Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 172/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1  art. 61 ust. 2, art. 65 ust. 2i5
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.; art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 5, t. 5 z późn. zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2009 r. Nr 136, poz. 1118, z późn. zm.) w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r. z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznania P. N. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

P. N. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w E. w dniu [...] września 2012 r. Dnia [...] października 2012 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. Stanowiska Zamiejscowego w E. wpłynął, przekazany przez PUP, wniosek P. N. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej.

W dniach 12 października 2012 r. oraz 8 listopada 2012 r. WUP wezwał P. N. do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jego miejsca zamieszkania podczas pracy w [...]. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku Marszałek Województwa [...] w dniu 7 grudnia 2012 r. zawiadomił P. N. o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. do WUP wpłynął kolejny wniosek P. N. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Do ww. wniosku dołączono, złożone pod rygorem odpowiedzialności, karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie P. N. z dnia [...] lutego 2013 r., dotyczące jego sytuacji życiowej podczas pobytu w [...], a także dokumenty od b. pracodawcy mające potwierdzić jego zatrudnienie w tym państwie.

Z uwagi na fakt, że w aktach sprawy nie znajdował się dokument urzędowy potwierdzający okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez P. N. w [...], WUP zwrócił się w dniu [...] kwietnia 2013 r. za pomocą dokumentu [...] do b. instytucji właściwej z prośbą o wydanie odpowiedniego dokumentu urzędowego. Dnia [...] sierpnia 2013 r. do WUP wpłynął dokument [...] potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia spełniony przez P. N. na terytorium [...] od [...] lipca 2008 r. do [...] września 2012 r.

Marszałek Województwa [...] w dniu [...] października 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania P. N. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że P. N. nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także nie może zostać uznany za pracownika, który podczas pracy za granicą zachował miejsce zamieszkania w Polsce.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. N. podniósł, iż wyjeżdżając do pracy w [...] sugerował się pracą zarobkową, co pozwoliło mu na wysyłanie pieniędzy do domu, pokrycie kosztów ślubu zawartego w E. oraz spłacenie długów. Jego wyjazd nie miał na celu pobytu stałego oraz ubiegania się o status rezydenta w [...]. Przez cały okres pobytu za granicą posiadał stałe zameldowanie w E., a za granicą wynajmował tylko mieszkanie. Powodem powrotu do Polski było zaś rozpoczęcie nauki w przez przysposobioną córkę w polskiej szkole oraz jej problemy zdrowotne. W [...] przebywał z żoną oraz przysposobioną córką. W czasie pobytu w [...] przyjeżdżał do domu do Polski i nie miał zamiaru pozostać tam na stałe.

Minister Pracy i Polityki Społecznej, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że P. N. ubiega się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatni okres ubezpieczenia spełnił on na terytorium [...]. W związku z powyższym zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 okresy jego pracy za granicą nie mogą być, co do zasady, uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, który stanowi, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Aby jednak bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004) musi on nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.

Organ zaznaczył, iż kwestia interpretacji powyższego przepisu jest szeroko omówiona w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które, w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.). Zgodnie z decyzją nr U2, art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. W preambule do decyzji U2 wyraźnie wskazano, że nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 decyzji U2 do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009.

Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy w pierwszej kolejności porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl z kolei art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Organ podniósł, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - tj. treści, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia z dnia [...] lutego 2013 r. – P. N. przed wyjazdem za granicę nieprzerwanie zamieszkiwał w Polsce. Okoliczność ta mogłaby zatem sugerować, że P. N. nie przebywał za granicą na stałe.

Jednakże, treść ww. oświadczenia wskazuje, że P. N. przebywał w [...] od lipca 2008 r. do września 2012 r., tj. przez ponad cztery lata, a jego kontakty z Polską w tym czasie ograniczyły się do wizyt w Polsce "na kilka dni w roku", co świadczy o ciągłości jego pobytu w [...]. W ww. oświadczeniu P. N. stwierdził również, że podczas pobytu w [...] był zatrudniony w tym państwie na podstawie pięciu umów o pracę zawartych na czas określony, z których dwie trwały przez okresy dłuższe niż rok. Co więcej, w treści dokumentu [...] b. instytucja potwierdziła nieprzerwany ponad czteroletni okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia P. N. w tym państwie. Mając na uwadze ww. okoliczności Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał, że praca P. N. w [...] miała charakter stały. Ponadto, w swoim oświadczeniu P. N. jako najbliższych członków rodziny wymienił swoją żonę i córkę, które przebywały wraz z nim w W. B. Wskazał także w ww. oświadczeniu, że podczas pracy za granicą nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziłby wspólne gospodarstwo domowe. W swoim oświadczeniu P. N. stwierdził też, że przez cały okres pobytu w [...] zamieszkiwał w tym państwie w jednym wynajmowanym mieszkaniu. W odniesieniu do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce podczas pobytu za granicą nic natomiast nie wpisał, co oznacza, że nie miał on wówczas w Polsce lokalu mieszkalnego, a także zaznaczył, że podczas pobytu w [...] był w Polsce zameldowany na pobyt stały. Utrzymywanie w danym kraju miejsca zameldowania nie jest jednak równoznaczne z utrzymywaniem w tym kraju miejsca zamieszkania. Na potwierdzenie powyższego stanowiska organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 3199/02 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt I OW 265/05.

