Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 28/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 149 § 1, art. 149 § 2, art. 161 § 1 pkt 3, art. 201 § 1, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie samowolnego wybicia otworów okiennych w elewacji budynku 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.


UZASADNIENIE

Z.K. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie samowolnego wybicia otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku usytuowanego w Z. przy ul. A nr 14 (obręb [...], działka nr ewid. 1098). W ocenie autora skargi w sprawie doszło do naruszenia art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu, co – zdaniem skarżącego – uzasadnia wniosek o:

1) zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

3) zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

4) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

5) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art 154 § 6 P.p.s.a.;

6) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż pismem z dnia 7 września 2018 roku (data wpływu – 11 września 2018 roku) zwrócił się z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o wszczęcie postępowania w sprawie samowolnego wybicia otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku usytuowanego w Z. przy ul. A nr 14 (obręb [...], działka nr ewid. 1098), położonego w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca zamieszkania skarżącego tj. w budynku znajdującym się na terenie sąsiedniej działki. Z.J. wybił samowolnie w elewacji zachodniej budynku dwa otwory okienne niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Budynek Z. J. znajduje się w odległości 3 m od granicy działki i 6 m od budynku skarżącego znajdującego się na działce sąsiedniej.

W dniu 29 października 2018 roku, na podstawie art. 37 i 227 K.p.a., skarżący złożył ponaglenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. , który postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności w sprawie i odmówił wyznaczenia organowi dodatkowego terminu załatwienia ww. sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż organ pismem z dnia 29 października 2018 roku zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji czy wydano decyzję o pozwoleniu na budowę lub przyjęto zgłoszenie robót nie wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast pismem z dnia 30 października 2018 roku organ zawiadomił, iż w dniu 13 listopada 2018 roku na terenie działki zostanie przeprowadzona kontrola.

W dniu 13 lutego 2019 roku z uwagi na to, że pomimo upływu 6 miesięcy od złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, nie wydano decyzji kończącej postępowanie, skarżący – na podstawie art. 104 i 109 K.p.a. – zwrócił się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się w chwili obecnej postępowanie w sprawie. Pismo to do chwili obecnej pozostało bez rozpatrzenia.

Jak wskazał autor skargi, organ dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza że sprawa nie została rozpoznana, czym organ naruszył art. 35 § 3 K.p.a., a także zasadę zaufania do organów administracji (art. 8 K.p.a.) oraz zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.).

Do chwili obecnej, inwestor nie zamurował otworów okiennych, bezsprzecznie wykonanych z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i tym samym wykonanych samowolnie. Nadto, prowadzone przez Z.J. roboty budowlane (tj. remont elewacji budynku, polegający na pokryciu elewacji budynku cegłą elewacyjną) naruszają obrys – wymiary budynku określone w zatwierdzonym uprzednio projekcie i naruszają tym samym minimalną odległość budynku od granicy działki – 3 m, przez co także prowadzone są w sposób niezgodny z przepisami prawa. Z tego również powodu – zdaniem skarżącego – zarzut bezczynności organu w sprawie oraz przewlekłego i biurokratycznego załatwiania sprawy, jest w pełni uzasadniony. Za uzasadnione skarżący uznaje także zobowiązanie organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł o jej oddalenie uznając, że jest ona bezzasadna. Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu bezczynności organ w pierwszej kolejności podkreślił, iż w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu dwóch otworów okiennych w ścianie (od strony działki nr ewid. 1097) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1098 położonej w Z. przy ul. A nr 14, w dniu [...] wydał decyzję nr [...] nakazującą Z.J., w terminie do dnia 30 czerwca 2019 roku, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu dwóch otworów okiennych, poprzez ich zamurowanie bądź wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną. W związku z tym organ wniósł o oddalenie skargi oraz odstąpienie od wymierzenia grzywny.

Ponadto w odniesieniu do sformułowanego w skardze zarzutu bezczynności organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie nie zostało zakończone w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. z uwagi na to, że dotyczy sprawy szczególnie skomplikowanej, która wymagała przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego oraz zebrania dowodów z dokumentów oraz przeprowadzonych oględzin. Niewywiązanie się przez organ administracji z podejmowania czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowiłoby naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., natomiast załatwienie sprawy przez wydanie decyzji opartej na błędnie ustalonym stanie faktycznym byłoby sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej. Przeprowadzenie dowodów z dokumentów oraz oględzin przedłużyło prowadzone postępowanie, jednakże było niezbędne dla właściwego rozpoznania sprawy i ustalenia trybu jej załatwienia. Biorąc powyższe pod uwagę nie można mówić o bezczynności, bowiem organ podejmował czynności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i prawnego.

