Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1839/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.2 pkt 1, art. 4 pkt 1 lit. a-f, art. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1117
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa.
article: art.1,art.2, art. 19, art.32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art.3, art.4 pkt 2 i 3, art.4 pkt9
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
article: art.7, art.77 par. 1, art.6, art.8 ,art.9, art.11, art.107 par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art.152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2013 r. R. K. sformułował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o przyznanie statusu weterana, weterana poszkodowanego. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] czerwca 2013 r., opinię komisyjnego badania przez biegłych lekarzy z dnia [...] marca 2011 r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] stycznia 2013 r. o całkowitej niezdolności do pracy i zaświadczenie Archiwum Wojsk [...] Filia Nr [...] w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. – potwierdzające uczestnictwo wnioskodawcy w walkach obronnych Paktu Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w okresie od dnia [...] kwietnia 1967 r. do dnia [...] kwietnia 1969 r.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. R. K. sprecyzował swój wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r., wskazując, że dotyczy on przyznania mu statusu weterana poszkodowanego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, stosując art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 lit. "a" i "b" i pkt 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), odmówił R. K. przyznania statusu weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem działań poza granicami państwa może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni. Stosownie zaś do art. 4 pkt 2 i 3 ww. ustawy, działania poza granicami państwa oznaczają działania podjęte poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, zapewniania bezpieczeństwa państwa oraz grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast misja pokojowa lub stabilizacyjna oznacza działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.) oraz inne działania o tym charakterze, podejmowane przez organizacje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. "a"-"f" ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa (tj. Ministra Obrony Narodowej albo właściwy organ wojskowy, organizację międzynarodową, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu), w szczególności działania mające na celu utrzymanie lub przywrócenie pokoju, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom. W tym kontekście organ zaznaczył, że w myśl art. 4 pkt 9 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa – organizacja międzynarodowa oznacza Organizację Narodów Zjednoczonych, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Unię Europejską. Dokonując analizy stanu faktycznego sprawy w aspekcie powyższych norm, organ stwierdził, że udział zainteresowanego w działaniach w Czechosłowacji w latach 1967-1969 w ramach interwencji Wojsk Układu Warszawskiego nie może być uznany za uczestnictwo w misji pokojowej lub stabilizacyjnej, o których mowa w art. 4 pkt 2 i 3 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Tym samym – zdaniem Ministra – brak jest przesłanek do przyznania R. K. statusu weterana poszkodowanego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. K. wyraził swoje niezadowolenie z podjętej decyzji, kwestionując nieprzyznanie mu statusu weterana poszkodowanego w trybie przedmiotowej ustawy. Wskazał, że jego udział w działaniach zbrojnych w Czechosłowacji miał miejsce wskutek rozkazu w ramach pełnienia czynnej służby wojskowej, co w rezultacie doprowadziło do utraty zdrowia. Organ powinien zatem uwzględnić wszelkie okoliczności, by uczynić zadość jego wnioskowi. Zainteresowany wniósł o wydanie pozytywnej dla niego decyzji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 3 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 8 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując powodów do uwzględnienia wniosku.

W motywach decyzji Minister wyjaśnił, że interwencja Wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji nie spełnia przesłanek określonych w art. 4 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, co oznacza, że podejmowanych przez nią działań nie można uznać za działania poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej albo w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Sam udział osoby w działaniach poza granicami państwa nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego, ponieważ udział taki musi spełniać określone warunki ustawowe, te zaś w niniejszej sprawie nie zostały – w ocenie organu – spełnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R. K. zarzucił naruszenie zarówno przepisów procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, podnosząc, że organ uchybił treści art. 8 i art. 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz udaremnia kontrolę samego rozstrzygnięcia, zwłaszcza pod kątem stosowanego prawa materialnego, w tym art. 4 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Zdaniem skarżącego, organ błędnie przyjął, że interwencja Wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji nie miała charakteru działań poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej albo w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa. W jego ocenie, fakt, iż doznał uszczerbku na zdrowiu w 1968 r. w Czechosłowacji, uczestnicząc w interwencji Wojsk Układu Warszawskiego w związku z "Praską wiosną", winien stanowić podstawę do przyznania mu statusu weterana poszkodowanego. Skarżący wniósł o uchylenie obu podjętych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jaką przedstawił w wydanych w sprawie decyzjach.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r. R. K. podtrzymał swoje zarzuty, twierdzenia i wnioski, jakie zawarł w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), określającej m.in. status weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa.

