Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 410/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 193 ust. 1, art. 194 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 135
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 1, art. 61, art. 62, art. 66 par. 1, art. 97 par. 1, art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z dnia [....] 2013 r. nr [....]:

1. nie odstąpił od ustalenia opłaty A. C. za pobyt dziecka: S. C. w rodzinnej pieczy zastępczej, za okres pobytu, od dnia 1.04.2012 r. do dnia 31.03.2013 r.;

2. ustalił opłatę A. C. za pobyt dziecka: S. C. w rodzinnej pieczy zastępczej, za okres: od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. w łącznej wysokości 12 000 zł, płatne w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 182, ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 194 ust. 1, art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.), dalej "ustawa o wspieraniu rodziny", art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), dalej "u.p.s.", uchwałę nr [....] Rady Powiatu w K. z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej (Dz.Urz. Woj. [....] z 2012 r., poz. 1568), dalej "uchwała Rady Powiatu", § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823) oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że na podstawie art. 193 ust. 1, pkt 1, ust. 2, art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości świadczeń oraz dodatków przyznanych rodzinie zastępczej.

Uchwałą Rady Powiatu określone zostały szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, może umorzyć w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa powyżej.

Za opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Ojcostwo wobec dziecka nie zostało prawnie ustalone.

Zgodnie z art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje w sprawie opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej dziecka lub osoby pełnoletniej, przebywającej w rodzinie zastępczej do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletności, ponoszonej przez rodziców, zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Poprzednia decyzja nr [....] z dnia [....] 2011 r. wydana została na okres od dnia 1.05.2011 r. nie dłużej niż do dnia 30.04.2012 r., więc wygasła z dniem 31 marca 2012 r., dlatego też niniejsza decyzja dotyczy okresu pobytu dziecka w pieczy zastępczej od dnia 1.04.2012 r. do dnia 31.03.2013 r.

A. C. jest matką S. C., który przebywa w zawodowej rodzinie zastępczej.

Strona pismem z dnia 23.04.2012 r. została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz pouczona o możliwości czynnego udziału i wypowiedzenia się w każdym stadium postępowania co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy jak i również brania udziału w przeprowadzaniu dowodu.

Ustalono, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubentem L. S. oraz A. S., córką konkubenta. Nie pracuje, nie jest też zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zgodnie z informacjami strony, L. S. posiada stałą pracę, natomiast córka ww. jest uczennicą szkoły podstawowej.

Strona wraz ze złożonym formularzem oceny sytuacji osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej złożyła wniosek o odstąpienie od ustalania opłat za pobyt dziecka. Z powodu braku dokumentów potwierdzających sytuację rodziny, zobowiązała się w terminie 7 dni dostarczyć zaświadczenie o dochodach L. S., zaświadczenie o stanie posiadania gruntów rolnych oraz zaświadczenie z Urzędu Pracy. Dokumenty nie zostały dostarczone.

W związku z brakiem danych umożliwiających ustalenie sytuacji dochodowej rodziny skarżącej organ wystosował wezwanie do przedłożenia dokumentów potwierdzających tę sytuację. Pomimo dwukrotnego wezwania i pouczenia skarżącej o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, skarżąca pozostawiła wezwania organu bez odpowiedzi.

Strona pomimo posiadanych informacji o toczącym się postępowaniu i konsekwencjach wynikających z braku współpracy nie wyraziła chęci na współpracę i przedstawienie dokumentów, koniecznych do wydania decyzji w sprawie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Nie jest zatem możliwe ustalenie sytuacji materialno-bytowej rodziny strony. Niemożliwym jest również stwierdzenie, czy w rodzinie występują okoliczności o których mowa w § 4 uchwały Rady Powiatu, na podstawie których można odstąpić od ustalenia opłat za pobyt dziecka w piecze zastępczej.

W związku z tym, że ojcostwo wobec dziecka nie zostało prawnie ustalone oraz mając na uwadze fakt, że za ponoszone opłaty rodzice odpowiadają solidarnie, ustalono wysokość odpłatności A. C. za pobyt dziecka: S. C. w rodzinnej pieczy zastępczej w wysokości odpowiadającej 100% przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.

Rodzina zastępcza, w której przebywa dziecko, od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. otrzymała na jego utrzymanie pomoc w łącznej wysokości 12 000 zł, zgodnie z wyliczeniem: - kwiecień 2012 r. - marzec 2013 r. – 12 000 zł (12 m-cy x 1 000 zł.)

