Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 209/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 135r ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. A. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie o ukaranie karą dyscyplinarną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem nr [...] r. wydanym na podstawie art. 133 ust. 1 i art. 135 j ust. 1 pkt 3 oraz art. 134 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) Komendant Miejski Policji uznał st. asp. R. A. za winnego tego, że w dniu [...] r., będąc funkcjonariuszem Policji, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjął za pośrednictwem M. L. obietnicę bliżej nieokreślonej korzyści majątkowej bądź osobistej w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r.,Nr 108, poz. 908 ze zm.) polegające na zaniechaniu uniemożliwienia A. I. korzystania z pojazdu marki [...], którego stan techniczny zagrażał bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu po kolizji drogowej w dniu [...] r., tj. popełnienia czynu z art. [...] ustawy o Policji w zw. z art. [...] Kodeksu karnego.

Powyższe orzeczenie przesłano R. A. pocztą za zwrotnym poświadczeniem odbioru na adres zamieszkania. Przesyłka była podwójnie awizowana przez pocztę tj. w dniu 31 października 2011 r. i w dniu 8 listopada 2011 r., a następnie odesłano nieodebraną przesyłkę 16 listopada 2011 r. Mając na uwadze treść przepisów dotyczących doręczeń tj. art. 135p ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 131 § 1 kpk i art. 132 § 1 i § 2 kpk i art. 133 § 1 kpk w związku z art. 135k ust. 1 i art. 135 o ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji organ uznał, że doręczenie R. A. przedmiotowego orzeczenia nastąpiło z dniem 15 listopada 2011 r. Policjant miał prawo złożenia odwołania do dnia 22 listopada 2011 r. Po tej dacie orzeczenie stało się prawomocne.

W dniu 15 grudnia 2011 r. do Komendanta Miejskiego Policji wpłynęło pismo R. A., w którym wniósł "o weryfikację przewinienia dyscyplinarnego oraz wymierzonej kary z uwagi na wycofanie przez sąd rozpatrujący sprawę karną środków dowodowych w postaci podsłuchów telefonicznych".

W związku z powyższym pismem Komendant Miejski Policji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie dyscyplinarne przeciwko R. A. zakończone prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] r.

W toku tego postępowania organ I instancji uzyskał dodatkowe materiały, między innymi akt oskarżenia st. asp. R. A., postanowienie Sądu Rejonowego, którym uchylono środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia R. A., w czynnościach służbowych, protokół z rozprawy głównej Sądu Rejonowego w sprawie oskarżenia R. A. o czyn z art. [...]., wyrok tego Sądu z [...], sygn. akt [...]o uznaniu R. A. winnym popełnienia czynu z art. [...] ., apelacji z [...] r. od tego wyroku. Uzyskano również informację, iż apelacja pozostaje nadal nierozpoznana.

Orzeczeniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 135s ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji Komendant Miejski Policji

odmówił uchylenia orzeczenia nr [...] r. stwierdzając brak podstaw do uchylenia prawomocnego orzeczenia w przedmiocie kary dyscyplinarnej z uwagi na to, iż sąd w toku postępowania nie wycofał środków dowodowych w postaci podsłuchów, a apelacja obrońcy obwinionego pozostaje nadal nierozpoznana. Organ I instancji wskazał również, iż rozstrzygając o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wzięto pod uwagę nie tylko nagrania z prowadzonych rozmów telefonicznych, ale również inne dokumenty, zeznania i wyjaśnienia poszczególnych osób. Wykorzystanie nagrań z przeprowadzonych rozmów telefonicznych, w świetle zgromadzonego materiału, stanowi jedynie dodatkowe potwierdzenie zaistniałej sytuacji i nie jest głównym środkiem dowodowym.

R. A. zaskarżył powyższe orzeczenie, zarzucając Komendantowi Miejskiemu Policji nierzetelność i brak wszystkich dotyczących tej sprawy danych. Według skarżącego, Przewodniczący Karnego Sądu Rejonowego uznał podsłuchy telefoniczne za bezprawne i nie mogące służyć jako środki dowodowe. Ponadto nie został on skazany prawomocnym wyrokiem, a mimo to uznano, że należy go dyscyplinarnie zwolnić ze służby.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem Nr [...] r. na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1,

art. 135 s ust. 5 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. o odmowie uchylenia orzeczenia nr [....] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie

z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem właściwy przełożony jest uprawniony do oceny zachowania policjanta w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej bez względu na to, czy i ewentualnie jakie rozstrzygnięcia zapadały w postępowaniu karnym.

