Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 488/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 8 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania, we wznowionym postępowaniu, prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. M. była decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 8 września 2017 r. nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kluczborskiego z dnia 28 lipca 2017 r. orzekającą, po wznowieniu postępowania, o uchyleniu decyzji z dnia 17 września 2014 r. nr [...] w sprawie przyznania prawa do stypendium w wysokości 997,40 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od 1 października 2014 r. oraz decyzji tegoż organu z dnia 9 stycznia 2015 r., nr [...] w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 1 stycznia 2015 r., i jednocześnie orzekającą o odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r.

Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 3 września 2014 r. K. M. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] wniosek o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna. Wśród złożonych przy rejestracji dokumentów przedłożyła umowę zlecenia zawartą z A na okres od 1 sierpnia do 11 sierpnia 2014 r. Starosta Kluczborski decyzją z dnia 3 września 2014 r. działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2014 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674, ze zm., dalej zwaną ustawą) orzekł o uznaniu K. M. z dniem 3 września 2014 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku.

Decyzją z dnia 17 września 2014 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium w wysokości 997,40 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od 1 października 2014 r. Kolejną decyzją z dnia 9 stycznia 2015r. Starosta Kluczborski orzekł o utracie przez bezrobotną prawa do stypendium z dniem 1 stycznia 2015r.

W dniu 23 marca 2015r. organ I instancji orzekł o utracie przez K. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 marca 2015 r. z uwagi na podjęcie zatrudnienia, co na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy skutkowało utratą statusu osoby bezrobotnej. W dniu 31 maja 2017 r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] zaświadczenie firmy B sp. z.o.o w [...] wykazujące okresy zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, w tym na podstawie umowy zawartej na okres od 16 sierpnia 2014r. do 5 września 2014 r.

W związku z tym zaświadczeniem Starosta Kluczborki postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. wydanym na podstawie art. 145 § 5 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania K. M. za osobę bezrobotną z dniem 3 września 2014 r. oraz postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 marca 2015 r.

Kolejną decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. Starosta Kluczborski, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., postanowił, po wznowieniu postępowania, uchylić decyzję ostateczną Starosty Kluczborskiego z dnia 3 września 2014r. w sprawie uznania za osobę bezrobotną oraz uchylić decyzję ostateczną tegoż organu z dnia 23 marca 2015 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 marca 2015 r. i orzekł na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o odmowie uznania K. M. za osobę bezrobotną z dniem 3 września 2014 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że z zaświadczenia złożonego przez stronę o zatrudnieniu w Spółce B wynika, iż w dacie rejestracji była ona zatrudniona na umowę zlecenie, której termin upływał 5 września 2014 r. To oznacza, iż w dacie rejestracji nie spełniała warunku niezatrudnienia i niewykonywania innej pracy zarobkowej o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Kolejną decyzją z dnia 20 lipca 2017 r. Starosta Kluczborski, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 K.p.a., postanowił wznowić z urzędu postępowanie w sprawie przyznania stronie prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od 1 października 2014 r. zakończonej decyzją z dnia 17 września 2014 r. oraz w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 1 stycznia 2015r. zakończonej decyzją z dnia 9 stycznia 2015r.

Następnie decyzją z dnia 28 lipca 2017 r. Starosta Kluczborski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. postanowił, po wznowieniu postępowania, uchylić decyzję ostateczną tegoż organu z dnia 17 września 2014 r. w sprawie przyznania prawa do stypendium od dnia 1 października 2014 r. oraz uchylić decyzję ostateczną z dnia 9 stycznia 2015r. w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 1 stycznia 2015r. i jednocześnie orzekł na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit b, art. 53 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o odmowie przyznania K. M. prawa do stypendium w okresie od 1 października do 31 grudnia 2014 r.

W odwołaniu od tej decyzji, K. M. wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie art. 76 ust. 2 ustawy przez brak wskazania jakimi przesłankami kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 11, art. 77 i art. 107 "Kodeksu postępowania cywilnego" (winno być Kodeksu postępowania administracyjnego- przypis Sądu).

