Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 295/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 107 par. 3, art 218 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 32 ust. 1, art. 34 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. przy udziale ze skargi W. B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji [...] z [...]r. [...], II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego W. B. kwotę 250 ( dwieście pięćdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ B.Popowska /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Dybowski


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. asp. sztb. W. B. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o zwolnienie ze służby z dniem [...] r. w związku z nabyciem podstawowych praw emerytalnych, naliczenie świadczeń emerytalnych oraz skierowanie na komisję lekarską z uwagi na pogarszający się stan zdrowia. Ponadto wniósł o podwyższenie o 0,5% podstawy wymiaru nabytych świadczeń emerytalnych za każdy rok służby pełnionej w okresie od [...] r. [...] r. oraz [...] r. do [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...], działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej Kpa), § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Publicznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Granicznej i Służby Więziennej (Dz. U. nr 167 poz. 1373, dalej rozporządzenie w sprawie emerytur ), odmówił wydania zaświadczenia, potwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W uzasadnieniu postanowienia napisano, że rozpatrując wniosek strony przeprowadzono, zgodnie z art. 218 Kpa, postępowanie wyjaśniające polegające na analizie akt osobowych policjanta i prowadzonej w sprawach osobowych policjanta dokumentacji, a także obowiązujących przepisów normujących podwyższenie emerytury. W wyniku tych czynności organ stwierdził, że po zwolnieniu policjanta ze służby w Policji ustalenie, w formie decyzji administracyjnej, prawa do świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, w tym ustalenie okoliczności mających wpływ na to prawo i na wysokość świadczenia, należy zgodnie z art. 32 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. z 2004r. Nr 8 poz. 67 ze zm. dalej ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym) do organów emerytalnych. Przepis § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzinom (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 239 poz. 2404 ze zm. - dalej rozporządzenie w sprawie trybu postępowania) stanowi, że organ emerytalny bada i ocenia całokształt sprawy o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia z tego tytułu na podstawie przedłożonych dokumentów, zeznań świadków oraz innych dowodów, a także oświadczeń wnioskodawcy.

W myśl § 14 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenie w sprawie trybu postępowania, środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji na żądanie funkcjonariusza.

Powołany w rubrum postanowienia § 4 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie emerytur stanowi, iż emeryturę podwyższa się o 0,5 % wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych : podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno - rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia. Wymieniając stanowiska służbowe na jakich wnioskodawca pełnił służbę zaznaczono, że w dokumentacji brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, tj. że wnioskodawca podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Wskazano, że wnioskodawca nie wskazał żadnych sytuacji ani dokumentów dowodzących istnienia przesłanek, które stanowią podstawę do wydania wymaganego przepisami zaświadczenia. Podniesiono, że pełnienie służby na danym stanowisku służbowym, bez względu na to czy jest to stanowisko usytuowane w pionie prewencji, czy w pionie kryminalnym i wykonywanie podczas pełnienia służby przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest równoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych. Stwierdzono, że to organ właściwy do wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury winien dysponować dowodami potwierdzającymi istnienie przesłanek podwyższenia emerytury.

W zażaleniu W. B. zarzucił postanowieniu organu I instancji rażące naruszenie art. 218 §1 oraz art. 218 §2 Kpa polegające na pominięciu dowodów z dokumentów i informacji znajdujących się w prowadzonych przez organ I instancji ewidencjach i rejestrach. W ocenie strony, organ I instancji wydał swoje postanowienie jedynie w oparciu o dane znajdujące się w aktach osobowych strony, bez przeprowadzenia koniecznego postępowania wyjaśniającego. Ponadto W. B. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 220 Kpa, polegające na pominięciu dowodów znanych z urzędu i znajdujących się w prowadzonych przez organ rejestrach i ewidencjach oraz rażące naruszenie art. 124 §2 Kpa polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu strona napisała, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne a organ w niniejszej sprawie nie uzasadnił, ani też w żaden sposób nie uargumentował swojego stanowiska, ograniczając się tylko do wskazania podstaw prawnych wydanego postanowienia i lakonicznego stwierdzenia, że w aktach osobowych brak jest dowodów, które potwierdzałyby pełnienie służby w warunkach szczególnych.

