Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1141/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą decyzję tego samego organu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję nr [...] Stowarzyszenia [...] w G. z dnia 11 lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od Stowarzyszenia [...] w G. na rzecz skarżącej L.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie "[....] " decyzją z dnia 30 maja 2016 r. nr [....] działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej po rozpatrzeniu wniosku L.K. z dnia 23 lutego 2016 r. zmienionego pismem z dnia 31 marca 2016 r. o udostepnienie informacji publicznej w przedmiocie dotacji przekazanych stowarzyszeniu przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] tj. umów o pracę, umów zlecenie i umów o dzieło z rachunkami w latach 2005-2010 i 2013-2015 odmówiło udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z dnia 14 marca 2016 r. Stowarzyszenie poinformowało L.K. o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem w brzmieniu z dnia 23 lutego 201 6 roku, z uwagi na m.in. brak wnioskowanych dokumentów za okres 2005 -201 0. Nadto Stowarzyszenie wskazało, iż wnioskowana informacja może zostać udzielona jako informacja przetworzona w formie kserokopii przekształconych (zanonimizowanych) dokumentów w zakresie dotyczącym wyłącznie dokumentów za okres 2013-2015 oraz wezwało L.K. do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego warunkującego uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej. Pismem z dnia 31 marca 2016 r. wnioskodawczyni zmodyfikowała swój wniosek podtrzymując wniosek z dnia 23 lutego 2016 roku w zakresie dokumentów za okres 2013 - 2015. W związku z powiadomieniem o wysokości opłaty L.K. zmieniła sposób jej udostępnienia i wniosła o przesłanie jej skanów wnioskowanych dokumentów na adres mailowy. Nadto odniosła się do kwestii uznania przez Stowarzyszenie wnioskowanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej, której udzielenie uzależnione jest od wskazania przez wnioskodawczynię zakresu w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 roku Stowarzyszenie podtrzymało dotychczasowe stanowisko, iż wnioskowana przez L.K. informacja w zakresie dotyczącym dokumentów za okres 2013-2015 może zostać udzielona jako informacja przetworzona w formie skanów wyselekcjonowanych, przekształconych (zanonimizowanych) dokumentów i przesłana na podany w ww. piśmie adres mailowy. Jednocześnie Stowarzyszenie podtrzymało wcześniej wyrażone stanowisko, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosek o dostęp do informacji publicznej obejmującej umowy o pracę, umowy zlecenie i umowy o dzieło wraz z rachunkami za okres 2013 - 2015 z uwagi na szeroki jego zakres, wymagający zgromadzenia, wyselekcjonowania ze zbioru dokumentów, przekształcenia zarówno w zakresie formy oraz treści (zanonimizowania) jest wnioskiem o udostępnienie informacji przetworzonej której udzielenie jest uzależnione od wykazania przez wnioskodawczynię szczególnie istotnego interesu publicznego oraz wezwało L.K. do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego warunkującego uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej. Stowarzyszenie poinformowało również, że wykonanie wniosku uzależnione jest od podjęcia przez Stowarzyszenie stosownych działań organizacyjnych oraz finansowych, oraz zaangażowania zewnętrznych środków osobowych. Pismem z dnia 5 maja 2016 r. L.K. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie Stowarzyszenia żądana przez L.K. informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, bowiem jej udostępnienie będzie wymagało szeregu czynności w celu wytworzenia nowej informacji poprzez sięgnięcie do dokumentacji źródłowej, również archiwalnej, dotyczącej otrzymanych dotacji przez Stowarzyszenie przyznanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji/Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] , dokonanie analizy tej dokumentacji w celu wybrania informacji niezbędnych do realizacji wniosku, dokonania ewentualnej anonimizacji oraz usunięcia danych prawnie chronionych, dokonania segregacji i podziału według wskazanych we wniosku kryteriów. Stowarzyszenie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, iż szeroki zakres wniosku L.K. wymaga zgromadzenia, wyselekcjonowania ze zbioru dokumentów, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu skanów/kserokopii określonych dokumentów (około 1000 stron), dlatego też należy uznać go za wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej. W dalszej części Stowarzyszenie przytoczyło orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na kryteria dzięki którym można zakwalifikować daną informację jako informację przetworzoną. Stowarzyszenie stwierdziło, że w zakresie wnioskowanych informacji nie dysponowało na dzień złożenia wniosku i nadal nie dysponuje gotową informacją dotyczącą umów o pracę, umów zlecenie i umów o dzieło z rachunkami w latach 2013 - 2015, które były finansowane z dotacji przekazanych Stowarzyszeniu "[....] " w G. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji/Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] i musiałoby poprzedzić jej wytworzenie złożonymi działaniami, w szczególności analizą zebranej, zarchiwizowanej dokumentacji dotyczącej przyznanych dotacji, wyselekcjonowania rodzajów wnioskowanych dokumentów ze zbioru wszystkich dokumentów dotyczących przyznanych dotacji i odpowiednie ich przygotowanie uwzględniając obowiązujące przepisy prawa oraz kryteria, sposób oraz formę udzielenia informacji wskazane przez wnioskodawczynię. Uznając wnioskowaną informację za informację przetworzoną, zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wnioskodawczyni wezwana została do wykazania, że uzyskanie żądanej przez niej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Do dnia dzisiejszego wnioskodawczyni jednak nie wykazała powyższego. W ocenie Stowarzyszenia ustawodawca wprowadził przedmiotowe ograniczenie w dostępie do informacji przetworzonej, które ma stanowić ochronę podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej przed nadmiarem wniosków dotyczących tej właśnie formy informacji, mogących dezorganizować ich pracę.

