Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 271/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 13 pkt 11), art. 43 ust. 1 pkt 11)
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. S. M.w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego oraz na podstawie zebranego materiału dowodowego Naczelnik Kujawsko – Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] listopada 2010r. określił M. Spółdzielni Mieszkaniowej w T. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące [...] i [...] 2010r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż spłata przez członków Spółdzielni w ramach comiesięcznych opłat czynszowych kredytu pozyskanego z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego stanowi opłatę na poczet obsługi przez Spółdzielnię kredytu zaciągniętego w celu wybudowania danego lokalu, oddanego następnie do używania na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i stanowi zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) element podstawy opodatkowania.

W następstwie wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2011r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż Spółdzielnia prowadziła przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane, których celem było wybudowanie budynków mieszkalnych z mieszkaniami oddawanymi do używania na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Budowę finansowano z kredytu inwestycyjnego ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie (70%) oraz wkładów mieszkaniowych wnoszonych przez lokatorów (30%).

Organ odwoławczy powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2009r., sygn. akt I FSK 2122/08 stwierdził, że Naczelnik Kujawsko – Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. prawidłowo zakwalifikował spłatę przedmiotowego zadłużenia przez członków spółdzielni w ramach opłat czynszowych jako podlegającą na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, gdyby NSA uznał, iż opłaty z tytułu kredytu uzyskane z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, należne M. Spółdzielni Mieszkaniowej od jej członków po ustanowieniu na ich rzecz tego prawa, uiszczane w ramach należności czynszowych (eksploatacyjnych) nie podlegałyby ustawie o podatku od towarów i usług, nie wskazałby na art. 19 ust. 13 pkt 11 wyżej cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie stwierdziłby, iż stanowią one element opłaty (czynszowej) dokonywanej przez tegoż członka z tytułu używania przydzielonego mu lokalu, objęte obowiązkiem podatkowym.

Ponadto, Dyrektor zwrócił uwagę na odpowiedź Ministra Finansów na interpelację poselską nr 8117, w której wyjaśniono, iż przez pojęcie "utrzymanie zasobów mieszkaniowych" rozumie się ogół działań mających na celu utrzymanie istniejącej substancji mieszkaniowej, co przejawia się w ponoszeniu kosztów (wydatków) mających związek z utrzymaniem istniejących zasobów mieszkaniowych. Organ zaznaczył, że odpowiedź ta zapadła wprawdzie na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych, jednakże w jego ocenie może mieć również zastosowanie przy rozliczaniu podatku od towarów i usług.

Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji, gdy lokale mieszkalne pozostają w zasobach Spółdzielni stanowiąc jej własność, zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Minister Finansów stoją na stanowisku, iż ponoszenie przez członka spółdzielni, który używa lokal objęty spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu, opłat z tytułu spłaty kredytu z KFM-u, stanowi opłatę z tytułu używania tego lokalu. Tym samym opłaty wnoszone co miesiąc (zgodnie z § 40 ust. 1 Statutu) przez członka spółdzielni w ramach opłaty czynszowej z tytułu obsługi ww. kredytu poprzez spółdzielnię jest związane z korzystaniem przez tegoż członka z lokalu objętego spółdzielczym prawem lokatorskim. Z czynszu M. Spółdzielnia Mieszkaniowa finansuje wszelkie koszty (wydatki) związane z użytkowaniem i utrzymaniem istniejących lokali mieszkalnych, w tym spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wybudowanie budynków mieszkalnych, w których się one znajdują. Spółdzielnia ponosi tym samym ciężar obsługi przedmiotowego kredytu, w tym między innymi w postaci wyliczenia wysokości rat z tytułu spłat kredytu, przypadających na członka spółdzielni w części przypadającej na jego lokal, przyjmowania wpłat od członków spółdzielni, prowadzenia ewidencji wpłat, kont rozrachunków, uruchamiania procedur ściągania spłat kredytów wraz z odsetkami. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, są to niewątpliwie czynności, które realizuje Spółdzielnia na rzecz jej członków, którym przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.

Zdaniem organu spłata kredytu przez członka spółdzielni po ustanowieniu na jego rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, uiszczana w ramach należności czynszowych, stanowi wynagrodzenie Spółdzielni, jako zarządcy, uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, przeznaczone na cele związane z ich utrzymaniem. Innymi słowy spłata kredytu pozyskanego przez stronę na wybudowanie budynków mieszkalnych ma na celu utrzymanie zasobów mieszkaniowych należących do Spółdzielni. Dyrektor stwierdził, że w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z istnieniem stosunku prawnego obejmującym dwa podmioty, tj. Spółdzielnię, jako zarządzającą zasobami mieszkaniowymi i świadczącą usługę związaną z obsługą spłaty kredytu na rzecz członka Spółdzielni. Tym samym, według organu, strona z tytułu przedmiotowej opłaty miała obowiązek zaewidencjonować ją i zadeklarować jako sprzedaż zwolnioną od podatku w rozliczeniu za miesiąc otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż z upływem terminu płatności czynszu.

