane przez podatnika czynności objęte fakturami wymienionymi w decyzji organu pierwszej instancji w aspekcie przepisów art. 20 ust. 2 i art. 25 ustawy o VAT.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, oddalił skargę.