Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 103/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34  w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 13
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi C.W. i K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lipca 2010r., nr [...], działając na podstawie art. 34, w zw. z art. 3 ust. 3 pkt.13 ustawy z dnia 27.04.2001r. o odpadach (Dz. U. z 2007r. Nr 39, póz. 251 ze zm.) i art. 104 kpa, nakazał C.W. i K.W. usunięcie odpadów w postaci takiej, jak: ziemia, gruz budowlany, ziemia zmieszana z gruzem budowlanym i kamieniami - w ilości 8057,9 m3 - składowanych na działkach nr [...] ,[...] [...] ,[...] [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna P. oraz na działkach nr [...] ,[...] [...] obręb l jednostka ewidencyjna P. , zlokalizowanych w K. przy ul. [...] (w pobliżu ulicy [...] oraz wykonanie decyzji poprzez zawarcie umowy - na usunięcie odpadów i ich transport do uprawnionego miejsca odzysku, zbierania lub unieszkodliwiania odpadów - z wyspecjalizowanym przedsiębiorcą posiadającym odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach na prowadzenie działalności w zakresie zbierania , transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, do 31 kwietnia 2011 r.

W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w sprawie i podjęcie z urzędu postępowania w sprawie po uzyskaniu informacji o nawożeniu mas ziemnych. Wskazano, iż w ramach przeprowadzonego postępowania ustalono, iż w latach 2006-2008 miało miejsce zasypanie starorzecza [...]" w obrębie nieruchomości gruntowej, którą stanowią działki o aktualnych nr: [...] ,[...] [...] [...] [...] obr. [...] oraz działki o nr: [...] ,[...] [...] obr. [...] - przy użyciu odpadów w postaci takiej jak ziemia, gruz, ziemia zmieszana z gruzem i kamieniami. Przywołano stosowne przepisy ustawy o odpadach. Podkreślono, iż działki na których złożono ziemię nie jest miejscem składowania i magazynowania odpadów, podkreślono, iż Prezydent Miasta K. nie wydał żadnej decyzji wymienionej w art. 63 ust. 6 ustawy o odpadach, która określałaby miejsce magazynowania odpadów na terenie działki ww. nieruchomości. Dodatkowo zaś zakaz zasypywania starorzecza [...] wynika także z rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 29 grudnia 2005 roku w sprawie [...]).

Wskazano, iż za posiadaczy odpadów uznano myśl art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy C.W. i K.W. jako władających odpadami. Odpadami w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach są wszelkie substancje lub przedmioty należące do jednej z kategorii określonych w załączniku nr l do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Katalog odpadów stanowiący załącznik do rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27.09.2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, póz. 1206), klasyfikuje ziemię, gruz budowlany, ziemię zmieszaną z gruzem budowlanym i kamieniami - a więc taki "materiał" jaki znajdujące się na terenie "nieruchomości" - do odpadów grupy 17 o rodzajach takich jak: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: [...] oraz odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: . [...]

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tylko niektóre rodzaje odpadów mogą być wykorzystywane przez osoby fizyczne i to w granicach norm wyznaczonych przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19.12.2008r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. Nr 235, póz. 1614). l tak według załącznika do w/w rozporządzenia, istnieje możliwość wykorzystania:

gleby i ziemi, w tym kamieni (kod: 170504) - do utwardzania powierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepylącą z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności

przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego - zgodnie z pozycją 52 listy w/w załącznika, odpadów betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów (kod: 170101)

do utwardzania powierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepylącą z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego; do budowy fundamentów, wykorzystania jako podsypki pod posadzki na gruncie po rozkruszeniu pod warunkiem, że zostało to uwzględnione w planie zagospodarowania przestrzennego, w decyzji wydanej na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego bądź też wynika ze zgłoszenia robót budowlanych - zgodnie z pozycją 42 listy w/w załącznika. Przepisy w/w rozporządzenia nie dopuszczają "zagospodarowania" odpadów w postaci ziemi lub gruzu budowlanego, w sposób polegający na zasypywaniu terenu. Ziemia i gruz, podobnie jak inne partie przywiezionych na teren "nieruchomości" w różnym czasie odpadów, zostały rozplantowane w taki sposób, że część z nich posłużyła do wykonania nasypu "drogi dojazdowej" (pomiędzy w/w bramami) prowadzącej przez starorzecze [...] w głąb nieruchomości Państwa W. w kierunku północnym, dokładnie wzdłuż wydzielonych, na wniosek właścicieli, działek drogowych, tj. wzdłuż działki nr [...] obr. [...] i działki nr [...] .

