Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 780/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2001 nr 100 poz 1085
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.
Teza: Zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 27.07.2001r.  o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie ustaw jest żądaniem ukształtowania stosunku prawnego, który dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków zgłaszającego, wynikających z prawa materialnego.

Dokonanie zgłoszenia jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 kpa, mającego na celu konkretyzację uprawnień właściciela nieruchomości związanych z uwolnieniem się od obowiązku rekultywacji gruntów.

TEZY

Zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 27.07.2001r.  o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie ustaw jest żądaniem ukształtowania stosunku prawnego, który dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków zgłaszającego, wynikających z prawa materialnego.

Dokonanie zgłoszenia jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 kpa, mającego na celu konkretyzację uprawnień właściciela nieruchomości związanych z uwolnieniem się od obowiązku rekultywacji gruntów.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję w sprawie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2005r. (nr [...]) uchylającej decyzję Starosty B. z dnia [...] czerwca 2005r. (nr [...]) wydaną w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi na terenie stacji paliw A w miejscowościach B. P., B. i B. oraz umarzającej postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2004r. A zgłosiła Staroście B. zanieczyszczenie powierzchni ziemi na działkach nr [...] (B.P.), nr [...] (B.) i nr [...] (B.). W zgłoszeniu wskazano, że zanieczyszczenie powyższych nieruchomości spowodowane było działalnością innego podmiotu - B Do zgłoszenia dołączono pełnomocnictwo oraz wypisy z rejestru gruntów. Organ l instancji wezwał stronę do uzupełnienia zgłoszenia o wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi, pouczając jednocześnie o sankcji pozostawienia zgłoszenia bez rozpatrzenia, jeżeli nie zostanie ono uzupełnione w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Powyższe wezwanie doręczono stronie w dniu [...] lipca 2004r. Tymczasem strona uzupełniła zgłoszenie dopiero w dniu [...] listopada 2004r. przedstawiając wyniki badań gruntów stacji paliw w B. P. i B.

W wyniku rozpoznania sprawy Starosta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] odrzucił zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi dokonane przez A. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż dostarczone przez stronę wyniki badań nie stanowią podstawy do przyjęcia tezy, że zanieczyszczenie ziemi spowodowane było działalnością innego niż A podmiotu. Powodem odrzucenia dostarczonych przez stronę wyników był również fakt sporządzenia ich po dniu [...] czerwca 2004r., tj. po ustawowym terminie zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi.

Od powyższej decyzji A wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. żądając uwzględnienie zgłoszenia z dnia

[...] czerwca 2004r. Odwołujący podkreślił, iż art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) nie precyzuje daty sporządzenia wyników badań zanieczyszczenia ziemi, stąd trudno zakładać, że wyniki takie mają pochodzić sprzed dnia wejścia w życie ustawy wprowadzającej. Zdaniem odwołującego już sam fakt zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi (oświadczenie strony), zastępuje wyniki badań organoleptycznych nieruchomości przejętych po B.

Rozpatrując środek odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Starosty B. i umorzyło postępowanie w sprawie.

