Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 530/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 § 1, art. 7, art 77 § 1, art 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium") decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej jako "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z [...] lutego 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku M. i H. małż. L. z 30 grudnia 1988 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawna ul. [...]), stanowiącej obecnie dz. nr [...] z obrębu [...], będącej własnością [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. i H. małż. L. wnioskiem z 30 grudnia 1988 r. wystąpili o oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, w trybie art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.).

Prezydent decyzją z [...] lutego 2019 r., działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", oraz art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z ww. wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] (dawniej [...]) znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.[...] (Dz.U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret". Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z 26 marca 2009 r. L.dz. [...], nieruchomość ta stanowiła własność W. C. w 1/5 części, S. K. w 1/5 części i J. H w 3/5 części. Jak wynika ze znajdujących się w aktach dokumentów, w dniu 3 marca 1950 r. pomiędzy J. H. i M. L. zawarta została umowa, którą J. H. przyrzekł sprzedać wszystkie przysługujące mu prawa wynikające z dekretu co do 1/28 części nieruchomości opisanej jako "Część osady [...] we wsi [...]" zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod [...] hipoteczny [...], dawniej [...]oznaczonej [...] rejestru hipotecznego [...] o obszarze 1 ha [...] metra kwadratowego oraz obszaru 1 ha [...] metra kwadratowego nie posiadającego urządzonej księgi wieczystej. Posiadanie przyrzeczonej do sprzedaży 1/28 części niepodzielnej nieruchomości przeszło na przyrzekającego nabyć M. L. z chwilą podpisania umowy. Strony umówiły się również, że w przyszłości dokonają działu ww. gruntu w ten sposób, że na własność M. L., w zamian przyrzeczonej mu do sprzedaży 1/28 części niepodzielnej całego obszaru, przyjdzie działka o pow. [...] metra kwadratowego oznaczona nr [...] na szkicu podziału nieruchomości ziemskiej [...] rej. hip. [...] i [...] ks. hip. [...] część rej. hip. [...] sporządzonym przez mierniczego przysięgłego T. K. w 1945 r. W umowie przyrzeczenia sprzedaży zawarta została również informacja, że J. H. nie wystąpił do Zarządu Miejskiego [...] z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Prezydent zauważył dalej, że obecnie przyrzeczonemu udziałowi w ww. nieruchomości odpowiada dz. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położona przy ul. [...] (dawniej [...] ). Wnioskiem z 30 grudnia 1988 r. M. i H. małż. L. wystąpili o oddanie w użytkowanie wieczyste, w trybie art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości gruntu, którego dotyczył umowa przyrzeczenia sprzedaży z [...] marca 1950 r. Wnioskodawcy nie przedłożyli jednak żadnego dokumentu potwierdzającego ich prawo własności do terenu objętego roszczeniem, prócz ww. umowy przyrzeczenia sprzedaży. W ocenie Prezydenta, z powyższego wynika, że z wnioskiem o przyznanie prawa użytkowania wieczystego wystąpiły osoby nieposiadające legitymacji do bycia stronami postępowania, ponieważ nie udowodniły swoich praw do gruntu objętego roszczeniem. Nie można bowiem uznać, że prywatna umowa przyrzeczenia kupna-sprzedaży 1/28 części praw dekretowych zawartych pomiędzy J. H. a M. L. przeniosła prawa do przedmiotowej nieruchomości na rzecz M. L. Z uwagi zatem na fakt, że wniosek został złożony przez osoby nieuprawnione, Prezydent za konieczne uznał umorzenie postępowania administracyjnego w całości, jako bezprzedmiotowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca (następca prawny M. i H. małż. L.) zarzuciła Prezydentowi naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że sprawa z wniosku z 30 grudnia 1988 r. jest bezprzedmiotowa; art. 214 u.g.n. poprzez przyjęcie, że przepis ten znalazł w sprawie zastosowanie; art. 63 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że organ, do którego skierowano wniosek przywołujący konkretną podstawę prawną, jest nią związany, mimo oczywistej nieadekwatności tej postawy do sytuacji faktycznej i prawnej żądającego; art. 207 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. poprzez pominięcie tej regulacji w sytuacji prawnej stron. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem rozpoznania wniosku jej poprzedników prawnych w trybie art. 207 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., tj. jako żądania zawarcia umowy przeniesienia własności zabudowanej domem mieszkalnym nieruchomości, stanowiącej dz. nr [...].

