Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 257/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel - Ziaja ( spr.) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Wojewody z dnia 18.12.2000r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. H. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].11.1999 r. znak: [...] Starosta Powiatu na podstawie art. 28 i 33 ust 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 prawa budowlanego oraz art. 104k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dla T. P. na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym położnym na działce nr 1 przy ul. [...] w S.

Postanowieniem z dnia 15.02.2000 r. znak: [...] postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji zostało wznowione na żądanie R. H., który jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu,

Decyzją z dnia [...].03.2000 r. znak: [...] Starosta Powiatu po wznowieniu postępowania uchylił decyzję z dnia [...].11.1999 r. znak: [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i odmówił pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że wyjaśniono w toku postępowania stan własności nieruchomości i stwierdzono brak zgody współwłaściciela R. H. na przedmiotową inwestycję.

Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania T. P. decyzją z dnia [...].05.2000 r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stwierdzając że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę; że zakres robót objętych wnioskiem T. P. o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej nie przekracza granic zwykłego zarządu, zwłaszcza, że już istnieje w przedmiotowym budynku przyłącze i instalacja gazowa.. Projektowana instalacja wewnętrzna ma na celu tylko doprowadzenie gazu do innych pomieszczeń budynku. W świetle przepisów kodeksu cywilnego art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli wyznaczona wielkością udziałów w rzeczy wspólnej. W postępowaniu wznowieniowym nie brał udziału bez własnej winy, jako strona M. H. - współwłaściciel Vi nieruchomości i przez to nie mógł się on wypowiedzieć odnośnie wymaganej zgody na budowę instalacji. Przy wyrażonej już zgodzie współwłaścicieli połowy nieruchomości (H. P. i J. T.) zachodzi konieczność uzyskania stanowiska M. H., czy wyraża on zgodę na przedmiotową inwestycję. Od jego stanowiska zależeć będzie wynik sprawy.

Decyzją z dn. [...].10.2000 r. Starosta Powiatu na postawie art. 151 par l pkt. l oraz art. 104 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].11.1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Z motywów decyzji wynika, że inwestor T. P. uzyskał zgodę na inwestycje od współwłaścicieli, mających - udziałów, co wystarcza do udzielenia pozwolenia na planowaną inwestycje. Bowiem zakres objętych nią robót nie przekracza granic zwykłego zarządu. W takim przypadku nie było potrzeby uchylenia decyzji dotychczasowej.

Decyzją z dnia [...].12.2000 r. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania R. H., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej i rozstrzygnięcia, i w tym zakresie napodst. art. 151 par.. 2 w zw. z art. 146 par 2 k.p.a. stwierdził; że decyzja Starosty Powiatu zatwierdzająca projekt budowlany i wydająca dla T. P. pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jednakże nie podlega ona uchyleniu, gdyż mogłaby zapaść wyłącznie decyzja, odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał iż skoro decyzja w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej, to zgodnie z przepisem art. 146 par 2 k.p.a. nie uchyla się dotyczasowej decyzji. Organ w takim przypadku winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Ponieważ jest zgoda większości współwłaścicieli na realizację przedmiotowej inwestycji, przeto organ I instancji dokonał prawidłowej oceny, co do meritum sprawy w oparciu o przepis art. 151 par 1 k.p.a.. Jednakże należało decyzję skorygować przy zastosowaniu przepisu art. 146 par 2 k.p.a. i związku z czym orzec, jak w osnowie decyzji.

We wniesionej od tej decyzji skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący R. H. domagając się jej uchylenia, powtórzył zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji organu I Instancji, a w szczególności, że nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym gdyż T. P. zataił fakt, że jest on współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, że; przez uczestników postępowania zostały złożone fałszywe oświadczenia jakoby T. P. i J. T. byli jedynymi spadkobiercami po zmarłych właścicielach nieruchomości W. i S. małż. H. oraz, że jedynym właścicielem przyłącza gazowego jest B. T., mąż J. T. Podczas gdy T. P. nie jest ani spadkobiercą, ani współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, a jego matka H. P. nie posiada jeszcze pełnych praw do tej nieruchomości. Decyzja została wydana z naruszeniem prawa budowlanego, cywilnego i administracyjnego, w oparciu o fałszywe dane i nieodpowiednie sfałszowane dokumenty, które nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia zwłaszcza, że nadal nie wyraża on zgody na planowaną instalację.

Skarżący też podniósł, że to właśnie on jest jedynym właścicielem przyłącza gazowego ponieważ wykonał je na podstawie pełnej dokumentacji imiennej i pozwolenia wydanego dla niego przez Urząd Miejski w S. i sam ją sfinansował. Prowadzi ona przez wydzieloną geodezyjnie działkę 2 do jego domu, który również wybudował w latach 70 -tych XX w. za zgodą rodziców ze swoich własnych środków finansowych. Konieczna jest zatem jego zgoda na przyłączenie wewnętrznej instalacji gazowej do istniejącego przyłącza.

W odpowiedzi skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w osnowie decyzji i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że sprawa własności została wyjaśniona. Współwłaścicielami działek nr 1 i 2 położonych w S. są: H. P., J. T., M. H. i R. H., a inwestor T. P. dysponuje zgodą trojga z wymienionych współwłaścicieli, a zatem wymaganą zgodę większości. Jeśli zaś idzie o zarzut skargi dotyczący fałszywości złożonych oświadczeń przez pozostałych współwłaścicieli działki, to sprawa badania autentyczności oświadczeń nie należy do kompetencji organów administracji architektoniczne - budowlanej.

Sąd zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153, poz. 1271/-sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądy Administracyjnego przed dniem 1.01.2002 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Skardze nie można odmówić słuszności.

