Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1939/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 189, art. 232 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 58 § 2, art. 7, art. 77, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1908/13 w sprawie ze skargi C.G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, 2. zwrócić kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, na rzecz C.G., z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014r. sygn. akt l SA/Wa 1908/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oddalił skargę.

Zaskarżonym ww. postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., Minister Skarbu Państwa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Minister podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda Lubelski odmówił potwierdzenia skarżącemu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości Mosty, powiat Sarny, dawne województwo wołyńskie, obecnie Ukraina. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu 24 kwietnia 2013 r. w trybie art. 43 k.p.a. Od powyższej decyzji nie wniesiono odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna. Pismem z dnia 28 maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Lubelskiego, jednocześnie składając odwołanie od tej decyzji.

Minister stwierdził, że z brzmienia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną określone w nim przesłanki. W szczególności przywrócenie takie jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo wskazał, że jako kryterium braku winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zdaniem organu możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie zaś terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Minister wskazał, że do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar. Organ II instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 28 maja 2013r. (data nadania w urzędzie pocztowym) podnosząc, że uchybienie terminowi było spowodowane pogorszeniem się jej stanu zdrowia i brakiem świadomości dokonania tej czynności. Minister zaznaczył, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił jednak w żaden sposób, że pogorszenie się stanu zdrowia miało miejsce jedynie w okresie skutecznego wniesienia odwołania i czy było tego rodzaju, że uniemożliwiało mu działanie, a ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie ocenić przedstawione przez nią okoliczności w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminowi przez stronę. Ponadto Minister wskazał, że sama okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu z uwagi na to, że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że kodeks postępowania administracyjnego nie precyzuje ani formy, ani też zawartości merytorycznej odwołania. Wystarczy, że z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W związku z powyższym nie jest okolicznością wyłączającą winę fakt podjęcia czynności zmierzających do zgromadzenia dokumentów istotnych w sprawie. Dokumenty takie mogłyby bowiem zostać dołączone do akt sprawy w toku postępowania odwoławczego. Minister zauważył również, że wskazanie jako przyczynę uchybienia terminu podeszłego wieku, problemów z poruszaniem się i wykonywaniem podstawowych czynności życia codziennego, nie posiadania własnego środka transportu oraz oddalonego o kilka kilometrów urzędu pocztowego nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu

terminu, nie jest bowiem równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej i nadania pisma na poczcie przez osobę trzecią-członka rodziny lub sąsiada.

Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł C. G. zarzucając mu naruszenie art. 7, 8, 9, 77, 58 i art. 78 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i wysoce krzywdzące dla skarżącego, który dołożył wszelkiej staranności aby złożyć odwołanie w zakreślonym terminie. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa przesyłka została doręczona jego żonie D. G., która przekazała mu ją ze względu na zły stan zdrowia w ostatnim tygodniu do złożenia odwołania. W tymże okresie stan zdrowia skarżącego uległ znacznemu pogorszeniu. Skarżący podniósł, że ze względu na schorzenia o nawracającym charakterze jest pod stałą opieką lekarzy m.in. laryngologa, urologa, lekarza rodzinnego, niekiedy znajduje się w niedyspozycji zdrowotnej, ma duszności, zawroty głowy, problemy z nadciśnieniem, a ze względu na wiek z pamięcią. Zarówno skarżący jak i jego żona nie dysponują środkiem transportu, a jego żona cierpi na schorzenia związane z biodrami, chodzi o kuli, ma problemy z krążeniem, ma nadciśnienie tętnicze. Skarżący podał, że najbliższy urząd pocztowy znajduje się w odległości kilku kilometrów, która to odległość przy jego stanie zdrowia w przedmiotowym okresie była nie do pokonania. Poprawa stanu zdrowia skarżącego nastąpiła dopiero w dniu 28 maja 2013r. i wówczas niezwłocznie złożył on wniosek o przywrócenie terminu. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący załączył do skargi karty informacyjne leczenia szpitalnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 8 kwietnia 2014r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Sąd podkreślił, iż strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności.

W prośbie o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z 14 stycznia 2000 r., l SA/Gd 794/99, niepubl.).