Mając na uwadze powyższe, postanowiono nie odstąpić i ustalić opłatę A. C. za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej, za okres: od dnia 1 kwietnia 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. w łącznej wysokości 12 000 zł.

A. C. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności w całości.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim rozstrzyga o terminie zobowiązania skarżącej do wpłaty ustalonej opłaty za umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej. Żaden, bowiem przepis materialnoprawny regulujący kwestię ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej nie daje podstawy do określenia terminu zapłaty ustalonej mocą decyzji opłaty. Skarżąca podkreśliła, że decyzja administracyjna co do zasady zawiera składniki określone w art. 107 § 1 K.p.a., natomiast inne składniki decyzji muszą wynikać z przepisów szczególnych (art. 107 § 2 K.p.a.). Zatem brak było w istocie podstawy prawnej do określenia w treści decyzji takiego terminu, co należy uznać za naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 6 w zw. z art. 107 § 1 i 2 K.p.a.

W sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa przez określenie terminu zapłaty bez podstawy prawnej - co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. winno skutkować ewentualnie stwierdzeniem nieważności decyzji.

W sprawie w sposób niedopuszczalny jedną decyzja orzeczono zarówno w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty jak i ustalenia opłaty za pobyt dziecka. W orzecznictwie sądów administracyjnych tego rodzaju postępowanie organów uznawane jest za nieprawidłowe (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 41/13 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Op 277/13. Wydanie jednej decyzji, mocą której organ odmawia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i jednocześnie nakłada na stronę obowiązek uiszczania comiesięcznej opłaty z tego tytułu, stanowi naruszenie art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny oraz aktu prawa miejscowego tj. uchwały Rady Powiatu.

Stosownie do art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, postępowanie to kończy wydanie decyzji ustalającej. W trakcie tego postępowania skarżąca złożyła wniosek w którym domagała się od organu odstąpienia od ustalania opłaty, a który to wniosek wszczął odrębne postępowanie administracyjne w przedmiotowo nowej, innej niż prowadzona z urzędu sprawie w sprawie ustalenia opłaty. W ostatnio wymienionej sprawie zapada decyzja uznaniowa, wydana na podstawie art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej jedną sprawę administracyjną załatwia się jedną decyzją (art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1, art. 104 K.p.a.), dlatego zasadne jest stwierdzenie, że oba wskazane wyżej zagadnienia winny być przedmiotem odrębnych spraw i decyzji, gdyż przepisy procesowe nie pozwalają na ich łączne rozpatrzenie w jednym akcie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wynik sprawy o odstąpienie od ustalenia opłaty stanowi tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., dla sprawy o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Jak bowiem wskazano wyżej w okolicznościach sprawy bezprzedmiotowe stanie się prowadzone z urzędu postępowanie w razie pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony (wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2013 r., I SA/Wa 711/13. Oznacza to, że w sytuacji złożenia przez stronę wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organ zobowiązany jest zawiesić toczące się już postępowanie w przedmiocie ustalenia tej opłaty, gdyż sprawa dotycząca odstąpienia powinna być rozpatrzona w odrębnym postępowaniu jako pierwsza. Dopiero zatem gdy decyzja ta stanie się ostateczna, można rozpatrywać kwestie związane z ustaleniem opłaty.

Wprawdzie art. 62 K.p.a. zezwala na połączenie w jednym postępowaniu różnych spraw, jednak określone w nim przesłanki nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Przepis ten stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony (w orzecznictwie dopuszczono możliwość prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach także w stosunku do jednej strony - wyrok NSA z dnia 3 lutego 1999 r., I SA 630/98, LEX nr 39211), przy czym ujęte w tym przepisie tzw. współuczestnictwo formalne, polegające na łącznym prowadzeniu w wielu sprawach administracyjnych jednego postępowania, nie zwalnia organu z obowiązku wydania w każdej z tych spraw odrębnej decyzji. Ponadto nie jest możliwe zastosowanie wskazanego przepisu przy wielości spraw administracyjnych, jeżeli materialnoprawne podstawy działania organu i żądania wniosku są różne. W konsekwencji należało uznać, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz odstąpienie od tej opłaty nie mogą zostać orzeczone w tej samej decyzji z uwagi na brak podstaw prawnych do takiego działania.