Przedmiotem postępowania są roboty budowlane polegające na wykonaniu dwóch otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przeprowadzone przez organ czynności kontrolne wykazały, że na działce nr ewid. 1098 usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący, 2 kondygnacyjny z poddaszem, murowany wykonany z pustaka max. W ścianie usytuowanej od strony działki nr ewid. 1097, stanowiącej własność skarżącego, stwierdzono wykonanie dwóch otworów okiennych – jeden otwór w pomieszczeniu spiżarni na I piętrze budynku, drugi otwór okienny na strychu. Uczestniczący w kontroli inwestor oświadczył, że otwory okienne zostały wykonane podczas budowy budynku mieszkalnego, realizowanej jak ustalono na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Zdjęcia sporządzone przez organ podczas czynności kontrolnych potwierdzają tezę, iż otwory okienne wykonano podczas budowy budynku mieszkalnego. Ściana budynku nie nosi śladów wykucia spornych otworów już po wybudowaniu ściany.

Mając na względzie złożone do protokołu z kontroli oświadczenie inwestora, a także brak śladów wskazujących na wykucie spornych otworów okiennych już po wykonaniu ściany organ uznał, że sporne otwory okienne zostały wykonane w trakcie budowy budynku mieszkalnego. Jak wynika z pozyskanego od Starosty [...] projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, projektant nie przewidział wykonania otworów okiennych w ścianie budynku od strony działki nr ewid. 1097. Tym samym wykonanie przez inwestora otworów okiennych nie przewidzianych w zatwierdzonym projekcie budowlanym oznacza, że inwestor zrealizował roboty budowlane z odstępstwami od tego projektu. Nie są to jednak zmiany o charakterze istotnych odstępstw, które wymagałyby od inwestora uzyskania decyzji zamiennej. Jednakże wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie dopuszczalnych odległości określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa w zakresie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości sytuowana budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami w stronę tej granicy, organ uznał za zasadne przeprowadzenie w sprawie procedury naprawczej określonej w art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1332 ze zm.). Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ w dniu [...] wydał decyzję nakazującą Z.J., w terminie do dnia 30 czerwca 2019 roku, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu dwóch otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, poprzez ich zamurowanie bądź wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym – w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem takim jest ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.).

W stanie faktycznym sprawy skarżący, pismem z dnia 29 października 2018 roku, złożył skierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę "w sprawie zaniedbań i nienależytego wykonywania zadań przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. oraz przewlekłego i biurokratycznego załatwiania sprawy – bezczynności w sprawie samowolnego wybicia otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], nr [...] uznał je za nieuzasadnione. Na tej podstawie należy uznać, że skarga w sprawie jest formalnie dopuszczalna.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Oceniając zasadność przedmiotowej skargi należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż postępowanie w sprawie wykonania dwóch otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku na działce zlokalizowanej w Z. przy ul. A nr 14 zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 7 września 2018 roku, który wypłynął do organu powiatowego w dniu 11 września 2018 roku. Lektura akt pozwala odnotować, że pierwszą czynność w sprawie organ podjął dopiero w dniu 23 października 2018 roku, co potwierdza załączona do akt administracyjnych adnotacja urzędowa. Wspomniana czynność ograniczyła się do ustalenia właścicieli działki, na której zrealizowano roboty budowlane na podstawie serwerowej aplikacji internetowej (serwera aplikacji) WebEwid. Po czym, pismem z dnia 26 października 2018 roku organ wyznaczył termin kontroli w terenie. Pismem z dnia 30 października 2018 roku organ zmienił termin kontroli z 12 listopada 2018 roku na dzień 13 listopada 2018 roku. We wskazanym terminie organ przeprowadził kontrolę na gruncie, której przebieg potwierdził załączony do akt administracyjnych protokół wraz z dokumentacją fotograficzną. Organ powiatowy pismem z dnia 13 listopada 2018 roku zwrócił się do organu administracji architektoniczno – budowlanej z zapytaniem o to czy inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, a jeżeli tak to z wnioskiem o jej udostępnienie. W dniu 22 listopada 2018 roku organ uzyskał ze Starostwa Powiatowego dokumentację związaną z uzyskaniem pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z załączonym projektem budowlanym, a w dniu 29 listopada 2018 roku dokumentację związaną z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę szczelnego bezodpływowego zbiornika na ścieki i przyłącza gazu. Analizując dokumenty załączone do akt administracyjnych należy odnotować, że do dnia 8 marca 2019 roku w postępowaniu nie były podejmowane żadne czynności. Motywem do podjęcia działań w sprawie nawet nie było pismo skarżącego z dnia 13 lutego 2019 roku, w którym tenże zapytał organ na jakim etapie znajduje się postępowanie. W dniu 8 marca 2019 roku organ po raz kolejny sporządził adnotację urzędową potwierdzającą ustalenie właściciela działki na podstawie serwerowej aplikacji internetowej WebEwid. W dniu 18 marca 2019 roku wpłynęła do organu skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po tej dacie, bowiem już w dniu 19 marca 2019 roku organ skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania (art. 61 § 1 i § 4 K.p.a.). Następnie pismem z dnia 10 kwietnia 2019 roku zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 10 K.p.a., po czym w dniu 18 kwietnia 2019 roku wydał decyzję o nakazie zamurowania otworów okiennych.

