Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 534/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50a pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pokrycia dachowego w całości oraz więźby dachowej części podstawowej budynku na budynku mieszkalnym jednorodzinnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. NR [...]Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z poz. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Państwa I. i R. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia 12 maja 2010 r., nakazującej Państwu I. i R. P. rozbiórkę pokrycia dachowego w całości oraz więźby dachowej części podstawowej budynku, na budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym w Nowej Rudzie przy ul. S., w uwagi na wykonanie ww. robót budowlanych pomimo ich wstrzymania przez organ nadzoru budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zawiadomieniem z dnia 2 lutego 2010 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. poinformował strony oraz uczestników postępowania, iż na wniosek H. W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia przez I. i R. P. robót budowlanych na terenie nieruchomości przy ul. [...]niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę i obowiązującymi przepisami.

W trakcie postępowania ustalono następujące fakty dotyczące przedmiotowych robót budowalnych. Decyzją nr [...]z dnia 17 lipca 2008 r., Starosta K. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 14 kwietnia 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Irenie i R. P. pozwolenia na rozbudowę parteru i przebudowę piętra domu jednorodzinnego położonego w miejscowości R. – S. przy ul.[...], działka nr[...], obręb 8 Słupiec.

W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji przez Z. i H. W. oraz I. S.Wojewoda Dolnośląski decyzją nr [...]z dnia 29 października 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta K. decyzją nr [...]z dnia 29 grudnia 2008 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. i R. P. pozwolenia na rozbudowę parteru i przebudowę piętra domu jednorodzinnego położonego w miejscowości R. – S. przy ul.[...], działka nr [...], obręb [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Z. i H. W. oraz I. S.od powyższej decyzji, Wojewoda D. decyzją nr [...]z dnia 24 sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W konsekwencji w dniu 6 października 2009 r. do PINB w Kłodzku wpłynęło zawiadomienie o rozpoczęciu robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 29 grudnia 2008 r.

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 482/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zarówno decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 17 lipca 2009 r. nr [...]jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. nr [...]z dnia 29 grudnia 2008 r., udzielającą I. i R. P. pozwolenia na rozbudowę parteru i przebudowę piętra domu jednorodzinnego położonego w miejscowości R.– S. przy ul.[....,....].

Wobec tak kształtującego się stanu faktycznego sprawy, w dniu 16 lutego 2010 r. przeprowadzono oględziny w trakcie których ustalono, iż I. i R. P rozpoczęli rozbudowę i przebudowę przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę Starosty K. nr [...]z dnia 29 grudnia 2008 r. W trakcie oględzin ustalono zakres wykonanych robót budowlanych. Ustalono, iż zostały wykonane z następującymi odstępstwami w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, tj. pod tarasem oraz wykuszem od strony ogrodu wykonano pomieszczenie piwnicze o wysokości 209 cm – zatwierdzony projekt nie przewidywał podpiwniczenia, ponadto wykonano otwór drzwiowy z istniejącej piwnicy do piwnicy nowo wykonanej, oraz wykonano otwór drzwiowy z piwnicy nowo wykonanej na zewnątrz budynku do ogrodu. Zamiast łukowych wyjść na ogród pod tarasem wykonano otwory okienne. Podczas oględzin dokonano również pomiarów charakterystycznych odległości pomiędzy budynkiem w którym prowadzone są roboty budowlane, a budynkami znajdującymi się w sąsiedniej zabudowie tj.: na terenie działek [...] (budynek 14) i 43 (budynek 16). Powyższe pomiary wykazały, że budynek nr 14a jest zlokalizowany od ściany głównej budynku nr 16 w odległości 750 cm, natomiast od ściany ganku budynku nr 16 w odległości 519 cm, z kolei od ogrodzenia od strony budynku nr 16 w odległości 195 cm, a od ściany budynku nr 14 w odległości 800 cm. Wykusz budynku nr 14a jest zlokalizowany od ściany budynku 14 w odległości 640 cm, od ogrodzenia od strony budynku nr 14 w odległości 343 cm.

