Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 7/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn., akt II SA/Kr 7/19 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara - Dubiel WSA Małgorzata Łoboz (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2013r., nr Wl- [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji oraz umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Wojewody na rzecz E. S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Decyzją z dnia 25 marca 2011 r. (nr [...]) Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Firma A pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej KRA2020_E składającej się ze stalowej wieży kratowej o wysokości 55,45 m, anten radioliniowych, urządzeń sterujących pracą anten oraz przyłącza energetycznego – na dz. nr [...] w miejscowości W. gm. I..

Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją wystąpili, będący właścicielami sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr [...], E. S. i S. S. wskazując, że bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu.

Decyzją z dnia 11 października 2012 r. ([...]) na podstawie art. 151 §1 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243 , poz. 1623 ze zm.) Starosta [...], po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 25 marca 2011 r.

Organ stwierdził, że inwestycja nie ogranicza zagospodarowania działek sąsiednich. Na tych działkach, w tym i zatem działce własności Wnioskodawców, nie ma miejsc dostępnych dla ludzi w obszarach pól elektromagnetycznego promieniowania o ponadnormatywnych wartościach. Ani zatem wnioskującym o wznowienie postępowania, ani też właścicielom innych działek zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie stacji bazowej telefonii komórkowej nie przysługuje przymiot strony postępowania.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. S., wnoszą o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia 10 stycznia 2013 r. (WI-I.7840.7.265.2012.JS) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że organ I instancji ustalił strony postępowania m.in. na podstawie art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, określając obszar oddziaływania inwestycji w oparciu o przepisy ochrony środowiska, tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192 poz. 1883), które reguluje standardy jakości środowiska w zakresie PEM ustalone w porozumieniu z właściwym Ministrem Zdrowia; rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), uwzględniając parametry pracy anten oraz miejsca dostępne dla ludności. Wojewoda podniósł, że pojęcie miejsc dostępnych dla ludności występuje w obu rozporządzeniach, lecz te akty prawne służą dwóm różnym celom. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. określono dopuszczalne gęstości mocy promieniowania dla miejsc dostępnych dla ludności. Przy ustalaniu zgodności z tymi przepisami, obowiązkiem organu jest zbadanie (oszacowanie) czy rozkład gęstości mocy pola w przestrzeni o wartości większej lub równej 0,1 W/m2 (wyznaczony dla zakresu częstotliwości PEM od 300 MHz do 300 GHz - tab. Nr 2 w zał. Nr 1 rozporządzenia) będzie się pokrywał się z miejscami dostępnymi dla ludności. W przypadku stwierdzenia takich miejsc, planowana inwestycja byłaby niezgodna z przepisami prawa i nie mogłaby uzyskać pozwolenia na budowę. Natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. służy jedynie ustaleniu, czy inwestycja należy do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ odwoławczy wskazał, że Starosta przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdził zgodność projektu budowlanego m.in. z wymogami ochrony środowiska, opierając się w całości na wnioskach z dwóch opracowań weryfikacyjnych dla anten według rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r. (zmienionego w 2007 r.), wykonanych przez inwestora w grudniu 2009 r., z których wynika, że na wieży zostaną zainstalowane 3 pary anten sektorowych w trzech azymutach o różnym nachyleniu oraz anteny emitujące radiolinie. Rozkłady pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne (tj. o gęstości mocy pola powyżej 0,1 W/m2) zawierają się w obszarach zlokalizowanych w przestrzeni w obrębie działki nr [...], na której zlokalizowana jest stacja. Opracowania kwalifikacyjne wykonane przez inwestora: "Wyniki weryfikacji dla anten..." wykonane odrębnie dla anten Kathrein 742215 zlokalizowanych w sektorach A, B, C oraz anten Kathrein: 80010306 i 80010304 zlokalizowanych w sektorach G, H, I zawierają obliczenia rozkładów natężeń pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji bazowych z wykorzystaniem podstawowej zależności pomiędzy gęstością mocy pola (gęstość strumienia energii elektromagnetycznej), równoważną mocą promieniowaną izotropowo, odległością od anteny i funkcją tłumienia gęstości mocy pola elektromagnetycznego przy zmianie kąta odchylenia od kierunku maksymalnego promieniowania. Metoda ta jest uproszczoną, powszechnie stosowaną metodą obliczeń rozkładów PEM w otoczeniu stacji bazowych, zgodną z normą PN-EN 62311: 2010. "Ocena urządzeń elektronicznych i elektrycznych w odniesieniu do ograniczeń ekspozycji ludności w polach elektromagnetycznych (0 Hz - 300 GHz)". Z literatury fachowej wiadomo, że jest to model fali kulistej, która odpowiada hipotetycznemu punktowemu źródłu promieniowania.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda wyjaśnił, że Starosta nie miał obowiązku, wynikającego z przepisów prawa, weryfikacji przedstawionych przez inwestora obliczeń dokumentujących zasięg ponadnormatywnych oddziaływań, w oparciu o swoje obliczenia lub niezależną ekspertyzę. Wskazano, że obowiązujące przepisy nie zawierają jednoznacznych dyspozycji co do zakresu materiałów dokumentujących zasięgi PEM. Wyznaczony obszar skutkował ustaleniem stron postępowania, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie Wojewody, analiza sprawy, przeprowadzona w świetle powołanych wyżej przepisów wskazuje, że wnioskujący o wznowienie postępowania - E. i S. S. nie są stronami postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia 25 marca 2011 r., albowiem ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.