Tak ukierunkowane, a nie przypadkowe, wykorzystanie mas ziemnych i gruzu do formowania nasypu, zdaniem tut. Organu, nie mogło odbyć się bez udziału właścicieli nieruchomości. Dowodem na powyższe są: informacje o niwelowaniu terenu zawarte w aktach sprawy o sygnaturze: [...] (dołączone do akt niniejszego postępowania); prowadzone w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. postępowania administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy (znak: [..] i [...] ) dla planowanych przez Państwo W. inwestycji budowlanych (na sąsiednich działkach [...] i[...] ) i obejmujących budowę drogi dojazdowej przez wydzielone w tym celu w/w działki nr: [...] i[...] , a także zeznania jednego ze świadków, które organ uważa za wiarygodne, gdyż są one spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Prawo do prowadzenia działań polegających na formowaniu drogi dojazdowej przy użyciu odpadów, mogłoby wynikać jedynie ze stosownej decyzji o warunkach zabudowy, a następnie decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzje takie nie zostały jednakże wydane.

Odpady, w tym ziemia i gruz, nawiezione na opisaną w sentencji orzeczenia "nieruchomość", zdeponowane zostały zatem w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania.

"Nieruchomość" przy ul. [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych, szczególnych przepisów. Przedmiotowa "nieruchomość" nie jest też miejscem magazynowania odpadów. Określenie miejsca magazynowania odpadów może nastąpić w decyzji administracyjnej lub w informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, tj. w jednym z dokumentów wymienianych w art. 63 ust. 6 ustawy o odpadach. Przez Prezydenta Miasta K. nie została wydana żadna decyzja, która określałaby miejsce magazynowania odpadów na terenie "nieruchomości", jak również nie została przyjęta w/w informacja o wytwarzanych odpadach. Organ zobligowany jest zatem nakazać posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie - jak o tym stanowi art. 34 ustawy o odpadach.

Organ uznał za niezbędne pozyskanie dodatkowego materiału dowodowego w postaci ekspertyzy w formie operatu w zakresie odtworzenia historii zmian ukształtowania "nieruchomości" w części nadsypanej.

Organ wskazał na wykonany przez upr. geodetę M.R. Operat pomiarowy z maja 2010r, w którym stwierdzono że stan ukształtowania powierzchni terenu wg operatu z roku 2004r. odpowiada stanowi ukształtowania powierzchni terenu wg map z roku 1978, a stan ukształtowania terenu wg mapy z roku 2007 (załącznik nr 8), odpowiada stanowi wg aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej (załącznik nr 6) z dnia 2 7.05.2010r, wykonanej na podstawie pomiaru terenowego z dnia 12.05.2010r. Dokonano analizy w przedziałach od 1978r. do 2004r., od 2004r. do 2007r. oraz od 2007r. do 2010r. stwierdzając, że ukształtowanie terenu w roku 2004 odpowiada ukształtowaniu terenu z roku 1978, a obecne ukształtowanie wynikające z mapy sytuacyjno-wysokościowej z roku 2010 odpowiada ukształtowaniu z roku 2007. Nagromadzenie materiału nastąpiło w latach 2004 - 2007 w łącznej ilości 8057,9 m3, o czym świadczą dołączone do niniejszego opracowania dokumenty. Obliczenie kubatury nagromadzonego materiału antropogenicznego (tj. nawiezionych odpadów w postaci takiej jak ziemia, gruz itp.) wykonano programem geodezyjnym Power Draft z nakładką MK 2006 3D Power. Wykonany Operat pomiarowy stanowi potwierdzenie informacji Dyrekcji Zespołu [...] Parków Krajobrazowych w K. , że zasypanie starorzecza [...]", nastąpiło w roku 2006 (czyli w przedziale czasu wskazanym w w/w Operacie). Wykonany w maju br. Operat pomiarowy określa nagromadzenie materiału antropogenicznego (tj. nawiezionych odpadów takich jak ziemia i gruz) w latach 2004 - 2007, w ilości 8057,9 m3 i taka też ilość odpadów została objęta nakazem usunięcia w orzeczeniu niniejszej decyzji.

