Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1307/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 246 § 3 i art. 240 § 1 pkt 11, art. 241 § 2 i art. 244 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 129 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania z wniosku A Spółka z o.o. z siedzibą w R. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r., która utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. cofającą rejestrację automatu do gier o niskich wygranych HOT SPOT nr [...], posiadającego poświadczenie rejestracji nr poświadczenia rejestracji [...].

W podstawie prawnej organ powołał art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 243 § 3 w związku z art. 240 § 1, art. 241 § 2 pkt 2 i art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej jako O.p.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej jako u.g.h.).

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Pismem z [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r. Spółka z o.o. "A", działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej ostateczna decyzją z dnia [...] r. cofająca rejestrację wskazanego wyżej automatu do gier o niskich wygranych. Jako przesłankę wznowienia strona wskazała wyrok trybunału sprawiedliwości Unii Europejskiej (TS UE) z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 dotyczący wykładni art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 u.g.h. w odniesieniu do dyrektywy nr 98/34/WE. Nie wskazała jednak, który z przepisów objętych wyrokiem TS UE został w sprawie naruszony, skoro żaden z nich nie dotyczy cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił wznowienia wskazanego postępowania. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że postępowanie o wznowienie., stanowi tryb szczególny wzruszania decyzji ostatecznych i odstępstwo od zasady ich trwałości, a przedmiotem postepowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. przesłanką wznowienia postępowania jest orzeczenie TS UE, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Postępowanie wszczynane jest na wniosek strony złożony w terminie miesiąca od opublikowania orzeczenia w dzienniku Urzędowym UE. Złożenie wniosku o wznowienie postepowania nie oznacza jego automatycznego wznowienia postępowania administracyjnego. Niespełnienie choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 243 § 3 O.p. oraz brak wpływu na treść wydanej decyzji uzasadnia bowiem wydanie decyzji o odmowie wznowienia postepowania.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przez stronę wszystkie przesłanki formalne, ale brak jest waloru istotnego znaczenia wskazanego wyroku dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ podkreślił, że wyrok ten dotyczył wykładni konkretnych przepisów, które w sprawie o cofniecie rejestracji automatu do gier o niskie wygrane nie miały zastosowania. Nie wskazano bowiem w jego podstawie prawnej art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 u.g.h. Oznacza to, że wyrok TS UE nie dotyczy przepisów, które miały w sprawie zastosowanie i stanowiły podstawę prawną wydanej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, że decyzja ostateczna z [...] r. była przedmiotem kontroli sądowej i wyrokiem z dnia 6 października 2011 r. sygn. alt III SA/GL 513/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił. Wyrok ten jest prawomocny od [...] 2011 r.

Od decyzji tej złożono odwołanie, w którym wskazano na odmienne orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które uchylały decyzje organów celnych uznając, że ustawa o grach hazardowych wymagała notyfikacji, jako zawierające przepisy techniczne (sygn.. akt III SA/GD 556/12). Nadto organ dokonując ocen spełnienia przesłanki wznowieniowej dokonał oceny merytorycznej wniosku a nie jego kontroli formalnej.

Odwołanie nie zostało uwzględnione. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ odwoławczy utrzymał w mocy własna decyzja z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej uznał bowiem, że wniosek mimo spełnienia przesłanek formalnych wskazał na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., która mówi o wpływie wyroku na treść wydanej decyzji, a tej okoliczności nie wykazano bowiem dotyczy on przepisów, które nie były podstawą prawna wydanej decyzji i nie odnoszą się do cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Zaistniały zatem okoliczności uzasadniające niedopuszczalność wznowienia postepowania na podstawie art. 243 § 3 O.p.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach spółka domagała się uchylenia decyzji obu instancji lub zawieszenie postępowania. Zarzuciła oparcie decyzji na przepisach ustawy hazardowej, która jest nieważna oraz powtórzyła zarzuty odwołania co do błędnych ustaleń braku przesłanek do wznowienia postępowania i merytoryczna ocenę wniosku przed wszczęciem postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i akcentując, ze zarzuty skargi dotyczą braku notyfikacji ustawy a nie wykazania związku wskazanego wyroku TS UE z decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu o którego wznowienie strona wnosi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym organ miał prawo odmówić wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych HOT SPOT nr [...] posiadającego poświadczenie rejestracji nr [...] z dnia [...] r. na okres [...] lat.

