Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 452/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1, art. 149 par. 1 i 2, art. 150 par. 1 i art. 151 par. 1, art. 19, art. 6, art. 156 par. 1 pkt 1, art. 126
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt 2, art. 200 i art. 205 par. 1, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2012 r., znak [...], nr [...] Prezydent Miasta P. po rozpoznaniu wniosku A S.A. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z [...] oraz drogi wewnętrznej na działkach na [...], ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania E. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu orzekło o utrzymaniu wyżej wskazanej decyzji w mocy.

We wrześniu 2013 r. E. T.[...] i W. S. złożyli wnioski o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r., nr [...].

Wnioski złożone zostały odrębnie przez każdą z wyżej wskazanych osób. Były one co do zasady jednobrzmiące, różniąc się jedynie wskazaniem osoby wnioskodawcy, określeniem numeru należącego do niego lokalu mieszkalnego, wskazaniem daty w jakiej wnioskodawca dowiedział się o przystąpieniu do rozbiórki budynku nieukończonej szkoły znajdującego się na terenie objętym decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] 2012 r., nr [...], określeniem daty sporządzenia wniosku i datą jego złożenia. Jako podstawę wznowienia postępowania we wszystkich wnioskach wskazano przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniami z [...] września 2013 r. i [...] października 2013 r. Prezydent Miasta P. orzekł o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemną halą garażową oraz drogi wewnętrznej na działkach na [...], ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...] zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r., nr [...].

Po wznowieniu postępowania Prezydent Miasta P. nie przeprowadził w nim jakichkolwiek czynności dowodowych.

Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] 2012 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemną halą garażową oraz drogi wewnętrznej na działkach nr [...] ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wnioskodawcy – określeni jako mieszkańcy osiedla Bolesława Śmiałego (blok nr [...] oraz [...] i [...]) nie zostali uznani za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji. W postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] 2012 r. za stronę zostali uznani właściciele, zarządcy bądź użytkownicy wieczyści działek gruntu objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy lub działek bezpośrednio przylegających do terenu objętego wnioskiem, jeżeli planowany sposób zagospodarowania działki wpływał w istotnym stopniu na nieruchomość przyległą.

Według Prezydenta Miasta P. mieszkańcy bloku nr [...] oraz [...] i [...] na osiedlu [...] nie są właścicielami żadnej z działek objętych wnioskiem. Mieszkańcy ci są właścicielami lokali w bloku nr [...], [...] i [...] oraz związanego z nimi udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu działek nr [...] oraz [...], które położone są na północ od terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy. Zdaniem organu, brak jest istotnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości nr [...] oraz [...]. W przypadku, kiedy właściciele praw do tych nieruchomości sygnalizują taki wpływ, wówczas winni go wykazać, i to w istotnym wymiarze, wskazując nadto przepisy prawne, które chronią przed takim oddziaływaniem. Osoby wskazujące taki wpływ muszą posiadać interes prawny, a nie faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy.

Wyjaśniono, że granice obszaru oddziaływania wyznacza oddziaływanie faktyczne, polegające w szczególności na emisji zanieczyszczeń, powodowaniu nadmiernego hałasu lub utrudnianiu nasłonecznienia. W pojęciu oddziaływania mieści się rzeczywisty wpływ, zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, niekoniecznie graniczących z obszarem przeznaczonym pod inwestycję, jak i na wartości prawnie chronione, jak np. środowisko, zabytki czy funkcjonowanie obiektów użyteczności publicznej albo obiektów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa państwa. Ocena prawna dopuszczalności tych wpływów powinna opierać się na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, dotyczącego tych stref oddziaływania (np. prawo ochrony środowiska, prawo ochrony przyrody).

Zdaniem organu, we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, mieszkańcy nie wskazali własnego interesu prawnego związanego z postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemną halą garażową oraz drogi wewnętrznej na działkach nr [...] ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...].

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli K. G., Ł. P., U. T. i A. N.