Kolegium decyzją z [...] stycznia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że w dniu 1 sierpnia 1985 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 89 tej ustawy z dniem jej wejścia w życie wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu (ust. 1). Poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzeka terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego (ust. 2). Kolegium zauważyło dalej, że w dniu 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 233 u.g.n. sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Z kolei w art. 214 ust. 1 i ust. u.g.n. zawarto dwa warunki, których spełnienie jest konieczne dla uwzględnienia wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Pierwszy warunek dotyczy terminu złożenia wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, tj. do dnia 31 grudnia 1988 r. Drugi zaś warunek odnosi się do stanu nieruchomości. Zwrot nieruchomości może bowiem dotyczyć wyłącznie działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Z art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. wynika przy tym, że zwrot nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu wygasły na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W świetle powyższego przepisu legitymację do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości miał zatem poprzedni właściciel nieruchomości, którego prawo do odszkodowania w świetle dekretu wygasło lub jego następca prawny. Jak podkreśla się w orzecznictwie, uprawnienie przewidziane w art. 214 u.g.n. przysługiwało, gdy były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 dekretu. Celem jego wprowadzenia było bowiem złagodzenie skutków działania dekretu. W ocenie Kolegium, w okolicznościach niniejszej sprawy Prezydent prawidłowo przyjął, że M. L. me był "poprzednim właścicielem" nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej dz. nr [...] w rozumieniu art. 214 ust. 1 u.g.n., ani następcą prawnym poprzedniego właściciela. Nie można bowiem uznać, że zawarta przez niego w dniu 3 marca 1950 r. z J. H. umowa przyrzeczenia kupna-sprzedaży, którą J. H. przyrzekł sprzedać wszystkie przysługujące mu prawa wynikające z dekretu co do 1/28 części nieruchomości opisanej jako "Część osady [...] we wsi [...]", zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod [...] hipoteczny [...], dawniej [...] oznaczonej [...] rejestru hipotecznego [...] o obszarze 1 ha [...] metra kwadratowego oraz obszaru 1 ha [...] metra kwadratowego nie posiadającego dotychczas urządzonej księgi wieczystej, przeniosła własność nieruchomości na M. L. Wobec powyższego Kolegium uznało, że postępowanie w sprawie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Prowadzenie bowiem postępowania na podstawie art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. na wniosek osoby nie będącej właścicielem nieruchomości ani jego następcą prawnym i orzekanie co do istoty o pozostałych przesłankach zwrotu, stanowiłoby oczywiste naruszenie przepisu o charakterze rażącym. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 63 § 2 K.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wobec jednoznacznie sformułowanej treści żądania wnioskodawców i wskazania jego podstawy prawnej organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnej zmiany kwalifikacji prawnej tego żądania. Kolegium zauważyło ponadto, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 207 u.g.n. następuje w trybie cywilnoprawnym, tj. w drodze zawarcia umowy, nie zaś w drodze decyzji administracyjnej. Osoba, która uważa, że spełnia warunki ustawowe, może wnieść pozew do sądu powszechnego o zobowiązanie Skarbu Państwa lub gminy do złożenia stosownego oświadczenia woli. Mając zatem na względzie fakt, że nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., tj. sprawa indywidualna należąca do właściwości organów administracji publicznej, rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, niedopuszczalne jest wydanie w tym przedmiocie decyzji: ani o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, ani o odmowie ustanowienia tego prawa (decyzje takie podlegałyby wyeliminowaniu z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności jako wydane bez podstawy prawnej - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 105 § 1, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 63 § 2 K.p.a. oraz art. 214 i art. 207 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. i wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi w celu rozpoznania sprawy w oparciu o art. 207 u.g.n., jako adekwatny do faktycznej sytuacji stron, niebędących ani dawnymi właścicielami dekretowego gruntu [...] ani następcami prawnymi tych osób, tj. albo zawarcia umowy użytkowania wieczystego albo odmowy jej zawarcia ze wskazaniem, jakich przesłanek z art. 207 u.g.n. prawni następcy małż. L. nie spełniają. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że małż. L. w 1988 r. złożyli wniosek o regulację tytułu do nieruchomości położonej na terenie [...] gruntów dekretowych, zbędnie i niefortunnie powołując się na przepis, stanowiący podstawę uprawnień przyznanych jedynie przeddekretowym właścicielom lub ich następcom prawnym. Wniosek, mimo jego oczywistej bezzasadności, tak w świetle opisanych w nim okoliczności, jak i załączonych dokumentów, nie został rozpoznany do czasu pojawienia się przepisu pozwalającego na regulację prawa do gruntu skarbowego przez wieloletnich posiadaczy bez tytułu, czyli art. 207 u.g.n., wprowadzonego z dniem 1 stycznia 1998 r. Choć pozytywne załatwienie wniosku osób fizycznych z art. 207 u.g.n. przyjmuje ostatecznie postać stosownej umowy, to załatwienie go odmowne winno przybrać (jak w przypadku postępowania dekretowego, które także sprowadza się do zawarcia lub odmowy zawarcia umowy) postać decyzji z powołaniem się na przepisy regulujące rzeczywistą sytuację skarżącej (art. 207 u.g.n.), nie zaś przepis (art. 214 u.g.n.), który z sytuacją stron nie ma nic wspólnego, gdyż dopiero odmowa dobrowolnej regulacji przez właściciela na właściwej podstawie prawnej tytułu do gruntu otwiera uprawnionym drogę do realizacji ich roszczenia na drodze procesu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z [...] stycznia 2020 r., którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku M. i H. małż. L. z 30 grudnia 1988 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej dz. nr [...].

