Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1179/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6533 Absolutorium dla organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.), Sędziowie WSA Elwira Brychcy, as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Kłodawie na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 30 maja 2007 r. nr 11/462/2007 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie udzielenia absolutorium I. uchyla zaskarżony akt nadzorczy; II. zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu na rzecz Rady Miejskiej w Kłodawie kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Nikodem /-/ W.Zygmont /-/ E.Brychcy


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Kłodawie na podstawie art.18 ust. 2 pkt 4 i 28a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) podjęła uchwałę Nr 44/07 z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie udzielenia Burmistrzowi Kłodawy absolutorium za rok 2007.

Kolegium regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu uchwałą nadzorczą z dnia 30 maja 2007 r. Nr 11/46212007, wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 577 ze zm.) i art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdziło nieważność postanowień powyższej uchwały. Kolegium zważyło, że podczas obrad sesji Rady Miejskiej w Kłodawie , na ustawowy skład 15 radnych, za wnioskiem o nie udzielenie Burmistrzowi absolutorium opowiedziało się trzech (3) radnych, a przeciw wnioskowi opowiedziało się dwunastu (12) radnych, głosów wstrzymujących nie było. Zatem wniosek Komisji Rewizyjnej o nieudzielenie Burmistrzowi absolutorium nie uzyskał bezwzględnej liczby głosów. Tymczasem odrzucenie przez Radę wniosku Komisji Rewizyjnej o nieudzielenie absolutorium powoduje zakończenie procedury absolutoryjnej.

Gmina Kłodawa w imieniu, której działała Rada Miejska w Kłodawie wniosła skargę na powyższą uchwałę domagając się uchylenia zaskarżonego aktu nadzoru oraz obciążenia Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu kosztami postępowania w sprawie.

Zaskarżonemu aktowi zarzuciła naruszenie:

- art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) polegające na błędnym uznaniu, że rada gminy nie ma kompetencji do podejmowania uchwały o udzielenie' absolutorium burmistrzowi w przypadku gdy głosowany jest wniosek komisji rewizyjnej o nieudzielenie absolutorium,

- art. 18 a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) polegające na błędnym uznaniu, że rada w myśl tego przepisu może podjąć tylko uchwałę zgodną z wnioskiem komisji rewizyjnej lub nie podjąć uchwały w sprawie absolutorium,

- art. 28 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) polegające na błędnym uznaniu, że w przypadku 29 czerwca 2007 r. wniosku komisji rewizyjnej o nieudzielenie absolutorium, przeciwko któremu w głosowaniu oddano bezwzględną ilość głosów ustawowego składu rady nie została podjęta uchwała o udzieleniu absolutorium lecz zakończona procedura absolutoryjna.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Uzasadniając wskazała, że nieuzyskanie odpowiedniej większości głosów przez wniosek Komisji rewizyjnej oznacza brak rozstrzygnięcia w przedmiocie absolutorium, a tym samym koniec procedury absolutoryjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżony akt nadzoru narusza art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym bowiem w istocie godzi w ustawowe kompetencje rady gminy.

Instytucję absolutorium regulowały w roku 2007 przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz ustawy z ustawa z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249 poz. 2104). Przepis art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym stanowili, że do wyłącznej właściwości rady gminy należą: uchwalanie budżetu, rozpatrywanie sprawozdań z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwał w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu. Z kolei art. 18a ust. 3 tejże ustawy stanowił, że komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu i występuje z wnioskiem do rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi. Natomiast art. 199 ust. 3. ustawy o finansach publicznych stwierdza, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku budżetowym i podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium dla zarządu jednostki samorządu terytorialnego.

