Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 241/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5 i 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant: - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania H. K. od od decyzji Kierownika Gminnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. R. z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...]r. Nr [...] dotyczącej zasiłku stałego wyrównawczego, z powodu stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia, utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach uzasadnienia podniesiono, że pismem z dnia [...]r. strona, H. K., wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. R. o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku stałego (dawniej "stałego wyrównawczego"), które zakończone zostało decyzją Nr [...]z dnia [...]r., odmawiającą przyznania tego świadczenia. W uzasadnieniu strona podniosła, że wyżej wymieniona decyzja wydana została w oparciu o orzeczenie, które zostało następnie zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]r., sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...]r. z powodu braku podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że ostateczna decyzja z dnia [...]r. została wydana z oparciu o orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r., w którym stronę zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to, jak podniósł organ I instancji, nie zostało uchylone, jak również zmienione zarówno przez organ wyższego stopnia, jak i przez sąd, ponieważ to nie to orzeczenie zostało przez stronę zaskarżone. Wyrokiem z dnia [...]r. Sąd zmienił natomiast orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia [...]r., znak: [...], oraz w konsekwencji (choć nie ma o tym wprost mowy w wyroku) poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. Według organu I instancji, choć Sąd nie orzekł od kiedy zaliczył stronę do stopnia umiarkowanego niepełnosprawności, to uznać należy, że skoro sprawa ponownego ustalenia stopnia niepełnosprawności H. K. została wszczęta na podstawie jej wniosku z dnia [...]r., od tego dnia należy datować orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności.

W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wzruszenia decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. przedmiotowej decyzji Nr [...]z dnia [...]r. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ I instancji podniósł również fakt, że przedmiotowa decyzja z dnia [...]r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), a zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) z dniem 1 maja 2004 r., tj. z dniem jej wejście w życie, wygasły decyzje wydane na podstawie dotychczasowej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zdaniem organu powołany przepis art. 149 nowej ustawy o pomocy społecznej uniemożliwia wzruszenie jakiejkolwiek decyzji wydanej na podstawie przepisów prawa, które w dniu 01.05.2004 r. utraciło moc.

Od decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podniosła, że w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. odmówiono jej wydania nowego orzeczenia z powodu braku przesłanek do zmiany posiadanego stopnia niepełnosprawności, ponieważ nie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia. Zdaniem odwołującej się taka treść orzeczenia utrzymuje w mocy poprzednie orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r., a tym samym "aktualizuje je i uprawnia do ponownego rozpoznania". Strona podała, że w ten sam sposób orzeczenie to utrzymał w mocy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. dniu [...] r., który w uzasadnieniu orzeczenia Nr [...]odwołał się do orzeczenia z dnia [...]r. zmieniając tylko okres niepełnosprawności na trwały. Z tych przyczyn, zdaniem strony, Sąd Rejonowy w Ś. nie miał zatem obowiązku określać od kiedy datuje się niepełnosprawność.

Pismem z dnia [...]r. strona uzupełniła odwołanie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia w postaci zasiłku stałego (wyrównawczego) od [...]r. wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu podniosła, że od dnia decyzji z dnia [...]r. jej stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, dlatego ostatnią decyzję z dnia [...]r. (utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...]r.) zaskarżyła do Sądu Rejonowego w Ś.. Wyrok z dnia [...]r. zmienił decyzję [...]z dnia [...]r. i strona została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem odwołującej się strony, skoro decyzja z dnia [...]r. uznaje ją za osobę trwale niepełnosprawną w stopniu lekkim, a strona zaskarżyła do Sądu tylko stopień niepełnosprawności, to Sąd w swoim wyroku "nie podając okresu, na jaki został orzeczony stopień, utrzymuje w mocy, że orzeczony stopień ma charakter trwały i obowiązuje od dnia wydania pierwszej decyzji czyli [...]".

W konsekwencji strona wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego i zmianę zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., wskazując ponadto na zmianę stanu faktycznego, tj. znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia.

Rozpatrując sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym w sprawie jest, że decyzja z dnia [...]r. Nr [...] odmawiająca przyznania świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego została wydana w oparciu o ostateczne orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. zaliczające H. K. do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do [...]r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...]r. strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności, po rozpatrzeniu którego Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K., orzeczeniem z dnia [...]r., odmówił wydania orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności. Orzeczenie to utrzymał następnie w mocy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. w dniu [...]r., nie stwierdzając pogorszenia stanu zdrowia w stosunku do stanu zdrowia będącego podstawą ustalenia posiadanego lekkiego stopnia niepełnosprawności. Należy w tym miejscu stwierdzić, że wspomniane orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu z dnia [...]r., wbrew twierdzeniom strony, nie zmieniło charakteru orzeczonego uprzednio stopnia niepełnosprawności z okresowego na trwały, a jedynie omyłkowo posłużyło się niewłaściwym sformułowaniem (co wynika z całości uzasadnienia). Na skutek odwołania złożonego przez stronę orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu zostało zmienione prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]r. w ten sposób, że H. K. zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej może nastąpić tylko w trybie i na zasadach ściśle określonych w przepisach w związku ze statuowaną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości decyzji. Art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego określa przesłanki pozytywne wznowienia postępowania administracyjnego, którymi są: 1) rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, 2) wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 podstaw prawnych wznowienia. Od zaistnienia pierwszej uzależniona jest dopuszczalność wznowienia postępowania, a konsekwencją jej braku jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Wystąpienie drugiej przesłanki jest natomiast przedmiotem rozpoznania w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania. Jej brak zamyka możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Nie ma wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała pierwsza przesłanka wznowienia postępowania. Sprawa z wniosku strony o przyznanie świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego została bowiem zakończona ostateczną decyzją odmowną z dnia [...]r. Nr [...]. Wznowienie postępowania było zatem dopuszczalne, co organ I instancji uczynił postanowieniem z dnia [...]r.