K. G. podniósł, iż planowana inwestycja w sposób drastyczny wpłynie na prawa współwłaścicieli sąsiednich nieruchomości, a z uwagi na zakres planowanej inwestycji nie pozostanie bez wpływu na życie praktycznie wszystkich okolicznych mieszkańców. Inwestycja ta spowoduje spadek wartości mieszkań położonych w pobliżu, zwiększone wykorzystanie terenów zielonych i zmniejszenie ilości miejsc parkingowych dostępnych dla dotychczasowych mieszkańców.

Ponadto odwołujący podniósł szereg zarzutów dotyczących decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r., nr [...].

Ł. P. podniosła w swoim odwołaniu, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca.

U. T. i A. N. w odwołaniach wskazali, iż planowana inwestycja ma być lokowana od strony południowej czyli od źródła światła słonecznego, co będzie negatywnie wpływało na mieszkańców os. [...]. Zdaniem odwołujących nie jest niczym uzasadnione lokalizowanie tak wysokiej i gęstej zabudowy. Ponadto ograniczone zostaną miejsca parkingowe dotychczasowych mieszkańców. Zagęszczenie zabudowy wpłynie negatywnie na wartość mieszkań należących do wnoszących odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji stwierdzając, iż z uwagi na specyfikę przesłanki wznowieniowej, jaką jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., słusznie organ I instancji wznowił postępowanie by dopiero po wznowieniu postępowania ocenić, czy rzeczywiście strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu a więc czy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania wyrażona w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po wszczęciu postępowania wznowieniowego organ ocenił, czy osoby składające wniosek faktycznie powinny być strona zakończonego ostateczną decyzją postępowania. W tym zakresie najważniejsze znaczenie ma definicja strony postępowania zawarta w przepisie art. 28 k.p.a. Wynika z niej jasno, że o fakcie bycia stroną decyduje interes prawny lub obowiązek danego podmiotu.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że interes prawny może co prawda wynikać z przysługującego stronie prawa własności nieruchomości, jednakże w takim przypadku na stronie ciąży obowiązek wykazania, że został naruszony konkretny przepis materialny. Tymczasem w niniejszej sprawie żaden z wnioskodawców nie wskazał takiego konkretnego przepisu prawa materialnego. Słusznie zatem organ I instancji uznał, iż nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Odnosząc się do odwołań, Kolegium uznało, że żadne z nich nie zawiera jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby, iż indywidualnie oznaczona nieruchomość (lokal) każdego z odwołujących, zyskuje bądź traci prawa wskutek realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemną halą garażową oraz drogi wewnętrznej na działkach na [...], ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...]. Czym innym jest oddziaływanie faktyczne inwestycji (nawet pośrednie), a czym innym naruszenie praw przysługujących odwołującym. Odwołujący w żaden sposób nie wykazali indywidualnego interesu prawnego w rozstrzygnięciu.

Skargę na powyższą decyzję wniósł K. G. podnosząc, iż złożony przez niego wniosek o wznowienie postępowania był konieczny i uzasadniony, gdyż jego tytuł prawny do lokalu położonego na działce sąsiadującej z planowaną inwestycją został wykazany i nie budził wątpliwości.

Zdaniem skarżącego, organy winny dokonać analizy co do tego, czy skarżącemu jako właścicielowi lokalu oraz współużytkownikowi wieczystemu działki położonej obok planowanej inwestycji przysługiwał interes prawny, który pozwoliłby uznać go za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Istnienie takiego interesu nie powinno budzić żadnych wątpliwości w świetle twierdzeń skarżącego, jak i innych właścicieli lokali sąsiadujących z planowaną inwestycją, którzy wprost wskazali, iż inwestycja wpłynie niekorzystnie na zakres korzystania przez nich z mieszkań, które stanowią ich własność oraz na zmniejszenie ich wartości poprzez m. in. zmniejszenie ilości miejsc parkingowych dostępnych na osiedlu wraz z jednoczesnym zwiększeniem ilości osób chętnych do korzystania z nich, a także poprzez zwiększenie wykorzystania istniejących na osiedlu skarżącego terenów zielonych i rekreacyjnych.