W sprawie organ I instancji ustalił opłatę za pobyt w rodzinie zastępczej już po umieszczeniu syna skarżącej w rodzinie zastępczej z mocą wsteczną, naruszając tym samym art. 194 ust. 1 ustawy, który stanowi o określeniu opłaty przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej. Na podstawie akt sprawy i treści decyzji nie sposób jednak ustalić, czy zaskarżona decyzja jest pierwszą decyzją ustalającą odpłatność za pobyt syna skarżącej w rodzinie zastępczej czy może kolejnym rozstrzygnięciem w tym przedmiocie (wyrok WSA w Łodzi z dnia 22.5.2013 r. sygn. II SA/Łd 294/13).

Decyzja narusza art. 107 § 3 K.p.a., bowiem nie zawiera informacji dotyczącej sposobu ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Organ skupił się jedynie na szczegółowej analizie sytuacji finansowej skarżącej, mającej wpływ na odstąpienie od ustalenia niniejszej opłaty. Ponadto skarżąca podkreśliła, że organ I instancji nie zadośćuczynił przepisom ustawy o wspieraniu rodziny, bowiem w uzasadnieniu nie odniósł się w ogóle do sposobu ustalenia wysokości tej opłaty. Organ I instancji ograniczył się jedynie do podania podstawy prawnej określającej wysokość miesięcznej opłaty, tj. art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny, zgodnie z którym, miesięczna oplata ustalana jest w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka, a ponadto ograniczył się do stwierdzenia, że kwota ta wynosi określną kwotę zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji zabrakło wskazania sposobu ustalenia wysokości przedmiotowej opłaty. W uzasadnieniu decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej winny znaleźć się ustalenia umożliwiające precyzyjne jej obliczenie, a na które to wskazuje brzmienie art. 80 ustawy o wspieraniu rodziny, tj.: informacje wskazujące na wysokość świadczenia przyznanego na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a także ewentualnych dodatków do tego świadczenia, wysokość dochodu dziecka, o który została pomniejszona wysokość ww. świadczenia, a na który składają się m.in. alimenty (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 42/13).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 stycznia 2014 r. nr [....], na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.s., art. 193 ust. 1 i 2, art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny, § 4 uchwały Rady Powiatu i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.:

I. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia terminu zapłaty opłaty za pobyt dziecka: S. C. w rodzinnej pieczy zastępczej,

II. w pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasadę ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej przez jego rodziców wprowadza art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, stanowiący materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie. W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka wysokość tych opłat jest równa wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy (art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny.

W świetle art. 194 ust. 1 ww. ustawy, opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

Rada powiatu określa w drodze uchwały szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 2 ww. ustawy). Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3 ww. ustawy).

Rada Powiatu w K. uchwałą nr [....] z dnia 28 marca 2012 r. określiła szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty - za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet przy spełnieniu przez rodzica (rodziców) przesłanek uprawniających do ubiegania się o uzyskanie zmniejszenia odpłatności lub jej zniesienia, nie powstaje po stronie organu obowiązek uwzględnienia zgłoszonego w tym przedmiocie żądania.

Na gruncie § 4 uchwały Rady Powiatu, odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje na wniosek lub z urzędu na czas określony w decyzji, nie dłużej jednak niż na okres 12 miesięcy (ust. 1). Odstąpienie może nastąpić, gdy dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat nie przekracza 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej (ust. 2).

Przepis § 4 ust. 3 ww. uchwały statuuje, że poza okolicznością, o której mowa w ust. 2 można odstąpić całkowicie od obowiązku ponoszenia opłaty przez osoby zobowiązane, u których w rodzinie występuje jedna z następujących – wskazanych w tym przepisie – okoliczności.

A zatem wnioskując o odstąpienie od ustalenia opłaty strona powinna wykazać, zaistnienie przesłanek przemawiających za odstąpieniem od zasady obciążenia rodzica kosztami pobytu dziecka w pieczy zastępczej. Co prawda zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w toku postępowania podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jednakże zasada ta nie oznacza jednak aby obowiązek poszukiwania dowodów ciążył jedynie na organach administracji publicznej, bowiem strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. Wprawdzie art. 77 K.p.a. nakłada na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w ocenie organu odwoławczego, ciąży na stronie wnioskującej o takie odstąpienie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za takim odstąpieniem. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek umożliwiających odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Organ podkreślił, że rodzic nie może domagać się przeniesienia z niego całości ciężaru utrzymania własnych dzieci na jednostkę samorządu terytorialnego, albowiem ustanowiony obowiązek ponoszenia kosztów pobytu dziecka w rodzinie zastępczej jest pochodną wynikającego z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 788) obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubentem L. S. oraz jego córką. Ustalono, że skarżąca nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pacy jako osoba bezrobotna. Z jej oświadczenia wynika, że L. S. posiada stałą pracę.

