Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 361/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ NSA Ryszard Bryk Protokolant sekr. sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi L. D., E. G., W. G. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 361/07

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania L. D., E. G., W. G. i Z. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2006r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - utrzymało w mocy decyzję nim zaskarżoną.

Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 §1 pkt1 i 105 §1 kpa oraz art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz.717, ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji podniosło, że organ I instancji w związku z wnioskiem skarżących wydał decyzję z dnia [...] maja 2006r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia wskazanej wyżej nadpłaty. W decyzji tej organ stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której była mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, choć stanowiła publiczne, nieodpłatne, przymusowe i bezzwrotne świadczenie na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, to nie wynikała z ustawy podatkowej i nie była podatkiem. Nie znajduje zatem w odniesieniu do niej zastosowania Ordynacja Podatkowa. W konsekwencji, nie ma także zastosowania instytucja nadpłaty normowana art. 72 i dalsze Ordynacji . Wprawdzie w powołanym we wniosku wyroku NSA OZ w Rzeszowie z dnia 30 września 2003r. sąd ten wyraził pogląd , iż w sprawie opłaty zastosowanie znajdują przepisy Ordynacji, jednak pogląd ten nie wiąże organu, jako, że sprawa niniejsza jest sprawa odrębną. Organ podniósł też, że żaden przepis prawa materialnego nie przewiduje odsetek lub innych świadczeń ubocznych od jednorazowej opłaty, która została w całości zwrócona. W ocenie I instancji organu, skoro brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego należało postępowanie umorzyć.

Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli wnioskodawcy działający przez pełnomocnika, domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie : art. 105 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie, art. 2 §1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej poprzez jej niezastosowanie, i naruszenie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju i sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że organ winien orzec merytorycznie działając jako organ podatkowy w rozumieniu art. 13 Ordynacji Podatkowej.

Jej zastosowanie wynika z faktu , że wspomniana opłata ma wbrew stanowisku organu charakter podatku. Stanowi ona dochód gminy, co obecnie jest wprost stwierdzone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 ust. 4 zdanie 2. Skoro ma przy tym charakter publicznoprawnego, nieodpłatnego, przymusowego oraz bezzwrotnego świadczenia, to zgodnie z art. 2 §1 pkt 1 Ordynacji jest podatkiem. Obowiązek jej świadczenia wynika z ustawy, która odpowiada definicji określonej w art.3 pkt 1 Ordynacji, Wprawdzie ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie była klasyczną ustawa podatkową, jednak w części regulującej opłatę stanowi ustawę podatkową. Charakter opłaty oraz fakt pobierania jej przez organ, który w myśl art. 13 Ordynacji zaliczany jest do organów podatkowych uzasadnia pogląd , iż jest ona podatkiem . Dodatkowo jest też świadczeniem bezzwrotnym, bowiem przepisy prawa nie przewidują jej zwrotu.

Kumulatywne istnienie powyższych przesłanek pozwala na stosowanie przepisów Ordynacji w sposób domniemany, zgodny z art. 2 § 1 pkt a Ordynacji. O tym ,czy w danym postępowaniu należy stosować jej przepisy nie świadczy bowiem prawidłowo wyartykułowany zamiar ustawodawcy, lecz jedynie to, czy danina publiczna ma cechy podatku, opłaty bądź też niepodatkowej należności budżetowej, wskazane w jej ogólnych przepisach. Opłata planistyczna ma wszystkie cechy takiej daniny na co wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 30 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 225/03. Stanowisko tej treści jest powszechnie podzielane w doktrynie prawa podatkowego patrz; glosa A. Borodo do wyroku NSA z dnia 07.1 1.2001r., II SA/Gd 1984/01, OSP 2003/2/16; glosa B. Brzezińskiego do wyroku z dnia 03.09.2004r., OSK 520/04, POP 2005/3/205, czy też stanowisko A. Huchli wyrażone Księga jubileuszowa Profesora Marka Mazurkiewicza, UNIMEX, Wrocław 2001,s.260.

Zarzut naruszenia art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest z pominięciem przez organ I instancji oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 30 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 225/03. Wyrok ten został wydany w sprawie wnioskodawców, a dotyczył ustalenia przez Prezydenta Miasta jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W orzeczeniu tym NSA w Rzeszowie jednoznacznie stwierdził, że w sprawie ustalenia tzw. opłaty planistycznej stosować należy przepisy Ordynacji Podatkowej, czego efektem było uchylenie decyzji Prezydenta Miasta oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Należy podkreślić, że obecnie wnioskodawcy domagają się stwierdzenia nadpłaty w ramach tego samego stosunku prawnego, stąd też uznają oni za wiążącą również w tej sprawie ocenę prawną wyrażoną przez sąd administracyjny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2006r. utrzymało w mocy decyzję nim zaskarżoną.

