Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 412/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 79a § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15zzr ust. 1, art. 15zzzzzn2, art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 1-3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 870/20 w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA) wyrokiem z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 870/20, po rozpoznaniu skargi P. Ł. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS lub organ) z [...] października 2020 r. w przedmiocie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ZUS z [...] września 2020 r.

WSA w motywach wyroku wskazał, że skarżący wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r., zwrócił się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres marzec-maj 2020 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa covidowa).

ZUS decyzją z [...] września 2020 r. – wydaną na podstawie na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy covidowej w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: usus) – odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanego zwolnienia.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, ZUS przywołał brzmienie art. 31zo ust. 1 ustawy covidowej, stanowiącego o prawie płatnika składek do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności składkowych, wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych, oraz wyjaśnił, że jednym z warunków do otrzymania wsparcia w formie zwolnienia z opłacania składek było złożenie przez płatnika dokumentów rozliczeniowych nie później niż do [...] czerwca 2020 r. ZUS wskazał, że skarżący złożył deklaracje DRA za [...]/2020, [...]/2020 i [...]/2020, ale [...] lipca 2020 r. W związku z tym, nie przysługuje prawo do wnioskowanego zwolnienia.

Decyzją z [...] października 2020 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2020 r. Uzasadniając decyzję, organ podniósł, że skarżący – jako płatnik składek – zgłosił osobę ubezpieczoną, za którą winny być składane deklaracje rozliczeniowe. Strona złożyła deklaracje ZUS DRA za marzec, kwiecień i maj 2020 r. [...] lipca 2020 r., tj. po upływie terminu bezwzględnego, wyznaczonego ustawą do 30 czerwca 2020 r. Brak deklaracji rozliczeniowych uniemożliwił dokonanie zawnioskowanego przez stronę zwolnienia z opłacenia składek na zasadach, o których mowa w ustawie covidowej.

Zaskarżonym wyrokiem WSA uwzględnił skargę na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu wyroku WSA zacytował art. 31zo ust. 1 i art. 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej i wskazał, że z ich treści wynika, że przedsiębiorcy przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek za okres od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r., jeżeli łącznie zostaną przez niego spełnione następujące warunki: 1) został zgłoszony jako płatnik w zakreślonym ustawą terminie, 2) zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, 3) przesłał deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Przy czym WSA podkreślił, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: kpa) oraz art. 123 usus mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące m.in., że organy winny: stać na straży praworządności (art. 7), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1).

WSA dostrzegł w postępowaniu organu istotne naruszenie art. 9 kpa, ponieważ w następstwie złożenia wniosku z [...] kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 kpa, organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, organ powinien był – w rozsądnym terminie – udzielić skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Od momentu złożenia wniosku przez skarżącego ([...] kwietnia) do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (30 czerwca) minęło dwa i pół miesiąca. Mimo upływu tak długiego czasu, ZUS nie udzielił stronie przed 30 czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących dokumentów rozliczeniowych. Potem zaś wydał decyzję odmowną. Przy czym WSA zwrócił uwagę, że skarżący występował bez profesjonalnego pełnomocnika, ani innego fachowego wsparcia. Natomiast norma postępowania zawarta w art. 9 kpa zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa.

WSA podkreślił, że przyczyną nieterminowego złożenia dokumentów rozliczeniowych nie było niedopatrzenie czy zła wola strony, lecz chaos informacyjny i brak możliwości zweryfikowania informacji co do obowiązujących wymogów formalnych, jakie należy spełnić by uzyskać przedmiotowe zwolnienie (w tym też brak kontaktu z Zakładem oraz brak możliwości dotarcia do rzetelnej i jednoznacznej informacji na stronach Zakładu), a brakujące deklaracje rozliczeniowe złożył jak tylko okazało się, że są niezbędne, czyli [...] lipca 2020 r. Skarżący zastrzegł przy tym, że deklaracje nie uległy zmianie od stycznia 2020 r. Organ tych twierdzeń skarżącego nie kwestionuje, ani też nie wskazuje na jakiekolwiek błędy czy braki w złożonej dokumentacji rozliczeniowej, ani inne uchybienia w działaniu skarżącego.

