Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 502/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu wniosku Z. R. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) o przewlekłe rozpatrzenie sprawy zakończonej w pierwszej instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. (nr [...]), którą odmówiono stwierdzenia nieważności, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] marca 2016 r. ([...]), przyznającej stronie dodatek mieszkaniowy na uzupełnienie opłat za lokal mieszkalny położony przy ul. [...] we W., na okres od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że skarżący, podaniem z dnia 14 czerwca 2016 r. wniósł o uzupełnienie decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r. ([...]) o:

1) dodatkowe rozstrzygnięcie "w przedmiocie zawartego w skardze żądania - Wznowienia postępowania celem wydania nowej decyzji rozstrzygającej o całości istoty sprawy",

2) dodatkowe rozstrzygnięcie "w przedmiocie żądania - Ukarania organu grzywną za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa",

3) dodatkowe pouczenie "co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego".

Kolegium, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. ([...]), odmówiło uzupełnienia ww. decyzji co do rozstrzygnięcia i co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego.

Strona, podaniem z dnia 13 lipca 2016 r., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w pierwszej instancji decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r. ([...]). Zdaniem skarżącego, decyzja z dnia [...] marca 2016 r. ([...]) została wydana z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powtórzono także argumentację zawartą w podaniu z dnia [...] czerwca 2016 r., o uzupełnienie decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r. ([...]).

Kolegium ponownie rozpoznając sprawę podniosło, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania mającym na celu eliminację z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - decyzji dotkniętych co najmniej jedną z wad, które są enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji nie może być jakiekolwiek uchybienie popełnione przy jej wydawaniu, ale tylko takie, o którym mowa w przepisach wskazanych w zdaniu poprzednim. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Dlatego wykładnia przesłanek zawartych w powołanych przepisach prawa winna mieć charakter ścieśniający. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych, odnoszącym się do tej kwestii (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r., II SA 581/83, "Probl. Praw." 1984, nr 10, s. 28, czy wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., II OSK 544/05, LEX nr 298465).

Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może zostać wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Niniejsze postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek strony.

Kolegium wskazało, że właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 kpa). W rozpatrywanym przypadku organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4 marca 2016 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.

Dalej Kolegium podało, że w postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest wyłącznie ocena decyzji administracyjnej pod kątem wystąpienia wad wymienionych wart. 156 §1 kpa, organ nie może merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (zob. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "PiP" 2001, z. 8, s. 31). Innymi słowy, "stwierdzenie nieważności decyzji jest zagadnieniem, które można odnieść wyłącznie do określonej decyzji i rozpatrywać wyłącznie w granicach określonych w przepisach proceduralnych" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 251). Zatem należy stwierdzić, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest zbadanie decyzji przez pryzmat przesłanek nieważności nie rozstrzyga się o sprawie administracyjnej rozstrzygniętej tą decyzją (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. II OSK 2015/10, http://orzeczenia.nsa. gov.pl).

W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, prawidłowość weryfikowanego rozstrzygnięcia jest oceniana według stanu prawnego istniejącego w dacie jego wydania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., III SA 1134/96, "ONSA" 1998, Nr 3, poz. 101). W związku z tym, skład orzekający f Kolegium dokonał analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania badanej decyzji, tj. w dniu 4 marca 2016 r., mających znaczenie dla weryfikowania jej zgodności z prawem, w kontekście wszystkich podstaw przewidzianych w art. 156 § 1 kpa (mogących potencjalnie uzasadnić stwierdzenie nieważności tego aktu administracyjnego).

Odnosząc się do podstawy nieważnościowej określonej wart. 156 § 1 pkt 1 kpa, tj. wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, Kolegium stwierdziło, mając na uwadze art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, że decyzję z dnia 4 marca 2016 r. wydał organ właściwy.