W związku z brakiem danych umożliwiających ustalenie sytuacji dochodowej rodziny skarżącej organ wystosował wezwanie do przedłożenia dokumentów potwierdzających tę sytuację. Pomimo dwukrotnego wezwania i pouczenia skarżącej o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, skarżąca pozostawiła wezwania organu bez odpowiedzi. Powyższe zachowanie skarżącej uniemożliwiło ustalenie sytuacji tak majątkowej jak i rodzinnej, a w konsekwencji rozpatrzenie jej wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego, zasadnym była odmowa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna A. C. w pieczy zastępczej.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej, co do niedopuszczalności orzeczenia w jednej decyzji zarówno w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty jak i ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organowi odwoławczemu znany jest pogląd pojawiający się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a zaprezentowany w odwołaniu, jednakże organ odwoławczy podziela w tym zakresie powszechne w orzecznictwie przeciwne stanowisko, dopuszczające orzekanie przez organy w jednej decyzji zarówno w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty jak i ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Brak jest w ocenie organu odwoławczego przeszkód do takiego procedowania organów, nie wpływa to w żaden sposób na ograniczenie prawa strony w takim postępowaniu. Ma to odzwierciedlenie w niniejszej sprawie, w której co do zasady skarżąca nie zanegowała stanowiska organu co do odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jak i motywów organu, które były podstawą takiego orzeczenia.

Odnosząc się do sposobu ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organ odwoławczy nie podzielił zarzutu, co do ustalenia opłaty wstecznie, tj. za okres poprzedzający wydanie decyzji. Żaden przepis ustawy nie określa terminu, w którym decyzja ustalająca odpłatność dla rodziców za przyznane i wydatkowane przez powiat świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej powinna zostać wydana. Przyjąć zatem należy, że w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego nie określają terminu wydania rozstrzygnięcia, to organ administracji ma swobodę w kształtowaniu treści decyzji w zakresie terminu, jednakże winien przy jego wyznaczeniu uwzględniać słuszny interes strony oraz interes społeczny (publiczny).

Powoływany przez skarżącą art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, dotyczy właściwości miejscowej organu do ustalenia opłaty, a nie terminu jej ustalania, jak interpretuje skarżąca.

Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzimym dani dziecka. A zatem opłata za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jest równa co do zasady przyznanym świadczeniom oraz dodatkom, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81.

Decyzją z dnia [.....] 2012 r. nr [....], Starosta K. przyznał B. i I. S. - rodzinie zastępczej zawodowej, świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka S. C. w rodzinie zawodowej zastępczej od dnia 1 stycznia 2012 r. w kwocie 1 000 zł miesięcznie. W treści tej decyzji uzasadniono sposób ustalenia wysokości świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Kwoty przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń znalazły odzwierciedlenie w decyzji ustalającej A. C. wysokość opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

Organ odwoławczy zgodził się z zarzutem skarżącej, co do braku podstaw do określenia przez organ I instancji terminu zapłaty ustalonej decyzją opłaty za umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej.

A. C. wniosła na powyższą decyzję skargę, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości a także poprzedzającej ją decyzji I instancji.

Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

- art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji w sytuacji gdy nosi ona cechy tzw. nieaktu albowiem nie zawiera ona pełnej nazwy organu i jego siedziby, zaś podpis i pieczęć osoby rzekomo upoważnionej do wydania decyzji w sposób niedostateczny identyfikuje konkretny organ administracji publicznej (por. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1060/09);

- art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art 138 § 2 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy decyzja ta nie zawierała wskazania podstawy prawnej wraz ze wskazaniem źródła publikacji podstawy prawnej (wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 264/09 oraz wyrok NSA OZ w Warszawie sygn. akt II SA 3259/01, a także wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 477/08);

- przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem prawa tj. obrazę art. 138 § 1 - 2 K.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw.z art. 194 ust. 1, 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny w zw. z art. 130 § 1, § 2 K.p.a. przez orzeczenie jedną decyzją zarówno w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie pieczy zastępczej jak i ustalenie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Wynik sprawy o odstąpienie od ustalenia opłaty stanowi tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dla sprawy o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Gdyby się bowiem w toku postępowania odwoławczego okazało, że starosta uwzględni wniosek skarżącej i odstąpi od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja organu w tym zakresie stanie się ostateczna, wówczas, wobec braku podstaw do ustalenia opłaty, bezprzedmiotowe stałoby się postępowanie zakończone nieostateczną i niewykonalną z mocy art. 130 § 2 Kpa decyzją (wyroki: WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 711/13, WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 41/13, WSA w Opolu sygn. akt II SA/Op/277/13);

- art. 10, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a., przez niewyznaczenie rozprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, tylko w toku której było możliwe wypowiedzenie się strony co do zebranego materiału dowodowego nieujawnionego przez organ w toku postępowania i naruszyło prawo skarżącej do wzięcia czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym;

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1, § 2, § 3, § 4 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. przez niewyczerpujące zbadanie i niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz pominięcie istotnych okoliczności sprawy znanych organowi I instancji z urzędu, a w szczególności okoliczności czy S. C. - małoletni syn skarżącej przebywał faktycznie nieprzerwanie w okresie od 1.04.2012 r. o 31.03.2013 r. w rodzinie pieczy zastępczej B. i I. S. Sąd Rejonowy [....] w K., Wydział III Rodzinny i Nieletnich sprawuje nadzór opiekuńczy nad ww. małoletnim w toku postępowań o sygn. akt [....], [.....], [....]. W ramach sprawowanego nadzoru opiekuńczego sąd wielokrotnie we wskazanym wyżej okresie wyrażał zgodę na urlopowanie małoletniego z rodziny pieczy zastępczej, w okresie urlopowania małoletni przebywał wraz z matką w miejscu jej zamieszkania. W tym okresie decyzją Sądu przebywał w okresie świąt i w czasie weekendów tj. od piątku do niedzieli wraz z matką czyli ok. 12 dni w miesiącu.

Obciążanie skarżącej opłatą za pobyt małoletniego w rodzinie pieczy zastępczej w sytuacji gdy faktycznie tam nie przebywał nie znajduje uzasadnienia prawnego. Okoliczność urlopowania małoletniego była znana pracownikom organu I instancji z urzędu i wynikała zarówno z kontaktowania się pracowników organu I instancji ze skarżącą, B. i I. S. z rodziny pieczy zastępczej jak i z pism z Sądu Rejonowego [....] Wydział III Rodzinny i Opiekuńczy kierowanych do PCPR. Za każdym razem gdy sąd opiekuńczy wyrażał zgodę na urlopowanie małoletniego z rodziny pieczy zastępczej odpis zgody na urlopowanie przesyłał do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie , które wydało w niniejszej sprawie decyzję w I instancji z upoważnienia Starosty K.

Zatem organ I instancji wbrew wymaganiom z art. 7 i art. 77 § 1, § 4 K.p.a. nie uwzględnił znanej z urzędu okoliczności w decyzji. Skarżąca wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie miała zatem obowiązku dostarczania dowodów na poparcie okoliczności znanych organowi I instancji z urzędu.

Niedopuszczalność obciążania biologicznych rodziców kosztami pobytu dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji gdy dziecko tam faktycznie nie przebywało znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych por. wyrok WSA w Łodzi sygn. akt II SA /Łd 294/13 (Dowód: 3 kopie pism z Sądu Rejonowego [....] w sprawach [....], [....], [....], z których treści wynika, że fakt wyrażenia zgody na urlopowanie przez Sąd musiał być znany organowi l instancji z urzędu albowiem sąd opiekuńczy informował pracowników organu I instancji o wyrażeniu zgody na urlopowanie).