WSA uznał nadto, że w sprawie naruszono też art. 10 § 1 kpa, ponieważ przed wydaniem decyzji odmownej nie umożliwiono stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., wówczas strona miałaby szansę dotrzymać terminu i złożyć wymaganą dokumentację. Organ powinien był o to zadbać, skoro wniosek wpłynął do ZUS już [...] kwietnia 2020 r. Doszło tym samym do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 kpa, zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 kpa.

W tym stanie sprawy WSA, stwierdzając naruszenie norm postępowania zawartych w art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), uchylił decyzje obu instancji.

Organ skargą kasacyjną zaskarżył wyrok WSA w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy –art. 174 pkt 2 ppsa, w szczególności:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 kpa, poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji ZUS, pomimo braku podstaw do stwierdzenia uchybień ww. przepisom;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 6 kpa, poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji ZUS pomimo, że podejmowane w niniejszej sprawie przez organ czynności procesowe i w efekcie odmowa dokonania wnioskowanego zwolnienia z opłacenia składek na skutek niezłożenia przez stronę deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r. znajdowały swoje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej w zw. z art. 180 § 1 i 2 kpa, poprzez niezasadne uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji ZUS przy materialnoprawnym braku podstaw do dokonania zawnioskowanego zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. z uwagi na niezłożenie przez stronę deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r., tj. terminie określonym ww. przepisami prawa;

d) art. 151 ppsa w zw. z art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej, poprzez nie oddalenie skargi w okolicznościach braku podstaw do zawnioskowanego zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. wobec niezłożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r.;

2. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej, poprzez błędną wykładnię i wskazanie podstaw do uchylenia decyzji ZUS w sytuacji niespełnienia przez stronę przesłanki dotyczącej złożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r.

W oparciu o powyższe ZUS wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 powołanego przepisu.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił WSA – w oparciu o art. 174 pkt 2 ppsa – naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 6, art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa w zw. z art. 31zo ust. 1 i art. 3q ust. 1-3 ustawy covidowej) poprzez uchylenie decyzji ZUS, mimo braku uchybień wobec wymienionych przepisów kpa oraz braku materialnoprawnych podstaw do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (pkt 1 lit. a-d petitum skargi kasacyjnej). W punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej – w oparciu o art. 174 pkt 1 ppsa – zarzucił naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej, poprzez błędną wykładnię i oddalenie skargi, w sytuacji niespełnienia przez stronę przesłanki dotyczącej złożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wskazane zarzuty, w zaistniałych okolicznościach stanu faktycznego sprawy i przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, nie są zasadne. WSA zasadnie bowiem wyeliminował z obrotu prawnego decyzje ZUS obu instancji. Przy czym WSA rozstrzygając sprawę miał na uwadze stanowisko organu, że skarżący nie złożył w ustawowym terminie dokumentów rozliczeniowych (deklaracji ZUS DRA), tj. do 30 czerwca 2020 r. lecz uczynił to [...] lipca 2020 r.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy covidowej – na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres (...).

W myśl zaś art. 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej: za marzec, kwiecień i maj 2020 r. (...) płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 1); Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (ust. 2); warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. (...) chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 3).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko WSA, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 9 kpa, którym to przepisem prawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie zgadza się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanym w wyrokach z 7 października 2021 r. sygn. akt I GSK 471/21, I GSK 498/21 oraz I GSK 499/21 (dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) i przedstawionym tam orzecznictwem w zakresie rozumienia i stosowania art. 9 kpa. Z którego wynika, że obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego (p. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1686/20, LEX nr 3119215). W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast oczekiwanie organu na odnośne wnioski stron i nieudzielenie takich informacji, wyjaśnień i wskazówek z powodu braku wniosku, narusza art. 9 kpa, co należy traktować jako wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym (p. wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 790/18, LEX nr 2677975). Przepis art. 9 kpa, statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony, i to niezależnie od tego czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Obowiązek ten obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi naruszenie prawa, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach (p. wyrok NSA z 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 6/06, LEX nr 293175).

