Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 131/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 176, 183 par. 1 i 2, art. 299 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 2, art. 25 ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 19, art. 21 par. 1 pkt 3, art. 40, art. 40 par. 4, art. 40 par. 5, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust. 1, art. 23
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: par. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 215
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski  w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 8 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 686/15 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 września 2015r., sygn. akt III SA/Łd 686/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) oddalił skargę B. B. (zwanej dalej także: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu [...] kwietnia 2013r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) B. B. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 wraz z załącznikami graficznymi i deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych.

W piśmie złożonym w dniu [...] czerwca 2013r. Skarżąca wyjaśniła, że ze względu na zalanie działki ewidencyjnej nr [...] nie jest w stanie do końca czerwca 2013r. wykonać koniecznych prac na wszystkich częściach tej działki. Jako pełnomocnika do odbioru korespondencji wskazała [...], ul. [...], [...]Warszawa.

Pismem z dnia [...] lipca 2013r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braków formalnych stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013r. przez podpisanie wszystkich załączonych do wniosku załączników graficznych, wskazanie powierzchni działek rolnych I, N, O w granicach działek ewidencyjnych (sekcja VIII, kolumna 5), zaznaczenia na załącznikach graficznych położenia działek rolnych B1, C1, D1, D2, E1, F1,F2, G1. Wezwanie zostało doręczone stronie na dwa adresy, tj. ul. [...], [...] Kalisz – odebrane w dniu [...] lipca przez W. R., jak również na adres do korespondencji wskazany przez B. B. w pismach z dnia [...] kwietnia 2013r., [...] czerwca 2013r., tj. ul. [...], [...] Warszawa, [...] - odebrane w dniu [...] lipca 2013r. przez T. M..

W dniu [...] lipca 2013r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku i załączników oraz korektę wniosku, w której uzupełniła braki formalne wniosku i załączników. Strona wniosła również zmianę do wniosku oraz prośbę o przesłanie za pośrednictwem poczty elektronicznej załącznika graficznego dla działki [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2013.

Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi postanowieniem z dnia [...] września 2013r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Na powyższe postanowienie B. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014r., sygn. akt III SA/Łd 1180/13 ją oddalił.

W dniu [...] kwietnia 2014r. B. B. złożyła wyjaśnienia z dnia [...] kwietnia 2014r., decyzję z dnia [...] grudnia 2009r. o przyznaniu K.F. B. jednolitej płatności na rok 2009 wydaną przez Agrarmarkt Austria (w języku niemieckim i w języku polskim); zawiadomienie z dnia [...] listopada 2009r. wydane K.F. B. przez AgrarMarkt Austria (w języku niemieckim i w języku polskim) i poświadczenie odbycia kursu przez K.F. B. z dnia [...] lutego 2000r.

Decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach, na podstawie art. 104 i art. 105 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r. poz. 1164 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach) oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009r. str. 65 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009), odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w związku z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wniosek o przyznanie płatności w roku 2013 składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Z kolei na podstawie art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wnioski o przyznanie płatności można także składać w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 10 czerwca 2013r., jednak złożenie wniosku po wyznaczonym terminie prowadzi do obniżki kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2013r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, który zawierał braki formalne i które to braki zostały usunięte w dniu [...] lipca 2013r. Zdaniem organu, korekta złożona w dniu [...] lipca 2013r. stała się wolna od braków formalnych i to ona jest rozpatrywana w postępowaniu jako dokument kompletny. Tym samym złożenie wniosku nastąpiło po wyznaczonym terminie, tj. w dniu [...] lipca 2013r., co stanowi przekroczenie ostatecznego terminu na składanie wniosków o 46 dni kalendarzowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi decyzją z dnia [...] listopada 2014r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia [...] września 2014r. nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1, art. 41 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008r. nr 98 poz. 634 z późn. zm.), art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 4, art. 18 ust. 1-3, art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach, § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010r. nr 39, poz. 215 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z dnia 11 marca 2010r.), art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012r. poz. 86), art. 19 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz.UE.2009.L.30.16) i art. 12 ust. 1-4, art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Organ odwoławczy wskazał, że wezwanie z dnia [...] lipca 2013r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zostało wysłane zarówno na adres do korespondencji wskazany w zmianie danych we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] lutego 2012r., tj. na adres: ul. [...], [...] Kalisz, jak również na adres do korespondencji wskazany przez B. B. w pismach z dnia [...] kwietnia 2013r., [...] czerwca 2013r., tj. na adres: ul. [...], [...] Warszawa, [...], który to adres ostatecznie wskazany został w zmianie we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] lipca 2013r. Wezwanie zostało zatem skutecznie doręczone. W ocenie organu odwoławczego oczywistą omyłką było wskazanie przez organ I instancji w wezwaniu, że Fundacja jest "pełnomocnikiem" Skarżącej, ponieważ z treści pism strony z dnia [...] kwietnia 2013r. oraz z dnia [...] czerwca 2013r. wynika, że adres [...] został wskazany przez Skarżącą jako adres do odbioru korespondencji, co dodatkowo znajduje potwierdzenie w zmianie we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] lipca 2013r. Stwierdzone uchybienie nie może stanowić podstawy do podważenia skuteczności doręczenia wezwania. Gdyby bowiem nawet przyjąć, że wezwanie zostało skierowane do "pełnomocnika", a nie na adres fundacji, to strona i tak uchybiła terminowi, gdyż kompletny wniosek złożony został w dniu [...] lipca 2013r., tj. po upływie 7 dni od dnia [...] lipca 2013r. - data doręczenia drugiego wezwania na adres do korespondencji wskazany w zmianie danych we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] lutego 2012r.