Zdaniem organu, argumenty oraz zarzuty R. A. zwarte w odwołaniu nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Na orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. R. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art.135s ust.1ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez nierzetelne i niewnikliwe przeprowadzenie czynności dowodowych w zakresie przyczyn stanowiących podstawę wznowienia, nie rozważnie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w tym nie przeprowadzenie własnych ustaleń w zakresie nielegalności dowodów w postaci podsłuchów telefonicznych dopuszczonych w postępowaniu sądowym, co skutkowało dokonaniem niewłaściwych ustaleń, które nie dały podstaw do uchylenia dotychczasowego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012r. sygn. akt II SA/Sz 426/12 uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji oraz stwierdził, iż zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził,

iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosił skarżący.

Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] r. wydane zostało w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji nr [...] r., którym uznano policjanta R. A. winnym popełnienia czynu z art. [...] ustawy o Policji w zw. z art. [...] i wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

W postępowaniu tym nie podlega merytorycznej ocenie Sądu prawomocne orzeczenie dyscyplinarne wydane w stosunku do skarżącego lecz jedynie postępowanie zainicjowane na jego wniosek w celu wzruszenia tego orzeczenia w ramach instytucji wznowienia uregulowanej w całości w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.).

Zgodnie z art. 135r ust. 1 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:

1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe;

2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego;

3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;

4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.

Istotne znaczenie dla sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma art. 135 s ust. 1 ustawy o Policji stanowiący, że po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie:

1) uchylające dotychczasowe orzeczenie i stwierdzające uniewinnienie ukaranego lub umorzenie postępowania dyscyplinarnego albo

2) zmieniające dotychczasowe orzeczenie i wymierzające inną karę dyscyplinarną, albo

3) odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia.

W świetle powyższych uregulowań można wyróżnić dwie fazy postępowania wznowieniowego, mianowicie, fazę wstępną zainicjowaną wnioskiem o wznowienie postępowania oraz fazę następującą po wydaniu przez organ formalnego postanowienia o wznowieniu tego postępowania. W pierwszej kolejności, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, organ winien ustalić, czy występują formalne podstawy do wznowienia tego postępowania, a więc czy podanie pochodzi od właściwego podmiotu, czy zostało złożone w ustawowym terminie i czy strona powołała się na ustawowe przesłanki wznowienia określone w art. 135r ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji. Pozytywny wynik tego badania daje podstawy do formalnego wszczęcia postępowania wznowieniowego. Po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ – w myśl art. 135 s ust. 1 ustawy o Policji – może przystąpić do merytorycznego badania przyczyn wznowienia postępowania dyscyplinarnego, a następnie, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje orzeczenie oparte na jednym z przepisów art. 135s ust. 1 ustawy o Policji.

Nadto Sąd wskazał, iż warunkiem wszczęcia postępowania na wniosek strony jest wniesienie tego wniosku z zachowaniem ustawowego terminu określonego,

w art. 135 r ust. 7 ustawy o Policji. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia, pomimo uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, stanowi – zdaniem Sądu - rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a więc i orzeczeń dyscyplinarnych. Uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania winno skutkować odmową wszczęcia tego postępowania, a w przypadku gdy organ wadliwie wszczął takie postępowanie to winno ono ulec umorzeniu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 920/11, LEX nr 965383).

W świetle powyższego stanu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał,

że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji naruszyły tryb postępowania wznowieniowego, gdyż - jak wynika z akt administracyjnych – R. A. w dniu

[...] r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji

z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym z dniem

[...] r. orzeczeniem dyscyplinarnym. W motywach wniosku skarżący powołał się na okoliczność odstąpienia przez Sąd od przeprowadzenia dowodu

z podsłuchów telefonicznych w sprawie karnej prowadzonej przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym.