Niewątpliwie zatem w świetle powyższego stwierdzić należy, że na organie spoczywał obowiązek poinformowania skarżącego o obowiązku złożenia deklaracji w terminie do 30 czerwca 2020 r., gdyż złożenie tej deklaracji jako warunek materialnoprawny stanowiło nieodzowną przesłankę do uzyskania zwolnienia w opłacaniu należności z tytułu składek.

Tak więc – jak prawidłowo wskazał WSA – w następstwie złożenia wniosku [...] kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 kpa, organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 kpa, organ powinien był – w rozsądnym terminie – udzielić skarżącemu należytego oraz wyczerpującego wyjaśnienia m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Od momentu złożenia wniosku przez skarżącego ([...] kwietnia 2020 r.) do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (30 czerwca 2020 r.) minęło dwa i pół miesiąca. Mimo upływu tak długiego czasu, ZUS nie udzielił skarżącemu przed 30 czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia jego wniosku jest złożenie brakujących dokumentów rozliczeniowych (deklaracji). Potem zaś wydał decyzję odmowną. Tym samym doszło do naruszenia art. 9 kpa i to w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zasadnie też WSA w okolicznościach faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu naruszenia art. 9 kpa, powołał jako naruszony art. 79a § 1 kpa, stwierdzając, że zgodnie z jego treścią w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Powyższe rozumienie zasad postępowania administracyjnego, w sprawach dotyczących postępowań "covidowych", wzmacnia treść art. 15zzr ust. 1 ustawy covidowej, z którego to wynika, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem (pkt 1), do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (pkt 2), przedawnienia (pkt 3), których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie (pkt 4), zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony (pkt 5), do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju (pkt 6) - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast z art. 15zrr ust. 5 ustawy covidowej czynności dokonane w celu wykonania uprawnienia lub obowiązku w okresie wstrzymania rozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminów, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

Analiza treści art. 15zzr ust. 1 ustawy covidowej, a w szczególności wszystkich przypadków zawieszenia biegu terminów, wskazanych w pkt 1-2 i pkt 4-6, prowadzi do wniosku, że zawieszenia te zostały wprowadzone z myślą o zabezpieczeniu interesów stron, a więc na ich korzyść. Zatem celem tych regulacji jest ochrona podmiotów wchodzących w relacje z organami, w relacje o charakterze publicznoprawnym, w tym relacje materialnoprawne w zakresie terminów z tych stosunków wynikających. Skoro zatem ze względu na epidemię ochrona zdrowia obywateli jest priorytetem i w tym celu wprowadzane są różnego rodzaju ograniczenia i obostrzenia, a celem prawodawcy było ustanowienie regulacji zapewniających skuteczną ochronę, to nie można tych przepisów interpretować w sposób zawężający. Winny one zatem znaleźć zastosowanie w zakresie terminów prawa materialnego, w tym terminów do składania deklaracji rozliczających należności z tytułu składek.

Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej dotyczącymi naruszenia art. 6, art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a kpa, a także art. 31zo ust. 1 oraz 31zq ust. 1-3 ustawy covidowej. Zarzuty te w zaistniałych okolicznościach sprawy należało uznać za nieusprawiedliwione.

Końcowa, niejako na marginesie powyższych rozważań, wypada zauważyć, że 16 grudnia 2020 r. został wprowadzony do ustawy covidowej art. 15zzzzzn2, zgodnie z którym "1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.", który organ powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, jeśli stan sprawy będzie tego wymagał.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.