Zdaniem organu odwoławczego wymóg wskazania przez rolnika we wniosku powierzchni gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych wynika wprost z treści art. 12 ust. 1 pkt d oraz § 3 ust. 2 pkt c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia na załącznikach graficznych dołączonych do wniosku rolnik powinien wskazać położenie wszystkich działek rolnych deklarowanych do płatności. Są to niezbędne elementy, których brak skutkuje wezwaniem składającego pismo do usunięcia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

B. B. uzupełniła braki formalne z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a., gdyż korektę wniosku uzupełniającą braki formalne wniosku i załączników złożyła dopiero w dniu [...] lipca 2013r. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy o płatnościach oraz art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 termin na złożenie wniosku upłynął w dniu 15 maja 2013r. Termin na złożenie wniosku z sankcjami terminowymi w wysokości 1 % upłynął w dniu 10 czerwca 2013r. Skarżąca złożyła kompletny wniosek w dniu [...] lipca 2013r. (data wniesienia korekty wniosku), tj. po upływie 46 dni kalendarzowych od ostatecznej daty składania wniosków.

Ponadto organ II instancji wskazał, że Skarżąca w dniu [...] lipca 2013r. złożyła prośbę o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014r. sygn. akt III SA/Łd 1180/13 oddalił skargę na powyższe postanowienie. Wyrok jest nieprawomocny. Powyższe postanowienie zakończyło jednak ostatecznie postępowanie wpadkowe.

W skardze na powyższą decyzję organu II instancji Skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli i niezgodny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego;

- art. 64 § 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie do tych elementów wniosku, których brak nie powinien rodzić takich konsekwencji, jak pozostawienie wniosku bez rozpoznania;

- art. 64 § 2 w zw. z art. 40 k.p.a., poprzez uznanie, że skierowane wezwanie do uzupełnienia wniosku zostało doręczone i że termin do uzupełnienia braków zaczął biec, względnie, że termin ten zaczął biec w dniu [...] lipca 2013r., a w konsekwencji pismo złożone w dniu [...] lipca 2013r. zostało złożone po jego upływie;

- § 23 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 20101r., poprzez uznanie, że wskazane w wezwaniu informacje są brakami formalnymi w rozumieniu wskazanego przepisu

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że w niniejszej sprawie Skarżąca kompletny wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013r. złożyła w dniu [...] lipca 2013r., czyli po upływie 46 dni kalendarzowych od ostatecznej daty składnia wniosków wynikającego z art. 18 ust. 2 i ust. 3 ustawy o płatnościach oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (tj. 10 czerwca 2013r.). W tej sytuacji Skarżącej nie przysługiwała płatność bezpośrednia za 2013r., a zatem organy administracji słusznie odmówiły przyznania jej tej płatności. Sąd wyjaśnił, że Skarżąca po raz pierwszy złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w dniu [...] kwietnia 2013r., jednak zawierał on braki formalne: 1. brak podpisów wszystkich dołączonych do wniosku załączników graficznych, 2. dla działek rolnych I, N i O wskazano numery działki ewidencyjnej, na której są one położone bez podania ich powierzchni w granicach działki ewidencyjnej, 3. na załącznikach graficznych nie zaznaczono położenia działek rolnych B1, C1, D1, D2, E1, F1, F2 i G1.

W przekonaniu Sądu organ administracji słusznie wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków wniosku na adres przez nią wskazany, a mianowicie [...] Warszawa ul. [...]. Sąd zaznaczył, że Skarżąca swoje sprawy zawodowe realizuje na terenie Polski i Austrii (na stałe jest zameldowana w Polsce), zaś od 2004r. pobiera różne płatności obszarowe. Adres Fundacji (Warszawa ul. [...]) został wskazany przez Skarżącą w pismach z dnia [...] kwietnia 2013r. i z dnia [...] czerwca 2013r. skierowanych do Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach, a także w piśmie z dnia [...] lipca 2013r., zażaleniu na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013r., zażaleniu na przewlekłość postępowania z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz pozostałej korespondencji prowadzonej z Biurem Powiatowym ARiMR w Pabianicach. Sąd stwierdził zatem, że w sytuacji, gdy sama Skarżąca wskazała adres dla korespondencji (Warszawa ul. [...]), to organ administracji prawidłowo wezwał ją na ten adres do uzupełnienia braków wniosku z dnia [...] kwietnia 2013r. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku na adres wskazany przez Skarżącą zostało doręczone w dniu [...] lipca 2013r. (odbiór pokwitował T. M.) i doręczenie to Sąd uznał za prawidłowe. Termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął zatem w dniu [...] lipca 2013r., a Skarżąca braki te uzupełniła dopiero w dniu [...] lipca 2013r., czyli po terminie.

Skoro kompletny wniosek o przyznanie płatności został złożony dopiero w dniu [...] lipca 2013r., a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, organy administracji trafnie odmówiły przyznania Skarżącej płatności bezpośrednich na 2013r. W przypadku bowiem, gdy braki pisma zostaną uzupełnione po upływie siedmiodniowego terminu, to pisma nie pozostawia się bez rozpoznania, lecz winno ono zostać rozpatrzone merytorycznie, z tym że termin wniesienia pisma powinien być liczony od daty uzupełnienia braku.

Sąd wskazał, że wyrokiem NSA z dnia 9 lipca 2015r. sygn. akt II GSK 1425/14, została oddalona skarga kasacyjna Skarżącej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2014r., sygn. akt III SA/Łd 1180/13, którym oddalono skargę Skarżącej na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2013r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach z dnia [...] sierpnia 2013r., odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków wniosku.

Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w wyroku III SA/Łd 1180/13 co do skuteczności doręczenia Skarżącej wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść art. 40 § 4 k.p.a., jeżeli Skarżąca przebywa zarówno w Austrii jak i w Polsce, lecz w pismach skierowanych do organu wskazywała adres dla korespondencji (Warszawa ul. [...]), to nie było potrzeby wzywania jej do ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń. W każdym piśmie procesowym Skarżąca wskazywała adres, na który organ winien kierować do niej wszelką korespondencję i na ten adres organ wysyłał pisma i wezwania, a dodatkowo także na adres z ewidencji producentów rolnych (Kalisz ul. [...]). Korespondencja była zatem wysyłana zgodnie z wolą Skarżącej na podany przez nią adres. Brak jest podstaw do stawiania organowi zarzutu, że nie wzywał Skarżącej do ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń.

W ocenie Sądu, nie można się zgodzić z zarzutem pełnomocnika strony podniesionym na rozprawie w dniu 29 lipca 2015r. w sprawie III SA/Łd 139/15, iż wszelka korespondencja dla B. B. winna być jej wysyłana do Wiednia. Byłoby to bowiem sprzeczne z wolą Skarżącej, która we wszystkich pismach kierowanych do Biura Powiatowego ARiMR w Pabianicach wskazywała adres dla korespondencji Warszawa, ul. [...]. Wolą skarżącej było zatem, aby organ administracji właśnie na ten adres kierował do niej korespondencję. Skarżąca po raz pierwszy podała adres we Wiedniu w piśmie z dnia [...] lipca 2013r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] lipca 2013r., czyli już po wezwaniu skarżącej do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] kwietnia 2013r.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi, że rygory postępowania administracyjnego nie gwarantują osobom zamieszkałym za zagranicą możliwości pełnej ochrony ich praw na równi z osobami zamieszkałymi w kraju. Sąd stwierdził, że rzeczą zrozumiałą jest, że dla strony która częściowo przebywa w kraju a częściowo za granicą udział w charakterze strony postępowania administracyjnego może się wiązać z większą dolegliwością niż dla osoby zamieszkałej na terenie kraju. Strona może jednak zawsze ustanowić sobie pełnomocnika, którym może być każda osoba mająca zdolność do czynności prawnych. W takiej sytuacji pełnomocnik ma możliwość realizowania prawa strony oraz wywiązywania się z obowiązków nakładanych przez organ. Skarżąca nie ustanowiła jednak pełnomocnika do prowadzenia jej spraw lecz podała jedynie adres, na który organ winien kierować do niej korespondencję. W ocenie Sądu, skoro Skarżąca czasowo przebywa w Austrii a czasowo w Polsce i podała jedynie adres dla korespondencji, to godziła się na to, że na ten adres mogą być kierowane różne pisma organu, w tym między innymi wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności. Skarżąca winna zatem tak zorganizować sobie swoje sprawy, aby mieć możliwość realizowania przysługujących jej uprawnień strony oraz wywiązywania się z nałożonych na nią obowiązków.

Zdaniem Sądu, nieuzasadniony jest również zarzut skargi, że w czerwcu 2013r. Skarżąca poinformowała Biuro Powiatowe ARiMR w Pabianicach, iż do [...] lipca 2013r. będzie przebywać za granicą, prosiła o sprawdzenie czy jej wniosek nie wymaga uzupełnienia, a w dniu [...] czerwca 2013r. pracownik Agencji poinformował ją, iż nie ma uwag do wniosku. Nadto w skardze podniesiono, że Skarżąca informowała Agencję o swoim adresie w Austrii i prosiła o doręczanie jej korespondencji na ten adres. Sąd uznał, że Skarżąca nie wykazała żadnej z wymienionych okoliczności, a nawet ich nie uprawdopodobniła. Nie wiadomo zatem kogo informowała o swojej nieobecności w kraju do dnia [...] lipca 2013r. i jaki pracownik Agencji powiedział jej, iż wniosek o płatność nie wymaga uzupełnienia. Nie wiadomo także komu podawała swój adres w Austrii i kogo prosiła o wysyłanie do niej pism do Wiednia. Nic takiego nie wynika z zebranego materiału dowodowego. Natomiast w każdym swoim piśmie Skarżąca podawała adres dla korespondencji na terenie Polski.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut, że organ nieprawidłowo zastosował termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych wniosku o płatność, gdyż prawo wspólnotowe przewiduje termin miesięczny, a ponadto wezwanie powinno być jej doręczone za pośrednictwem AMA Austria czyli odpowiednika ARiMR w Austrii. Sąd wyjaśnił, że termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym (art. 64 § 2 k.p.a.) i organ I instancji nie mógł wyznaczyć terminu miesięcznego do usunięcia tych braków. W skardze nie wskazano zresztą jaki przepis prawa wspólnotowego przewiduje miesięczny termin do uzupełnienia braków podania. Natomiast sposób doręczania wezwania zaproponowany przez stronę (za pośrednictwem AMA Austria) nie jest przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, nieuzasadniony jest również zarzut, iż nie doszło do skutecznego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] kwietnia 2013r. z uwagi na naruszenie art. 43 k.p.a. Skarżąca podała adres dla korespondencji (Warszawa ul. [...]) i na ten adres wysłano jej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku zaznaczając, że jest to przesyłka do B. B.. Odbiór tej przesyłki pokwitował T. M. zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono, że podjął się on oddania przesyłki adresatowi. Należy zatem uznać, że przesyłka została prawidłowo doręczona, gdyż Skarżąca godziła się na to, że na wskazany adres może wpłynąć do niej korespondencja w czasie gdy będzie przebywała za granicą.

Sąd nie zgodził się z zarzutem, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2013r. nie zawierał braków formalnych wymagających uzupełnienia oraz że o przyznaniu płatności bezpośrednich decyduje spełnienie przesłanek materialnych a nie poprawność złożonego wniosku. Zdaniem Sądu, wniosek ten posiadał braki i zachodziła konieczność ich uzupełnienia, gdyż bez tego wniosek nie mógłby zostać rozpoznany, albowiem złożenie kompletnego wniosku w wymaganym terminie było niezbędnym warunkiem otrzymania płatności.