Uzasadniając odwołanie strona podniosła, iż w dniu 3 września 2014 r. pisemnym oświadczeniem rozwiązała w trybie natychmiastowym umowę zlecenie z firmą B i od końca sierpnia 2014 r. nie wykonywała na jej podstawie żadnych czynności, ani nie uzyskała jakichkolwiek dochodów, co wprost wynikało z przedłożonego zaświadczenia z dnia 31 maja 2017 r. złożonego w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Dlatego rejestrując się 3 września 2014 r. złożyła oświadczenie, że nie jest zatrudniona. Nikt też nie pouczył jej, że mimo braku świadczenia pracy i uzyskiwania zarobków po 1 września 2014 r. powinna zgłosić, że pozostaje stroną umowy zlecenie i ma to taki sam skutek, jak wykonywanie usług lub świadczenia pracy o charakterze zarobkowym. Odwołała się do kilku orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, które jej zdaniem przesądzają zasadność odwołania.

Wojewoda Opolski wskazaną na wstępie decyzją z 8 września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy odwołując się do opisanych wyżej czynności strony i decyzji wydawanych przez Starostę Kluczborskiego od daty zarejestrowania K. M. w dniu 3 września 2014 r. do wydania zaskarżonego aktu z 28 lipca 2017 r. Dalej Wojewoda powołał przepis ustawy mający w sprawie zastosowanie, w szczególności podnosząc, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny to osoba (...), niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z powyższego wynika, że ustawodawca wyłączył możliwość posiadania statusu bezrobotnego przez osobę, która wykonuje pracę lub świadczy usługi np. na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia.

Zaznaczył, że strona była pouczona o przesłankach umożliwiających posiadanie statusu bezrobotnej, co potwierdziła w dniu rejestracji, tj. 3 września 2014r. własnoręcznym podpisem pod treścią oświadczenia bezrobotnego (część "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego)

W myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełniła warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Wykonując pracę na podstawie umowy zlecenia od 14 sierpnia 2014 r. do 5 września 2014 r. K. M. nie spełniała warunków umożliwiających nabycie statusu osoby bezrobotnej. Z tych względów Starosta Kluczborski decyzją z 14 czerwca 2017 r. uchylił decyzję o przyznaniu statusu bezrobotnego z dniem 3 września 2014 r. oraz orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 3 września 2014 r. Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania, stała się ona ostateczna.

Ponadto organ odwoławczy powołał się na podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., podnosząc, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

K. M. wykonując pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej do 5 września 2014 r. nie spełniała warunków umożliwiających uznanie za osobę bezrobotną w dniu 3 września 2014 r. i tym samym nabycie prawa do stypendium z tytułu odbywanego stażu.

Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wznowienia postępowania odnośnie do przyznania stronie prawa do stypendium z tytułu odbywanego stażu od dnia 1 października 2014 r. i utraty prawa do stypendium z dniem 1 stycznia 2015 r., a następnie uchylenie tych decyzji i orzeczenia o odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie od 1 października do 31 grudnia 2014 r.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody Opolskiego K. M. zarzuciła naruszenie art. 76 ust. 2 ustawy i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji I instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, który to wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił prawomocnym postanowieniem z dnia 30 października 2017 r. ( karta 12 akt sądowych).

W uzasadnieniu skargi K. M. podniosła ten sam zarzut co w odwołaniu, iż w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, czyli w dniu 3 września 2014 r., nie była zatrudniona i nie osiągała żadnych dochodów z umowy zlecenia zawartej do 5 września 2014 r., gdyż umowę tą skutecznie wypowiedziała przed rejestracją jako osoba bezrobotna. Odwołała się także ponownie do jej zdaniem analogicznych spraw rozpoznanych przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne wymienione w skardze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do wydania decyzji autokontrolnej uwzględniającej skargę.

Na rozprawie skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski skargi podkreślając ponownie, że nie tylko w chwili rozpoczęcia stażu, ale także w dniu rejestracji w organie zatrudnienia była bezrobotna i nie wykonywała żadnego zajęcia zarobkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu .

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz .2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) dalej w skrócie : "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (nie mającym tu zastosowania).

Oceniając skargę w granicach tak określonej kognicji sądu administracyjnego, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy co skutkowałoby uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Na wstępie należy odwołać się do treści przepisów regulujących status bezrobotnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotny - to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. h, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...).

Na podstawie art. 9 pkt 14 ustawy do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o:

a) uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego,

b) przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów,

c) obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych finansowanych z Funduszu Pracy,

d) odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, należności z tytułu zwrotu refundacji lub przyznanych jednorazowo środków, o których mowa w art. 46, oraz innych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy, o których mowa w art. 76 ust. 7a.

