Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 98/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2 i  par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. M. stała się decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] którą organ ten - powołując się na art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] (znak ...) o braku podstaw do stwierdzenia, wymienionej w Wykazie chorób zawodowych określonej w załączniku do rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., choroby zawodowej - zatrucia przewlekłego lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne: kobalt lub jego związki, nikiel lub jego związki /poz. 01 pkt 7 i pkt 9/.

W postępowaniu wyjaśniającym organy sanitarne ustaliły, że K.M. pracowała w K. w K. Z. w okresie od [...] r. do [...] r. jako tkaczka (obsługa zespołu krosien). Po roku [...] pracowała jako woźna, portier bez narażenia na czynniki szkodliwe. W [...] roku orzeczono jej niezdolność do pracy. Od [...] roku jest na emeryturze. Pracując na stanowisku tkaczki narażona była na: działanie pyłów bawełny i wiskozy o stężeniach od 0,4-0,7 wartości NDS (NDS=6 mg/m3); działanie ponadnormatywnego hałasu o charakterystyce ciągłej o natężeniu od 85-104 dB(A) /stosowane metody ochrony słuchu nie były dostateczne). Na tym stanowisku, zdaniem organu, nie była jednak narażona na czynniki chemiczne i toksyczne (sole kobaltu i niklu, barwniki włókiennicze, pył metali, chrom, chlor), które wymienia w swoich pismach z dnia [...] r. oraz [...] r. Brak ekspozycji na w/w czynniki chemiczne i toksyczne zostało potwierdzone przez: Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (pismo z dnia [...]., znak [...]);Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. (pismo z dnia [...].; znak [...]); "A" S.A. (producent krosien) w S.-K. (pismo z dnia [...].; znak [...]); "B" (pismo z dnia [...]; znak [...]).

W związku z podejrzeniem choroby zawodowej, lekarz alergolog skierował zainteresowaną do D. we W. - O. w W., gdzie była badana w dniu [...].

Na podstawie wykonanych specjalistycznych badań, przeprowadzonego wywiadu i przeanalizowaniu całości dokumentacji medycznej w tym z: 1). Poradni Ogólnej P. R. w T. z lat [...]; 2). Poradni Laryngologicznej P.R. w T. z lat [...]; 3). Poradni Laryngologicznej D. z lat [...]; 4). Poradni Alergologicznej N. "C" w T. z lat [...]; 5). Karty wypisowej "E" w S. z dnia [...]., "D" wydał w dniu [...]. orzeczenie lekarskie (nr [...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: zatrucia przewlekłego lub jego następstwa wywołane przez substancje chemiczne: kobalt i jego związki, nikiel i jego związki.

W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że "Wobec braku narażenia na w/w związki chemiczne podczas pracy w K. na stanowisku tkaczki nie stwierdza się związku pomiędzy dolegliwościami, dodatnimi wynikami testów skórnych, rozpoznanym dotąd przewlekłym nieżytowym zapaleniem zatok szczękowych, obustronnym niedosłuchem - a wykonywaną pracą zawodową".

Zainteresowana w trybie odwoławczym badana była w "E" w S., który w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne. "E" uzasadnił swoje stanowisko tym, iż "(...) W trakcie obserwacji klinicznej nie obserwowano u badanej napadów duszności ani patologicznych objawów osłuchowych nad polami płucnymi. Aktualne zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej nie wykazało obecności zagęszczeń ogniskowych. W badaniu spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń sprawności wentylacyjnej płuc, a w gazometrycznym krwi arterializowanej z płatka usznego - cech niewydolności oddechowej. Ujemny wynik próby prowokacyjnej z histaminą przemawia przeciwko istnieniu u badanej nieswoistej nadreaktywności skurczu oskrzeli. Niski jest poziom niespecyficznych immunoglobulin klasy E. Wykonane testy alergologiczne wypadły dodatnio z sierścią zwierząt, pyralginą, dwuchromianem potasu, chlorkiem kobaltu, kalafonią, proderminą i fenolem. Badaniem laryngologicznym stwierdzono przewlekłe zapalenie zatok szczękowych, skrzywienie przegrody nosa oraz przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej górnych dróg oddechowych. Badaniem dermatologicznym stwierdza się aktualnie jedynie zmiany o charakterze wyprzenia drożdżakowego. Badanie okulistyczne wykazało nadwzroczność i starczowzroczność wymagające korekcji okularowej oraz początkową angiopatię siatkówki typu nadciśnieniowego. Wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji nie wykazały istnienia u badanej żadnych objawów przewlekłego zatrucia kobaltem i niklem, co przy uwzględnieniu danych z wywiadu, dokumentacji lekarskiej i danych o narażeniu zawodowym nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej".