W opinii Sądu, nieuzasadniony jest zarzut Skarżącej podniesiony na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2015r., iż w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy art. 21 i 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, że braki wniosku z dnia [...] kwietnia 2013r. stanowiły błędy w rozumieniu art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, które mogą być poprawione w każdym czasie. Wypełnienie wniosku o przyznanie płatności musi być staranne i to rolnik ponosi odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku. "Oczywisty błąd", o którym mowa w wymienionym przepisie to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka". Oczywistym błędem nie jest natomiast ta część wniosku, która stanowi jego istotny element jak wielkość powierzchni zgłoszonych do płatności czy też wskazanie położenia takiej działki. Są to bowiem istotne elementy wniosku, bez których uzupełnienia organ administracji nie może rozpoznać sprawy przyznania płatności. Odnośnie natomiast art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 Sąd stwierdził, że trudno się odnieść do tego zarzutu, skoro nie został on w ogóle uzasadniony.

Niezasadny jest również, zdaniem Sądu, zarzut podniesiony w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2015r. o niewłaściwości miejscowej organu I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach, właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Natomiast w przypadku braku miejsca zamieszkania w kraju właściwość miejscową należy ustalić przez zastosowanie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., który przewiduje w takiej sytuacji ustalenie właściwości według miejsca pobytu rolnika. Jeżeli rolnik nie ma w kraju miejsca zamieszkania lub pobytu, właściwość ustala się według miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu. Sąd stwierdził, że Skarżąca określiła swoje miejsce zamieszkania w Polsce we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] kwietnia 2004r. – Łódź ul. [...] (k. 67 akt sądowych). Potwierdziła to w kolejnych wnioskach o zmianę danych w ewidencji z dnia [...] lipca 2007r., [...] lipca 2012r. i [...] lipca 2013r. (k.70, 82 i 84 akt sądowych). Dopiero we wniosku z dnia [...] stycznia 2015r. podała nowy adres zamieszkania (M. [...] – k. 86 akt sądowych). Wniosek o przyznanie płatności na 2013r. Skarżąca wysłała pocztą, zaś na kopercie podała adres zamieszkania Łódź ul. [...]. Oznacza to, zdaniem Sądu, że miejscem zamieszkania Skarżącej w 2013r. była Łódź. Zgodnie zatem z treścią załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2008r. w sprawie właściwości kierowników biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 163 poz. 1021) Kierownik Pabianickiego Biura Powiatowego jest właściwy miejscowo w sprawach, w których strona ma miejsce zamieszkania w Łodzi.

Za niezasadny uznał Sąd I instancji także podniesiony w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015r. zarzut, iż § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. sugeruje otwartość przepisu, możliwość jego dowolnej interpretacji i zależny jest jedynie od urzędniczej uznaniowości. W ocenie Sądu informacje określone w tym przepisie są niezbędne do rozpoznania wniosku przez organ. Jest zatem rzeczą zrozumiałą, że w sytuacji, gdy wniosek nie zawiera tych informacji, rolnik jest wzywany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Odnośnie instrukcji wypełniania wniosków o płatność obowiązujących w Austrii, załączonej do pisma procesowego z dnia [...] sierpnia 2015r., Sąd stwierdził, że nie mają one żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż na ternie Polski obowiązują polskie a nie austriackie przepisy.

Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącej, zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015r. o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy art. 40 § 4 i 5 k.p.a. jest zgodny z Konstytucją, gdyż w przekonaniu Sądu brak jest podstaw do uznania, że przepis ten jest niezgodny z Konstytucją.

Sąd nie uwzględnił również wniosku Skarżącej zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015r. o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy § 3 rozporządzeniem MRiRW z dnia 11 marca 2010r. jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Sądu, z treści art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach wynika, że Minister Rolnictwa został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski o płatność, w tym między innymi dotyczących danych niezbędnych do prawidłowego przyznania płatności obszarowych. W przekonaniu Sądu nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej. Odnośnie zarzutu, że rozporządzenie MRiRW z dnia 11 marca 2010r. jest niezgodne z przepisami Unii Europejskiej, a w szczególności z rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. Sąd stwierdził, że Skarżąca nie wskazała konkretnych przepisów unijnych, z którymi niezgodne miałoby być rozporządzenie z dnia 11 marca 2010r.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wniosła B B., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: a) o zgodność art. 40 § 4 i 5 k.p.a. z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, w zakresie równości wobec prawa i równego traktowania obywateli przez władze publiczne, b) o zgodność § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polski, w szczególności z art. 2 i 92 ust. 1, przez przekroczenie w wydanym rozporządzeniu ustawowego upoważnienie, oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tych zagadnień.

Wyrokowi Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:

1. art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w zakresie w jakim Sąd nie skontrolował naruszeń prawa dokonanych przez organ poprzez naruszenie:

a) art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach z art. 19 i 21 § 1 ust. 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, mającego potwierdzić lub wykluczyć właściwość miejscową organu pierwszego stopnia, a w konsekwencji poprzez procedowanie w sprawie przez organ niewłaściwy w sprawie,

b) art. 64 § 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie do tych elementów wniosku Skarżącej, których brak nie powinien rodzić takich konsekwencji jak pozostawienie wniosku bez rozpoznania,

c) art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 40 k.p.a., poprzez uznanie, że skierowane do strony wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności zostało jej skutecznie doręczone i że termin do uzupełnienia braków zaczął biec, względnie że termin do uzupełnienia braków formalnych zaczął biec [...] lipca 2013r., a w konsekwencji pismo Skarżącej złożone w dniu [...] lipca 2013r. złożone zostało po jego upływie,

w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo jej zasadności, poprzez zaakceptowanie w toku kontroli sądowej naruszeń dokonanych przez organy.

2. prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r., poprzez uznanie, że wskazane w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku informacje, są brakami formalnymi w rozumieniu tego przepisu.

Uzasadniając wniosek o zbadanie zgodności art. 40 § 4 i 5 k.p.a. z art. 2 i 32 Konstytucji RP skarżąca kasacyjnie podniosła, że w przypadku woli osobistego działania i bez profesjonalnego pełnomocnika (co jest prawem obywatela, a nie obowiązkiem) strona musi się godzić na pozostawianie korespondencji w aktach ze skutkiem doręczenia, co sprowadza się faktycznie do nieuczestniczenia w sposób aktywny w postępowaniu, względnie ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Jednocześnie osoba zamieszkująca na stałe za granicą, aby uczynić zadość wymogom postępowania, w tym dotyczących wysyłania pisma nie może skorzystać z usług operatora publicznego w kraju zamieszkania ze skutkiem w dniu nadania, możliwości analogicznej do tej, jaką posiadają osoby zamieszkałe w Polsce. Prowadzi to do sytuacji, w której na uczestnika mieszkającego za granicą nakłada się takie same rygory, jak na innych, niemniej pozbawia się go uprawnień, które przysługują współobywatelom zamieszkującym w kraju. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, kłóci się to z normą wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu wniosku o zbadanie zgodności § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. z Konstytucją RP, w szczególności z art. 2 i 92 ust. 1, skarżąca kasacyjnie wskazała, że podstawą wydania tego rozporządzenia był art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach, z którego wynika, że rozporządzenie winno nakładać na ubiegającego się o dopłatę takie obowiązki, jakie są niezbędne do zabezpieczania nadużyć oraz pomagają prawidłowo przyznać płatność. Natomiast rozporządzenie MRiRW z dnia 11 marca 2010r. nałożyło stricte biurokratyczne obowiązki, których spełnienie nie ma związku z celami nałożonymi przez ustawodawcę.

Odnośnie zarzutu niewłaściwości miejscowej organu I instancji skarżąca kasacyjnie podniosła, że organom obu instancji wiadome było, że posiada ona miejsce zamieszkania poza granicami kraju. Fakt, iż wskazywała adresy do korespondencji w kraju, nie przesądza o jej zamieszkiwaniu w Polsce. Skarżąca kasacyjnie uważa, że w tej sytuacji niemożliwym było więc zastosowanie dyspozycji art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach, a Kierownik Biura Powiatowego Agencji w Pabianicach winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie lub wykluczenie swojej właściwości na podstawie przepisów k.p.a. Brak takiego postępowania doprowadził do naruszenia przepisów o postępowaniu, a co za tym idzie nieważności wydanej wskutek tego decyzji. Odnosząc się do danych, jakie podawała we wpisie do ewidencji, skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że we właściwym wzorze wniosku brak jest możliwości wskazania adresu zamieszkania poza Polską.

Uzasadniając zarzut nieskutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skarżąca kasacyjnie podniosła, że pismo wysłane zostało na adres [...], wskazanej jako jej pełnomocnik. We właściwych danych ewidencyjnych gospodarstwa Skarżącej Fundacja nie została jednak wskazana jako Pełnomocnik. Gdyby nawet tak było, to z uwagi na charakter postępowania, Fundacja, jako osoba prawna, nie mogłaby jej reprezentować. Skarżąca kasacyjnie uważa zatem, że skoro wezwanie odebrane zostało przez Fundację, to nie można mówić o skutecznym doręczeniu pisma Skarżącej. Sąd I instancji pominął całkowicie fakt, iż osoba odbierająca korespondencję odbierała ją w przekonaniu, że odbiera korespondencję skierowaną do Fundacji. Działała zatem w tym momencie w charakterze pełnomocnika do doręczeń Fundacji, a nie Skarżącej. Skutek odbioru winien być zatem przypisany samej Fundacji, która jednak z oczywistych względów pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym być nie może.

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że redakcja tego przepisu nie spełnia wymogów prawidłowej legislacji. Zarówno bowiem w § 3 ust. 2 pkt 1 jak i pkt 2 stworzony został katalog otwarty, uzależniony jedynie od urzędniczej uznaniowości. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, użyte w nim sformułowanie "w szczególności" sugeruje otwartość przepisu i możliwość dowolnej interpretacji. W takiej sytuacji wymogi zawarte w § 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010r., mogą być uznane jedynie za elementy wniosku, których brak nie może jednak uprawniać do zastosowania dyspozycji art. 64 § 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym, co oznacza, że sposób ujęcia jej zarzutów wyznacza granice rozpoznawania sprawy kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia: 5 sierpnia 2004r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006r., sygn. akt I OSK 459/06). Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w przedstawionych powyżej granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie opiera się ona na usprawiedliwionych podstawach.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona nieprecyzyjnie, gdyż - poza punktem 2 - nie wskazano, który z zarzutów dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego, a który naruszenia przepisów postępowania. Poza tym skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów, które posiadają kilka jednostek redakcyjnych, nie precyzując który dokładnie przepis kwestionuje. Mianowicie w punkcie 1 lit. a skargi kasacyjnej wskazuje art. 21 § 1 ust. 3 k.p.a., podczas gdy przepis ten nie ma takiej jednostki redakcyjnej (nie ma ust. 3); z kolei w punkcie 1 lit. c skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 40 k.p.a., nie wskazując dokładnie którą jego część kwestionuje, podczas gdy przepis ten ma aż 5 paragrafów.