Wobec powyższego postanowieniem nr [...]z dnia [...]r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane, nałożył na Inwestora obowiązek zabezpieczenia przedmiotowego obiektu, oraz obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni następujących dokumentów:

- inwentaryzacji wykonanych robót budowalnych wraz z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą z podaniem charakterystycznych odległości dobudowanych części budynku nr [...] w stosunku do granic z sąsiednimi nieruchomościami, działka nr [...]oraz w stosunku do budynków zlokalizowanych na nieruchomości sąsiedniej tj.: działka 43 i 44;

- ekspertyzy technicznej określającej w sposób jednoznaczny możliwość dostosowania wykonanych robót budowalnych do stanu zgodnego z przepisami, a w szczególności z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Burmistrza Miasta Nowa R. nr [...] z dnia 6 czerwca 2008 r., oraz aktualnie obowiązującymi warunkami technicznymi określonymi w przepisie § 12, 13 oraz [...]rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia I. i R. P., organ II instancji postanowieniem nr [...]z dnia 4 maja 2010 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Pismem z dnia 25 marca 2010 r., H. W. zawiadomił PINB w K., iż pomimo wstrzymania robót budowlanych powyższym postanowieniem, inwestor nadal kontynuuje roboty budowlane. W konsekwencji w dniu 25 marca 2010 r., organ I instancji (PINB w K.) dokonał kontroli przedmiotowej budowy, sporządzając na tę okoliczność notatkę służbową, w której potwierdził informację dotyczącą kontynuowania robót przez Inwestora. Ponadto w powyższej notatce wskazano, iż w trakcie kontroli na terenie budowy znajdowali się pracownicy którzy wykonywali roboty budowlane związane z przedmiotową rozbudową. Zakres wykonywanych robót budowlanych, organ stopnia powiatowego udokumentował zdjęciami (8 sztuk), wskazując, że I. P. uczestnicząca w kontroli odmówiła pracownikom Powiatowego Inspektoriatu w Kłodzku wejścia na teren budowy, dlatego zdjęcia wykonano z ulicy.

Następnie zawiadomieniem z dnia 6 kwietnia 2010 r., organ I instancji poinformował strony, iż w dniu 19 kwietnia 2010 r., przeprowadzi oględziny przedmiotowej budowy, wzywając jednocześnie inwestora o przygotowanie dokumentacji dot. budowy, mi.in. dziennika budowy.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, inwestorzy poinformowali organ, iż nie mogą wziąć udziału w oględzinach z przyczyn losowych.

Pomimo powyższych okoliczności organ stopnia powiatowego w dniu 19 kwietnia 2010 r., przeprowadził oględziny przedmiotowej budowy, w trakcie których ustalił, iż I. i R. P. nadal wykonują roboty budowlane pomimo ich wstrzymania przez organ nadzoru budowlanego. Zakres wykonywanych robót zwiększył się od czasu wcześniejszej kontroli z dnia 25 marca 2010 r. W trakcie oględzin sporządzono dokumentację zdjęciową. Z uwagi na brak uczestnictwa inwestora w oględzinach, organ postanowieniem nr [...]z dnia 21 kwietnia 2010 r., nałożył na kierownika budowy obowiązek przedstawienia na piśmie informacji dotyczących zakresu wykonanych robót po 17 marca 2010 r.

Jednocześnie postanowieniem nr [...]z dnia [...]r., organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia na piśmie informacji dotyczącej zakresu wykonanych robót po dniu 17 marca 2010 r., oraz dostarczenia dziennika budowy.

W odpowiedzi na powyższe, I. i R.P.w piśmie z dnia 3 maja 2010 r. poinformowali, iż po wstrzymaniu robót wykonali nadbudowę ściany szczytowej, montaż konstrukcji drewnianej dachu, montaż elementów pokrycia dachu – paraizolacja, kontr łaty, wraz z wykonaniem 60% pokrycia dachówką.