Dla uzasadnienia swego stanowiska powołało się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 września 2005r. OSK 520/04 OSP 2005/7-8/91, w którym wyraził on pogląd , iż w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia ( zmiany ) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stosuje się przepisów Ordynacji Podatkowej. Co prawda opłata tego rodzaju ma cechy podatku, bowiem jest świadczeniem publicznoprawnym, przymusowym , bezzwrotnym i nieodpłatnym jednak nie wynika z ustawy podatkowej. Nie jest nią ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, jako że brak w niej zapisów nadających świadczeniu status podatku. Brak też podstaw, by domniemywać , iż zamiarem ustawodawcy było nadanie jej takiego statusu. Opłata ta nie ma jednoznacznie charakteru fiskalnego, tj. cechy doktrynalnie uznawanej za wyrażająca istotę podatku ( patrz; A. Borodo Finanse publiczne RP. Oficyna Wyd. Branta , Bydgoszcz 200 s.370). Obowiązek jej uiszczenia powstaje jako wynik prowadzenia przez gminę określonej polityki przestrzennej. Jest niezależny od działań i zaniechań, czy innych zdarzeń związanych z podmiotem zobowiązanym.

Obowiązki podatkowe, wkraczając w sferę praw i obowiązków obywateli winny być stanowione wyraźnie a nie domniemywane . Domniemanie takiego obowiązku naruszałoby zasadę państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji R.P.

Oznacza to , że do opłaty tej nie maja zastosowania przepisy Ordynacji, jako że o ich stosowaniu ustawa winna wyraźnie stanowić . Jeśli w grę wchodziłoby domniemanie, to należałoby domniemywać stosowanie przepisów kpa, bo to one a nie przepisy Ordynacji mają charakter norm procesowych stosowanych powszechnie w postępowaniach administracyjnych (art. 1 kpa).

Uznając za zgodne z prawem umorzenie postępowania w sprawie organ odwoławczy podniósł, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy brak jest jakiegoś elementu stosunku prawnego wobec czego nie można wydać rozstrzygnięcia co do istoty ( wyrok NSA z 9 marca 2000 IV SA 12/98 LEX 77609). Sprawa dotyczyła ustalenia nadpłaty z tytułu renty planistycznej. Wobec faktu, iż prawo nie przewiduje możliwości naliczenia świadczeń ubocznych przy ustalaniu takiej renty, w tym odsetek zasadne jest stanowisko, że brak jest podstawy prawnej do merytorycznego orzekania w tej kwestii . To zaś oznacza , że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe.

Zarzut naruszenia mocy wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku wskazanym w odwołaniu organ odwoławczy uznał za nietrafny, bowiem orzeczenia NSA zachowują moc, o ile były wydane w sprawie będącej przedmiotem orzekania. Sprawa nadpłaty nie była przedmiotem orzekania przez Sąd, stąd organ I instancji nie był związany poglądem wyrażonym we wspomnianym wyroku.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli L. D., E. G., W. G. i Z. G. reprezentowani przez radcę prawnego T. L., domagając się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

Decyzji zarzucili naruszenie art. 2 §1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym przez niezastosowanie przepisów Ordynacji a także art. 99 wspomnianej ustawy wprowadzającej..., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie , iż pogląd wyrażony w wydanym przez NSA OZ Rzeszów w dniu 30 września 2003r. wyroku o sygn. akt SA/Rz 225/03 nie znajduje zastosowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania i ponowiono argumenty odwołania dodając, że pogląd wyrażony w przywołanym przez organ odwoławczy wyroku NSA z dnia 3.09.2005r. jest krytykowany w doktrynie ( patrz; glosa B. Brzezińskiego P.P.2005/3/205). Skarżący podtrzymują pogląd , iż ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym ma charakter ustawy podatkowej. Z przepisu art. 3 pkt 1 Ordynacji wynika , że każda ustawa traktująca choćby w części o daninach publicznoprawnych odpowiada tej definicji. Potwierdzeniem może być zmiana tego przepisu z dniem 1 stycznia 2003r., z której wynika, że ustawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych (których wcześniej nie wymieniono) są ustawami podatkowymi . Ta zmiana redakcji przepisu wskazuje , że definicję ustawy podatkowej należy rozumieć sensu largo i skupiać się nie na tytule ustawy a jej zawartości merytorycznej. Dowodem na słuszność tego poglądu jest choćby ustawa o grach i zakładach wzajemnych, która reguluje instytucję podatku od gier, choć nie wynika to z jej tytułu.

W ocenie skarżących, przepis art. 3 pkt 1 ustanawia zasadę domniemania stosowania Ordynacji, jeśli chodzi o należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Gdyby przyjąć jak organ , to Ordynacja mogłaby być stosowana wyłącznie do podatków , to zaś czyniłoby wspomniany przepis definiujący ustawy podatkowe zbędnym.

Opłata planistyczna ma charakter podatku, bowiem odpowiada jego cechom. W doktrynie przyrównuje się ją do podatku od przyrostu wartości nieruchomości spowodowanego zmianą zapisu planu ( patrz; glosa A. Borodo do wyroku NSA z dnia 7 listopada 2001 OSP 2003/2/1).

