Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1036/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 250 par 1 w zw. par 2 ust. 1 i par 21 ust. 1 pkt1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1715
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
article: art. 145 par 2 1 pkt 1 1 lit a  w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. P. kwotę [...]([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu 22 czerwca 2017 r. do Dyrektora Zakładu Karnego w G. wpłynął wniosek R. P. z dnia 21 czerwca 2017 r. o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie listy obecności funkcjonariuszy ZK G. o nr [...] w okresie od 1 [...] r., zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

Dyrektor Zakładu Karnego w G. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił udostępnienia informacji publicznej, tj. listy obecności funkcjonariusza ZK G. o nr [...] za okres od [...] r., a funkcjonariusza o nr [...] za okres od [...] r., na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764). W uzasadnieniu wyjaśnił, że informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną, ale prawo do tych informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osób fizycznych. Co prawda ograniczenie to nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne i mających związek z pełnieniem tych funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa. Wnioskodawcy została natomiast udostępniona informacja w postaci listy obecności funkcjonariusza o nr [...] za okres od 1 [...] r. ponieważ w tym okresie funkcjonariusz ten pełnił funkcje publiczne. W pozostałym okresie czasu funkcjonariusze, których wniosek dotyczył, nie współuczestniczyli w wykonywaniu funkcji publicznej, nie wykonywali w tym okresie obowiązków nawet z wąskiego zakresu kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie współdecydowali o sytuacji prawnej innych osób, ani nie dysponowali środkami publicznymi. W związku z tym dane osobowe tych funkcjonariuszy nie są danymi publicznymi, ponieważ nie mają związku z wykonywaniem przez nich funkcji publicznej.

W odwołaniu od tej decyzji R. P. zarzucił wydanie jej z naruszeniem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieudostępnienie informacji publicznej związanej z zakresem działania organu władzy publicznej. Zarzucił także naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia. Odwołujący się podniósł, że funkcjonariusze wskazani we wniosku pełnili funkcje publiczne w okresie którego wniosek dotyczy. Funkcjonariusz o nr [...] był wcześniej [...], sporządzał opinie do komisji, sporządzał notatki, wpisywał wnioski nagrodowe, karne, decydował o losie osadzonych, którzy przebywali u niego w oddziale i w wielu innych sytuacjach które korespondują z Kodeksem karnym wykonawczym. Natomiast funkcjonariusz o nr [...] pełni służbę w Służbie Więziennej i w trakcie tej służby wykonuje zadania klasyfikowane jako publiczne, czy to w dzień czy w nocy nadzorował w całej rozciągłości pobyt osadzonych w oddziale, w którym pełnił służbę i jest to odpowiedzialność publiczna, gdyż odpowiadał za drugiego człowieka, jego bezpieczeństwo, wypełniał obowiązki zgodnie z art. 27 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Także do zadań tego funkcjonariusza należało sporządzanie notatek służbowych, wpisywanie wniosków nagrodowych, karnych, sporządzanie różnego rodzaju protokołów, a więc dokumentów zawierających informacje publiczne.

Dyrektor Służby Więziennej w S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach wydanego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że listy obecności funkcjonariuszy, o których mowa we wniosku, stanowią informację publiczną, ale odmowa udostępnienia tej informacji następuje z uwagi na ochronę prawa do prywatności osób nie pełniących funkcji publicznych w tym okresie. Informacją publiczną są dokumenty, które służą realizowaniu zadań publicznych przez organ jak i dokumenty odnoszące się bezpośrednio do nich, zwłaszcza jeżeli odnoszą się do organizacji i zasad funkcjonowania określonej jednostki. W tym ujęciu lista obecności stanowi element kontroli sposobu wykonywania funkcji publicznej przez funkcjonariusza, jednakże z uwagi na to, że ani funkcjonariusz o numerze [...] (w okresie do dnia [...] r.), jak i funkcjonariusz o numerze [...] nie pełnili funkcji publicznej, ich obecności nie mogą zostać udostępnione. Natomiast za okres kiedy funkcjonariusz o nr [...] pełnił funkcję publiczną, wnioskodawca otrzymał żądane informacje. Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo do informacji publicznej zostało określone w art. 61 Konstytucji RP oraz w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 61 Konstytucji obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskanie informacji o działalności organów samorządowych, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej.