Zasięgi obszarów o gęstości mocy pola większej lub równej wartości 0,1 W/m2 generowane za pośrednictwem anten, stanowią obszary niedostępne dla ludzi i zlokalizowane są w przestrzeni w obrębie działki nr [...]. Z analiz opracowania: Wyniki weryfikacji dla anten (...), w którym zobrazowano graficznie obszary w płaszczyźnie poziomej i pionowej rozkładu pól elektromagnetycznych dla projektowanych anten sektorowych wynika, że maksymalny zasięg obszaru pola elektromagnetycznego o gęstości mocy powyżej 0,1 W/m2 wynosi w poziomie 40,88 m i występuje dla anteny sektorowej typu Katherin 742 215 o mocy EIRP 2100 W; nie przekracza on granic działki inwestycyjnej nr [...] w Widomej; oraz, że najmniejsza odległość od poziomu terenu do najniżej położonego w przestrzeni punktu obszaru promieniowania elektromagnetycznego o gęstości mocy wyższej niż 0,1 W/m2 została obliczona dla anteny sektorowej typu Katherin 742 215 o mocy EIRP 2100 W i wynosi 38,8 m, a więc znajduje się na wysokości, gdzie nie ma miejsc dostępnych dla ludności. Z tego względu organ uznał, że nie ziściła się przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał m.in., że wnioskodawca miał możliwość podważenia wyżej wymienionych ustaleń, uzyskując niezależną ekspercką opinię dotyczącą oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej.

Na powyższą decyzję E. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie szeregu przepisów:

Wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 133/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. S. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Uzasadniając zawarte w wyroku z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 133/18 rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi – odwołując się do treści wskazanych wyżej orzeczeń NSA – wyjaśniono, że określając zasięg oddziaływania wieży wraz z antenami, inwestor nie ograniczył się do gołosłownego wskazania tylko działki nr [...], lecz dokonał stosownych obliczeń uwzględniających parametry techniczne anten, dla anten opracował rysunki przedstawiające zasięg pola elektromagnetycznego o poziomie wyższym od dopuszczalnego. Wszystkie pola zostały oznaczone i opisane w projekcie zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu materiał ten stanowił dla organów miarodajną podstawę do czynienia ustaleń odnoszących się do zakresu oddziaływania zamierzonej inwestycji. Organy zresztą wskazały, z jakich powodów materiały te w całości akceptują.

W sprawie nie została wskazana żadna okoliczność, która mogłaby wzbudzić jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności zawierającego obliczenia i rysunki (i stanowiącego załącznik do projektu budowlanego) opracowania "Weryfikacja anten..." lub do samego projektu budowlanego.

Działka nr [...] znajduje się poza zasięgiem ponadnormatywnego oddziaływania określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Organy zatem prawidłowo uznały, że właścicielom tej działki nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Stosownie bowiem do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Brak przymiotu strony równoznaczny jest z brakiem podstawy wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W konsekwencji, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z powołaniem się na tę właśnie podstawę, konieczne stało się zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosło stowarzyszenie B zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2018r. sygn. akt II OSK 2178/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzając stosowne koszty postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, iż trudno przyjąć konkluzję Sądu I Instancji, że materiał zgromadzony stanowił miarodajną podstawę do czynienia ustaleń odnoszących się do zakresu oddziaływania inwestycji, skoro żadnych konkretnych ustaleń w tym przedmiocie Sąd nie powołał, ani ich nie ocenił. Słusznie zatem wskazano w skardze kasacyjnej na braki kontroli zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie ilości anten, ich mocy, czy azymutów wpływających na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji - tym samym naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia motywów, którymi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok.

