Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 744/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1 , art. 79 ust. 4 pkt 1 PSP
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 190 P.p.s.a., art. 145 par. 1  pkt 1 lit. c  w zw. z art. 190 P.p.s.a. , art. 152 P.p.s.a., art. 200 P.p.s.a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego P. Ł. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Państwowej Straży Pożarnej, postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzjami ostatecznymi; z dnia [...] w sprawie przyznania P.Ł. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Komendant Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] uchylił własne [...] Wezwał też skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za okres od dnia [...].

W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że skarżący podał nieprawdziwe dane w oświadczeniach mieszkaniowych dotyczących lat [...] skutkiem czego nienależnie przyznano mu i wypłacono równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...] P. Ł. posiadał tytuł prawny do lokalu zabezpieczającego jego potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby, tj. wynajęte mieszkanie, co zataił w swoich oświadczeniach mieszkaniowych. Zatem w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do uchylenia ostatecznych decyzji: z dnia [...] w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ nigdy nie istniały przesłanki przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za lata [...]

Od powyższej decyzji odwołał się P. Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, a zwłaszcza art. 78 poprzez błędne przyjęcie, że najem lokalu służącego skarżącemu dla zachowania gotowości do wykonywania działań ratowniczo – gaśniczych, jest posiadaniem lokalu, które pozbawia go prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia[...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania P. Ł. do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego i umorzył postępowanie w tym zakresie, natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) – zwanej dalej "PSP." strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego. W toku postępowania organ ustalił, że skarżący w okresie od dnia [...] wynajmował w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny, który miał umożliwić skarżącemu pozostawanie w stałej gotowości do pełnienia służby. Organ podniósł, że stosunek najmu mieszkania należało zakwalifikować jako formę posiadania lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 78 ust. 1 powołanej ustawy. Lokal o powierzchni, objęty umową najmu zawartą przez stronę, położony w, zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe strażaka. Umowa najmu jest tytułem prawnym, a zatem wnioskodawca posiada lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, o czym nie powiadomił swoich przełożonych, pomimo obowiązku wynikającego z art. 79 ust. 3 ustawy o PSP, zgodnie z którym strażak jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego komendanta PSP, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika za remont albo za brak lokalu mieszkalnego lub na wysokość równoważnika. Z powyższego zdaniem organu wynika, że w miejscu pełnienia służby P.Ł. posiadał lokal i okoliczność ta stanowiła przesłankę dla odmowy przyznania i otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.

Organ II instancji stwierdził również, że zgodnie z art. 79 ust. 4 pkt 1 ustawy o PSP, kwoty wypłaconych równoważników za brak lokalu mieszkalnego podlegają zwrotowi w razie ich nienależnego pobrania, będącego skutkiem podania w oświadczeniu mieszkaniowym nieprawdziwych danych, mających wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika lub na jego wysokość. Sprawy te, zgodnie z art. 83 ust. 5 powołanej ustawy, rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnej. Zauważono jednak, że żądanie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika jest przedwczesne. Organ, po stwierdzeniu, że równoważnik został pobrany nienależnie, powinien wydać kolejną decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnie wypłaconych kwot dopiero w momencie, w którym decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania stanie się ostateczna. Dlatego też uchylił tę część decyzji organu I instancji, która wzywała P. Ł. do zwrotu nienależnie pobranych kwot.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. Ł., zarzucając naruszenie:

- art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie spełnia warunków określonych tym przepisem, w związku z tym nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego;

- art. 79 ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy poprzez błędne ustalenie, że skarżący podał w oświadczeniach mieszkaniowym nieprawdziwie dane, które były przesłanką do przyznania uprawnień do równoważnika za lata[...];

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Organ II instancji nie ustalił, czy lokal posiadany przez skarżącego odpowiada wymogom ustawy o PSP, zwłaszcza w zakresie powierzchni mieszkalnej oraz wysokości czynszu;

- art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy.

