Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 60/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175, art. 186 ust. 1, art. 192 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 14, art. 49, art. 104 par. 1, art. 109 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w Ł. w przedmiocie przyznania stypendium za wyniki w nauce 1. zobowiązuje Uczelnianą Komisję Stypendialną [...] w Ł. do wydania decyzji w sprawie stypendium za wyniki w nauce uzyskane przez K. R. na pierwszym roku studiów – w terminie 30 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. zasądza od Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w Ł. na rzecz K. R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SAB/Łd 60/07

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 września 2007 roku K. R. wniosła skargę na bezczynność Uczelnianej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły A. w Ł. w sprawie przyznania skarżącej stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2004-2005, uzyskane na pierwszym roku studiów na kierunku Kulturoznawstwo wskazanej wyżej szkoły. K. R. wniosła o zobowiązanie wskazanego wyżej organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej w sprawie przyznania jej stypendium w roku akademickim 2004-2005, za wyniki w nauce uzyskane przez skarżącą w roku akademickim 2003-2004, tj. na pierwszym roku studiów. W ocenie skarżącej bezczynność organu stanowi naruszenie prawa, a w szczególności art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 i art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) oraz Regulaminu Przyznawania Pomocy Stypendialnej dla Studentów Wyższej Szkoły A. w Ł., obowiązującego w okresie nabycia prawa do stypendium. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego polegające na nieprzyznaniu należnego jej stypendium naukowego w łącznej kwocie ok. 3.500,00 zł (po 350 zł miesięcznie) pomimo uzyskania przez skarżącą średniej ocen 4,75 oraz spełnieniu wszystkich wymogów warunkujących jej przyznanie. W ocenie skarżącej, wymóg działania przez organ z urzędu w tej sprawie oraz wymóg wydania decyzji administracyjnej wynikają wprost z przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi K. R. wskazała, że na pierwszym roku studiów w latach 2003-2004 uzyskała średnią ocen wynoszącą 4,775. Otrzymała ponadto pełną rejestrację na drugi i trzeci semestr studiów i złożyła, w oznaczonym terminie, w swoim dziekanacie kierunkowym indeks i kartę egzaminacyjną (w semestrze zimowym - przed 20 lutym 2004 r., a w semestrze letnim - przed 20 lipca 2004 r.). Okoliczności te wynikają wprost z akt osobowych skarżącej, znajdujących się na uczelni, a w szczególności z indeksu, kart egzaminacyjnych, wpisów dotyczących złożenia poszczególnych egzaminów i kart egzaminacyjnych. Dokonując w ustalonych terminach wszelkich wymaganych czynności, spełniła wymagania formalne, warunkujące przyznanie jej stypendium za wyniki w nauce, określone w szczególności w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.), a ponadto - w "Regulaminie Przyznawania Pomocy Stypendialnej dla Studentów Wyższej Szkoły A. w Ł.", obowiązującego w okresie nabycia prawa do stypendium.

Skarżąca podniosła, że podstawę prawną do nabycia prawa do stypendium stanowił w szczególności art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Analogiczny zapis znajdował się w Regulaminie. Treść powołanych przepisów obligowała Uczelnianą Komisję Stypendialną do wydania z urzędu decyzji w sprawie dotyczącej przyznania skarżącej stypendium za wyniki w nauce. Uczelniana Komisja Stypendialna nie wydała w omawianej sprawie żadnej decyzji, a tym samym do dnia dzisiejszego brak jest jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w omawianej sprawie. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest nieuzyskanie przez skarżącą należnego jej stypendium. Wielokrotne interwencje - ustne i telefoniczne, składane przez skarżącą od początku semestru w dziekanacie, a później - także na piśmie, nie odniosły żadnego skutku.

Zgodnie z art. 207 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, Uczelniana Komisja Stypendialna zobowiązana była wydać z urzędu i doręczyć skarżącej rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Powołany przepis stanowi bowiem, iż "do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071, ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego". Tym samym organ miał obowiązek wydać rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art.107 k.p.a.

Skarżąca podkreśliła, że w sytuacji, gdy zapisy Regulaminu, czy też stosowana przez Uczelnię praktyka, są niezgodne z przepisami o randze ustawowej, uznać je należy za nieobowiązujące, jako pozostające w sprzeczności z aktem normatywnym wyższego rzędu (ustawą). Odmienna regulacja trybu składania odwołań w "Regulaminie" niż w art. 175 ust. 2 ustawy jest więc prawnie niedopuszczalne i nie wywołuje skutków prawnych.