Zatem, nawet gdyby rejestracji automatu nie cofnięto w dniu [...] r. (prawomocna [...] 2011 r.) to i tak przed datą wydania decyzji o odmowie wznowienia postepowania rejestracja spornego automatu wygasłaby z mocy prawa. Decyzja organu I instancji została wydana [...] r. a zatem po wygaszeniu rejestracji decyzją, jak i upływie ustawowego terminu ważności rejestracji automatu. Okoliczności tej nie podniósł organ administracyjny w żadnej z wydanych decyzji, koncentrując się na przesłankach ustawowych wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego określonych w art. 240 do 243 O.p.

Art. 243 O.p. wskazuje na dwie formy prawne rozstrzygania w sprawie wznowienia postępowania:

1) w razie dopuszczalności wznowienia postępowania, postanowienie o wznowieniu postępowania,

2) w razie odmowy, decyzję o odmowie wznowienia postępowania.

Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez postanowienia trudno mówić o zainicjowaniu sprawy wznowienia postępowania podatkowego.

NSA zauważał, że "postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i § 2 O.p." (wyrok z 20.08.2008 r., NSA, II FSK 737/07, LEX nr 485138.). Z kolei w orzeczeniu z dnia 17 lipca 2008 r. NSA podnosił, że "przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego jest, zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, zbadanie istnienia przesłanek wznowienia oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy. Natomiast obowiązkiem sądu, w przypadku sądowej kontroli rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie jest dokonanie oceny legalności czynności organu w nim podjętych" (wyrok NSA, II FSK 571/07, LEX nr 490110).

Natomiast podjęcie decyzji w sprawie odmowy wznowienia postępowania możliwe jest wówczas, gdy:

a) z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną albo która wprawdzie jest stroną, ale wniosła żądanie po upływie terminu, a nie ma podstaw do jego przywrócenia;

b) żądanie pochodzi od strony niemającej zdolności do czynności prawnych, działającej bez przedstawiciela ustawowego;

c) w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji. "Innymi słowy, jeżeli da się z góry wykluczyć ten związek przyczynowy, dopuszczalne będzie podjęcie decyzji odmownej" (wyrok NSA z dnia 6 marca 1996 r., SA/Wr 1652/95, Temida (CD), Sopot 2002). A zatem odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych (wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1995 r., SA/Po 416/95, Mon. Pod. 1996, nr 7, s. 214). Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie.

W ocenie Sądu orzekającego w ramach kontroli formalnej Dyrektor Izby Celnej w K. poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonując ich oceny zasadnie odmówił wznowienia postępowanie w sprawie, bowiem decyzja ostateczna, której zmiany strona skarżąca się domagała, w dacie złożenia wniosku co miało miejsce [...] r. nie została wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, co do których wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, wskutek pytania prejudycjalnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Trafnie wskazał organ, że objęte pytaniem przepisy art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. dotyczą odpowiednio umarzania postepowań w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, zakazu zmiany miejsca urządzania gier i zakazu przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności. Należy też zgodzić się z organem administracyjnym, ze żaden ze wskazanych przepisów nie został wskazany w podstawie prawnej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. cofającej rejestrację automatu do gier o niskich wygranych HOT SPOT. W podstawie prawnej jej wydania wskazano bowiem art. 129 ust. 1 i art. 8 u.g.h.

