Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2034/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 art. 174 pkt 1 i 2 art. 124 par. 1 art .170 i 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 385/11 w sprawie ze skargi R.K. i M.K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 czerwca 2011 r. II SA/Po 385/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako "WSA") w Poznaniu oddalił wspólną skargę R.K. i M.K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok powyższy został wydany następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2005 r. Starosta Powiatu w Jarocinie zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.F. pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę budynku usługowo-biurowego (dobudowę zaplecza socjalno-składowego) na działkach nr ewid. 1 i 2 przy ul. G. w Ż.

Wyrokiem z 24 września 2008 r. II SA/Po 186/08 WSA w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] grudnia 2007 r. nr [...] wydaną w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji Starosty Powiatu w Jarocinie z [...] stycznia 2005 r.

Kolejnym wyrokiem z [...] grudnia 2009 r. II SA/Po 712/09 WSA w Poznaniu oddalił skargę R.K. i M.K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Jarocińskiego z [...] maja 2009 r. Nr [...] o odmowie uchylenia w warunkach wznowienia postępowania ostatecznej decyzji tego organu z [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenie pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 marca 2011 r. II OSK 520/10.

W podaniu z 28 kwietnia 2010 r. R.K. i M.K., działający przez pełnomocnika zawarli kolejne żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Jarocińskiego z [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, upatrując podstawy wznowienia w art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwana: "K.p.a."). Jako okoliczność faktyczną podano, że decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z [...] grudnia 2004 r. nr [...] o warunkach zabudowy, w oparciu o którą wydano ww. decyzję o pozwoleniu na budowę.

Rozpoznając powyższe podanie postanowieniem z 21 maja 2010 r. Starosta Powiatu w Jarocinie wznowił postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej własnej decyzji Nr [...] z [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na budowę. W ocenie Starosty wnioskodawcy nie dotrzymali pięcioletniego terminu do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania, o którym ma stanowić art. 146 § 1 K.p.a. Decyzja o pozwoleniu na budowę została doręczona organowi nadzoru budowlanego 19 kwietnia 2005 r., natomiast podanie o wznowienie zostało wniesione 28 kwietnia 2010 r. Ponadto wnioskodawcom w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę nie przysługiwał status strony. Okoliczność ta miała zostać przesądzona w poprzednio prowadzonym postępowaniu wznowieniowym, zakończonym decyzją Starosty z [...] maja 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2009 r.

Odwołanie od decyzji Starosty z [...] lipca 2010 r. wnieśli R.K i M.K., oboje reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 K.p.a., ponieważ nie stwierdzono w niej, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Wymieniona wada zaskarżonej decyzji ma uniemożliwiać stronom wszczęcie ewentualnego postępowania na podstawie art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania decyzją z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie wznowieniowe przed organem I instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego podstawową kwestią było ustalenie, czy wnioskodawcom przysługiwała czynna legitymacja procesowa (przymiot strony) do jego wniesienia, czy żądanie wznowienia zostało złożone w ustawowym terminie określonym w art. 148 i art. 145a § 2 K.p.a., oraz czy zawiera wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Następnie zwrócił uwagę, że w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę już raz toczyło się nadzwyczajne postępowanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wówczas Starosta Powiatu w Jarocinie po wznowieniu postępowania na żądanie R.K. i M.K. decyzją z [...] maja 2009 r. odmówił uchylenia własnej decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak u wnioskodawców przymiotu strony postępowania, a Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] sierpnia 2009 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie z [...] maja 2009 r. w mocy. Następnie WSA w Poznaniu wyrokiem z 16 grudnia 2009 r. II SA/Po 711/09 oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2009 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 marca 2011 r. II OSK 520/10 oddalił skargę kasacyjną R.K. i M.K. Mając na względzie powyższe Wojewoda stwierdził, że jeżeli z naruszeniem art. 147 K.p.a. wznowiono postępowanie administracyjne na żądanie osoby nie będącej stroną to powinno ono zostać następnie umorzone, także na etapie postępowania odwoławczego.

Od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2010 r. wspólną skargę do WSA w Poznaniu wnieśli reprezentowani przez pełnomocnika R.K. i M.K.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i bezpodstawne umorzenie postępowania oraz art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i pominięcie okoliczności, że wznowienie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne, a nie fakultatywne. W ocenie skarżących organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przyjmując, że rozbudowa budynku usługowo-biurowego na działce przeznaczonej pod budownictwo jednorodzinne nie będzie oddziaływać na należącą do nich nieruchomość sąsiednią, a więc na przysługujące im prawa rzeczowe. Przedmiot budowy wiązał się będzie z prowadzeniem intensywnej działalności gospodarczej, a przez to generował uciążliwe zapachy, spaliny, hałas. Może mieć także wpływ na możliwość zabudowy ich nieruchomości. Tymczasem obszar oddziaływania inwestycji został przez organy ustalony bez jakiegokolwiek uzasadnienia i ustalenia przepisów odrębnych, które mają wpływ na zakres tego obszaru. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z 17 listopada 2010 r. sąd I instancji zawiesił postępowanie w sprawie, w związku ze sprawą rozpoznawaną pod sygn. akt II SA/Po 712/09, dotyczącą skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2009 r. Postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z [...] maja 2011 r.

