Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 23/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant sekr. sąd. – Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku z dnia [...] maja 2015 r. - uchyla zaskarżoną decyzją oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia[...] września 2015 r. nr [...],


UZASADNIENIE

E. M. pismem z dnia [...] maja 2015 r. zwróciła się z wnioskiem do Dyrektora Naczelnego Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", mając za podstawę art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie jej następującej informacji publicznej:

1. Jaką kwotę otrzymało Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w latach: 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 w związku z funkcjonowaniem portu [...] w [...], od przewoźników polskich i zagranicznych, tytułem tak zwanych "opłat hałasowych". Jeśli informacje te objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, poprosiła o podanie informacji ilocyfrową liczbą wyrażają się te kwoty w walucie polskiej (np. w 2010 r. była to liczba sześciocyfrowa, lub w 2011 r. była to liczba pięciocyfrowa).

2. Jaką kwotę wydatkowało Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w latach: 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 w związku z funkcjonowaniem portu [...] w [...], z tytułu odszkodowań na rzecz osób/podmiotów żądających izolacji akustycznych bądź też odszkodowań bądź zadośćuczynienia z powodu ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania. Jeśli informacje te objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, poprosiła o podanie informacji ilocyfrową liczbą wyrażają się te kwoty w walucie polskiej (np. w 2010 r. była to liczba sześciocyfrowa, lub w 2011 r. była to liczba pięciocyfrowa). W zakresie tego pytania poprosiła o nie podawanie kwoty utworzonej rezerwy, o której informowały media, ale kwoty rzeczywiście wypłacone.

Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.):

1. odmówiło udostępnienia informacji publicznej w zakresie żądania podania informacji, jaką kwotę wydatkowało Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w latach 2010 – 2014 w związku z funkcjonowaniem portu [...] w [...], od przewoźników polskich i zagranicznych, tytułem tak zwanych "opłat hałasowych" lub podania informacji ilocyfrową liczbą wyrażają się te kwoty w walucie polskiej.