Uwzględniając powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie podzielił stanowiska Spółdzielni odnośnie naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, nieuzasadnione jest powołanie się na art. 79 lit. c ww. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r., który stanowi, iż podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych przez podatnika od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy, a zaksięgowanych przez podatnika na koncie przejściowym. W ocenie Dyrektora, z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż z powyższą sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z zapisów umów kredytowych z dnia [...] kwietnia 2007r. oraz [..] czerwca 2007r. zawartymi przez stronę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, beneficjentem kredytów inwestycyjnych ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego z Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie jest skarżąca, a pozyskany kredyt służy wyłącznie wytworzeniu zasobów majątkowych Spółdzielni, tj. mieszkań, które oddane zostaną do używania członkom spółdzielni. W tym miejscu organ zgodził się ze stroną, że spłata przedmiotowego kredytu nie zwiększa zakresu uprawnień członka spółdzielni korzystającego ze spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, ponad to co uzyskał on już w momencie jego ustanowienia.

Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo organ pierwszej instancji, stwierdził zaniżenie podstawy opodatkowania wartości sprzedaży zwolnionej, zadeklarowanej przez stronę.

Na koniec Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że do wyliczenia wysokości wskaźnika proporcji, o którym mowa w art. 90 ust. 2-6 ustawy, Spółdzielnia powinna uwzględnić również opłaty wnoszone przez członków Spółdzielni w ramach comiesięcznych opłat czynszowych, z tytułu spłaty kredytu pozyskanego z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, które stanowią opłatę na poczet obsługi przez stronę kredytu zaciągniętego w celu wybudowania danego lokalu, oddanego następnie do używania na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o istocie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 79 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - przez błędne przyjęcie, że M. Spółdzielnia Mieszkaniowa zaniżyła wykazaną sprzedaż zwolnioną przez nieuwzględnienie w niej kwoty przypadającej na spłatę kredytu z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego,

2) skutkujące w konsekwencji naruszeniem art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług - przez przyjęcie, że M. Spółdzielnia Mieszkaniowa dokonała błędnego ustalenia wskaźnika proporcji.

W uzasadnieniu strona stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ani ze sprzedażą, gdyż opłata z tytułu spłaty zadłużenia kredytowego nie jest związana ze świadczeniem jakichkolwiek usług na rzecz spłacających kredyt ani ze świadczeniem jakichkolwiek usług na rzecz członków MSM, lecz z przekazywaniem środków pieniężnych na spłatę zobowiązań z tytułu zaciągniętego kredytu. Skarżąca podkreśliła, że środki z KFM były bowiem wydatkowane na budowę lokali mieszkalnych, tj. wytworzenie substancji majątkowej Spółdzielni. Członkowie Spółdzielni przekazujący MSM środki pieniężne nie uzyskują z tego tytułu żadnych nowych praw, tj. nie otrzymują w zamian żadnego świadczenia. W tym miejscu strona wskazała również na wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2009r.

Dalej skarżąca powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wymieniła podstawowe przesłanki, po spełnieniu których określone zdarzenia gospodarcze mogą zostać zaklasyfikowane jako świadczenie usług, tj.:

a) konieczność istnienia stosunku prawnego obejmującego co najmniej dwa podmioty w tym usługodawcę i konsumenta,

b) bezpośredni związek między świadczeniem a wynagrodzeniem oraz ekwiwalentność świadczenia i wynagrodzenia.

W związku z powyższym Spółdzielnia stanęła na stanowisku, że opłat czynszowych wnoszonych przez jej członków w części przypadającej na spłatę kredytu nie można traktować jako wynagrodzenia dla MSM z tytułu obsługi kredytu (wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi), ponieważ kwoty opłat z tego tytułu wnoszone są jedynie na pokrycie zobowiązań MSM wobec podmiotu, który udziela zwrotnego finansowania inwestycji. Skarżąca zauważyła, że brak jest tutaj stosunku prawnego, w którym jedna ze stron staje się beneficjentem świadczenia drugiej strony. Wyjaśniła, że aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę i odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie, przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia. Wskazała, że w dorobku orzeczniczym Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, iż odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie, jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu, podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczeń.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Spółdzielni, część opłaty przeznaczona na spłatę kredytu nie stanowi wynagrodzenia za świadczoną usługę. W ocenie skarżącej w tym zakresie nie można mówić o opłacie za utrzymanie lokalu, gdyż opłata ta w żadnym momencie nie jest przeznaczana na faktyczne utrzymanie lokalu, a jedynie na spłatę zobowiązania związanego z budową lokalu. Tak więc, według strony skarżącej, należy odróżnić dwie sytuacje:

- spłatę zadłużenia za budową lokalu,

- wynagrodzenie na utrzymanie lokalu po jego wybudowaniu.