Organ wskazał, że odpady, których dotyczy niniejszy nakaz znajdują się na nieruchomości gruntowej, której właścicielami są C.W. i K.W. , na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Państwo W. są więc posiadaczem odpadów (w rozumieniu ustawy o odpadach) znajdujących się na terenie ich "nieruchomości", a więc to do nich skierowany został nakaz orzeczony w sentencji niniejszej decyzji. To Państwo W. - jako właściciele "nieruchomości" - mogą rozporządzać rzeczami, w tym przypadku odpadami, znajdującymi się na ich terenie, a zatem to oni sprawują faktyczne władztwo nad tymi odpadami.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli C.W. i K.W. zarzucając:

1) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27.04.2001 o odpadach przez przyjęcie, iż określone w tym przepisie domniemanie, że posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości jest władający powierzchnią ziemi - odnosi się również do sytuacji, gdy odpady zostały przywiezione na nieruchomość, zanim władający stał się władającym, jak również, iż odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie dowodowe przemawia, wg organu, za tym, że dokonano przywozu odpadów, ale nie można jednoznacznie wskazać kto tego przywozu dokonał,

2) naruszenie art. 77 § 1 kpa przez bezzasadne przyjęcie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że C.W. i K.W. są posiadaczami wymienionych w decyzji odpadów - w ilości 8057,9 m3, w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach, jak również bezzasadne przyjęcie, że masy ziemne, których dotyczy decyzja, zostały przemieszczone w związku z realizacją inwestycji/względnie naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa przez brak zamieszczenia w uzasadnieniu informacji o uznaniu przez organ lub nie, iż masy ziemne, których dotyczy decyzja, zostały przemieszczone w związku z realizacją inwestycji,

3) naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w uzasadnieniu faktycznym decyzji okoliczności przeczących jakoby C.W. i K.W. byli posiadaczami tych odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27.04.2001 o odpadach, a wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też powołanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji zeznań świadków - bez wskazania o zeznania, których świadków (z imienia i nazwiska chodzi) lub wskazania konkretnych kart w aktach sprawy - na których odnośne zeznania winny się znajdować.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 3 pkt 13, art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. 2010, nr 185, póz. 1243 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że w rozważnej sprawie bezspornym jest fakt, iż z dniem 30 czerwca 2006 roku, na mocy umowy sprzedaży nieruchomości C.W. i K.W. stali się współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działki nr [...] ,[...] [...] obręb [...]. Zaś na mocy umowy przenoszącej własność z dnia 20 marca 2006 roku C.W. i K.W. stali się także współwłaścicielami działki nr [...] obręb [...]. Z kolei działka nr [...] obręb [...] uległa podziałowi na działki nr [...] ,[...] ,[...] , natomiast działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] ,[...] ,[...] , na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej ww. podziały z dnia 31 marca 2008 roku, znak [...]). Powyższe potwierdzają wpisy w księgach wieczystych. Zatem skarżący są współwłaścicielami ww. nieruchomości od roku 2006 (a konkretnie od dnia 30 czerwca 2006 roku - w stosunku do działek nr [...] ,[...] [...] obręb [...] i od dnia 20 marca 2006 roku w stosunku do działki nr [...] ).