2. umorzyło postępowanie w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu podano, że dane dotyczące wysokości środków pobranych z opłat hałasowych są udostępnione do publicznej wiadomości. Powyższe informacje o przychodach z opłat hałasowych były prezentowane w sprawozdaniach finansowych. Sprawozdania finansowe P. są publicznie dostępne, przekazane zostały bowiem do Krajowego Rejestru Sądowego i w tej sytuacji P. nie ma obowiązku ujawnienia informacji w tym zakresie z uwagi na odrębny tryb ujawniania sprawozdań finansowych oraz sprawozdań z działalności jednostki, określony w ustawie z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Ponadto raporty roczne zawierające przedmiotowe informacje dostępne są na stronie: [...]. Podkreślono, że podmiot będący w posiadaniu informacji publicznej ma obowiązek ją udostępnić w sytuacji, gdy w inny sposób wnioskodawca nie może jej uzyskać. Mając zatem na uwadze, iż powyższe informacje są już dostępne publicznie, zasadne było umorzenie postępowania w zakresie tej części wniosku. Co zaś się tyczy danych dotyczące kwot wydatkowanych z tytułu odszkodowań na rzecz podmiotów żądających izolacji akustycznych bądź też odszkodowań, bądź zadośćuczynienia z powodu ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania zarówno kwotowo jak i w przybliżeniu, to informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zostało zdefiniowane na gruncie tej ustawy. Zbliżone pojęcie, tj. pojęcie "tajemnicy przedsiębiorstwa" jest natomiast zdefiniowane w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153 poz. 1503 z późn. zm.). Na gruncie powyższej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. A więc aby uznać daną informację za tajemnicę przedsiębiorstwa muszą być spełnione trzy przesłanki, tj. poufność tej informacji (nieujawnienie do wiadomości publicznej), jej określony charakter wskazujący na to, że informacja ta posiada dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą oraz iż przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji. Ponadto zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rozbieżność pomiędzy pojęciem "tajemnica przedsiębiorcy" z ustawy o dostępie do informacji publicznej a pojęciem "tajemnicy przedsiębiorstwa" z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji sprowadza się zasadniczo do faktu, że do wykazania tajemnicy przedsiębiorcy nie jest wymagane spełnienie przesłanki gospodarczej wartości danej informacji, a wyłącznie wola przedsiębiorcy, aby dane informacje pozostały poufne. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przesłanka poufności informacji zostaje zachowana, gdy informacja nie jest ujawniona do wiadomości publicznej. Ponadto wnioskodawca jak i inne osoby trzecie nie są zdolne do dotarcia do wnioskowanych informacji w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. W rozpoznawanej sprawie wnioskowane informacje stanowią informacje poufne, a organ podjął ściśle określone działania w celu zachowania ich poufności. Wprowadził w życie wewnętrzny akt prawny, z którego treści wynika podjęcie działań w celu zachowania poufności przedmiotowych informacji organu, tj. zarządzenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Naczelnego Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" (ze zm.) w sprawie ogłoszenia w Przedsiębiorstwie Państwowym "[...]" "Polityki Bezpieczeństwa Informacji oraz ustanowienia Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji". W załączniku do powyższego aktu o nazwie "[...]" nr [...] wskazano, że informacje nieujawnione w prasie lub na stronie www organu przeznaczone są dla pracowników organu i wykazują wartość poufności średniej lub wysokiej jako informacje chronione lub ściśle chronione. Od [...] marca 2014 r. w organie obowiązuje dodatkowy wewnętrzny akt prawny z którego treści bezpośrednio wynika, że wnioskowane informacje są chronione w P. i stanowią nie tylko tajemnicę przedsiębiorcy, ale również tajemnicę przedsiębiorstwa, tj. dokument "[...]" nr [...], stanowiący dodatkowy załącznik do wyżej wymienionego zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. W powyższym dokumencie w rozdziale 3 "Grupy Informacji Występujących w P.", podrozdziale 3.1. "Poziomy ochrony", punkcie 3, podpunkcie 2) określono jako informacje chronione stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa wszelkie informacje wytworzone w Przedsiębiorstwie Państwowym "[...]" niepodane do publicznej wiadomości lub nieprzekazane podmiotom zewnętrznym. W związku z tym P. nigdy nie przekazywał wnioskowanych informacji, co do których w decyzji odmawia udzielenia do publicznej wiadomości, ani do podmiotów zewnętrznych. Niezależnie od powyższego zapisu, który kwalifikuje wnioskowane informacje jako tajemnicę przedsiębiorcy poprzez sam fakt zachowania ich poufności, zgodnie z zapisem rozdziału 3 "Grupy Informacji Występujących w P.", podrozdziału 3.1. "Poziomy ochrony", punktu 3, podpunktu 1) aktu "[...]" nr [...], P. w załączniku do tego aktu pod nazwą "Wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa" nr [...] z [...] marca 2014 r., wprost wymienia się rodzaje informacji stanowiących dla organu tajemnicę przedsiębiorcy, wśród których na str. 1 wskazuje się "Informacje finansowe" jako chronione w P., w tym "sprawozdawczość finansową P.", oraz "plany finansowe, opracowania analityczne i statystyki". W związku z powyższym zasadna jest decyzja odmowna co do tej części wniosku, a na koniec podano, że w sprawie stanowisko zajęli aplikant radcowski A. L. i Kierownik Działu Zarządzania Nieruchomościami M. M.

