Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 849/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 57, art. 77, art. 80, art. 128, art. 129, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec ( spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. - Kancelaria Adwokacka K ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Decyzją znak: [...] z dnia [...] 2011 r. Wójt Gminy odmówił umorzenia należności skarżącego – S. K. z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych B. K., K. K. i M. K. w wysokości 10 800 zł łącznie z odsetkami.

Decyzja powyższa została wysłana na adres Zakładu Karnego i odebrana przez pracownika uprawnionego do odbioru w dniu 12 kwietnia 2011 r.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w Zakładzie Karnym.

W aktach sprawy znajduje się kserokopia potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej – skierowanej na adres GOPS - na której widnieją dwie daty – data wpisana przez skarżącego tj. 26 kwietnia 2011 r., a pod nią data "datownika" 27 kwietnia 2011 r. z podpisem osoby przyjmującej korespondencję wraz z pieczęcią Zakładu Karnego.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie:

- 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.);

stwierdziło, że odwołanie skarżącego – S. K., przebywającego w Zakładzie Karnym, ul. [...], A, od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r., znak: [...], zostało złożone po terminie.

Na uzasadnienie organ podniósł, że decyzja organu I instancji z dnia [...] 2011 r., znak: [...] została doręczona skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2011 r. (wtorek) na adres Zakładu Karnego, ul. [...] w A, w którym przebywa od 2005 r. Fakt doręczenia został odnotowany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem i pieczęcią służbową sierż. T. R. - pracownika w/w Zakładu Karnego oraz datownikiem "2011-04-12".

Organ podniósł, iż odwołanie złożył skarżący w administracji Zakładu Karnego w dniu 27 kwietnia 2011 r. (środa) co potwierdza, zdaniem organu, datownik na kopercie w której znajdowało się pismo skarżącego. Na kopercie widnieje także pieczęć placówki pocztowej "A" i data dzienna 28 kwietnia 2011 r. Ponadto na pierwszej stronie odwołania, w lewym górnym rogu, znajduje się data 21 kwietnia 2011 r. i jest to, w ocenie organu, data pisania przedmiotowego pisma, na piśmie jest również pieczęć dziennika podawczego w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej i data dzienna datownika "4 maj 2011".

Organ podkreślił, iż skarżący nie złożył odwołania w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a., tzn. w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Wobec powyższego z upływem dnia 26 kwietnia 2011 r. (wtorek) decyzja z dnia [...] 2011 r., stała się ostateczna. Skarżący, zdaniem organu, złożył odwołanie jeden dzień po upływie dopuszczalnego terminu odwołania i nie podał przyczyny uchybienia terminu. Ponadto nie uprawdopodobnił przyczyny uchybienia termu do wniesienia odwołania i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie z art. 58 k.p.a.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie z dnia 27 maja 2011 r. złożył skarżący, podkreślając, że odwołanie złożył w dniu 26 kwietnia 2011 r. na ręce wychowawcy. Podniósł, iż nie mógł odwołania sporządzić we wcześniejszym terminie z uwagi na liczne obowiązki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Organ podniósł, iż na tzw. "Potwierdzeniu odbioru korespondencji urzędowej", na którą się skarżący powołuje i której kserokopię dołącza do skargi widnieją dwie daty dzienne, tj. 26.04.2011 r. - jako data odbioru korespondencji i jest ona napisana przez skarżącego i poniżej widnieje data przybita tzw. datownikiem o dzień późniejsza, tj. 2011-04-27 i jest to, zdaniem organu, data odbioru korespondencji wpływająca od Osadzonego do administracji Zakładu Karnego. Kolegium stoi na stanowisku, że odwołanie skarżący złożył w administracji Zakładu Karnego w dniu 27 kwietnia 2011 r. (środa) co potwierdza, w ocenie organu, datownik na kopercie w której znajdowało się przedmiotowe pismo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz.1270).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią bezsporną w sprawie jest fakt, iż decyzja Wójta Gminy doręczona została skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2011 r. , a więc 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 kwietnia 2011 r. Sporne natomiast jest to, w jakiej dacie tj. 26 czy też 27 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł odwołanie.

W niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego zwanego dalej k.p.a.

Analizując przedmiotową sprawę wskazać należy, iż postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu. Kodeks postępowania administracyjny w art. 128 k.p.a. wskazuje, iż odwołanie nie wymaga szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona.

Z kolei art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. pkt 6 termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Jak wynika z powyższego unormowania, ze względu na szczególną sytuację osób pozbawionych wolności ustawodawca umożliwił im składanie pism w administracji zakładu karnego.

Zgodnie z § 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. Nr 152, poz. 1493). korespondencja skazanego jest wysyłana przez administrację zakładu karnego, nie później niż drugiego dnia roboczego od daty jej przekazania przez skazanego, o ile nie podlega zatrzymaniu z przyczyn, o których mowa w art. 105 § 4 Kodeksu karnego wykonawczego.

Przepis § 20 ust. 2 stanowi, że przyjmujący w zakładzie karnym korespondencję urzędową wysłaną przez skazanego wydaje nadawcy pisemne potwierdzenie jej odbioru oraz odnotowuje na kopercie datę odbioru.

Aby stwierdzić, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, koniecznym było ustalenie daty złożenia przez skarżącego odwołania.

W rozpoznawanej sprawie w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru korespondencji urzędowej, które budzi jednak wątpliwości. Widnieją na nim dwie odmienne daty. W miejscu oznaczonym jako "data odbioru korespondencji" widnieje data "26.04.2011" r. wpisana ręcznie przez skarżącego. Natomiast poniżej data datownika "2011-04-27" obok której znajduje się podpis funkcjonariusza i pieczęć Zakładu Karnego.

Art. 76 § 1 k.p.a. stanowi, iż dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W rozpatrywanej sprawie organ w istocie nie ustalił w sposób zgodny z prawem, w jakiej dacie wypełnione zostało potwierdzenie odbioru korespondencji urzędowej, z uwagi na fakt, iż na dokumencie tym są dwie różne daty.

Prezentata Zakładu Karnego znajdująca się na kopercie, w której skarżący przekazał swoje odwołanie, wykazuje co prawda, iż wniesiono je w administracji Zakładu Karnego w dniu 27 kwietnia 2011 r. Jednakże wobec faktu, uwidocznienia dwóch różnych dat na potwierdzeniu odbioru nie przesądza w sposób jednoznaczny, o tym, że odwołanie swoje skarżący złożył w dniu 27, a nie 26 kwietnia 2011 r.

Podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, szczególnie przez osobę pozbawioną wolności (tymczasowo aresztowaną) powinno w sposób dokładny i wszechstronny wyjaśnić istotne w sprawie okoliczności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 745/05).

Obowiązku tego organ nie dopełnił, naruszając podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. Dodać należy, że obowiązek udowodnienia ponad wszelka wątpliwość uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ciąży na organie administracyjnym, skoro organ ten wyciąga z tego faktu negatywne dla skarżącego konsekwencję. Rozpoznając sprawę organ związany jest przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które, ustanawiające dla organów administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny.

W ocenie Sądu, przy tak ustalonym stanie faktycznym, nie ulega wątpliwości, że organ administracji winien był przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, kiedy faktycznie skarżący złożył odwołanie

W aktach administracyjnych brak jest tymczasem jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt przeprowadzenia przez organ stosownego postępowania mającego na celu jednoznaczne ustalenie daty wniesienia odwołania przez skarżącego. Kolegium ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, iż na potwierdzeniu odbioru widnieją dwie daty, i że to data późniejsza z "datownika" jest data przyjęcia pisma od skarżącego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej działający w niniejszej sprawie, winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe obejmujące czynności zmierzające do ustalenia kiedy skarżący złożył odwołanie, przy uwzględnieniu zaleceń zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

Uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).