Z kolei odnosząc się do podstawy nieważnościowej, określonej w pierwszej części art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Kolegium stwierdziło, że istniała podstawa prawna do wydania decyzji z dnia kpa 4 marca 2016 r. Przepisem umocowującym do wydania badanej decyzji był art. art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Odnosząc się do podstawy nieważnościowej określonej wart. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa, tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, Kolegium wskazało, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, doczekało się jednak bogatej wykładni doktrynalnej oraz orzeczniczej. Przeważa pogląd, który upatruje rażącego naruszenie prawa nie w błędach jego wykładni, lecz w przekroczeniach prawa jasnych i niedwuznacznych i to takich, które z uwagi na ich skutki powodują, że dotknięte wadą rozstrzygnięcie nie da się pogodzić z panującym porządkiem prawnym. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje zatem przede wszystkim oczywistość tego naruszenia, prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Innymi słowy, stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie "rażącego" naruszenia prawa może nastąpić tylko w sytuacji jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że w bezspornym stanie prawnym i faktycznym nie mogłoby zostać wydana decyzja o danej treści. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd wskazujący, że "rażące naruszenie prawa" zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000, V SA 2998/99, LEX nr 51249, por. też wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 roku, III SA 1935/99, LEX nr 47008).

Badaną pozainstancyjnie decyzją przyznano stronie dodatek mieszkaniowy, w kwocie 328,53 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. Prezydent Wrocławia rozpoznał złożony przez stronę wniosek prawidłowo, stosując odpowiednie przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz kpa. Zauważyć przy tym trzeba, że skarżący nie sprecyzował, na czym to naruszenie mogłoby polegać. W ocenie Kolegium, decyzja z dnia 4 marca 2016 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w przedstawionym wyżej rozumieniu.

Nadto podano, że zgodnie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie tego przepisu jest możliwe zatem, gdy decyzja nadzorowana pozainstancyjnie rozstrzyga sprawę już poprzednio rozstrzygniętą inną - pozostającą w obrocie prawnym - decyzją ostateczną. W analizowanym przypadku sytuacja taka nie ma miejsca. Wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja z dnia [...] marca 2016 r. nie dotyczy sprawy poprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skarżący powołał w tym zakresie - wydane przez Prezydenta W. (zastępowanego w ramach upoważnienia administracyjnego) - ostateczne decyzje z dnia [...] grudnia 2015 r. i z dnia [...] stycznia 2016 r., którymi odmówiono jemu przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Stwierdzenie, iż sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta możliwe jest po ustaleniu, iż decyzja ta została wydana w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość spraw będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Stan faktyczny sprawy musi być przy tym brany pod uwagę, w ocenie tożsamości spraw, w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Mając powyższe na uwadze uznać trzeba, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku przez skarżącego, nie może być mowy o tożsamości stanu faktycznego ocenianych spraw. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przedmiotem badania organu administracji jest deklaracja o dochodach gospodarstwa domowego wnioskodawcy za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Z tego powodu, stan faktyczny w sprawach zakończonych decyzjami z dnia 8 grudnia 2015 r. oraz z dnia 29 stycznia 2016 r. ustalany był na podstawie deklaracji o dochodach za miesiące: lipiec, sierpień wrzesień, październik i listopad 2015 r. oraz innych niezbędnych dokumentów potwierdzających dane stanowiące podstawę do ustalenia wysokości świadczenia, zaś w sprawie z wniosku z dnia 8 lutego 2015 roku, na podstawie deklaracji za miesiące: listopad i grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r., a także nowo złożonych niezbędnych dokumentów. Kolegium nie przyjęło, iż postępowania w tych sprawach toczyły się w tożsamym stanie faktycznym. Nie stoi temu na przeszkodzie częściowe nakładanie się okresów branych pod uwagę dla ustalenia dochodów strony, gdyż istotnym dla rozstrzygania w przedmiocie prawa do dodatku mieszkaniowego jest średni miesięczny dochód osiągnięty w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.