Mając na uwadze ww. okoliczności, organ stwierdził, iż P. N. podczas pobytu za granicą miał bardziej stabilną sytuację mieszkaniową w [...]. Ponadto, nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że podczas pobytu w [...] nie był on uważany w Polsce za rezydenta dla celów podatkowych.

Wszystkie ww. okoliczności przemawiają zatem za uznaniem, że P. N. miał w [...] zwykłe miejsce zamieszkania.

Organ zaznaczył jednocześnie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych informacji dotyczących dwóch kryteriów ustalania miejsca zamieszkania, określonych w art. 11 rozporządzenia 987/2009, tj.: długości pobytu P. N. w Polsce przed jego wyjazdem do [...] ani prowadzenia przez niego działalności niezarobkowej w Polsce podczas pobytu za granicą. Niemniej, w opinii Ministra Pracy i Polityki Społecznej, nawet dogłębne zbadanie tych okoliczności, w obliczu pozostałych kryteriów wymienionych w art. 11 rozporządzenia 883/2004, nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie.

W oświadczeniu P. N. wpisał, że celem jego wyjazdu do [...] była "praca zarobkowa" oraz zaznaczył, że nie przebywał w [...] z zamiarem stałego pobytu. Jednakże, po analizie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy w ocenie organu jednoznacznie stwierdzić, że w świetle większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zamieszkania P. N. podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była [...]. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu do [...] ani jego zamiaru.

P. N. nie może być zatem traktowany jako osoba utrzymująca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Przyjeżdżając do Polski, w istocie zmienił bowiem miejsce zamieszkania.

Organ wskazał jednocześnie, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl zaś art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez P. N. na obszarze [...] jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia przez niego ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania wobec niego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia.

P. N. nie może być jednak uznany za osobę utrzymującą podczas pracy na terytorium [...] miejsce zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęty postanowieniami preferencyjnego przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności, a także fakt, że P. N. nie udokumentował żadnych, spełnionych w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP na terytorium Polski okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie jest możliwe przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N. podniósł, że w czasie pobytu w [...] przyjeżdżał do Polski, gdzie miał i ma stałe zameldowanie oraz zamieszkanie pod tym samym adresem od [...] kwietnia 1978 r. W [...] wynajmował natomiast mieszkania. W okresie pobytu za granicą przekazywał środki finansowe do domu, w którym jest zameldowany (opłaty), jak również wysyłał paczki. Wypełniając pkt 7.1 oświadczenia nie zdawał sobie sprawy, że powyższe informacje są tak ważne, dlatego nie zawarł ich w oświadczeniu. Wyjeżdżając do [...] nigdy jego zamiarem nie było pozostanie tam na pobyt stały oraz uzyskanie statusu rezydenta. W czasie pobytu za granicą zawarł ślub w Polsce. Powodem powrotu do Polski było zaś rozpoczęcie nauki w polskiej szkole przez przysposobioną córkę oraz konieczność jej leczenia w specjalistycznych poradniach. Skarżący podkreślił jednocześnie, że do ostatniego dnia wyjazdu za granicę pracował w Polsce.

Do skargi załączył pisemne oświadczenie matki, kopie bankowych dowodów przelewów na jej rzecz różnych kwot pieniężnych w okresie pobytu w [...] oraz kopię świadectwa pracy potwierdzającego jego zatrudnienie w Polsce w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] lipca 2008 r.

Minister Pracy i Polityk i Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż punkt 7.1 oświadczenia skarżącego z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczył przekazywania środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziło się wspólne gospodarstwo domowe. Biorąc natomiast pod uwagę, że skarżący jest osobą dorosłą i samodzielną oraz przebywał w [...] wraz ze swoją żoną i córką, nie można uznać, że w okresie pobytu za granicą w istocie prowadził on wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką zamieszkującą w Polsce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga P. N. nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 5, t. 5 z późn. zm.) poprzez zaliczenie okresu jego zatrudnienia w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, bezrobotny, ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia, ma co do zasady prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej pod warunkiem, że ukończył ostatnio okresy zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się o świadczenia.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 tego rozporządzenia, który stanowi, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Aby jednak bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony musi wykazać fakt zamieszkiwania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.