Z uwagi na fakt, że do dnia dzisiejszego nie została doręczona skarżącej żadna decyzja Uczelnianej Komisji Stypendialnej, powoduje, że nie można skutecznie stawiać zarzutu o niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania, bowiem termin ten zgodnie z art. 175 ust. 2 ustawy wynosi 14 dni od doręczenia stronie decyzji. Termin do złożenia przez skarżącą odwołania od decyzji nie rozpoczął jeszcze biegu.

W ocenie skarżącej, wywieszenie na tablicy ogłoszeń listy studentów, którym Komisja przyznała czy nie przyznała stypendium w spornym okresie, na której to liście skarżąca nie znalazła się wcale, pozostaje bez wpływu na powyższe stwierdzenia. Niezamieszczenie skarżącej na tej liście nie sposób bowiem utożsamiać z wydaniem i doręczeniem skarżącej decyzji administracyjnej w sprawie należnego jej stypendium.

Skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia 4 lipca 2007 r. złożyła zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej przyznania jej spornego stypendium za wyniki w nauce, na podstawie art. 37 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 207 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej doręczono postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie przez Uczelnianą Komisję Stypendialną Wyższej Szkoły A. w Ł. sprawy przyznania stypendium za wyniki w nauce Pani K. R..

Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady określonej w art. 10 k.p.a., zobowiązującej organ do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Skarżącej uniemożliwiono ten udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji poprzez niewydanie decyzji administracyjnej w jej sprawie, czego konsekwencją było niedoręczenie skarżącej takiej decyzji, przez co uniemożliwiono jej skorzystanie z przysługującego jej prawa do złożenia odwołania od decyzji dla niej niekorzystnej. Strona przywołała liczne orzecznictwo i poglądy doktryny mające uzasadniać jej stanowisko.

W odpowiedzi na skargę, (złożonej w dniu 11 lutego 2008r., na wezwanie Sądu z dnia 31 stycznia 2008r.), organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z powszechnie przyjmowaną w doktrynie prawa wykładnią, o bezczynności organu można mówić wtedy, gdy w ustalonym prawem terminie organ administracji nie podjął żadnych czynności, do których był zobowiązany, a także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem stosownej decyzji. W przedmiotowej sprawie Uczelniana Komisja Stypendialna podjęła wszelkie przepisane prawem czynności do których była zobowiązana. Po wnikliwej analizie wszelkich danych będących podstawą przyznania pomocy materialnej studentom, Uczelniana Komisja Stypendialna wydała rozstrzygnięcie o przyznaniu stypendium za wyniki w nauce, zaś protokół z posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialnej w sprawie przyznania stypendiów naukowych (zawierający listę osób, którym zostało przyznane stypendium) został podany do publicznej wiadomości 6 grudnia 2004r. (podstawa prawna § 2 ust. 4 Regulaminu Przyznawania Pomocy Materialnej dla Studentów Wyższej Szkoły A. w Ł., obowiązującego od semestru zimowego roku akademickiego 2004/2005). W protokole z posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialnej w sprawie przyznania stypendiów naukowych na rok akademicki 2004/2005 zostały wskazane osoby, w stosunku do których toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce, wszczęte z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 152a ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz. U., nr 65, póz. 385 ze zm.), stypendium za wyniki w nauce przyznawane jest na wniosek studenta lub bez konieczności składania wniosku. Prawdą jest, iż w protokole nie została uwzględniona skarżąca, co wprost wskazuje, że w stosunku do skarżącej nie zostało wszczęte postępowanie z urzędu. W związku z powyższym zarzut skarżącej, iż nie doręczono jej decyzji Uczelnianej Komisji Studenckiej jest bezpodstawny, bowiem skarżąca nie była stroną postępowania w sprawie o przyznanie stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2004/2005. W sytuacji opisanej przez skarżącą, student, który nie otrzymał stypendium przyznawanego z urzędu (a więc bez konieczności składania wniosku), zgodnie z ustawą o szkolnictwie wyższym, ma prawo złożyć wniosek o przyznanie stypendium w terminie określonym w Regulaminie. Powołując się na terminologię użytą w w/w Regulaminie, termin "odwołanie" z § 2 ust. 4, odnosi się do wszelkich podań (wniosków, żądań, wyjaśnień, odwołań, zażaleń), zatem 14-dniowy termin do złożenia wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2004/2005 upłynął 20 grudnia 2004 roku.