We wniosku nie została wskazana w żaden sposób data dowiedzenia się przez wnioskującego o okolicznościach stanowiących – jak przyjął organ - przesłankę wznowieniową określoną w art. 135 r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Z kolei organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie. Nie zbadał przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu 30 dni od daty dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia. W tej sytuacji postanowienie o wszczęciu tego postępowania było co najmniej przedwczesne. Ta wada postępowania wstępnego mogła być i powinna być usunięta w drugim etapie wznowionego postępowania. W przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia w jego wyniku, że przedmiotowy wniosek nie został złożony w terminie, wadliwie wszczęte postępowanie należało umorzyć. Tymczasem, jak już wskazano powyżej, organ I instancji skupił się jedynie na ustaleniach, że wskazana we wniosku przyczyna wznowienia w rzeczywistości nie wystąpiła, a nie zbadał w ogóle,

czy zachodziły podstawy do wznowienia postępowania w sprawie orzeczenia dyscyplinarnego określone w art. 135 r. ust. 7 ustawy o Policji.

Niezależnie od nierozważanej kwestii zachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie wyjaśniono również we wstępnej fazie postępowania czy wskazana przez stronę przyczyna mieści się w ogóle

w katalogu przesłanek wznowienia określonych w art. 135r ust.1 pkt 1 – 4 ustawy

o Policji.W przypadku wniosku o wznowienie postępowania nie chodzi bowiem o jakikolwiek powód, który w przekonaniu wnioskodawcy, może rzutować na prawidłowość decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania jest bowiem możliwe wyłącznie wówczas, gdy strona powołuje się na ustawową podstawę wznowienia. Nieprecyzyjna treść wniosku o wznowienie obligowała organ I instancji do wezwania wnioskodawcy do jego uzupełnienie i wykazania, na którą z podstaw wymienionych w art.135r ust.1ustawy o Policji powołuje się, domagając się wznowienia postępowania. Dopiero ustalenie, że spełnione zostały warunki formalne dające podstawę do wznowienia postępowania mogło dojść do wydania postanowienia o jego wszczęciu i do przejścia do drugiej fazy postępowania w tym nadzwyczajnym trybie.

Wobec powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji wbrew ciążącym na nich obowiązkom naruszyły art. 135r ust.1 i 7 ustawy o Policji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie postępowania wznowieniowego, a więc zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi, zaś organ, rozpatrując sprawę ponownie, winien uwzględnić wskazane uchybienia.

Dodatkowo – w związku z podnoszonym przez skarżącego zarzutami

i argumentami Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 132 ustawy o Policji, policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną niezależnie od odpowiedzialności karnej. Dlatego też ostateczny wynik tego postępowania nie jest zależny od wyniku postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z kodeksu karnego. Tak samo uchylenie zastosowanego na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego w toku postępowania karnego środka zapobiegawczego pozostaje bez wpływu na legalność zastosowanego w stosunku do policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym toczącym się o ten sam czyn, będący jednak przewinieniem dyscyplinarnym, zawieszenia w czynnościach służbowych. Zawieszenie to dokonywane jest na podstawie ustawy o Policji i jest odrębnym instrumentem prawnym od orzekanego na podstawie przepisów prawa karnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Miejski Policji wezwał R. A. do uzupełnienia wniosku z [...] r. i sprecyzowania podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego w kontekście unormowań zawartych

w art. 135r ust. 1 ustawy o Policji, a także do podania, kiedy i w jakich okolicznościach uzyskał on wiedzę o zanegowaniu przez Sąd karny legalności środków dowodowych w postaci zapisów podsłuchów telefonicznych.

Pismem z [...] r. R. A. wskazał, iż jego wniosek z [...] r. został sporządzony w oparciu o art. 135r ust. 1 i 7 ustawy o Policji. Natomiast informacje o nielegalności podsłuchów otrzymał "w nieustalonym terminie" od swojego obrońcy, który zwrócił się z zapytaniem do sądu, czy prokurator występował o zgodę na wykorzystanie nagrań.

W toku postępowania organ pierwszej instancji uzyskał m.in.:

- poświadczenie odbioru przez pełnomocnika skarżącego w dniu [...] r. wyroku wraz z uzasadnieniem,

- zawiadomienia o przyjęciu apelacji i przekazaniu akt do Sądu Okręgowego

, odebrane przez R. A. 23.09.2011r. i jego pełnomocnika 26.09.2011r.;

- protokół wydania wyroku, z którego wynika, iż Sąd Okręgowy postanowił wznowić przewód sądowy w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych przeprowadzenia dowodu w sprawie z podsłuchów rozmów telefonicznych.

