Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2987/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 128, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 121 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

II FSK 2987/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 268/16 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 31 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2005r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1.Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 268/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. K. (dalej: Strona, Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 31 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej ustalającej wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości za 2005 r.

2. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji przebiegu postępowania wynika, że Strona, pismem z dnia 3 września 2013 r. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od ww. nieruchomości za lata 2004-2008, uchylenie dotychczasowych decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że decyzją z 2008 r. organ odmówił Stronie wznowienia postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008 wskazując, że nie wystąpiły przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012 r. poz.749 ze zm., dalej "O.p."), jednakże organ nie dysponował wówczas dokumentami sporządzonymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., który wydał decyzję nr [...] z dnia 12 stycznia 2000 r. Strona, na wezwanie organu przedłożyła ww. decyzję o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych na terenie nieruchomości przy ul. T. w T., na działce oznaczonej nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz protokół z dnia 16 grudnia 1999 r. oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego.

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie określenia Stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2002 – 2008. Do materiałów sprawy dołączono notatkę służbową PINB w G. z dnia 26 lutego 2009 r. z której wynikało, że dokonano sprawdzenia wykonania przez Stronę obowiązku rozbiórki na nieruchomości w T. przy ul. T. na działce o nr. [...]. Stwierdzono, że nie dokonano całkowitej rozbiórki obiektu Do notatki dołączono materiały zdjęciowe.

Decyzją z dnia 12 października 2015 r., wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit a) O.p., po wznowieniu postępowania, organ I instancji odmówił Stronie uchylenia ww. ostatecznej decyzji ustalającej Stronie wymiar podatku od nieruchomości za 2004 r.

Organ odwoławczy, w wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego przez Stronę odwołania od decyzji organu I instancji, ww. decyzją z dnia 31 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż dokonane ustalenia nie dają podstawy do oceny stanu opodatkowanych w 2004 r. budynków, albowiem na podstawie protokołu oględzin robót budowlanych - samowoli budowlanej z 16 grudnia 1999 r., czy też decyzji PINB z 12 stycznia 2000 r. nakazującej rozbiórkę obiektów wybudowanych bez wymaganego zezwolenia, a także zgłoszenia Strony z 05 grudnia 2008 r. rozbiórki obiektów nie sposób ustalić w jakim stanie znajdowały się opodatkowane nieruchomości w 2005 roku.

3. WSA w Szczecinie uznał, że skarga Strony na ww. decyzję nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zasadnie uznały organy podatkowe, iż z dokumenty załączone przez Skarżącą do wniosku o wznowienia postępowania dotyczyły wyłącznie samowoli budowlanej dokonanej na nieruchomości Skarżącej zaś obiekty samowoli budowlanej nie zostały objęte wymiarem podatku od nieruchomości za 2005 r. Ponadto w trakcie wizji lokalnej z dnia 16 grudnia 1999 r. dokonanej w ww. postępowaniu (której protokół załączyła Skarżąca do wniosku o wznowienie postępowania), dokonano ustaleń i sporządzono dokumentację, w tym fotograficzną, jedynie w odniesieniu do obiektów samowoli budowlanej. Sąd podkreślił również, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G., wynikało, iż organ ten nie prowadził innego postępowania, którego przedmiotem byłyby stan budynków objętych wymiarem podatku za 2005 r. dokonanym ww. decyzją ostateczną dopiero w 2008 r. Skarżąca zgłosiła zamiar rozbiórki tych obiektów. Ponadto w aktach PINB w G., jak również zasadnie wskazały organy, nie znajdują się żadne zgłoszenia Skarżącej jak i dokumenty dotyczące złego stanu technicznego budynków stanowiących podstawę opodatkowania Skarżącej podatkiem od nieruchomości za 2004 r.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w tym przeprowadzenie przez organy ponownego postępowania dowodowego w nieograniczonym zakresie, jak zdaje się oczekiwać Skarżąca. Postępowanie wznowieniowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach a jego przedmiotem, w rozpoznawanej sprawie było jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 pkt 5) O.p. Według składu orzekającego w sprawie, zamiarem Skarżącej było dokonanie przez organ w ramach postępowania wznowieniowego, ponownego postępowania dowodowego w zakresie stanu technicznego budynków zaliczonych do podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości za 2004 r., merytorycznej analizy tak zebranego materiału dowodowego i rozstrzygnięcie przez ten organ co do istoty sprawy zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną, a takie działanie wykracza poza umocowanie ustawowe organów podatkowych, określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

4. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła wyrokowi WSA w Szczecinie naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu przepisu:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargi w wyniku błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego bowiem organ podatkowy zbierając materiał dowodowy naruszył przepis art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 191 tej ustawy przeprowadzając postępowanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz nie podejmując wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.

W ocenie sporządzającego kasację wbrew twierdzeniom organu podatkowego obiekty samowoli budowlanej w większości były trwale związane z nieruchomością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, stanowiły bowiem m.in. nadbudowę tej nieruchomości, a także w części parterowej rozbudowę istniejącego budynku. Po dokonaniu częściowej rozbiórki, budynek pozostał bez zadaszenia, natomiast wspólna ściana w części parterowej zawaliła się. Tym samym budynek, a właściwie jego ruiny nie nadawał się w żadnej mierze do wykorzystywania do działalności gospodarczej. Jednocześnie Skarżąca zrzekła się rozprawy przez Naczelnym Sądem Administracyjnym.