Skoro zatem w świetle poczynionych przez organ l instancji ustaleń, iż "(...) w latach 2006 -2008 miało miejsce zasypanie starorzecza [...]" w obrębie nieruchomości gruntowej, którą stanowią działki o aktualnych nr: [...] ,[...] ,[...] [...] [...] obr. [...] oraz działki o nr: [...] ,[...] [...] obr. [...] - przy użyciu odpadów w postaci takiej jak ziemia, gruz, ziemia zmieszana z gruzem i kamieniami" - a więc w czasie w którym współwłaścicielami przedmiotowych nieruchomości byli już Skarżący - to uznać należy, iż przyjęcie przez organ l instancji domniemania, iż posiadaczami odpadów w tym przypadku są współwłaściciele ww. nieruchomości (zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. U. 2010, nr 185, póz. 1243 ze zm.) jest jak najbardziej uzasadnione. Dodatkowo trafność rozstrzygnięcia w tym zakresie organu l instancji potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy w tym m.in. zdjęcia wykonane dnia 17 października 2008 roku - a więc w czasie kiedy Skarżący byli już współwłaścicielami ww. nieruchomości - dokumentujące wjazd samochodów ciężarowych z odpadami na teren przedmiotowej nieruchomości (k.a. [...]. Jakkolwiek właściciel przedmiotowych samochodów na rozprawie administracyjnej dnia 28 listopada 2008 roku oświadczył, iż "(...) był to przypadek, że ziemia została tam wykierowana" oraz że "ziemia pochodziła z wykopów z budowy na terenie K. " ([...] - to jednak w świetle całości zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie Kolegium nie są one wiarygodne w zakresie owej "przypadkowości" ich wykierowania akurat na analizowanych nieruchomościach. Co więcej, K.W. przyznał wprost w piśmie z dnia 19 stycznia 2009 roku (k.a. 100, tom l), iż w dniu 23 marca 2006 roku przystąpił do uporządkowania działki "(...) przez rozplantowanie ziemi wynajętym spychaczem (...)" i dalej "(...) a w dniu 24-04-2006 przywiozłem na własny koszt 4 samochody ziemi nawierzchniowej (...)". A dodatkowo z innych materiałów znajdujących się w aktach analizowanej sprawy - w tym z pisma Dyrekcji Zespołu [...] Parków Krajobrazowych w K. z dnia 6 czerwca 2007 roku, znak [...] ) - wynika wprost, iż na terenie ww. nieruchomości następowały postępujące prace polegające na zasypywaniu odpadami budowlanymi i śmieciami, a następnie wyrównywaniu terenu, co potwierdza dodatkowo załączony materiał fotograficzny, a także przesłuchiwani w sprawie świadkowie. Jak wskazano natomiast wyżej, czynności takie mogłyby być uznane za legalne w sytuacji ich zagospodarowania zgodnie ze sposobami przewidzianymi przez prawo. Strony nie przedstawiły natomiast dokumentów potwierdzających dopełnienie przepisów prawa budowlanego i posiadanie decyzji ( wz, pozwolenie na budowę) przewidujących wykorzystania ziemi z inwestycji na cele rolnicze.

Działki nr [...] ,[...] [...] [...] [...] oraz działki o nr: [...] ,[...] [...] nie są miejscem składowania i magazynowania odpadów. Zgodnie z ustawą (załącznik Nr 6 do wskazanej wyżej ustawy), składowanie odpadów jest jedną z dopuszczalnych form unieszkodliwiania odpadów, natomiast w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy ustalono, że magazynowaniem odpadów jest ich czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie przed transportem, odzyskiem lub unieszkodliwieniem. Proces składowania wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia na prowadzenie takiej działalności (art. 26

ustawy) i niewątpliwe Skarżący nie posiadają takiego zezwolenia. Natomiast na magazynowanie nie jest wymagane odrębne zezwolenie, co nie oznacza, iż czynność ta jest pozbawiona zupełnie regulacji prawnych. Określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów wymagane jest w zezwoleniach wymienionych w art. 63 ust. 6 ustawy którą to regulację przywołał organ l instancji. Powyższych zezwoleń określonych w art. 63 ust. 6 ustawy organ nie wydał również w stosunku do działek nr [...] ,[...] [...] [...] [...] oraz działek o nr: [...] ,[...] [...] obr. l Prezydent Miasta K.