W uzasadnieniu skargi podano, że organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę okoliczności, które wskazują, iż fakt wynajmowania przez P.Ł. lokalu mieszkalnego jest tożsamy z jego posiadaniem. Skarżący jest strażakiem mianowanym i pełni służbę w Państwowej Straży Pożarnej od roku [...] wynajmuje lokal mieszkalny, który ma jedynie umożliwić pozostawanie w stałej gotowości do pełnienia służby w jednostce. Przepisy ustawy o PSP nie wskazują, aby w takiej sytuacji posiadał on lokal mieszkalny, tym bardziej, że czynsz, jaki musiał zapłacić za wynajem, jest znacząco wyższy, niż w przypadku takich samych lokali, znajdujących się w zasobach gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia [...] sprawie [...]oddalił skargę P. Ł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę, stwierdził, że zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o PSP strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75 tej ustawy, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego. Miejscowością pobliską, zgodnie z art. 74 ust. 3 powołanej ustawy, jest miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania.

Sąd I instancji podkreślił, że służba w Państwowej Straży Pożarnej wiąże się dyspozycyjnością jej funkcjonariuszy i wymogiem pozostawania w gotowości do wykonywania zadań w każdym czasie i o każdej porze dnia. Prawo otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przysługuje, jeżeli strażak lub członek jego rodziny nie posiada w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego. Posiadanie lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o PSP, musi opierać się na tytule prawnym. Pojęcie tytułu prawnego nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie, należy więc interpretować je zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.

Tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego jest każda forma posiadania - faktycznego, fizycznego władztwa nad rzeczą, a więc dotyczy to zarówno posiadania samoistnego (właściciel), jak i zależnego (najemca).

Nadto Sąd podniósł, że skarżący, składając wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego, nie wskazał, że posiadał tytuł prawny (umowę najmu) do mieszkania . Organ, po wznowieniu postępowania, z uwagi na wykrycie nowych okoliczności w sprawie, słusznie uchylił wcześniejsze decyzje przyznające równoważnik w okresie, gdyż zarówno strażak, jak i członkowie jego rodziny nie byli pozbawieni lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.

Sąd I instancji podkreślił, że prawo do równoważnika związane jest z brakiem jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego lub domu, do którego przysługuje mu tytuł prawny, natomiast nie jest istotne,'' jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu lub domu. Nie ma zatem znaczenia, że lokal, który wynajmuje skarżący, ma pow, co nie odpowiada normie zaludnienia przysługującej strażakowi i jego rodzinie.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] wniósł P. Ł., zarzucając naruszenie:

1. art. 3 P.p.s.a. w zw. z art. 177, art. 178 i art. 184 Konstytucji poprzez dokonanie przez Sąd I instancji własnych ustaleń faktycznych, które nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie przez organy administracji stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wadliwej jego oceny;

3. art. 3 § 2 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych polegające na nieustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów skargi oraz na niewłaściwej kontroli działań organów administracji;

4. art. 78 ust. 1 ustawy o PSP poprzez przyjęcie, że posiadanie jakiekolwiek lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, pozbawia strażaka prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego;

5. art. 78 ust. 2 ww. ustawy poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej tego przepisu, co pozbawiło strażaka prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu [...] w celu zachowania gotowości do pełnienia służby, wynajął lokal mieszkalny. Fakt ten zgłosił do bazy danych SWD. Pracownik administracyjny, w obecności którego co roku wypełniany był wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, twierdził, że umowa, zawarta w celu zamieszkiwania w pobliżu jednostki i zachowania gotowości do służby, nie stanowiła tytułu prawnego do lokalu, o którym mowa w art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. We wniosku o przyznanie równoważnika skarżący nie wpisywał więc przedmiotowego prawa najmu. Ponadto powołana ustawa nie zawiera definicji lokalu mieszkalnego, natomiast z jej przepisów wynika, że lokal mający zaspokoić potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy straży pożarnej powinien odpowiadać następującym wymogom:

• na jedną osobę (tj. strażaka, małżonka i każde z dzieci) powinno przypadać powierzchni mieszkalnej, czyli powierzchni pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym (art. 76 ust. 2 w zw. z art. 75),

• lokal powinien znajdować się w budynku na terenie otwartym i nieprzeznaczonym na cele służbowe (a contrario art. 76 ust. 5),

• czynsz z tytułu najmu (przydzielonego) lokalu powinien być obliczany według zasad obowiązujących dla lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na której terenie znajduje się lokal (art. 83a ust. 5).