Z uwagi na powyższe decyzją nr [...]z dnia 12 maja 2010 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kłodzku nakazał I. i R. P., rozbiórkę pokrycia dachowego w całości, oraz więźby dachowej na części podstawowej budynku, na budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym w N.R. przy ul.[...], z uwagi na wykonanie ww. robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania przez organ nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż na podstawie zebranych zdjęć, oraz przeprowadzonych oględzin ustalono, iż powyżej wskazane roboty budowlane wykonane zostały w okresie od 25 marca do 19 kwietnia 2010 r., natomiast zakres robót pomiędzy 17 marca a 25 marca nie został przez organ stopnia powiatowego ustalony.

R. i I. P. wnieśli w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania i analizie materiału dowodowego Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jednakże nie ze względu na argumenty podniesione w odwołaniu. Wskazano bowiem, że jakkolwiek inwestorzy rozpoczynając inwestycję posiadali ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, niemniej jednak na mocy wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2009 r., decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego. W tym kontekście podkreślono, że prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowalną w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowalne. Natomiast prowadzenie robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach wypełnia dyspozycję art. 50 i 51 Prawa budowlanego, których zastosowanie polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W trakcie postępowania organ stopnia powiatowego bezsprzecznie potwierdził, iż wykonane przez inwestora roboty budowlane polegające na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w sposób istotny odbiegają od warunków określonych w przepisach. W konsekwencji zastosował art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy Prawo budowalne, wstrzymując przedmiotowe roboty budowlane i nakazując wykonanie stosownych zabezpieczeń, oraz przedłożenie dokumentów określonych w powyższym przepisie. Podkreślono, że w terminie dwóch miesięcy od wydania tego postanowienia, po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania wyjaśniającego, organ nadzoru budowalnego ma obowiązek wydać jedną z trzech przewidzianych w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzji, chyba że ustali, iż zachodzi sytuacja przewidziana w art. 50a ww. ustawy, wówczas winien wydać decyzję przewidzianą w pkt 2 tego przepisu. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od jego doręczenia (art. 50 ust. 4 ww. ustawy). Jednak postanowienie to nie traci ważności, gdy w tym czasie organ wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 lub art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o przepisy art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Z powyższego artykułu wynika, że właściwy organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych – pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 – nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowalnego do stanu poprzedniego. Przepis ten ma na celu wyeliminowanie praktyki nierespektowania postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych wydanych w trakcie podjętej procedury naprawczej, zobowiązując do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę robót budowalnych, wykonanych po ich wstrzymaniu albo nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. To zaś oznacza, że właściwy w sprawie organ nie ma w tym zakresie innej możliwości niż nakazana prawem.