Ponadto, z uregulowań ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wynika, aby odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego uniemożliwiała złożenie kolejnego wniosku w dowolnym czasie, to jest również w okresie wymienionym w art. 7 ust. 1 ustawy. Przepis ten określa bowiem tylko maksymalny termin, na jaki może zostać przyznany dodatek mieszkaniowy. Każdy kolejny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wszczyna odrębne postępowanie, w którym każdorazowo dokonuje się oceny spełnienia przesłanek do uzyskania wnioskowanego świadczenia.

Nie zachodzi więc podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4 marca 2016 r. przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata).

W ocenie Kolegium brak jest również podstaw do przyjęcia, że decyzja z dnia 4 marca 2016 r. - stosownie do art. 156 § 1 pkt 5 kpa. - była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

Tak samo należy stwierdzić w kwestii ewentualnego wywołania wykonaniem decyzji z dnia 4 marca 2016 r. czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 kpa).

Odnosząc się do art. 156 § 1 pkt 7 kpa, Kolegium nie stwierdza, aby decyzja z dnia 4 marca 2016 r. zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Brak było bowiem takiego szczególnego przepisu prawa.

W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia 4 marca 2016 r. nie została obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o:

"1) Stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, gdyż orzekają z rażącym naruszeniem prawa.

2) W ewentualności Uzupełnienia decyzji:

I. O dodatkowe rozstrzygnięcie w przedmiocie:

a) Podstawy wznowienia - art. 145 kpa.

b) Dopuszczalności wznowienia postępowania z urzędu - art 147 kpa.

c) Dochowanie terminu i właściwość organu rozstrzygającego o wznowieniu postępowania – art. 148 i 150 § 2 kpa.

II. O dodatkowe pouczenie co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego celem pełnego i właściwego wyjaśnienia sprawy.

3) o zwolnienie mnie z kosztów sądowych w całości ze względu na ciężką sytuację materialną i bytową spowodowaną brakiem pracy i dochodów oraz że pozostaję bez jakiejkolwiek pomocy z MOPS i od innych mi osób. Jestem zmuszony głodować.

I. O przeprowadzenie mediacji w trybie art. 115 p.p.s.a. w sprawie celem wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa - wyjaśnienia rozbieżności w interpretacji prawa jakie istnieje w orzeczeniach samorządowego kolegium odwoławczego, które za każdym razem odmiennie interpretując prawo i w sposób dla siebie dowolny i jedynie mu wygodny manipuluje w sprawie, aby utrudnić mi wyjaśnienie mojej sytuacji prawnej, czym pozbawia mnie dochodu, jakim jest dodatek mieszkaniowy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu rodzin.

II. O rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym z art. 119 Prawa o p.p.s.a. i niezwłocznego rozpoznania sprawy, gdyż rażące naruszenie prawa administracyjnego ze strony organu administracyjnego jest oczywiste i nie budzi wątpliwości."

Ponadto skarżący domaga się ukarania organu grzywną w maksymalnej kwocie za rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i też podstaw do stwierdzenia jej nieważności, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a.

Zważyć przy tym należy, że przedmiotem oceny sądowej była jedynie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], oraz poprzedzająca ją decyzja tegoż Kolegium z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie, wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Administratora w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy na uzupełnienie opłat za lokal mieszkalny położony przy ul. [...] we W., na okres od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r.

Istotny jest zatem w niniejszej sprawie przepis art. 16 § 1 kpa, który ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa, przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uregulowane zostało przepisami art. kpa do art. 159 kpa.

Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na żądanie strony lub z urzędu (art.157 § 2 kpa).

Trafnie zauważa Kolegium, że przedmiotem postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Z przepisu art. 156 § 1 kpa i art. 158 § 2 kpa w związku z art. 157 § 2 kpa wynika, że jeśli w sprawie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, organ administracji publicznej - niezależnie od tego, czy postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Oznacza to, że granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wiążą organu.