Właśnie zastrzeżenie zawarte w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej powoduje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom, w szczególności ograniczeniom określonym w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 ustawy), a także ze wzglądu m.in. na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 ustawy) Tajemnicą ustawowo chronioną są m.in. dane osobowe. Konstytucja w art. 51 Konstytucji stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Natomiast zgodnie ze sformułowaniem art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy uznać, że ujawnianie informacji o osobach pełniących funkcję publiczną jest możliwe tylko w zakresie, w jakim informacja ta ma związek z pełnioną funkcją, a ujawnianie informacji o innych osobach podlega ograniczeniom przewidzianym w ustawie o ochronie danych osobowych oraz ograniczeniom ze względu na ochronę prywatności. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "osoba pełniąca funkcje publiczne". Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje jednak kiedy mamy do czynienia z osobą pełniącą funkcje publiczne i mającą związek z pełnieniem tych funkcji. Doktryna i judykatura stoją na stanowisku, że na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej osobą pełniącą funkcję publiczną będzie ten, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. (sygn. akt K 17/05 ) uznał, że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Ustalenie, czy dana funkcja jest funkcją publiczną, powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Trybunał stwierdził dalej, że do funkcji publicznych należą takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które nie mają charakteru decyzyjnego.

Trybunał podkreślił nadto, że wkroczenie w sferę prywatności osób pełniących funkcje publiczne, musi być zawsze uzasadnione istotnymi racjami interesu publicznego, pozostawać w związku z wykonywaną działalnością publiczną oraz nie może mieć na celu wyłącznie zaspokojenia czystej potrzeby sensacji po stronie odbiorców takiej informacji. Trybunał Konstytucyjny uznał, że prawo do informacji nie może - co do swej natury i zakresu - przekreślać sensu (istoty) ochrony prawa do życia prywatnego, ponieważ prawo do prywatności ma charakter szczególny w systemie praw i wolności konstytucyjnych, o czym stanowi art. 233 ust. 1 Konstytucji. Nawet stan wojenny i wyjątkowy nie zezwalają ustawodawcy na złagodzenie przesłanek, przy spełnieniu których, można wkroczyć w sferę życia prywatnego.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że w zakresie żądania wnioskodawcy znalazły się dane osobowe funkcjonariuszy, którzy z uwagi na zajmowane stanowiska służbowe w dziale ochrony i dziale penitencjarnym, nie pełnili funkcji publicznej i nie mieli związku z taką funkcją, w związku z czym udostępnienie określonych we wniosku informacji stanowiłoby naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję R. P. wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji wydanej w I instancji, oraz o zobowiązanie organu do podjęcia działań zgodnych z Konstytucją i ustawą o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącego każdy z funkcjonariuszy, których wniosek dotyczył, był funkcjonariuszem publicznym, a dokumenty których udostępnienia żąda skarżący zawierają informację publiczną i dotyczą sfery faktów. Powinny zostać mu zatem udostępnione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że nie ma racji skarżący, iż żądana informacja powinna zostać mu udostępniona. Jest to wprawdzie informacja publiczna, ale treść art. 5 ustawy powoduje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom określonym w ustawie o ochronie informacji niejawnych, oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także z uwagi na prywatność osoby fizycznej.

Tajemnicą ustawowo chronioną jest m. in. tajemnica danych osobowych określona w art. 51 Konstytucji. Natomiast zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ujawnienie informacji o osobach pełniących funkcje publiczne jest możliwe tylko w zakresie, w jakim informacja ma związek z pełnioną funkcją, ujawnienie informacji o innych osobach podlega ograniczeniom przewidzianym w ustawie o ochronie danych osobowych, oraz ze względu na ochronę prywatności. Osobą pełniącą funkcję publiczną według sądów administracyjnych i doktryny prawa jest ten, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem publicznym albo z zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym albo majątkiem Skarbu Państwa. Wniosek dotyczył danych osobowych funkcjonariuszy nie pełniących funkcji publicznych w tym okresie. Ograniczenie prawa do informacji dotyczących tych osób jest uzasadnione z uwagi na chronione ustawą prawo do prywatności tych osób.

W piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2017 r., sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu, podtrzymano zarzuty i wnioski skargi. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący miał prawo do uzyskania informacji, której mu odmówiono. Regułą jest bowiem prawo do informacji, a wyjątkiem jest ograniczenie tego prawa. Prawo do informacji jest prawem każdego, realizowanym na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Dyrektor Zakładu Karnego jako organ władzy publicznej jest podmiotem, zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu, a przepisy prawa mu na to zezwalają. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacja publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, ale związanego z nim w jakikolwiek sposób. Informację publiczna stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty z nimi związane, jak i te których używają do realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeśli nie pochodzą wprost od nich.