Z powołanego wyżej wniosku, który wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wynika, że dotyczył on żądania o oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, w trybie art. 89 (od 10 kwietnia 1991 r. art. 82) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem, z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu (ust. 1). Poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzeka terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego (ust. 2).

W dniu 1 stycznia 1998 r. weszła z kolei w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 233 u.g.n. sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. W tej sytuacji trafnie uznały organy orzekające w niniejszej sprawie, że wniosek z 30 grudnia 1988 r. podlegał rozpoznaniu w trybie art. 214 u.g.n.

Zgodnie natomiast z art. 214 u.g.n. poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.[....] wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność (ust. 1). Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych (ust. 2).

W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest, a co jasno wynika z cytowanego wyżej przepisu, że z roszczeniem z art. 214 u.g.n. może wystąpić poprzedni właściciel nieruchomości, jeżeli w terminie do 31 grudnia 1988 r. zgłosił on lub jego następcy prawni wniosek o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste. W niniejszej sprawie postępowanie toczyło się natomiast na wniosek M. i H. małż. L. z 30 grudnia 1988 r. Osoby te, czego nie kwestionuje również sama skarżąca, nie były jednak ani poprzednim właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 214 u.g.n., ani też jego następcami prawnymi.

Jak wynika z ustaleń organów i akt sprawy w dniu 3 marca 1950 r. pomiędzy J. H. (byłym współwłaścicielem przedmiotowego gruntu) i M. L. (wnioskodawcą) zawarta została umowa, którą J. H. przyrzekł sprzedać wszystkie przysługujące mu prawa wynikające z dekretu co do 1/28 części nieruchomości opisanej jako "Część osady [...] we wsi [...]" zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod [...] hipoteczny [...], dawniej [...] oznaczonej [...] rejestru hipotecznego [...] o obszarze 1 ha [...] metra kwadratowego oraz obszaru 1 ha [...] metra kwadratowego nie posiadającego urządzonej księgi wieczystej. Posiadanie przyrzeczonej do sprzedaży 1/28 części niepodzielnej nieruchomości przeszło na przyrzekającego nabyć M. L. z chwilą podpisania umowy. Strony umówiły się również, że w przyszłości dokonają działu ww. gruntu w ten sposób, że na własność M. L., w zamian przyrzeczonej mu do sprzedaży 1/28 części niepodzielnej całego obszaru, przyjdzie działka o pow. [...] metra kwadratowego oznaczona nr [...] na szkicu podziału nieruchomości ziemskiej [...] rej. hip. [...] i [...] ks. hip. [...] część rej. hip. [...] sporządzonym przez mierniczego przysięgłego T. K. w 1945 r. Obecnie przyrzeczonemu udziałowi w ww. nieruchomości odpowiada dz. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położona przy ul. [...].