Tymczasem, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.).

Z akt administracyjnych i z treści odpowiedzi na skargę wynika, iż w dniu [...] organ wydał decyzję nr [...] nakazującą Z.J., w terminie do dnia 30 czerwca 2019 roku, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wykonaniu dwóch otworów okiennych, poprzez ich zamurowanie bądź wypełnienie luksferami lub cegłą szklaną.

Z opisanych powodów – zdaniem Sądu – skarga była usprawiedliwiona, bowiem organ w dniu wniesienia skargi pozostawał bezczynny. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu (bowiem w dniu 18 kwietnia 2019 roku) organ wydał decyzję, zatem z tym dniem postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności stało się bezprzedmiotowe. Działając zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie, czemu dał wyraz w punkcie drugim wyroku.

Wbrew twierdzeniom organu, okoliczność wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie nie stanowi podstawy do oddalenia skargi, czy odstąpienia od wymierzenia grzywny. Okoliczność wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie, po wniesieniu skargi na bezczynność, wskazuje tylko, że skarga na bezczynność, ale tylko w zakresie zobowiązania organu do zakończenia postępowania, stała się bezprzedmiotowa.

Niwelacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wymieniony obowiązek wynika z treści art. 149 P.p.s.a. i nie jest sporny w judykaturze (por. np.: wyroki NSA: z dnia 26 listopada 2013 roku, I OSK 1771/13 i z dnia 4 stycznia 2013 roku, I OSK 2325/12 oraz wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 17 października 2013 roku, II SAB/Sz 78/13; w Poznaniu z dnia 9 października 2013 roku, II SAB/Po 91/13; w Warszawie z dnia 8 lipca 2013 roku, II SAB/Wa 207/13 i inne; wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przystępując więc do oceny czy bezczynność organu miała charakter rażący podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, II SAB/Sz 34/13 i inne).

Ocena czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 35 § 3 K.p.a.

