Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 118/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33, 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 4 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu braku doręczenia upomnienia za nieuzasadnione 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia 10 października 2019 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Dyrektora centrum Obsługi Finansowej Poczty polskiej S.A. z dnia 19 września 2019 r. o nr [...] [...] oraz poprzedzające go postanowienie wierzyciela z dnia 25 lipca 2019, nr [...] [...] [...], 3. zasądza na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. .


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 34 § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a." po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez T.G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2019 r., którym uznano zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia za nieuzasadnione, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku T.G. (dalej: "Strona", "Skarżąca") na wniosek wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 marca 2019 r.

W oparciu o ww. tytuł wykonawczy organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2019 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w "A" Sp. z o.o. Odpis przedmiotowego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu 29 kwietnia 2019 r.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2019 r., podpisanym oraz sprecyzowanym w dniu 23 maja 2019 r. oraz uzupełnionym pismem z dnia 30 maja 2019 r. Strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Strona zarzuciła nieistnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia i wniosła o uchylenie zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Organ egzekucyjny w dniu [...] 2019 r. uchylił zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane w dniu 19 kwietnia 2019 r., poinformował o uchyleniu pracodawcę a także wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] 2019 r. uznał zarzuty Strony za nieuzasadnione. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Strony postanowieniem z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] 2019 r. uznając, że zarzuty zgłoszone przez

Stronę są bezzasadne.

Naczelnik US po uzyskaniu stanowiska wierzyciela postanowieniem z dnia [...] 2019 r. uznał zarzuty Strony za nieuzasadnione.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona pismem z dnia 21 października 2019 r. wniosła zażalenie, w którym podniosła zarzut nieistnienia obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia. Strona wyjaśniła, że od 10 lat nie jest posiadaczem odbiornika rtv, stąd opłata za jego użytkowanie nie powinna być uiszczana. Dodatkowo podkreśliła, że z uwagi na upływ czasu jaki minął od wyrejestrowania odbiorników rtv (ponad 10 lat), zniszczenia dokumenty potwierdzające fakt wyrejestrowania. W jej ocenie brak jest ustawowego obowiązku przechowywania ich przez cały czas, zaś przepisy podatkowe wymagają przechowywania dokumentów tylko przez okres 5 lat. Strona zauważyła, że wierzyciel nie wyjaśnił w żaden sposób w jaki sposób i przez jaki czas przechowuje dokumenty oraz informacje dotyczące wyrejestrowania odbiornika rtv. Strona podniosła, że nigdy nie otrzymała informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta oraz że nastąpił błąd w adresie wskazanym na przesyłce nadanej przez Pocztę Polską S.A. zawierającej zawiadomienie w sprawie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Po rozpatrzeniu sprawy w związku z wniesieniem przez Stronę zażalenia Dyrektor utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik US trafnie orzekł w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia są nieuzasadnione. Organ odwoławczy wskazał, że stanowisko Naczelnika US oparte jest o treść art. 34 § 1 u.p.e.a. zgodnie z którym, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Oznacza to, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. ​Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.

Oceniając zarzut nieistnienia obowiązku zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., Dyrektor wskazał, że Organ egzekucyjny uprawniony jest do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z powodu nieistnienia obowiązku, nie może być rozstrzygnięte przez Organ egzekucyjny.