Orzeczeniem nr [...] r. Komendant Miejski Policji powołując się na wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 426/12 z dnia 06.06.2012r. oraz poczynione w trakcie badania przesłanek wznowienia ustalenie, iż obwiniony składając ww. wniosek uchybił 30-dniowemu terminowi, o którym mowa w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji, umorzył postępowanie wznowione na podstawie art. 135r ustawy o Policji na wniosek R. A..

Od wyżej wskazanego orzeczenia R. A. pismem z [...] r. oraz jego pełnomocnik - adwokat P. W. pismem z [...] r. wnieśli odwołanie, wskazując na błędy organu w ustaleniach co do czasu, w jakim zainteresowany był uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.

Po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem Nr [....]r. wydanym na podstawie art.133 ust. 8 pkt 1, art. 135s ust. 5 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia1990r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687, Nr 217, poz. 1280 i Nr 230, poz. 1371, z późn. zm.), utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. o umorzeniu wznowionego postępowania dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki Policji

wskazał, iż zgodnie z art.135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego. Podniesiona przez R. A. w piśmie z [..] r. kwestia niezalegalizowania dowodów pochodzących z kontroli operacyjnej w toku postępowania karnego stanowi okoliczność nieznaną podczas orzekania przez przełożonego dyscyplinarnego w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji, zatem jego pismo z [...] r. należało uznać za wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Badając, czy wniosek w tym zakresie został złożony w terminie wskazanym w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji organ stwierdził, iż wyrok Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi R. A. - adwokatowi P. W. dnia [..] r. Zatem od tego właśnie momentu oskarżony mógł zapoznać się ze stanowiskiem sądu, w tym z przesłankami merytorycznymi i formalnoprawnymi, uwzględnionymi w procesie wyrokowania. Z wyroku wynikało ponad wszelką wątpliwość, iż sąd oparł się m.in. na dowodach z podsłuchów. R. A. był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który z pewnością znał treść art. [...] Kodeksu postępowania karnego, odnoszących się do wskazanego wyżej zagadnienia, na co powołał się zresztą w trakcie rozprawy apelacyjnej w dniu [...] r. Do dnia złożenia apelacji, tj. [...] r. adwokat wraz ze swoim klientem dokonywali ustaleń w zakresie zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji. W związku z powyższym za datę graniczną, stanowiącą podstawę do obliczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego przyjęto 5 września 2011r.

Ponadto w toku postępowania odwoławczego pismem z [...] r. zwrócono się do pełnomocnika R. A. o nadesłanie kopii złożonego do sądu zapytania dotyczącego wystąpienia prokuratury o zgodę na wykorzystanie nagrań uzyskanych w toku kontroli operacyjnej, bądź wyjaśnienie tej kwestii wobec przywołania wskazanej okoliczności w piśmie z dnia [...] r. W odpowiedzi z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wskazał pismo Prokuratury Apelacyjnej (sygn. akt [...]) do Sądu Okręgowego, informujące o braku tzw. zgody następczej do wykorzystania materiałów pochodzących z kontroli operacyjnej i utrwalania treści rozmów telefonicznych w sprawie o kryptonimie [...] w stosunku do R. A., które było załączone do akt w toku przedmiotowego postępowania przez organ pierwszej instancji. Nie wskazano przy tym nowych okoliczności i dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę przesłanek warunkujących wznowienie postępowania dyscyplinarnego w związku z wnioskiem R. A. z dnia [...] r., a w szczególności na terminowość złożenia tego wniosku.

Zdaniem organu odwoławczego na uwagę zasługuje również to, że R. A. wystosował wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w związku z otrzymaniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego wykonania orzeczenia o wydaleniu go ze służby. Jak ustalono, w dniu [...] r. R. A. otrzymał pismo z [...] r. informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wykonania kary wydalenia ze służby, prawomocnie orzeczonej przez Komendanta Miejskiego Policji w dniu [...] r.

W ocenie organu odwoławczego pismo R. A. z [...] r., stanowiło

w istocie próbę odwołania się od orzeczenia nr [...] r. Zdaniem organu obwiniony starał się wprowadzić w błąd organ pierwszej instancji, który wydał prawomocne orzeczenie o ukaraniu go karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, co do kwestii podsłuchów telefonicznych. We wniosku z [...] r. stwierdził on bowiem, że sąd rozpatrujący sprawę "wycofał" środki dowodowe w postaci podsłuchów telefonicznych, podczas gdy dopiero [...] r. wznowiono przewód sądowy w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych przeprowadzenia dowodu z podsłuchów rozmów telefonicznych.