Opłaty planistyczne stanowią dochód gminy, co wcześniej potwierdzało orzecznictwo a obecnie wynika wprost z art. 36 ust 4 zd. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okoliczność ta, przy podnoszonych wcześniej cechach opłaty wskazujących na jej podatkowy charakter nakazuje stosować do niej Ordynację Podatkową. Znajduje to wyraz w przytoczonym wyroku NSA OZ. w Rzeszowie i wyroku NSA w Gdańsku z 7.11 2001r. a także doktrynie prawa podatkowego. ( patrz; stanowisko A. Huchli wyrażone w Księdze jubileuszowej Prof. M. Mazurkiewicza , Unimex, Wrocław 2001 s. 260).

W dalszej kolejności skarga ponawia wywody odwołania dotyczące mocy wiążącej wspomnianego wyroku NA OZ w Rzeszowie w sprawie niniejszej, podkreślając że skoro w konsekwencji tego wyroku organy prowadziły postępowanie w sprawie opłaty przy zastosowaniu Ordynacji Podatkowej, to zwrot tejże opłaty nastąpił przy zastosowaniu jej przepisów , a to oznacza tożsamość sprawy ustalenia opłaty i jej zwrotu ze sprawą nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo podniosło , że zgodnie z wielokrotnie powoływanym art.99 Przepisów wprowadzających , jak i art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w wyroku sądu wiąże organ i sąd orzekający w sprawie. Orzeczenie sądu nie dotyczyło zwrotu nadpłaty renty planistycznej a jej ustalenia.

W polemice z odpowiedzią na skargę skarżący podtrzymali jej wnioski argumentację.

Dodatkowo zaznaczyli, że pojęcie sprawy w rozumieniu art. 99 przepisów wprowadzających i art. 153 P.p.s.a. oznacza sprawę w znaczeniu materialno-prawnym a więc sytuację, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualnie określonego podmiotu oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego. Takie rozumienie pojęcia sprawy wyklucza stosowanie art.99 wyłącznie do zagadnień , które były przedmiotem zaskarżonej decyzji. Na rzecz takiego poglądu przemawia wykładnia systemowa a w szczególności przepis art. 134 P.p.s.a. obligujący sąd do rozstrzygania w granicach danej sprawy bez związania wnioskami i zarzutami skargi. Tak sformułowane brzmienie przepisu podkreśla materialnoprawny charakter sprawy. Potwierdził to NSA w wyroku z 16. 11. 2005r. FSK2261/04, w którym stwierdza, że pojęcie "sprawa administracyjna obejmuje" wszelkie te postępowania i wydane , bądź zapadłe rozstrzygnięcia administracyjne... , które poprzedzając zaskarżone, warunkowały dokonaną nim konkretyzację stosunku prawnego. Innymi słowy granice sprawy wyznacza konkretyzacja stosunku prawnego.

Postępowanie o stwierdzenie nadpłaty jest niewątpliwe elementem sprawy o opodatkowanie a więc elementem tego samego stosunku prawnego. Wszczęcie takiego postępowania nie byłoby możliwe, gdyby wcześniej nie doszło do obciążenia danej osoby. Można uznać, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nadpłaty jest elementem każdego postępowania podatkowego pod warunkiem , że zaistnieją okoliczności, o których mowa w art. 72 i nast. Ordynacji podatkowej.

Gdyby jednak sąd przyjął inną wykładnię art. 99 przepisów wprowadzających i uznał, iż ocena prawna zawarta w wyroku sądu nie wiąże w sprawie o stwierdzenie nadpłaty, skarżący wskazują na naruszenie art. 170 P.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał lecz także inne sądy i organy państwowe.

Skutkiem rozstrzygnięcia objętego prawomocnym wyrokiem w sprawie SA/Rz 225/03 jest to , że sprawa winna być rozpoznana w trybie Ordynacji Podatkowej. Kwestia doboru norm proceduralnych jest jednym z podstawowych zagadnień prawnych, jakie powinny być rozstrzygnięte w ramach postępowania. Jest to wybór o tyle istotny, że powinien warunkować całe postępowanie i wszystkie decyzje wydawane w jego ramach . Prawomocny wyrok sądu bezpośrednio wpływa na toczące się postępowanie i organ powinien być nim związany na podstawie art. 170 P.p.s.a. Związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga konkretną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie - patrz: wyrok NSA z 20.07.2005 II GSK 104/05 LEX 18367. Przyjęcie stanowiska odmiennego oznaczałoby, że organ, co do którego prawomocnie rozstrzygnięto, jakie ma przepisy stosować może je stosować według swego uznania. Prowadziłoby do sytuacji, gdy w ramach jednej sprawy stosowane będą zarówno przepisy Ordynacji podatkowej jak i przepisy kpa.

Skarga została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2006r. sygn. akt 790/06 wobec jej nieopłacenia w sytuacji wniesienia przez pełnomocnika – radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2006r. tenże Sąd na wniosek skarżących przywrócił termin do uiszczenia wpisu od skargi. Zażalenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2007r. sygn. akt II OZ 92/07, co otwarło drogę do rozpoznania skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Podług art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wtedy, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach.

Dokonawszy w sprawie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa .

Na podstawie akt administracyjnych w sprawie oraz dodatkowo dopuszczonych przez sąd z urzędu akt Prezydenta Miasta nr [...] dotyczących renty planistycznej MPZ nr [...] i akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] ustalił on , że dniu 20grudnia 2001r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości zbytych przez skarżących na rzecz A. Spółka z o.o. w W. nieruchomości obejmujących działki nr 1090/10,1601/6,1090/16,1601/4,1601/6, 1601/9,1719/2,1072/98,1622/1 i 1662/2 w związku z uchwaleniem w dniu 14 lipca 2000r, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na osiedlu N. (uchwała R.M. nr [...] ), przeznaczającego ten teren pod zespół usług publicznych i komercyjnych.

Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...]tenże organ powołując się na art. 36 ust.3, 9 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999, nr 15, poz. 139 ze zm.), zwanej dalej ustawą o z.g., ustalił jednorazową opłatę z tego tytułu w wysokości 1.262.880zł zł.

Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ze względu na uchybienia procesowe, w tym niewykazanie, że odwołujący byli w dacie wejścia w życie planu właścicielami działki 1072/98.

Decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] Prezydent Miasta ustalił opłatę za działki wymienione w decyzji poprzedniej za wyjątkiem działki 1072/98 na kwotę 1.250 994,00 zł . zobowiązując do wpłaty oznaczonych w stosunku do każdego ze skarżących kwot, w terminie 14 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Decyzja ta została uchylona w całości decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...]. Jednocześnie Kolegium ustaliło w niej dla wszystkich skarżących jedną opłatę jednorazową na kwotę1.250.994. 00zł.

Ta właśnie decyzja, której podstawę materialnoprawną stanowił art. 36 ust. 3 obowiązującej ówcześnie ustawy o z.g. stała się przedmiotem skargi zobowiązanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 30 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 225/03 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W wyroku sąd wyraził pogląd prawny, że do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości przewidzianej w art. 36 ust. 3 ustawy o z.g. należy stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r . Ordynacja podatkowa ( Dz.U. nr 137, poz.926, z późn. zm.), zwanej dalej Ordynacją, z uwagi na okoliczność, że mimo braku stosownego przepisu w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym, opłata ta w istocie stanowi dochód gminy. Niezastosowanie Ordynacji w sprawie Sąd uznał za naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na jej wynik.

W związku z tym wyrokiem skarżący pismem z dnia 30 września 2003 r. zwrócili się do organu i instancji o zwrot uiszczonej opłaty wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi od dnia jej zapłaty. Wezwanie to ponowili pismem z dnia 6 lutego 2004r., informując , iż jest ono ostateczne a sprawa zostanie skierowana na drogę sądową. Dyspozycja zwrotu żądanej kwoty bez odsetek została wydana pismem z dnia 17 marca 2004r. Wypłaty dokonano jak twierdzą skarżący w dniu 18 marca 2004r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2004r. (a więc wydanym już po zwrocie opłaty uiszczonej przez skarżących w wykonaniu uchylonej przez NSA decyzji) Prezydent Miasta wszczął na podstawie Ordynacji postępowanie w sprawie ustalenia skarżącym opłaty a następnie ustalił dla nich decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nr [...]opłatę w kwocie 718 920 ,00zł.

Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wobec nie zachowania wymogu zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, wynikającego z kumulacji czynności wszczęcia postępowania i zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się materiałami oraz wypowiedzenia się w sprawie.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. Prezydent wszczął postępowanie w oparciu o przepisy Ordynacji i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...]ustalił opłatę jednorazową na kwotę 612.881.30 zł,

I ta decyzja została uchylona decyzją SKO z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...]a postępowanie organu I instancji zostało umorzone wobec faktu, że organ wszczął i wydał decyzję w sprawie, która już toczyła się przed tym samym organem i między tymi stronami (w trybie ogólnoadministracyjnym) i nie została zakończona umorzeniem postępowania przed wszczęciem postępowania w oparciu o Ordynację.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...]Prezydent Miasta umorzył postępowanie (ogólnoadministracyjne) w sprawie ustalenia opłaty.

W dalszej kolejności postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. po raz kolejny wszczął postępowanie w sprawie opłaty w oparciu o Ordynację a po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] lutego 2007r.nr [...]umorzył je jako bezprzedmiotowe w związku z upływem 5 lat od dnia wejścia w życie planu, który to termin dla ustalenia opłaty przewiduje art. 37 ust. 4 w zw. z ust. 3 obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz.717, ze zm.), zwanej dalej ustawa o p.i z.g.

Wnioskiem z dnia 25 marca 2005r. a więc złożonym po upływie roku od zwrotu opłaty i na ponad pół roku przed wszczęciem nowego postępowania w sprawie jej wymierzenia przy zastosowaniu Ordynacji L. D., E. G., W. G. i Z. G. reprezentowani przez radcę prawnego T. L. zwrócili się do Prezydenta Miasta o stwierdzenie nadpłaty powstałej w związku z uiszczeniem przez nich nienależnej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, określonej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2002r. znak [...] w kwotach:

a) 166.799,20 zł (sto sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych i 20/100) wraz z oprocentowaniem od dnia 13 lutego 2003r. do dnia zapłaty, oraz

b) 25.528,30 zł (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset dwadzieścia osiem złotych i 30/100) tytułem skapitalizowanego oprocentowania.