Dyrektor wskazał, że w analizowanej sprawie podstawowym aktem prawa materialnego regulującym kwestie ponoszenia obowiązków związanych z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz z uiszczaniem opłat za ich użytkowanie jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) dalej jako "u.o.a.", zaś aktem wykonawczym rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342), nakładające na posiadacza odbiorników rtv m.in. obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zaprzestaniu używania odbiorników. Obowiązek nałożony na posiadaczy odbiorników rtv w zakresie rejestracji odbiorników wiąże się z obowiązkiem uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i jest wymagalny do czasu wyrejestrowania odbiornika rtv lub dopełnienia w placówce Poczty Polskiej S.A. formalności w zakresie zwolnienia go od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324). Wierzyciel wskazał, że Strona dokonała ustawowego obowiązku rejestracji odbiornika rtv pod adresem: [...]. W dniu 13 lipca 2002 r. złożono w Urzędzie Pocztowym odcinek "U" książeczki radiofonicznej o numerze [...] w celu otrzymania nowej książeczki radiofonicznej numer [...]. Po wyczerpaniu dowodów wpłat z książeczki nr [...], w dniu 13 lipca 2005 r. w Urzędzie Pocztowym po złożeniu przez Stronę odcinka "U" otrzymała ona książeczkę nr [...] w celu kontynuowania opłat abonamentowych. Wierzyciel wskazał, że dowody w postaci ww. odcinków "U" znajdują się w aktach sprawy, a ich kserokopie Strona otrzymała przy piśmie z dnia 17 maja 2019 r.

Na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. W dniu 11 lipca 2008 r. wysłano do Strony zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zastępującą imienną książeczkę radiofoniczną nr [...]. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnie wskazanego adresu, wierzyciel wyjaśnił, że przy wprowadzeniu danych Strony, w nazwie osiedla co prawda popełniono błąd pisarski, albowiem zamiast "[...]" wpisano "[...]". Błąd ten jednak nie przesądził o niemożliwości dostarczenia przesyłki z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Numer domu jak i dane osobowe zostały podane prawidłowo. Dodatkowo, przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] nie została przekazana jako zwrotna do Poczty Polskiej S.A. z adnotacją "adresat nieznany", tym samym przyjęto, że przedmiotowe zawiadomienie zostało skutecznie przesłane.

Przepisy ww. rozporządzenia nie posługują się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia". Zawiadomienie ma bowiem charakter informacyjny i doręczany jest listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Wierzyciel na potwierdzenie swojej argumentacji przywołał w tym miejscu orzecznictwo, z którego wynika, że abonent zostaje tylko zawiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Podkreślono, że książeczki obowiązujące przed wprowadzeniem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie utraciły ważności, co oznacza, że użytkownicy posiadający zarejestrowane odbiorniki przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia w dalszym ciągu pozostali zobowiązani do uiszczania opłat. Ustanie obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych dotyczy tych osób, które dopełniły formalności związanych z ich wyrejestrowaniem na obowiązujących w tym celu formularzach. Formalności użytkownik powinien dopełnić korzystając z formularza "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" w placówce pocztowej bądź za pośrednictwem strony internetowej. O każdym fakcie zaprzestania używania odbiorników rtv czy o zmianie danych adresowych abonent ma obowiązek powiadomienia placówkę Poczty Polskiej S.A. Po zgłoszeniu zaprzestania korzystania z odbiorników rtv abonent otrzymywał dokument potwierdzający dokonanie wyrejestrowania. Wierzyciel posiada zarchiwizowane dokumenty (odcinki potwierdzające wymiany książeczek radiofonicznych oraz duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego), które zostały Stronie wysłane przy piśmie z dnia 17 maja 2019 r. Strona zaś nie posiada dokumentu wskazującego, iż dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników rtv. W sytuacji gdyby Strona dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników rtv, wówczas dokument ten zostałby także zarchiwizowany przez Pocztę Polską S.A. Strona również w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie faktu, że ciążący na niej obowiązek nie istnieje ponieważ nigdy nie powstał, albo powstał ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn. W tym stanie sprawy, Organ II instancji stwierdził, że Naczelnik US trafnie orzekł o niezasadności zgłoszonego przez Stronę zarzutu nieistnienia obowiązku.