Pismo skarżącej z 12 lipca 2005 r. zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie stypendium za wyniki w nauce, wniesione dopiero 7 miesięcy po obowiązującym terminie. Biorąc pod uwagę powyższe, błędne jest, w ocenie organu, stanowisko skarżącej, jakoby Uczelniana Komisja Stypendialna nie wydała w tej sprawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Przyjęta forma zawiadomienia (za pomocą protokołu z posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialnej w sprawie przyznania stypendiów naukowych) musi być stosowana w przypadku udziału znacznej liczby osób w postępowaniu administracyjnym oraz w przypadku, gdy z góry nie można ustalić kręgu podmiotów, które powinny wziąć udział w postępowaniu. Reguła ta, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, została zapisana w Regulaminie (§ 2 ust. 4), który przesłany do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, nie został zakwestionowany. Ponadto, taki zapis podyktowany jest względami praktycznymi -decyzje wydawane są tylko w stosunku do studentów, w odniesieniu do których wszczęto postępowanie o przyznanie stypendium za wyniki w nauce. Pozostała, ponad dwudziestotysięczna grupa studentów Wyższej Szkoły A. w Ł., żadnej decyzji o nieprzyznaniu stypendium - z oczywistych względów - nie otrzymuje. Procedura taka powszechnie stosowana jest także w innych uczelniach wyższych. Zdaniem organu, to zadaniem studenta jest aktywna postawa i dbanie o własne interesy, dlatego też do obowiązków studentki należało zapoznanie się z protokołem Uczelnianej Komisji Stypendialnej i ewentualne wniesienie wniosku o przyznanie stypendium naukowego.

Ponadto organ wskazał, że domaganie się wypłaty stypendium po kilku latach jest niecelowe, gdyż w tej chwili uczelnia nie jest w stanie odnieść się do oświadczenia skarżącej w przedmiocie wypełnienia wszystkich przesłanek uprawniających do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania stypendium za wyniki w nauce. Organ stanął na stanowisku, że w opisanym przez skarżącą przypadku, nie została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.), a Uczelniana Komisja Stypendialna podjęła wszelkie przewidziane prawem czynności, do których była zobowiązana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4.

Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje zatem wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej.

W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 28).

Stosownie do art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegającą na niewydaniu w terminie decyzji, sprowadza się do tego, iż skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 k.p.a. tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Analiza akt sprawy upoważnia do stwierdzenia, że skarżąca spełniła wszelkie warunki formalne warunkujące skuteczność wniesienia skargi na bezczynność. Przed wniesieniem skargi na bezczynność Uczelnianej Komisji Stypendialnej wystąpiła bowiem w trybie art. 37 Kpa., do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły A. w Ł. z zażaleniem za niezałatwienie przez Uczelnianą Komisję Stypendialną w terminie sprawy stypendium za wyniki w nauce.

Przedmiotem skargi K. R. jest brak przyznania jej stypendium w roku akademickim 2004 - 2005 za wyniki w nauce uzyskane na pierwszym roku studiów. Od dnia 1 września 2005r. materialnoprawną podstawę przyznawania stypendiów za wyniki w nauce uzyskiwane na uczelniach wyższych stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Omawiane kwestie w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r. regulowała w sposób prawie identyczny ustawa z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) Stosownie do treści art. 173 ust 1. pkt 3 obowiązującej ustawy , student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium za wyniki w nauce. Zgodnie zaś z art. 175 ust. 1 tej ustawy, w uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, są przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej studentowi przysługuje odwołanie do rektora składane w terminie czternastu dni od otrzymania decyzji (art. 175 ust. 2 ustawy). Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przekazują odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej (art. 175 ust. 3 ustawy). Dodatkowo przepis art. 186 ust. 1 ustawy stanowi, że szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. W świetle art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 (ust. 4).

Powyższa regulacja stanowi całość w zakresie norm prawa materialnego regulujących przyznanie stypendium za wyniki w nauce, a jednocześnie pewne minimum w zakresie przepisów procedury uzupełnione odesłaniem do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Oznacza to w praktyce, że odwoławczej komisji stypendialnej, jak również komisji stypendialnej, ustawa o szkolnictwie wyższym, na potrzeby postępowania w określonych sprawach (w tym sprawach pomocy materialnej dla studentów), przyznaje status taki jak organom administracji publicznej ze wszelkimi tego konsekwencjami w zakresie praw i obowiązków zarówno komisji jak i studenta jako strony postępowania. W szczególności oznacza to, że komisja stypendialna działająca jako organ I instancji, jak i odwoławcza komisja stypendialna działająca jako organ II instancji, zobowiązane są do przestrzegana zasad postępowania administracyjnego uregulowanych w kodeksie i niedopuszczalne jest odstępstwo od nich, nawet jeżeli zostało ono przewidziane w regulaminie wydanym z delegacji przepisu art. 186 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym.

