Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 498/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.22 par.2, art.18, art.29
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.65, art.19
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 498/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17.01.2006 r. sprawy ze skargi Naczelnika Urzędu Skarbowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]numer [...] w przedmiocie : zwrotu tytułów wykonawczych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] numer [...] orzekł o zwrocie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego tytułów wykonawczych o numerach [...] -[...] dotyczących Firmy A. sp. z o.o. w K. ul. F.

Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał art. 22 § 2 w związku z art.17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz.U. Nr 110 z 2002r., poz. 968 ze zm./ stwierdzając uznanie się za organ niewłaściwy miejscowo w sprawie prowadzenia tej egzekucji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał bowiem, że nie jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej, jako, że poborca skarbowy ustalił, iż zobowiązany nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych, jak również miejsce jego pobytu nie jest znane. Ponieważ właściwość miejscową w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się , zgodnie z powołanym art. 22 § 2, według miejsca zamieszkania albo siedziby zobowiązanego, dlatego zasadnym było zwrócenie nadesłanych tytułów wykonawczych. Stwierdzono także, że to na wierzycielu spoczywa obowiązek wskazania aktualnego adresu dłużnika.

Na to postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł zażalenie uznając, że na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych było już wszczęte i prowadzone postępowanie egzekucyjne przez tut. organ egzekucyjny, który postanowieniem z dnia [...] numer [...] przekazał te tytuły według właściwości.

Wobec tego ich zwrot i powołanie się Naczelnika Urzędu Skarbowego podstawy prawnej art. 22 § 2 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest niezasadne, gdyż organ egzekucyjny nie ustalił żadnych faktów, które by uniemożliwiały przekazanie tytułów zgodnie z właściwością miejscową. Właściwy jest nadal Naczelnik Urzędu Skarbowego, co wynika z wypisu uzyskanego z Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem żalącego się podstawą tego zwrotu nie jest informacja uzyskana na piśmie od pracownika B. E. K. Ponadto organ egzekucyjny nie dołożył żadnych starań w celu ustalenia adresu i przesłuchania na okoliczność ustalenia adres spółki członków zarządu.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zwraca, a nie przekazuje,tytuły zgodnie z właściwością do wierzyciela, na którym spoczywa obowiązek wskazania aktualnego adresu zamieszkania zobowiązanego , co wobec osób prawnych nie ma zastosowania, gdyż w przypadku tych osób mówimy o siedzibie. Ponadto zauważono, że art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej nie jest podstawą zwrotu tytułów wykonawczych celem ustalenia prawidłowego adresu siedziby, tylko przekazania ich zgodnie z właściwością oraz że postępowanie w sprawie zostało wszczęte, a jego zakończenie może nastąpić tylko poprzez wykonanie obowiązku, bądź umorzenie tego postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] numer [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając za zasadne stanowisko Naczelnika wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że nie jest on właściwy w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Przeprowadzone przez pracownika Izby Skarbowej postępowanie wyjaśniające wykazało, że B. M., jako jedyny wspólnik spółki i jednocześnie Prezes Zarządu, zamieszkuje w T., ul. K., województwo [...]. Z kolei w Urzędzie Skarbowym ustalono, że spółka nie składała zgłoszenia aktualizacyjnego dotyczącego zmiany adresu i nie figuruje jako podatnik mający siedzibę na terenie jego działania.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] zwrócono się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wezwanie do dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego oraz pełnego wyjaśnienia stanu prawnego spółki związanego z jego działalnością. Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił w dniu 9 lutego 2005r. o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ten ostatni pismem z dnia 3 marca 2005r. poinformował, ż mimo wezwania z 17 lutego 2005r. B. M. nie zgłosił się do tamtejszego Urzędu. Z pisma tego wynika , że podatnik jest niezdyscyplinowany, nie zgłasza się na wezwania urzędu oraz innych organów.

W tej sytuacji, gdy spółka nie jest zarejestrowana, nie ma siedziby i nie prowadzi działalności na tutejszym terenie, a jej prezes zamieszkuje w innym województwie, nie istnieją żadne podstawy, ani możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

I na to rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze sformułowanym wnioskiem uchylenia postanowień tak drugiej, jak i pierwszej instancji, jako wdanych z naruszeniem prawa, w szczególności art. 22 § 2 stawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną interpretację oraz zastosowanie przepisu art. 9 ustawy z 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników /Dz. U. Nr 269 z 2004r., poz. 2681 ze zm./.