Oddalając skargę R.K. i M.K. wyrokiem II SA/Po 385/11 WSA w Poznaniu uznał, że zasadniczo skarżący sformułowali zarzuty dotyczące przysługiwania im we wznowionym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę statusu strony. Sąd I instancji podał, że stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., dalej zwana "Upb") stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a regulacja ta ma charakter szczególny wobec art. 28 K.p.a. Zgodnie z art. 3 ust. 20 Upb przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Mając na względzie powyższe sąd I instancji stwierdził, że przysługująca skarżącym własność działek sąsiadujących z terenem inwestycji nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania im statusu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a także w postępowaniu dotyczącym wznowienia takiego postępowania. Decydującą kwestią jest bowiem brak oddziaływania na nie inwestycji realizowanej przez A.F. Podnoszona przez skarżących możliwość powstawania uciążliwych zapachów oraz hałasu z inwestycji na działkach nr ewid. 1 i 2 pozbawiona była w ocenie Sądu doniosłości prawnej przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu. Opisane odczucia skarżących odnoszą się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamiać z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń w rozumieniu art. 3 pkt 20 Upb. O statusie strony postępowania nie mogą decydować takie skutki funkcjonowania inwestycji jak kurz, hałas, czy emisja spalin powodowana wzmożonym ruchem samochodowym. W postępowaniu administracyjnym wykazano, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora i nie ogranicza właścicieli sąsiadujących nieruchomości w zagospodarowaniu ich działek, a przez to nie narusza interesu prawnego właścicieli sąsiadujących nieruchomości oraz uzasadnionych interesów osób trzecich.

W tych okolicznościach WSA w Poznaniu uznał, że stanowisko organu odwoławczego o braku po stronie skarżących statusu strony było prawidłowe. Potwierdza to także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2011 r. II OSK 520/10 wydany w identycznym stanie faktycznym i odnoszący się do tego zagadnienia prawnego. Sąd I instancji uznał ponadto, że Wojewoda Wielkopolski prawidłowo rozstrzygnął o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzył postępowanie organu I instancji. Skoro bowiem skarżącym nie przysługiwał status strony we wznowionym postępowaniu to jego prowadzenie było bezprzedmiotowe. Dlatego, gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie pomimo istnienia przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie takie podlega następnie umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Skargę kasacyjną od wyroku z 16 czerwca 2011 r. wnieśli reprezentowani przez radcę prawnego R.K. i M.K., zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Powołując się na dyspozycję art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrokowi temu zarzucili naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, t.j. art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Upb w zw. z art. 31 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP, art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, art. 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2, art. 35 ust. 1 pkt 1 Upb, § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na popełnieniu błędu subsumcji, czyli na niewłaściwym uznaniu, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 105 § 1 K.p.a., tj. na nieprawidłowym ustaleniu braku interesu prawnego (przymiotu strony) skarżących R.K. i M.K. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-biurowego, co zobowiązywało WSA w Poznaniu do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie jej oddalenia,

II. przepisów postępowania:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Upb oraz art. 28 i art. 105 § 1 K.p.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, która nie odpowiadała prawu,

2. art. 145 § 1 pkt 2 i art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 157 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na niedostrzeżeniu, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-biurowego na terenie do tego nieprzeznaczonym została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

3. art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 77 i 80 K.p.a. polegające na niedostrzeżeniu braku ustalenia przez organy przepisów odrębnych, a przez to obszaru oddziaływania obiektu - stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji braku dokonania prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normy przepisów K.p.a. i Upb,

4. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez niedostrzeżenie i przemilczenie naruszenia prawa przez organy administracji publicznej, co świadczy o zaniechaniu lub niewłaściwej realizacji funkcji kontrolnej sądu,

5. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne oddalenie skargi, zamiast jej uwzględniania na podstawie art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W motywach skargi kasacyjnej ponownie zwrócono uwagę na możliwe wystąpienie w związku z przedmiotową inwestycją intensywnych i uciążliwych zapachów i hałasu, ponieważ sprawa dotyczy obiektu wykorzystywanego na potrzeby działalności gospodarczej, a także ograniczenia w zabudowie własnej działki. Interes prawny skarżących wynikać ma m.in. z powołanych w zarzucie kasacyjnym przepisów prawa. W ocenie skarżących kasacyjnie rolą organów było ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają w konkretnej sytuacji ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości z uwagi na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu. Tymczasem w toku postępowań administracyjnych organy miały nie analizować, w jaki sposób inwestycja wpłynie na otoczenie. Nie przywołały żadnego przepisu, na podstawie którego określiły obszar oddziaływania obiektu. Nie poddały także analizie jakichkolwiek warunków technicznych i wymagań dla obiektów takich jak budynki usługowo - biurowe np. w sferze parkowania (placów postojowych i manewrowych). Brak wyjaśnienia tych okoliczności stanowił o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 K.p.a., czego WSA w Poznaniu nie dostrzegł z urzędu.

Skarżący kasacyjnie zwrócili także uwagę, że obecnie inwestor przystąpił już do użytkowania obiektu, z którym związany jest przenikliwy hałas powodowany ruchem samochodów ciężarowych, załadunkiem i wyładunkiem towarów. Oddziaływanie to nie zostało zamknięte w granicach działek inwestora. Ponadto, budynek usługowo-biurowy nie może stanowić obiektu zabudowy rzemieślniczej, ponieważ działalność handlowa nie stanowi rzemiosła w rozumieniu ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 92 z późn. zm.). Dlatego decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana na nieważnej decyzji o warunkach zabudowy, także powinna zostać uznana za nieważną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej Ppsa), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej powołano się na obie przesłanki jej wniesienia, tj. zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego mającego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenie przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasator powołał szereg przepisów, których naruszenia miałby się dopuścić sąd I instancji, jednak istota sprawy administracyjnej sprowadzała się do tego, czy skarżącym kasacyjnie – R.K. i M.K. przysługiwał przymiot strony postępowania. Ten przymiot miał skarżących kasacyjnie legitymować do domagania się w trybie wznowienia postępowania uchylenia decyzji Starosty Powiatu w Jarocinie z [...] stycznia 2005 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-biurowego. Orzekający w sprawie Wojewoda Wielkopolski uchylając decyzję Starosty Powiatu w Jarocinie z [...] lipca 2010 r. i umarzając wznowione przez ten organ postępowanie uznał, że R.K. i M.K. nie przysługuje przymiot strony postępowania, a stanowisko to podzielił WSA w Poznaniu oddalając wyrokiem II SA/Po 385/11 ich skargę. To stanowisko jest kwestionowane skargą kasacyjną.

Podkreślić należy, że dla oceny zasadności skargi kasacyjnej podstawowe znaczenie mają treść i wywody zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2011 r. II OSK 520/10. Wyrokiem tym oddalono skargę kasacyjną R.K. i M.K. od wyroku WSA w Poznaniu z 16 grudnia 2009 r. II SA/Po 7121/09 oddalającego ich skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W wyroku II OSK 520/10 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do pojęcia strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, dokonał wykładni art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 Upb w zw. z art. 28 K.p.a. na tle stanu faktycznego sprawy związanego z udzieleniem A.F. pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-biurowego na dz. nr 1 i 2 w miejscowości Ż. Naczelny Sąd Administracyjny wówczas orzekający uznał za prawidłowe stanowisko WSA w Poznaniu wyrażone w zakresie braku interesu prawnego, a w konsekwencji braku statusu strony u R.K. i M.K. w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego udzieleniem pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-biurowego na dz. nr 1 i 2w Ż.