Od powyższej decyzji L.K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdziła, że organ błędnie ustalił jakoby przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej, podkreślając, że wnioskowane informacje są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, a ich udostępnienie uzależnione jest wyłącznie od przekształcenia ich treści w formę i sposób wskazany we wniosku, tj. ich odwzorowanie cyfrowe (zeskanowanie).

Stowarzyszenie "[....] " decyzją z dnia 11 lipca 2016 r. nr [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tym samym powołany przepis wprowadza istotne ograniczenie w zakresie dostępu do informacji publicznej mającej charakter informacji przetworzonej - zainteresowany może skutecznie domagać się udostępnienia takiej informacji wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Treść wniosku L.K. z dnia 23 lutego 2016 roku zmienione pismem z dnia 31 marca 2016, o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie dotacji przekazanych Stowarzyszeniu "[....]" w Gorlicach przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji/Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] , tj. umów o pracę, umów zlecenie i umów o dzieło z rachunkami w latach 2005 -2010 i 2013 - 2015 wskazywała, iż wniosek nie dotyczy informacji prostej, znajdującej się w zasobach Stowarzyszenia, ale informacji przetworzonej. W ocenie Stowarzyszenia żądana przez L.K. informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, bowiem na dzień złożenia wniosku i nadal Stowarzyszenie nie dysponuje gotową informacją dotyczącą umów o pracę, umów zlecenie i umów o dzieło z rachunkami w latach 2013 - 2015, które były finansowane z dotacji przekazanych Stowarzyszeniu "[....]" w G. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji/Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] i musiałoby poprzedzić jej wytworzenie złożonymi działaniami, w szczególności analizą zebranej, zarchiwizowanej dokumentacji dotyczącej przyznanych dotacji, wyselekcjonowania rodzajów wnioskowanych dokumentów ze zbioru wszystkich dokumentów dotyczących przyznanych dotacji i odpowiednie ich przygotowanie uwzględniając obowiązujące przepisy prawa oraz kryteria, sposób oraz formę udzielenia informacji wskazane przez wnioskodawczynię. Szeroki zakres wniosku L.k. wymaga zgromadzenia, wyselekcjonowania ze zbioru dokumentów, przekształcenia (żanonimizowania) i sporządzenia wielu skanów/kserokopii określonych dokumentów (około 1000 stron), dlatego też należy uznać go za wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej. Wykonanie nin. wniosku uzależnione jest od podjęcia przez Stowarzyszenie stosownych działań organizacyjnych oraz finansowych, oraz zaangażowania zewnętrznych środków osobowych. Należy wskazać, iż Stowarzyszenie nie posiada własnych pracowników, a w większości działalność Stowarzyszenia opiera się na dobrej woli jego członków i ich wolontariacie. Wnioskodawczyni została poinformowana, iż w dniu 5 marca 2016 roku na zebraniu członków Stowarzyszenia rozpoznany został wniosek dot. zgłoszenia się kandydatów do dobrowolnego przygotowania i opracowania informacji publicznej której domagała się wnioskodawczyni - nikt z obecnych na ww. Zgromadzeniu nie zgłosił chęci przygotowania wnioskowanej informacji publicznej. Wskazać należy, iż czynności związane z przygotowaniem informacji publicznej zakłócą normalny tok działania Stowarzyszenia i utrudnią mu wykonywanie dotychczasowych zadań. Stowarzyszenie w głównej mierze prowadzi rozgłośnie radiową, a zaangażowanie osób prowadzących programy radiowe uniemożliwi jej działanie, co może mieć również konsekwencje związane z wykonywaniem zadań zleconych przez organy publiczne. Suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzania informacji wskazanych we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie Stowarzyszenia środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania lub też zmusza Stowarzyszenie do poszukiwania i zorganizowania nowych środków i zasobów. Wskazać należy, że do dnia wydania decyzji wnioskodawczyni nie wykazała, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Udzielenie przez Stowarzyszenie przetworzonej informacji publicznej jest uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile może realnie przełożyć się na przykład na poprawę funkcjonowania tego Stowarzyszenia, bądź też procedury i efektywności wykorzystania przez Stowarzyszenie przyznanych dotacji. Stowarzyszenie każdorazowo rozliczane i szczegółowo kontrolowane jest przez podmioty przyznające dotację w zakresie celu na jaki przedmiotowe środki zostały przeznaczone zasadności ich wydatkowania i efektów jakie zostały uzyskane po ich wykorzystaniu. Dlatego też, charakter oraz możliwości podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania uzyskanych danych, ma wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła L.K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione – bowiem zbyt daleko idące- ograniczenie prawa do informacji publicznej;

2/ art. 61 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji obejmuje dostęp do dokumentów poprzez ograniczenie dostępu do dokumentów na kanwie niniejszej sprawy;

3/ art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona oraz błędne zastosowanie w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji, która ma formę dokumentów – umów z rachunkami z trzech lat (2013-2015). W opinii skarżącej nie można uznać, że zeskanowanie informacji oraz przekazanie jej w drodze elektronicznej świadczy o jej przekształceniu. W wyniku zeskanowania nie powstaje żadna jakościowo nowa informacja. Tak samo wyszukanie informacji nie świadczy o jej przetworzeniu. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 maja 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie "[....] " podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości i nie było też kwestionowane przez żadną ze stron, że Stowarzyszenie "[....] " w G. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Charakter żądanej informacji nie był również kwestionowany przez strony tzn. nie budziło wątpliwości, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Informacja dotycząca sprawy publicznej, rozumianej jako sprawy dotyczącej działań podmiotów realizujących zadania zaliczone do szeroko rozumianego interesu publicznego, stanowi informację publiczną. Bez wątpienia dokumenty odnoszące się dotacji przekazanych stowarzyszeniu przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] tj. umów o pracę, umów zlecenie i umów o dzieło z rachunkami za lata 2013 – 2015 dotyczą danych publicznych i wytworzone są przez podmioty realizujący zadania publiczne, a tym samym stanowi informację publiczną.

Podstawą wydania przez organ decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej było uznanie, że żądana przez skarżącą informacja jest wprawdzie informacją publiczną, ale ma charakter przetworzony, w związku z tym wnioskodawczyni w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej powinna wykazać, że posiada szczególnie istotny interes publiczny do uzyskania informacji publicznej. Według obu organów skarżąca nie wykazała tej przesłanki – stąd decyzja o odmowie udzielenia informacji. Zasadniczą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawodawca rozróżnia więc prawo do "uzyskania informacji publicznej" i prawo do uzyskania szczególnej formy informacji publicznej, jaką jest "informacja przetworzona", a więc taka, której udzielenie wymaga zebrania lub zsumowania informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego.

Informacja prosta może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 55). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacja jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada (wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1857/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy.

Na pojęcie informacji przetworzonej składają się dwa elementy. Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 978/09; podobnie wyroki NSA: z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 951/08, z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 529/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a więc przetworzenie informacji wymaga dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (wyrok NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 865/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością. Nie będą więc informacją przetworzoną dokumenty, analizy albo opinie sporządzane przez zobowiązanego, lub dla jego potrzeb, które zostały wytworzone w związku z jego bieżącą działalnością albo analizy dla potrzeb statystycznych. Takie dokumenty już istnieją i ich ujawnienie nie wymaga stworzenia nowej informacji.

W orzecznictwie wskazuje się na trudność z zakreśleniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie wystąpiły w orzecznictwie dwa poglądy. Zgodnie z pierwszym nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych, z wielu dokumentów jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2875/12), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1292/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań przez angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną.

Drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie, wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11; podobnie wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że organ nie wykazał, aby wnioskodawca żądał udostępnienia informacji przetworzonej. Dostrzec należy, że L.K. w istocie domagał się udostępnienia informacji źródłowej, posiadającej walor dokumentu urzędowego. Sąd w tym momencie nie jest w stanie przesądzić i stwierdzić jednoznacznie, że żądana przez wnioskodawczynię informacja jest informacją przetworzona, gdyż z uzasadnienia decyzji organu nie wynika to w sposób jednoznaczny. Podkreślić bowiem należy, że decyzja odmawiająca udostępnienia informacji przetworzonej powinna zostać tak skonstruowana, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń organu, iż żądana informacja jest informacją o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przeciwnym razie wnioskodawca pozbawiony zostaje realnej ochrony. Tym samym organ obowiązany jest wskazać konkretne okoliczności z których wywodzi swoje stanowisko o przetworzonym charakterze informacji, a nie powielać w tym zakresie jedynie abstrakcyjne tezy orzecznictwa czy też piśmiennictwa bez odniesienia się do realiów konkretnego wniosku. W orzecznictwie trafnie wskazuje się bowiem, iż nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie, poprzestając na mechanicznym odwołaniu się do tez judykatury czy doktryny, które w realiach tej sprawy mogą pozostawać w sprzeczności z celami i wartościami, jakie przyświecają tak całej ustawie, jak jej art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Czynności, jakie organ obowiązany jest podjąć, aby udostępnić informację mogą mieć różny stopień złożoności i dlatego nie można stworzyć takiego ich katalogu, który byłby zamknięty i adekwatny w każdej sytuacji faktycznej (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 19/15). Przede wszystkim z akt sprawy nie wynika, czy informacje, których udostępnienia domagała się skarżąca są odnotowywane w jakiś rejestrach, czy są to informacje rozproszone. W niniejszej sprawie organy nie wykazały charakteru oraz zakresu kosztów osobowych, rzeczowych lub finansowych związanych z procesem udostępnienia informacji żądanych przez skarżącą. Sam fakt obszerności danych (kopie wszystkich umów z lat 2013-2015) oraz szacunkowa ilość umów (ponad 1000 stron) nie są jednak wystarczające do przyjęcia kwalifikacji, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej. Organ zobowiązany do udostępnienia informacji musi bowiem wykazać, czy i w jakim zakresie konieczne do uwzględnienia wniosku skarżącej działania organizacyjne stowarzyszenia oraz zaangażowane środki osobowe, rzeczowe lub finansowe mogą doprowadzić do zakłócenia normalnego toku działania stowarzyszenia oraz utrudnić mu wykonywanie zadań publicznych. Brak wyczerpującego wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia kontrolę sądu nad prawidłowością oceny co do dokonanej kwalifikacji informacji z punktu widzenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obie decyzje są w tym zakresie nieprecyzyjne, nie wyjaśniają dostatecznie stanu faktycznego. Przy czym dopiero konkretne okoliczności sprawy mogą doprowadzić do konstatacji, iż mamy do czynienia z informację przetworzoną. Wymaga to jednak właściwego wyjaśnienia sprawy zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji o odmowie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r., VII SA/Wa 971/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 734/12), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Zważyć bowiem należy, iż do decyzji o odmowie udostępnienia informacji, jak już powyżej wskazano stosuje się przepisy K.p.a. z wyjątkami wskazanymi w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2. Oznacza to, że decyzja musi zawierać wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 107 § 1 K.p.a. Natomiast uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., więc m.in. zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej sformułowany w niniejszej sprawie nie wskazywał, by strona żądała analizy tego materiału źródłowego, czy udostępnienia jakościowo nowej informacji, a jedynie informacji już istniejącej, którą należało odszukać, uporządkować i skopiować. Konieczność dokonania anonimizacji dokumentów nie czyni z nich jeszcze informacji przetworzonych. Organ ponadto nie wykazał, by ze względu na przygotowanie dużej ilości informacji prostej, należało zakwalifikować ją jako przetworzoną, co wiązałoby się z czynnościami wykraczającymi poza zwykłą działalność zobowiązanego. Twierdzenie stowarzyszenia, że objętość żądanych dokumentów wynosi kilka tysięcy stron nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i aktach postępowania. Okoliczności tej przeczyła zresztą skarżąca podnosząc, iż według jej wiedzy dokumentów udostępnienia, których się domaga jest znacznie mniej – około 200 – 300 rocznie (vide; protokół rozprawy z 24 stycznia 2017 r.). Pomimo obszernego uzasadnienia decyzji, organ nie przedstawił przekonywujących argumentów, że żądaną informację uznać należy za informację przetworzoną. Uchybienie to miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia - spowodowało bowiem nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stowarzyszenie powinno zatem wskazać precyzyjnie ilość umów objętych żądaniem skarżącej, dokonać określenia rodzajów czynności koniecznych do uwzględnienia wniosku (np. odszukanie wszystkich umów, segregacja i wyodrębnienie umów według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, dokonanie anonimizacji i usunięcia danych prawnie chronionych, wykonanie kopii umów), określić ilość pracowników koniecznych do wykonania powyższych czynności, określić szacowany czas pracy w godzinach roboczych, wskazać szacowaną ilość środków rzeczowych koniecznych do wykonania kopii (np. papier, toner), wskazać szacowane koszty finansowe wykonania powyższych czynności (koszty osobowe i rzeczowe). Dopiero w świetle powyższych (pełnych i precyzyjnych) ustaleń stanie się możliwe udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie, czy wniosek skarżącej dotyczy tzw. informacji przetworzonej.

Wobec stwierdzenia wskazanych wyżej naruszeń prawa materialnego oraz procesowego, Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu. Dokonując ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej, organy orzekające w sprawie zastosują się do oceny prawnej sformułowanej przez Sąd oraz uwzględnią określone powyżej wskazania co do dalszego postępowania zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 153 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.