Powracając na grunt zawisłej sprawy powtórzyć po raz kolejny wypada, iż wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania wpłynął do organu dnia 11 września 2018 roku, a decyzja kończąca to postępowanie została wydana (po wniesieniu skargi i niewątpliwie na skutek jej wniesienia) w dniu [...]. Z zestawienia dat wynika, że postępowanie trwało niemalże 8 miesięcy, podczas gdy – zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. – powinno się zakończyć nie później niż w terminie dwóch miesięcy w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej. Niewątpliwie organ w toku postępowania przeprowadzał określone czynności procesowe, ale były one podejmowane w znacznych odstępach czasu, nie charakteryzowały się koncentracją. Przykładowo bowiem, organ otrzymał wniosek o wszczęcie postępowania w dniu 11 września 2018 roku, a dopiero w dniu 23 października 2018 roku podjął pierwszą czynność w sprawie. Zresztą stopień skomplikowania tej czynności (ustalenie informacji o właścicielu działki, na której wykonano prace budowlane w oparciu o zapisy serwerowej aplikacji internetowej WebEwid) był niewielki. Dopiero w kolejnych dniach (26 października 2018 roku) organ wyznaczył termin kontroli na gruncie, o czym poinformował strony postępowania. Wspomniana kontrola odbyła się w dniu 13 listopada 2018 roku, a zatem – co nie trudno dostrzec – po ponad 2 miesiącach od otrzymania wniosku o wszczęcie postępowania. Dopiero po przeprowadzeniu kontroli na gruncie, organ powiatowy wystąpił do organu administracji architektoniczno – budowlanej z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji związanej z uzyskanym przez inwestora pozwoleniem na budowę. Wspomnianą dokumentację organ otrzymał w dniu 22 i 29 listopada 2018 roku. Analizując kolejne dokumenty załączone do akt nie trudno dostrzec, że do dnia 8 marca 2019 roku organ nie podejmował w sprawie żadnych działań. Między dniem 29 listopada 2018 roku, a 8 marca 2019 roku nastąpił zatem ponad 3 miesięczny niczym nieusprawiedliwionej bezczynności. W dniu 18 marca 2019 roku organ otrzymał skargę na bezczynność, co można stwierdzić spowodowało, iż w dniu kolejnym (19 marca 2019 roku) skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania, następnie zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami (pismo z dnia 10 kwietnia 2019 roku), po czym w dniu [...] wydał decyzję o nakazie likwidacji otworów okiennych. Przedstawiony tok czynności niewątpliwie uprawnia do twierdzenia, że bodźcem do podejmowania kolejnych czynności w postępowaniu, a zatem także do zakończenia postępowania, były działania podejmowane przez skarżącego.

W ocenie Sądu, także stopień skomplikowania sprawy – wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę – nie usprawiedliwiał tak długiego prowadzenia postępowania. Jedyne czynności dowodowe, które przeprowadził organ to przeprowadzenie kontroli na gruncie i pozyskanie z organu administracji architektoniczno – budowlanej dokumentacji związanej z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Skład orzekający nie dostrzega żadnych przeszkód w jednoczesnym wyznaczeniu terminu kontroli na gruncie i wystąpieniu do organu administracji architekoniczno – budowlanej o udostępnienie stosownych dokumentów. W toku postępowania żadna ze stron nie kontestowała ustaleń organu nadzoru budowlanego.

Na tej podstawie skład orzekający uznał, że zwłoka w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, w obliczu treści art. 35 § 3 K.p.a. i braku obligatoryjnych informacji wynikających z treści art. 36 K.p.a., przybrała postać rażącego naruszenia prawa. Jak wskazano wcześniej, przez dużą cześć postępowania organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie (np. po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania – 11 września 2018 roku do dnia 23 października 2018 roku oraz po dniu otrzymania dokumentów z organu administracji architektoniczno – budowlanej – 29 listopada 2018 roku, aż do dnia 8 marca 2019 roku). Postępowanie nie charakteryzowało się zatem koncentracją zmierzającą do sprawnego załatwienia sprawy. Analiza podejmowanych czynności wskazuje, że odstępy czasu między poszczególnymi czynnościami były znaczne i nie znajdują uzasadnienia.

Skarżący w treści skargi wnioskował także o wymierzenie organowi grzywny uznając, że maksymalna kwota grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. będzie odpowiednia. Odnosząc się do wniosku o nałożenie na organ grzywny, który Sąd uznał za uzasadniony wskazać należy, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. jest upływ terminu załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie trwało niemalże 8 miesięcy, czyli z naruszeniem przepisów określających terminy załatwienia spraw w postępowaniu, a – jak wynika z akt administracyjnych – czynności podejmowane przez organ nie charakteryzowały się koncentracją zmierzającą do sprawnego załatwienia sprawy, a nadto stopień skomplikowania sprawy nie jest znaczący. Sąd określając wysokość grzywny uwzględnił rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ. Z tych powodów Sąd uwzględniając okoliczności sprawy wywiódł, iż kwota grzywny określonej w wyroku na 500 zł. w realiach sprawy będzie odpowiednia. Niewątpliwie grzywna w maksymalnej wysokości – zdaniem Sądu – byłaby zbyt dotkliwa a przede wszystkim nie uzasadniona .

Reasumując, Sąd w punkcie pierwszym wyroku stwierdził, iż bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a.

W kolejnym punkcie wyroku Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a.

W punkcie trzecim wyroku Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny czyniąc to na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie czwartym wyroku na mocy art. 201 § 1 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

IB