Zatem do wyłącznej kompetencji tej komisji należy opiniowanie całościowego wykonania budżetu i występowanie z formalnym wnioskiem do rady w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium. Rada gminy, podejmując uchwałę w sprawie udzielenia absolutorium zarządowi gminy z tytułu wykonania budżetu za rok ubiegły, nie może nie brać pod uwagę stanowiska własnej komisji rewizyjnej w tym względzie, stanowisk wszystkich komisji branżowych badających szczegółowo wykonanie budżetu w określonych obszarach ich zainteresowań, jak i opinii składu orzekającego regionalnej izby obrachunkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że pod głosowanie na sesji rady miejskiej poddano wniosek komisji rewizyjnej tej rady. Tym samym rada nie uchybiła przepisom ustawy ustrojowej, reguluje tryb postępowania przy udzielaniu absolutorium.

Zaskarżony akt nadzorczy narusza art. 18a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wskutek faktycznego przyznania komisji rewizyjnej prawa do decydowania o treści uchwały. Wprawdzie ustawa nadaje mocną pozycję komisji rewizyjnej rady gminy w procedurze absolutoryjnej, to jednakże rada, a nie ta komisja podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium i rada decyduje o ostatecznej treści uchwały w przedmiocie absolutorium. Przepis art. 28a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie wskazuje, że należało zakończyć procedurę w sprawie udzielenia absolutorium. Nie reguluje także następstw odrzucenia ani uchwały o udzieleniu absolutorium, ani uchwały o nieudzieleniu absolutorium. Jednakże pozwala wyklucza taki sposób procedowania, że w przypadku gdy za wnioskiem komisji rewizyjnej w sprawie nieudzielenia burmistrzowi absolutorium nie oddano bezwzględnej większości głosów, kończy się procedura absolutoryjna, bowiem oznaczałoby to , że w istocie komisja rewizyjna decyduje, czy absolutorium będzie udzielone lub nie będzie udzielone (np. trzech radnych stanowiących większość w komisji rewizyjnej decydowałaby, że w każdym roku burmistrz nie otrzyma absolutorium).

Na bazie tego przepisu dopuszczalne jest więc przyjęcie, że odrzucenie wniosku absolutoryjnego oznacza podjęcie uchwały o treści przeciwnej do tego wniosku.

Zatem skoro na sesji Rada Miejska w Kłodawie odbytej w dniu 27 kwietnia 2007r., na ustawowy skład 15 radnych za wnioskiem o nieudzielenie Burmistrzowi absolutorium opowiedziało się trzech radnych, a przeciw wnioskowi opowiedziało się dwunastu radnych, głosów wstrzymujących nie było i skoro Rada Miejska rozpatrzyła sprawozdanie z wykonania budżetu gminy Kłodawa za 2006r. i zapoznała się z opinią Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu o jego wykonaniu a następnie z wnioskiem Komisji Rewizyjnej w sprawie nieudzielenia absolutorium i opinią Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu w tej sprawie, przeto uchwałą Nr 44/07 Rada Miejska udzieliła Burmistrzowi Kłodawy absolutorium z tytułu wykonania budżetu Gminy Kłodawa za 2006r..

Do osądzanej sprawy nie przystają przytoczone w zaskarżonym akcie tezy wyroku NSA z 12 lipca 2002r. I SA/Lu 525/02, ponieważ zasadzają się na nieco innym stanie faktycznym.

Instytucja absolutorium w państwach demokratycznych jest ściśle związana z kontrolą przez organ przedstawicielski wykonania budżetu przez organ wykonawczy. Ta ocena działalności organu wykonawczego w sferze budżetowej przez organ przedstawicielski ma na celu ustalenie, czy sposób gromadzenia dochodów oraz realizacji wydatków za okres roku budżetowego był zgodny z uchwalonym budżetem. Przyjęcie w zaskarżonym akcie, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie absolutorium, a tym samym koniec procedury absolutoryjnej, następuje w sytuacji, gdy wynik głosowania jest sprzeczny z treścią wniosku komisji rewizyjnej, może pociągnąć niekorzystne następstwa dla wspólnoty samorządowej – mieszkańców gminy. Przykładowo brak takiej uchwały może nie być obojętny dla jednostek finansujących działalność gminy.

Z tych powodów na podstawie art. 148 , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ E. Brychcy