Organ podniósł, iż jako przyczynę niezachowania terminu do wniesienia odwołania skarżący wskazał pogorszenie się stan zdrowia wynikające z choroby i brak świadomości dokonania tej czynności.

Należy zauważyć, że skarżący do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie załączył żadnej dokumentacji lekarskiej dotyczącej jego stanu zdrowia. Uczynił to dopiero poprzez załączenie do skargi skierowania do poradni urologicznej z dnia 7 stycznia 2013r., karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] lipca 2013r., kartę leczenia szpitalnego w okresie od 19 lutego 2013r.do 21 lutego 2013r., od 13 grudnia 2011r. do 21 grudnia 2011r., od 26 marca 2004r. do 15 kwietnia 2004 r., wynik badania urologicznego z dnia 4 lutego 2013r., kartę leczenia szpitalnego w okresie od 8 grudnia 2003r do 6 stycznia 2004r.

Odnosząc się do twierdzeń strony Sąd wyjaśnił, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z [...] lipca 2011 r. II GSK 744/10, postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08 oraz z dnia SN z 29 maja2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., l FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., l SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., l SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., l SA/Łd 1441/07).

Warto tu podkreślić, że zaburzenia, na które powołuje się skarżący, mają charakter przewlekły, ale nie uniemożliwiający jego funkcjonowanie i podejmowanie czynności związanych z zaspokajaniem potrzeb dnia codziennego. Innymi słowy, zaświadczenia przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodobniają nagłego, nieprzewidzianego pogorszenia stanu zdrowia strony w dniu upływu terminu do złożenia odwołania. Nie pochodzą one z okresu, na który wskazuje skarżący w skardze, a więc z kwietnia i maja 2013r.

Zdaniem Sądu, nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Sąd nie neguje problemów zdrowotnych skarżącego, jednakże jak wskazano wyżej nie wykazał on by choroby, na które niewątpliwie cierpi uniemożliwiały mu zachowanie terminu do wniesienia odwołania . Skarżący nie wykazał również by stan jego zdrowia uniemożliwiał skorzystanie z pomocy osób trzecich.

Skargę Kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/WA 1908/13 wniósł C. G..

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z art. 7, 8, 9, 64 § 2, 58 § 1 i 2 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że wydając zaskarżoną decyzję Minister Skarbu Państwa nie naruszył prawa, mimo braku przeprowadzenia przez niego z urzędu stosownego postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia czy zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Lubelskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Skarżący kasacyjnie zarzucił, iż sformułowana w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie, jak i w postanowieniu Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r. ocena o niezachodzeniu w przedmiotowej sprawie przewidzianych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, jest co najmniej przedwczesna.

Minister Skarbu Państwa rozpatrujący wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że pogorszenie jego stanu zdrowia miało miejsce jedynie w okresie skutecznego wniesienia odwołania i czy było tego rodzaju, że uniemożliwiało mu działanie w postępowaniu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w tej sytuacji jednak organ winien wezwać wnioskodawcę w trybie art 64 § 2 k.p.a, do uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w przekroczeniu terminu.

Zaniechanie wezwania przez Ministra Skarbu Państwa w przedmiotowej sprawie stanowi naruszenie nie tylko art. 64 § 2 k.p.a ale także szeregu innych przepisów k.p.a., w szczególności art. 7 k.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej. Organ administracji naruszył również art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. Konsekwencją tego było naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., poprzez przedwczesne oddalenie wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej.

Skarżący podniósł, że zarówno Minister Skarbu Państwa w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., jak i WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazują, że sama okoliczność pogorszenia stanu zdrowia (choroby) nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza ona możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika. Jednak kwestia sytuacji domowej i rodzinnej wnioskodawcy i rzeczywistej możliwości skorzystania przez niego z pomocy innej osoby celem wniesienia odwołania, nie została przez organ administracji w żaden sposób zbadana. Podobnie kwestia stanu zdrowia skarżącego, który uniemożliwił mu wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej w ustawowym terminie. Dołączona przez niego do skargi do WSA dokumentacja medyczna wskazuje na istnienie przewlekłych chorób u niego i jego żony D. G. Już ta okoliczność może wskazywać na brak możliwości skorzystania przez skarżącego z pomocy domownika (żony) przy wysłaniu pisma. W sytuacji braku lub długotrwałej nieobecności innych domowników, a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, Skarżący nie miał możliwości skorzystać z pomocy osoby drugiej do wysłania odwołania.