Zatem zdeponowanie na działkach nr [...] ,[....] ,[....] [...] [...] oraz działkach o nr: [...] ,[...] [...] wydobytej ziemi z wykopów budowlanych w związku z realizacją inwestycji spowodowało wydanie przez organ l instancji zaskarżonej obecnie decyzji. Kolegium nie widzi podstaw do jej zakwestionowania. Nie sposób także uznać za trafny zarzutu skarżących, iż "za władającego odpadami winien być uznany Skarb Państwa, skoro z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż przedmiotowy teren był zasypywany intensywnie w okresie od kwietnia 2006 roku do końca 2008 roku, a więc w czasokresie kiedy współwłaścicielami nieruchomości byli już Skarżący, a nie Skarb Państwa.

Nie sposób także - w ocenie Kolegium - podzielić argumentu Skarżących jakoby bez ich wiedzy i zgody następowało zasypywanie ich nieruchomości. Albowiem w ww. piśmie K.W. z dnia 19 stycznia 2009 roku (k.a. 100, tom l) przyznał on, iż teren zabezpieczył po dowiedzeniu się, że nie można tam wysypywać odpadów (to jest w kwietniu 2006 roku). Tymczasem teren ten nie był w ogóle zabezpieczony, systematycznie zasypywany i planowany. Zaś zgodnie z regulacją zawartą w art. 548 § l k.c. Z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. Innymi słowy to współwłaściciele ww. nieruchomości od momentu powzięcia wiadomości o fakcie, iż przedmiotowy teren nie może być zasypywany - co jak wskazuje K.W. nastąpiło w kwietniu 2006 roku - winni zabezpieczyć swoją nieruchomość w taki sposób, aby ewentualne dokonywanie nielegalnego wysypywania odpadów bez ich wiedzy nie miało miejsca na przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto organ odniósł się w decyzji do przesłanek ustawowych określonych w art. 2 ustawy i dokonał ustaleń, iż w stosunku do mas ziemnych pochodzących z inwestycji nie nastąpiło określenie warunków i sposobu ich zagospodarowania we wskazanych

powyżej dokumentach, a zatem że ma do nich zastosowanie ustawa o odpadach i że są one składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

Także ustalenia co do podmiotu zobowiązanego do usunięcia mas ziemnych Kolegium uznaje za prawidłowe. Sposób realizacji decyzji także nie budzi wątpliwości. Aby zapewnić prawidłową realizację obowiązków ustawowych, ustawodawca starał się stworzyć mechanizm, który zapewniłby, że odpady będą trafiać tylko do podmiotów zamierzających dokonać ich odzysku lub unieszkodliwiania w sposób zgodny z prawem. Jest przy tym regułą, że powinny one posiadać na te czynności stosowne zezwolenie. Pierwszy posiadacz odpadów (wytwórca) i każdy następny może je przekazywać wyłącznie podmiotom, które posiadają zezwolenie. Odpowiedzialność za odpady przejmuje jednak tylko posiadacz legalny. Zauważyć trzeba, iż posiadaczem odpadów w rozumieniu cyt. ustawy o odpadach jest zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 13 - każdy, kto faktycznie włada odpadami /wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna/; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W świetle tej definicji należy przede wszystkim wskazać, iż za wytwórcę odpadów uważa się każdego, kto faktycznie odpadami włada (może być to zarówno ich wytwórca jak i każdy inny podmiot). Pojęcie władania odnosi się generalnie do stanu faktycznego. W ustawie założono, iż posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi, przy czym, pod pojęciem tym należy rozumieć właściciela (art. 3 pkt 44 ustawy - Prawo ochrony środowiska).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli C.W. i K.W. zarzucając:

