Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 309/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 149 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis (spraw.) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 21 lutego 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą a także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Nr [...] z dnia 17 stycznia 2005 r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., przywołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie wznowione postanowieniem tego organu z dnia 17 stycznia 2005 r. na wniosek A. Sp. z o.o. we W. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia 21 stycznia 2002 r. Starosta G. ustalił dla tej Spółki opłatę za wyłączenie z produkcji rolnej gruntów położonych w obrębie R. W., Gmina W., oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], i [...]. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło tę decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku zdjęcia próchniczej warstwy gleby z gruntów o klasach: Ula, łlłb, III i IVa i wykorzystania jej na cele poprawy wartości użytkowej gruntów i umorzyło postępowanie w tej części. W pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dniu 29 maja 2003 r. A. Sp. z o.o. we W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 21 stycznia 2002 r., wnosząc także o wstrzymanie wykonania tej decyzji i anulowanie złożonych w sprawie wniosków. Spółka podniosła, że w toku badania dokumentacji zgromadzonej przed rozpoczęciem inwestycji "Budowa składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych "R. W." stwierdzono, że badania geologiczne wykonane przez B. s.c. z siedzibą we W. w sierpniu 2000 r. na terenie inwestycji wykazują znaczne różnice w jakości gleb w stosunku do klasyfikacji uwidocznionej w operacie ewidencji gruntów. Opłatę za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji wymierzono zatem według nieaktualnych danych ewidencyjnych odnośnie wartości gleb i ich klas bonitacyjnych, które w ciągu 41 lat (od ostatniej klasyfikacji) uległy nieodwracalnym zmianom. Stan taki został stwierdzony w dokumentacji klasyfikacji gruntów wykonanej przez dr inż. C. K., uprawnionego do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów potwierdzony przez sprawdzającego, uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W.. Dowód ten istniejący w dacie wydania decyzji nie był znany organom, co uzasadniało wznowienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W trakcie analizy wniosku o wznowienie postępowania uwadze Kolegium umknął fakt, iż dokument stanowiący nową okoliczność był w posiadaniu Spółki od 2000 r. Badania

geologiczne, wykonane przez B. s.c. z siedzibą we W., opracowane zostały w 2000 r. dla potrzeb planowanej budowy składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych "R.W." w miejscowości R. W., której inwestorem jest A..

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło wznowione postępowanie podnosząc, że stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem organu wskazana we wniosku dokumentacja dotycząca badań geologicznych gruntów, dla których była ustalona opłata za ich wyłącznie z produkcji rolnej, była w posiadaniu A. w dniu wydania tych decyzji - została sporządzona na zlecenie inwestora dla celów zamierzonej budowy. Oznacza to, że strona nie dochowała terminu jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania w sprawie nie było zatem prawnie dopuszczalne i postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. -Pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. Spółka A. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Spółki nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania był fakt przyjęcia przez Starostę G. wadliwej klasyfikacji gruntów dla potrzeb wydania decyzji z dnia 21 stycznia 2002 r. Istnienie tej nowej okoliczności, uzasadniającej wznowienie postępowania, można stwierdzić dopiero w oparciu o decyzję Starosty G. z dnia 26 czerwca 2004 r. w sprawie zmian klasyfikacji gruntów.

Gleboznawcza klasyfikacja gruntów wykonana w dniu 26 maja 2003 r. oraz protokół jej sprawdzenia sporządzony w tej samej dacie ma podstawowe znaczenie dla przesłanek do wznowienia postępowania. Spółka nie zgodziła się z oceną organu pierwszej instancji, iż opracowanie geologiczne B. s.c, może zostać uznane jako nowy dowód w sprawie, gdyż zainicjowało tylko postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów, zakończone decyzją Starosty G. z dnia 26 czerwca 2004 r. Spółka powzięła wiadomość o przesłance wznowienia postępowania w dacie opracowania.

Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. Sp. z o.o. - na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 21 lutego 2007 r. w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych i ustalenia opłaty rocznej.