Skarżący zarzucił organowi, iż przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, organ ograniczył się do badania akt osobowych, które zawierają jedynie jego dane osobowe: kwestionariusz osobowy, umowy o prace, awanse, wnioski o urlop itp., a brak jest w nich co do zasady informacji które dotyczyłyby podejmowanych przez policjanta czynności. Skarżący podniósł, iż organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania nie zapoznał się z rejestrem zgłoszonych wezwań oraz zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144, oraz art. 219 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu napisał, że całkowicie podziela ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. Wykonywanie zadań na danym stanowisku służbowym bez względu na to, czy jest to stanowisko usytuowane w pionie prewencji, czy w pionie kryminalnym i wykonywanie podczas pełnienia służby przypisanych zakresem czynności zadań i obowiązków nie jest jednoznaczne z pełnieniem służby w warunkach szczególnych. Dla wydania wnioskowanego zaświadczenia muszą być spełnione łącznie i udokumentowane dwie przesłanki: służba winna być pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu i w warunkach tych policjant podejmował co najmniej 6 razy w roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Organ wskazał, iż należy odróżnić pełnienie służby w warunkach szczególnych, od pełnienia służby w warunkach powszednich, normalnych i wykonywania w tych warunkach przepisanych mu zakresem czynności zadań służbowych, w których mogą zdarzyć się nieprzewidziane sytuacje i okoliczności zagrażające życiu i zdrowiu.

Organ dodatkowo wyjaśnił, iż żadna dokumentacja prowadzona przez jednostki policji nie zawiera adnotacji, że podczas konkretnej interwencji czy też innych czynności, w których uczestniczył policjant, istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia inne, niż to wynikające ze złożonej przez policjanta w dniu przyjęcia do służby roty ślubowania. Jeżeli potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie można dokonać na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu z uwagi na istotę jego działalności, organ ten może uchylić się od wydania zaświadczenia. Nie ma natomiast obowiązku prowadzenia w tej sytuacji postępowania obejmującego czynności wyjaśniające i ocenę dowodów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. B., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 75 §1, art. 77, art. 107 §1 oraz art. 218 §2 Kpa. W treści skargi zakwestionowano różnicowanie przez organ orzekający w sprawie "zwykłego" narażania życia w ramach normalnych obowiązków służbowych wynikających z zatrudnienia na danym stanowisku z innymi narażeniami życia wynikającymi z pełnienia służby w szczególnych warunkach. Wnoszący skargę, uzasadniając fakt odbywania służby w warunkach szczególnych z narażeniem życia, wskazał na przebieg swojej służby w tym szczególnie na uczestnictwo w czynnościach komorniczych, interwencjach domowych, w trakcie których napastnicy w stanach wzburzenia posługiwali się bronią lub też grozili różnymi niebezpiecznymi przedmiotami. Skarżący podniósł, iż do niebezpiecznych sytuacji dochodziło w trakcie zatrzymań przestępców należących do grup handlujących narkotykami i samochodami. Mając powyższe na uwadze, akta osobowe Skarżącego winny stanowić dowód w przedmiotowej sprawie o tyle, o ile wynika z nich zakres obowiązków Skarżącego, zajmowane stanowisko czy pełniona funkcja. Na podstawie tych informacji można jednoznacznie określić, czy Skarżący, będąc np. w badanym okresie czasu detektywem ds. walki z przestępczością gospodarczą czy dyżurnym w wydziale prewencji, miał bezpośredni kontakt z przestępcami i sytuacjami stanowiącymi zagrożenie dla jego życia lub zdrowia. Natomiast dla wykazania konkretnych sytuacji czy okoliczności zagrażających życiu lub zdrowiu Skarżącego winny służyć inne dokumenty poza aktami osobowym, tj. rejestry, ewidencje zgłoszeń interwencji, akta postępowań karnych, akta dochodzeniowo- śledcze i inne, do których dostęp posiada tylko organ Policji. Skarżący podniósł, iż do postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że na organie administracyjnym ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co nie jest niezgodne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W kontekście powyższego, twierdzenia organu II instancji, jakoby nie miał on obowiązku prowadzenia postępowania obejmującego czynności wyjaśniające, w żadnej mierze nie można uznać za zasadne, zaś zaskarżone postanowienie i utrzymane w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne, zapadło z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi, iż ten w bezpośredni sposób nie odniósł się do argumentacji zażalenia, poprzestając na powtórzeniu argumentacji organu I instancji.

Skarżący zarzucił również, że organ II instancji nie wskazał jakie to konkretnie dokumenty stanowiły podstawę do przyjęcia, iż w przypadku Skarżącego brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści. W konsekwencji powyższego, wydając zaskarżone postanowienie, zdaniem Skarżącego organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 Kpa, albowiem nie wskazał konkretnie dowodów. Skarżący powołując się na art. 75 § 1 Kpa, stwierdził również, iż jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi", pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego oraz wskazał, iż w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 308/07, dotyczącej analogicznego stanu faktycznego, zapadł w dniu 8 listopada 2007 r. wyrok uchylający postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

1.Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej Ppsa ) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

2. Na stan prawny w niniejszej sprawie składają się odpowiednie przepisy: Kpa, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz rozporządzenia w sprawie emerytur i rozporządzenie w sprawie trybu postępowania.