Zgodnie z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (art. 107 § 1 zdanie pierwsze k.p.a.). Decyzję doręcza się stronom na piśmie (art. 109 § 1 k.p.a.). Zasada pisemności wynika także z art. 14 k.p.a., zgodnie z którym sprawy należy załatwiać w formie pisemnej. Dotyczy to przede wszystkim formy w jakiej organ wydaje decyzję jako czynność kończącą postępowanie. Wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 109 § 1 k.p.a., jest przepis art. 49 k.p.a., zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że możliwość skorzystania przez organ z dobrodziejstwa cytowanego przepisu musi wynikać z wyraźnego upoważnienia zawartego w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Nie może być to zatem zapis regulaminu, który wprawdzie wydawany jest z delegacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jednakże nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że przepisy regulaminu uchwalanego na podstawie delegacji ustawowej , nie mogą zawierać postanowień sprzecznych z ustawą. Nie sposób zatem zgodzić się z podglądem prezentowanym przez organ, że wystarczające jest – zastępujące doręczenie decyzji na piśmie - wywieszenie protokołu posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialnej i umożliwienie zapoznania się z nim przez studentów, skoro upoważnienie do takiego ogłaszania decyzji nie wynika z żadnego z przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Oczywiście dozwolona jest taka metoda powiadomienia studentów o przyznanych stypendiach jednakże w żaden sposób nie zwalnia to organu z obowiązku sporządzenia i doręczenia decyzji na piśmie stronom postępowania. Sąd podziela pogląd wyrażony w powołanym przez stronę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2007 roku, sygn. akt II SA/Ol 114/07 (LEX nr 270685), gdzie sąd stwierdził, że skoro przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie zawierają przepisów upoważniających do obwieszczania decyzji w sposób określony w art. 49 k.p.a., to nie można uznać wywieszenia list zawierających oznaczenie stron (zakodowanych w postaci numeru albumu) i rozstrzygnięcia (w postaci kwoty przyznanego stypendium lub 0, gdy stypendium nie przyznano) za równoważne ze skutecznym doręczeniem stronom.

W ocenie Sądu, zgodnie z generalną zasadą wynikającą z art. 173 ust. 1 ustawy to student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, składając odpowiedni wniosek. Wyjątkowo, jak wynika z treści art. 175 ust. 1 ustawy stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Oznacza to, że w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce organ uczelni ma możliwość podejmowania z urzędu działania w tym przedmiocie. W takiej sytuacji po stronie uczelni nie ma obowiązku doręczenia studentom, którym nie przyznano stypendium, decyzji. Z treści cytowanych wyżej przepisów należy wyinterpretować zasadę, że jeżeli student nie składa wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce, to organ uczelni upoważniony jest do działania z urzędu jedynie w zakresie przyznania stronie stypendium. Brak jest zdaniem Sądu podstawy prawnej do wydania z urzędu decyzji o nieprzyznaniu stypendium. Nie oznacza to jednak, że jeżeli strona składa wniosek i domaga się wydania rozstrzygnięcia w zakresie stypendium, to uprawnione organy mogą załatwić sprawę w formie innej niż poprzez wydanie decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. W takim wypadku brak podjęcia rozstrzygnięcia, czy to pozytywnego czy to negatywnego, uzasadnia postawienie organowi zarzutu pozostawania w bezczynności i zobowiązanie go do wydania decyzji w tym zakresie.

W tym miejscu należy podnieść, że ani przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, ani nawet przepisy regulaminu nie wskazują terminu w jakim należy składać wnioski o przyznanie stypendium za wyniki w nauce. W wyroku z dnia 5 grudnia 2006r. w sprawie sygn. akt I OSK 646/06, LEX nr 213865 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Nie można przyjąć, że ustawodawca w akcie regulaminowym przewidywał wprowadzenie materialnoprawnego terminu zawitego, którego upływ udaremnia przyznanie świadczenia; taka wykładnia narusza art. 152c i art. 152h (obecnie art. 179 ust. 1 i art. 186 ust. 1), jak również zasady konstytucyjne. W kategorii rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało ocenić odmowę przyznania stypendium socjalnego z tego tylko powodu, że strona złożyła wniosek po 25 października". W opinii Sądu na tle powyższego rozstrzygnięcia można przyjąć stanowisko, że student ma prawo złożyć wniosek o przyznanie stypendium nawet po terminie wskazanym w regulaminie, a organ uczelni powinien taki wniosek rozstrzygnąć.