W oparciu o powyższe orzeczenia, Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał [...] decyzję Nr [...]; (znak [...]) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne: kobalt i jego związki, nikiel i jego związki (poz. 01 pkt. 7 i 9 Wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.).

Od powyższej decyzji odwołała się K. M. podnosząc, że jej zły stan zdrowia jest skutkiem pracy w szkodliwych warunkach, dlatego wnosi o powołanie biegłego z zakresu dermatologii, który winien wydać opinię w sprawie. Podniosła, iż pominięto fakt, że podczas pracy krosien używane były nici barwione kobaltem, niklem i innymi solami metali.

Rozpatrując odwołanie, Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zastrzeżeń zgłoszonych przez stronę, organ sanitarny podniósł, iż nie powołuje innych biegłych medycznych, ponieważ wydaje swoje decyzje tylko w oparciu o orzeczenia lekarskie wydane przez wyznaczone placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, u których zarówno przeprowadzeniem badań jak wydawaniem orzeczeń lekarskich zajmują się lekarze specjaliści biegli w zakresie dziedzin medycznych, w tym dermatologii. Natomiast opinie orzecznicze jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych wydane w powyższej sprawie spełniają cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa, są wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniają swoje stanowisko w sposób przekonujący i dostępny dla stron oraz organu prowadzącego postępowanie. Zdaniem organu, nie znajdują także uzasadnienia zarzut jakoby nici tkackie były barwione kobaltem, niklem i innymi solami metali, ponieważ barwienie dotyczyło tylko gotowych i utkanych tkanin, a do ich barwienia z całkowitą pewnością nie stosowano barwników zawierających sole kobaltu i niklu.

W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Inspektor Sanitarny zważył, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Natomiast w sprawie, uprawnione placówki służby zdrowia nie rozpoznały choroby zawodowej. Zdaniem organu, brak ekspozycji na szkodliwe czynniki chemiczne oraz brak medycznego rozpoznania choroby zawodowej wyklucza związek przyczynowo - skutkowy między zaistniałymi schorzeniami a warunkami pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. K. M. podniosła, że w miejscu pracy - w okresie od [...] do [...] - występowało zapylenie pyłem włókien bawełnianych i bawełnopodobnych z zawartością soli niklu i kobaltu o średnim natężeniu 1,2 mg/m3, wg charakterystyki pracy wydanej w dniu [...], a nie jak podaje organ sanitarny jedynie pyłem bawełny i wiskozy o stężeniu od 0,4 - 0,7 NSD. Ponadto obsługiwane przez nią krosna S. były montowane w około 70% z elementów żeliwnych, w skład których wchodziły metale niklu i kobaltu. W zakładzie produkowała asortyment tkanin z przeznaczeniem na ubrania, pościel kolorową, do ich wytworzenia były używane nici kolorowe, które były barwione kobaltem, solami niklu i innymi solami metali, a więc przy produkcji powstawał pył z zawartością tych metali. Fakt, iż barwniki z zawartością soli niklu i kobaltu znajdowały zastosowanie w przemyśle włókienniczym we wszystkich stadiach produkcji potwierdza Poradnik Inżyniera Włókiennictwa z [...]. W dalszej części skargi strona powołała się na nabyte schorzenia w trakcie pracy zawodowej, w konsekwencji których przyznano jej rentę inwalidzką w [...]

W piśmie procesowym z [...] skarżąca podniosła, że wyniki testów naskórkowych i płatkowych z dnia [...] z Poradni Alergologicznej w T., jak i testów alergologicznych z "E" w S. z dnia [...] r., wskazują istnienie objawów "przewlekłego zatrucia kobaltem i niklem". Dodatnie były także wyniki testów alergicznych (testy skórne "bawełny") przeprowadzone w S. w dniu [...]. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca podniosła, że Państwowy Inspektor Sanitarny w K., w decyzji z dnia [...] w przedmiocie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, stwierdził, że w czasie pracy zawodowej była narażona na działanie pyłu bawełnianego o stężeniu 1,2 mg/m3.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do skargi organ sanitarny podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpił żaden z warunków dotyczący stwierdzenia choroby zawodowej. Placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, wydające w sprawie orzeczenia, były zgodne co do faktu, iż wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji nie wykazały istnienia u badanej żadnych objawów przewlekłego zatrucia kobaltem i niklem, co przy uwzględnieniu danych z wywiadu, dokumentacji lekarskiej i danych o narażeniu zawodowym nie dało podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Dalej organ podniósł, że podczas pracy zawodowej strona nie była narażona na czynniki chemiczne i toksyczne (sole kobaltu i niklu, barwniki włókiennicze, pył metali, chrom, chlor, co zostało potwierdzone przez: Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (pismo z dnia [...]; znak [...]);Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. (pismo z dnia [...].; znak [...]); "A" S.A. (producent krosien) w S.-K. (pismo z dnia [...].; znak [...]); "B" (pismo z dnia [...]., znak [...]).