Dyrektor stwierdził, że wierzyciel wskazał, że skierował do Strony listem poleconym upomnienie do dobrowolnego uregulowania należności, które zostało doręczone na adres: [...] w dniu 27 listopada 2018 r. Oznacza to, że również zarzut braku doręczenia upomnienia jest bezzasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów I i II instancji w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie o uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - przez niedołączenie i nieokazanie przez wierzyciela dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego" z dnia 11 lipca 2008 r. w szczególności w sytuacji błędnie wskazanego adresu przez wierzyciela,

2) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

3) art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego,

4) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń, iż nie doszło do wyrejestrowania odbiornika rtv przez Skarżącą jak również, iż do Skarżącej zostało wysłane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta,

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia organu I instancji, podczas gdy prawidłowym było uchylenie przedmiotowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy,

6) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie nieistnienia po stronie Skarżącej obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela.

W uzasadnieniu skargi Strona ponowiła argumentację jak w piśmie z dnia 21 października 2019 r. oraz powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skarżąca wskazała, że Sąd rozpoznając skargę na postanowienie musi dokonać samodzielnej oceny stanowiska wierzyciela, zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc zbadać czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.

Zdaniem Skarżącej wierzyciel nie wykazał, że spełnił obowiązek w związku z wysłaniem (a nie wygenerowaniem z systemu komputerowego) zawiadomienia, stąd oświadczenie Skarżącej, że nie otrzymała przesyłki ma taką samą wartość jak oświadczenie poczty o jej wysłaniu.

Końcowo skarżąca wniosła o wstrzymanie (zawieszenie) postępowania egzekucyjnego z uwagi na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem wydane w niniejszej sprawie postanowienia naruszają prawo w stopniu nakazującym ich uchylenie.

Istota niniejszej sprawy koncentruje się na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., a postępowanie przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 ww. ustawy.

I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: (1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; (2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; (3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; (4) błąd co do osoby zobowiązanego; (5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; (6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; (7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; (8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; (9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; (10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Z uwagi na to, że postanowienie dotyczące stanowiska wierzyciela nie jest zaskarżalne, jego prawidłowość jest oceniana w postępowaniu dotyczącym zgłoszonym zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Należy podkreślić, że związanie stanowiskiem wierzyciela, nie wiąże sądu. Stanowisko takie zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 18 marca 2011 roku w sprawie sygn. akt II FSK 1904/09 (CBOSA). W orzeczeniu tym sąd stwierdził, że wiążący dla organu egzekucyjnego charakter wypowiedzi (...) wierzyciela, w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów (art. 34 § 1 u.p.e.a.) nie pozbawia wojewódzkiego sądu administracyjnego możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, na mocy art. 134 § 1 i 1art. 135 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd rozpoznając niniejszą skargę dokonał oceny podniesionych zarzutów, oceniając również wyrażone przez wierzyciela stanowisko.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ) zwanej dalej: "u.o.a." za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te są opłatami, o których mowa w art. 2 § 2 O.p. Stosuje się więc do nich przepisy tej ustawy, z tym że zagadnienie terminu ich uiszczenia oraz naliczenia odsetek uregulowane jest wprost w art. 3 ust. 4 u. o. a. oraz w art. 7 ust. 4 u.o.a. w zakresie odesłania do naliczania wysokości odsetek za zwłokę do przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A 2010, nr 3, pozycja 22). Przedawnienie zobowiązań z tytułu uiszczenia opłat także uregulowane jest w ustawie - Ordynacja podatkowa (art. 2 § 2 w związku z art. 70 § 1 ord. pod. - zobacz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., III SA/Wa 1019/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2018 r. I SA/Gl 490/18, Lex numer 2574183). Dalej podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.o.a. obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Oznacza to - w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 4 u.o.a. - że jest to opłata, w której zobowiązanie powstaje z mocy prawa w wysokości przez ustawę określonej.

Mając na uwadze okoliczność, że niniejsza sprawa dotyczy zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zagadnienie rejestracji odbiornika Skarżącej należało oceniać na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342 ) zwanego dalej "Rozporządzeniem." W analogicznej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 132/19, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wobec czego w treści uzasadnienie przytoczy zawartą w niniejszym orzeczeniu argumentację.

Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie, a ich rejestracji dokonuje operator publiczny (Poczta Polska S.A.). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. (§ 7). To oznacza, że mogło i powinno dotyczyć odbiorników używanych przed jego wejściem w życie. Stąd też w § 5 ust. 1 Rozporządzenia postanowiono, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłat abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej, niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Skoro ustawa o opłacie abonamentowej w art. 2 ust. 3 wiąże obowiązek powstania zobowiązania w tej opłacie z faktem rejestracji odbiornika i pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym tej rejestracji dokonano, to oznacza to – ni mniej, ni więcej - że po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów rozporządzenia, książeczki te nie mogą stanowić dowodu zarejestrowanie odbiornika i tym samym dowodu powstawania zobowiązań w opłacie abonamentowej po upływie tego okresu. Dlatego też w § 5 ust. 2 rozporządzenia postanowiono, że operator publicznym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1 indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika (a więc zgodnie z § 2 rozporządzenia - osobę posiadającą odbiornik), przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wedle zaś § 3 pkt 2 rozporządzenia dowodem zarejestrowania odbiorników jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi. Oznacza to, że materialnoprawnymi warunkami powstania zobowiązania w opłacie abonamentowej na podstawie art. 2 ust. 3 u.o.a. w związku z § 5 ust. 2 i § 3 pkt 2 rozporządzenia są: nadanie użytkownikowi przez operatora publicznego w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz powiadomienie tego użytkownika na druku określonym w załączniku do ustawy o opłatach abonamentowych.

Przesłanki te warunkują więc istnienie obowiązku i tym samym stanowią o zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jest tak dlatego, że zobowiązanie w tej opłacie abonamentowej powstaje z mocy ustawy z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie tego zobowiązania, a zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (art. 2 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 i 4, art. 5 ust. 1 u.o.a. oraz w związku z art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). Powyższe oznacza więc to, że albo brak nadania użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego z urzędu albo brak zawiadomienia użytkownika o tym nadaniu prowadzi do niepowstania zobowiązania w tej opłacie. Podkreślenia wymaga to, że ani przepisy ustawy o opłacie abonamentowej, ani przepisy rozporządzenia nie wartościują tych przesłanek powstania zobowiązania w tej opłacie, ani też nie wskazują, że należy je rozumieć inaczej. Zresztą nielogicznym, a nawet absurdalnym, byłoby interpretowanie powyższych przepisów w sposób odmienny, że tylko nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma znaczenie, a już zawiadomienie nie.

Zatem warunki te jako warunki materialnoprawne powinny być w przypadku wniesienia zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego zbadane przez organ egzekucyjny w ramach podstawy zarzutu określonej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż warunkują one powstanie egzekwowanego obowiązku.

Dokonując wykładni i stosowania § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia oraz art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przywołać trafny pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2018 roku, II FSK 1588/16 oraz z dnia 25 września 2018 roku, I GSK 1806/18, (dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie wskazano, że przepis § 5 ust. 2 Rozporządzenia nie wymaga, by organ będący operatorem publicznym dla skutecznego nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i tym samym zarejestrowania odbiornika, dysponował zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia. Jest to pogląd trafny, gdyż gdyby ustawodawca chciał ten warunek nadania zawiadomienia wzmocnić, to by to uczynił tak, jak to wskazał np. w przypadku doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 punkt 7). Warunek nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego z urzędu został wprowadzony w zdaniu pierwszym ust. 2 § 5 Rozporządzenia, zatem nie można przyjmować, że zawiadomienie ma wyłącznie charakter informacyjny. Użytkownik dokonując wpłaty abonamentu powinien bowiem - po pierwsze - posłużyć się tym numerem identyfikacyjnym, a po drugie wiedzieć, że powstał u niego z mocy prawa obowiązek zapłaty abonamentu. Numer identyfikacyjny nie jest określony w przepisach prawa, ale jest nadany przez operatora publicznego. Żaden przepis prawa nie nakłada na użytkownika obowiązku ubiegania się o podanie mu numeru identyfikacyjnego. Zauważyć tu też trzeba, że brak zawiadomienia, a konkretnie dowodu jego nadania, może stanowić o niezapewnieniu zobowiązanemu minimalnej informacji prawnej wskazującej na fakt powstania zobowiązania w opłacie abonamentowej. Może bowiem prowadzić do sytuacji, że ten zobowiązany - nie znając numeru identyfikacyjnego - nie może należnej opłaty uiścić, narażając się za konsekwencje w postaci egzekucji. Taka wykładnia powyższych przepisów niewątpliwie byłaby sprzeczna z art. 6, art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