Zdaniem Spółdzielni, sytuacje te nie mogą być utożsamiane, w rezultacie czego opłata za użytkowanie nie obejmuje kwoty przeznaczanej na spłatę zadłużenia.

Uwzględniając powyższą argumentację strona stwierdziła, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że MSM świadczy usługi na rzecz swoich członków, a kwota opłaty czynszowej w części dotyczącej spłaty kredytu stanowi wynagrodzenie z tytułu świadczenia tych usług.

Dalej Spółdzielnia wskazała, że treść art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych jest zbieżny z postanowieniami § 37 ust. 1 Statutu MSM, który stanowi, że Członkowie Spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, wnoszą do Spółdzielni opłaty na pokrycie kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, stanowiących mienie Spółdzielni oraz wnoszą opłaty na poczet zobowiązań z innych tytułów. Tym samym, w ocenie skarżącej, błędne jest stwierdzenie organu, że spłata zadłużenia kredytowego stanowi opłatę związaną z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości. Zdaniem Spółdzielni, potwierdzenie tego jest również art. 28 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, który w ust. 1 stanowi m. in. że suma czynszu ma pozwalać na pokrycie kosztów eksploatacji i remontów budynku oraz na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę. Skarżąca zauważyła, że opłata czynszowa składa się więc z elementów, które związane są z utrzymaniem i eksploatacją budynków, czyli świadczeniem usług na rzecz członków Spółdzielni (np. eksploatacja podstawowa, fundusz remontowy, centralne ogrzewanie, konserwacja) oraz części przeznaczonej na spłatę kredytu, która ma odmienny charakter i nie stanowi wynagrodzenia z tytułu usług świadczonych przez Spółdzielnię na rzecz jej członków, tj. związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali mieszkalnych. Zdaniem strony, z przepisu tego wynika jednoznacznie, że koszty eksploatacji są wyodrębnione i niezależne od spłaty kredytu.

Następnie Spółdzielnia wskazując na treść przepisu art. 79 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, stwierdziła, że spłata zadłużenia kredytowego przez członków Spółdzielni właścicieli spółdzielczych lokatorskich praw do lokali MSM nie powinna być wliczana do podstawy opodatkowania, gdyż stanowi zwrot wydatków poniesionych na rzecz nabywcy. W związku z tym strona podtrzymała stanowisko, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja narusza postanowienia ww. przepisu.

Na koniec skarżąca stwierdziła, że przy obliczaniu proporcji nie powinna uwzględniać opłat z tytułu spłat kredytów, bowiem jej zdaniem, czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przede wszystkim Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ, w całości. Rozpoznając skargę stwierdził, że co do zasady jest ona powtórzeniem zarzutów odwołania, na które organ wyczerpująco odpowiedział w zaskarżonej decyzji. WSA zgodził się z tym stanowiskiem.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż spłata przez członków Spółdzielni w ramach comiesięcznych opłat czynszowych kredytu pozyskanego z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego stanowi opłatę na poczet obsługi przez Spółdzielnię kredytu zaciągniętego w celu wybudowania danego lokalu, oddanego następnie do używania na zasadzie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i stanowi zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) element podstawy opodatkowania.

Z kolei Spółdzielnia stanęła na stanowisku, że opłat czynszowych wnoszonych przez jej członków w części przypadającej na spłatę kredytu nie można traktować jako wynagrodzenia dla MSM z tytułu obsługi kredytu (wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi), ponieważ kwoty opłat z tego tytułu wnoszone są jedynie na pokrycie zobowiązań MSM wobec podmiotu, który udziela zwrotnego finansowania inwestycji.

W kwestii tej wypowiedział się już wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 25 sierpnia 2009r, I FSK 2122/08, uznał, że ciężar obsługi kredytu z KFM-u przerzucany przez Spółdzielnię na jej członków w ramach opłat eksploatacyjnych stanowi opłatę z tytułu używania lokalu objętego spółdzielczym prawem do lokalu, a nie element ceny nabycia tegoż prawa, gdyż należy odróżnić kwotę należną od członka spółdzielni z tytułu ustanowienia na jego rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, od ceny nabycia odrębnej własności lub spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu obejmującej koszty wybudowania tego lokalu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa. Przede wszystkim należało mieć na względzie to, że problem rozliczenia podatku VAT w stanie faktycznym sprawy jest konsekwencją oceny prawnej jaka została dokonana przez NSA w wyroku z 25 sierpnia 2009r. w sprawie ustanowienia na rzecz członka spółdzielni spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zakwestionował ówczesne stanowisko sądu pierwszej instancji co do oceny prawnej tych okoliczności i przy swoim założeniu dokonał kwalifikacji opłat czynszowych wnoszonych przez jej członków w części przypadającej na spłatę kredytu. Kwalifikacja ta odpowiada kwalifikacji przyjętej przez organ w obecnie ocenianej decyzji. WSA nie znalazł podstaw

do odmiennej oceny prawnej.