Organ sanitarny podkreślił, że "E" w swym stanowisku wskazał, że "(...) w trakcie rozwiązywania tego problemu nie znaleziono w literaturze ani w bazach danych informacji o przypadkach zachorowań spowodowanych kobaltem i niklem pracowników tkalni wyrobów bawełnianych, powodowanych pracą krosien. Ustalono, że w K. w [...] wymieniono cały park maszynowy tkacki wprowadzając nowoczesne, zautomatyzowane czółenkowe krosna konstrukcji S. typu [...] WT produkcji polskiej. Z pisma "A" S.A. ze S.-K. byłego producenta krosien wynika, że krosna montowane były w ok. 70% z elementów żeliwnych. Elementy trące - uderzające o siebie bidło i czółenko nie były ze stali. Nicienice były aluminiowe. Elementy niklowane były w bezruchu. Podobne dane związane z budową ruchomych elementów krosien były potwierdzone przez specjalistów włókienników z Politechniki Ł. Świadczy to, że do otoczenia stanowiska pracy tkaczek, w efekcie pracy krosien, nie były emitowane pyły zawierające metaliczny kobalt i/lub nikiel oraz ich sole. Czynnikami kształtującymi warunki pracy w tkalniach, które należy uwzględniać w działaniach służb BHP są hałas, zapylenie włóknami bawełny i oświetlenie. (...)".

Zdaniem organu, stężenie pyłów bawełny i wiskozy w wysokości 1,2 mg/m3, wskazane w charakterystyce pracy z dnia [...] było średnim stężeniem jakie występowało przy zatrudnieniu tkaczek. Natomiast na stanowisku pracy zainteresowanej, jak wynika z pomiarów wykonanych przez P. Higieny Pracy byłej T. S. S. - E., stężenie to wynosiło 0,4-0,7 mg/m3, przy NDS=6 mg/m3. Również zarzuty dotyczące odczynów testów skórnych, podnoszone w skardze są bezzasadne, ponieważ D. w W. w swoim orzeczeniu nr [...] z dnia [...]. wskazał, iż "(...) Wykonane w maju [...] testy skórne były ujemne (pył bawełny, olchy, brzozy, leszczyny, dębu, bylicy, zbóż, traw i roztoczy). W dokumentacji medycznej ze stycznia [...] istnieje adnotacja o występowaniu zmian skórnych w kontakcie z metalową biżuterią. W wykonanych testach naskórkowych płatkowych (wynik z dnia [...]), ujawniono dodatni wynik na sole niklu i kobaltu, co było powodem skierowania skarżącej do Poradni Chorób Zawodowych (...)".

Według organu, zgromadzona dokumentacja oraz przeprowadzone badania przez uprawnione jednostki medyczne, nie dają podstaw do rozpoznania cech przewlekłego zatrucia niklem, kobaltem i ich związkami. Wobec braku narażenia na w/w związki chemiczne podczas pracy zawodowej na stanowisku tkaczki nie można stwierdzić związku pomiędzy dolegliwościami, dodatnimi wynikami testów skórnych, rozpoznanym dotąd przewlekłym nieżytowym zapaleniem zatok szczękowych, obustronnym niedosłuchem - a wykonywaną pracą zawodową. Wobec powyższego brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne: nikiel i jego związki oraz kobalt i jego związki. Odnosząc się do zastrzeżeń dotyczących braku oceny stanu zdrowia, organ sanitarny wskazał, iż ta kwestia została wyczerpująco wyjaśniona przez "E" w S. w orzeczeniu z dnia [...].

W podsumowaniu odpowiedzi na skargę organ sanitarny stwierdził, że zmiany zdrowotne obserwowane u K. M. nie są skutkiem zatrucia związkami chemicznymi, należą do chorób samoistnych, które nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.