Analizując całość zgromadzonych akt administracyjnych sprawy, w szczególności dokumenty zgromadzone przez organ stopnia powiatowego po wstrzymaniu wykonania przedmiotowych robót budowlanych, organ odwoławczy stwierdził, iż niewątpliwie inwestor zlekceważył treść postanowienia PINB w Kłodzku nr 36/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Powyższą okoliczność potwierdza notatka służbowa sporządzona w dniu 25 marca 2010 r., przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku, który w trakcie kontroli przedmiotowej budowy jednoznacznie stwierdził, iż inwestor pomimo wstrzymania robót w dalszym ciągu wykonuje roboty budowlane. Zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy w postaci zdjęć, w sposób jednoznaczny wskazuje, iż wbrew twierdzeniu inwestora – nie wykonano jedynie zabezpieczeń przedmiotowej budowy, ale przede wszystkim kontynuowano roboty budowlane, celem ukończenia inwestycji, lekceważąc stanowisko organu nadzoru budowlanego. Powyższą okoliczność potwierdził osobiście inwestor, w piśmie z dnia 3 maja 2010 r. wskazując, iż po wstrzymaniu wykonał nadbudowę ściany szczytowej do obrysu nowej więźby dachowej, montaż konstrukcji drewnianej dachu wraz z wykonaniem 60% pokrycia dachówką, natomiast w okresach złej pogody nadal trwają prace na parterze. Na marginesie wyjaśniono, że w powyższym piśmie z dnia 3 maja 2010 r., inwestor powołując się na własne pismo z dnia 17 lutego 2010 r., wskazał, iż poinformował organ o konieczności wykonania niezbędnych robót pomimo wstrzymania tychże robót, a jak wskazano w treści odwołania brak reakcji organu stopnia powiatowego na to pismo inwestor odczytał jako milczącą zgodę na wykonanie tychże robót. Organ II instancji stwierdził, iż powyższe wyjaśnienia inwestora są chybione, bowiem pismo z dnia 17 lutego 2010 r., jak wskazuje data jego sporządzenia oraz doręczenia organowi, jest datowane na okres przed dniem wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych, tym samym treść pisma z dnia 17 lutego 2010 r. w żaden sposób nie może tłumaczyć zlekceważenia przez inwestora postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 8 marca 2010 r. Jednocześnie argumenty podniesione w odwołaniu, dotyczące wykonania jedynie niezbędnych zabezpieczeń budowy należy uznać za bezzasadne. W szczególności niezrozumiałym dla organu odwoławczego jest stawianie znaku równości między wykonaniem niezbędnych zabezpieczeń obiekty, a dokonywaniem ingerencji w jego konstrukcję poprzez nadanie mu regularnych kształtów i samowolnym kończeniu inwestycji, ignorując działania organów nadzoru budowlanego. Za chybiony uznano także argument o konieczności wykonywania robót budowlanych ze względu na zalegający na budynku lód i śnieg, uniemożliwiający wykonanie doraźnych zabezpieczeń. Zdaniem organu szczegółowa dokumentacja zdjęciowa dołączona do akt sprawy zarówno przez organ stopnia powiatowego jak i przesłana przez strony postępowania, jednoznacznie obrazuje kolejne etapy procesu budowlanego prowadzone przez inwestora już po zakończeniu okresu zimowego – zmierzające do zakończenia inwestycji, nie zaś jak sugeruje Skarżący – służące zabezpieczeniu budynku. Nie można również przyznać racji inwestorowi, iż wykonanie m.in. takich robót jak nadbudowa ściany, montaż konstrukcji dachu czy też pokrycia dachowego tj.: dachówek, można uznać jako doraźne zabezpieczenia. Za chybione uznano również szeroko rozpisane stanowisko inwestora, dotyczące naruszenia przez organ stopnia powiatowego art. 51 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśniono ponadto, że organ stopnia powiatowego nie uchybił terminom wskazanym w art. 50 ustawy Prawo budowlane, bowiem w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego. Tym samym zgodnie z art. 51 