1) że decyzje w razie ich wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, a w szczególności chodzi tu o czyny, o których mowa wart. 181 § 1, § 2 i § 3 kodeksu karnego - co stanowi przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156§ 1 pkt 6 kpa;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to : a) naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27.04.2001 o odpadach przez przyjęcie, iż określone w tym przepisie domniemanie, że posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości jest władający powierzchnią ziemi - odnosi się również do sytuacji, gdy odpady zostały przywiezione na nieruchomość, zanim władający stał się władającym, jak również, iż odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie dowodowe przemawia, wg Organu, za tym, że dokonano przywozu odpadów ale nie można jednoznacznie wskazać kto tego przywozu dokonał, przy czym wiadomo, że były to inne osoby niż Skarżący,

b) naruszenie art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez przyjęcie, że "[...] posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi, przy czym, pod pojęciem tym należy rozumieć właściciela; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) naruszenie art. 77 § 1 kpa przez bezzasadne przyjęcie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że C.W. i K.W. są posiadaczami wymienionych odpadów - w ilości 8057,9 m3, w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27.04.2001 o odpadach (Dz.U.07.39.251 j.t. ze zm.), nierozważanie kto jest posiadaczem odpadów, które zostały przywiezione na teren nieruchomości przed datą nabycia przez Skarżących, a także kto jest posiadaczem ziemi o której mowa w szczególności w zapisie aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 2006 r., jak również przez bezzasadne przyjęcie, że masy ziemne, których dotyczy decyzja, zostały przywiezione w związku z realizacją inwestycji, a także naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa przez brak odniesienia się w uzasadnieniu do tej kwestii i brak wyjaśnienia na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dowody Organu uznały, że miało to miejsce w związku z realizacją inwestycji i jakiej inwestycji, jak też w jakiej części masy ziemne były przemieszczane w związku z realizacją inwestycji, a w jakiej bez związku z realizacją inwestycji,

b) naruszenie art. 77 § 1 kpa przez bezzasadne przyjęcie, że do nawiezienia doszło w latach 2006 - 2008, podczas gdy z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynikało, że do nawiezienia doszło wcześniej, w szczególności z operatu pomiarowego - stanowiącego dowód z opinii biegłego - sporządzonego przez M.R. , na który powołał się Organ l Instancji, a za nim Organ II Instancji -wynika, że do nawiezienia doszło w latach 2004-2007, a nie 2006-2008,

c) naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa przez nieuwzględnienie w uzasadnieniu faktycznym decyzji okoliczności przeczących jakoby C.W. i K.W. byli posiadaczami tych odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach, a wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, .w tym w szczególności aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 2006 r., oraz zeznań B.S. ze Zgromadzenia [...] .

d) naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa przez pominięcie w uzasadnieniu, iż skarżący przedłożył opracowanie pt: "Opis aktualnego stanu zachowania flory i fauny w południowej i wschodniej części starorzecza [...] , z którego wynika, że na terenie, o który chodzi, znajdują się chroniona flora i fauna i wykonanie decyzji jest niemożliwe bez ich zniszczenia,

e) naruszenie art. 6, art. 7 - przez rozstrzyganie wątpliwości i braków w postępowaniu dowodowym i jego wynikach na niekorzyść stron postępowania, na które nakładane są obowiązki administracyjne, w tym w szczególności przez bezzasadne przyjęcie, iż zasypywanie nie mogło odbyć się bez udziału właścicieli.

Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji w całości, jak też w całości decyzji ją poprzedzającej, a na wypadek nieuwzględnienia tych wniosków o uchylenie w całości obu tych decyzji, a także o zasądzenie solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując

swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012, póz. 270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2010r, nr [...]=, są prawidłowe i nie naruszyły prawa.

Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była prawidłowość w/w decyzji nakazujących usunięcie odpadów.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 Nr 185, póz. 1243 ze zm.) wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Stosownie do ust. 2 decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest z urzędu.