Ponadto, w skardze kasacyjnej trafnie wskazano na brak odniesienia się Sądu I instancji do okoliczności związanych z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] dnia 25 marca 2011 r.

NSA przypomniał, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji orzekał w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę braku uczestniczenia strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej. W toku tego postępowania Sąd pominął w swoich rozważaniach sygnalizowaną przez skarżącą na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. okoliczność, że decyzją z dnia 2 lutego 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 4 listopada 2016 r., którą organ ten uchylił własną decyzję z 5 kwietnia 2012 r. uchylającą decyzję Wojewody z dnia 3 stycznia 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2011 r. i odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 3 stycznia 2012 r. Skargę od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 888/17. Wyrok ten w momencie orzekania przez NSA był nieprawomocny, bowiem została od niego wywiedziona skarga kasacyjna, która została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. II OSK 2038/18, lecz nie została ona dotąd rozpoznana.

Taki stan faktyczny sprawy był wynikiem wydania w dniu 1 grudnia 2015 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 801/14 wyroku oddalającego skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2807/12, uchylającego decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 17 sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia 5 kwietnia 2012 r. W w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 Pr. bud. wskazał, że skarżący kasacyjnie błędnie wiążą kwestię istnienia interesu prawnego E. S. z naruszeniem tego interesu przez ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji. Już choćby z załączników do projektu budowlanego, tj. wyników weryfikacji dla anten wg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2007 r. wynika, że oddziaływanie tych anten rozciąga się nad działką nr [...]. Przedmiotowa działka znajduje się 80 metrów od masztu, w sektorze C, na azymucie 310ş. Z ww. rozporządzenia z 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wynika normatywny, jako legalny i podstawy obszar oddziaływania inwestycji emitującej pole elektromagnetyczne o mocy pojedynczej anteny nie mniej niż 2000 W. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Potwierdza to także aktualnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e ww. rozporządzenia z 2010 r. powinno się uwzględnić miejsca dostępne dla ludności znajdujące się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Ponadto, z rozporządzenia z 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów wynikają określone konsekwencje. Zgodnie z metodą sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, celem wyznaczenia miejsc występowania pól elekromagnetycznych o poziomach dopuszczalnych oraz wyznaczenia granic obszarów ograniczonego użytkowania, pomiary w otoczeniu instalacji wytwarzających częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz (w tej sprawie 2100 MHz), w punktach i pionach pomiarowych, wykonuje się m.in. wzdłuż kierunku maksymalnego zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych. To oznacza, że tego rodzaju badania powinny być wykonane na działce, ponieważ część tej działki zawiera się w wyznaczonej przez przepisy prawa odległości odpowiednio 100 m i 150 m od urządzenia emitującego pole elektromagnetyczne. Trudno w takiej sytuacji odmówić właścicielowi działki nr [...] istnienia interesu prawnego skoro w związku z funkcjonowaniem przedmiotowej inwestycji przedmiotem badań i postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę powinna być ta działka, nad którą znajduje się oś promieniowania. W ramach ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich właściciel takiej działki powinien mieć możliwość wypowiedzenia się w postępowaniu o prawidłowości złożonej dokumentacji projektowej, co zasadniczo kreuje po jego stronie istnienie legitymacji procesowej, a więc interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął, że rozpoznawana skarga wywiedziona była na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2013 r., wydanej w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2011 r., a zatem decyzji, które zapadły na wiele lat przed orzekaniem przez Sąd Wojewódzki w kontrolowanej sprawie i nie wykazał należytej staranności w zbadaniu, czy decyzja ta nie była przedmiotem innego postępowania nadzwyczajnego i jaki był wynika tego postępowania, mimo że w aktach administracyjnych znajdowały się dokumenty wyraźnie wskazujące na potrzebę takiego badania, w tym w szczególności decyzja z 5 kwietnia 2012 r. uchylającą decyzję Wojewody z dnia 3 stycznia 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2011 r., przy jednoczesnym braku informacji czy rozstrzygnięcie to uzyskało przymiot prawomocności. Jednoznacznym wskazaniem na potrzebę zweryfikowania tej okoliczności było także stanowisko przedstawione przez skarżącą E. S. na rozprawie przed Sądem I instancji, gdzie wskazała ona, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego w następstwie orzeczenia sądu w Warszawie zapadłego jak to ujęła przed dwoma tygodniami (treść protokołu rozprawy - s. 374 akt sądowych). Choć informacja ta była mało precyzyjna, to jednak WSA w Krakowie nie uzyskał od strony jej doprecyzowania, nie zażądał chociażby wskazania sygnatury sprawy, jak tez nie podjął z urzędu działań zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności, a jednocześnie nie odniósł się do niej w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W następstwie powyższego Sąd I instancji zupełnie pominął, że decyzja stanowiąca przedmiot kontrolowanego postępowania wznowieniowego mogła zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w innym trybie. W tym konkretnym przypadku Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, że powołanej decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczyło postępowanie wznowieniowe zakończone decyzją z 5 kwietnia 2012 r. Na gruncie tego postępowania zapadł w/w wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd ten wypowiedział się o przymiocie strony E. S. w tym postępowaniu w oparciu w/w przepisy cytowanych rozporządzeń.