Skarżący podkreślił, że ani organ administracji, ani WSA w Warszawie nie wziął pod uwagę, że choroba mogła u skarżącego wykluczać możliwość zrozumienia treści decyzji oraz pouczenia o prawie odwołania się od niej, jak również możliwość sporządzenia odwołania. W tym kontekście kwestia ewentualnej możliwości wysłania odwołania z pomocą drugiej osoby za pośrednictwem poczty jest drugorzędna. Nie jest też słuszne zawarte w uzasadnieniu postanowienia Ministra Skarbu Państwa powołanie się na art. 128 k.p.a. stanowiący, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia oraz, że wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji. Organ niezasadnie założył, że Skarżący zna przepisy k.p.a. i rozumie je. Tymczasem Skarżący nie jest osobą wykształconą i w prowadzeniu przedmiotowej sprawy potrzebował pomocy prawnika, do którego zgłosił się, jak tylko pozwolił mu na to stan zdrowia Nie był niewątpliwie w stanie sam ocenić, czy odwołanie ma sens, skoro Wojewoda Lubelski stanowczo stwierdził, że nie spełnia on ustawowych wymogów do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości za wschodnią granicą.

Skarżący podniósł, że choć dołączona do skargi do WSA dokumentacja medyczna nie dotyczy bezpośrednio okresu, w którym Skarżący powinien wnieść odwołanie od decyzji Wojewody Lubelskiego, to - po pierwsze - nie było jej w aktach w czasie orzekania o odmowie przywrócenia terminu przez Ministra Skarbu Państwa, po drugie - nie wyklucza, że skarżący cierpiał w tym okresie na dodatkowe problemy zdrowotne, które, jak wskazał, spowodowały, że "bardzo źle się czuł i nie miał świadomości dokonania tejże czynności". Kwestia ta wymagała jednak wyjaśnienia przez organ administracji, czego jednak tenże organ niezasadnie zaniechał. Jak wynika z informacji przekazanych przez Skarżącego, w terminie do wniesienia przedmiotowego odwołania cierpiał on na ciężką grypę, wymagającą leżenia w łóżku. Leczony był przez żonę domowymi metodami (np. postawienie baniek). Skarżący nie był z tą chorobą u lekarza. Z tego powodu nie dysponował żadną dokumentacją lekarską dotyczącą tej choroby, a do Sądu mógł przedstawić tylko dokumentację dotyczącą innych schorzeń, które niewątpliwie także, w połączeniu z jego podeszłym wiekiem, utrudniają mu normalne funkcjonowanie.

Decyzję Wojewody Lubelskiego żona dała skarżącemu dopiero w drugim tygodniu od jej odebrania, po czym nadal nie był on w stanie sporządzić odwołania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarazem w myśl art. 189 p.p.s.a., jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.