W przedmiotowej sprawie organ nie przyznał z urzędu skarżącej stypendium za wyniki w nauce. Jak wyjaśniono, w odpowiedzi na skargę, K. R. nie była w ogóle stroną postępowania w sprawie przyznania stypendium. Wobec powyższego dziwi stanowisko organu, który stwierdza, że w takiej sytuacji skarżąca winna wnieść wniosek o przyznanie stypendium w terminie określonym w Regulaminie przyznawania pomocy materialnej studentom WSHE. Punkt 4 paragrafu 2 Regulaminu, na który powołuje się organ stanowi jednoznacznie, że "od decyzji UKS studentowi przysługuje odwołanie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej w ciągu 14 dni od dnia podania do wiadomości protokołu z posiedzenia UKS" Abstrahując więc od tego, że jak wykazano wyżej taki sposób doręczania decyzji narusza wskazane przepisy k.p.a., nie zmienia to jednak faktu, iż taka decyzja musi zostać wydana. Nie sposób również zaaprobować stanowiska pełnomocnika organu, że termin "odwołanie" użyty w powyższym przepisie regulaminu odnosi się do wszelkich podań (wniosków, żądań, wyjaśnień, odwołań, zażaleń). Nie należy bowiem zapominać, że inny jest tryb wnoszenia wniosków, a inny odwołań. Istotne jest przy tym, że odwołanie wnosi się do organu odwoławczego, którym jest organ wyższego stopnia, w stosunku do organu, który rozstrzyga wnioski w pierwszej instancji. Tryb wskazany w § 2 pkt 4 Regulaminu określa wyraźnie tylko termin wnoszenia odwołań do Odwoławczej Komisji Stypendialnej od wydanych przez Uczelnianą Komisję Stypendialną decyzji. Nie wiadomo na jakiej podstawie, wobec tak jednoznacznie brzmiącego przepisu, pełnomocnik organu twierdzi, że jest to również termin na wniesienie do Uczelnianej Komisji Stypendialnej wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce.

Należy podnieść, że wprawdzie odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 207 ust. 1 ustawy ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędne dla załatwienia spraw i zachowania uprawnień strony, jednak nie oznacza takiego interpretowania przepisów, które nie zapewniają nawet tego minimum . Odpowiednie stosowanie - chociaż zezwala na odstępstwa – nie pozbawia strony żądania, aby wymagania proceduralne zostały spełnione w pełnym zakresie, jeżeli to konieczne dla prawidłowej obrony.

Reasumując powyższe rozważania Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku, gdy Uczelniana Komisja Stypendialna nie uwzględniła z urzędu K. R. w postępowaniu o przyznanie stypendium za wyniki w nauce, była zobowiązana rozstrzygnąć jej wniosek z dnia 12 lipca 2005r. złożony na piśmie - w formie prawem przewidzianej i doręczyć stronie podjęte rozstrzygnięcie.

Odnieść się należy również do argumentu organu, jakoby wydanie decyzji po takim czasie było niemożliwe ze względów praktycznych, bowiem nie sposób będzie zweryfikować spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania stypendium. Z poglądem takim nie sposób się zgodzić. To na uczelni bowiem spoczywa obowiązek takiego prowadzenia dokumentów związanych z przebiegiem studiów, w szczególności z uwzględnieniem wydanych z delegacji art. 192 ust. 1 ustawy przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 listopada 2006 r. (Dz.U. Nr 224, poz. 1634) w sprawie dokumentacji przebiegu studiów, aby była możliwa późniejsza kontrola toku studiów w zakresie wywiązywania się przez studenta z nałożonych na niego obowiązków.

Mając powyższe na uwadze, nie przesądzając w jakikolwiek sposób zasadności wniosku skarżącej, ani treści rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że skoro nie została wydana decyzja, a istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, Sąd zobowiązał Uczelnianą Komisję Stypendialną do wydania decyzji w przedmiocie stypendium naukowego za wyniki w nauce uzyskane przez K. R. na pierwszym roku studiów - w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 149 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 w/w ustawy.

TG.