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3 wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie. W związku z powyższym, wydanie przez organ nadzoru budowalnego zaskarżonej decyzji nie przekreśla możliwości prowadzenia dalszego postępowania naprawczego. Reasumując rozważania organ odwoławczy stwierdził, iż nie ma wątpliwości co do konieczności zastosowania przez organ I instancji restrykcyjnego art. 50a ust. 2, ustanawiającego niezwykle surowe sankcje za niedostosowanie się do obowiązku zaniechania robót budowalnych, wynikającego z postanowienia o ich wstrzymaniu, jednakże ze względu na uchybienia poczynione w toku postępowania przez ten organ zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wedle wytycznych tego organu kluczową kwestią jaką winien ustalić organ stopnia powiatowego jest zakres wykonanych robót pomimo obowiązku ich wstrzymania, nałożonego postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r., nr [...]. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem sądów administracyjnych wyrażonym w orzecznictwie, przepis art. 50a ma na celu ukrócenie praktyki nierespektowania postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych wydanych w trakcie podjętej procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej. Fakt wykonywania robót pomimo ich wstrzymania powinien być należycie udokumentowany i nie może opierać się na domysłach czy przypuszczeniach. Zasadnym więc jest przeprowadzenie dowodu z oględzin, potwierdzających bezspornie, że roboty budowlane w dalszym ciągu są wykonywane – patrz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim II SA/Go 766/09 z dnia 18 listopada 2009 r. Organ obowiązany jest przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe celem jednoznacznego ustalenia zakresu robót budowlanych, prowadzonych po dniu doręczenia postanowienia o wstrzymaniu tychże robót – patrz wyrok WSA we Wrocławiu II SA/Wr 624/09 z dnia 21 stycznia 2010 r. Tym samym w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, niezbędne wydaje się być przeprowadzenie dowodu oględzin, przy zapewnieniu stronom możliwości uczestnictwa w nich, przy czym podkreślić należy, iż inwestor lub podmiot przez niego upoważniony obowiązany jest udostępnić organowi teren prowadzonych robót budowlanych. Uniemożliwienie prowadzenia wizji lokalnej może skutkować nałożeniem grzywny, zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 1ustawy Prawo budowlane. Na marginesie wyjaśniono, iż organ nadzoru budowlanego ma prawo żądać od inwestora dokumentacji związanej z prowadzeniem robót budowlanych, natomiast inwestor zobowiązany jest przepisami prawa do jej przedłożenia. W tym celu zgodnie z art. 81c ust. 1 organ stopnia powiatowego może nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia m.in. dziennika budowy, przy czym w pełni zasadnym staje się poinformowanie inwestora, iż zgodnie z art. 93 pkt 10 ustawy prawo budowlane, kto nie udziela informacji lub nie udostępnia dokumentów, o których mowa w art. 81c ust. 1 ww. ustawy, żądanych przez właściwy organ, związanych z prowadzeniem robót budowlanych, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania lub jego utrzymaniem, podlega karze grzywny. Końcowo organ stwierdził, iż jakkolwiek w pełni zasadnym w niniejszej sprawie zdaje się wydanie decyzji w oparciu o art. 50a ust. 2 ustawy prawo budowlane, niemniej jednak uchybienia poczynione przez organ stopnia powiatowego dotyczące wadliwego przeprowadzenia dowodu z oględzin, oraz niewyjaśnienie kluczowej kwestii dotyczącej zakresu wykonanych przez inwestora robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania, jak również brak zawiadomienia stron o konieczności wydania decyzji zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