Organ naruszył art. 193 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 6 w zw. z art. 80 ust. 1 oraz art. 81 ustawy o wspieraniu rodziny przez niedopuszczalne nałożenie wyłącznie na skarżącą obowiązku ponoszenia opłat za pobyt dziecka w rodzinie pieczy zastępczej w sytuacji, gdy ustawa wyraźnie wskazuje na obowiązek solidarnego partycypowania w kosztach takiego pobytu przez oboje rodziców, nawet jeśli zostali oni pozbawieni władzy rodzicielskiej. Organy obu instancji nie poczyniły żadnych czynności w celu ustalenia ojca małoletniego oraz jego miejsca pobytu. Fakt nieodnalezienia ojca małoletniego nie może spowodować obciążania kosztami pobytu małoletniego w rodzinie pieczy zastępczej wyłącznie skarżącej (por. wyrok WSA w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 294/13 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 1041/12).

W piśmie z dnia 31 stycznia 2014 r. skarżąca uzupełniła zarzuty skargi podnosząc, że organ naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 61 § 4 K.p.a. w zw. z art.10 § 1 K.p.a. Naruszenie polegało na utrzymaniu przez organ II instancji decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy od odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletniego syna skarżącej S. C. w rodzinie pieczy zastępczej w sytuacji gdy organ I instancji nie zapewnił skarżącej czynnego udziału w postępowaniu albowiem nie zawiadomił jej o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie. Przesłane przez organ I instancji zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 23.04.2012 r. dotyczy wyłącznie ustalenia opłat.

Powyższy zarzut należy rozpatrywać łącznie z zarzutem niedopuszczalnego orzeczenia jedną decyzją zarówno w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie pieczy zastępczej jak i ustalenie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Skarżąca nie została poinformowana w sposób przewidziany w art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania w tym zakresie co skutkowało naruszeniem jej prawa do wzięcia czynnego udziału w tym postępowaniu. Dla skuteczności wszczęcia postępowania z urzędu, zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a, konieczne jest oficjalne powiadomienie o tym strony postępowania. W sprawie organ I instancji nie doręczył skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Oznacza to, że postępowanie w sprawie w zakresie odstąpienia od ustalenia opłaty nie zostało skutecznie wszczęte. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 10.9.2008 r., sygn. II SA/Go282/08), a w związku z tym wydanie decyzji w takiej sytuacji jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Sąd, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie należy stwierdzić, że art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny, stanowi materialnoprawną podstawę wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, natomiast art.194 ust. 3 tej ustawy dopuszcza możliwość umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy – na podstawie decyzji starosty działającego na wniosek lub z urzędu. Szczegółowe warunki stosowania powyższych ulg określa rada powiatu w drodze uchwały (art. 194 ust. 2 ustawy).

W tym miejscu należy wskazać na trafnie wskazany przez skarżącą pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 41/13, (zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że wydanie jednej decyzji, mocą której organ odmawia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i jednocześnie nakłada na stronę obowiązek uiszczania comiesięcznej opłaty z tego tytułu, stanowi naruszenie art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Powołany wyrok potwierdza także stanowisko, że organ winien przeprowadzić odrębne postępowanie, ocenić w pierwszej kolejności, czy zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty i wydać w tym przedmiocie merytoryczne rozstrzygnięcie.

Z uzasadnień decyzji organów orzekających w sprawie wynika, że kwestia zastosowanie ulgi w opłacie przez odstąpienie od ustalenia opłaty była rozważana przez Starostę, jednakże podstaw do zastosowania takiej ulgi organ nie stwierdził. Organ nie wydał jednak w odrębnym postępowaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, do czego był, w ocenie Sądu, zobligowany.

Należy wskazać, że z reguł procedury administracyjnej jednoznacznie wynika, że jedną sprawę administracyjną załatwia się jedną decyzją (art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1, art. 104 K.p.a.). Zatem zasadne jest stwierdzenie, że oba wskazane wyżej zagadnienia winny być przedmiotem odrębnych spraw i decyzji, albowiem przepisy procesowe nie pozwalają na ich łączne rozpatrzenie w jednym akcie.

Jak trafnie wskazała skarżąca w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się stanowisko, z którego wynika, iż sprawy o odstąpienie od ustalenia opłaty stanowią tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., dla sprawy o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r., I SA W/a 711/13, wyrok WSA w Opolu z dnia 1 sierpnia 2013 r., II SA/Op 277/13, zamieszczone na stronie internetowej Centralne Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie, w pełni akceptuje wskazane powyżej stanowisko sądów. Oznacza to, że w sytuacji złożenia przez stronę wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organ zobowiązany jest zawiesić toczące się już postępowanie w przedmiocie ustalenia tej opłaty, gdyż sprawa dotycząca odstąpienia powinna być rozpatrzona w odrębnym postępowaniu jako pierwsza. Dopiero zatem, gdy decyzja ta stanie się ostateczna, można rozpatrywać kwestie związane z ustaleniem opłaty.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy art. 193 i art. 194 ustawy. Ponoszenie przez rodziców opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy, zapada w postaci decyzji ustalającej - art. 194 ust. 1 tej ustawy, natomiast decyzja odstępującą od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową – art. 194 ust. 3 ustawy. Obie materie ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył.

