Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 848/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi "A" w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy P. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

"A" w S. (nazywana dalej "skarżącą") wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy P. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr 1, 2, będących własnością "A" w S. a nieruchomością oznaczoną jako działka nr 3 będącą współwłasnością G. i H. P. oraz nieruchomością oznaczoną nr 4 będącą własnością A. B., oraz z nieruchomością oznaczoną numerem działki 5 będącą własnością Powiatowego Zarządu Dróg w Z. podając za powód, iż granice pomiędzy ww. nieruchomościami stały się sporne. Strona po wezwaniu Organu, pismem z dnia [...]r., do uzupełnienia wniosku, zaznaczyła na mapie jednakże, iż granice sporne są tylko między działkami o numerach 1, 2 z działkami nr 4, 3.

W ramach postępowania wyjaśniającego organ wystąpił do Starosty [...] - Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. z wnioskiem o udzielenie informacji o stanie prawnym granic przedmiotowych nieruchomości oraz o przesłanie dokumentacji geodezyjnej dotyczącej wznowienia/wyznaczenia granic przedmiotowych nieruchomości.

W odpowiedzi z dnia [...]r, Starosta [...] udzielił odpowiedzi, iż w Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym znajduje się operat techniczny nr [...] z założenia ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego Z. między innymi dla działek 4, 6, 7 oraz operat techniczny dotyczący pomiaru do zasiedzenia działek o numerach ewidencyjnych 1, 8, 9 o numerze KERG [...]. Sąd Rejonowy w Z. Postanowieniem Sygn. akt [...] z dnia [...] roku stwierdził, że ww. działki "A" nabyła na własność przez zasiedzenie. Następnie Sąd Okręgowy w C. Postanowieniem Sygn. akt. [...] z dnia [...] roku zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Z. i oddalił wniosek o zasiedzenie działki nr ewidencyjny 1. Z otrzymanej dokumentacji geodezyjnej wynika, iż istnieją dokumenty pozwalające na wznowienie/wyznaczenie granic przedmiotowych nieruchomości. Organ uzyskał również kserokopię zgłoszenia prac geodezyjnych z dnia [...] roku złożona przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii inż. P. P. zawierająca informację, iż biegły będzie wykonywał na przedmiotowych nieruchomościach prace polegające na opracowaniu mapy do celów prawnych, w tym wznowienie znaków granicznych wyznaczenie punktów granicznych/ ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, inny cel.

Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy P., działając na odstawie 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w Z. oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki o nr 1, 2 km. 8 stanowiących własność "A" w S. na podstawie księgi wieczystej [...] z działką oznaczoną nr 3 km. 8 obręb Z., stanowiącą współwłasność G. i H. P., na podstawie księgi wieczystej nr [...] oraz z działką oznaczoną nr 4 km. 8 obręb Z., stanowiącą własność A. B. na podstawie księgi wieczystej nr [...].

Wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Powyższy przepis jednoznacznie wskazuje, iż w wyniku postępowania o rozgraniczenia ma zostać ustalony przebieg granic między nieruchomościami. Podkreślił, iż dotychczasowe orzecznictwo wskazuje, że sprawą o rozgraniczenie jest sprawa, w której przyczyną konfliktu i istotą sporu jest przebieg granicy. W ocenie organu skarżąca nie wykazała, iż granica nieruchomości jest sporna.

Na skutek zażalenia skarżącej sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, które zaskarżonym postanowieniem utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznało, że zarówno ustalenia dokonane przez Burmistrza Miasta i Gminy P., jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe.

Skargę na postanowienie SKO w Częstochowie złożyła skarżąca reprezentowana przez jej Proboszcza. Domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi administracji naruszenie:

- 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego,

- art. 7 i 77 Kpa przez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Podniosła, że SKO "odmawiając wszczęcia postępowania wskazuje, że w latach [...]-[...] toczyło się postępowanie o zasiedzenie, jednak od tego czasu, przez okres wielu lat nie zaistniał stan bezsporności granic, które nadal są sporne co wynika z faktu budowy kaplicy poza granicą ewidencyjną, toczącymi się w tym przedmiocie postępowaniami oraz upływem prawie 20 lat od zakończenia postępowania o zasiedzenie, co samo w sobie mogło doprowadzić do zdarzeń prawnych wpływających na zmianę granicy ewidencyjnej. Nadto w postępowaniu o zasiedzenie Sąd badał jedynie kwestię zasiedzenia i nie brał pod uwagę innych okoliczności mogących mieć wpływ na przebieg granicy prawnej".

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) "rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów". W świetle zaś art. 30 ust. 1 tego aktu "wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony".

Z powyższych przepisów wynika jasno, iż rozgraniczenie może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Rozgraniczenie takie będzie mieć miejsce, gdy właściciele sąsiadujących nieruchomości, a przynajmniej jeden z nich uważa, iż istniejąca granica pomiędzy nieruchomościami wyznaczona jest nieprawidłowo, choć jak wynika z art. 31 ust. 4 ustawy, może to nastąpić również, gdy spór taki nie występuje ("w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej").

Żaden przepis prawa nie daje organom kompetencji, na etapie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego kompetencji do stwierdzania, czy spór co do przebiegu granicy istnieje, czy też nie. Należy przyjąć zaś, że taki spór istnieje, gdy choćby jedna ze stron tak uważa.

Dlatego w ocenie Sądu zastosowanie w analizowanym przypadku rozwiązania przewidzianego w art. 61a § 1 k.p.a. jest niezasadne. Przepis ten stanowi bowiem, że "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Organy nie wykazały bowiem jakichkolwiek okoliczności uzasadniających tezę, iż postępowanie rozgraniczeniowe nie może być wszczęte. Inną kwestią jest zasadność i celowość takiego rozgraniczenia. Jednakże prawo dokonania rozgraniczenia nieruchomości stanowi uprawnienie właściciela nieruchomości i organy administracji realizację tego uprawnienia winny zapewnić.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, działając na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.