I. P. złożyła w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pomimo braku przesłanek do nakazywania rozbiórki części obiektu budowlanego, albowiem wykonywanie prac w części objętej decyzją o rozbiórce nie zostało uprzednio wstrzymane postanowieniem;

2) rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływa na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie i nierozpatrzenie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) rażące naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8, 9 i 12 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób pozostający w kolizji z obowiązującymi zasadami działania w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli, budzący zaufanie do organów Państwa i wnikliwy;

W uzasadnieniu swojej skargi wskazała, że zaskarżoną decyzją przekazano do ponownego rozpoznania sprawę w części dotyczącej rozbiórki robót wykonanych pomimo obowiązku ich wstrzymania nałożonego postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r. W uzasadnieniu tej decyzji określono, iż nie ma wątpliwości co do konieczności zastosowania przez organ stopnia powiatowego art. 50a ust. 2 Prawa Budowlanego przewidującego surową sankcję rozbiórki za niedostosowanie się do obowiązku zaniechania robót budowlanych wynikającego z postanowienia o ich wstrzymaniu. Skarżąca w pełni zgadza się z tezą zaskarżonej decyzji, wedle której w toku dotychczasowego postępowania nie wykazano, że wykonane przez inwestorów zostały prace budowlane, co do których nałożony na nich został obowiązek ich wstrzymania. W postanowieniu nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowił wstrzymać roboty budowlane wykonane przez Państwo I. i R. P. zam. N. R.ul. S. 1[...] związane z rozbudową i przebudową domu jednorodzinnego położonego w Nowej R. przy ul. [...]prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. Sformułowanie takie jest nieostre i nieprecyzyjne, a kwestie w nim poruszane – wątpliwe. Niemniej jednak z uzasadnienia postanowienia w żaden sposób nie można wywieść wniosku, iż pokrycie i więźba dachowa części podstawowej budynku wykonywana jest niezgodnie z projektem, pozwoleniem na budowę, bądź obowiązującymi przepisami. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia odstępstwo dotyczy wykonania podpiwniczenia pod zaprojektowanym tarasem oraz otworów drzwiowych pomiędzy piwnicami i z piwnicy na zewnątrz budynku oraz otworów okiennych pod tarasem, a także odległości ściany wykusza od ściany budynku posadowionego na sąsiedniej działce. Inwestorzy nie zgadzają się z istotną częścią powyższych zarzutów i racje swe w tym zakresie będą wykazywać w toku postępowania dotyczącego doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ponadto stwierdzono w skardze, że organ I instancji nie wnosił żadnych zastrzeżeń do prac wykonywanych w części podstawowej budynku oraz jego pokrycia dachowego. Roboty te nigdy nie zostały wstrzymane, zatem stosowanie do nich jakichkolwiek sankcji jest co do zasady nieprawidłowe. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien zatem uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki. Natomiast nakazanie dalszego jej prowadzenia jest sprzeczne ze słusznym interesem Inwestorów i nie sprzyja budowaniu zaufania do organów Państwa. Wątpliwości skarżącej budzi też wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, gdy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 482/09 był jeszcze nieprawomocny, tym bardziej że Skarżąca otrzymała jego odpis z uzasadnieniem w dniu 19 lutego 2010 r., co oznacza, iż w ciągu kolejnych 30 dni mogła zostać od niego wniesiona skarga kasacyjna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2010 r. skarżąca poinformowała o śmierci w dniu 10 września 2010 r. (w toku postępowania sądowego) uczestnika postępowania R. P. Jednocześnie wskazała następców prawnych zmarłej strony, którymi zgodnie z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku są spadkobiercy ustawowi w osobach skarżącej i pełnoletnich dzieci J. P. i A. P.. Skarżąca podała ponadto, że postanowieniem, które stało się ostateczne w dniu 6 października 2010 r., dokonano sprostowania decyzji o warunkach zabudowy doprowadzając do jej zgodności z pozwoleniem na budowę. Tymczasem brak tej zgodności stanowił zasadniczą przyczynę uchylenia przez tut. Sąd pozwolenia na budowę w sprawie sygn. akt II SA/Wr 482/09. W ocenie skarżącej odpadła przez to przyczyna prowadzenia postępowania naprawczego.

Skarżąca nie podała natomiast, aby na podstawie tej nowej okoliczności podjęła jakieś środki prawne w postępowaniu sądowoadministracyjnym bądź administracyjnym.

Po otrzymaniu odpisów aktu zgonu oraz prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po R.P., Sąd postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. zawiesił postępowanie oraz jednocześnie je podjął z udziałem w charakterze uczestników J. P. i A. P..

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zarzucił dodatkowo naruszenie art. 10 § 1 i art. 40 § 1 k.p.a. związane z wadliwym doręczeniem postanowienia wstrzymującego roboty budowlane, gdyż zarządzono doręczenia dla obojga inwestorów jedną przesyłką na ten sam adres. Wobec nieprawidłowego doręczenia postanowienia wydanego na podstawie art. 50 prawa budowlanego, wadliwa prawnie była decyzja wydana w oparciu o art. 50a pkt 2 tej ustawy. Skarżąca twierdziła, że wykonała roboty o charakterze tymczasowym, nie stanowiące kontynuacji robót budowlanych pomimo nakazu ich wstrzymania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie zachodziły w nin. sprawie wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. przyczyny uwzględnienia skargi.