Niepodporządkowanie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów do właściwej podstawy kasacyjnej oraz niesprecyzowanie, których przepisów dotyczą zarzuty skargi, stanowi istotną wadę wniesionej skargi kasacyjnej, poważnie ograniczając zakres przeprowadzonej przez NSA kontroli. Należy bowiem jeszcze raz przypomnieć, że obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest podanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10 – publik.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo). Wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej jest niekiedy możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma jednak obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Opisanych komplikacji można byłoby uniknąć, gdyby strona wnosząca skargę kasacyjną zastosowała się do wymogów konstruowania podstaw kasacyjnych oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 174 i art. 176 p.p.s.a.

Ocenę zasadności zarzutów wskazanych w pkt 1 skargi kasacyjnej, zidentyfikowanych przez NSA jako dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie wyjaśnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w przywołanym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Rozpoznawana skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia. NSA stwierdza, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi o ich uzasadnienie - wbrew wymogowi wynikającemu z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. - nie uprawdopodabniają wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wykazano, jaki był wpływ zarzuconych uchybień na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji kontrolował zgodność z prawem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w Łodzi z dnia [...] listopada 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Pabianicach z dnia [...] marca 2014 r. odmawiającej przyznania B B. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2013, z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych wniosku, polegających na niepodpisaniu wszystkich załączonych do wniosku załączników graficznych, niezaznaczeniu na załącznikach graficznych położenia wszystkich działek rolnych oraz niewskazaniu powierzchni działek rolnych oznaczonych jako I, N i O.

Skarżąca kasacyjnie formułując zarzuty skargi kasacyjnej, skoncentrowała swoją uwagę na kwestiach związanych ze skutecznością doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności.

Należy zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnego zarzutu, który wprost nawiązywałby do stwierdzenia Sądu, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie narusza ona stanowiących podstawę jej wydania art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. W związku z tym należało uznać, że skarżąca nie podważyła stanowiska organu, który z przyczyn formalnych wydał merytoryczną decyzję odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Oceniając zasadność podniesionych w punktach 1 lit. b i c skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. i w związku z art. 40 k.p.a., należy podkreślić, że Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów, które nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Organ I instancji co prawda zastosował treść przepisu art. 64 § 2 k.p.a., wzywając skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku, lecz nie zastosował rygoru z powodu uchybienia terminu do ich usunięcia, tj. nie pozostawił wniosku bez rozpoznania, lecz rozstrzygnął sprawę merytorycznie, odmawiając skarżącej przyznania płatności. Z tego powodu kwestia pozostawienia wniosku bez rozpoznania i przesłanek z art. 64 § 2 k.p.a. w ogóle nie była przedmiotem rozważań Sądu I instancji. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca nie stawia w związku z tym żadnego konkretnego zarzutu, a jedynie podważa - i to nietrafnie z przyczyn wskazanych niżej - skuteczność doręczenia wezwania i niezasadnie kwestionuje uznanie za braki formalne wniosku niepodanie powierzchni niektórych działek, niepodpisanie załączników graficznych i niezaznaczenie w załączniku graficznym części działek rolnych. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. nie mógł przynieść oczekiwanego przez skarżącą skutku.

Ocenę zarzutu naruszenia art. 40 k.p.a. należy poprzedzić kilkoma uwagami natury ogólnej. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (§ 2). W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism (§ 3). Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej (§ 4). W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem (§ 4). Jak zatem wynika z treści art. 40 k.p.a., pisma doręcza się stronie, tj. każdej stronie, gdy nie ustanowiła pełnomocnika albo pełnomocnika do doręczeń. A więc pisma kierowane do strony powinny być adresowane do niej imiennie, czyli adresując przesyłkę organ musi wymienić stronę jako indywidualnie określonego adresata, wobec którego - jako podmiotu - dokonywana jest czynność doręczenia.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie co do zarzutu naruszenia art. 40 k.p.a. sprowadza się w pierwszej kolejności do rozstrzygnięcia, czy skarżąca kasacyjnie, wskazując jako pełnomocnika do doręczeń osobę prawną, ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej, o jakim w mowa w art. 40 § 4 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji, pełnomocnikiem do doręczeń, o jakim mowa w tym przepisie, mogła być tylko osoba fizyczna. WSA przyjął, że skarżąca B. B. w pismach kierowanych do Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Pabianicach wskazała adres, pod który należy kierować do niej korespondencję.

Naczelny Sąd Administracyjny tego stanowiska nie podziela uznając, że pełnomocnikiem do doręczeń w rozumieniu art. 40 § 4 k.p.a. może być nie tylko osoba fizyczna, ale również osoba prawna. W przypadku pełnomocnika do doręczeń w Rzeczpospolitej Polskiej, ustawodawca określając obowiązek wskazania takiego pełnomocnika, nie zawarł wymogu – tak jak w przypadku pełnomocnika do reprezentowania strony – aby pełnomocnik ten musiał "zamieszkiwać" w kraju. Brak warunku "zamieszkania", który może się odnosić jedynie do osób fizycznych, gdyż osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mają siedziby, pozwala na przyjęcie, że wykładnia językowa dopuszcza wskazanie jako pełnomocnika do doręczeń również osoby prawnej. Zauważyć należy, że taki pogląd, że pełnomocnikiem do doręczeń może być nie tylko osoba fizyczna, lecz także osoba prawna i inna jednostka niemająca osobowości prawnej, znajduje oparcie w części doktryny (por. "Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV" red. Piasecki 2013, wyd. 5 Komentarz do art. 11355 k.p.c., pkt 6 pub. Legalis), a także w orzecznictwie (por. postanowienie SN z 19 września 1980 r., I CZ 118/80, LEX nr 8268 oraz uchwała składu siedmiu sędziów SN z 23 września 1963 r., III CO 42/63, OSNC 1965, nr 2, poz. 22).