W motywach wniosku podniesiono, że ostateczną decyzją z dnia [...] września 2002r.Prezydent Miasta ustalił wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wnioskodawców w kwocie 1.250.994,00 zł zobowiązując do jej zapłaty w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Opłata została wpłacona przez wnioskodawców dnia 13 lutego 2003r. przy równoczesnym wniesieniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie na reformatoryjną decyzję organu II instancji. Wyrokiem z dnia 30 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 225/03 tenże sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W dniu 18 marca 2004r. Prezydent Miasta zwrócił wnioskodawcom kwotę 1.250.994,00 zł bez oprocentowania.

W swoim wyroku sąd wyraził pogląd prawny, że do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należy stosować przepisy Ordynacji.

Jej zastosowanie zdaniem wnioskodawców pozwala na odpowiednie uwzględnienie przepisów rozdziału 9. traktującego o nadpłacie podatku. Zgodnie z art. 72 §1 pkt1 Ordynacji, za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nienależnie zapłaconego podatku, w sytuacji gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną na podstawie tytułu prawnego, który następnie został uchylony (wyrok NSA z dnia l I.12.1998r., I SA/Lu 1255/97, Temida Sopot 2003); Nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego (art. 73§ l pkt l Ordynacji). Podlega ona oprocentowaniu w wysokości równej odsetkom za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych (art. 78 § l Ordynacji). W przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny (art. 77 § l pkt 3 Ordynacji) oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty (art. 78 § 3 pkt l Ordynacji), tj. od dnia zapłaty przez podatnika podatku nienależnego (art. 73 § l pkt l Ordynacji). Nadpłatę zwraca się podatnikowi wraz z oprocentowaniem (art. 76 § l Ordynacji). Jeżeli natomiast kwota dokonanego zwrotu nie pokrywa kwoty nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem, zwróconą kwotę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty nadpłaty oraz kwoty jej oprocentowania w takim stosunku, w jakim w dniu zwrotu pozostaje kwota nadpłaty do oprocentowania (art. 78a Ordynacji).

Na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie decyzji i Prezydenta Miasta oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, po stronie wnioskodawców powstało roszczenie o zwrot wpłaconej kwoty 1.250.994,00 zł wraz z oprocentowaniem od dnia powstania nadpłaty, tj. od dnia zapłaty kwoty 1.250.994,00 zł. Na dzień zwrotu wpłaconej kwoty tj. na dzień 18 marca 2004r. jej oprocentowanie (liczone od dnia 13 lutego 2003r.) wyniosło 192.327,50 zł (sto dziewięćdziesiąt dwa tysiące trzysta dwadzieścia siedem złotych i 50/100). co przy dodatkowym uwzględnieniu wartości nadpłaty 1.250.994,00 zł dawało ogólną kwotę należnego zwrotu 1.443.321,50 zł (jeden milion czterysta czterdzieści trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych i 50/100).

18 marca 2004r. Prezydent Miasta zwrócił wnioskodawcom kwotę 1.250.994,00 zł. Ponieważ zwrócona kwota nie pokrywała kwoty nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem, wnioskodawcy zaliczyli ją proporcjonalnie na poczet kwoty nadpłaty oraz kwoty jej oprocentowania w takim stosunku, w jakim w dniu zwrotu pozostaje kwota nadpłaty do oprocentowania (art. 78a Ordynacji). Stosunek ten na dzień 18 marca 2004r. wyniósł 6.50 (wartość nadpłaty) do 1 (wartość oprocentowania). Przy jego uwzględnieniu na poczet oprocentowania zaliczona została kwota 166.799,20 zł (sto sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych i 20/100), natomiast na poczet nadpłaty kwota 1.084.194,80 zł (jeden milion osiemdziesiąt cztery tysiące sto dziewięćdziesiąt cztery złote i 80/100). Po dokonaniu tego zaliczenia do zwrotu pozostało: 166.799,20 zł (sto sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych i 20/100) tytułem nadpłaty oraz 25.528,30 zł (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset dwadzieścia osiem złotych i 30/100) tytułem oprocentowania. Należności te pozostają nieuregulowane przez Prezydenta Miasta i są podstawą do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenia nadpłaty. Od kwoty 166.799.20 zł wnioskodawcy domagają się oprocentowania od dnia 13 lutego 2003r. na podstawie art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji, natomiast kwota 25.528,30 zł. odpowiada wartości oprocentowania skapitalizowanego na dzień 18 marca 2004r. tj. dzień zwrotu kwoty 1. 250.994.00 zł. Przy uwzględnieniu wartości oprocentowania dla kwoty 166.799,20 zł na dzień 25 marca 2006r. Ogólna wartość należności z tytułu zwrotu opłaty wynosi 264.770.90 zł.

Wniosek skarżących nie został uwzględniony a postępowanie organu I instancji w sprawie nadpłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzją opisaną na wstępie uzasadnienia wyroku zostało umorzone , jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją zaskarżoną.