Dopiero w trakcie rozprawy apelacyjnej w dniu [...] r. obrońca oskarżonego, oprócz poparcia wniosków zawartych w apelacji, podniósł zarzut obrazy art. [...] Kodeksu postępowania karnego. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku sygn. akt [...] . wskazał, że kwestie dotyczące legalności przeprowadzonej kontroli operacyjnej, polegającej na utrwalaniu rozmów telefonicznych i w konsekwencji możliwości ich procesowego wykorzystania w postępowaniu karnym zostały poddane przez skarżącego pod rozwagę sądu odwoławczego dopiero podczas rozprawy apelacyjnej.

Ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie nie były sygnalizowane ani przez oskarżonego, ani przez jego obrońcę, który nie podniósł tego problemu nawet

w apelacji, zwracając na nie uwagę sądu dopiero podczas rozprawy odwoławczej, choć postanowienie Sądu Najwyższego sygn. akt [...] dotyczące następczej zgody sądu na przeprowadzenie kontroli operacyjnej, na które powołał się w wyżej wskazanym wyroku Sąd Okręgowy zapadło w dniu [...] r.

Adwokat, reprezentujący byłego policjanta, jako profesjonalny obrońca zapewne znał jego treść, bądź też mógł się z nią zapoznać, niezależnie od regulacji Kodeksu postępowania karnego. Wobec powyższego wynikająca z odwołania datowanego [...] r. wersja R. A., iż dopiero na kilka dni przed złożeniem wniosku

o wznowienie postępowania otrzymał on informacje uzasadniające wdrożenie nadzwyczajnego trybu wzruszenia prawomocnego orzeczenia nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności należy przypomnieć, iż w odwołaniu stwierdził on

cyt.: "...nie pamiętam dokładnie daty pozyskania wiedzy na temat nielegalności podsłuchów, ale było to kilka dni przed wniesieniem wniosku z grudnia 2011 r. do Pana Komendanta Miejskiego Policji o weryfikację przewinienia dyscyplinarnego oraz wymierzonej kary. Była to informacja słowna, natomiast pisemnie otrzymałem ją wraz z uzasadnieniem wyroku II instancji po zakończonej apelacji." Tymczasem we wniosku z [...]r. R. A. prosił cyt.: "...o weryfikację, przewinienia dyscyplinarnego oraz wymierzonej [...] kary z uwagi na wycofanie przez Sąd rozpatrujący sprawę środków dowodowych w postaci podsłuchów telefonicznych.". Mając na uwadze fakt, iż rozprawa apelacyjna miała miejsce dopiero [...] r. - bez wątpienia wiedza zainteresowanego co do możliwości kwestionowania nagrań rozmów telefonicznych pochodziła od jego obrońcy, a jedynym impulsem do złożenia wniosku o "weryfikację orzeczenia dyscyplinarnego" była informacja o wszczęciu postępowania mającego na celu wykonanie orzeczonej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. za prawidłowe stwierdzając, iż za datę powzięcia przez obwinionego informacji mającej stanowić podstawę do wznowienia postępowania uznać należy dzień [..] r., tj. dzień otrzymania wyroku sądu pierwszej instancji z uzasadnieniem, zatem 30-dniowy okres, w którym istniała możliwość złożenia przedmiotowego wniosku należy liczyć od [...] r. Tymczasem data nadania przez R. A. wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego (tj. [...] r.) przekracza ten termin.

Organ II instancji nie podziela poglądu pełnomocnika skarżącego, jakoby podstawa wznowienia ujawniła się dopiero w dniu ogłoszenia wyroku drugiej instancji, wobec czego nie przekroczono 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postępowanie dyscyplinarne jest bowiem postępowaniem autonomicznym i niezależnym od postępowania karnego, a jego tok uregulowano

w rozdziale 10 ustawy o Policji. Artykuł [...] ustawy o Policji stanowi, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Ponadto zgodnie z art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, jeżeli czyn stanowiący przedmiot postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego, przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub w części. Jednakże oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonuje przełożony dyscyplinarny ustalając, czy doszło do naruszenia dyscypliny służbowej. Zatem wszelkie wątpliwości co do materiału dowodowego winny być ujawniane w toku postępowania dyscyplinarnego, a po jego zakończeniu

w odpowiednich terminach procesowych, zgodnie z przepisami ustawy o Policji. Niesłuszne jest zatem stanowisko pełnomocnika R. A., iż przesłanka wznowienia postępowania dyscyplinarnego ujawniła się dopiero w dniu ogłoszenia wyroku sądu drugiej instancji, bowiem o nieprawidłowościach co do sposobu procesowego zabezpieczenia dowodów z podsłuchów obwiniony wiedział już wcześniej.