Nie godząc się z tym stanowiskiem Prokurator Okręgowy w B. wniósł sprzeciw, w którym zażądał stwierdzenia nieważności powyższej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 12 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Skarżący stwierdził, iż zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi nie może być utożsamiane z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, w związku z czym organ administracji nie ma obowiązku wzywania do usunięcia braków formalnych takiego zgłoszenia, lecz – stwierdzając, że zgłoszenie nie odpowiada wymogom ustawy wprowadzającej - może takie zgłoszenie odrzucić bez konieczności przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło powyższej argumentacji i decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji uznając, iż zgłoszenie zanieczyszczania powierzchni ziemi należy traktować jako podanie składane w związku z administracyjnym postępowaniem, mającym na celu konkretyzacje uprawnień właściciela nieruchomości związanych ze zwolnieniem z obowiązku rekultywacji gruntu.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prokurator Okręgowy w B. wniósł o powtórne rozpatrzenie spawy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...]. We wniosku skarżący ponownie zarzucił błędną interpretację treści art. 12 ustawy wprowadzającej. Zdaniem Prokuratury z art. 102 Prawa ochrony środowiska wynika wprost obowiązek rekultywacji gruntów ciążący na ich właścicielach – przy czym obowiązek ten nie wymaga dowodzenia. Potwierdzenia wymaga natomiast fakt zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inny podmiot niż ten, który składa zgłoszenie regulowane przez art. 12 ustawy wprowadzającej. Jako że zgłaszający pragnie wywieść skutki prawne w postaci uwolnienia się od obowiązku rekultywacji, obowiązek udowodnienia faktu zanieczyszczenia gruntu przez inny podmiot, mającego miejsce przed dniem [...] października 2001r. spoczywa na zanieczyszczającym. Stąd nie udowodnienie tych faktów powinno zdaniem skarżącego skutkować odrzuceniem zgłoszenia bez konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego.

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] września 2006r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...]. W ocenie Kolegium spór w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji art. 12 ustawy wprowadzającej, to jest ustalenia czy braki formalne zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi należy traktować jako wymagające uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 kpa, czy też jako przesłankę do uznania, iż nie zostały spełnione warunki ustawy wprowadzającej (jednym z takich warunków miałoby być złożenie kompletnego zgłoszenia).

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej, władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem nastąpiło zanieczyszczenie ziemi lub gleby spowodowane przez inny podmiot był obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia [...] czerwca 2004r. Terminowe dokonanie takiego zgłoszenia powodowało, że przepisy art. 102 Prawa ochrony środowiska nie miały zastosowania. W ocenie organu już sam fakt zgłoszenia powodował, że zgłaszający uwalniał się od obowiązku rekultywacji gruntu. Prawo weryfikacji takich zgłoszeń ustawodawca przyznał starostom. Jednakże, aby pozbawić zgłaszających uprawnienia przyznanego przez art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej (tzn. zwolnienia z obowiązku rekultywacji) starostowie powinni byli wykazać, że nie są spełnione warunki ustawy. Złożenie kompletnego zgłoszenia nie mogło zatem być uznane za jeden z warunków ustawy. Ustawowym warunkiem skorzystania ze zwolnienia z obowiązku rekultywacji było, aby zanieczyszczenie spowodował inny podmiot niż władający gruntem oraz aby zanieczyszczenie nastąpiło przed dniem [...] października 2001r. Załączniki do zgłoszenia miały jedynie potwierdzić spełnienie powyższych warunków ustawy.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż do zgłoszenia należało załączyć wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. Powoływany przepis wcale nie precyzował, jakie dane powinny być ujęte w załączanych wynikach - wnioskodawca miał przeprowadzić badania potwierdzające fakt zanieczyszczenia ziemi oraz opisać okoliczności wskazujące, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot. W niniejszej sprawie badania zostały przeprowadzone, a strona dodatkowo wyjaśniła, kto i dlaczego spowodował zanieczyszczenie gruntów będących w jej władaniu. Tym "innym podmiotem" była w opinii strony - B. Jeżeli więc w ocenie organu administracji załączniki do zgłoszenia nie pozwalały na uznanie, ze zgłaszający spełnia warunki ustawy, organ ten miał obowiązek przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe. Takiego postępowania jednak nie przeprowadzono. Organ I instancji poprzestał jedynie na analizie podania oraz uzupełniających je wyników badań, tym samym przerzucił ciężar udowodnienia spełnienia warunków ustawy na stronę postępowania. Tymczasem obowiązek wykazania, że nie są spełnione warunki ustawy wprowadzającej spoczywał na organie administracji - organ ten miał rok czasu na przeprowadzenie postępowania dowodowego i podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. To uchybienie proceduralne przesądziło o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji, natomiast upływ rocznego terminu na załatwienie sprawy przesądził o umorzeniu postępowania.

