Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1522/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42, art. 43, art. 44,  art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. i R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając w oparciu o art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz U. z 2018 r. poz. 570) na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] wymierzającej R. J. i M. K. karę pieniężną w wysokości 183,60 zł poprzez umieszczenie w pasie drogowym ulicy [...] urządzenia przyłącza energetycznego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi oraz zobowiązującej w/w do usunięcia przyłącza w terminie 14 dni od otrzymania decyzji

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż pismem z dnia 11 czerwca 2019 r., nadanym w placówce pocztowej 14 czerwca 2019 r. M. K. oraz R. J. wnieśli odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2019 r. .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. orzekło na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przez M. K. oraz stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez R. J.

W stosunku do odwołującej się M. K. takie orzeczenie było konsekwencją wniesienia przez stronę odwołania po upływie 14 dni od dnia otrzymania kwestionowanej decyzji. Natomiast w stosunku do odwołującego się R. J. przesyłka zawierająca decyzję była korespondencją zbiorczą, wysłaną za jednym razem do obu adresatów. O ile przesyłkę tę z uwagi na jej odbiór przez M. K. należało uznać za skutecznie doręczoną, o tyle tego samego wnioskowania nie można zastosować w przypadku R. J., który przesyłki nie odebrał.

Z uwagi na powyższe SKO uznało, iż termin na wniesienie odwołania w ogóle nie zaczął biec w stosunku do tego odwołującego i konsekwencję braku skutecznego doręczenia decyzji jest nierozpoczęcie biegu terminu na wniesienie odwołania. To zaś implikuje, iż w niniejszej sprawie należało uznać, iż odwołania wniesione przez R. J. jest niedopuszczalne. Dopiero bowiem skuteczne doręczenie temu odwołującemu decyzji otworzy mu drogę do wniesienia odwołania.

Skarga na w/w postanowienie nie została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez żadną ze stron postępowania. W związku z powyższym Wójt Gminy [...] wysłał decyzję z dnia [...].05.2019 r. nr [...] do R. J. Decyzja ta nie została przez w/w odebrana. Poczta Polska dwukrotnie przesyłkę awizowała w dniach 07.10.2019 r. i 24.10 19 r.

Rozpatrując powyższe odwołanie organ przytoczył treść art. 129 § 2, art. 44 § 1, 2 , 3 i 4 k.p.a. i stwierdził, iż doręczenie R. J. decyzji w trybie zastępczym nastąpiło w dniu 21.10.2019 r. i od tego dnia zaczął biec 14 dniowy termin do złożenia odwołania od decyzji. Z zestawienia daty doręczenia decyzji - 21.10.2019 r. oraz daty złożenia odwołania w Urzędzie Gminy [...] - 08.11.2019 r. wynika, że termin do wniesienia odwołania, wskazany w przepisie art. 129 k.p.a., został przekroczony bowiem upłynął 04.11.2019 r. Odwołujący nie wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, powoduje, że nie podlega ono merytorycznemu rozpatrzeniu a organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania stosownie do treści art. 134 k.p.a.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. i R. J., wnieśli uchylenie zaskarżonego postanowienia, skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia (ewentualnie uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z [...] maja 2019 r. i umorzenia postępowania) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie (nie w trybie uproszczonym).

Podnieśli zarzut naruszenia przepisów:

1. art.134, art.129 par.2 i art. 44 par. 1 i par. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego,

2. rażące naruszenie przepisów prawa - art..4 pkt 2, art.35 ust.2 i ust.4, art.39 ust.3 pkt 1 i art 40 ustawy o drogach publicznych oraz

3. ogólnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W chwili wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne.

W przypadku stwierdzenia, że wniesiono je po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 kpa stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 kpa wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia wymaga, iż jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji należy podkreślić, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa).

Zasady dotyczące doręczania pism stronom postępowania administracyjnego reguluje rozdział 8 k.p.a zawierający przepisy dostosowane do różnych stanów faktycznych. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, pisma mogą być doręczane również w lokalu administracji publicznej, a w przypadku niemożności doręczenia w ten sposób jak również w razie konieczności pisma doręcza się w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Z kolei art. 43 k.p.a. statuuje tzw. doręczenie zastępcze, polegające na tym, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast art. 44 k.p.a. przewiduje swoistą fikcję prawną, która umożliwia uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. Wówczas istnieje m.in. możliwość złożenia pisma na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki procedurę tą powtarza się, zaś doręczenie staje się skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Należy zważyć, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste. Jednym ze skutków doręczenia decyzji jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia. Tak więc przepis art. 44 k.p.a., mający zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób bezpośredni lub zastępczy, określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą natomiast jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. W razie ziszczenia się tych przesłanek domniemywa się, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę), a więc nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pism przez stronę.

Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne a podstawowym jego skutkiem prawnym jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Jak wynika z akt sprawy kwestionowana decyzja, zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego, została wysłana na adres wskazany przez skarżącego, dwukrotnie awizowana i nie została przez niego odebrana. Wobec niepodjęcia przez skarżącego przesyłki w terminie wezwanie należy uznać za doręczone prawidłowo. Od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu do nadawcy upłynęło pełne 14 dni. W tej sytuacji doręczenie nastąpiło w dniu 21 października 2019 r. a zatem od tego dnia zaczął biec termin do wniesienia odwołania i upłynął on bezskutecznie w dniu 4 listopada 2019 r. Skarżący złożył bowiem odwołanie w Urzędzie Gminy [...] w dniu 8 listopada 2019 r. a więc z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 129 k.p.a. Skoro zatem odwołanie zostało złożone po terminie to trafnym jest twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania co też uczyniło w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Reasumując powyższe, stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu należy uznać za prawidłowe i brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.