Odnosząc się do obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia zważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 29 marca 2019 r., to zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja należności abonamentowych mogła być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W chwili upływu terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku (styczeń 2014 r. - październik 2018 r.) obowiązywały różne reżimy prawne w tym zakresie. Otóż w okresie do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11 października 2013 roku o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1289 ze zm.), a uwzględniając treść art. 127 tej ustawy, do 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie - to jest do dnia 21 maja 2014 r. - obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm. – zwanej dalej rozporządzeniem wykonawczym do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), które w § 13 w punkcie 2 wskazywało, że: "postępowanie egzekucyjne w administracji może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy (...) zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (...). W rozpoznawanej sprawie dotyczyłoby to należności egzekwowanych za miesiące od stycznia 2014 r. do kwietnia 2014 r., o ile oczywiście tytuły wykonawcze na nie byłyby wystawione najpóźniej do dnia 25 maja 2014 r. (zgodnie z art. 3 ust. 4 u.o.a. opłatę abonamentową uiszcza się z góry do dnia 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna). Oczywiście o ile należności te nie uległy przedawnieniu. Natomiast od dnia 22 maja 2014 roku do dnia 31 października 2014 r. nie obowiązywały w tym zakresie regulacje zwalniający wierzyciela od obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Oznacza to, że obowiązywał przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. nakazujący jego doręczenie. Dopiero w dniu 30 października 2014 r. Minister Finansów wydał na podstawie art. 15 § 5 u.p.e.a. rozporządzenie w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 131). Weszło ono w życie od dnia 1 listopada 2014 roku (§ 4), jednakże nie wprowadziło ono regulacji, która zwalniałaby wierzyciela z obowiązku doręczenia upomnienia. Zatem za zobowiązania w opłatach abonamentowych powstałe za miesiące od maja 2014 r. do października 2015 r. należało zobowiązanemu doręczyć upomnienie i mieć dowód jego doręczenia ze skutkami określonymi w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Należy zauważyć, że w aktach sprawy brak jest dowodu w postaci upomnienia zobowiązanej, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i to w sytuacji, w której Skarżąca twierdzi, że takiego upomnienia nie otrzymała. Zdaniem Sądu znajdujące się w aktach sprawy dowody doręczeń nie potwierdzają, że Skarżąca otrzymała upomnienie, skoro w aktach sprawy nie ma takiego dokumentu. Brak w aktach dowodów, na które powołuje się wierzyciel uniemożliwia ocenę jego stanowiska.

Odnosząc się do argumentacji Skarżącej że od 10 lat nie jest posiadaczem odbiorników i dopełniła obowiązku ich wyrejestrowania - 10 lat temu, należy zwrócić uwagę na okoliczność, że Skarżąca konsekwentnie podnosiła, że w 2005 lub 2006 wyrejestrowała odbiorniki radiowo - telewizyjne, natomiast tytuł wykonawczy dotyczy opłat od 2014 r. Z uwagi na upływ czasu od daty wyrejestrowania odbiorników nie posiada już dowodów na potwierdzenie powyższej okoliczności. Zatem należało przyjąć, że skoro od momentu wyrejestrowania odbiornika upłynęło ponad 10 lat, to Skarżąca nie miała obowiązku przechowywania dowodu dokonania tej czynności. Ponadto jeżeli Skarżąca przez wiele lat nie otrzymała żadnej informacji dotyczącej istnienia obowiązku uiszczania opłat, a informację o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dla uiszczania opłat abonamentowych doręczono dorosłemu domownikowi dopiero w dniu 27 listopada 2018 r., to należało przyjąć, że to wierzyciel został prawidłowo powiadomiony o wyrejestrowaniu odbiorników.

Również w niniejszej sprawie istotne jest, czy Skarżąca otrzymała jakiekolwiek pismo o bezskuteczności zawiadomienia Poczty Polskiej S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że brak od 2005 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy ocenić jako usprawiedliwione przeświadczenie Strony, że dopełniła wszelkich formalności w zakresie wyrejestrowania odbiorników i że skutecznie poinformowała o tym fakcie wierzyciela. Tym samym pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że wystawienia tytułu wykonawczego po upływie terminu przedawnienia narusza w sposób oczywisty zasady ogólne postępowania, w tym przewidziane w art. 121 § 1 i 122 O.p. oraz reguły dotyczące postępowania dowodowego i oceny dowodów: art. 180, 187 i 191 O.p.

Z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument (dowód) nadania pisma. Wysłane pismo i konsekwentnie nieuiszczanie opłat abonamentowych przy braku jakiejkolwiek reakcji Poczty Polskiej przez okres 10 lat, przy pięcioletnim terminie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p., w ocenie Sądu w pełni usprawiedliwia i tłumaczy brak posiadania potwierdzenia nadania pisma przez Skarżącą. W postępowaniu organy stwierdziły kategorycznie, że nie ma dowodów na dokonanie skutecznego powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o przesłaniu przez Skarżącą wyrejestrowaniu odbiorników. Nie ma jednak informacji w jaki sposób zostały dokonane tego rodzaju ustalenia. Nie odniesiono się także do wyżej wskazanych okoliczności pozwalających w ocenie sądu przyjąć obiektywnie usprawiedliwione przekonanie Skarżącej o braku istnienia obowiązku abonamentowego.

Z tego też powodu Organ rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełen materiał dowodowy, wysłucha Skarżącej i wskaże w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego z którego wnioskuje, że Strona była zobowiązana do uiszczenia opłat abonamentowych.

W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest arbitralne działanie organów z góry odrzucające stanowisko i argumenty Skarżącej. Ponadto warto zwrócić uwagę także na okoliczność, że Organ przy wysyłaniu korespondencji o nadaniu numeru identyfikacyjnego powoływał się na brak obowiązku przesłania przesyłki listem poleconym. Jednocześnie wymaga od Skarżącej dowodowego wykazania, że informowała Pocztę Polską S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc w konsekwencji wymaga, aby Skarżąca wysyłała pisma przesyłką rejestrowaną. Tymczasem – tak jak w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego - z żadnego przepisu nie wynika obowiązek podatnika do przesłania korespondencji przesyłką poleconą. Zatem w ocenie Sądu wartość dowodowa oświadczeń Poczty jak i Skarżącej w tym zakresie jest taka sama i winna być oceniana według tych samych zasad.

Z uwagi, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uchylił również wydane w wyniku rozpoznania zażalenia dłużniczki postanowienie wierzyciela z [...] 2019 r. o nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela z dnia [...] 2019 r. nr [...], gdyż jest to niezbędne do załatwienia niniejszej sprawy. Ponownie wydając stanowisko w sprawie zarzutów, wierzyciel zobowiązany będzie wskazać na jakiej podstawie dokonał swoich ustaleń oraz uwzględnić upływ czasu, brak skutecznego wykazania zawiadomienia Skarżącej o nadaniu numeru identyfikacyjnego, oraz bezczynność wierzyciela w domaganiu się uiszczania opłat abonamentowych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.