W niniejszym postępowaniu nie można było – jak zasadnie przyjęło Kolegium, rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, z tej przyczyny, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone jedynie do weryfikacji decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja. Uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie prowadzi bowiem do zastępowania mechanizmu kontroli instancyjnej decyzji, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy.

Tryb postępowania nieważnościowego różni się w zasadniczy sposób od postępowania zwykłego. Analiza akt sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., a także poprzedzającej ją decyzji tegoż Kolegium z dnia 25 kwietnia 2016 r. - mając przy tym na uwadze, że istnienie jednej z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 kpa musi być oczywiste - nie pozwala na stwierdzenie, by kwestionowana przez skarżącego decyzja z dnia 28 lipca 2016 r. dotknięta była jedną z wad określonych w ww. art. 156 § 1 kpa. Treść wydanych w niniejszej sprawie, a zaskarżonych do Sądu decyzji Kolegium, pozwala zaś na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze starannie przeprowadziło postępowanie celem ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione, w art.156 § 1 kpa.

Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem nadzwyczajnym, a jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 kpa. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczenia wynikającej z art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie organu dotknięte jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § kpa. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), wskazać trzeba, że treść decyzji - pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, publ. LEX nr 328625).

Sąd podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie dwie przesłanki: oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

W niniejszej sprawie jak trafnie przyjęło Kolegium, nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa bowiem nie zaistniały w niej niezbędne przesłanki, tj. oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. W sprawie brak jest bowiem oczywistości naruszenia prawa, przez którą należy rozumieć rzucającą się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.

Zasadne jest tutaj odwołanie się do teorii gradacji wad orzeczenia i odróżnienie wadliwości decyzji, powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują przez samo istnienie nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Sąd skłania się do poglądu prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o czystej kasacyjnej formule rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego (albo tylko stwierdzenia naruszenia prawa), z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy." (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd.8, W-wa 2006, s 745-746).

Zważyć należy, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05, LEX nr 299873). O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyroki WSA w Warszawie z 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, publ. LEX nr 199041; z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, publ. LEX nr 220791).

Przesłanka do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji polegająca, na rażącym naruszeniu prawa winna być zatem stwierdzona jednoznacznie, a naruszenie to - mieć charakter oczywisty i mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy stwierdzonym przez organ naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia winien zatem istnieć związek przyczynowy tego rodzaju, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.

Uwzględniając powyższe rozważania oraz okoliczności niniejszej sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zakwestionowanej przez skarżącego decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., istnienia podstawy prawnej do stwierdzenia jej nieważności na mocy art. 156 § 1 kpa.

Sąd w pełni zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, które w całokształcie oceniło, przedstawiając w tym względzie bardzo szczegółową argumentację trafnie wywodząc, że w sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia określone w art. 156 § kpa.

Podkreślenia przy tym wymaga, że Kolegium przeanalizowało pozostałe normatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji i z tej oceny wyprowadziło merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski. W tym zakresie organ wywiązał się również z obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Z wyczerpującego uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że jasno i należycie uzasadniło swoje stanowisko, a w szczególności dlaczego i na jakiej podstawie uznało, że nie zaistniała w badanej sprawie pozytywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. Organ orzekający w sprawie ustosunkował się do normatywnej podstawy stwierdzenia nieważności.

Ustosunkowując się do zawartego w skardze żądania skarżącego o ukaranie organu grzywną podkreślenia wymaga, że wniosek ten jest bezpodstawny albowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości złożenia do sądu administracyjnego wniosku w zakresie, w jakim domaga się tego skarżący. W kwestii zaś wniosku o przeprowadzenie w sprawie postępowania mediacyjnego powiedzieć należy, że biorąc pod uwagę brzmienie art. 115 p.p.s.a. Sąd uznał, że za jego przeprowadzeniem w okolicznościach niniejszej sprawy nie przemawiały żadne względy.

W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z braku uzasadnionych podstaw, nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 p.p.s.a. o czym orzekł w sentencji wyroku.