Postanowienie NSA, sygn. akt III SA 2590/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 622  Instytucje ubezpieczeniowe i działalność ubezpieczeniowa
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 90e
journal: Dz.U. 1996 nr 11 poz. 62
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o działalności ubezpieczeniowej.
Teza: W świetle art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należy przyjąć, że wezwania do uiszczenia opłaty za niewypełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej /OC/ podlegają kontroli tego Sądu jako akty z zakresu administracji publicznej dotyczące stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

TEZY

W świetle art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należy przyjąć, że wezwania do uiszczenia opłaty za niewypełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej /OC/ podlegają kontroli tego Sądu jako akty z zakresu administracji publicznej dotyczące stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Włodzimierza D. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 1 marca 1999 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej z zakresu nadzoru ubezpieczeniowego postanawia - odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny pismem z dnia 1 marca 1999 r. (...) wezwał Włodzimierza D. do uiszczenia opłaty w wysokości 3.200 zł za niewypełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

Włodzimierz D. w dniu 10 marca 1999 r. skierował do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego pismo, w którym kwestionował zasadność obciążenia go wymienioną opłatą. Kolejne pismo w tej sprawie skierował w dniu 23 października 2000 r. po doręczeniu mu w dniu 19 października 2000 r. tytułu wykonawczego z klauzulą o skierowaniu do egzekucji. W piśmie z dnia 15 maja 2001 r. zatytułowanym: "Odwołanie do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego" podniósł, iż nie otrzymał odpowiedzi na uprzednio kierowaną w tej sprawie korespondencję.

Podniósł ponownie, iż nie był zobowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Jako prowadzący działalność w zakresie skupu i sprzedaży samochodów przedmiotowy samochód nabył w dniu w dniu 20 września 1998 r. i do dnia sprzedaży tj. 5 listopada 1998 r. nie poruszał się nim po drogach, a jedynie przetrzymywał na prywatnej posesji.

W odpowiedzi datowanej na 23 maja 2001 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny podniósł iż roszczenie o zapłatę wymienionej opłaty jest aktualne. Zgodnie bowiem z ogólnymi wnioskami ubezpieczeń obowiązkowych z ubezpieczenia OC zbywcy mógł skarżący korzystać jedynie przez 30 dni następujących po dniu zakupu pojazdów czyli do 21 października 1998 r. i w dniu tym najpóźniej powstał obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia na własne nazwisko.

Kolejne odwołanie o zbliżonej treści Włodzimierz D. skierował 31 maja 2001 r., na które Fundusz odpowiedział pismem identycznej treści co uprzednio w dniu 15 czerwca 2001 r.

Na kolejne odwołanie skarżącego z dnia 27 czerwca 2001 r. Fundusz przesłał odpowiedź w dniu 10 lipca 2001 r. w której podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz załączył szczegółowe omówienie przepisów regulujących: obowiązek zawierania umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zasady kontroli wykonania tego obowiązku, nakładania opłaty za jego niewykonanie oraz ustalanie wysokości tej opłaty.

W dniu 26 września 2002 r. Włodzimierz D. skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę jak to określił na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w Warszawie oraz Komornika Urzędu Skarbowego w O.

W skardze przyznał, iż nie zawierał umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w związku z zakupem samochodu Fiat 125p w dniu 20 września 1998 r. Pojazd ten nabył bowiem w ramach prowadzonej działalności do dalszej odsprzedaży i nie poruszał się nim po drogach publicznych. Przy jego sprzedaży w dniu 5 listopada 1998 r. poinformował nabywcę o braku ubezpieczenia OC. Zdaniem skarżącego obowiązek zawarcia umowy takiego ubezpieczenia dotyczy wyłącznie pojazdów poruszających się po drogach publicznych a nie stojących na prywatnych posesjach.

Podniósł nadto iż w dniu 20 października 2000 r. Komornik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu doręczył mu tytuł wykonawczy a w dniu 25 kwietnia 2001 r. dokonał zajęcia jego wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za 2000 r.

W konkluzji wnosił o rozważenie czy "decyzja Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Komornika Urzędu Skarbowego jest zasadna".

W odpowiedzi na skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł iż skarżący stał się właścicielem i posiadaczem pojazdu w dniu 20 września 1998 r. i już w tej dacie zobowiązany był do zawarcia umowy ubezpieczenia OC jako, że nie przedłożył umowy ubezpieczenia zbywcy. Jednakże nawet gdyby takie ubezpieczenie było to stosownie do treści par. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1992 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów /Dz.U. nr 96 poz. 475 ze zm./ umowa taka uległaby rozwiązaniu po upływie 30 dni następujących po dniu nabycia pojazdu. Nic nie jest natomiast istotne czy nabywcą- posiadaczem jest osoba fizyczna czy też prawna. Fakt nabycia pojazdu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie zwalniał skarżącego od obowiązku zawarcia umowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r. w sprawie K 23/99 opłata za niewypełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia określona w art. 90e ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. 1996 nr 11 poz. 62 ze zm./ ma charakter administracyjnoprawny.

W uzasadnieniu cytowanego wyroku Trybunał nie wypowiedział się wprawdzie jednoznacznie co do kontroli wezwań do uiszczenia tej opłaty, tym niemniej w świetle art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należy przyjąć, że podlegają kontroli tego Sądu jako akty z zakresu administracji publicznej dotyczące stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.Taką rolę pełni bowiem przedmiotowe wezwanie.

Nie odnosząc się do zasadności skargi podnieść należy, iż zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 i 3 i art. 35 ust. 1 cyt. wyżej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie i w terminie 30 dni od dnia rozstrzygnięcia w sprawie. Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed jej wniesieniem zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.

W przedmiotowej sprawie skarżący prowadził obszerną korespondencję z Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym a ostatnie pismo które zostało mu doręczone nosi datę 18 września 2001 r. Zakładając nawet zatem, że wyczerpał on wspomniany tryb przed właściwym w sprawie organem to skarga z dnia 26 września 2002 r. została wniesiona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia.

Skarżący nie precyzując zarzutów wnosił o rozważenie zasadności czynności Komornika, które w przedmiotowej sprawie sprowadziły się do doręczenia w dniu 19 października 2000 r. w trybie art. 32 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. nr 110 poz. 968 ze zm./ odpisu tytułu wykonawczego z klauzulą o skierowaniu do egzekucji oraz zajęcie wierzytelności w trybie art. 89 tejże ustawy. W myśl art. 16 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o NSA skarga do tego Sądu jest dopuszczalna tylko na te postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dopuszczalność zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym unormowana została w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Wskazane przez skarżącego czynności komornika nie są postanowieniami w rozumieniu tych przepisów. Skarga w tej części jest zatem niedopuszczalna.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA skargę należało odrzucić.