Organ odwoławczy zauważa nadto, iż wniosek zawarty w odwołaniu R. A. z dnia [...] r. o "ponowne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego,

w którym zostanie uwzględniony [...] wniosek złożony w grudniu 2011 r., uzupełniony wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział Karny Odwoławczy z dnia

[...] sygn. akt [...] nie może zostać rozpoznany z uwagi na zakaz dwukrotnego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie.

W świetle powyższego orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji

z [...] r. o umorzeniu postępowania wznowionego na podstawie

art. 135r ustawy o Policji na wniosek byłego policjanta jest – zdaniem organu odwoławczego – prawidłowe, wobec czego organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu

w mocy wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji rozstrzygnięcia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. A. zaskarżył je skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 135r ust. 7 ustawy z dnia

6 kwietnia 1990r. o Policji poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż 30-dniowy termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym obwiniony mógł się dowiedzieć od swego obrońcy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, podczas gdy w/w przepis wyraźnie nakazuje liczyć 30-dniowy termin, od dnia w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, co skutkowało błędnym uznaniem, iż uchybił on

30-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Skarżący podnosi, iż nie był informowany przez swego obrońcę

adw. P. W. o fakcie otrzymania wyroku Sądu w sprawie [...] wraz z uzasadnieniem, w dniu [...] r. a tym samym nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią.

Dlatego jego twierdzenia, iż dokładnie nie pamięta, kiedy dowiedział się o podstawie do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, ale było to najprawdopodobniej maksymalnie 10 dni przed złożeniem wniosku, są jak najbardziej prawdziwe i zgodne

z rzeczywistością, zatem dochował on ustawowego 30-dniowego terminu na złożeniu wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.

Organ nie udowodnił zaś, iż skarżący rzeczywiście zapoznał się z treścią wyroku i jego uzasadnieniem już w dniu 5 września 2011 r., i że od tej daty należy liczyć bieg 30-dniowego terminu na złożenie wniosku.

Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł

o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone we zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012r. poz. 270 dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu prawa oraz trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi, skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak również gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania(art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Dodać należy, iż zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Zaskarżone orzeczenie jak i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. o umorzeniu wznowionego postępowania dyscyplinarnego wydane zostały w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez te organy - wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 426/12 uchylającego wcześniejsze orzeczenia tych organów polegające na odmowie uchylenia orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] o dyscyplinarnym wydaleniu skarżącego ze służby w Policji, podjęte w wyniku wznowienia postępowania dyscyplinarnego w związku z wnioskiem R. A. z dnia [...] r., który wpłynął do organu dnia [...] r.

W powyższym wyroku Sąd, przytaczając stosowne przepisy ustawy o Policji, wskazał ustawowe uwarunkowania postępowania wznowieniowego w sprawach dyscyplinarnych policjantów i orzekania w tym postępowaniu. Ocena i stanowisko Sądu w tym przedmiocie zostały wyżej w niezbędnym zakresie przytoczone.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd zobowiązany jest więc skontrolować i ocenić czy organy, ponownie rozpoznając sprawę, zastosowały się do wskazań Sądu.

Zaskarżonym orzeczeniem Komendant Wojewódzki Policji, utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji o umorzeniu wznowionego postanowieniem tego organu z dnia [...] r. postępowania dyscyplinarnego.