Od tej decyzji Prokurator Okręgowy w B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wnosząc o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w całości i utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2006r. (nr [...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] sierpnia 2005r. (nr [...]) uchylającej decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] czerwca 2005r. (nr [...]) wydaną w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi na terenie stacji paliw A w miejscowościach: B. P., B. i B. oraz umarzającej postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe.

Zdaniem strony skarżącej kwestionowana decyzja rażąco narusza art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27.07.2001r. o wprowadzeniu ustawy — Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm.) - zwanej dalej ustawą wprowadzającą w związku z art. 102 ust. 1,

art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.) - zwanej dalej poś poprzez przyjęcie, że regulacja szczególna powołanych przepisów nie stanowiła podstawy do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji o odrzuceniu zgłoszenia z dnia [...] czerwca 2004r. A zanieczyszczenia ziemi na stacjach paliw w B. P., B. i B. wobec stwierdzonych ustaleń faktycznych w sprawie.

W motywach zaś uzasadnienia wskazano, iż powołane wyżej przepisy weszły w życie w dniu [...] października 2001r. Artykuł 108 poś stanowi, że ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie tej ustawy oraz przepisów szczególnych. Na podstawie zaś art. 102 poś władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie, zobowiązany jest do przeprowadzenia rekultywacji. Obowiązek rekultywacji powstaje zatem z mocy prawa i wynika wprost z art. 102 ust. 1 poś, stąd też nie wymaga uprzedniego dowodzenia, czy też jakiegokolwiek postępowania przed organem administracyjnym.

Natomiast regulacja art. 12 ustawy wprowadzającej umożliwia uwolnienie się od odpowiedzialności za skutki zdarzeń sprzed wejścia w życia ustawy o poś. Ten bowiem, kto władał powierzchnią ziemi w dniu 1 października 2001r., na której przed tą datą nastąpiło zanieczyszczenie spowodowane przez inny podmiot obowiązany był zgłosić ten fakt właściwemu staroście do dnia 30 czerwca 2004r., załączając do zgłoszenia wyniki badań potwierdzających zanieczyszczenie oraz opis okoliczności, które wskażą, że sprawcą tych zdarzeń jest inny podmiot (art. 12 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej). W myśl zaś art. 12 ust. 4 tejże ustawy starosta został uprawniony do odrzucenia, w drodze decyzji zgłoszenia w ciągu roku od jego dokonania, jeżeli nie zostały spełnione warunki ustawy. W tych okolicznościach zdaniem skarżącego ustawodawca przyznał organowi uprawnienie do rozstrzygnięcia w formie uznania administracyjnego, wskazując jako jego kryterium "spełnienie warunków ustawy".

Prokurator podkreślił, iż system przepisów w zakresie ochrony środowiska, jako regulacji dotyczącej konkretnie wyodrębnionej gałęzi administracji publicznej, zawiera normy prawa materialnego, ustrojowego i procesowego odnoszące się do tego rodzaju stosunków prawnych. Z uwagi na specyfikę systemowej regulacji są to normy lex specialis, także w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W przepisie art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej ustawodawca, uprawniając starostę do odrzucenia zgłoszenia w drodze decyzji, wprowadził rozstrzygnięcie, jakiego nie przewidują przepisy kodeksu postępowanie administracyjnego. Wniesienie zaś zgłoszenia odpowiadającego warunkom ustawy powodowało jego uwzględnienie w rejestrze prowadzonym przez właściwego starostę, zgodnie z art. 110 ustawy o poś w trybie czynności materialno - technicznej organu, bez konieczności orzekania w formie aktu administracyjnego. Przepisy o rekultywacji w takim przypadku, tj. art. 102 ust. 1-3 nie miały zastosowania. Stąd przepis art. 12 ustawy wprowadzającej jest szczególną i odrębną od jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego regulacją wprowadzoną przez ustawodawcę do systemu prawa ochrony środowiska.