W uzasadnieniu Sąd zgodził się ze stanowiskiem S. K. O. w L., że podanie o wznowienie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zaznaczył, że zachowanie tego terminu musi zostać udowodnione przez stronę. Skarżąca Spółka w żaden sposób nie udokumentowała zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania, zważywszy na upływ trzech lat od daty, w której Spółka była w posiadaniu dokumentu stanowiącego nową okoliczność w sprawie - badania geologiczne wykonane przez B. w 2000 r. Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, iż w toku badania dokumentacji zgromadzonej przed rozpoczęciem inwestycji stwierdzono, że badania geologiczne wykonane przez B. s.c. w sierpniu 2000 r. na terenie inwestycji wykazują znaczne różnice w jakości gleb w stosunku do klasyfikacji uwidocznionej w operacie ewidencji gruntów, a tym samym opłatę za wyłączenie gruntów rolnych wymierzono według nieaktualnych danych ewidencyjnych odnośnie wartości gleb i ich klas bonitacyjnych. Sąd nie zgodził się poglądem strony, iż o nowej okoliczności dowiedziała się w dacie opracowania wniosku o zmianę kwalifikacji gruntów, tj. 26 maja 2003 r. Przyjęte w art. 75 § 1 k.p.a. sformułowanie "w szczególności" oznacza, że wyliczenie środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu administracyjnym ma jedynie charakter przykładowy. W przepisach k.p.a. nie ma podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych, co zostało podkreślone w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r, lii SA 1838/91 ONSA 1992, Nr 2, póz. 45). Sąd podkreślił, że skarżąca Spółka była w posiadaniu dokumentacji badania geologicznego wykonanej przez B. s.c. już w sierpniu 2000 r. i dokument ten zawierał istotne informacje co do stanu gruntów. Z protokołu sprawdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów rolnych sporządzonej w dniu 26 maja 2003 r. przez uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W. prof. dr hab. T. C. wynika, że sprawdzenie to polegało na określeniu zasięgu, klas gruntów działek [...][...][...][...][...][...][...] w oparciu o dokumentację geologiczną sporządzoną w lipcu - sierpniu 2000 r. przez Przedsiębiorstwo B..

. Ustalając początek biegu terminu jednomiesięcznego należy uwzględnić wskazaną przez skarżącą podstawę wznowienia - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd wskazał, że przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa. Okolicznością faktyczną ani dowodem nie jest nowa wykładnia prawa, ani błędna -ocena stanu faktycznego pod względem prawnym (M. Jaśkowska, A.Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 812-813 i cytowana tam literatura oraz orzecznictwo).

Zdaniem Sądu skarżąca Spółka, która wiedziała o faktach i dowodach i nie ujawniła ich w toku postępowania, błędnie uznając, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w

sprawie, nie ma podstaw do złożenia podania o wznowienie postępowania. Termin z art. 148 § 1 k.p.a. biegnie od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym

skarżąca prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Sp. z o.o. Zakład Utylizacji, Recyklingu, Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych we W.. Wyrok zaskarżono w całości, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca Spółka zarzuciła, że ustalenie Sądu, iż dokumentacja badania geologicznego wykonana przez B. s.c. w sierpniu 2000 r. zawiera istotne informacje co do stanu gruntów, nie odpowiada prawdzie i wskazuje, że Sąd nie zapoznał się z tą dokumentacją. Analiza tej dokumentacji pokazuje wprost, że została sporządzona w zakresie określenia warunków hydrogeologicznych i projektu lokalnego monitoringu; żaden z rozdziałów czy zagadnień dokumentacji nie odnosi się do klasyfikacji gruntów, a wnioski dokumentacji dotyczą wyłącznie problematyki wpływu inwestycji na wody podziemne i monitoringu tego zagadnienia. Także stwierdzenie Sądu, że gleboznawcza klasyfikacja gruntów rolnych sporządzona w maju 2003 r. przez prof. dr hab. T. C. stanowi sprawdzenie oparte o dokumentację geologiczną sporządzoną w sierpniu 2000 r. nie odpowiada prawdzie. Gleboznawcza klasyfikacja gruntów wykonana przez dr C. K. oparta została nade wszystko o własne prace geodezyjne wykonane w maju 2003 r. Zgodnie z pisemnym zgłoszeniem pracy geodezyjnej z dnia 15 maja 2003 r. wykonano 10 odkrywek glebowych na działkach. Przy opracowaniu wykorzystano także wcześniejsze badania B. - nie był to jednak materiał sam wskazujący na wadliwą klasyfikację, ale dopiero po uzupełnieniu dalszymi badaniami (odkrywkami) wykonanymi w maju 2003 roku pozwolił wysnuć wniosek o wadliwej klasyfikacji gruntów. W ocenie skarżącej prawidłowa analiza zarzutów skargi doprowadziłaby do wniosku, że badania wykonane w 2003 r. stanowią nowe okoliczności i dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Sąd, posługując się tylko częścią akt sprawy i pomijając ,tym samym zarzuty proceduralne i zgromadzone w aktach dokumenty świadczące o zasadności zarzutów skargi, naruszył art.133 § 1 p.p.s.a. Sąd nie analizował Dokumentacji Geologicznej B. s.c. z 2000 r. i w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego pomija część materiału dowodowego oraz uważa za bezpodstawne twierdzenia i dowody wykazujące wykonanie niezależnych badań w maju 2003 r. Postępowanie Sądu doprowadziło do bezpodstawnego zawężenia zakresu rozpoznania sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nie rozważono znaczenia decyzji Starosty G. z dnia 26 czerwca 2004 r. oznaczającej prawidłową klasyfikację gruntów w aspekcie niezależnej podstawy wznowieniowej. Uzasadnienie Sądu nie zawiera ustosunkowania do przedstawionych przez stronę zarzutów naruszenia art. 75, art. 77, art. 107 § 3 i naruszenia art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 31 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyro i sprawę przekazała Wojewódzkiemu Sądowi we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy bowiem wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie takie otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie .wpłynęły na treść decyzji. W sytuacji, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. następuje wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, (art. 148 § 1 k.p.a). Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