Jak wynika z uzasadnienia, podstawą wydanego orzeczenia było przyjęcie przez organ, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, w związku z czym, zgodnie ze wskazaniem Sądu zawartym w ww. wyroku, należy je umorzyć. Stanowisko swe organy obu instancji oparły na stwierdzeniu, że skarżący nie wykazał, iż wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania złożył w terminie 30 dni od dnia, w którym dowiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dyscyplinarnego, przyjmując, że okolicznością tą jest fakt zakwestionowania w postępowaniu karnym, które toczyło się przeciwko skarżącemu, środków dowodowych, w oparciu o które ustalono istotne w sprawie okoliczności wskazujące na przewinienie dyscyplinarne. Mając na uwadze treść art. 135 ust. 7 ustawy o Policji organ ustalił, iż za datę, w której skarżący uzyskał wiadomość

o podstawie zakwestionowania niesankcjonowanych – jak się okazało – podsłuchów telefonicznych, skarżący dowiedział się w dniu, w którym jego obrońca otrzymał uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...]r.

Stanowisko to budzi wątpliwości, ale nie ma ono wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżący nie wskazał ściśle daty uzyskania wiadomości na temat okoliczności, na które się powołuje.

W tej sytuacji - zdaniem Sądu - stanowisko organu, iż skarżący nie wykazał

w jakim dniu dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowanie dyscyplinarnego, w wyniku którego wydalony został ze służby w Policji, w okolicznościach sprawy jest - co do zasady - słuszne, choć w istocie niepełne.

W świetle wszystkich wykazanych w sprawie okoliczności stwierdzić bowiem należy, iż skarżący w swym wniosku z dnia 13 grudnia 2011r. w ogóle nie wykazał przesłanki wznowieniowej wskazanej w art. 135r ust.1 pkt 1 ustawy o Policji (jak też pozostałych).

Należy przypomnieć, że we wniosku z dnia 13 grudnia 2011 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji cyt. "o weryfikację przewinienia dyscyplinarnego oraz wymierzonej kary z uwagi na wycofanie przez sąd rozpatrujący sprawę karną środków dowodowych w postaci podsłuchów telefonicznych".

Skarżący nie określił powyższego pisma jako wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, choć w sytuacji prawomocności wydanego już orzeczenia o wydaleniu go ze służby, "weryfikacja" tego orzeczenia mogła być dokonana w zasadzie tylko w trybie wznowienia postępowania uregulowanego

w art. 135r ust.1 ustawy o Policji. Wydając postanowienie z dnia [...] r.

o wznowieniu postępowanie dyscyplinarnego wobec skarżącego w związku

z jego wnioskiem z dnia [...] r., organ działał nieco "na wyrost", nie uzyskawszy w tym zakresie jednoznacznego stanowiska skarżącego. Przyjęta jednak przez organ koncepcja, iż skarżący powołuje się na przesłankę z pkt 1 art. 135 ust. 1 ustawy o Policji, tj., że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe, nie została przez skarżącego ani jego pełnomocnika zakwestionowana. Dlatego w postępowaniu tym (tj. postępowaniu wznowieniowym) istotne było wykazanie przez skarżącego jako wnioskodawcę postępowania wznowieniowego, iż:

1. dowody, na których oparł się organ wydający orzeczenie o wydaleniu go ze służby okazały się fałszywe, przy czym fałszywość materialna tych dowodów również musi być udowodniona,

2. wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego złożył w terminie 30 dni, od dnia, w którym dowiedział się o fałszywości dowodów, w oparciu o które zostało wydane prawomocne orzeczenie.

Tymczasem – jak to wynika z całokształtu sprawy – skarżący wniosek swój

o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oparł na uzyskanej od swojego obrońcy

w postępowaniu karnym informacji, iż w postępowaniu tym istnieje możliwość podważenia dowodów z podsłuchów operacyjnych, które nie zostały zalegalizowane.

Okoliczność ta nie powinna być uznana za przesłankę wskazaną w pkt 1

art. 135r ust. 1 ustawy o Policji. W tym czasie bowiem nawet w terminie 30 dni przed dniem 13 grudnia 2011 r. Sąd "nie wycofał" tych dowodów. Przeciwnie, został wydany wobec skarżącego wyrok skazujący w sprawie [...] Sądu Rejonowego (doręczony jego obrońcy dnia [...] r.). Wyrok ten, ani data jego doręczenia obrońcy skarżącego, nie mógł więc mieć żadnego znaczenia dla ustalenia podstaw wznowienia postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego, choć trzeba się zgodzić z oceną organu, iż argumenty, które przytacza na uzasadnienie swego wniosku musiały być mu znane najpóźniej w dniu wydania ww. wyroku. Wtedy bowiem Sąd wskazał na jakich dowodach oparł swe rozstrzygnięcie.