Podsumowując NSA stwierdził, iż Sąd Wojewódzki orzekając o legalności decyzji z 10 stycznia 2013 r. winien powyższe okoliczności wyjaśnić i następnie rozważyć zasadność zawieszenia tego postępowania z uwagi na inne toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, którego wynik może mieć wpływ na wynik postępowania prowadzonego przez ten Sąd. Zarówno wskazane postępowanie, jak i postępowanie, w którym zapadł zaskarżony wyrok, dotyczy statusu E. S. jako strony postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zaskarżone rozstrzygnięcie odbiega od stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r., zaś wykładnią zaprezentowaną w tym orzeczeniu związany był Sąd Wojewódzki w Warszawie orzekający w dniu 14 lutego 2018 r., jak i Naczelny Sąd Administracyjny, który orzekać będzie w przedmiocie skargi kasacyjnej od tego wyroku. Istnieją zatem uzasadnione podstawy aby stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien orzekając ponownie uwzględnić podstawę prawną zawieszenia postępowania sądowego (art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Końcowo NSA wskazał, że o ile decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2017 r. uzyska przymiot nie tylko ostateczności, ale i prawomocności, WSA w Krakowie winien rozważyć czy w sprawie nie zaistnieją przesłanki do orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego, już po wydaniu decyzji odmawiającej uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, decyzji, której wznowienie postępowania miałoby dotyczyć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na wstępie należy jednakże zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

W prowadzonym po raz kolejny postępowaniu ustalono okoliczności związane z tokiem postępowania, o którym wyżej mowa, co zaowocowało zawieszeniem tego postępowania do czasu zakończenia prawomocnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 25 marca 2011 r. (nr [...]).

Następnie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021r. sygn. akt II OSK 2038/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną złożoną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2018r. sygn. akt VII SA/Wa 888/17 w sprawie skargi Firma A w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej. Wobec tego stała się ostateczna i prawomocna decyzja Wojewody [...] z dnia 3 stycznia 2012r., znak [...], stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2011r.

Spowodowało to konieczność podjęcia postępowania, co też Sąd uczynił. Trzeba wobec tego przypomnieć, że istotą sprawy niniejszej jest kwestia wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia 25 marca 2011r., co do której, jak wyżej powiedziano, stwierdzono nieważność. Inaczej mówiąc, decyzja Starosty [...] z dnia 25 marca 2011r. była oceniana w dwóch toczących się równolegle trybach nadzwyczajnych: w postępowaniu nieważnościowym, jak i w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie nieważnościowe zakończyło się stwierdzeniem nieważności, wcześniej ( prawidłowo – patrz wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2019 r. II SA/Kr 29/19, LEX nr 2651324). Powstaje zatem pytanie, co należy uczynić z postępowaniem niniejszym, które dotyczy wznowienia postępowania odnośnie decyzji, co do której stwierdzono nieważność. System weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Niemniej stwierdzenie nieważności decyzji powoduje, że decyzja ta traci swą moc obowiązującą wstecznie od dnia jej wydania. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji, co oznacza, że decyzja, której nieważność stwierdzono, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 9 października 2014 r. II OSK 791/13, LEX nr 2007148).

Skoro zatem decyzja Starosty [...] z dnia 25 marca 2011 r. (nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę utraciła swą moc od daty jej wydania, przeto prowadzenie obecnie sprawy o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją jest całkowicie bezprzedmiotowe. Nie ma już bowiem bytu prawnego decyzja, co do której orzekano by we wznowionym postępowaniu. Skoro tak, należało uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą i umorzyć wznowieniowe postępowanie administracyjne (jako bezprzedmiotowe), w oparciu o art.145 § 3 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.