We wniosku z dnia [...] października 2015 r. do Dyrektora Naczelnego Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżąca podniosła, że nie udało się jej, mimo rozlicznych prób, uzyskania wiadomości o opłatach hałasowych samodzielnie, przy wykorzystaniu zasobów internetu. Niestety pomimo przeszukiwania Internetu przy pomocy różnych przeglądarek oraz pomimo wpisywania różnej kombinacji haseł nie udało jej się ustalić wysokości opłat hałasowych pobranych przez Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" w latach: 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 w związku z funkcjonowaniem portu [...] w [...]. W internecie nie ma nawet dostępu do sprawozdań finansowych spółki, a odsyłanie do Krajowego Rejestru Sądowego gdzie sprawozdania są jakoby składane oznacza, że udostępnienie informacji publicznej jest fikcyjne, ponieważ dotarcie do niej wymaga znacznych zabiegów począwszy do kontaktu z sądem, zamówieniem akt rejestrowych (które w przypadku takiego podmiotu jak Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" zapewne są bardzo obszerne), wyszukania w tomach akt sprawozdań finansowych i odnalezienia żądanych informacji w sprawozdaniu. Powyższe oznacza, że faktycznie informacje o których przekazanie wniosła, nie są dostępne publicznie, bowiem Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" nie udostępnia żądanych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Zatem raz jeszcze wnosi o udostępnienie informacji, o które wystąpiła w pkt 1 cytowanego już wyżej wniosku. Co zaś tyczy odmowy udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, to chodziło o sumę kwot płaconych przez poszczególnych przewoźników na rzecz Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" w łatach: 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, zatem nie dotyczy relacji zawartej z konkretnym podmiotem, ceny świadczonej na rzecz tego podmiotu czy też innych warunków handlowych. Ponadto, jak wskazała we wniosku, w przypadku uznania, iż konkretna kwota stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, o podanie rzędu kwot jakie wypłacono i do tej części wniosku się nie odniesiono. Ponadto samo zakwalifikowanie jakiejś informacji w wewnętrznej procedurze jako informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa oraz samo zadeklarowanie na papierze, iż jest to tajemnica przedsiębiorstwa jeszcze nie oznacza, że jest tak w rzeczywistości. W decyzji wskazano, że chronione są także "informacje finansowe", ale jest to pojęcie tak szerokie, że może oznaczać także sprawozdanie finansowe, które jest składane do KRS-u. Co więcej, powstaje pytanie, czy Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" nie powinno w sprawozdaniu finansowym wykazać danych, o których przekazanie wniosła. Ponadto zakwalifikowanie dokumentem wewnętrznym określonych informacji jako chronione, nie może stać w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym, w tym z prawem dostępu do informacji publicznej. Niezależnie od powyższego nie można dać wiary wyjaśnieniom, iż podjęto kroki w celu ochrony informacji, ponieważ muszą one być podawane w sprawozdaniach finansowych. Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" podaje swoje wydatki w tym w zakresie, jaki obejmuje przedmiotowe żądane udostępnienia informacji. Ponadto informacje o rezerwie uczynionej przez Przedsiębiorstwo Państwowo "[...]" na wypłaty podano do wiadomości publicznej, zaś w odpowiedzi na interpelację posła J. S. nr [...] wskazano, że suma roszczeń dochodzonych w postępowaniach sądowych skierowanych przeciwko Przedsiębiorstwu osiągnęła około 70 miliardów złotych (interpelacja oraz odpowiedź na nią udzielona przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju S. Z. z dnia [...] sierpnia 2015r., są dostępne na stronie internetowej Sejmu, w zakładce Interpelacje). Zatem z niezrozumiałych powodów odmawia się podania kwoty (a nawet rzędu wielkości kwoty) rzeczywiście wypłaconej. Na koniec zaś dodała, że osoba, która podpisała decyzję nie wykazała się właściwym umocowaniem do działania w imieniu Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]".

Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]:

1. działając na podstawie art. 113 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z urzędu sprostowało oczywistą omyłkę w pkt. 1 decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r. w ten sposób, że treść tego punktu otrzymuje brzmienie:

"1. odmawiam udostępnienia informacji publicznej w zakresie żądania podania informacji, jaką kwotę wydatkowało Przedsiębiorstwo Państwowe " [...] " w latach 2010 – 2014 w związku z funkcjonowaniem portu [...] w [...], z tytułu odszkodowań na rzecz osób/podmiotów żądających izolacji akustycznych bądź też odszkodowań bądź zadośćuczynienia z powodu ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania lub podania informacji ilocyfrową liczbą wyrażają się te kwoty w walucie polskiej".