W myśl art. 33 ust. 1 i 2 ustawy powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który:

1. nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 (...).

Na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy(...).

Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje ( art. 53 ust. 6).

W myśl art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

2. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (....).

Niezależnie od powyższych regulacji powołać trzeba przepisy proceduralne, gdyż rozstrzygnięcie zaskarżone przez skarżącą wydano po przeprowadzeniu nadzwyczajnej procedury administracyjnej jaką jest wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostatecznie zakończonej. Nie jest to jednak tryb, przy pomocy którego można wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych w ustawie procesowej i po spełnieniu określonych w niej warunków.

Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. i związane są one z wadliwością postępowania. Z tego powodu, skutkiem ich zaistnienia, jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.

Celem postępowania wznowieniowego jest w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

Podkreślić przy tym trzeba, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej i dlatego przepisy regulujące ten tryb wymagają stosowania wykładni ścieśniającej.

Postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w pkt 1-8 art. 145 § 1 K.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Stosownie do art. 151 § 1 K.p.a., w zależności od stwierdzenia przez organ istnienia lub nie podstaw określonych w art. 145 § 1 K.p.a., postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (pkt 1) bądź uchyleniem tej decyzji i wydaniem nowej rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2), ewentualnie decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (§ 2 art. 151 K.p.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 149 K.p.a., wszczęcie z urzędu trybu wznowieniowego wymaga wydania przez właściwy organ postanowienia (§ 1), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, jako przesłanka wznowienia, muszą istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., II GSK 986/09 dostępny w CBOSA na stronie NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Dlatego art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję".

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji dochował wymogu formalnego związanego z prawidłowym wszczęciem omawianego postępowania, gdyż postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. wznowił z urzędu postępowania w sprawie opisanych wcześniej decyzji ostatecznych z dnia 3 września 2014 r. o uznaniu K. M. za osobę bezrobotną i z dnia 23 marca 2015 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej. Organ ten uznał bowiem, że ujawnienie - dopiero po wydaniu decyzji w sprawie przyznania stypendium - faktu pozostawania skarżącej w zatrudnieniu w okresie od dnia 16 sierpnia 2014 r. do dnia 5 września 2014 r. stanowiło przesłankę uzasadniającą wznowienie przedmiotowego postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., czyli nową istotną okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję. Prawidłowo organ zastosował art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ uchylając ww. decyzje rozstrzygnął jednocześnie o istocie sprawy.

Ponadto organ dochował wymogu formalnego związanego z prawidłowym wszczęciem postępowania w sprawie przyznania prawa do stypendium decyzją z dnia 17 września 2014 r. oraz w sprawie utraty prawa do stypendium decyzją z dnia 9 stycznia 2015 r. ,po czym zaskarżoną decyzją z 28 lipca 2017 r. uchylił oba te akty i orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa do stypendium w okresie od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2014 r.

Organy obu instancji zasadnie wskazały, że pominięcie przez stronę w przedłożonych przy rejestracji dokumentach umowy zlecenia ze Spółką B zawartej na okres od 16 sierpnia 2014 r. do 5 września 2014 r. spowodowało, iż organ zakwalifikował K. M. jako osobę spełniającą warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy uprawniające do nabycia statusu osoby bezrobotnej.

W tym miejscu należy odwołać się do zacytowanej wyżej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz art. 53 ust. 1 ustawy. W związku z ich brzmieniem nie ulega wątpliwości, że do odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium może być skierowana tylko osoba bezrobotna.

W konsekwencji utrata statusu osoby bezrobotnej oznacza utratę wszelkich związanych z tym świadczeń, oraz możliwości korzystania z instytucji przewidzianych w ustawie, do których należą środki wspierania i aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, w tym odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium.

Kluczowe w powołanej definicji jest użycie sformułowania "osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej". Niespełnienie tej przesłanki pociąga za sobą konsekwencję w postaci odmowy zarejestrowania jako osoby bezrobotnej bądź też stanowi przesłankę utraty tego statusu.

W rozpatrywanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, iż wykazała rozwiązanie umowy zlecenia z dniem 3 września 2014 r. Przeczy temu treść zaświadczenia Spółki B wystawionego 31 maja 2017 r., które zresztą potwierdza, że przesłane przez stronę pismo z 3 września 2014 r. wbrew jej zamiarom nie spowodowało natychmiastowego rozwiązania umowy np. za porozumieniem stron i zleceniodawca przyjmował jako dzień ustania umowy 5 września 2014 r.

Przeszkodą w posiadaniu statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie w zatrudnieniu lub wykonywanie innej pracy zarobkowej, ta okoliczność nie wynikała z dokumentów złożonych przez stronę przy rejestracji. Powzięcie o niej wiadomości przez organ w terminie późniejszym oznacza nową okoliczność, nieznaną wcześniej organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Taka sytuacja uprawniała do wydania decyzji, po wznowieniu postępowania z urzędu, o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 3 września 2014 r., a gdy decyzja stała się w tym przedmiocie ostateczna do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie przyznania prawa do stypendium i w konsekwencji odmowie przyznania stypendium w okresie od 1 października do 31 grudnia 2014 r.

Należy także zauważyć, że wbrew zarzutom skargi zaskarżone decyzje Wojewody Opolskiego i Starosty Kluczborskiego nie zostały wydane na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy, gdyż organ nie wdrożył jeszcze postępowania opartego na przepisie art. 9 pkt 14 lit. c ustawy dotyczącego uznania świadczenia za nienależne oraz jego zwrotu. Organy obu instancji nie powołały w podstawie rozstrzygnięcia art. 76 ust. 2 ustawy, gdyż go nie stosowały.

Powołane wyżej przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie przesądzają poszczególne etapy postępowania z udziałem osoby bezrobotnej od momentu nadania statusu bezrobotnego po przyznanie stypendium w razie skierowania na staż. W konsekwencji te same etapy postępowania zakończone decyzjami administracyjnymi muszą zostać wznowione, o ile wyjdą na jaw, np. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i dopiero wówczas po orzeczeniu odmowy przyznania prawa do stypendium organ administracji może przystąpić do procedury uregulowanej w art. 76 ustawy.

Ponadto wbrew twierdzeniom strony zawartym w uzasadnieniu skargi zacytowane tam wyroki sądów administracyjnych nie uzasadniają odmiennej oceny skargi niż wyżej dokonana. Przede wszystkim cytowany wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Go 797/14) uwzględniający skargę został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2016 r. (sygn. akt OSK 619/15) a skargę bezrobotnego oddalono nie podzielając jego argumentacji.

W wyroku z dnia 8 czerwca 2016 r. ( sygn. akt III SA/Kr 36/16) WSA w Krakowie uchylając decyzję o przyznaniu statusu bezrobotnego zakwestionował prawidłowość pouczenia przy rejestracji.

W orzeczeniu z dnia 13 maja 2015 r. WSA w Poznaniu ( sygn. akt IV SA/Po 1359/14 ) uchylenie decyzji organu zatrudnienia było konsekwencją braku rozważenia, czy sędziowanie w zawodach kolarskich, za które strona otrzymała dietę i zwrot kosztów przejazdu było podjęciem pracy zarobkowej.

Wreszcie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r. ( sygn. akt III SA/Lu 1137/15 ) WSA w Lublinie uchylił decyzję Wojewody Lubelskiego, lecz wydaną już po uruchomieniu procedury z art. 76 ustawy w sytuacji, gdy wcześniej orzeczono o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej, o uchyleniu decyzji przyznającej prawo do stypendium i odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu i kolejno o zwrocie nienależnie pobranego stypendium.

Analiza powołanych orzeczeń dowodzi, że dotyczą one odmiennych od sytuacji skarżącej stanów faktycznych albo innego etapu postępowania opartego na przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy.

Wobec powyższego skarga K. M. na podstawie art. 151 P.p.s.a. musiała zostać oddalona.

Końcowo dodać można, że przejawiające się tak w postępowaniu administracyjnym , jak i sądowym (w postępowaniu incydentalnym zainicjowanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji), żądanie umorzenia stypendium pobranego w okresie odbywania stażu , może zostać na wniosek strony rozstrzygnięte przez organ administracyjny dopiero po uruchomieniu procedury przewidzianej w art. 76 ustawy. Takie żądanie składane na obecnym etapie postępowania jest po prostu przedwczesne.