Zgodnie z art. 3 tej ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Stosownie do art. 4 pkt 2 i 3 ww. ustawy, przez działania poza granicami państwa należy rozumieć działania podejmowane poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, zapewniania bezpieczeństwa państwa oraz grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast misja pokojowa lub stabilizacyjna obejmuje działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.) oraz inne działania o tym charakterze, podejmowane przez organizacje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. "a"-"f" ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa (Ministra Obrony Narodowej albo właściwy organ wojskowy, organizację międzynarodową, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu), w szczególności działania mające na celu utrzymanie lub przywrócenie pokoju, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom. W myśl art. 4 pkt 9 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, organizacja międzynarodowa oznacza Organizację Narodów Zjednoczonych, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Unię Europejską.

Przepis art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa stanowi, iż użycie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa oznacza obecność jednostek wojskowych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

Tak określony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa pozwala przyjąć, iż jej postanowienia znajdują zastosowanie wobec żołnierzy i pracowników Wojska Polskiego, którzy brali udział w zagranicznych misjach wojskowych począwszy od 1953 r., tj. od daty przeprowadzenia pod auspicjami ONZ misji w Korei, na co zwrócono również uwagę w uzasadnieniu projektu ww. ustawy. W uzasadnieniu tym wskazano m.in., że aktywna polityka zagraniczna Polski oraz udział polskich żołnierzy i pracowników Wojska w licznych operacjach militarnych i pokojowych wymaga regulacji prawnej nadającej tej grupie odrębny status i związane z nim uprawnienia. Zaznaczono, iż w latach 1953 – 2010 w zagranicznych misjach wojskowych wzięło udział ponad 95.000 uczestników, zaś udział Polaków w utrwalaniu międzynarodowego pokoju jest wysoko ceniony przez opinię światową. Podkreślono, iż szczególną opieką powinni być objęci ci weterani, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w wyniku pełnienia służby oraz wykonywania pracy w misjach zagranicznych. Osoby te uczestniczyły w działaniach poza granicami państwa na zaproszenie, bądź prośbę organizacji międzynarodowych lub też konkretnego kraju, skierowaną do Rzeczypospolitej Polskiej. Weterani ci, z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wywodzi uprawnienie do ubiegania się o przyznanie statusu weterana poszkodowanego z faktu uczestniczenia w walkach obronnych Paktu Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w okresie od dnia [...] kwietnia 1967 r. do dnia [...] kwietnia 1969 r. Okoliczność ta została potwierdzona zaświadczeniem Archiwum Wojsk [...] Filia Nr [..] w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. W sprawie nie może być zatem kwestionowane to, że skarżący – co do zasady – brał udział w działaniach poza granicami państwa, natomiast sporne jest, czy udział ten może być kwalifikowany w kategoriach uczestnictwa w misji pokojowej lub stabilizacyjnej w ramach działań organizacji międzynarodowej, bowiem Minister Obrony Narodowej twierdzi, że interwencja Wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji nie spełnia przesłanek określonych w art. 4 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Spór dotyczy zatem tego, jaki charakter miało uczestnictwo skarżącego w działaniach poza granicami państwa w ramach interwencji Paktu Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w związku z "Praską wiosną".

W tym aspekcie Minister Obrony Narodowej winien więc przeanalizować w toku postępowania dostatecznie wnikliwie i sprawdzić, jaki charakter prawny – w świetle przepisów ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa – miała rzeczona interwencja, a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, czego jednak nie uczynił. Organ oparł bowiem odmowę przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego, twierdząc jedynie, że interwencja Wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji nie spełnia przesłanek określonych w art. 4 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9 ww. ustawy.

Stanowisko Ministra Obrony Narodowej, iż udziału skarżącego w interwencji Wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji nie można zakwalifikować jako uczestnictwa w działaniach poza granicami państwa, w rozumieniu art. 4 pkt 2 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, wykazuje wewnętrzną sprzeczność i niekonsekwencję. Z jednej strony organ przyznaje, że skarżący brał udział w działaniach poza granicami państwa, co potwierdza ww. zaświadczenie, z drugiej zaś – wskazuje, że sam udział osoby poza granicami państwa nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego i z tego powodu organ odmawia temu uczestnictwu waloru uczestnictwa w wojskowej misji zagranicznej, która – zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom organu, może posiadać wszelkie cechy misji pokojowej i stabilizacyjnej, w rozumieniu art. 4 pkt 3 ww. ustawy. Warto bowiem zwrócić uwagę, że przepis ten swą hipotezą obejmuje dwie sytuacje prawne, odnoszące się do odmiennych stanów faktycznych. Pierwsza część tego przepisu odnosi się do tych działań, które podjęło państwo bez udziału organizacji międzynarodowych, delegując swych żołnierzy poza jego granice w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, druga natomiast – dotyczy działań państwa mających na celu utrzymanie lub przywrócenie pokoju, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom, podejmowanych przez organizacje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. "a"-"f" ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Na gruncie art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa pojęcie "misji pokojowej" ma autonomiczne znaczenie względem ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, co potwierdza art. 4 pkt 3 tej ustawy, wyraźnie rozgraniczający działania państwa podejmowane w ramach misji organizacji międzynarodowych i działania w ramach misji samego państwa. Zauważyć bowiem należy, że misja pokojowa lub stabilizacyjna nie ogranicza się na gruncie wymienionej ustawy tylko do działań podejmowanych pod auspicjami czy też z ramienia organizacji międzynarodowej. Także użyte w przepisie art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa pojęcie "jednostki wojskowej" powinno być rozumiane a maiori ad minus, w omawianym kontekście, jako udział poza granicami państwa samych żołnierzy określonej jednostki wojskowej, nawet jeśli ta nie uległa dyslokacji.