W odpowiedzi na pisma procesowe z dnia [...] r., organ podtrzymał stanowisko co do braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, w tym zwłaszcza braku ekspozycji na czynniki chemiczne i toksyczne na stanowisku tkaczki. Wskazał, iż dołączona do tych pism dokumentacja znajduje się już w aktach sprawy i była organowi znana, a dane w niej zawarte zostały uwzględnione w toku postępowania administracyjnego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym również na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z przepisami proceduralnymi - tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u zainteresowanej strony zostało rozpoczęte po rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Według § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymaga: czy choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wskazanego rozporządzenia; czy choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy przy tym rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy (§ 2 ust. 3).

Jak wyżej powiedziano, ustalenia stanu faktycznego w powyższym, istotnym dla sprawy zakresie poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 kpa, wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 kpa, organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 kpa organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym według art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym, także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę.

Zgodnie z § 5 ust.1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów, właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do orzekania w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. W szczególności, jak wynika z ust. 2 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, zaś według § 5 ust. 3 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi II stopnia są poradnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo - rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy.

Szczególnym rodzajem dowodu w sprawie choroby zawodowej jest więc, w świetle regulacji rozporządzenia z 2002 r., orzeczenie lekarskie - o którym mowa w § 6 ust. 1 - mające walor opinii wyspecjalizowanej jednostki medycznej. Orzeczenia lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej są opiniami, w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Trafnie wskazuje się, że bez tych opinii, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tej opinii, jako jednego z dowodów w sprawie, w granicach zakreślonych powołanym wyżej art. 80 kpa.

Zgodnie z § 8 ust.1 wskazanego rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.

W sprawie, rozstrzygniętej przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] stwierdzającą - w oparciu o orzeczenia uprawnionych jednostek medycznych - brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, kwestią sporną jest przede wszystkim spełnienie przesłanki narażenia zawodowego a tym samym oceny przyczynienia się warunków pracy w czasie zatrudnienia zainteresowanej w stopniu, w którym można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że przedmiotowa choroba została spowodowana w związku z pracą wykonywana przez stronę. W tej materii należy zgodzić się z zarzutami skargi, że w toku postępowania nie ustalono w sprawie stanu faktycznego w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Zaskarżona decyzja tym samym narusza przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w aspekcie postępowania organów administracyjnych w kierunku wyjaśnienia działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, zwłaszcza czynników chemicznych i innych czynników toksycznych, ich rodzaju i wartości stężeń (§ 2 ust. 3). W tym celu powinna zostać przeprowadzona, zgodnie z § 3 powołanego rozporządzenia, ocena narażenia zawodowego na te czynniki, w oparciu o dokumentację gromadzoną na podstawie odrębnych przepisów przez pracodawcę i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Tylko wyniki prawidłowo przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego mogą zapewnić właściwe rozpoznanie przez uprawnione jednostki medyczne, a następnie organ sanitarny, u chorego pracownika choroby zawodowej.

W niniejszej sprawie przedstawione przez organ sanitarny dowody potwierdzające, że podczas pracy zawodowej strona nie była narażona na czynniki chemiczne i toksyczne (sole kobaltu i niklu, barwniki włókiennicze, pył metali, chrom, chlor), nie wykluczają takiej możliwości w sposób jednoznaczny.

I tak, w piśmie z dnia [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (znak [...]), stwierdzono, że w dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w K. nie ma danych, które by potwierdzały narażenie na nikiel oraz chrom na stanowisku tkaczki. Z kolei w piśmie z dnia [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Dz. (znak [...]), stwierdzono, że zakłady objęte nadzorem organu sanitarnego nie posiadają dokumentacji technicznej krosien S., z której wynikałoby, iż krosna te wykonane są ze stali zawierającej związki niklu lub kobaltu. W tej sytuacji, Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dz. nie może potwierdzić, ani wykluczyć emisji tych związków chemicznych do sfery oddechowej tkaczki. Natomiast w piśmie z dnia [...] ( znak [...]), "A" S.A. (...) w S.-K., poinformował, że nie posiada danych czy stal z której produkowano krosna zawierała kobalt i nikiel. "B" natomiast w piśmie z dnia [...] ( znak [...]) stwierdził, że (...) nie znaleziono w literaturze ani w bazach danych informacji o przypadkach zachorowań spowodowanych kobaltem i niklem pracowników tkalni wyrobów bawełnianych, powodowanych pracą krosien. We wcześniejszym piśmie z dnia [...] (znak [...]), "B" poinformował stronę, że ponieważ zakład w którym odbywała się praca został zlikwidowany, a w znanych Instytutowi zakładach przemysłu dziewiarskiego nie stosuje się obecnie krosien S. [...], nie może stwierdzić czy krosna te zawierały związki niklu i kobaltu.