Nieuwzględnienie powyższej zasady przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. spowodowało, że zaskarżona decyzja oraz wskazane poprzedzające ją orzeczenia tego Kolegium, zostały wydane w warunkach wadliwości określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało argumentację zaprezentowaną w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Uczestnik postępowania – A w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2007r. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazano, iż nie znajduje podstaw twierdzenie skarżącego, że art. 12 ustawy wprowadzającej jako lex specialis w stosunku do kpa wyłącza zastosowanie tegoż kodeksu w niniejszej sprawie. W przedmiocie uwzględnienia lub odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia gruntu orzekają organy administracji publicznej, które prowadząc postępowanie muszą posługiwać się odpowiednimi normami prawa. Tymczasem normy proceduralne zawarte w art. 12 cytowanej ustawy obok zamieszczonych tam norm prawa materialnego, uznać należy za niewystarczające w tym zakresie. Nadto wedle art. 1 pkt 1 kpa w sprawie, w której organ administracji wydaje decyzję obowiązany jest do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także przepisu art. 64 § 2 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje

Zarzuty skargi są niezasadne.

Stosownie do treści art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego obowiązujące w chwili jej wydawania.

W szczególności Sąd nie znalazł podstaw, aby stwierdzić, że kwestionowana decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną, o której mowa art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a mianowicie, aby wypełniała przesłanki rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z reprezentowanym i utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem - cechą rażącego naruszenia prawa jest sytuacja, w której treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym, nie chodzi tu o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dn. 9.03.1999r. V SA 1970/98, Lex nr 50195, wyrok NSA z dn. 26.09.2000r. V SA 2998/99, Lex nr 51249). Taka sytuacja w ocenie Sądu niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca.

Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, iż ustawa z dnia 27.07.2001r. o wprowadzeniu ustawy — Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 ze zm.) - zwanej dalej ustawą wprowadzającą jest szczególną regulacją wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże ponad wszelką wątpliwość nie można wyprowadzić z powyższego wniosku, iż wskazane przepisy wyłączają zastosowanie kpa w przedmiocie uwzględnienia lub odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi.

W tym miejscu godzi się zauważyć, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 kpa). Powyższe postępowanie inicjuje się zatem w celu "załatwienia sprawy" - konkretyzacji stosunku prawnego w zakresie praw lub obowiązków wynikających z określonej normy prawa materialnego, przez co należy rozumieć wydanie decyzji, chyba że kpa stanowi co innego.

W przypadku dokonania zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu, o którym mowa w art. 12 ustawy wprowadzającej, organ zobowiązany jest do uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze określonym w art. 110 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.) - zwanej dalej poś lub wydania decyzji o odrzuceniu zgłoszenia. Ustawa wprowadzająca nie przewiduje zatem rozstrzygnięcia każdej sprawy zgłoszenia zanieczyszczenia gruntów w drodze decyzji (art. 12 ust. 4), uwzględnienie zgłoszenia następuje bowiem w trybie czynności materialno – technicznej, poprzez umieszczenie zgłoszenia w stosownym rejestrze (art. 12 ust. 3).

Odrzucenie zgłoszenia przez organ w trybie art. 12 ust. 4 ustawy wprowadzającej oznacza odmowę uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze. Ostateczna decyzja o odrzuceniu zgłoszenia powoduje, że zgłoszenie nie wywiera skutków prawnych, o których mowa w art. 12 ust. 1 (niczego nie zmienia w sferze praw i obowiązków zgłaszającego). To zaś oznacza z kolei, że w takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 102 ust. 1 - 3 ustawy poś regulujące obowiązek rekultywacji, nakładając ten obowiązek na władającego powierzchnią ziemi (chyba że wykaże on, iż zanieczyszczenie gruntów dokonane po dniu objęcia przez niego władania spowodował inny podmiot). W konsekwencji skutkiem uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze jest uwolnienie się zgłaszającego z obowiązku przeprowadzenia rekultywacji.