W myśl art. 170 Ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei art. 190 Ppsa określa, że "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Wprawdzie wyrok II OSK 520/10 nie miał charakteru kasacyjnego względem wówczas skarżonego wyroku WSA w Poznaniu, niemniej w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie obecnie orzekającym, uwzględnienie zarzutów skargi kasacyjnej od wyroku II SA/Po 385/11 oznaczałoby w istocie odejście od związania wykładnią prawa w aspekcie przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym u R.K. i M.K. dokonaną wyrokiem II OSK 520/10. W ślad za wykładnią prawa dokonaną w/w wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjąć należy, że skarżącym kasacyjnie nie przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-biurowego na dz. nr 1 i 2 w Ż. Nie byli zatem skarżący kasacyjnie również legitymowani do skutecznego uruchomienia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, wieczyści użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (por. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Skoro w cyt. wyroku II OSK 520/10 Naczelny Sąd Administracyjny wykluczył, aby skarżący kasacyjnie byli uprawnieni do domagania się wznowienia postępowania z powołaniem się na dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to tym samym nie są legitymowani do domagania się wznowienia na podstawie odrębnej przesłanki wznowieniowej, jako strony tego postępowania. Oznacza to w rezultacie, że sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] sierpnia 2010 r., który uchylił decyzję organu I instancji i umorzył wszczęte przez ten organ postępowanie wznowieniowe. To stwierdzenie powoduje, że nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia przez sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 Ppsa, a także zarzuty naruszenia art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 Upb, art. 28 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. Z tych samych powodów nietrafny jest zarzut naruszenia przez WSA w Poznaniu art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. art. 7, 77 i 80 K.p.a. Wobec faktu, że Prawo budowlane (Upb) w art. 28 ust. 2 określa krąg stron w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, to tym samym wyznacza również krąg stron w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę. Z tych względów zarzut naruszenia przepisów art. 140 i 144 kodeksu cywilnego w aspekcie odmówienia skarżącym kasacyjnie przymiotu stron w sprawie administracyjnej poddanej kontroli sądu I instancji musi zostać uznany za chybiony. Cyt. przepisy stanowią odpowiednio, iż "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą", oraz "Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Cyt. przepisy, aby mogły być uznane za dające podstawę do wywodzenia o istnieniu przymiotu strony, w realiach sprawy musiałyby zostać powiązane z art. 28 ust. 2 Upb.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa polegający na tym, że sąd I instancji nie dostrzec miał, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielająca pozwolenie na budowę miała zostać podjęta z rażącym naruszeniem prawa. "Rażące naruszenie prawa" jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Przedmiotem kontroli sądu I instancji była decyzja organu odwoławczego podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. wydana w sprawie wznowieniowej. Sąd I instancji nie mógł przeto orzekać w przedmiocie stwierdzenia nieważności źródłowej decyzji Starosty Powiatu w Jarocinie z [...] stycznia 2005 r., albowiem wykroczyłby w ten sposób poza granice danej sprawy. Wskazany przez kasatora przepis stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Skoro jednak kontroli sądu I instancji poddano decyzję, w której przyjęto brak legitymacji strony u wnioskujących o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, i WSA w Poznaniu ocenę tę podzielił, to wszelkiego rodzaju zarzuty wobec legalności źródłowej decyzji ostatecznej nie mogły być uwzględnione przez orzekający w sprawie wojewódzki sąd administracyjny.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Cyt. przepis określa wymogi uzasadnienia wyroku, które powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie te elementy znajdują się w uzasadnieniu skarżonego kasacyjnie wyroku. Gdy chodzi o sformułowany przy tym akcesoryjnie zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1569 ze zm.) to ograniczony on został do stwierdzenia zaniechania lub niewłaściwej realizacji funkcji kontrolnej sądu. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił bliżej na czym konkretnie polegać miałoby naruszenie wskazanych przez niego przepisów, które stanowią, że "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (art. 1 § 1 cyt. ustawy), oraz, że "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza automatycznie naruszenia wskazanych przepisów.

Co się tyczy zarzutu naruszenia przez sąd I instancji wskazanego w petitum skargi kasacyjnej art. 64 Konstytucji RP, to nie został on bliżej wyjaśniony. Cyt. przepis Konstytucji RP składa się z trzech ustępów, Kasator nie wskazał, który z tych ustępów miał być naruszony przez sąd I instancji i na czym miało polegać to naruszenie. W motywach skargi kasacyjnej wskazano ponadto na naruszenie art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, także nie wyjaśniając, w jakim zakresie wyrok sądu I instancji miałby naruszać cyt. przepisy. Podobną uwagą należy opatrzyć zarzuty naruszenia art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2, art. 35 ust. 1 pkt 1 Upb, § 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (chodziło zapewne o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W judykaturze trafnie wskazuje się, że "uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2010 r. II OSK 1554/10, LEX nr 746636). Zarzuty naruszenia powyżej wskazanych przepisów zostały sformułowane w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli orzeczenia sądu I instancji we wskazanym zakresie. Nie jest rolą tego Sądu samodzielne uzupełnianie lub konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej.

Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) stanowiącego, że "Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych", to również i ten zarzut nie został bliżej w skardze kasacyjnej wyjaśniony. Zauważyć należy, że przepisy cyt. ustawy nie były stosowane przez orzekające w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego udzieleniem pozwolenia na budowę. Przywołać przeto należy stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, wedle którego wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2012 r., LEX nr 1145060).

Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw to podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.

Niezależnie od powyższych wywodów zauważyć należy, że uchwałą z 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12, ONSAiwsa nr 1 (52) z 2013 r., poz. 1, skład siedmiu sędziów tego Sądu uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.