Stąd – z przyczyn formalnych – organ mógł przyjąć, iż datą uzyskania przez skarżącego wiadomości mogących – w jego ocenie – stanowić podstawę wznowienia, należy liczyć od dnia [...] r. tzn. od momentu uzyskania przez skarżącego wiadomości, w oparciu o jakie dowody, sąd karny uznał jego winę. Odrębną kwestią jest wykazanie fałszywości tych dowodów oraz tego, że te same dowody stanowiły podstawę wydania orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu skarżącego ze służby w Policji.

Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] r., w którym podnoszone przez obrońcę skarżącego zarzuty wobec dowodów z podsłuchów zostały przez ten sąd uwzględnione, nie ma zatem dla tej kwestii tj. oceny zasadności wydania w dniu

[...] r. postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego, żadnego znaczenia. Słusznie też organ uznał, że za datę uzyskania przez skarżącego wiadomości o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia postępowania dyscyplinarnego, nie może być przyjęta nie określona bliżej (kilka dni przed złożeniem wniosku) data uzyskania informacji od obrońcy, o możliwości zakwestionowania tych dowodów w postępowaniu karnym. W tym czasie bowiem dowody te nie zostały zakwestionowane, a przeciwnie – stanowiły podstawę nieprawomocnego skazania.

Jak już wyjaśnił Sąd we wskazanym wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. w sprawie II SA/Sz 426/112, wznowienie postępowania dyscyplinarnego nastąpić może jedynie w ściśle określonej ustawą sytuacji i przy ściśle określonych warunkach, wskazanych w przepisie art. 135r ustawy o Policji.

Wskazywane przez skarżącego okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania dyscyplinarnego, odwołujące się do dowodów stanowiących podstawę postępowania karnego, organ zinterpretował jako przesłankę z art. 135r ust.1 pkt 1, stanowiącego, iż postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocny orzeczeniem wznawia się jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne w sprawie okoliczności okazały się fałszywe, co nie zostało przez skarżącego, jak też jego pełnomocnika, działającego w postępowaniu dyscyplinarnym, zakwestionowane.

W niniejszej sprawie okoliczność ta, tj. fałszywość dowodów w oparciu, o które

w postępowaniu dyscyplinarnym ustalono istotne w sprawie okoliczności oraz wydano orzeczenie, nie została jednak przez skarżącego (wnioskodawcę o wznowienie postępowania) wykazana.

Czym innym jest bowiem fałszywość dowodów wykorzystanych przez organ

w postępowaniu dyscyplinarnym, a czym innym zakwestionowanie legalności zebrania dowodów wykorzystywanych w postępowaniu karno-sądowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. zwrócił uwagą na autonomiczność obu tych postępowań. W postępowaniu dyscyplinarnym organ dyscyplinarny zgodnie z przysługującymi mu uprawnieniami oraz wynikającymi

z przepisów prawa obowiązkami czynił własne ustalenia w oparciu o dowody, którymi dysponował. Należą do nich – jak wynika z akt sprawy – w szczególności zeznania świadków. Skarżący nie wykazał, iż okazały się one fałszywe.

Fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności, musi być wykazana we właściwym trybie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W tym stanie rzeczy stanowisko organów, iż wznowienie postępowania dyscyplinarnego postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. nie było uzasadnione, uznać należy za prawidłowe i zgodne

ze wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd wskazał wówczas, iż jeżeli w toku wznowionego postępowania okaże się, iż zostało ono wznowione bezpodstawnie – należy je umorzyć.

Ze względu na wiążący - z mocy art. 153 P.p.s.a. – charakter wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 426/12 stanowiska wydane przez organ orzeczenie o umorzeniu wznowionego postępowania dyscyplinarnego uznać należy za odpowiadające prawu.

Natomiast skarga na powyższą decyzję okazała się nieuzasadniona wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Jednakże w związku z zawartym w zaskarżonym orzeczeniu stwierdzeniem,

o zakazie dwukrotnego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie, sprecyzować należy, iż nie ma przeszkód do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego opartego na innych podstawach faktycznych i prawnych, które się ujawnią później, oczywiście przy zachowaniu wszystkich uwarunkowań, wymaganych przez przepisy regulujące wznowienie postępowania, w tym przypadku art. 135r ustawy o Policji.