Zwraca uwagę, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja dla skarżącej korzystna. Wobec bezzasadności szczegółowych zarzutów skargi, byłoby teoretycznie możliwe rozważenie przez Sąd z urzędu kwestii zgodności zaskarżonej decyzji z stanowiącym jej podstawę przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia tego przepisu i uchylenia decyzji, wykluczone byłoby wówczas zawarcie w uzasadnieniu wyroku ocen prawnych i wskazań korzystnych dla skarżącej. Przekonuje o tym treść stosowanych przez organ przepisów prawa budowlanego w zestawieniu z dotychczasowym materiałem procesowym zgromadzonym w aktach administracyjnych.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r. organ nadzoru budowlanego, jak już ustalono, wstrzymał na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 prawa budowlanego roboty budowlane prowadzone przez inwestorów ,,związane z rozbudową i przebudową domu jednorodzinnego ... prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz przepisach" oraz zobowiązał ich do zabezpieczenia domu przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych poprzez założenie folii PCV na rozebranej części dachu budynku. W obszernym uzasadnieniu organ ten stwierdził, że po wyroku II SA/Wr 482/09 z dnia 17 grudnia 2009 r. inwestorzy utracili prawo do wykonywania robót budowlanych. Tym niemniej organ opisał roboty wykonane do tego czasu sprzecznie z projektem budowlanym. Wskazał też, które roboty wykonano z naruszeniem § 271 ust. 1 warunków technicznych. Z uzasadnienia tego wynikało niewątpliwie, że orzeczone wstrzymanie odnosiło się do całego zakresu prowadzonych robót. W rozstrzygnięciu wskazano dopuszczalny sposób zabezpieczenia obiektu. Postanowienie zostało doręczone osobno każdemu z inwestorów, w obu przypadkach w dniu 17 marca 2010 r. Wyrok uchylający pozwolenie na budowę stał się prawomocny z dniem 16 lutego 2010 r. Decyzja na podstawie art. 50a pkt 2 prawa budowlanego została wydana w dniu 12 maja 2010 r. i doręczona każdemu z inwestorów w dniu następnym.

Jak z tego wynika, bezzasadny był zarzut skargi, jakoby organ nadzoru budowlanego nakazał wstrzymanie wykonywania jedynie niektórych, nie zaś wszystkich robót budowlanych. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ nie dokonał próby poczynienia wiążących ocen materialnoprawnych, do czego nie byłby procesowo uprawniony. Wskazał tylko, że w świetle dotychczasowego materiału sprawy stosowanie art. 50a pkt 2 ustawy wydawało się uzasadnione. Organ nakazał jednocześnie uzupełnienie materiału sprawy. W toku ponownego jej rozpatrywania organ I instancji zachowuje całkowitą swobodę w zakresie ocen materialnoprawnych, co tym bardziej ma miejsce w przypadku zmiany stanu faktycznego wówczas ustalonego. Nie były więc uzasadnione wątpliwości zgłoszone przez skarżącą odnośnie znaczenia postanowienia wstrzymującego roboty. Nie były również uzasadnione jej obawy, że nastąpiło związanie organu I instancji ocenami materialnoprawnymi zawartymi w zaskarżonej decyzji, które ponadto w części niekorzystnej dla skarżącej byłyby błędne lub przedwczesne. Bezpodstawne w tej sytuacji były zarzuty naruszenia opisanych w skardze zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W świetle art. 153, a zwłaszcza ponadto art. 170 p.p.s.a., nie mogły odnieść skutku przekazane przez skarżącą informacje o powstaniu nowych okoliczności, odmiennych od okoliczności stanowiących podstawę wyroku w sprawie II SA/Wr 482/09. Skarżąca reprezentowana jest przez zawodowego pełnomocnika, co zwalnia Sąd od rozwijania tej problematyki. Należało jednak o tym wspomnieć, z uwagi na treść pisma procesowego skarżącej. Dodatkowy zarzut zgłoszony na rozprawie nie znalazł potwierdzenia w aktach administracyjnych. Jeżeli skarżąca wykonała, jak twierdzi, jedynie roboty tymczasowe, to dlaczego sprzeciwia się nakazaniu rozbiórki. O ile część tych robót, jak twierdzi skarżąca, została wymuszona koniecznością dalszego zabezpieczenia domu, to powinna domagać się zmiany lub uzupełnienia orzeczonego postanowieniem sposobu zabezpieczenia, czego zaniechała. Roboty w tej części byłby zatem również niezgodne z postanowieniem wstrzymującym wykonanie robót budowlanych. W tej sytuacji Sąd, mając na uwadze art. 134 § 2 p.p.s.a, oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

PM 14.03.2011 r.