Zgodnie zaś z art. 3 pkt 13 tejże ustawy przez posiadacza odpadów - rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Ponadto stosownie do art. 63 ust. 1 magazynowanie odpadów może odbywać się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny. Ust. 6 stanowi zaś, że określenie miejsca i sposobu magazynowania odpadów następuje w:

1) pozwoleniu zintegrowanym, o którym mowa w przepisach o ochronie środowiska;

2) pozwoleniu na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 17 ust. 2;

3) decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1;

4) informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2;

5) zezwoleniu na prowadzenie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, o którym mowa w art. 26 ust. 1;

6) zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, o którym mowa w art. 28 ust. 1;

7) zgłoszeniu do rejestru, o którym mowa w art. 33 ust. 5.

Należy także wskazać, że w kontrolowanej sprawie nie było spornym, że substancje, których decyzja dotyczy stanowią odpady, gdyż nie było to kwestionowane w skardze. Ponadto skarżący nie kwestionowali również, że miejsce

magazynowania odpadów nie zostało ustalone w drodze w decyzji administracyjnej lub w informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, tj. w jednym z dokumentów wymienianych w art. 63 ust. 6 ustawy o odpadach. Przez Prezydenta Miasta K. nie została wydana żadna decyzja, która określałaby miejsce magazynowania odpadów na terenie przedmiotowych nieruchomości, jak również nie została przyjęta w/w informacja o wytwarzanych odpadach.

Sporne natomiast było, kto nawiózł przedmiotowe substancje, kiedy to nastąpiło i w jakiej ilości, przy czym kwestie te miały w ocenie skarżących wpływ na ustalenie, kto jest posiadaczem odpadów w rozumieniu w/w przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

W ocenie Sądu, organy stosownie do treści art. 34 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 13 cyt. ustawy prawidłowo ustaliły podmiot będący posiadaczem odpadów, za których uznano C.W. i K.W. , będących od 2006r. właścicielami wskazanych w treści decyzji nieruchomości, na których przedmiotowe odpady są magazynowane. Organy przeprowadziły w tym celu obszerne postępowanie dowodowe, oparte w szczególności na: dowodach z dokumentów, dotyczących nabycia przez skarżących przedmiotowych nieruchomości; fotografii wykonanych w 2008r., czy też oświadczenia skarżącego z pisma z dnia 19 stycznia 2009r. o samodzielnym nawiezieniu "czterech samochodów ziemi" (k. [...] akt administracyjnych); dokumentów przedstawionych przez Dyrekcję Zespołu [...] Parków Krajobrazowych w K. (w tym pismo z dnia 06.06.2007r., w którym wskazano, że pierwszy odnotowany fakt zasypywania starorzecza "[...]" został stwierdzony w czasie wizji terenowej w dniu 24.03.2006 roku) oraz opinii biegłego w postaci operatu pomiarowego z maja 2010r., wykonanego przez M.R. , w celu odtworzenie historii zmian ukształtowania przedmiotowych nieruchomości, z której wynika ,'iż odpady nagromadzono w latach 2004-2007.

W ocenie Sądu ustalenia te i wyciągane z nich wnioski nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżących, a podnoszone przez nich zarzuty, zmierzające do podważenia precyzyjności ustaleń w zakresie czasu nawiezienia odpadów (także przed zakupem nieruchomości przez skarżących w 2006r.) uznać należy za nieuzasadnione.