Ustalić natomiast należało, czy zaistniała druga przesłanka wznowienia postępowania, tzn. czy wystąpiła jedna z podstaw wznowienia wskazana w art. 145 § 1 k.p.a.

Jedną z takich podstaw jest wydanie decyzji z oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).

Jak wspomniano przedmiotowa decyzja z dnia [...]r. wydana została w oparciu o ostateczne (nie zaskarżone przez stronę) orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r. Orzeczenie to nie zostało następnie w żaden sposób uchylone lub zmienione. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]r. w rzeczywistości zmienił jedynie orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...]r., wydane na skutek odwołania strony od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r., odmawiającego wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W świetle powyższego należy więc stwierdzić, że nie wystąpiła powoływana przez stronę podstawa wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Nie można się bowiem zgodzić z twierdzeniem strony jakoby wyrok Sądu Rejonowego w Ś. zmieniając orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia [...]r., wydane w sprawie o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia, zmienił tym samym pierwotne i ostateczne orzeczenie Powiatowego Zespołu z dnia [...]r., w oparciu o które odmówiono stronie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego.

Zdaniem organu odwoławczego nie można również uznać zaistnienia podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5, a polegającej na ujawnieniu istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika że, w dniu wydania decyzji z [...]r. H. K. nie była osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i tej sytuacji nie zmienia treść wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]r. Wyrok ten, co prawda, zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r. i zaliczył stronę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, sąd nie określił w nim jednak od kiedy datuje się ten stopień. W tym stanie rzeczy za datę powstania orzeczonego stopnia niepełnosprawności należy przyjąć datę złożenia do powiatowego zespołu wniosku o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia, tj. dzień [...]r. Potwierdzają to przepisy obowiązującego aktualnie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328). Przepis § 14 ust. 6 rozporządzenia stanowi bowiem, że jeżeli z przedłożonej dokumentacji medycznej i przebiegu schorzenia osoby zainteresowanej nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu.

W konsekwencji należy stwierdzić, że w dniu wydania decyzji strona zaliczona była do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie nie doszło do ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu H. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasada.

Organy rozpatrujące sprawę, zdaniem Sądu, prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie zaistniały podnoszone przez skarżącą przesłanki do wzruszenia decyzji wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., ani też pozostałe przesłanki wymienione w unormowaniu tego przepisu.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przepis ten dotyczy zatem sytuacji, gdy: 1) decyzja została oparta na kompetentnym rozstrzygnięciu sądu lub innego organu; 2) rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej (por. B. Adamiak, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2002, s. 631). Uchylenie lub zmiana tej podstawy wpływa na moc obowiązującej decyzji i prowadzi do rozpoznania sprawy w nowych warunkach prawnych.

Analizując tę podstawę wznowienia organy administracyjne prawidłowo skonstatowały, że przedmiotową decyzję z dnia [...]r. wydano w oparciu o ostateczne (nie zaskarżone przez stronę) orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r., które nie zostało następnie uchylone, ani w żaden sposób zmienione. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] r. zmienił, natomiast orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia [...]r., wydane na skutek odwołania strony od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...]r., odmawiającego wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zatem Kolegium Odwoławcze zasadnie zanegowało twierdzenie strony, iż cytowany wyrok sądowy, zmieniając orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. z dnia [...]r., wydane w sprawie o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia, zmienił tym samym pierwotne i ostateczne orzeczenie Powiatowego Zespołu z dnia [...]r., w oparciu o które odmówiono stronie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Z tych względów słusznie stwierdzono, że nie wystąpiła powoływana przez stronę podstawa wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przyjmuje się, że wznowienie postępowania na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe; 2) istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; 3) nie były znane organowi decyzyjnemu (B. Adamiak, j.w., s. 628-630).

Organy prawidłowo zinterpretowały, że w dniu wydania decyzji z [...]r. H. K. nie była osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i tej sytuacji nie zmienia treść wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]r. Wyrok ten, co prawda, zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r. i zaliczył stronę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, sąd nie określał w nim jednak od kiedy datuje się ten stopień. W tym stanie rzeczy za datę powstania orzeczonego stopnia niepełnosprawności należy przyjąć datę złożenia do powiatowego zespołu wniosku o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia, tj. dzień [...]r. W konsekwencji należało uznać, że w dniu wydania decyzji z [...]r. strona zaliczona była do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Zasadnie zatem uznano, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nie zaistniała więc również wskazywana przez stronę podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.