Zgodzić się należy w tej sytuacji z organami orzekającymi w sprawie, że zawarta przez M. L. w dniu 3 marca 1950 r. umowa przyrzeczenia kupna-sprzedaży, którą J. H. przyrzekł sprzedać wszystkie przysługujące mu prawa wynikające z dekretu, nie przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz M. L. Już z samej daty zawarcia tej umowy i jej treści wynika, że nie był on właścicielem nieruchomości, ani jej części, przed dniem wejścia w życie dekretu, a to jest data istotna (21 listopada 1945 r.) dla ustalenia statusu "poprzedniego właściciela nieruchomości", w rozumieniu art. 214 u.g.n. Z treści tej umowy wynika również, że były właściciel gruntu J. H. chciał przenieść swoje roszczenia wynikające z dekretu co do 1/28 części nieruchomości, tyle tylko, że w umowie wskazano jednocześnie, że nie wystąpił on z wnioskiem w trybie art. 7 dekretu o przyznanie prawa własności czasowej do tego gruntu. W tej sytuacji nie istniało więc żadne prawo majątkowe (własność albo roszczenia), które J. H. mógł przenieść na potencjalnego nabywcę.

Postępowanie w niniejszej sprawie, oparte na art. 214 u.g.n., toczyło się więc na wniosek osób nieuprawnionych, dlatego prawidłowo na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., zostało ono przez Prezydenta umorzone. Jak trafnie zaznaczyło przy tym Kolegium, rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, na wniosek osoby nieuprawnionej do jej wszczęcia (nie będącej "poprzednim właścicielem nieruchomości" lub jego następcą prawnym), musi oznaczać rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Skoro bowiem z art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. wynika, że zwrot nieruchomości w trybie określonym w tym przepisie może nastąpić tylko na rzecz ich poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, jako że ma być to swoisty ekwiwalent za utraconą własność, to prowadzenie postępowania na wniosek osoby nie będącej poprzednim właścicielem i orzekanie co do istoty o pozostałych przesłankach zwrotu, zamiast umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, stanowiłoby oczywiste naruszenie tego przepisu.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 63 § 2 K.p.a. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie, jasno wskazywał osoby wnioskodawców, jak również podstawę prawną żądania. Brak było więc podstaw do dokonywania dodatkowych ustaleń w tym zakresie, jak też zmiany przez organ rozpoznający sprawę kwalifikacji prawnej wniosku.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 207 u.g.n. W myśl art. 207 ust. 1 u.g.n. uwłaszczenie posiadaczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy następuje przez oddanie tych nieruchomości w użytkowanie wieczyste w drodze umowy. Od dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste następuje zatem tylko w drodze umowy cywilnoprawnej, a więc organy orzekające w sprawie nie miały podstaw, aby wydać decyzję w tym przedmiocie. Tego rodzaju sprawy nie podlegają załatwieniu w trybie procedury administracyjnej. Na gruncie obowiązujących przepisów, ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu (w tym ustanowienie tego prawa we wnioskowanym przez skarżącą trybie), za wyjątkiem spraw rozstrzyganych na gruncie przepisów dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], nie jest poprzedzone władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, ale następuje w drodze umowy cywilnoprawnej zawieranej w formie aktu notarialnego pomiędzy właścicielem gruntu (jednostką samorządu terytorialnego, Skarbem Państwa), a osobą ubiegającą się o oddanie jej w użytkowanie wieczyste określonej nieruchomości. Z kolei w razie odmowy zawarcia umowy, omawiane roszczenie może być realizowane w drodze sądowej poprzez wystąpienie do sądu powszechnego o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wraz z przeniesieniem własności budynków. W takim postępowaniu sąd cywilny bada przesłanki warunkujące oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, w tym czy żądanie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste zostało wniesione w terminie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Łd 2465/97, OSP 1999/12/214; z 20 października 2011 r. sygn. akt I OSK 2002/11, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1109/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Podsumowując wskazać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy jej rozstrzyganiu oraz uzasadniły swoje orzeczenia (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.), wyjaśniając, dlaczego koniecznym stało się umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.