Minister Obrony Narodowej, nie uznając udziału skarżącego w ww. interwencji Wojsk Układu Warszawskiego za działanie o charakterze pokojowym lub stabilizacyjnym, podejmowane przez organizację międzynarodową, w rozumieniu art. 4 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 9 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, miał zatem także obowiązek ocenić, czy działanie to nie wyczerpuje przesłanek z art. 4 pkt 3 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w związku z art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, czego nie uczynił. Organ był bowiem zobowiązany do ustalenia, czy udział wnioskodawcy nie nastąpił w ramach obecności jednostki lub jednostek wojskowych poza granicami państwa w celu udziału w misji pokojowej, w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, o czym stanowi art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Minister był przy tym zobowiązany w sprawie do ustalenia podmiotu, który skierował wnioskodawcę do Czechosłowacji. Skoro bowiem R. K. brał udział w polskim kontyngencie w ramach rzeczonej interwencji, to znaczy, że był przez określony podmiot delegowany (np. przez Ministra Obrony Narodowej), a więc istniała konieczność ustalenia także i tej okoliczności, czego nie uczyniono, nie dopełniając tym samym ciążącego na organie obowiązku.

Rozstrzygnięcie Ministra koncentruje się tylko na ocenie udziału skarżącego w działaniach poza granicami państwa, jako tych podejmowanych przez organizację międzynarodową, przy czym odmawia temu uczestnictwu waloru misji pokojowej i stabilizacyjnej, prowadzonej przez taką organizację. Wywód organu w tym względzie zawiera sugestię, jakoby udział skarżącego w działaniach poza granicami państwa odbywał się w sposób nieformalny, niejako "na własną rękę", gdy tymczasem z zaświadczenia Archiwum Wojsk [...] Filia Nr [...] w [...] z dnia [...] lutego 2002 r. wynika, że skarżący uczestniczył w walkach obronnych Wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w okresie od dnia [...] kwietnia 1967 r. do dnia [...] kwietnia 1969 r., a zatem jego uczestnictwo musiało mieć charakter oficjalnej delegacji państwowej, co w konsekwencji uzasadnia wniosek o pokojowym i stabilizacyjnym charakterze przeprowadzonej z udziałem skarżącego misji. Rolą organu w tym postępowaniu było więc ustalenie, czy celem tejże misji było wypełnianie ściśle określonych zadań kontrolnych i nadzorczych dla zaprowadzenia i utrzymania pokoju, zapewnienia bezpieczeństwa i ustabilizowania sytuacji w Czechosłowacji w wykonaniu Paktu państw tworzących Układ Warszawski, a jeśli tak – to w przypadku spełnienia pozostałych wymogów ustawowych, uczestnik takiej misji może stać się beneficjentem uprawnień wynikających z ustawy, jako że art. 4 pkt 3 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w związku z art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa dotyczy tych działań, które podjęło państwo bez udziału organizacji międzynarodowych, delegując swych żołnierzy poza jego granice w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

W ocenie Sądu, niedopuszczalne jest dokonywanie przez organ zwężającej wykładni przepisów ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa i odnoszenie stanu faktycznego sprawy jedynie do pojęcia "organizacji międzynarodowej", użytego w art. 4 pkt 9 ww. ustawy, który istotnie w swej treści nie wymienia Układu Warszawskiego wśród podanych w nim organizacji międzynarodowych. Organ musi bowiem brać pod uwagę cele ustawy, które legły u podstaw jej przyjęcia przez Parlament, a także to, że nie może być ona – w świetle norm Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – podstawą dzielenia żołnierzy i ich trudu w służbie Ojczyzny na bardziej i mniej słuszny. Treść art. 19 ustawy zasadniczej wskazuje, że Rzeczpospolita Polska specjalną opieką otacza weteranów walk o niepodległość, zwłaszcza inwalidów wojennych. Nie powinno budzić wątpliwości, że przepis ten dotyczy wszystkich żołnierzy, którzy zarówno na polach walki w kraju, jak i na obczyźnie ponieśli ofiary, stając się niejednokrotnie inwalidami wojennymi, i zapewnia z tego tytułu specjalną opiekę państwa. Tym samym jakiekolwiek różnicowanie żołnierzy Wojska Polskiego w przedziale czasu od 1953 – 2010 na gruncie przepisów ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa nie może mieć miejsca, uznanie zaś odmiennego poglądu za prawidłowy doprowadziłoby w prosty sposób do naruszenia preambuły, art. 1, art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