Przedmiotem żądania skarżących załatwionego zaskarżoną decyzją było zatem ich roszczenie pod adresem Gminy – Miasta wywodzone z przepisów Ordynacji i określone jako nadpłata podatku. Ustawa ta świadczenia tego rodzaju definiuje w art. 72 §1, jako kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (pkt 1), podatku pobranego przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej niż należna (pkt 2), zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji , o której mowa w art. 34 §4 określono je nienależnie lub w wysokości większej , niż należnej (pkt 3), zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokości zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je w wysokości większej od należnej.

Jest oczywiste, że świadczenie, którego domagali się skarżący mieścić się może jedynie w §1 pkt 1 tego przepisu a więc musi dotyczyć podatku.

Obowiązek merytorycznego orzekania o żądaniu zawartym we wniosku powstawałby zatem wówczas, gdyby opłata z tytułu wzrostu wartości sprzedanych przez nich nieruchomości należna na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o z.g. ( w dacie wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 36 ust.4 ustawy o p.i z.g.) stanowiła podatek w rozumieniu Ordynacji.

Przepisy obu ustaw (identyczne w treści) przewidywały, że jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa te nieruchomości, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa, niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.

Zgodnie z ust. 9 przepisu art. 36 ustawy o z.g. opłatę tę ustalały w drodze decyzji w wymienione w ust. 3 organy. Takie samo rozwiązanie przyjmuje art. 37 ust.6 ustawy o p.i z.g.

Sąd nie podziela poglądu prezentowanego przez skarżących , że opłata ta stanowi podatek, choć istotnie – co podkreśla decyzja zaskarżona - nosi niektóre jego cechy, będąc publicznoprawnym i przymusowym świadczeniem pieniężnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Jednak podług art. 6 Ordynacji cechą niezbywalną podatku jest jego wynikanie z ustawy podatkowej. Ustawy podatkowe - zgodnie z art. 3 pkt 1 Ordynacji - to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników płatników i inkasentów a także ich następców prawnych i osób trzecich.

Takich cech ustawa o p.i z.g. ( podobnie jak uprzednio obowiązująca ustawa o z.g.) nie posiada, choćby z tej przyczyny , że nie określa stawki opłaty planistycznej. Nie można przyjąć bowiem , że odesłanie (w kwestii ustalenia opłaty określanej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości) do ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego i ograniczenie górnej granicy opłaty do 30 % wzrostu wartości odpowiada ustaleniu stawki podatkowej. Nadto opłata na podstawie tychże przepisów wymierzana nie posiada ( co podkreśla zaskarżona decyzja) najważniejszej cechy podatku w ujęciu doktrynalnym, tj. braku ekwiwalentności świadczenia nakładanego przez władzę publiczną. Brak ekwiwalentności oznacza obowiązek świadczenia , któremu nie towarzyszy wzajemne świadczenie władzy publicznej ; patrz; Komentarz do Ordynacji podatkowej B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J.Zubrzycki, 2004 r. Unimex Oficyna Wydawnicza.

Opłata planistyczna nosi cechy natomiast świadczenia ekwiwalentnego. Jest ona bowiem wymierzana tylko wtedy, gdy na skutek działań gminy, polegających na uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianie, wzrośnie wartość danej nieruchomości.

Nadto, gdyby wolą ustawodawcy było nadanie opłacie planistycznej statusu podatku, czy też innej należności podatkowej, uczyniłby to wprost lub poprzez odesłanie do stosowania w tych sprawach Ordynacji, jak uczynił to np. w art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz.U 2006 nr 129, poz. 902, ze zm.). W ust 1 tego przepisu ustawodawca postanowił o odpowiednim stosowaniu przepisów działu III Ordynacji do opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych, wskazując przy tym organy, którym służą uprawnienia organów podatkowych, zaś w ust.2 i 3 wymienił przypadki, w których przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania.

Jeżeli w odniesieniu do opłat planistycznych ustawodawca takiego odesłania nie zawarł, to stosowania Ordynacji nie można domniemywać, jako że obowiązki podatkowe wkraczające w sferę praw i obowiązków obywateli winny być stanowione wyraźnie a nie domniemywane.

Konkludując: rację mają organy administracji wydające decyzję zaskarżoną twierdząc, że w sprawie opłaty planistycznej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które posiadają charakter norm powszechnie stosowanych w postępowaniach administracyjnych, a nie przepisy Ordynacji Podatkowej.

Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie II SA/Łd1826/02 w wyroku z dnia 25 września 2003 r. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r.OSK520/04, OSP z 2005 z 7-8, poz.91 rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Pogląd taki wyraził także NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2006r. II OSK710/05 Lex nr 209105 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2005r. II SA/Łd 742/04 , jak również w wyroku z dnia 7 października 2005r II OSK 93/05 Lex 201349 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004r. IV SA3013/03. Stanowisko takie zaprezentował także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2005r. ISA Wa 40/05 LEX 176 138.

Znajduje ono również wsparcie w poglądach doktryny patrz; glosa W. Falczyńskiego i J. Stelmasiaka OSP 2005/7-8/91.

Pogląd o braku podstaw do zastosowania Ordynacji NSA wyraził także w wyroku z dnia 7 lutego 2006r. OSK 421/05 LEX nr 194066 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 listopada 2004r. SA/Sz 490/03 w przedmiocie zbliżonego charakterem do opłaty planistycznej świadczenia, jakim jest opłat adiacencka.