Za przyjęciem poglądu o dopuszczeniu osoby prawnej jako pełnomocnika do doręczeń przemawia także sam charakter takiego pełnomocnika, którego rola sprowadza się jedynie do przyjmowania pism procesowych skierowanych do strony zamieszkałej za granicą (obywatela polskiego lub cudzoziemca) lub mającej siedzibę za granicą. Tak więc pełnomocnik do doręczeń nie dokonuje jakichkolwiek innych czynności procesowych.

Argumentem przemawiającym za tym, że polski ustawodawca dopuszcza możliwość wskazania jako pełnomocnika do doręczeń osoby prawnej, jest też przepis art. 299 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim – jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (...) i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. Treść wskazanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnikiem do doręczeń może zostać osoba prawna, skoro może mieć siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.

A zatem uznać należy, że w świetle przepisu art. 40 § 4 k.p.a. istnieje możliwość wskazania jako pełnomocnika do doręczeń osoby prawnej, która posiada siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba prawna świadcząca taką usługę będzie pełnomocnikiem do doręczeń, a jej adres jest adresem do doręczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5323/16). Dodać też trzeba, że z powołanego przepisu art. 40 § 4 k.p.a. jednoznacznie wynika, że ustanowienie przez stronę pełnomocnika na terenie Polski do prowadzenia danej sprawy wyłącza obowiązek wskazywania pełnomocnika do doręczeń.

Powyższe oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 40 k.p.a. są nieuzasadnione. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, w sytuacji wskazania przez skarżącą kasacyjnie już we wniosku o przyznanie płatności pełnomocnika do doręczeń, nie zachodziła konieczność pouczania wnioskodawczyni o konsekwencjach prawnych wynikających z niewskazania pełnomocnika do doręczeń. W konsekwencji, skoro skarżąca kasacyjnie wskazała osobę prawną tj. [...] w W., mającą siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej jako pełnomocnika do doręczeń, to słusznie organ korespondencję do skarżącej kasacyjnie kierował do wyznaczonego pełnomocnika do doręczeń na jego adres.

Nie jest też zasadny podniesiony w punkcie 2 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. Także ten zarzut nie został skonstruowany prawidłowo z powodu różnic w jego treści pomiędzy samym petitum skargi kasacyjnej a jej uzasadnieniem. Z zarzutu skargi kasacyjnej wynika, że tego naruszenia upatruje skarżąca kasacyjnie w tym, że wskazane w wezwaniu informacje nieprawidłowo uznano za braki formalne w rozumieniu § 3 tego rozporządzenia, natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że tego naruszenia upatruje skarżąca kasacyjnie w tym, że wskazane w wezwaniu braki uznano za braki formalne w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a.

Nie ma racji skarżąca kasacyjnie zarzucając, że doszło do naruszenia § 3 poprzez uznanie, że wskazane w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych informacje były brakami formalnymi w rozumieniu tego przepisu. Odnośnie braków załączników graficznych należy podzielić pogląd organu zaakceptowany przez Sąd, że są one obligatoryjnym i integralnym elementem wniosku, gdyż umożliwiają między innymi określenie położenia działki rolnej w ramach działki ewidencyjnej. Podpis rolnika pod załącznikiem potwierdza złożenie przez niego oświadczenia w zakresie treści wskazanej w załączniku oraz wskazuje, że załącznik pochodzi od osoby, która się pod nim podpisała. Z kolei z treści art. 12 ust. 1 pkt d rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz z § 3 ust. 2 pkt 2 c rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. wprost wynika wymóg podania we wniosku o przyznanie płatności powierzchni działek rolnych w granicach działki ewidencyjnej. Natomiast z treści art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że we wniosku o przyznanie płatności rolnik jest zobowiązany do wskazania położenia działki rolnej. Zasadnie zatem uznano w sprawie, że złożony przez skarżącą wniosek z dnia [...] kwietnia 2013r. nie był kompletny i organ administracji prawidłowo wezwał do uzupełnienia tych braków.

Nie ma też racji skarżąca kasacyjnie twierdząc w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że doszło do błędnej wykładni § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że wskazuje on wymagania, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Należy podkreślić, że sama skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, że złożyła wniosek z brakami, a uzasadnienie tego zarzutu konkluduje stwierdzeniem, że wymogi zawarte w § 3 rozporządzenia mogą być uznane za elementy wniosku, a nie za braki formalne w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Jeszcze raz należy powtórzyć, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji co prawda zastosował treść przepisu art. 64 § 2 k.p.a., wzywając skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku, lecz nie zastosował rygoru uchybienia terminu do ich usunięcia, tj. nie pozostawił wniosku bez rozpoznania, lecz rozstrzygnął sprawę merytorycznie, odmawiając skarżącej przyznania płatności.

Z tych powodów sformułowany w punkcie 2 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010r. także okazał się niezasadny i nie mógł przynieść oczekiwanego przez skarżąca kasacyjnie skutku.