2. mając za podstawę art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 16 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu podano, że stwierdzono oczywistą omyłkę pisarską w pkt 1 sentencji decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r., a przedmiotem odmowy udzielenia informacji publicznej w decyzji są informacje, o które skarżąca wnosiła w pkt 2 wniosku, a więc wysokość kwoty wydatkowanej z tytułu odszkodowań, natomiast co do informacji o otrzymanej opłacie hałasowej, o co wnioskodawca wnosił w pkt 1 wniosku, odnosi się pkt 2 sentencji decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r. umarzającej postępowanie w tym zakresie. W dalszej części powołano się na argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji odnośnie "opłat hałasowych" i powtórzono, że organ nie ma obowiązku udostępniania na wniosek informacji zaprezentowanych w sprawozdaniach finansowych z uwagi na odrębny tryb ujawniania sprawozdań finansowych oraz sprawozdań z działalności jednostki, określony w ustawie z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. W dalszej części powtórzono argumentację dotyczącą pkt 2 wniosku skarżącej i dodano, że kwoty wydatkowane przez P. na cele wskazane we wniosku nie są informacjami prostymi, które wynikają wprost z ewidencji księgowej lub jakiegokolwiek innego rejestru. Aby uzyskać kwotę wydatków w tym zakresie, należy dokonać na bazach danych szczegółowej selekcji istniejących informacji, biorąc pod uwagę wskazane przez wnioskodawcę kryterium. Wytworzenie takiej nowej informacji stanowiłoby informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym wnioskodawca, nawet w przypadku uznania, że przedmiotowej informacje nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy, powinien uzasadnić, w jakim zakresie uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odnośnie zaś zarzutu, że decyzję podpisała osoba nieumocowana stwierdzono, że A. G. ma ogólne pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2015 r. do podpisywania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji publicznej, udzielone przez Naczelnego Dyrektora P.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca E. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o nakazanie organowi udostępnienia żądanej informacji zarzucając naruszenie przez organ:

1. art. 61 Konstytucji, art. 10 oraz 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich niezastosowanie,

2. art. 1 ust. 2 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie,

3. art. 5 ust. 2 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie,

4. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie,

5. art. 268a ustawy kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz argumentację i zarzuty zawarte już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – podała, że organ odsyła ją do Krajowego Rejestru Sądowego, tymczasem jak wskazuje art. 10 i 11 ustawy za informacje udostępnione publicznie uważa się te informacje, które są w Biuletynie Informacji Publicznej lub zostały udostępnione w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych. Ponadto nie polega na prawdzie, że ustawy nie stosuje się do informacji ujawnionych w KRS. To, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw (w tym ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym) nie oznacza, że przepisów ustawy nie stosuje się w przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, w trybie przewidzianym w ustawie, bowiem obywatele mają swobodę decydowania o tym, czy skorzystają z przepisów ustawy czy też innych aktów prawnych na mocy których mogą pozyskać informacje publiczne. W decyzji PP wskazano, że żądane informacje w zakresie kwot wydatkowanych z tytułu odszkodowań na rzecz podmiotów żądających izolacji akustycznych bądź odszkodowań bądź zadośćuczynienia z powodu ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania, zarówno kwotowo jak i w przybliżeniu stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Dalej podała, że nie wnosi o przekazanie informacji "o sposobie wydatkowania kwot pobranych od przewoźników", ale o wskazanie kwot wypłaconych przez organ w związku z konkretnymi, sprecyzowanymi przez nią roszczeniami. Kwoty te mogą pochodzić, bądź nie, z opłat pobranych od przewoźników, mogą być od nich znacznie większe lub mniejsze, zatem argument ten nie jest trafny. Niezależnie od powyższego wnosiła alternatywnie o podanie "informacji ilocyfrową liczbą wyrażają się te kwoty, w walucie polskiej (np. w 2010 r. była to liczba sześciocyfrowa, lub w 2011 r. była to liczba pięciocyfrowa)", a taka informacja już nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, bowiem informacja o brzmieniu np.: "W roku 2010 wydatkowano kwotę pięciocyfrową" oznaczałaby, że mogła to być kwota zarówno 10.000 zł jak i 99.999 zł i taka informacja nie ma żadnego znaczenie gospodarczego ponieważ nie pozwala nawet domyśleć się konkretnej kwoty. W dalszej części wskazała, że samo zakwalifikowanie jakiejś informacji w wewnętrznej procedurze jako informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa oraz samo zadeklarowanie na papierze, iż jest to tajemnica przedsiębiorstwa jeszcze nie oznacza, że jest tak w rzeczywistości, a zakwalifikowanie dokumentem wewnętrznym określonych informacji jako chronione nie może stać w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym, w tym z prawem dostępu do informacji publicznej. Natomiast informacje o rezerwie uczynionej przez PP na wypłaty podano do wiadomości publicznej, o czym wskazała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto nie każde zebranie i analiza informacji świadczą o tym, że powstaje informacja przetworzona, a organ poprzestał na krótkim stwierdzeniu, że podanie takiej informacji wymagałoby zebrania danych szczegółowych, ale w żaden sposób tego nie uzasadniono. W dalszej części stwierdziła, że sformułowanie dotyczące A. G.: "podpisywanie odpowiedzi na wnioski" nie oznacza umocowania do wydawania decyzji administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" wniosło o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podało, że A. G. oraz R. R. mają ogólne pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2015 r. do podpisywania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji publicznej, udzielone przez Naczelnego Dyrektora P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy. Oznacza to, że obywatelskie prawo do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, i że ustawodawca ogranicza dostęp do informacji publicznej, respektując konieczność ważenia zasady (dostęp do informacji publicznej) i wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, jako dopuszczalnych kryteriów ograniczenia zasady dostępności (interes jednostki, interes Państwa).

Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, ochrona prywatności), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – bezspornym jest, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" jest bowiem podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez E. M. informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, dotyczą bowiem zasad organizacji oraz działalności P., jako podmiotu wykonującego zadania publiczne oraz dysponującego majątkiem ogólnonarodowym.

W tym miejscu jednakże wskazać należy, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stąd też stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej(tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058), jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Natomiast według art. 16 ust. 1 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Tymczasem po pierwsze organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2015 r. podał, że dane dotyczące wysokości środków pobranych z opłat hałasowych są udostępnione do publicznej wiadomości, poprzez ujęcie ich w sprawozdaniach finansowych przekazanych do Krajowego Rejestru Sądowego i w tej sytuacji nie ma obowiązku ujawnienia informacji w tym zakresie z uwagi na odrębny tryb ujawniania sprawozdań finansowych oraz sprawozdań z działalności jednostki, określony w ustawie z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Stąd też – zdaniem organu – należało umorzyć postępowanie w tej części.

W ocenie Sądu jest to błędne stanowisko i narusza cytowany już wyżej przepis art. 14 ust. 2 ustawy, bowiem w takiej sytuacji nie wydaje się decyzji o umorzeniu, lecz podejmuje się czynność materialno – techniczną poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o zaistnieniu takiej okoliczności.

Po drugie jednakże, organ w tejże decyzji, zamiast – w świetle argumentacji zawartej w uzasadnieniu i będąc wobec niej konsekwentny – umorzenia postępowania, co i tak byłoby błędne jeśli się zważy na opisaną już wyżej analizę prawną, odmówił udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie. Zatem treść rozstrzygnięcia pozostaje w całkowitej sprzeczności z uzasadnieniem decyzji, a ponadto wskazać należy organowi, że odmowa udostępnienia informacji następuje z uwagi na ograniczenia, o których mowa w art. 5 ustawy, lub jeśli żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, zaś wnioskujący o jej udzielenie nie wykaże, że jest to szczególne dla interesu publicznego.

Reasumując, wykazane powyżej naruszenie prawa powoduje, że decyzja z dnia [...] września 2015 r. jest wadliwa, bowiem stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, ma istotny wpływ na wynik sprawy.