W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Powyższe stanowi podstawę do wznowienia postępowania nie tylko sprawy, w której sąd wystąpił z pytaniem prejudycjalnym, ale również tych przypadków, w których orzeczenie Trybunału choć wydane w innej sprawie, ma wpływ na treść decyzji, a zatem dotyczy tożsamej podstawy prawa wspólnotowego (europejskiego) przepisu, który był podstawą rozstrzygnięcia (tak: wyrok NSA z dnia 4.12.2008 r., sygn. akt I FSK 1655/07, LEX nr 575426). Idąc dalej należy stwierdzić, że aby wyrok mógł mieć wpływ na treść wydanej decyzji musi dotyczyć przepisów tą kwestię regulujących, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, gdyż sporna decyzja, co wskazano wyżej została wydana na innej podstawie prawnej.

Istotnie dla wznowienia postępowania, niezbędne i niewystarczające jest powołanie się przez wnioskodawcę na określoną ustawą proceduralną podstawę wznowienia, natomiast badanie, czy istotnie podstawa ta istnieje, następuje już w toku wznowionego postępowania. Wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 243 § 1 i § 2 O.p., zgodnie z którym w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Jednakże w przedmiotowej sprawie, co wskazano wyżej brak związku wskazanego wyroku TS UE C-213/11 z ostateczną decyzją został wskazany w decyzjach obu instancji, ale był także sygnalizowany już w piśmie z dnia [...] r. wzywającym stronę do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania.

Bezsporne w sprawie jest, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej, jak i to, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził ich niekonstytucyjności. W sentencji wyroku C-213/11 TSUE stwierdził, że "art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego."

W ocenie Sądu z zacytowanej sentencji wyroku nie wynika aby pozostawała ona w związku z kwestią cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, podobnie jak wskazany przez stronę wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 556/12 z dnia 19.11.2012 r., który dotyczył zezwolenia na urządzanie i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wydanego na podstawie art. 129 ust. 2 u.g.h., którego wyrok dotyczył wprost, co wynika z treści pytania prejudycjalnego.

Mając na względzie powołaną przez Spółkę podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. i przedstawioną argumentację dotycząca naruszenia przepisów, które w sprawie nie miały zastosowania, gdyż dotyczyły innego stanu faktycznego i regulujących go przepisów ustawy o grach hazardowych organ zasadnie uznał, iż powołany wyrok TSUE nie może stanowić podstawy do wznowienia przedmiotowego postępowania z uwagi na fakt, że nie pozostaje on w związku z wydaną decyzją. Zaistniałe okoliczności stanowiły zatem podstawę do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o treść art. 243 § 3 w związku z art. 240 § 1 pkt 11 i art. 240 § 3 O.p. Nie wystarczy samo istnienie wyroku TS UE dotyczącego ustawy, która ma w sprawie zastosowanie ale wyrok ten musi odnosić się do konkretnego przepisu, który stanowił podstawę prawną wydania decyzji ostatecznej do której wzruszenia strona dąży i wzruszenie to musi być prawnie dopuszczalne.

Zdaniem Sądu orzekającego za takową wykładnią przemawia brzmienie art. 240 § 1 i § 3 O.p., które dowodzi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie (...), gdy orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji, (...). Organ nie może wznowić postępowania w przypadku, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innej przyczyny. W tym miejscu należy przypomnieć, że decyzja z dnia [...] r. o cofnięciu rejestracji automatu była przedmiotem kontroli sądowej, który wyrokiem z dnia 6 października 2011 r. skargę oddalił. Wyrok ten został wydany przed publikacją wyroku TS UE z dnia 19 lipca 2012 r., co nastąpiło 29 października 2012 r. Z akt sprawy nie wynika aby strona składała wniosek o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a

Nie bez znaczenia do oceny zaskarżonej decyzji jest data wydania decyzji przez organy obu instancji ([...] i [...] r.) Nastąpiło to bowiem po upływie terminu wygaśnięcia certyfikatu automatu i możliwości użytkowania automatu z mocy prawomocnej decyzji (po [...] r.) oraz z mocy prawa ([...] r.), co powoduje, że nawet uchylenie zaskarżonej decyzji nie doprowadziłoby do oczekiwanego przez stronę rozstrzygnięcia. Nie było też podstaw do zawieszenia postępowania bowiem tego żądania strona nawet nie uzasadniła.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.