W tym stanie rzeczy uznać należy, iż występujący z wyżej opisanym wnioskiem żąda ukształtowania stosunku prawnego, który dotyczy bezpośrednio jego praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego. Tym samym dokonanie zgłoszenia będzie formą wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 kpa, mającego na celu konkretyzację uprawnień właściciela nieruchomości związanych z uwolnieniem się od obowiązku rekultywacji gruntów, czyli działaniem skierowanym bezpośrednio na uwzględnienie zgłoszenia. Zaprezentowany powyżej pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2005r. sygn. akt II SA/Łd 160/05, ONSAiWSA 2006/5/146 jednoznacznie stwierdzono, iż "zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi lub gleby albo niekorzystnego przekształcenia naturalnego ukształtowania terenu, o którym mowa w art. 12 ustawy wprowadzającej jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 kpa. Termin, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, jest terminem materialnoprawnym". Sąd w składzie obecnym w pełni aprobuje to stanowisko.

Mając na względzie powyższe przyjąć należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego organy administracji publicznej nie były zwolnione z obowiązku respektowania przepisów kpa, przede wszystkim zaś art. 63 i 64 kpa. Stąd w sytuacji niedołączenia do zgłoszenia dokumentów wskazanych w art. 12 ust 2 ustawy wprowadzającej, starosta winien potraktować taką okoliczność jako wniesienie podania z brakiem formalnym i wezwać wnoszącego do uzupełnienia podanie stosownie do wymagań art. 64 § 2 kpa. Postanowienia art. 63 i 64 kpa, jak słusznie zauważa Kolegium odnoszą się do wszystkich podań składanych do organów administracji publicznej, a nie tylko do wniosków o wydanie decyzji.

Końcowo dodać należy, iż w zakresie skutków prawnych (procesowych) niedołączenia do zgłoszenia dokumentów wyszczególnionych w art. 12 ust. 2 oraz podstaw do odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wypowiedział się między innymi w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 864/05 oraz sygn. akt II SA/Bk 33/06. Zgodnie z przedstawionym tam poglądem odrzucenie zgłoszenia może nastąpić w sytuacji niespełnienienia merytorycznych warunków ustawy, to jest niewykazania, którejś z przesłanek wyszczególnionych w art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Jak podkreślono do tych przesłanek nie należą elementy formalne zgłoszenia przewidziane w ust. 2 wskazanego przepisu. Ten, bowiem nakazuje załączenie do zgłoszenia wszczynającego postępowanie odpowiednio wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia oraz opis okoliczności wskazujących na sprawstwo innego podmiotu. Elementy te mają pełnić rolę narzędzia dowodowego do wykazania podstawy do uwzględnienia zgłoszenia zgodnie z treścią art. 12 ust. 3 ustawy wprowadzającej, przez wpis w rejestrze określonym w art. 110 poś.

Reasumując stwierdzić należy, iż warunkiem skorzystania ze zwolnienia z obowiązku rekultywacji było, aby zanieczyszczenie spowodowane zostało działaniem innego podmiotu niż władający gruntem oraz aby zanieczyszczenie nastąpiło przed dniem [...] października 2001r. Załączniki do zgłoszenia miały jedynie potwierdzić spełnienie powyższych warunków ustawy. A zatem, jeżeli organ administracji uznał załącznik za niewystarczający w tej mierze, to miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczynił. Poprzestanie zaś jedynie na analizie podania oraz uzasadniających je wyników badań powodowało przerzucano ciężaru udowodnienia spełnienia ustawowych obowiązków na stronę postępowania. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych nie budzi wątpliwości stanowisko organów o konieczności uchylenia decyzji, upływ zaś ustawowych terminów skutkował umorzeniem postępowania w sprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił ocenę prawną sprawy dokonaną przez organ II instancji, a skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)