Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 597/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.8, art. 11, art. 39
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: par 19 pkt 1 i par 21 ust. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 597/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Krystyna Kutzner (spr.), Sędziowie: WSA Bożenna Blitek, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r., spraw ze skarg A. N. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2018 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata Ł. C. kwotę 720 zł (słownie: siedemset dwadzieścia złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, niżej wymienionymi decyzjami z dnia 16 kwietnia 2018 r.:

1. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., znak: [...] orzekającą o przyznaniu A. N. – dalej "skarżąca" - świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w kwocie 190 zł na miesiąc styczeń 2018 r;

2. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., znak: [...] orzekającą o przyznaniu skarżącej - świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w kwocie 300 zł na miesiąc luty 2018 r;

3. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., znak: [...] orzekającą o przyznaniu skarżącej - świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w kwocie 300 zł na miesiąc marzec 2018 r.

Biorcami ww. świadczeń byli skarżąca i jej syn.

Podstawę prawną powyższych decyzji stanowiły m.in. przepisy art. 4, art. 7, art. 8, art. 39 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2017.1769) oraz § 7 Uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania .

Zaskarżone decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organy:

Na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej Prezydent Miasta ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem; znajduje się w trudnej sytuacji bytowej oraz dochodowej i nie jest w stanie samodzielnie zapewnić żywości na przygotowanie jednego posiłku dziennie. Organ ustalił, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej nie przekracza kwoty 150% kryterium dochodowego.

Wobec tego , że skarżąca spełniła przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanej pomocy , przyznał tę pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla dwóch osób tj. dla skarżącej i jej syna na miesiąc styczeń , luty i marzec 2018r.

W uzasadnieniach decyzji organ poinformował skarżącą , że dalsza pomoc na kolejne miesiące będzie uzależniona od współpracy skarżącej z organem pomocy społecznej , w szczególności od wywiązania się skarżącej z zobowiązania złożenia dokumentacji medycznej w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności oraz podjęcia zatrudnienia.

W odwołaniu od powyższych decyzji skarżąca podniosła, że niezrozumiały jest dla niej fakt, iż za miesiąc styczeń przyznano jej świadczenie w wysokości 190 zł, podczas gdy w następnych miesiącach, tj. w lutym i marcu przyznano świadczenie w wysokości 300 zł.

Odnośnie współpracy z organem pomocy społecznej skarżąca stwierdziła, że nie prawdą jest, aby odmówiła zawarcia kontraktu socjalnego lub podjęcia zatrudnienia. Skarżąca podniosła , że jest osobą niezdolną do pracy , co potwierdzają zaświadczenie lekarskie i w związku z tym została wyrejestrowana z urzędu pracy. Odnosząc się do kwestii zgromadzenia dokumentacji medycznej w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżąca wyjaśniła, że w dalszym ciągu czeka na zaplanowane badania celem ich przedłożenia komisji ds. orzekania o niepełnosprawności. Skarżąca wielokrotnie informowała organ , że jest w stałym leczeniu i diagnostyce, jednakże z uwagi na odległe terminy do lekarzy specjalistów, nie jest w stanie niezwłocznie dostarczyć niezbędnej dokumentacji medycznej do komisji .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżone decyzje podzieliło stanowisko organu I instancji zarówno w zakresie ustaleń faktycznych, jak i co do stanu prawnego, znajdującego zastosowanie w sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza brzmienie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Uznanie nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy , ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania. Zaskarżone decyzje oparte na powołanych w decyzji przepisach prawa oraz ustaleniach stanu faktycznego są prawidłowe, gdyż zostały wydane w ramach uznania administracyjnego, nie naruszając jednocześnie granic tego uznania.

Skarżąca spełnia kryterium dochodowe, od którego uzależniona jest pomoc społeczna w zakresie dożywiania i pomoc taką uzyskała.

Organ odwoławczy powtórzył za organem pierwszej instancji , że udzielenie pomocy na dalsze miesiące jest uzależnione od współpracy skarżącej z organem administracyjnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 11 ust. 2 ww. ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że skarżąca nie współpracuje z pracownikami socjalnymi, co miałby się przejawiać niedostarczeniem dokumentacji medycznej w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia niepełnosprawności w sytuacji, gdy nieprzedłożenie wskazanych dokumentów związane jest z oczekiwaniem na termin badań w placówkach medycznych oraz nie podjęcie przez skarżącą zatrudnienia (w sytuacji, gdy jest ona niezdolna do pracy - co wynika z jej zaświadczeń lekarskich),

- art. 7 k.p.a., tj. zasady prawy obiektywnej i praworządności poprzez niedokładne i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie przy tym słusznego interesu obywatela,

- art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej

- art. 30, 31, 32, 40 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonych.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i wniosło o ich oddalenie .