Skarżący ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o okresy zatrudnienia spełnione wyłącznie na terytorium [...], a zatem w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie, czy może być uznany w świetle art. 65 ust. 2 rozporządzenia za osobę mającą w okresie tego zatrudnienia miejsce zamieszkania w Polsce.

Jak słusznie zauważył organ, kwestia interpretacji art. 65 ust. 2 rozporządzenia została szeroko omówiona w decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które, w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.). W decyzji tej wskazano, że art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Nie byłoby jednak dopuszczalne, aby poprzez zbyt szeroką wykładnie pojęcia "zamieszkanie", zakres stosowania art. 65 rozporządzenia nr 883/2004 został rozszerzony w celu objęcia nim wszystkich osób, które są stale zatrudnione lub stale wykonują pracę na własny rachunek w państwie członkowskim, lecz które pozostawiły ich rodziny w państwie ich pochodzenia. W myśl zaś ust. 3 ww. decyzji do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia nr 987/2009.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 1 ww. rozporządzenia nr 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy w pierwszej kolejności porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej sytuacja rodzinna oraz więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. Dopiero zaś w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa (art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Organy administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższe okoliczności, aby móc odpowiedzieć na pytanie, czy w stosunku do skarżącego zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 65 ust. 2 rozporządzenia. Jest to bowiem przepis szczególny dotyczący określenia ustawodawstwa właściwego w przedmiocie świadczeń z tytułu bezrobocia, co oznacza, że jeżeli przesłanki jego stosowania zostały spełnione, ustawodawstwem właściwym jest ustawodawstwo wskazane przez ten przepis.

W ocenie Sądu organy administracji w niniejszej sprawie, kierując się wyjaśnieniami zawartymi w decyzji Komisji Administracyjnej nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. oraz kryteriami określonymi w art. 11 rozporządzenia nr 987/2009, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie spełnia przesłanek z art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia, gdyż nie może być on uznany za osobę, która w okresie zatrudnienia w [...] miała miejsce zamieszkania w Polsce.

Skarżący przebywał na terytorium [...] od [...] lipca 2008 r. do [...] września 2012 r., w międzyczasie zawarł ślub w Polsce i nadal kontynuował pobyt za granicą wraz ze swoją żoną i przysposobioną córką. Przez cały czas pobytu w [...] zamieszkiwał tam w tym samym wynajętym mieszkaniu. Do Polski przyjeżdżał tylko "na kilka dni w roku". Podczas pobytu w [...] był zatrudniony w tym państwie nieprzerwanie na podstawie pięciu kolejnych umów o pracę zawartych na czas określony, z których dwie trwały przez okresy dłuższe niż rok. W okresie pobytu w [...] nie był uważany w Polsce za rezydenta dla celów podatkowych.

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Skarżący w czasie pobytu w [...] nie był w Polsce właścicielem domu, ani lokalu mieszkalnego. Wprawdzie był w tym czasie zameldowany w Polsce na pobyt stały w mieszkaniu swojej matki, którą jak wynika z wyjaśnień zawartych w skardze, wspomagał finansowo. Powyższe okoliczności nie mogą być jednak podstawą do uznania, że skarżący w okresie ostatniego zatrudnienia w [...] miał miejsce zamieszkania w Polsce i prowadził z matką wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący przebywał bowiem w [...] razem ze swoją najbliższą rodziną tj. żoną oraz przysposobioną córką, z którymi pozostawał tam niewątpliwie we wspólnym gospodarstwie domowym.

W świetle orzecznictwa ETS wyrażenie "państwa członkowskiego, w którym pracownik zamieszkuje" należy ograniczyć do państwa, w którym pracownik, choć jest zatrudniony w innym państwie członkowskim, zwykle mieszka i gdzie koncentrują się jego interesy życiowe (vide: wyrok ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie di Paola, C-76/76).

Nie byłoby natomiast uzasadnione, gdyby - z uwagi na zbyt szeroką interpretację terminu miejsca zamieszkania - doprowadzono do sytuacji, kiedy wszyscy pracownicy migrujący zatrudnieni w jednym państwie członkowskim, których rodziny mieszkają na stałe w innym państwie członkowskim, zostali objęci wyjątkiem zawartym w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004.

W świetle powyższego należy zgodzić się z organem, iż miejscem zamieszkania P. N. podczas ostatniego okresu ubezpieczenia była W. B. Skarżący nie może być tym samym traktowany jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia nr 883/2004.

Reasumując, w ocenie Sądu, rozstrzygając w sprawie niniejszej organ nie naruszył przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

W sprawie nie doszło również do takiego naruszenia przepisów procesowych, które obligowałyby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchyla decyzję jedynie wówczas gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.