W dalszej części stwierdzić należy, że w myśl art. 113 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach, zaś według § 3 tegoż przepisu, na powyższe postanowienie służy zażalenie.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ w zaskarżonej decyzji sprostował w powyższym trybie pkt 1 decyzji z dnia [...] września 2015 r. w ten sposób, że treść tego punktu otrzymuje brzmienie: "1. odmawiam udostępnienia informacji publicznej w zakresie żądania podania informacji, jaką kwotę wydatkowało Przedsiębiorstwo Państwowe " [...] " w latach 2010 – 2014 w związku z funkcjonowaniem portu [...] w [...], z tytułu odszkodowań na rzecz osób/podmiotów żądających izolacji akustycznych bądź też odszkodowań bądź zadośćuczynienia z powodu ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania lub podania informacji ilocyfrową liczbą wyrażają się te kwoty w walucie polskiej".

Zatem takie sprostowanie jest niedopuszczalne, ponieważ – jak już wyżej wykazano – powinno nastąpić w odrębnym postanowieniu (dwa odrębne tryby), a nie razem z decyzją i dopiero po jego uprawomocnieniu się, stałoby się integralną częścią decyzji.

Po drugie, sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. nie podlegają błędy i omyłki istotne, a zatem niedopuszczalnym było sprostowanie treści rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, zmieniając w ten sposób przedmiot sprawy i stanowisko owo w świetle ukształtowanego już orzecznictwa, jest bezsporne (vide np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1988 r. sygn. akt III SA 1466/87 (OSP 1990, Nr 11 – 12, poz. 398).

Ponadto organ stwierdzając w pkt 2 powyższej decyzji "utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015 r.", faktycznie nie uwzględnił własnego "sprostowania", bowiem w rzeczywistości, jeśli już chciał cokolwiek utrzymać w mocy z decyzji z dnia [...] września 2015 r., to jedynie w części, chociaż umorzenie postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej informacji co do której istnieje odmienny tryb dostępu, byłoby i tak wadliwe.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ dopiero w zaskarżonej decyzji stwierdził, że żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji przetworzonej i winna ona skoro nie wykazać, że jej udostępnienie jest szczególne istotne dla interesu publicznego.

Tymczasem jeśli faktycznie żądana informacja nie miała charakteru prostego, to organ winien wezwać skarżącą do wykazania, że jest to szczególne istotne dla interesu publicznego niezwłocznie po wniesieniu przez nią wniosku z dnia [...] maja 2015 r., bowiem nie można wykluczyć, że wymieniona wykazałaby ów interes społeczny.

Nadto zauważyć należy, że decyzję z dnia [...] września 2015 r. wydała A. G. – Dyrektor Biura Kontroli Wewnętrznej, zaś decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. R. R. – Główny Specjalista ds. Kontroli Wewnętrznej, podczas gdy wymienieni nie mieli pełnomocnictwa do wydawania decyzji, a jedynie do "podpisywania odpowiedzi na wnioski o informację publiczna" (odpowiednio: pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2015 r. ne [...] i z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]), bowiem w żadnym razie nie da się – zdaniem Sądu – utożsamić udzielania odpowiedzi (czynność materialno – techniczna) z wydaniem decyzji.

Na koniec wskazać należy skarżącej, że Sąd nie dysponuje instrumentami prawnym, aby w tym konkretnym postępowaniu sądowym nakazać organowi udostępnienie żądanej informacji publicznej, bowiem sprawa nie dotyczy bezczynności lub przewlekłości organu w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Dodać również należy, że Sąd nie orzekał o kosztach, bowiem brak było stosownego wniosku w trybie art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wobec treści rozstrzygnięcia zbędnym staje się analizowanie zarzutów ze skargi.

Wobec powyższego rozpoznając sprawę na nowo, organ winien uwzględnić powyższe ustalenia Sądu i rozstrzygnąć sprawę zgodnie z przytoczonymi już wyżej wskazaniami i przepisami prawa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 132 wskazanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.