W sprawie zastosowano przepis art. 19 ust. 13 pkt 11) ustawy o VAT, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności - z tytułu czynności wykonywanych na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, członków spółdzielni będących właścicielami lokali, osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, lub na rzecz właścicieli lokali, niebędących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1-2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, z 2004 r. Nr 19, poz. 177 i Nr 63, poz. 591 oraz z 2005 r. Nr 72, poz. 643). Stosownie do art. 29 ust. 1 tej ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11) ustawy o VAT, zwalnia się od podatku czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, członków spółdzielni będących właścicielami lokali mieszkalnych lub na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych niebędących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. W art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych czytamy, że członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Jak wskazano, stosownie do § 37 ust. 1 Statutu MSM, członkowie Spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, wnoszą do Spółdzielni opłaty na pokrycie kosztów eksploatacji i utrzymania nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, stanowiących mienie Spółdzielni oraz wnoszą opłaty na poczet zobowiązań z innych tytułów

Sąd przyjął, że 4 ust. 1 u.s.m., poświęcony jest wyłącznie obowiązkom członka, który już dysponuje spółdzielczym prawem do lokalu i to obowiązkom związanym z posiadaniem tego prawa. Przepis ten nakłada na członka dwa rodzaje obowiązków. Członek ma w tym przypadku przede wszystkim pokrywać taką część kosztów związanych z utrzymaniem i eksploatacją jego nieruchomości, jaka pozostaje w proporcji do jego lokalu (tego lokalu, do którego członek posiada spółdzielcze prawa). Opłaty te pokrywają zarówno koszty eksploatacji i utrzymania lokalu używanego bezpośrednio przez danego członka, jak i koszty eksploatacji i utrzymania pozostałych części nieruchomości, o ile oczywiście koszty te nie są pokrywane bezpośrednio przez użytkowników lokali w oparciu o umowy zawarte przez nich z dostawcami usług, lecz są pokrywane za pośrednictwem spółdzielni. Oprócz tego członek spółdzielni dysponujący spółdzielczym prawem do lokalu (lokatorskim lub własnościowym) uczestniczyć ma w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Oczywiście to odesłanie do postanowień statutu nie oznacza, że może on nakładać na członka dowolne lub niesprecyzowane obowiązki. Postanowienia statutu powinny mieć związek z przepisami ustawy. W świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CSK 78/2007, LexPolonica, nr 1472022, członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma obowiązku pokrywania wszystkich jej długów; odpowiada za jej zobowiązania wskazane w u.s.m. (określone w przepisach art. 4 u.s.m.) i wyjątkowo za inne długi wymienione wyraźnie w statucie. Takim obowiązkiem jest niewątpliwie spłata kredytu KFM. W konsekwencji Sąd uznał, że w przypadku kredytu z KFM-u, cześć kosztów budowy danego lokalu objętego spółdzielczym prawem lokatorskim, członek spółdzielni uiszcza po ustanowieniu tegoż spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w ramach opłat czynszowych.

Nie ma racji Spółdzielnia wskazując na treść przepisu art. 79 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, gdzie stwierdziła, że spłata zadłużenia kredytowego przez członków Spółdzielni właścicieli spółdzielczych lokatorskich praw do lokali MSM nie powinna być wliczana do podstawy opodatkowania, gdyż stanowi zwrot wydatków poniesionych na rzecz nabywcy. W wymienionym przepisie chodzi o kwoty otrzymane przez podatnika od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy, a zaksięgowanych przez podatnika na koncie przejściowym, co nie miało miejsca.

To, że w przypadku kredytu z KFM-u, cześć kosztów budowy danego lokalu objętego spółdzielczym prawem lokatorskim, członek spółdzielni uiszcza po ustanowieniu tegoż spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w ramach opłat czynszowych, przeczy również stanowisku Spółdzielni, opartym o art. 28 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Błędne jest stanowisko strony, że z przepisu tego wynika jednoznacznie, że koszty eksploatacji są wyodrębnione i niezależne od spłaty kredytu.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

T. Liwacz M. Łent U. Wiśniewska