Wydawanie zaświadczeń przez organy administracji jest uregulowane w dziale VII Kpa. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub też osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może jednak przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kpa). Należy dodać, że do postępowania o wydanie zaświadczenia stosuje się odpowiednio przepisy kpa, zwłaszcza normujące zasady ogólne postępowania administracyjnego.

Przepisy dotyczące emerytury policyjnej są zawarte w dziale II ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W myśl art. 32 ust. 1 i art. 34 ust 1 ww. ustawy, ustalenie w formie decyzji administracyjnej, prawa do świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, w tym ustalenie okoliczności mających wpływ na to prawo i wysokość świadczenia należy do odpowiednich organów emerytalnych o zaopatrzeniu emerytalnym. Istotna dla rozpatrzenia niniejszej sprawy jest też art. 34 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w myśl którego, w celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość oraz na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń, organ emerytalny może - między innymi - wzywać i przesłuchiwać zainteresowanych, świadków oraz zwracać się do biegłych o wydanie opinii i do innych organów o dokonanie czynności związanych z toczącym się postępowaniem. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, emeryturę funkcjonariusza podwyższa się o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Ww. przepis ustawy doprecyzowują przepisy rozporządzenia w sprawie emerytur. Zgodnie z treścią § 4 pkt. 1 ww. rozporządzenia, emeryturę podwyższa się o 0,5 % wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno - rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia.

Tryb postępowania i właściwość organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy określa rozporządzenie w sprawie trybu postępowania. Zgodnie z § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, organy emerytalne prowadząc postępowanie badają i oceniają całokształt sprawy o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokości świadczenia z tego tytułu na podstawie przedłożonych dokumentów, zeznań świadków oraz innych dowodów, a także oświadczeń wnioskodawcy. Jednym ze środków dowodowych poddanych ocenie w ramach tego postępowania jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej ( § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie trybu postępowania ).

3. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, iż istota sporu między stronami dotyczy zakresu materiału dowodowego, będącego podstawą rozstrzygnięć w zaskarżonych postanowieniach. Zdaniem Skarżącego, organy nie zebrały i nie uwzględniły wszystkich dokumentów, które wskazują na pełnienie przez Niego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, zaś według organów, postąpiły one zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, wydawane jest przez właściwe organy służb mundurowych, w niniejszej sprawie - organów Policji, wyłącznie na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach ( § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie trybu postępowania). W tym świetle nietrafne jest stanowisko strony skarżącej, iż obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego obejmuje także ustalenie okoliczności w oparciu przesłuchanie świadków. Postępowanie wyjaśniające, o którym stanowi art. 218 § 2 Kpa, nie ma bowiem tak szerokiego zakresu. Tym samym, zasadnie organ II instancji nie przeprowadził w tym zakresie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, odmawiając przesłuchania świadków. Dowody te strona skarżąca powinna bowiem powołać w postępowaniu przed organem emerytalnym.

Na marginesie niniejszej sprawy wskazać należy, iż z analizy przedmiotowych przepisów wynika, że nie ma prostej zależności między rozstrzygnięciem sądu administracyjnego w sprawie zaświadczenia a rozstrzygnięciem sądu powszechnego, dotyczącym decyzji organu emerytalnego. Wiąże się to z tym, że zaświadczenie bądź postanowienie o odmowie jego wydania są jednymi z wielu dowodów w postępowaniu przed organem emerytalnym, który to organ ma kompetencje do samodzielnego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do podjęcia rozstrzygnięcia. Podobne kompetencje ma także sąd powszechny rozpatrujący zaskarżoną decyzję emerytalną i rozstrzygający o istocie sprawy. Powyższe oznacza, że odmowa wydania zaświadczenia nie ogranicza możliwości dowodzenia określonego faktu we właściwym postępowaniu administracyjnym przed organami emerytalnymi czy też w postępowaniu cywilnym, środkami dowodowymi przewidzianymi w tych postępowaniach. Odmowa wydania zaświadczenia w tym przypadku świadczy jedynie o tym, że brak danych posiadanych przez organy administracji publicznej nie pozwala na poświadczenie żądanych faktów. "Jeżeli potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie można dokonać na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu z uwagi na istotę jego działalności, organ ten może uchylić się od wydania zaświadczenia. Nie ma on obowiązku prowadzenia w tej sytuacji postępowania obejmującego czynności wyjaśniające i ocenę dowodów, a działania takie należałoby uznać za niedopuszczalne, gdyby wkraczały one w kompetencje innych organów". (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 1999 r., III SA 955/98, niepublikowany).