W niniejszej sprawie A. Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Według strony przesłankę wznowienia postępowania stanowi okoliczność, że opłatę za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej wymierzono według nieaktualnych danych ewidencyjnych odnośnie wartości gleb i ich klas bonitacyjnych (w ciągu 41 lat od ostatniej klasyfikacji klasy bonitacyjne uległy nieodwracalnym zmianom). Okoliczność tę ma potwierdzać dowód w postaci dokumentacji klasyfikacji gruntów wykonanej przez dr inż. C. K. - uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W. – w maju 2003 r. Także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka podkreślała, że nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania stanowi fakt przyjęcia do ustalenia opłaty wadliwej klasyfikacji gruntów a dowodem, który ma to potwierdzić jest wskazana gleboznawcza klasyfikacji gruntów potwierdzona przez prof. dr hab. T. C. - uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W., a dokumentacja sprawdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów została opracowana w dniu 26 maja 2003 r. Jednocześnie Spółka powołała się na drugą, niezależną podstawę wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i ponownie podkreśliła, że okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 26 maja 2003 r. A zatem, skarżąca Spółka konsekwentnie powoływała się na nową okoliczność. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. umarzając postępowanie wznowione postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 stycznia 2005 r. opiera się na dokumentacji wykonanej w 2000 r. przez B. s.c. z siedzibą we W.. Nadto w uzasadnieniu decyzji wydanej po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium stwierdza, że strona odmiennie niż to wynika z K.p.a. rozumie pojęcie nowego dowodu w sprawie i przyjmując, że strona była w posiadaniu dowodu (dokumentacji sporządzonej przez B. s.c. z siedzibą we W.) już od sierpnia 2000 r. uznaje, iż strona nie zachowała terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Tak też przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który dużo uwagi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poświęcił kwestii dowodów w postępowaniu administracyjnym (art. 75 k.p.a.). Sąd pierwszej instancji uznał także, że z gleboznawczej klasyfikacji gruntów rolnych sporządzonej w maju 2003 r. przez prof. dr hab. T. C. wynika, iż sprawdzenie polegało na sprawdzeniu zasięgu klas gruntów w oparciu o dokumentację geologiczną sporządzoną w sierpniu 2000 r. przez B. s.c. z siedzibą we W.. Takiemu stwierdzeniu Sądu nie towarzyszy jednak wyjaśnienie przyczyn z powodu których Sąd doszedł do takiego przekonania. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie nie zawiera żadnych argumentów, jak też odwołania się do określonych fragmentów tych opracowań bądź porównania tych opracowań. Podkreślić należy, iż tak w aktach administracyjnych jak i aktach sprawy sądowej nie ma dokumentacji geologicznej sporządzonej w sierpniu 2000 r. przez B. s.c. z siedzibą we W., jak też brak jest akt administracyjnych sprawy, w której wydano decyzje w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej i ustalenia opłaty, a więc akt postępowania, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.

Nadto uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i uzasadnienie zaskarżonego wyroku zdaje się wskazywać, iż zarówno organ jak i Sąd pierwszej instancji nie rozróżniają w niniejszej sprawie nowej okoliczności od nowego dowodu. Z tych względów konieczne jest zwrócenie uwagi na przepis art. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczy nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Pojęcie dowodu wynika z art. 75 k.p.a. Przez okoliczności faktyczne należy natomiast rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa i wykładni prawa. Okoliczność faktyczna to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy. Brzmienie powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest konieczne łączne wystąpienie nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów. Ustawodawca posługując się pojęciem "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów" użył bowiem alternatywy, a nie koniunkcji. Wystarczy zatem, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne.