Z przytoczonych wyżej względów, sąd nie podziela odmiennych poglądów prezentowanych przez skarżących, powołujących się na wyrok NSA z dnia 7 listopada 2001 II SA/Gd 1948/01, OSP 2003/2/16 oraz poglądy doktryny - glosa krytyczna glosa B. Brzezińskiego do wyroku NSA z 3 września 2004 OSK 520/04 POP 3/2005 powołująca się na pracę A. Huchli " Świadczenia do których stosuje się ordynacje podatkową" oraz glosa A. Borodo od wspominanego wyżej wyroku NSA OZ w Gdańsku z 7 listopada 2001 OSP 20023/2/16.

Nie podziela także Sąd poglądu skarżących, że organ zobowiązany był rozstrzygnąć ich wniosek w oparciu o Ordynację, z uwagi na związanie go wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 30 września 2003r. wynikające z postanowień art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1271, ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą wprowadzającą.

Przepis ten stanowi , że ocena prawna wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art.100 wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ustanawia zasadę, że orzeczenia NSA zapadłe przed dniem powstania WSA (poza uchwałami NSA) oddziaływują na zakres postępowania administracyjnego i sądowego, które toczy się w sprawie ponownie - po wydaniu przez NSA wyroku kasacyjnego.

Ocena prawna, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Warunkiem związania tą oceną jest tożsamość sprawy. Zgodnie z przyjętą koncepcją sprawy administracyjnej, jako przewidzianej w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron, tożsamość sprawy wyznaczają elementy decydujące o identyczności skonkretyzowanego w akcie lub czynności stosunku prawnego. Znaczenie decydujące dla owej identyczności mają te same podmioty stosunku prawnego, ten sam przedmiot sprawy, ten sam stan prawny oraz identyczny stan faktyczny w odniesieniu do faktów prawotwórczych.

Przedmiotem postępowania administracyjnego są interesy prawne lub obowiązki, które następnie - po wydaniu decyzji - stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkiem prawnym (jego brakiem) danego podmiotu. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji ( brak ich nabycia ) lub ustanowionych obowiązków ( ewentualnie ich brak) stanowić będzie o tożsamości sprawy (patrz : Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz B. Adamiak . J. Borkowski Wyd C.H Beck w-wa 2000, str. 665)

Przy takim rozumieniu pojęcia sprawy w odniesieniu do zapisu art. 99 ustawy wprowadzającej nie można - wbrew poglądowi skarżących - mówić o tożsamości sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją i sprawy, w której wydano wyrok z dnia 30 września 2003r.

Sprawa załatwiona decyzją uchyloną tymże wyrokiem dotyczyła opłaty planistycznej związanej ze zwiększeniem wartości nieruchomości w następstwie zmiany ich przeznaczenia w nowo uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego. Jej przedmiotem było wynikające z art. 36 ust. 3 ustawy o z.g. roszczenie gminy w stosunku do skarżących, skonkretyzowane w decyzji nakładającej na nich obowiązek zapłacenia określonej kwoty pieniężnej. Przedmiotem zaś sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją jest roszczenie skarżących wobec organu gminy, wywodzone z faktu , że wykonali oni zgodnie z postanowieniami kpa ostateczną decyzję o nałożeniu na nich obowiązku wynikającego z przepisu prawa i niekwestionowanego , co do zasady, która to decyzja została następnie z przyczyn procesowych uchylona przez sąd. Decyzja uchylona orzekała zatem o obowiązkach skarżących , zaś wniosek skarżących , który skutkował wydaniem decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie zmierzał do nałożenia na organ gminy obowiązku zapłaty sui generis odszkodowania za wydanie wadliwej decyzji. Odmiennie ukształtowana pozycja stron i inny przedmiot postępowania wyklucza w ocenie sądu tożsamość obu spraw i w konsekwencji związanie organu , do którego wniosek skierowano, poglądem prawnym wyrażonym we wspomnianym wyroku. Zauważyć wypadnie przy tym , że także podstawa prawna decyzji uchylonej tymże wyrokiem i podstawa prawna, na której skarżący opierają swe żądanie są odmienne. Zmieniła się także w związku z uchyleniem ustawy o z.g. i wejściem w życie ustawy o p.i z.g. podstawa materialnoprawna samej decyzji o opłacie planistycznej , choć przyznać należy uregulowania nowej ustawy w tej kwestii są prawie identyczne.

Powołany przez skarżących w dodatkowym piśmie procesowym art. 134 P.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną nie pozostaje w związku z art. 99 ustawy wprowadzającej, podobnie , jak wydane orzeczenie z dnia 16 listopada 2005r. NSA W-wa FSK 2261/04, w którym przedstawiono wprawdzie na tle art. 134 pojecie sprawy administracyjnej w rozumnemu tego przepisu odnosząc je do istoty stosunku administracyjno-prawnego podlegającego jednakowoż załatwieniu danym skarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym ( ust 1 tezy). Jednocześnie w ust 2. tezy NSA wyraził pogląd , iż w sytuacji gdy przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej brak jest możliwości objęcia kontrolą rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu pierwotnym o ile nie zachodzą przesłanki jego wzruszenia. Orzeczenie to dotyczy zatem sytuacji odmiennej , niż występująca w sprawie, gdzie chodzi o dwa różne postępowania prowadzone w trybie zwyczajnym.