W ocenie pełnomocnika skarżącego nie ulega wątpliwości, że wskazani we wniosku funkcjonariusze Służby Więziennej są funkcjonariuszami publicznymi i w tym zakresie pełnią funkcje publiczne, dlatego wyłączenia wskazane w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej, ich nie dotyczą. Zgodnie z art. 115 § 17 pkt 7 Kodeksu karnego funkcjonariusz Służby Więziennej jest funkcjonariuszem publicznym i to bez względu na zajmowane stanowisko w jednostce penitencjarnej. Obowiązkiem organu zobowiązanego do udzielenia informacji jest udzielenie informacji o każdym kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub wykonuje powierzone mu przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskuje wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym, nawet jeśli nie wyraził on zgody na udzielenie takiej informacji.

Cechą wyróżniającą takie osoby jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. W rezultacie, jeżeli określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, czyli co najmniej w wąskim zakresie ma kompetencje decyzyjne w ramach instytucji publicznej, jest osobą pełniącą funkcje publiczne.

Status i zadania Służby Więziennej normuje ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. poz. 557 ze zm.) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zresztą status funkcjonariusza Służby Więziennej nie budzi wątpliwości, skoro Dyrektor Zakładu Karnego w G. udzielił skarżącemu informacji na temat obecności funkcjonariusza Służby Więziennej o nr [...] za okres od 1 [...] r.

Kwestie związane z czasem służby funkcjonariuszy Służby Więziennej normuje art. 120 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że czasem służby jest czas, w którym funkcjonariusz pozostaje w dyspozycji przełożonego w jednostce organizacyjnej lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania zadań służbowych, w tym również związanych z uczestnictwem w szkoleniu lub doskonaleniu zawodowym oraz odbywaniem podroży służbowych. Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w jednostce organizacyjnej prowadzi się listy obecności, roczne karty ewidencji obecności funkcjonariusza w służbie, ewidencję wyjść w godzinach służbowych oraz ewidencję przedłużonego czasu służby. Informacja o czasie pracy funkcjonariusza Służby Więziennej w zakładzie karnym nie korzysta z ochrony prywatności, bowiem osoby te nie są tam obecne w celach prywatnych, ale pełnią służbę państwową w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Informacja o czasie pracy funkcjonariusza Służby więziennej jest informacją publiczną, ponieważ jest związana z pełnieniem przez te osoby funkcji publicznych. Informacje których żąda skarżący dotyczą organizacji i funkcjonowania Służby Więziennej oraz trybu działania jej funkcjonariuszy, mają więc charakter publiczny.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2017 r. w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Jego zdaniem funkcjonariusze których wniosek dotyczył nie pełnili funkcji publicznej. Funkcjonariusz nr [...] pełnił służbę w dziale ochrony na stanowisku oddziałowego, a funkcjonariusz o nr [...] pełnił służbę jako [...] działu penitencjarnego, nie były to funkcje publiczne, gdyż do zakresu ich obowiązków nie należało wykonywanie zadań w sferze publicznej. Dlatego prawo do informacji publicznej w stosunku do nich może być ograniczone z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów uznać należało, że jest ona wadliwa i podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Okolicznością niesporną w sprawie jest, iż adresat wniosku inicjującego postępowanie, jako organ administracji publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764, zwanej dalej "u.i.d.p.". Nie budzi też sporu, że informacja będąca przedmiotem rozstrzygania organu, posiadała przymiot informacji publicznej, co również przyznał poprzez fakty dokonane sam organ.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy funkcjonariusz Służby Więziennej jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W świetle ww. przepisu, jeżeli informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może być ograniczony z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy. W takiej sytuacji organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odmawiając udostępnienia wnioskowanej informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej, bowiem funkcjonariusz Służby Więziennej jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu ww. przepisu i nie dotyczy go ograniczenie udostępnienia informacji publicznej związanej ze sprawowaną funkcją.

Powyższe wynika z treści art. 115 § 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137), który stanowi, że: "funkcjonariuszem publicznym jest: 1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 2) poseł, senator, radny, 2a) poseł do Parlamentu Europejskiego, 3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy, 4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych, 5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, 6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej, 7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej, 8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową, 9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe".