Powołując się na art. 22 § 2 twierdzono, że organ egzekucyjny winien sprawdzić, czy spełnione zostały przesłanki do prowadzenia egzekucji w rozumieniu tego przepisu, czyli, czy zobowiązany posiada siedzibę na terenie jego właściwości. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że postanowieniem z [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. XVII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał m. in. wpisu w rubryce 2 rejestru nowej siedziby spółki tj. K., ul. F. Następnie Sąd Rejonowy przekazał według właściwości akta podmiotu do Sądu Rejonowego w K. Dowodem na dokonanie zmiany siedziby zobowiązanego jest odpis KRS numer [...] oraz notatka służbowa z 14 stycznia 2004r. Sporządzona przez pracownika Izby Skarbowej.

Zdaniem skargi ,pomimo poczynionych ustaleń jednoznacznie świadczących o zmianie siedziby spółki, organ przyjął, że zmiana właściwości organu egzekucyjnego skuteczna jest dopiero po aktualizacji w rejestrze prowadzonym przez urzędy skarbowe ewidencjonujące podatników i płatników.

Rozumowanie organu egzekucyjnego, zdaniem skargi, jest błędne, gdyż pomija podstawowe regulacje decydujące o bycie prawnym, rejestracji itp. podmiotów zobowiązanych zawarte w ustawie o krajowym rejestrze sądowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie i argumentację je uzasadniającą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem .Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.

W niniejszej sprawie, wobec naruszenia przez zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające je organu I instancji, przepisu art. 22 § 2 ustawy wyżej powoływanej o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarga na uwzględnienie zasługuje.

Artykuł ten w § 2 postanawia, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości, z którą mamy do czynienia w sprawie, ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, a zgodnie z zastrzeżeniem § 3, jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku.

Kwestią oczywistą jest, że organy egzekucyjne przestrzegają z urzędu swojej właściwości, w tym miejscowej /art. 19 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji/, a więc w trakcie postępowania stwierdziwszy fakt zmiany właściwości, przekazują sprawę do organu właściwego, co też uczynił skarżący Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zmiany takiej nie dokonuje się tylko w przypadku ustalenia właściwości zgodnie z § 3 omawianego artykułu, a więc według położenia majątku zobowiązanego znanego przed wszczęciem postępowania. Tak ustalony organ egzekucyjny pozostaje właściwy do zakończenia tego postępowania.

Właściwość organu zgodnie z § 2, w przypadku, gdy zobowiązany jest osobą prawną, spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, ustala się według siedziby zobowiązanej spółki, a ta wynika z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Siedzibą zobowiązanej spółki, zgodnie z tym Rejestrem, było miasto K., ul. F. Chodzi o siedzibę wskazaną i wykazaną we właściwym rejestrze, a nie o faktyczne miejsce istnienia tej siedziby, czy miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem dopóki wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym, choćby na skutek działań organów, nie ulegnie zmianie, właściwym organem do prowadzenia egzekucji będzie Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Przekazanie tytułów wykonawczych przez organ I instancji, bo nie mógł być to zwrot, skoro powołano art. 22 omawianej ustawy, do uprzedniego organu egzekucyjnego, który wszczął postępowanie egzekucyjne, nastąpił z naruszeniem rozważanego przepisu, bowiem dokonano go do organu, który bezsprzecznie właściwym już nie był z powodu podnoszonego w skardze tj. zmiany siedziby spółki. Zaś zgodnie z art. 65 § 1 Kpa w związku z art 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ niewłaściwy niezwłocznie przekazuje sprawę do organu właściwego. Tym ostatnim na dzień wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia z dnia [...]nie był Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że przedmiotem zaskarżonych rozstrzygnięć nie mógł być zwrot tytułów wykonawczych przewidziany art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale ich przekazanie.

Postanowieniem z [...] numer [...] /dołączonym do skargi/ Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 65 § 1 Kpa w związku z art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako organ egzekucyjny przekazał przedmiotowe tytuły wykonawcze do właściwego według właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w celu ich dalszej realizacji. Zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego w postanowieniu z [...] powołał się prawidłowo na art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uznając się niewłaściwym miejscowo jednocześnie postanowił o zwrocie tytułów wykonawczych, a nadto w uzasadnieniu podał, że to wierzyciel przesłał tytuły wykonawcze, co w sprawie nie miało miejsca.

Odrębną kwestią jest,czy istnieją możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co zauważa w swoim rozstrzygnięciu Dyrektor Izby Skarbowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz.U. Nr 187, poz. 1926/.