W sprawie organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia wydał w obu kwestiach w jednej decyzji administracyjnej w odniesieniu do dziecka skarżącej umieszczonego w rodzinnej pieczy zastępczej, które to stanowisko zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Orzekając w jednej decyzji o obu kwestiach, zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia konieczne było uprzednie ostateczne zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, a dopiero następnie wydanie rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia wysokości opłaty, o ile wydanie takiej decyzji w ogóle byłoby konieczne.

W zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji, organ pierwszej instancji powinien więc w pierwszej kolejności dokonać oceny przesłanek do odstąpienia od ustalenia opłaty i ostatecznie tę kwestię rozstrzygnąć, gdyż ewentualne uwzględnienie żądania skarżącej czyniłoby bezprzedmiotowym postępowanie prowadzone z urzędu o ustalenie opłaty. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest więc ostateczne zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty, a następnie, w zależności od wyników tego postępowania, podjęcie orzeczenia w kwestii ustalenia tej opłaty. Jak wskazano w uzasadnieniach powołanych powyżej wyroków "sprawa o odstąpienie od opłaty jest odrębną, indywidualną sprawą administracyjną, która winna zostać załatwiona co do jej istoty, a więc zakończyć się wydaniem osobnej decyzji administracyjnej. Istotą postępowania administracyjnego jest bowiem to, że toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej." Obowiązuje zasada "jedna sprawa - jedna decyzja", a tej zasadzie, w ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie niewątpliwie uchybiły .

Niewątpliwie art. 62 K.p.a. zezwala na połączenie w jednym postępowaniu różnych spraw. Stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony, a w orzecznictwie dopuszczono możliwość prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach także w stosunku do jednej strony. Trafnie jednakże skarżąca wskazała, że ujęte w tym przepisie tzw. współuczestnictwo formalne, polegające na łącznym prowadzeniu w wielu sprawach administracyjnych jednego postępowania, nie zwalnia organu z obowiązku wydania w każdej z tych spraw odrębnej decyzji. Ponadto nie jest możliwe zastosowanie wskazanego przepisu przy wielości spraw administracyjnych, jeżeli materialnoprawne podstawy działania organu i żądania wniosku są różne. W konsekwencji należało uznać, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz odstąpienie od tej opłaty nie mogą zostać orzeczone w tej samej decyzji z uwagi na brak podstaw prawnych do takiego działania.

Zasadnie też skarżąca wskazała, że nie została poinformowana w sposób przewidziany w art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania w części dotyczącej odmowy od odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletniego syna skarżącej S. C. w rodzinie pieczy zastępczej, co skutkowało naruszeniem jej prawa do wzięcia czynnego udziału w tym postępowaniu. Dla skuteczności wszczęcia postępowania z urzędu, zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a, konieczne jest oficjalne powiadomienie o tym strony postępowania. W sprawie organ I instancji nie doręczył skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Oznacza to, że postępowanie w sprawie w zakresie odstąpienia od ustalenia opłaty nie zostało skutecznie wszczęte, a w związku z tym wydanie decyzji w takiej sytuacji jest niedopuszczalne.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia procesowe Sąd nie dokonywał dalszej oceny prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć oraz za przedwczesne uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Reasumując, Sąd uznał, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz odstąpienie od tej opłaty nie mogą zostać orzeczone w jednym postępowaniu i w tej samej decyzji z uwagi na brak podstaw prawnych do takiego działania. Niezbędne jest przeprowadzenie odrębnych postępowań i wydanie odrębnych merytorycznych rozstrzygnięć.

Zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji należało więc uchylić, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej konieczne jest uprzednie, ostateczne zakończenie postępowania z wniosku skarżącej o odstąpienie od pobierania tej opłaty.

Zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

W kwestii wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku.