Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 334/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1 ust. 2,  art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania A. S.z dnia [...] listopada 2014 r. od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] , uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie w całości.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes Sądu Okręgowego w [...] wskazał, iż A. S.w dniu [...] lipca 2014 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] w [...] z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie w wersji elektronicznej wszystkich orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych przez Sąd Rejonowy [...] w sprawach o zniesławienie, tj. art. 212 k.k. w okresie od [...] stycznia 2004 r. do dnia wpłynięcia wniosku.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] przekazał wnioskodawcy zanonimizowane kopie wyroków w sprawach o czyny z art. 212 k.k. z [...] Wydziału Karnego oraz kopie czterech wyroków z [...] Wydziału Karnego. Jednocześnie wnioskodawca został poinformowany, że pozostałe orzeczenia są przygotowywane i zostaną przesłane w terminie do dnia [...] września 2014 r. z uwagi na zbyt dużą ilość orzeczeń do przygotowania. We wskazanym piśmie m.in. poinformowano wnioskodawcę, że z uwagi na treść art. 359 pkt 2 k.p.k., wedle którego niejawna jest rozprawa, która dotyczy sprawy o pomówienie lub zniesławienie, nie jest możliwe uzyskanie uzasadnień wyroków w tych sprawach, jak też postanowień wydanych na posiedzeniu, bowiem posiedzenia nie są jawne, jeśli jawność byłaby wyłączona w wypadku rozpoznania sprawy na rozprawie.

W dniu [...] września 2014 r. do Sądu Rejonowego [...] w [...] wpłynęło pismo A. S., skierowane do Prezesa Sądu Okręgowego w [...], w którym zaskarżył on "decyzję" Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w zakresie odmowy udostępnienia uzasadnień wnioskowanych orzeczeń i wniósł o uchylenie jej w całości oraz zobowiązanie Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] do udzielenia wnioskowanych informacji w pełnym zakresie - zgodnie z żądaniem wniosku. Wnioskodawca podniósł, iż anonimizacja udostępnianych danych jest wystarczającą czynnością dla realizacji upowszechniania informacji mającej walor publiczny bez naruszania dóbr prawnie chronionych.

W dniu [...] października 2014 r. Prezes Sądu Rejonowego [...] wydał decyzję (na podstawie art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 104 i art. 107 k.p.a.), w której odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym uzasadnień wyroków oraz postanowień w sprawach o czyny z art. 212 k.k.

W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji podniósł, że udostępnienie wnioskodawcy uzasadnień orzeczeń zapadłych w postępowaniach, w których zgodnie z art. 359 pkt 2 k.p.k., jawność rozprawy została wyłączona, stanowiłoby obejście prawa. Uzasadnienie orzeczenia jest bowiem streszczeniem tego, co wydarzyło się na rozprawie, która z mocy ustawy była niejawna. W odniesieniu do orzeczeń, które zapadają w formie postanowień organ zaś wskazał, iż z uwagi na treść art. 98 § 1 k.p.k. uzasadnienie postanowienia sporządza się na piśmie wraz z postanowieniem - jest to zatem jeden dokument.

Od ww. decyzji A. S.w dniu [...] listopada 2014 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie. Odwołujący się wskazał, że jego zdaniem organ I Instancji wydał dwie decyzje. Jedną z nich było pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] poinformował wnioskodawcę o braku możliwości przesłania uzasadnień do orzeczeń zapadłych w sprawach rozpoznawanych z art. 212 k.k., z uwagi na wyłączenie jawności w tych sprawach. Ponadto wnioskodawca podniósł, że wnioskowane przez niego orzeczenia wraz z uzasadnieniami miały być udostępnione w formie zanonimizowanej, a więc w taki sposób, że dobra prawne, ze względu na ochronę których wyłączona jest jawność postępowania, nie zostaną w żaden sposób zagrożone ujawnieniem. Wnioskodawca podniósł również, że część orzeczeń Sądu Najwyższego wydawanych w sprawach o zniesławienie jest publikowana na stronach internetowych tegoż Sądu.

Prezes Sądu Okręgowego w [...] rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie w całości, choć zaznaczył, iż odwołanie A. S.nie zawierało usprawiedliwionych podstaw.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został prawidłowo rozpoznany poprzez udzielenie wnioskodawcy pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. szczegółowych informacji o tym, w jakim terminie otrzyma orzeczenia oraz dlaczego nie zostaną mu udostępnione uzasadnienia orzeczeń i postanowienia. Prawidłowo również nie nadano biegu złożonemu przez wnioskodawcę odwołaniu, gdyż zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji.

Dokonując kontroli decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2014 r. organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), przepisy tejże ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji mieszczących się w kategorii informacji publicznej. W konsekwencji, w niniejszej sprawie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej ustępują pierwszeństwa regulacjom zawartym w Kodeksie postępowania karnego dotyczącym jawności postępowania, a co się z tym wiąże z udostępnienia uzasadnień i postanowień wydanych w sprawach o czyn z art. 212 k.k. Udostępnienie wnioskodawcy żądanych uzasadnień i postanowień jest sprzeczne z art. 359 pkt 2 k.p.k., którego celem jest ochrona dobrego imienia pokrzywdzonego. Przepis art. 359 pkt 2 k.p.k. wskazuje, że rozprawa jest niejawna z mocy samego prawa. W takich sprawach zgodnie z art. 364 § 1 k.p.k. przytoczenie powodów wyroku może nastąpić również z wyłączeniem jawności. Biorąc zaś pod uwagę fakt, iż przedstawienie zasadniczych motywów rozstrzygnięcia wiąże się z ujawnieniem przebiegu postępowania prowadzonego niejawnie i omówieniem dowodów, na których Sąd się oparł i tych, które uznał za niewiarygodne, przedstawianie uzasadnień również odbywa się z wyłączeniem jawności. Zatem z podanych przyczyn należało uznać, że pisemne uzasadnienia wyroków i postanowienia w sprawach o czyny z art. 212 k.k. nie mogą zostać wnioskodawcy udostępnione w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że sama anonimizacja danych osobowych stanowi ochronę pokrzywdzonego. Uzasadnienie wyroku jest streszczeniem postępowania, które się toczyło i zawiera szczegóły, które mogą pozwolić na zidentyfikowanie konkretnych osób. Z uwagi na szczególny charakter takiego postępowania ustawodawca zagwarantował stronom procesu wyłączenie jawności z urzędu. Za osobę możliwą do zidentyfikowania uważa się osobę, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. Należało mieć na uwadze, że nawet po usunięciu imienia i nazwiska opisane okoliczności sprawy pozwalają na identyfikację stron.

W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w [...] niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych z mocy ustawy, mają określone odmienne zasady dostępu. Organ zobowiązany do udostępnienia informacji winien poprzestać na piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., którym poinformował wnioskodawcę o braku możliwości udostępnienia uzasadnień do posiadanych orzeczeń oraz postanowień z uzasadnieniami. W realiach niniejszej sprawy decyzja Prezesa Sądu Rejonowego [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ wydał decyzję na podstawie art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, która w sprawie nie znajduje zastosowania. Wobec braku podstaw do udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w decyzji organu I instancji, postępowanie administracyjne należało umorzyć na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a.

Decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. S.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał na pozostawanie w obrocie prawnym dwóch decyzji organu I instancji wydanych w tej samej sprawie, tj. z dnia [...] sierpnia 2014 r. i z dnia [...] października 2014 r. Nadto podniósł, iż oczywiście niezasadne było uchylenie przez Prezesa Sądu Okręgowego decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2014 r. i umorzenie postępowania w sprawie. Podstawą do takiego rozstrzygnięcia było założenie, że wnioskowane informacje są informacją publiczną niepodlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji wniosek o udzielenie tych informacji powinien być załatwiony udzieleniem informacji o braku możliwości udzielenia wnioskowanych informacji. Nawet gdyby przyjąć, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną niepodlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, negatywne załatwienie sprawy wszczętej złożeniem wniosku o udzielenie tej informacji powinno polegać na wydaniu decyzji administracyjnej. Jednakże organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że do udostępniania orzeczeń nie stosuje się przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzeci ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika jednoznacznie, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Wszystkie ustawy proceduralne (regulujące postępowanie w oznaczonej kategorii spraw) zawierają także przepisy dotyczące udostępniania orzeczeń zapadających w toku postępowań regulowanych tymi ustawami. Nie oznacza to jednak, że są to ustawy zawierające przepisy określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Gdyby tak było, to powołany wyżej przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej byłby zbędny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w [...] wniósł o jej oddalenie. Uznając zarzuty skargi za niezasadne organ w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji na marginesie wskazał, iż nawet ewentualne uznanie, że w sprawie wniosku A. S.Prezes Sądu Rejonowego [...] winien wydać decyzję administracyjną, musiałaby to być decyzja odmowna. Bowiem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej. Istnieje więc potrzeba ochrony prywatności osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób w przedmiotowej sprawie nie spełniłaby anonimizacja danych wrażliwych osób uczestniczących w postępowaniach objętych wnioskiem. Z tego powodu koniecznym byłoby wydanie decyzji odmownej w oparciu o art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej z powołaniem się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 537/14). Udostępnienie zanonimizowanej wersji wnioskowanych uzasadnień byłoby bowiem jednoznaczne z udostępnieniem faktów i okoliczności, które wcześniej podlegały wyłączeniu jawności, gdyż skuteczna anonimizacja uzasadnień w tym przypadku jest niemożliwa.

W piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz wydatków związanych ze stawiennictwem na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Problem prawny w niniejszej sprawie dotyczy relacji ustawy o dostępie do informacji publicznej do przepisów Kodeksu postępowania karnego regulujących dostęp osób trzecich do informacji zawartych w uzasadnieniach wyroków wydanych w sprawach o czyn z art. 212 k.k. (pomówienie). Punkt wyjścia do oceny tej relacji stanowić winny przepisy Konstytucji RP. Prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ogólnie definiowanej przez Konstytucję jako informacja o działalności organów władzy publicznej, zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Natomiast w ust. 3 tego artykułu przewidziana została możliwość ograniczenia tego prawa wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i prawa innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Artykuł 61 Konstytucji RP w ust. 4 stanowi zaś, iż tryb udzielania informacji, o której mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, określają ustawy.

Podstawową ustawą regulującą tryb dostępu do informacji publicznej i określającą przedmiotowy i podmiotowy zasięg pojęcia "dostępności do informacji publicznej" jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Ustawa ta w art. 1 ust. 2 stanowi, iż jej uregulowania nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Dotyczy to szeregu ustaw regulujących w sposób odrębny od przewidzianego we wskazanym akcie prawnym z dnia 6 września 2001 r., dostęp do informacji, między innymi takich jak: ustawa z dnia 6 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 292 ze zm.), czy też wszelkich ustaw proceduralnych określających jawność postępowań i dostęp do akt postępowań karnych, cywilnych, czy administracyjnych.

Zdaniem Sądu norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy zatem rozumieć w ten sposób, że wyłącza on ustawę o dostępie do informacji publicznych w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności informacji publicznych. Wynika to z ogólnego, uniwersalnego charakteru norm w niej zawartych i zasady jawności życia publicznego (vide J. Piechocki, B. Sadowski "Jawne nie dla wszystkich", Rzeczpospolita 2004/8/24, Lex nr 44454/1, G. Wierczyński, glosa do wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 3301/02, GSP - Przegląd Orzecznictwa 2005/1-2/7, Lex nr 48368/1).

Zwrócić należy uwagę, iż ustawodawca wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, iż orzeczenia sądów powszechnych są dokumentami urzędowymi, przez to stanowią informację publiczną. Wprowadzenie tego przepisu do porządku prawnego od 1 stycznia 2105 r. miało na celu przyczynienie się do wyeliminowania ewentualnych wątpliwości dotyczących uznawania orzeczeń sądowych za informację publiczną. Udostępnienie orzeczeń sądów i trybunałów miało na celu zapewnienie transparentności działania sądów i trybunałów, pozytywnie wpłynąć na merytoryczny poziom wydawanych przez nie rozstrzygnięć, a także na poprawę stanu świadomości prawnej i pewności obrotu prawnego (patrz uzasadnienie projektu ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwianiu wykonywania działalności gospodarczej; Sejm RP VII kadencji nr druku 2606). Wobec tego jawność orzeczeń sądowych (rozstrzygnięcia wydanego w sprawie i jego uzasadnienia) stanowi zasadę, od której wyjątki muszą być stosowane ściśle.

Przebieg rozprawy sądowej, co do zasady, jest jawny i wynika wprost z art. 45 Konstytucji RP. Zasada jawności rozprawy sądowej może być wyłączona tylko z powodów wskazanych w art. 45 ust. 2 ustawy zasadniczej. Zgodnie zaś z powołanym przepisem, wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok ogłaszany jest publicznie.

W świetle art. 359 k.p.k., niejawna jest rozprawa, która: 1) dotyczy wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowanie środka zabezpieczającego, 2) sprawy o pomówienie lub znieważenie; na wniosek pokrzywdzonego rozprawa odbywa się jednak jawnie. W sytuacji wskazanej w pkt 1 (rozpoznawanie wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z uwagi na niepoczytalność sprawcy i zastosowanie środka zabezpieczającego, gdy wniosku tego nie skierowano na posiedzenie wskazane w art. 354) rozprawa jest zawsze niejawna, zaś w pkt 2 (w sprawach o przestępstwa zniesławienia (pomówienia) i zniewagi - art. 212 i 216 k.k.) niejawność ma charakter względny, z tym że powrót do reguły, czyli jawnej rozprawy, wymaga wniosku pokrzywdzonego. W razie złożenia takiego wniosku nie jest konieczne wydawanie stosownego postanowienia, gdyż rozprawa z mocy prawa staje się jawna przez samo złożenie owego wniosku. Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek o jawność rozprawy, sąd powinien jednak, odrębnym postanowieniem i powołując się na inną podstawę prawną, wyłączyć tę jawność, gdy w sprawie zachodzą inne okoliczności nakazujące takie wyłączenie, a wskazane w art. 360, np. obraza dobrych obyczajów czy obawa wywołania zakłócenia spokoju publicznego (odmiennie, że w takim wypadku sąd nie powinien uwzględnić wniosku pokrzywdzonego o jawność rozprawy, P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks, t. 2, s. 442).

Zgodnie z art. 364 § 1 k.p.k., ogłoszenie wyroku odbywa się jawnie. Jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub w części, przytoczenie powodów wyroku może nastąpić również z wyłączeniem jawności w całości lub w części (§ 2). Ogłoszenie wyroku zawsze odbywa się jawnie (art. 364 § 1 - art. 45 ust. 2 Konstytucji RP, SN I KZP 13/09, Prok. i Pr. 2010, nr 1-2, poz. 16; S. Hoc, glosa aprobująca, OSP 2010, z. 4, poz. 36, s. 248-250), także tych wydanych na posiedzeniu, nawet bez udziału stron (zob. art. 418a oraz art. 341 § 5, art. 343 § 6, art. 500 § 4, art. 535 § 3), nawet wówczas, gdy jawność rozprawy wyłączono w całości, także w wypadku, gdy sprawa dotyczy tajemnicy, nawet najwyższej wagi. Natomiast wówczas, gdy jawność rozprawy została wyłączona chociażby w części, sąd - biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy i kierując się swobodnym, lecz nie dowolnym uznaniem - podejmuje decyzję co do tego, czy wyłączyć jawność rozprawy w czasie przedstawiania ustnie powodów wyroku (art. 418 § 3). Potrzeba wyłączenia jawności w tym wypadku będzie istniała w takim zakresie, w jakim nieuniknione będzie, dla przedstawienia motywów rozstrzygnięcia w sprawie, ujawnienie okoliczności, z powodu których wyłączona została jawność rozprawy. Sąd również w tym zakresie wydaje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie (art. 459 § 2) – patrz L. K. Paprzycki, Komentarz aktualizowany do art. 362, art. 363, art. 364 Kodeksu postępowania karnego, Lex.

Analiza powyższych regulacji procesowych wskazuje, iż o ile rozprawa w sprawach o pomówienie z art. 212 k.p.a. jest niejawna z mocy prawa, choć ta niejawność nie ma charakteru bezwzględnego (o czym wyżej), to już ogłoszenie wyroku w takiej sprawie jest jawne, a podanie motywów rozstrzygnięcia, lub ich wyłączenie z jawności w całości lub części zależy od woli sądu. Wynika to wprost ze sformułowania zawartego w art. 364 § 2 k.p.k. - "przytoczenie powodów wyroku może nastąpić również z wyłączeniem jawności w całości lub części". Skoro ustawodawca w tej materii pozostawił decyzję sądowi, to nie jest trafne twierdzenie, iż powołane przepisy ustawy procesowej stanowią lex specialis względem ustawy o dostępie do informacji publicznej i w sposób odmienny kształtują prawo dostępu do orzeczeń sądowych w sprawach z art. 212 k.p.k. jako informacji publicznej (art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Przepis art. 364 § 2 k.p.k. nie wyłącza jawności przytaczania powodów wyroku, a jedynie daje taką możliwość składowi orzekającemu sądu. Zatem udostępnienie uzasadnienia wyroków w tego typu sprawach, jak też postanowień kończących postępowanie (orzeczeń kończących sprawę w sposób stricte procesowy), powinno się odbywać w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, iż Prezes Sądu Okręgowego w [...] błędnie przyjął, iż wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r., w zakresie żądania udostępnienia orzeczeń kończących w sprawach z art. 212 k.p.k., nie mógł być rozpoznany na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. To z kolei skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji z istotnym w skutkach naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisu procesowego w postaci art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a.

Oczywiście nie można pominąć potrzeby ochrony prywatności osób fizycznych (wszystkich danych w sposób bezpośredni lub pośredni pozwalających na identyfikację takiej osoby), które nie wyraziły zgody na publikowanie swych danych w postępowaniu sądowym, jednakże w takim przypadku źródłem ochrony życia prywatnego osoby (strony, uczestnika postępowania) jest przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Prezes Sądu Okręgowego w [...] będzie obowiązany ponownie rozpatrzyć odwołanie A. S.od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2014 r. mając na względzie powyższe rozważania Sądu. Organ II instancji powinien również rozważyć, biorąc pod uwagę znaczny czasookres objęty żądaniem skarżącego, walor ilościowy tego żądania i fizyczną potrzebę weryfikacji akt postępowań w celu ustalenia spraw, w których nie utajniono rozprawy na wniosek pokrzywdzonego (art. 359 pkt 2 k.p.k.), jak też dokonano wyłączenia jawności podania motywów wyroku (art. 364 § 2 k.p.k.), czy wniosek strony oceniany wg tych kryteriów nie dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

W świetle art. 152 § 1 powołanej ustawy, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy procesowej, biorąc pod uwagę, iż skarżący w postępowaniu sądowym był reprezentowany przez radcę prawnego. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zwrot stronie kosztów podróży związanych z osobistym stawiennictwem skarżącego na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 205 § 3 ww. ustawy przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.). W świetle unormowań ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91), stronie przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Oznacza to, że tylko w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt I OZ 1039/13 i powołane tam orzeczenia; z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt I GZ 15/14 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt I FSK 1079/06, treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Skoro zatem osobiste stawiennictwo skarżącego na rozprawie nie było obowiązkowe, o czym został on pouczony w zawiadomieniu o terminie posiedzenia, to nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów przejazdu.