Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 541/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...].02.2016 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz B. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa w B. kwotę 27 469 (słownie: dwadzieścia siedem tysięcy czterysta sześćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...].08.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do strony zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...].01.2011 r., decyzji nr [...] z dnia [...].12.2011 r., decyzji nr [...] z dnia [...].02.2013 r., oraz decyzji nr [...] z dnia [...].01.2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Jednocześnie poinformował stronę o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz do złożenia końcowego oświadczenia, zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone w dniu 18.08.2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W odpowiedzi na zawiadomienie komplementariusz reprezentujący Stronę postępowania złożył pełnomocnictwo, w którym udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu Panu J. M. T. Po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...].11.2015 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 1 665 136,22 zł (słownie: jeden milion sześćset sześćdziesiąt pięć tysięcy sto trzydzieści sześć zł dwadzieścia dwa gr.). Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...].11.2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Od ww. decyzji B. Gospodarstwo Ekologiczne E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa - reprezentowana przez Pana J. M. T. dnia [...].11.2015 r. złożyła do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR odwołanie, w którym przedmiotowej decyzji zarzuca naruszenie: art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., art. 7, 8, 9, 11, 80 Kpa, § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz wskazuje na brak podstawy prawnej i faktycznej do wyliczenia kwoty nienależnie pobranych środków w wysokości 1 665 136,22 zł. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w dniu 04.12.2015 r. wystosował do pełnomocnika strony zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz do złożenia końcowego oświadczenia, zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. Powyższe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone w dniu

07.12.2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Strona zawiadomiona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w dniu [...].12.2015 r. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B..

W dniu [...].01.2016 r., organ ponownie przesłał zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...].01.2011 r., decyzji nr [...] z dnia [...].12.2011 r., decyzji nr [...] z dnia [...].02.2013 r., oraz decyzji nr [...] z dnia [...].01.2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Jednocześnie poinformował stronę o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz do złożenia końcowego oświadczenia, zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone w dniu [...].01.2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Po rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...].02.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 1 665 136,25 zł (słownie: jeden milion sześćset sześćdziesiąt pięć tysięcy sto trzydzieści sześć zł dwadzieścia pięć gr.). Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...].02.2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Od ww. decyzji B. Gospodarstwo Ekologiczne E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa - reprezentowana przez Pana J. M. T. dnia [...].03.2016 r. złożyła do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR odwołanie, w którym przedmiotowej decyzji zarzuca naruszenie: art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., art. 7, 8,9,11,64 § 4, 80,107 § 3,156 § 1 pkt 2 i 3 Kpa, § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku, art. 5. ust. 3 i art.18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz wskazuje na brak podstawy prawnej i faktycznej do wyliczenia kwoty nienależnie pobranych środków w wysokości 1 665 136,22 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...].02.2016 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, na którą następnie wywiedziona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białyjmstoku. Skarżący zarzucił organowi:

-naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 II GSK 646/14, w którym NSA wskazał że ujęty w § 27 ust. 5 rozporządzenia warunek nieprzyznania płatności do zbytych gruntów należy odnosić do okresu już po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu w przeszłości, jak to uczynił organ.

- naruszenie art. 7 Kpa- zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niezałatwienie sprawy po myśli strony na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia przez organ rozstrzygający, zaistnienia wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady, mimo, że do czasu składania wniosków o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 tj. w latach poprzedzających obowiązywała jednolita wykładnia wskazująca, iż w takich przypadkach ARiMR nie stosuje sankcji;

-naruszenie art. 8 Kpa zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 Kpa oraz 21 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, poprzez naruszenie zasady równości poprzez wydanie rozstrzygnięcia wobec treści odmiennego od treści decyzji podjętej wcześniej, a dotyczy analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej (Wykaz decyzji administracyjnych, w których zastosowano jednakową wykładnię przepisu prawa § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2012. 278) polegająca na niezastosowaniu sankcji pomniejszenia płatności o 20%),

- naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 Kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny poprzez zaniechanie zbadania przez organy obu instancji czy do gruntów, których posiadanie Skarżący utracił została przyznana płatność po dacie utraty tego posiadania czy przed tą datą i apriodyczne przyjęcie, że przypadek Skarżącego nie uprawnia do zastosowania § 27 ust. 5 rozporządzenia, czego konsekwencją było niesłuszne zastosowanie sankcji;

- naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 Kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez pominięcie przy ocenie materiału dowodowego interpretacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego a obecnie § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

-obrazę art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada

2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie względem Skarżącej spółki obniżki płatności w sytuacji gdy nie ponosi ona odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ poinformowała dobrowolnie o utracie posiadania gruntów i wskazała na zaistnienie wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielony, co do zasady;

- naruszenie § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U.2012.278), poprzez jego niewłaściwą interpretację przez organ I i II instancji oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania;

- naruszenie § 27 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U.2012.278), poprzez jego błędną wykładnie i niezastosowanie, podczas gdy wyrok NSA w Warszawie IIGSK 758/14 z dnia 26 maja 2015 wydany w przedmiotowej sprawie, a także wyrok II GSK 646/14 z dnia 26 maja 2015r., wskazuje na konieczność jego zastosowania w sytuacji gdy rolnik nie zachował trwałych użytków zielonych na skutek przeniesienia posiadania, a jednocześnie do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa przy czym warunek nieprzyznania płatności należy odnosić już do okresu po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu w przeszłości, jak to uczynił organ.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna ze względu na nieważność postępowania.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast art. 135 p.p.s.a. stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktu lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ponadto w myśl art. 145 § 1 pkt 3) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, na co słusznie wskazuje także pełnomocnik strony skarżącej. Zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 2) Kpa przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest m.in. to, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, co ma miejsce w przedmiotowym postępowaniu.

Nie ulega wątpliwości, co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, że skarżona decyzja utrzymuje w mocy merytoryczną decyzję wydaną w toku tego samego postępowania z dnia [...] lutego 2016 r. o numerze [...], wobec niezakończenia postępowania w sprawie pierwszej decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], która to decyzja została uchylona decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]. Organ odwoławczy uchylając tą decyzję przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Tymczasem organ I szej instancji, zamiast ponownie rozpoznać sprawę wszczął po raz drugi postępowanie w tejże sprawie zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], co spowodowało w konsekwencji, iż w tej samej sprawie toczyły się dwa odrębne postępowania administracyjne. Organ co prawda tłumaczył na rozprawie, że nie było to nowe wszczęcie postępowania tylko korekta poprzedniego zawiadomienia, jednak z treści dokumentu i powołanych w nim podstaw prawnych niezbicie wynika, że jest to nowe wszczęcie postępowania w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.