K. G. podniósł, iż jest właścicielem lokalu mieszkalnego, z którym to prawem odrębnej własności związany jest udział w wysokości [...] w nieruchomości wspólnej i w prawie użytkowania wieczystego gruntu działek o nr [...] i [...]. Płaci też za utrzymanie placu zabaw i terenów zielonych położonych na działkach, których jest współużytkownikiem wieczystym, a także płaci za utrzymanie terenów zielonych i parkingu położonego na gruntach spółdzielni. Opłata ta jest zawarta w czynszu wpłacanym do spółdzielni. Dla skarżącego oczywistym jest, iż mieszkańcy nowowybudowanego osiedla będą korzystać z tej, ogólnodostępnej, infrastruktury. W tej sytuacji w swoim wniosku o wznowienie postępowania domagał się ochrony przysługującego mu prawa własności. – art. 140 i następne kodeksu cywilnego.

Dalej podniesiono, iż fakt, że K. G. nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swoją legitymację czynną do występowania w postępowaniu administracyjnym, nie może uzasadniać nieuwzględnienia jego interesu prawnego, w sytuacji, kiedy opisał swoją sytuację prawną i faktyczną, a także opisał jakich uciążliwości i ograniczeń swojego prawa własności spodziewa się w związku z planowaną inwestycją i tym samym umożliwił obu organom zidentyfikowanie i subsumcję odpowiednich przepisów prawa, z których wywodził swoje żądania, w szczególności przepisy art. 140 i 144 kodeksu cywilnego przewidujące prawo właściciela do niezakłóconego ponad dopuszczalną miarę korzystania z prawa własności.

To przede wszystkim na organach administracji spoczywa obowiązek ustalenia w toku postępowania, kto ma przymiot strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i komu należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, a także w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy.

Skarżący ponadto zarzucił, iż decyzja z dnia [...] 2012 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy została wydana po błędnie przeprowadzonej analizie funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 15 lipca 2014 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – A S.A. wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania podniósł, iż Spółdzielnia B administruje nieruchomością, której współużytkownikiem wieczystym jest K. G. Spółdzielnia ta była stroną postępowania zakończonego wydaniem wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r., nr [...]. Dalej uczestnik wskazał, iż spółdzielnia mieszkaniowa jest uprawniona z mocy prawa do reprezentowana na zewnątrz wszystkich współwłaścicieli lokalów mających wyodrębnioną własność, niezależnie od tego czy są członkami spółdzielni. Natomiast skarżący nie wykazał, iż posiada indywidualny, odrębny od interesu spółdzielni interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem uczestnika postępowania skarżący nie posiada takiego interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny.

Przy kolejnym piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2014 r. pełnomocnik A S.A. przedłożył koncepcję zagospodarowania terenu rekreacyjnego na [osiedlu X] oraz mapę obrazującą planowane położenie w/w terenu rekreacyjnego wnosząc o przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów. Składając powyższy wniosek pełnomocnik uczestnika wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma zagrożenia nadmiernej eksploatacji już istniejących obszarów zielonych przez nowych mieszkańców osiedla, albowiem w ramach inwestycji inwestor zadbał, aby towarzyszyło jej stworzenie atrakcyjnych obszarów wypoczynkowych.

Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. zarówno pełnomocnik skarżącego, jak i pełnomocnik uczestnika postępowania A S.A. podtrzymali wcześniejsze stanowiska przedstawione w skardze i pismach procesowych złożonych przed rozprawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Rozpoznając sprawę w tak określonej kognicji uznać należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z innych przyczyn niż w niej wskazane, albowiem obie wydane w sprawie decyzje obarczone są wadą nieważności.

Organy obydwu instancji orzekające w sprawie przeoczyły bowiem okoliczność, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r., znak [...], nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemną halą garażową oraz drogi wewnętrznej na działkach na [...], ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...] poddana była kontroli instancyjnej w następstwie odwołania złożonego przez E. K.

W wyniku tej kontroli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż wprawdzie zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, to jednocześnie art. 150 § 1 k.p.a. stanowi, iż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149, to jest w sprawie wznowienia postępowania oraz przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jednocześnie art. 151 § 1 k.p.a. stanowi, iż to organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (pkt 1), albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (pkt 2).