W przytoczonym przepisie wprost wskazano funkcjonariusza Służby Więziennej, jako osobę pełniącą funkcję publiczną. Nie ma zatem potrzeby dokonywania rozważań jaki jest zakres obowiązków funkcjonariusza i czy w ich ramach wykonuje wyłącznie czynności usługowe. Rozważania takie dotyczyć mogą osób wskazanych w przepisie art. 115 § 19 Kodeksu karnego, zgodnie z którym: "osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową".

Dodatkowo wskazać można, że nauka prawa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "osoby pełniącej funkcję publiczną". Zaznacza się w niej, że katalog z art. 115 § 13 Kodeksu karnego ma charakter jedynie podstawowy i niewyczerpujący. Zauważa się tam, że za osobę pełniącą funkcję publiczną należy uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Nie ma przy tymznaczenia, na jakiej podstawie prawnej osoba wykonuje funkcję publiczną (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej.Komentarz, W. 2012, s. 87; M. Bidziński, w M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, W. 2010, s. 73-74). W doktrynie zwrócono uwagę, że nawet osoby fizyczne niewchodzące w skład aparatu państwa w pewnych warunkach powinny być traktowane jako osoby pełniące funkcje publiczne (E. Olejniczak-Szałowska, Prawo do informacji publicznej a prawo do prywatności osób pełniących funkcje publiczne w świetle orzecznictwa, CASUS 2015, nr 3 (77), s. 17). Odnosi się to w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego np. do kontrahentów zawierających umowy z podmiotami publicznymi (wyroki NSA z dnia: 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14; 6 lutego 2015 r., I OSK 650/14; 4 lutego 2015 r., I OSK 531/14; 11 grudnia 2014 r., I OSK 213/14; wyrok SN z dnia 8 listopada 2012 r., I CSK 190/12; odmiennie jednostkowy wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., I OSK 2499/13), czy osób ubiegających się o miejsce w służbie publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2488/13, "Monitor Prawniczy" 2015, nr 5) – pozostają wszak one w związku materialnym, a nie formalnym z władzą publiczną, realizacją funkcji (zadań) publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1530/14, dostępny w Internecie).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że informacja dotycząca udostępnienia list obecności wskazanych we wniosku funkcjonariuszy za okres od dnia [...] r. należy do zakresu przedmiotowego u.d.i.p. i nie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej w trybie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Jak już wyżej wskazano funkcjonariusz Służby Więziennej jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 Kodeksu karnego, a zatem wnioskowana informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i pozostaje w związku z pełnioną przez tą osobą funkcją publiczną w ramach struktury organizacyjnej podmiotu realizującego nałożone na niego zadania publiczne. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, Służba Więzienna realizuje zadania w zakresie wykonywana tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności, natomiast zgodnie z art. 135 ust. 1 tej ustawy, w jednostce organizacyjnej prowadzi się listy obecności, roczne karty ewidencji obecności funkcjonariusza w służbie, ewidencję wyjść w godzinach służbowych oraz ewidencję przedłużonego czasu służby.

Podkreślenia wymaga, że skarżący nie domaga się ujawnienia prywatnych danych związanych z zatrudnieniem danego pracownika, czy jego sytuacją rodzinną, lecz informacji dotyczących pełnienia służby przez funkcjonariusza Służby Więziennej, czyli informacji związanych z wykonywaniem przez jednostkę zatrudniającą funkcjonariusza określonych przepisami prawa funkcji publicznych.

W ocenie Sądu, udostępnienie przez organ informacji tylko w odniesieniu do funkcjonariusza, któremu od 1 maja 2017 r. powierzono – w ocenie organu pełnienie funkcji publicznej- stanowi w istocie brak zrozumienia jaką w istocie funkcję pełnią funkcjonariusze Służby Więziennej oraz, że zasady i tryb pełnienia służby podlega kontroli społecznej w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zakres informacji, której udostepnienia domaga się skarżący nie stanowi niedozwolonej prawem ingerencji ani w zasady bezpieczeństwa pełnienia służby albowiem dotyczy okresu przeszłego, ani też w strefę życia prywatnego funkcjonariusza. Stwierdzenie takie obliguje Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji ze względu na naruszenie przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ww. ustawy w zw. § 2 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715 ze zm.).