Jak wynika bezsprzecznie z treści zaskarżonego postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w postanowieniu tym jest brak stosownego pouczenia C. G. o tym, że od ww. postanowienia wydanego przez Ministra Skarbu Państwa w dniu [...] lipca 2013 r. przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie. Wniosek ten jest obecnie, zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a., równoprawnym środkiem prawnym z instytucją odwołania i odpowiednio zażalenia i przysługuje, w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a., kiedy nad organem rozstrzygającym daną sprawę w pierwszej instancji nie ma organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a., a prawo z tym rozstrzygnięciem wiąże możliwość wniesienia odwołania lub odpowiednio zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 16 k.p.a. "§ 1. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych". O instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wypowiada się art. 127 § 3 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei zgodnie z treścią art. 58 k.p.a. regulującego instytucję przywrócenia terminu: "§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne". W art. 59 § 1 k.p.a. ustawodawca stwierdza, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie". Z kolei, art. 141 k.p.a., regulując prawo do zażalenia, stanowi, że "§ 1. Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. § 2. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie". Jednocześnie zgodnie z treścią art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Z przytoczonego powyżej stanu prawnego jednoznacznie wynika, że od postanowienia Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 2013 r., obecnie skarżącemu kasacyjnie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jednakże w przypadku wydanego przez Ministra Skarbu Państwa postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. - C. G. przedwcześnie, w sposób błędny i niezgodny z prawem został pouczony przez Ministra Skarbu Państwa o skardze w sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a organ administracyjny pominął w ww. postanowieniu z dnia [...] lipca 2013 r. pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym o trybie i terminie. W związku z tym skarżący kasacyjnie wskutek błędnego pouczenia nie wyczerpał, bez swojej winy, środków zaskarżenia przedmiotowego postanowienia w drodze administracyjnej przez wniesienie w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie. W tym miejscu trzeba zauważyć, że art. 52 p.p.s.a. kreuje obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia, stanowiąc, że "§ 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. § 2. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie". W przypadku niewyczerpania środków zaskarżenia, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. regulującym przesłanki odrzucenia skargi, sąd odrzuca skargę. Taka sytuacja zachodzi w kontrolowanej sprawie, czego jednak nie skonstatował Sąd I instancji.

W myśl art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Mając na uwadze treść powyższej przytoczonego art. 112 k.p.a. trzeba stwierdzić, że co prawda błędne pouczenie co do prawa wniesienia środka prawnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia - jednakże nie można w ten sposób ani przyznawać stronie uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania administracyjnego, ani też usankcjonować nieistniejących zasad zaskarżania. Należy bowiem podkreślić, że o dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują organy administracji, w tym Minister Skarbu Państwa, lecz przepisy prawa powszechnie obowiązującego rangi ustawy, które organy winny prawidłowo stosować.

A zatem pomimo tego, że - zgodnie z treścią art. 112 k.p.a. - błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia jednakże - nie oznacza to, że wadliwe pouczenie konwaliduje, czyli uzdrowi "naruszenie prawa" spowodowane tym pouczeniem. Innymi słowy, oznacza to, że błędne pouczenie przez organ o możliwości wniesienia skargi do WSA w Warszawie nie uzdrawia wniesienia tej skargi do Sądu I instancji pomimo niewyczerpania drogi administracyjnej, a skarga jako niedopuszczalna w tych okolicznościach, z przyczyn wskazanych powyżej, podlega odrzuceniu a wniesiony wpis zwrotowi.

Jednoczenie trzeba mieć na względzie, że treść art. 112 k.p.a. nie ma wpływu na bieg terminów, który określa ustawa do podejmowania czynności prawnych, w tym wnoszenia środków prawnych, (zob. art. 141 § 2 k.p.a.). Zgodnie w wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 271/05, "Fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy /podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia/ nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu".

Mając zatem na uwadze treść art. 112 k.p.a., art. 58 § 2 k.p.a. a także zasadę pogłębiania zaufania do administracji wyrażoną w art. 8 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że C. G. przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego - prawo do wystąpienia do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia przez C. G. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 2013 r. Wraz z tym wnioskiem o przywrócenie ww. terminu C. G. powinien złożyć, zgodnie z treścią art. 58 § 2 k.p.a., także i sam wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei Minister Skarbu Państwa, jeżeli skarżący wykorzysta swoje uprawnienie, powinien rozpatrzyć wniosek C. G. o przywrócenie terminu do wniesienia przez C. G. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 2013 r. - mając na uwadze treść art. 112 k.p.a , zasadę zaufania do administracji publicznej oraz fakt, że uchybienie terminu było niezawinione przez C. G..

Naczelny Sąd Administracyjny na marginesie wyjaśnia, że instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinna zmierzać do ponownego aktu stosowania prawa w danej sprawie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (w tym wypadku tzw. "spłaszczonego" toku instancji), zasadą aktualności przy uwzględnieniu wartości znajdujących się także w art. 7 i 77, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. Instytucja ponownego rozpatrzenia wniosku nie powinna stanowić mechanicznego powtórzenia treści postanowienia wydanego przez organ po raz pierwszy w sprawie.

Wobec powyższych ustaleń, Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 189 p.p.s.a. jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie wpisu na rzecz skarżącego, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.