4.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji pomimo jej ostateczności i nie może być poświęcona ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie, jak w postępowaniu zwykłym. Jest to wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 O.p.. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie należy traktować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Tryb ten uregulowany został w Rozdziale 17 Działu IV O.p. Przepisy cytowanej ustawy uzależniają możliwość skorzystania z trybu wznowieniowego od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych, a mianowicie: rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie co najmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 240§1 O.p. podstaw prawnych wznowienia postępowania.

W myśl art. 240§1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie wznawia się, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

5.2. W przedmiotowej sprawie Strona wniosła o wznowienie postępowania powołując się na nowe dowody nieznane organowi t.j. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia 12 stycznia 2000 r. o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych na terenie nieruchomości przy ul. T. w T., na działce oznaczonej nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz protokół z dnia 16 grudnia 1999 r. oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego.

Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodu wskazanych w art. 240§1 O.p. strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że strona nie może żądać od organu podatkowego w ramach wznowionego postępowania analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Postępowanie wznowieniowe nie może być bowiem wykorzystywane do ponownego rozpatrzenia sprawy, bowiem narusza to regulacje art.128 O.p. Jak wskazano powyżej istota trybu szczególnego, jakim jest wznowienie postępowania, sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończenia postępowania, a nie do weryfikacji poczynionych w postępowaniu wymiarowym ustaleń w niemal nieograniczonym zakresie i nie może prowadzić do mnożenia liczby instancji rozstrzygających daną sprawę podatkową. Dlatego Strona wnosząca o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art.240§1 pkt 5 O.p. zobowiązana jest do wskazania, które konkretnie nowe dowody wyszły na jaw. Jest to o tyle istne, że tylko w obszarze tak skonkretyzowanych dowodów organ może wszcząć i prowadzić wznowione postępowanie.

5.3. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy wskazał, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości był budynek usytuowany na działce nr [...] o powierzchni 760 m2, natomiast budynek o powierzchni 207 m2 nie podlegał opodatkowaniu. Pismem z dnia 19.05.2014r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w G. poinformował organ podatkowy pierwszej instancji, iż postępowanie nr [...] dotyczące działki nr [...] przy ul T. obejmowało jedynie roboty wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w aktach sprawy brak jest materiałów dotyczących hali produkcyjnej. Do materiałów sprawy włączono pismo [...] z 19.05.2014r., zgłoszenie robót rozbiórkowych z 05.12.2008r., pismo [...] z 15.12.2008r. i notatkę służbową z 10.12.2014r. Włączono także notatkę służbową PINB w G. z dnia 26.02.2009r. z której wynika, iż dokonano sprawdzenia wykonania obowiązku rozbiórki przez Skarżącą na nieruchomości w T. przy ul. T. na działce o nr. [...]. Stwierdzono, że nie dokonano całkowitej rozbiórki obiektu. Do notatki dołączono zdjęcie. Ustalono, iż PINB w G. prowadził postępowanie jedynie w sprawie samowoli budowlanej na nieruchomości, której właścicielem była Skarżąca. Natomiast organ ten nie prowadził postępowania w sprawie złego stanu budynków. PINB oświadczył, że Skarżąca nie zgłaszała faktu złego stanu technicznego budynków znajdujących się na nieruchomości. W związku z tym nie prowadzono postępowania w tej sprawie na wniosek i z urzędu. Ponadto organ nadzoru budowlanego nie dokonywał w późniejszym czasie żadnych czynności na terenie nieruchomości.

W toku wznowionego postępowania podatkowego ustalono także, że Skarżąca w dniu 05.12.2008r. zgłosiła zamiar wykonana na działce [...] w T. robót polegających na rozbiórce obiektu przemysłowego oraz zbędnych przybudówek celem przygotowania terenu do inwestycji. Rozpoczęcie robót zaplanowano od 05.01.2009r. Na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym protokołu oględzin robót budowlanych - samowoli budowlanej z 16.12.1999r., czy też decyzji PINB z 12.01.2000r. nakazującej rozbiórkę obiektów wybudowanych bez wymaganego zezwolenia, a także zgłoszenia podatniczki z 05.12.2008r. rozbiórki obiektów nie sposób ustalić w jakim stanie znajdowały się opodatkowane nieruchomości w 2005 roku.

5.4. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie uznały organy podatkowe oraz WSA w Szczecinie, że z dokumentów tych nie wynika brak bądź stan techniczny obiektów przyjętych jako podstawa ustalenia Skarżącej podatku od nieruchomości za 2005 r. Z akt ww. postępowania wynika, że dotyczyło ono wyłącznie samowoli budowlanej dokonanej na nieruchomości Skarżącej zaś obiekty samowoli budowlanej nie zostały objęte wymiarem podatku od nieruchomości za 2005 r. Skoro, ww. dokumenty załączone przez Skarżącą jak i zebrane w toku postępowania wznowieniowego, nie odzwierciedlały stanu faktycznego budynków przyjętych jako podstawa opodatkowania ww. podatkiem za 2005 r., to tym samym uznać należało, że nie mogą one mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej powyżej wskazaną decyzją ostateczną ustalającą Skarżącej podatek od nieruchomości za 2005 r. Nie zasługują tym samym na uwzględnienie zarzuty naruszenia art.121§1 w zw. z art.191 O.p.

Zasadnie WSA w Szczecinie uznał, zamiarem Skarżącej było w istocie dokonanie przez organ w ramach postępowania wznowieniowego, ponownego postępowania dowodowego w zakresie stanu technicznego budynków zaliczonych do podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości za 2005 r., merytorycznej analizy tak zebranego materiału dowodowego i rozstrzygnięcie przez ten organ co do istoty sprawy zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną, a takie działanie wykracza poza umocowanie ustawowe organów podatkowych, określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

6. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.