Tak, więc z treści przepisów ustawy nie wynika, jak nieprawidłowo przyjęto w sprawie, że posiadanie jakiekolwiek lokalu mieszkalnego skutkuje pozbawieniem strażaka prawa do równoważnika, ponieważ musi to być lokal, który odpowiada wymogom ustawowym. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie był zawiadomiony także o zebranych w sprawie dowodach i nie zapoznał się z nimi, co narusza przepisy K.p.a.

Podkreślono, że uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., ponieważ jest lakoniczne, a wywody Sądu I instancji są wewnętrznie sprzeczne. WSA podniósł, że posiadanie jakiekolwiek lokalu pozbawia strażaka prawa do świadczenia, a następnie, iż posiadanie takiego prawa w celach hotelowych nie pozbawia go praw do świadczenia. Ponadto twierdzenia Sądu I instancji wskazujące, że skarżący posiada lokal w innych celach niż stricte noclegowe, nie były poparte żadnym dowodem.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia [...], uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądził od organu na rzecz P. Ł. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zdaniem Sądu II instancji zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej należy uznać za uzasadnione.

Sąd I instancji zaprezentował dwa wykluczające się stanowiska, bo uznał, że wynajmowanie lokalu jako tymczasowej bazy noclegowej, nie mieści się w pojęciu posiadania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a następnie wskazał, że skoro skarżący P. Ł. wynajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby, to bez względu na charakter posiadania lokalu mieszkalnego, powinien być pozbawiony prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zdaniem Sądu odwoławczego, wywody Sądu I instancji są lakoniczne i nie pozwalają zrozumieć przesłanek, którymi kierowano się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, ponadto nie odniesiono się w pełni do zarzutów skarżącego postawionych w skardze.

Zdaniem Sądu również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uznać należało za uzasadniony.

Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Z tego przepisu wynika, że przyznane strażakowi uprawnienie obejmuje lokal mieszkalny o odpowiedniej powierzchni, uwzględniającej liczbę członków jego rodziny oraz ich uprawnienia wynikające z odrębnych przepisów.

Prawem pochodnym w stosunku do tego uprawnienia jest wynikające z art. 78 ust. 1 tej ustawy, uprawnienie do równoważnika pieniężnego.

Świadczenie to ma charakter pochodny (zastępczy), a więc, jeśli w stosunku do strażaka nie zrealizowano tego pierwszego uprawnienia, to należy mu wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i członków jego rodziny. Oczywistym jest, że skoro strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego o określonej przepisami prawa powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to równoważnik pieniężny przysługuje wtedy, kiedy nie posiada on takiego lokalu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, celem regulacji art. 78 ust. 1 w/w ustawy jest zapewnienie funkcjonariuszom zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, niezbędnych do prawidłowego wykonywania przez nich obowiązków. Potrzeby te są zaspokojone wówczas, gdy funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny, spełniający określone kryteria. Sam fakt bycia najemcą lokalu nie oznacza, że funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie posiada uprawnienia do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Utrata tego uprawnienia następuje bowiem dopiero wtedy, gdy dany lokal będzie zaspokajał potrzeby mieszkaniowe strażaka i spełniał odpowiednie normy zaludnienia.

WSA nie wyjaśnił, czy wynajmowany lokal odpowiada normom zaludnienia, jakie przysługiwałyby skarżącemu, natomiast przyjął błędnie, że już sam fakt posiadania lokalu na podstawie umowy najmu, powoduje utratę przez strażaka prawa do równoważnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy z w a ż y ł, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Sąd ten może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu NSA jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie będą miały zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA (por. wyrok SN z 9 lipca 1998 r., I PKN 226/98, OSN 1999, nr 15, poz. 486). Wyjątek ten rozpoznawanej sprawy jednak nie dotyczy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego decyzja o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.).

Decyzja Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] dotyczyła P. Ł. – strażaka mianowanego, pełniącego służbę w Państwowej Straży Pożarnej.

Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że skarżący P. Ł. od dnia [...] wynajmował w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny o powierzchni [...]. Okoliczności tej skarżący nie ujawnił w swoich oświadczeniach mieszkaniowych dotyczących lat[...] , skutkiem czego zdaniem organów nienależnie przyznano mu i wypłacono równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia [...]. Po wznowieniu postępowania uchylono ostateczne decyzje za ten okres o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak mieszkania i odmówiono przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za okres od dnia[...]. Nie budzi również wątpliwości, że uprawnienie do uzyskania równoważnika pieniężnego określonego w art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej powiązane zostało przez ustawodawcę z koniecznością zapewnienia strażakowi pozostawania w stałej dyspozycji wynikającej z charakteru jego służby.

Zgodnie bowiem z art. 78 ust. 1 ustawy, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, zwany dalej "równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego", jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5.

Z powołanego przepisu jednoznacznie zatem wynika, iż uprawnienie do uzyskania równoważnika pieniężnego przysługuje za brak lokalu mieszkalnego ale tylko w przypadku, gdy strażak nie posiada takiego lokalu w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej. Za miejscowość pobliską ustawodawca przyjmuje przy tym miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania (art. 74 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż służbę pożarniczą cechuje daleko idąca dyspozycyjność jej funkcjonariuszy, z racji niemożliwego zaplanowania szczególnie działań gaśniczo-ratowniczych, skoro działania te dotyczą zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, a których skala może wymagać udziału wszystkich strażaków danej jednostki i to niezależnie od pory dnia i nocy. Z tego względu, oczywistym wymogiem służby pożarniczej jest gotowość jej pracowników do wykonywania zadań w każdym czasie i o każdej porze, co wymusza konieczność zamieszkiwania tych osób w pobliżu jednostki pełnienia służby, aby zapewnić uzyskanie gotowości wykonywania działań ratowniczo-gaśniczych w jak najkrótszym czasie. W tym właśnie celu, w omawianym art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej związano prawo otrzymania przez strażaka równoważnika pieniężnego z faktem nieposiadania przez niego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, aby strażak mógł zapewnić sobie we własnym zakresie zamieszkiwanie w pobliżu jednostki pełnienia służby, niezależnie od tego, czy posiada lokal mieszkalny poza miejscem pełnienia służby i poza miejscowością pobliską.

Omawiany równoważnik pieniężny nie stanowi zatem formy zaspokajania potrzeby mieszkaniowej strażaka gdy nie posiada on lokalu mieszkalnego, temu służy bowiem prawo do otrzymania pomocy finansowej. Natomiast o równoważnik pieniężny określony w art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażak może się ubiegać tyko wtedy, gdy nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej tego miejsca.

Zdaniem sądu odwoławczego potrzeby mieszkaniowe strażaka mianowanego są zaspokojone wówczas, gdy funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny, spełniający określone kryteria. Skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jakim jest umowa najmu, ale sam fakt najmu lokalu nie jest jednoznaczny z tym, że skarżący nie posiada uprawnień do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Utrata tego uprawnienia nastąpi bowiem dopiero wtedy, gdy dany lokal będzie zaspokajał normy mieszkaniowe wyznaczone przez liczbę członków rodziny strażaka oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych.

Organy obu instancji tych okoliczności nie wyjaśniły poprzestając na stwierdzeniu, że już sam fakt posiadania lokalu na podstawie umowy najmu, powoduje utratę przez strażaka prawa do równoważnika.

W uzasadnieniu organu II instancji znalazło się stwierdzenie, że lokal objęty umową najmu zawartą przez skarżącego, ma powierzchnię "i zabezpiecza normy mieszkaniowe strażaka", ale stanowiska tego nie uzasadnił.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji wyjaśnią, czy wynajmowany przez skarżącego lokal odpowiada normom mieszkaniowym wyznaczonym przez liczbę członków rodziny skarżącego oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych.

Mając na uwadze wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz związanie Sądu I instancji wyrokiem sądu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 190 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. W kwestii wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a., natomiast o kosztach w oparciu o art. 200 tej ustawy.