Mimo długotrwałego postępowanie nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia w sprawie., a w szczególności nie ustalono dotychczas, czy inwestor T. P. legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Przepis art. 32 ust. 4 pkt. 2 prawa budowlanego, - ustawa z dnia 7. 07. 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji - stanowił, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

T. P. do wniosku o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym położonym w S. przy ul. [...] dz. nr 1, jako dowód stwierdzający jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane załączył oświadczenie z dnia 4.11.1999 r., pod którym znajduje się jego podpis i J. T., a z którego treści wynika, że wraz z J. T. są oni jedynymi spadkobiercami i zarządzającymi działką i mieszkaniem przy ul. [...] po zmarłych właścicielach W. i S. H. Zaś z dołączonego wypisu z rejestru gruntów wynika, że jako współwłaściciele działek 1 i 2 figurują spadkodawcy S. i W. małż. H.

W postępowaniu wznowieniowym został ujawniony odmienny stan własności przedmiotowej nieruchomości od deklarowanego w oświadczeniu wspólnym inwestora T. P. i J. T. Okazało się, że inwestor nie jest spadkobiercą S. i W. małż. H., a J. T. nie jest z tytułu spadkobrania jedyną właścicielką przedmiotowej nieruchomości, a także nie są oni jej zarządcami, a w każdym razie brak na tą. okoliczność dowodów w postaci pełnomocnictw lub umowy o ustanowieniu zarządu (zarząd umowny), bądź postanowienie sądu o wyznaczeniu zarządcy (zarząd sądowy).

Z odpisu księgi wieczystej Nr Kw. [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, iż jako właściciele są w niej ujawnieni S. i W. H. na zasadach wspólności ustawowej. Natomiast z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].08.1996 r., sygn. akt [...], w przedmiocie stwierdzenie nabycia praw do spadku wynika, że; spadek po S. H. i W. H. nabyły z mocy ustawy ich dzieci a to: M. H., H. P., J. T. i R. H. po % każde z nich.

W tej sytuacji tylko wymienieni spadkobiercy stali się współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w częściach odpowiadających ich udziałom w spadku.

Trafnie organy orzekające stwierdziły, że budowa instalacji gazowej wewnętrznej w części budynku stron jest czynnością zwykłego zarządu. W sytuacji gdy brak jest zarządcy nieruchomości, do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną konieczna jest zgoda większości współwłaścicieli (art. 201 k.c.), którą oblicza się według wielkości ich udziałów, (art. 204 k.c.)

Inwestor musiał więc wykazując prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedstawić stosowne oświadczenia większości współwłaścicieli zawierające wyrażaną w sposób jednoznaczny zgodę na zamierzoną inwestycje, która miała być objęta pozwoleniem wydanym przez właściwy organ, niezależnie od uzyskania przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów stosownie do wymogu art. 32 ust. 1 p. budowlanego.

Trzeba stwierdzić, że tylko dwa oświadczenia znajdujące się w aktach nie budzą zastrzeżeń w swojej treści, co do wyrażonej zgody na inwestycję w przedmiotowej nieruchomości a to, M. H. i H. P. (matki inwestora). Nie można tego stwierdzić w odniesieniu do znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia J. T. i B. T. z dnia 2.11.1999 r. Niezależnie od wyżej omówionego wspólnego oświadczenia inwestora T. P. i J. T. Jako jedynych spadkobierców i zarządców nieruchomości", inwestor przedłożył wspólne oświadczenie J. T. i B. T., z którego wynika, że są oni właścicielami budynku mieszkalnego (bez określenia jego miejsca położenia lub adresu) i zezwalają "na przeprowadzenie gazu po ścianach (ich) budynku". Takie oświadczenie wymienionych właścicieli bliżej nieokreślonej nieruchomości (budynku) bez wskazania adresu i lokalizacji budowy nie daje inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością położoną w S. przy ul. [...], na cele budowlane. Tym samym nie można było przyjąć, że uzyskał on zgodę większości współwłaścicieli, i stosownie do wymogu art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt lip. budowlanego - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania pozwolenia - wykazał swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, że brak było koniecznej, ustawowej przesłanki przewidzinej tym przepisem do wydania pozwolenia inwestorowi na budowę przedmiotowej instalacji gazowej.

Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywał obowiązek należytego wyjaśnienia sprawy, a także zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy J. T. niebyła wezwana na rozprawę przeprowadzoną po wznowieniu postępowania w dniu 9. 03. 2000 r. w celu wyjaśnienia jej stanowiska w sprawie, mimo oczywiście sprzecznych jej oświadczeń i pozostających w rażącej sprzeczności z innymi dowodami. Skoro w świetle przywołanego postanowienia Sądu Rejonowego w S. o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, znany jest krąg spadkobierców małż. H., a tym samym obecnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, to koniecznym jest uzyskanie stanowiska współwłaścicielki J. T.; czy wyraża ona zgodę na planowaną inwestycje. Należy więc w tym zakresie uzupełnić postępowanie. Dopiero po uzyskaniu stanowiska J. T. będzie można dokonać prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Podniesiona przez skarżącego kwestia rozliczeń między współwłaścicielami z tytułu nakładów poniesionych na nieruchomość należącą do masy spadkowej nie należy do drogi postępowania administracyjnego. Tego rodzaju roszczenia mogą być wysuwane w postępowaniu cywilnym o dział spadku przed sądami powszechnymi. .

Skoro dotychczas kwestia dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora nie została wyjaśniona, to decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jako wydane przedwcześnie należało uchylić.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd wobec stwierdzenia naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego, art. 10 i 77 k.p.a. orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 ust. l pkt. l lit. "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. .