W uzupełnieniu skarg pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 6 września 2018r. zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie art.39 w związku z art.11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne przyjęcie , że skarżąca nie współpracuje z organem pomocy społecznej .

Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzjom odwoławczym naruszenie art.107 § 1 w związku z art.77 § 1 i 4 K.p.a poprzez przyjęcie , że po stronie skarżącej jest brak woli współpracy w celu poprawienia jej sytuacji bytowej podczas , gdy skarżąca niezwłocznie przedkłada wszystkie niezbędne dokumenty i aktywnie uczestniczy w kontaktach z pracownikami socjalnymi .

Wskazując na powyższe okoliczności pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz o przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Na rozprawie w dniu 20 września 2018r. pełnomocnik skarżącej oświadczył , że przedmiotem skarg są uzasadnienia zaskarżonych decyzji w zakresie ograniczenia na przyszłość przyznania skarżącej pomocy społecznej. I tak organ przyznał skarżącej zasiłek celowy od miesiąca kwietnia 2018r. na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie wyłącznie dla syna skarżącej. Decyzja organu odwoławczego w tej sprawie została zaskarżona do tut. Sądu.

Pełnomocnik oświadczył , że oczekiwaniem skarżącej jest uchylenie zaskarżonych decyzji w zakresie uzasadnienia i " wytyczne , iż brak jest podstaw do uznania , że skarżąca nie współpracuje z organem pomocy społecznej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego .

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że skargi nie zasługują na uwzględnienie , gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić , że w niniejszej sprawie Sąd dokonuje kontroli zaskarżonych decyzji w zakresie rozstrzygnięć organów pomocy społecznej , a zatem w zakresie przyznania zasiłków celowych na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dla skarżącej i jej syna na miesiąc styczeń , luty i marzec 2018r.

Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie , że skarżąca spełniała kryterium dochodowe , od którego uzależniona jest pomoc społeczna w zakresie dożywiania i zasiłki celowe na zakup żywności zostały skarżącej przyznane.

Na etapie postępowania odwoławczego skarżąca podniosła zarzut, że w decyzji dotyczącej miesiąca stycznia 2018r. organ przyznał jej zasiłek celowy w wysokości 190 zł podczas , gdy na miesiąc luty i marzec zasiłek ten został przyznany w kwocie po 300 zł . Organ pierwszej instancji wyjaśnił , że zasiłek celowy w miesiącu styczniu 2018r. został przyznany na 19 dni , a organ odwoławczy w swej decyzji wyjaśnił podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia. tj . wskazał art.106 ust.3 ustawy o pomocy społecznej dotyczący uprawnienia do świadczenia nie obejmującego pełnego miesiąca.

Co do pozostałych miesięcy tj. lutego i marca 2018r. skarżąca nie kwestionowała zasadności przyznanych zasiłków celowych , ani ich wysokości.

W związku z powyższym należy stwierdzić , że zaskarżone decyzje w zakresie faktu przyznania zasiłków celowych , jak i ich wysokości są zgodne z prawem i z tego powodu skargi zostały oddalone.

Istota skarg w rozpatrywanych sprawach dotyczy "zapowiedzi" organu pomocy społecznej o ograniczeniu tej pomocy na dalsze okresy z powodu braku współpracy skarżącej z pracownikami pomocy społecznej w zakresie rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej. Brak tej współpracy organy upatrują w niewywiązaniu się skarżącej z obowiązku dostarczenia stosownej dokumentacji medycznej w sprawie dotyczącej ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącej oraz w braku podjęcia przez nią pracy .

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skarg dotyczących nie tego , że zasiłki celowe zostały przyznane i w zasadnie nie ich wysokości , ale dotyczących uzasadnień w zakresie zapowiedzi ograniczenia przyznawanej pomocy społecznej na kolejne miesiące należy stwierdzić , że argumentacja skarg w tym zakresie nie mogła odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia uzasadnień w tej części. "Zapowiedź" , czy " uprzedzenie" o tym , jakie decyzje organ podejmie w przyszłości nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięć Sądu . "Zapowiedź" , czy " uprzedzenie" muszą przybrać formę władczego rozstrzygnięcia organu i tylko taka forma działania organu może być przedmiotem skutecznej kontroli Sądu .

Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej, organy pomocy społecznej zrealizowały swoją " zapowiedź" i wydały decyzję przyznającą skarżącej na miesiąc kwiecień 2018r. zasiłek celowy na zakup żywności , ale tylko dla syna . Ta decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego i to jest właściwa droga do kwestionowania działań organu.

W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.1302.) , orzekł jak w sentencji.

O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art.250 tej ustawy w związku z art.29 ust.1 ustawy z dnia z 26 maja 1982r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U.2015.615) , określając ich wysokości na podstawie § 19 pkt.1 i § 21 ust.1 pkt.1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714).