Oceniając zasadność zarzutu wskazanego w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej ponownie wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie naruszyła obowiązek sformułowania zarzutów poprzez wskazanie przepisów, które jej ocenie zostały naruszone. Sąd II instancji w zakresie zarzutów stawianych w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. nie może przyjmować żadnych domniemań, jeżeli strona wyraźnie nie powołała tych podstaw i nie uzasadniła zarzutów. Skarżąca kasacyjnie w ramach ww. zarzutu wskazała naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 19 i art. 21 §1 ust. 3 k.p.a., podczas gdy przepis ten nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Pabianicach nie był właściwy – z uwagi na jej zamieszkiwanie poza granicami kraju - do rozpoznawania wniosku, a powinien w opisanej sytuacji zgodnie z dyspozycją art. 21 § 1 ust. 3 k.p.a. ustalić jej miejsce pobytu w Polsce lub miejsca jej ostatniego zamieszkiwania lub pobytu w Polsce. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej jest nieprecyzyjny, bowiem nie wynika z niego, jaka konkretnie norma prawna dotycząca właściwości miejscowej została naruszona. Wadliwe wskazanie jednostki redakcyjnej, którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej sprawia, że taki zarzut może być rozpatrywany dopiero po jego zrekonstruowaniu przez NSA na podstawie zawartego w skardze kasacyjnej uzasadnienia (por. uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09) i jedynie w tych granicach, które NSA zidentyfikował na podstawie tego uzasadnienia.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach, właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Natomiast w przypadku braku miejsca zamieszkania w kraju właściwość miejscową należy ustalić przez zastosowanie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., który przewiduje w takiej sytuacji ustalenie właściwości według miejsca pobytu rolnika. Jeżeli rolnik nie ma w kraju miejsca zamieszkania lub pobytu, właściwość ustala się według miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafnie zarzuca skarżąca kasacyjnie, że naruszenie prawa w tej sprawie polegało na nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, mającego potwierdzić lub wykluczyć właściwość miejscową organu. Organ nie musiał prowadzić postępowania w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu w Polsce, skoro skarżąca sama to miejsce zamieszkania w Polsce podała we wniosku wszczynającym w rozpoznawanej sprawie postępowanie. Nadto zaś, na co także zwracał uwagę Sąd I instancji, Skarżąca określiła swoje miejsce zamieszkania w Polsce we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] kwietnia 2004r. – Łódź ul. [...] (k. 67 akt sądowych). Potwierdziła to w kolejnych wnioskach o zmianę danych w ewidencji z dnia [...] lipca 2007r., [...] lipca 2012r. i [...] lipca 2013r. (k.70, 82 i 84 akt sądowych). Dopiero we wniosku z dnia [...] stycznia 2015r. podała nowy adres zamieszkania (M. [...] – k. 86 akt sądowych). Wniosek o przyznanie płatności na 2013r. Skarżąca wysłała pocztą, zaś na kopercie podała adres zamieszkania Łódź ul. [...]. Oznacza to, że organ nie mógł mieć wątpliwości co do tego, że miejscem zamieszkania Skarżącej w 2013r. była Łódź. Zgodnie zatem z treścią załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2008r. w sprawie właściwości kierowników biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 163 poz. 1021) Kierownik Pabianickiego Biura Powiatowego jest właściwy miejscowo w sprawach, w których strona ma miejsce zamieszkania. W tej sytuacji kwestia właściwości miejscowej organu nie budziła wątpliwości. Zasadnie zatem organy nie przeprowadziły na tę okoliczność postępowania "mającego potwierdzić albo wykluczyć właściwość miejscową organu I stopnia". Zarzucając procedowanie w tej sprawie przez organ niewłaściwy, skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała podstawy prawnej, z której to twierdzenie wywodzi, nie wskazała też, który organ byłby jej zdaniem właściwy miejscowo. Mając na uwadze to, że NSA może odnieść się do zarzutu rozpoznawanej skargi kasacyjnej tylko w takim zakresie, w jakim został on postawiony przez stronę i zrekonstruowany - z powodu wskazanej powyżej wadliwej jego konstrukcji - przez NSA, zarzut podniesiony w punkcie 1 lit. a skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadny.

Nie są też zasadne sformułowane w skardze kasacyjnej wnioski o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy art. 40 § 4 i 5 k.p.a. oraz § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. są zgodne z Konstytucją.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, że przepisy art. 40 § 4 i 5 k.p.a. są niezgodne z Konstytucją. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, przepisy te – wprowadzając dodatkowe rygory - gwarantują osobom zamieszkałym za zagranicą możliwość pełnej ochrony ich praw w prowadzonym w Polsce postępowaniu administracyjnym, nie naruszając zasady równości. Oczywiste jest, że dla osoby, która częściowo przebywa w kraju, a częściowo za granicą, udział w charakterze strony postępowania administracyjnego może się wiązać z większymi utrudnieniami technicznymi niż dla osoby zamieszkałej na terenie kraju. Z tego właśnie powodu przepisy k.p.a. przewidziały możliwość ustanowienia pełnomocnika, którym może być każda osoba mająca zdolność do czynności prawnych. W takiej sytuacji pełnomocnik ma możliwość bieżącego realizowania praw strony oraz wywiązywania się z obowiązków nakładanych przez organ. Konieczność zaś zapewnienia realizacji zasady szybkości i skuteczności postępowania administracyjnego spowodowała wprowadzenie w art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. zasad szczególnych dotyczących ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju oraz rygoru braku jego ustanowienia. Zasady te nie naruszają jednak art. 2 i art. 32 Konstytucji.

W ocenie NSA wątpliwości konstytucyjnych nie budzi także § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010r. Z treści art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach wynika, że Minister Rolnictwa został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski o płatność, w tym między innymi dotyczących danych niezbędnych do prawidłowego przyznania płatności obszarowych. Na podstawie tego upoważnienia Minister Rolnictwa w § 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010r. dokładnie określił jakie informacje winny zawierać wnioski o przyznanie płatności. W przepisie tym określono wymogi, jakie winien spełniać wniosek o przyznanie płatności. Informacje określone w wymienionym przepisie są niezbędne do rozpoznania wniosku przez organ. Bez podania tych informacji (np. oznaczenia działki rolnej i jej powierzchni, podanie grupy upraw i.t.d.) organ administracji nie będzie w stanie rozpatrzyć wniosku rolnika o przyznanie mu płatności. Analiza wymagań, jakie przewiduje § 3 rozporządzenia, prowadzi więc do wniosku, że nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej. Także zatem w tym przypadku nie zachodzi potrzeba wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.