W świetle powyższych regulacji oczywistym jest, iż choć podanie o wznowienie postępowania wnosi się zawsze do organu, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, to organ ten jest organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, tylko o ile decyzja nie przechodziła trybu odwoławczego, tzn. stała się ostateczna po jej wydaniu przez ten organ. Jeżeli natomiast decyzja przeszła tok instancji, organ, do którego podanie wniesiono, winien jedynie uporządkować akta sprawy i przekazać je wraz z podaniem do organu odwoławczego (właściwego). Organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest bowiem ten organ administracji, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekał w danej sprawie jako ostatni.

W myśl art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis ten ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika także z zasady praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. Przestrzeganie tego obowiązku z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek, czy też stanowisko strony w tym przedmiocie. Podkreślić należy, iż organ administracji publicznej jest obowiązany przestrzegać z urzędu swojej właściwości w całym toku postępowania administracyjnego. Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, a zatem w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż organem właściwym do rozpoznania złożonych wniosków o wznowienie postępowania był nie Prezydent Miasta P., lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, albowiem to ten organ orzekał w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemną halą garażową oraz drogi wewnętrznej na działkach na [...], ark. [...] obręb [...] w rejonie ul. [...] w [...] jako ostatni.

Zarówno wydanie postanowień o wznowieniu postępowania, jak i wydanie przez Prezydenta Miasta P. decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...], którą odmówił on uchylenia własnej decyzji z dnia [...] 2012 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a.).

Wydanie decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...] przez organ niewłaściwy stanowiło w myśl art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. istotna wadę, będącą przesłanką stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Utrzymanie zaś w mocy obarczonej wadą nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu spowodowało, że także zaskarżona decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności, jako rażąco naruszająca prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 1999 r., sygn. IV SA 1051/97, LEX nr 47905; z 12 kwietnia 2000 r., sygn. II SA/Gd 1089/98, dostępny w CBOSA; z 18 kwietnia 2000 r., sygn. II SA/Gd 954/98, LEX nr 44072).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność obu wydanych w sprawie decyzji (pkt I sentencji wyroku).

Ze względu na treść art. 126 k.p.a. brak było możliwości stwierdzenia nieważności wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości postanowień Prezydenta Miasta P. o wznowieniu postępowania, albowiem nie przysługiwało od nich zażalenie, co uniemożliwia odpowiednie zastosowanie do nich art. 156 k.p.a.

Charakter stwierdzonych uchybień spowodował, iż na obecnym etapie postępowania przedwczesnym było rozpoznawanie merytorycznych zarzutów skargi, albowiem prowadziłoby to do zastąpienia przez Sąd właściwego organu administracji w rozpoznaniu sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta P. winien umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowania wszczęte w następstwie wydanych przez siebie postanowień o wznowieniu postępowania na wniosek E. T. [...] i W. S., albowiem przedmiotem postępowania wznowieniowego może być wyłącznie decyzja ostateczna, a nie decyzja organu I instancji utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.

Po umorzeniu w/w postępowań Prezydent Miasta P. winien przekazać złożone podania o wznowienie postępowania wraz z aktami sprawy organowi właściwemu do ich rozpoznania, to jest Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które w pierwszym rzędzie winno dokonać oceny dopuszczalności wznowienia i orzec o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Rozstrzygnięcie w tym zakresie winno być zindywidualizowane i uwzględniać fakt, iż poszczególne podania o wznowienie postępowania złożone zostały w różnych datach i wskazywały różne daty, w których wnioskodawcy mieli dowiedzieć się o decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego obszaru.

O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu w kwocie 200 zł.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku postępowania wznowieniowego decyzji ostatecznej. Z uwagi zatem na charakter wyeliminowanego z obrotu prawnego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p.p.s.a.

W ocenie Sądu sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 P.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, przepis ten nie przesądza jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek orzekania o niemożności wykonania zaskarżonego aktu użyłby sformułowania wskazującego na obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż zaskarżony akt nie może być wykonywany w całości lub części.