Za słuszne sąd uznał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że skoro sprawa "nadpłaty" (odszkodowania ), do którego ewentualne prawo mogło powstać dopiero po wydaniu wspomnianego wyroku nie była przedmiotem orzekania przez sąd, to oznacza to, że zawarta w nim ocena prawna, co do stosowania Ordynacji w sprawie ustalenia opłaty planistycznej ograniczona była tylko do tej właśnie sprawy.

Na marginesie zauważyć wypadnie , że organ w niej orzekający zastosował się do tej oceny i prowadził sprawę w oparciu o Ordynację. Sprawa ta zresztą nie zakończyła się wymierzeniem należnej opłaty wobec przedawnienia możliwości dochodzenia przez Gminę tego roszczenia.

Sąd nie podziela także poglądu skargi, iż obowiązek organu zastosowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją przepisów Ordynacji wynikał z brzmienia art. 170 P.p.s.a. , który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd , który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu nim niektórych podmiotów. Pierwowzorem tego przepisu był art. 365 kpc. Na tle tego przepisu ukształtowało się orzecznictwo i piśmiennictwo, podług którego istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym , że inne sądy, organy państwowe a także inne osoby w przypadkach w ustawie przewidzianych muszą brać pod uwagę istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający zeń stan związania ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Przedmiotem prawomocności materialnej jest bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia a nie przesłanki , które do niego doprowadziły. Sąd i inne organy wymienione w tym przepisie nie są związane zarówno ustaleniami faktycznymi wymienionymi w prawomocnym wyroku, jak poglądami wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego wyroku. Skutkiem wyrażonej w art. 170 P.p.s.a. zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest natomiast to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii prejudycjalnych a więc -co do zasady - zagadnień z zakresu prawa materialnego oznacza , że w późniejszym postępowaniu kwestia przesądzona nie może być w ogóle badana; patrz: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka – Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, wyrok SN z 13 stycznia 2000 CKN 655/98 LEX nr 51062, wyrok SN z dnia 12 lipca 2002r. CKN 110/00 LEX nr 74492.

Wyrok, na który powołuje się skarga rozstrzyga o uchyleniu decyzji o wymierzeniu opłaty planistycznej. Nie przesądza on o uprawnieniach , ani obowiązkach skarżących w zakresie tejże opłaty, wyraża jedynie pogląd , iż postępowanie w tej sprawie winno toczyć się podług Ordynacji. Jest to wypowiedź w kwestii procesowej , która z mocy art. 99 przepisów prowadzających wiązała organ w sprawie opłaty planistycznej. Wiązałaby także sąd, gdyby doszło do ponownego zaskarżenia ostatecznej decyzji w sprawie opłaty, co jednak miejsca nie miało.

Oznacza to w ocenie sądu , iż pogląd w wyroku tym wyrażony ze względu na swój charakter ( procesowy) nie wiązał organu i sądu także w oparciu o art. 170 P.p.s.a.

Sąd zauważa , że zacytowany dla poparcia stanowiska skargi wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 II GSK 104/05 dotyczy związania prawomocnym orzeczeniem sądu, w którym przesądzono okoliczność , że dana osoba nie jest stroną w postępowaniu zwyczajnym, polegającego na niemożności przyjęcia , że w postępowaniu nadzwyczajnym w tej samej sprawie osobie tej przysługują prawa strony.

Skoro, co wynika z wcześniejszych wywodów sądu, roszczenie skarżących nie mogło być ocenione w trybie Ordynacji z uwagi na okoliczność , iż oplata planistyczna nie jest podatkiem, organ rozpatrujący wniosek nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego.

Merytoryczne załatwienie tego roszczenie przy zastosowaniu przepisów kpa sprowadzałoby się bowiem do rozstrzygnięcia , czy - w związku z uchyleniem przez NSA na pewnym etapie postępowania decyzji o wymierzeniu opłaty planistycznej , która została uiszczona a po wyroku zwrócona – strony, które finansowego zadośćuczynienia za dokonanie takiej opłaty się domagają mają, czy nie mają prawa do odsetek i odszkodowania za ewentualnie utracone korzyści. Wydanie decyzji orzekającej w tych kwestiach co do meritum wymagałoby istnienia stosownego przepisu materialnego w ustawie o p.i z.z. uprawniającego do takich roszczeń i oraz przepisu uprawniającego organ administracji do rozstrzygania o nich na drodze administracyjne. Jak słusznie podkreśla organ w tej ustawie brak podstaw do rozstrzygania o takich żądaniach. To zaś oznacza, że organ I instancji zobowiązany był do umorzenia postępowania z wniosku skarżących w oparciu o art. 105 §1 kpa. Jeżeli bowiem żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tegoż postępowania i postępowanie takie powinno być umorzone: patrz: wyrok WSA z dnia 15.02.2006 I SAB/Wa 72/05 LEX 203891.

Z przytoczonych wyżej względów, sąd w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.