Wznowienie postępowania powinno więc następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych .istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania, (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2004, s. 640; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., Ml RN 125/99, Prok. i Pr. 2000/5/36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82, ONSA 1982/2/8 ). Oznacza to, że wznowienie postępowania może mieć miejsce także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody zostaną ujawnione po wydaniu decyzji, lecz równocześnie zostaną ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których nie wiedział organ w chwili wydawania decyzji. Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Jeżeli skarżąca Spółka oparła wniosek o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powołaniem się na nowe okoliczności, to tym samym rozważając wznowienie postępowania w aspekcie art. 148 § 1 k.p.a. należało odpowiedzieć na pytanie, kiedy w niniejszej sprawie wyszły na jaw wskazane przez stronę nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję. Odrębną przy tym kwestią jest ujawnienie się tej okoliczności w wyniku przeprowadzenia dowodu, które to przeprowadzenie dowodu - jak wyżej zaznaczono - może nastąpić po wydaniu decyzji. Nową okolicznością istotną dla sprawy, istniejącą w dacie wydania decyzji, a nieznaną organowi jest - zdaniem skarżącej Spółki - przyjęcie dla celów ustalenia opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej nieaktualnych klas bonitacyjnych gleby. W ocenie strony w dacie wydania decyzji o ustaleniu opłaty przedmiotowe grunty nie były gruntami tej klasy bonitacyjnej, która była wykazana w ewidencji gruntów - okoliczność ta wówczas już istniała, lecz nie była znana organowi w dniu wydania decyzji i o tej okoliczności strona dowiedziała się w maju 2003 r. na skutek sprawdzenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów.

Uzyskanie danych o klasie bonitacyjnej gruntów, mających wpływ na ustalenie opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, w drodze dowodu przeprowadzonego po uprawomocnieniu się decyzji o ustaleniu tej opłaty, można uznać za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i może stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma istotne znaczenie w sprawie i nie może być rozważana w oparciu o niekompletne dokumenty i akta sprawy oraz przypuszczenia i nadawanie wnioskowi strony innej treści, niż określiła strona (nowa okoliczność a nowy dowód ).

Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może traktować dowodów zgromadzonych w sprawie wybiórczo i nie może nie dostrzegać braku określonych dokumentów w aktach sprawy, zwłaszcza, gdy na te dokumenty powołuje się Sąd i organy administracji publicznej.

Z tych względów uzasadnione są zastrzeżenia skarżącej Spółki odnośnie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności zaskarżonej decyzji, trafności stwierdzeń strony co do zachowania przez nią terminu z art. 148 § 1 pkt 1 k.p.a. Brak określonych dokumentów, na które powołuje się Sąd pierwszej instancji i brak uzasadnienia stanowiska Sądu (argumentacji) w zakresie oceny nowej okoliczności czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 §4 p.p.s.a.

Zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne także i z tego względu, iż Sąd pierwszej instancji - mimo, że strona powoływała się w skardze (a uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) - na przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) nie odniósł się do tej kwestii.

W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie wyjaśnił w należyty sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, istoty zarzutów skargi i nie ocenił wszechstronnie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., przywoływanej dalej w skrócie jako "u.p.p.s.a."). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 u.p.p.s.a.

Analiza zakwestionowanej skargą decyzji wskazuje, że musi ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Wyeliminowaniu podlega także postanowienie wszczynające postępowanie ekstraordynaryjne.

Wskazać dodatkowo należy, że stosownie do treści art. 190 ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł bowiem, że pierwszoplanową kwestią wymagającą ustalenia w toku postępowania administracyjnego jest okoliczność terminowości wniosku o wznowienie postępowania. Przyjmując, że Spółka wnioskuje o wznowienie postępowania w związku z okolicznościami przewidzianymi w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (powołując się na nowe okoliczności), to podstawowym zagadnieniem. wymagającym wyjaśnienia, pozostaje okoliczność kiedy wyszły na jaw podniesione przez stronę nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dacie wydania decyzji, a nie były znane organowi orzekającemu. Zdaniem skarżącej Spółki tą okolicznością– jest niezgodna z ze stanem rzeczywistym klasa bonitacyjna gleby przyjęta dla celów ustalenia opłaty należnej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej. Wedle strony klasa gleby (w dacie wydawania decyzji ostatecznej) wykazana w ewidencji gruntów, stanowiąca podstawę naliczenia opłaty –nie odpowiadała stanowi faktycznemu.

Jak przesądził NSA w motywach wyroku, uzyskanie danych o klasie bonitacyjnej gruntów, wpływające na wysokość należnej opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, może być uznane za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i w konsekwencji skutkować wznowieniem postępowania administracyjnego.

Tak więc, kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma istotne znaczenie w sprawie i wymaga precyzyjnego ustalenia. Dodać jeszcze trzeba, że zachowanie ustawowego terminu winien wykazać wnioskodawca.

W konsekwencji sąd, po uzupełnieniu dowodów w sprawie i uznając, że okoliczności z art. 148 § 1 kpa winny być wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego orzekł jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą kompetentnych organów będzie ustalenie czy skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Następnie, w zależności od tej okoliczności organ, ewentualnie podejmie dalsze czynności procesowe, wynikające z art. 149 i n. kpa.

Reasumując, na zasadzie art. 145 § 1 c ppsa orzeczono jak na wstępie.

Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że skutecznie zakwestionowana decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a.