Pomimo tego rodzaju informacji - niewykluczającej istnienia czynników szkodliwych, organ sanitarny uznał bez zastrzeżeń - powołując się na te pisma - brak ekspozycji na wskazane czynniki chemiczne i toksyczne na stanowisku pracy skarżącej.

Niezależnie od powyższego istnieją wątpliwości w zakresie stopnia stężenia pyłów bawełnianych i wiskozowych na stanowisku tkaczki. Organ sanitarny przyjął w zaskarżonej decyzji, że strona była narażona na działanie alergizujących pyłów bawełnianych i wiskozowych niezawierających związków toksycznych o stężeniu od 0,4 - 0,7 NDS (NDS = 6mg/m3)), nie wskazując jednak źródła tych danych. W aktach sprawy znajduje się jedynie notatka służbowa z dnia [...]. z przesłuchania świadka, w której zawarte są te dane. Niemniej w tych samych aktach znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w przedmiocie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, w uzasadnieniu której organ stwierdził, iż w ramach postępowania wyjaśniającego ustalił, że skarżąca narażona była na działanie pyłu bawełnianego o stężeniu 1,2 mg/m3. Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę nie odniósł się do tych rozbieżności, ani nie wskazał dlaczego nie dał wiary danym zawartym w decyzji. Jest jedynie odniesienie się organu sanitarnego do charakterystyki pracy z dnia [...] sporządzonej przez syndyka upadłości K. W tym stanie nie sposób uznać za wyjaśnioną kwestię stężenia szkodliwych czynników alergizujących w środowisku pracy skarżącej.

Ponadto należy zauważyć, że z wskazanej wcześnie notatki służbowej, jak i z odpowiedzi na skargę wynika, że P. Higieny Pracy byłej T. S. S. - E., przeprowadzała badania i pomiary środowiska pracy na wydziałach tkalni, gdzie pracowała skarżąca. Brak natomiast wyjaśnień dlaczego nie skorzystano bezpośrednio z tych danych przy ustalaniu warunków pracy skarżącej, nie dołączając ich do akt sprawy, a jedynie oparto się na notatce służbowej z przesłuchania świadka.

W tej sytuacji niewątpliwym jest, że organy sanitarne nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie występowania czynników szkodliwych w środowisku pracy skarżącej. A przecież jedynie poprawne i jednoznaczne ustalenie, czy na stanowisku pracy skarżąca była narażona czynniki szkodliwe chemiczne i toksyczne, o jakim stężeniu, może pozwolić na dokonanie miarodajnej oceny, czy praca jej była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej.

Jak już wskazano, ustalenie istotnych w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, okoliczności faktycznych dokonuje się za pomocą wszystkich środków dowodowych (nie tylko opinii uprawnionych jednostek medycznych) i zgodnie z obowiązującymi regułami dowodzenia. Wyrażona w art. 80 kpa zasada swobodnej oceny dowodów, obliguje przy tym organ administracyjny do oceny wszystkich dowodów, przedstawienia poddającej się kontroli oceny dowodów ze wskazaniem jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na jakich się oparł w tym zakresie, przyczyn dla których dowodom tym dał wiarę a innym nie. Ustalenia poczynione zakresie tym zakresie powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jak tego wymaga art. 107 § 3 kpa. Spełnienie tych wymogów stwarza procesową gwarancję prawidłowości rozstrzygnięcia administracyjnego.

W powyższym świetle uznać trzeba, że w sprawie zostały naruszone przepisy prawa procesowego, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 76, § 3, art. 77, 80 i art. 107 § 3 kpa. W ponownym postępowaniu Wojewódzki Inspektor Sanitarny winien wyeliminować stwierdzone nieprawidłowości.

Dodać należy, że zgłoszone w skardze żądanie zmiany zaskarżonej decyzji i ustalenia u skarżącej choroby zawodowej nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż sąd administracyjny, jak to zostało już wcześniej wskazane, w zakresie swojej kompetencji sprawuje jedynie kontrolę decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że rozpoznając skargę na daną decyzję administracyjną, ocenia czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone określone przepisy prawa. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce, to w określonych prawem sytuacjach wadliwą decyzję eliminuje z obrotu prawnego. Sąd nie może wyręczać organów administracyjnych i wydawać orzeczenia o charakterze decyzji administracyjnych.

Z tych powodów kontrolowana decyzja podlegają uchyleniu na mocy art.145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje wsparcie w art. 152 tej ustawy.