Udział polskich żołnierzy w misjach poza granicami kraju mógł przybierać różne formy prawnej ich organizacji. Podczas "Praskiej wiosny" doszło do konfliktu zbrojnego i nawet jeśli konflikt ten był wynikiem interwencji Wojsk Układu Warszawskiego, to nie powinno budzić wątpliwości, że udział polskich żołnierzy w ramach tej interwencji miał na celu wzmocnienie sił państw sojuszniczych Układu Warszawskiego, które upatrywały w działaniach reakcyjnych w Czechosłowacji zagrożenia dla własnych interesów. Celem interwencji było z pewnością powstrzymanie reform państwa i stłumienie dążeń wolnościowych. Z tego punktu widzenia udział polskich żołnierzy w interwencji wojskowej Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, jako zjednoczonych sił dawnych państw socjalistycznych, może i powinien być postrzegany także w kategoriach działań prowadzonych dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa, wszak przyczyną interwencji były niepokoje społeczne, które mogły doprowadzić do przewrotu politycznego, co dla przedstawicieli ówczesnych władz stwarzało zagrożenie dla dobrostanu państwa.

Jednakże Minister Obrony Narodowej, kwalifikując stan faktyczny sprawy, nie może dokonywać jego oceny pod kątem tego, czy interwencja zbrojna w Czechosłowacji była słuszna czy też nie. Zdaniem Sądu, z punktu widzenia ówczesnego celu interwencji Wojsk Układu Warszawskiego udział polskich żołnierzy w działaniach prowadzonych w Czechosłowacji może być kwalifikowany w kategoriach misji pokojowej lub stabilizacyjnej albo zapewnienia bezpieczeństwa państwa, w rozumieniu art. 4 pkt 3 ww. ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w związku z art. 2 pkt 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Przy takiej kwalifikacji uczestnictwa skarżącego w działaniach poza granicami państwa organ powinien przejść do oceny pozostałych przesłanek ustawowych, by w następstwie tego ustalić, czy skarżącemu przysługuje status weterana poszkodowanego, o przyznanie którego zainteresowany się ubiega.

Konkludując, nie można uznać, by Minister Obrony Narodowej w sposób wyczerpujący i wnikliwy rozpatrzył sprawę, co świadczy o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Z kolei w myśl art. 80 kpa – organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Także i ten przepis nie został przez organ zastosowany w sprawie. Organ nie ustalił bowiem podmiotu, który skierował wnioskodawcę do Czechosłowacji, jak również nie wykazał, jaki charakter miał udział skarżącego w interwencji zbrojnej. Doprowadziło to także do uchybień w zakresie uzasadnień wydanych w sprawie decyzji, w których – poza przywołaniem przepisów prawa – Minister nie przedstawił pogłębionych rozważań na temat przesłanek uzasadniających odmowę przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego, uchybiając przez to dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Co więcej, organ w decyzji wydanej w I instancji przywołuje ustawową definicję "weterana", zamiast "weterana poszkodowanego", tak jakby oceniał wniosek skarżącego pod kątem statusu weterana. Wprawdzie uchybienie to organ konwaliduje w decyzji zaskarżonej, niemniej nie wyjaśnia w niej kwestii, o których mowa powyżej, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Całokształt powyższych wad godzi w zasady ogólne kpa, w szczególności wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa. Sąd nie dostrzegł przy tym, aby w sprawie umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, a co powinno było nastąpić przed wydaniem decyzji przez organ. Niewypełniona została zatem także dyspozycja art. 10 § 1 kpa. Wskazane uchybienia procesowe miały wpływ na stosowane przepisy prawa materialnego, a tym samym także na treść rozstrzygnięcia, co sprawia, że zarówno decyzja zaskarżona, jak i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać. Dlatego też, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego obie podjęte w sprawie decyzje, uchylając je.

Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.

Odnosząc się także do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, należy wyjaśnić, że pomimo uwzględnienia skargi, Sąd nie miał podstaw do zasądzenia kosztów postępowania, gdyż te w sprawie nie wystąpiły. Sprawa korzysta bowiem z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i do czasu zamknięcia rozprawy nie przedstawił spisu wydatków związanych ze sprawą, o czym został prawidłowo pouczony w piśmie Sądu z dnia [...] lutego 2014 r., zawiadamiającym o terminie rozprawy.