W ocenie Sądu organy uczyniły zadość przepisom kpa nakładającym na nie obowiązek przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, w celu ustalenia faktów niezbędnych do wydania decyzji, w oparciu o wskazany art. art. 34 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 13 cyt. ustawy o odpadach. Uzasadnienia decyzji zawierają wszystkie wymagane przez art. 107 elementy. Przeprowadzone dowody pozwoliły na ustalenie wielkości odpadów, co do której należało orzec nakaz usunięcia. W zakresie ustalenia zaś posiadacza odpadów, organy prawidłowo uznały, że w ustalonych okolicznościach sprawy, obowiązek należy nałożyć na C.W. i K.W. , będących właścicielami nieruchomości, na których przedmiotowe odpady są składowane. Wskazywany art. 3 pkt 13 ustawy o odpadach w sposób precyzyjny wskazuje bowiem, że posiadaczem odpadów jest podmiot, który faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Zatem istota problemu, który pośrednio wynika z podniesionych w skardze zarzutów dotyczy tego, iż obowiązuje domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Domniemanie to jest obalalne. Władający powierzchnią ziemi może zatem zwolnić się z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Jeżeli władający powierzchnią ziemi taki dostateczny dowód przedstawiłby, to nie byłoby podstaw prawnych do wydawania decyzji w oparciu o art. 34. Do usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania powinien być bowiem zobowiązany obecny lub były posiadacz odpadów. W tym znaczeniu decyzja z art. 34 ustawy o odpadach ma charakter niejako subsydiarny -wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje ją dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości precyzyjnego ustalenia "innego posiadacza". Zatem tylko jeśli wiadomo, kto zgromadził odpady w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, a jest on podmiotem innym niż władający powierzchnią ziemi, to ten władający może uchylić się od przewidzianej w art. 34 odpowiedzialności. Skoro zatem w niniejszej sprawie skarżący wskazują, iż poprzedni właściciel - Skarb Państwa, nawiózł odpady, to powinni takie fakty udowodnić tzn. wskazać, kto konkretnie, kiedy i w jakiej ilości magazynował odpady. Samo oświadczenie w akcie notarialnym z 30 czerwca 2006r. nie obala domniemania z art. 34. Z oświadczenia tego wynika jedynie, że na zakupionej nieruchomości znajduje się nawieziona i

nierozplantowana, przez poprzednika prawnego strony, ziemia. Skoro skarżący nabywając przedmiotowe nieruchomości posiadali wiedzę o nawiezionych wcześniej odpadach, to winni doprowadzić do wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego w celu nakazania konkretnemu podmiotowi ich usunięcia. Ze zgromadzonych dowodów w sprawie wynika zaś ponadto, że skarżący dokonywali dalszego nawożenia odpadów, co uniemożliwiło ustalenie kiedy i w jakiej ilości odpady nawożone były wcześniej. Jak wyżej wskazano, aby obalić domniemanie z art. 34 nie wystarczy wskazać inny podmiot, lecz udowodnić, że konkretny podmiot nawiózł odpady, w czasie kiedy władał nieruchomością oraz wykazać ilość tychże odpadów. Brak tych danych oraz opisane okoliczności oznaczają w ocenie Sądu, że skarżący nie obalili domniemania z art. 34 ustawy o odpadach. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 77 § 1, 107 § 1 i 3 kpa są niezasadne. W szczególności, ze względu na treść domniemania z art. 34 ustawy o odpadach, organy nie miały obowiązku rozstrzygania wątpliwości na korzyść skarżących.

Chybiony jest przy tym zarzut naruszenia art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jako, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy ona usunięcia odpadów i w związku z tym stosowane są przepisy ustawy o odpadach jako lex specialis, w stosunku do ustawy Prawo ochrony środowiska.

Chybione są także zarzuty w zakresie stwierdzenia nieważności ze względu na art. 156 1 pkt 6 kpa - wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, a w szczególności z art. 181 § 1, § 2 i § 3 kodeksu karnego (naruszenie prawa ochrony przyrody poprzez zniszczenie chronionych gatunków fauny i flory). Przepis art. 156 § 1 pkt 6 kpa dotyczy bowiem podjęcia działań bezpośrednio zmierzających do popełnienia czynu zagrożonego sankcja karną. Podstawą stwierdzenia nieważności będą zatem czynności konieczne do wykonania decyzji, a nie jakiekolwiek podejmowane w związku z jej wykonaniem. Ocenie takiej nie mogą podlegać czynności luźno związane z wykonaniem decyzji, czy tylko przy tej okazji podejmowane. Nakaz usunięcia odpadów nie ma bezpośrednio na celu zniszczenia chronionych gatunków. Innymi słowy samo usunięcie odpadów powinno być przeprowadzone w taki sposób, aby takiego ewentualnego naruszenia nie spowodować, ale powyższe nie oznacza, iż wykonanie decyzji wywoła samo z siebie czyn zagrożony karą. Powyższe zarzuty nie mogą zatem doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.