Kontynuując ocenę postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy I i II instancji, należy ponownie zwrócić uwagę na wymóg, by zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury sporządzać na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach ( § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie trybu postępowania).

Po pierwsze należy zauważyć, że już samo brzmienie literalne ww. przepisu nie pozwala na ograniczenie badań do akt osobowych funkcjonariusza, bowiem wymieniono w nim także inne dokumenty potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W orzecznictwie wskazuje się przykładowo na następujące - poza aktami osobowymi - dokumenty dotyczące przebiegu służby: książki przydziału bojowego jednostki, książki wydarzeń jednostki, notatniki służbowe, imienne roczne karty służby (wyrok s.apel. w Warszawie z 21 maja 2003, sygn. III AUa 2076/01; OSA 2004/12/27). Sąd nie widzi też przeszkód prawnych, by odmówić racji Skarżącemu, który twierdzi, iż fakt odbywania służby w warunkach szczególnych potwierdzać mogą również takie dokumenty, w posiadaniu których jest organ, jak rejestry, ewidencje zgłoszeń interwencji czy też rozkazy.

Dla potwierdzenia prawidłowości zaprezentowanego wyżej kierunku rozumowania, należy wskazać na relacje między przepisami kpa o wydanie zaświadczeń i przepisami normującymi jurysdykcyjne postępowanie administracyjne. Ugruntowany w doktrynie i orzecznictwie jest pogląd, iż postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury dla funkcjonariusza służb mundurowych odpowiadać powinno regułom ogólnym wynikającym z art. 7 - 9, art. 77 i art. 80 Kpa. W związku z czym właściwe komórki kadrowe Policji, prowadząc postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, winny zbadać całość dokumentacji mogącej potwierdzić uprawnienia funkcjonariusza, a nie ograniczać się tym zakresie do kontroli akt osobowych Skarżącego. Ponadto, w przypadku odmowy wydania zaświadczenia, organ winien wskazać jakie dokumenty zostały zbadane. Jest to bowiem warunkiem uznania postępowania za przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 Kpa, w myśl którego, organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w orzeczeniu uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kpa (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Powyższa teza dotyczy także orzeczeń w formie postanowień, w myśl art. 126 Kpa. Tak więc, zgodnie z art. 107 § 3 Kpa, uzasadnienie faktyczne orzeczenia, powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie ma bowiem objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania określonego przepisu prawnego. Objaśnienie to może być trafne lub błędne i dlatego powinno być sporządzone w taki sposób aby mogło zostać poddane kontroli w drodze kontroli instancyjnej przez organ II instancji oraz ewentualnie kontroli sądowej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wynikających z przytoczonych przepisów warunków nie spełniają ani zaskarżone postanowienie [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] ani poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w [...]. Podnieść bowiem należy, iż w obu tych rozstrzygnięciach, poza zdawkowym wskazaniem na akta dotyczące spraw osobowych policjanta, będące w posiadaniu Komendy Miejskiej Policji w [...], nie określono jakie dokumenty poddano analizie i nie wskazano dokładnie dokumentów będących podstawą wydanej decyzji. W orzeczeniu organu I instancji wskazano, iż rozpoznając wniosek "dokonano analizy akt osobowych policjanta i prowadzonej w sprawach osobowych policjanta dokumentacji(...), a organ II instancji ograniczył się do badania zgromadzonego materiału ( stwierdzając: "(...) po wnikliwej analizie zgromadzonego materiału (...) całkowicie podziela ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji (...)" W tym kontekście gołosłowne jest stwierdzenie SKO, iż "żadna inna dokumentacja prowadzona przez jednostki Policji nie zawiera adnotacji, które wskazywałyby, że podczas konkretnej interwencji, czy też innych czynności np.: operacyjnych, w których uczestniczył policjant istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, inne niż to wynikające ze złożonej przez policjanta w dniu przyjęcia do służby w Policji roty ślubowania." Brak dokładnego wskazania dokumentów poddanych analizie może świadczyć o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów. Zwrócić należy bowiem uwagę na to, iż organ administracyjny obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody na wzajemnej łączności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny, zawartymi w przepisach art. 7 - 9, art. 77 i art. 80 Kpa.

4. Organy administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę, zobligowane są ustalić, czy w dokumentacji jednostek Policji właściwych z racji pełnionej przez wnioskodawcę służby, znajdują się dokumenty pozwalające na wydanie zaświadczenia o żądanej treści, kierując się przy tym wskazaniami zawartymi w treści uzasadnienia niniejszego wyroku.

5. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt 1 c Ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

/-/ B. Popowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski

AT