Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 951/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 245/20 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [.] marca 2019 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 245/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez B.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [..] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że z wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, że jej zdaniem przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi była choroba onkologiczna oraz związany z nią zły stan psychiczny skarżącej. W momencie wydania zaskarżonej decyzji skarżąca była leczona onkologicznie. Pod koniec stycznia 2019 r. przeszła zabieg operacyjny usunięcia nowotworu, a następnie, wskutek powikłań, w marcu była poddana antybiotykoterapii i założono jej drenaż. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła jednak, że jej stan zdrowia był tego rodzaju, że nie pozwalał na dokonanie czynności procesowej w terminie. Do takich wniosków Sąd doszedł analizując dołączone do skargi oraz wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskie, z których nie wynika, aby uciążliwość wizyt lekarskich odbywających się do maja 2019 r. była tego typu, że uniemożliwiała podejmowanie czynności procesowych. Istotne jest również to, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi skarżąca brała czynny udział w innych postępowaniach, najpierw administracyjnym, potem sądowoadministracyjnym. Skarżąca wnioskiem z 25 marca 2019 r. wystąpiła bowiem o przyznanie przez Prezesa ZUS świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a następnie 1 sierpnia 2019 r. osobiście wniosła skargę na postanowienie Prezesa ZUS z [..] lipca 2019 r. i wniosek z 22 października 2019 r., wystąpiła bowiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach skarżąca nie wykazała, aby fakt choroby był równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowych przez sporządzenie i nadanie pisma na poczcie lub przez osobę trzecią.

Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca. Zdaniem skarżącej jej stan zdrowia uniemożliwiał jej wniesienie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że skarżąca jest osobą bardzo poważnie chorą z uwagi na zdiagnozowanie u niej nowotworu piersi oraz innych chorób towarzyszących, niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 22 kwietnia 2010 r. II OZ 352/10; 7 sierpnia 2008 r. I OZ 581/08). Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że sam fakt występowania schorzeń zdrowotnych, nawet ciężkich, nie przemawia automatycznie za przywróceniem terminu do dokonania czynności procesowej. Dopiero skutki, jakie może dana choroba wywołać mogą świadczyć o tym, że strona nie miała obiektywnie możliwości dochowania terminu. Skarżąca nie przedstawiła jednak zaświadczenia lekarskiego, które wskazywałoby na wystąpienie u niej takich problemów zdrowotnych w związku z jej chorobą przewlekłą, które miałyby charakter nagły i niespodziewany, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie, a tylko takie, jak wyżej wskazano, mogłyby świadczyć o braku winy po stronie skarżącej. W marcu 2019 r. skarżąca leczona była już ambulatoryjnie w Poradni Onkologicznej, drenażem i antybiotykoterapią. Z karty leczenia ambulatoryjnego z 13 marca 2019 r., dołączonej do zażalenia, nie wynika, aby skarżąca była w stanie zdrowotnym uniemożliwiającym jej podejmowanie czynności procesowych w związku z zaostrzeniem fazy choroby. Istotne jest również, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi skarżąca zainicjowała kolejne postępowanie administracyjne, występując w dniu 25 marca 2019 r. o przyznanie przez Prezesa ZUS świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ta okoliczność pozwala przyjąć, że stan zdrowia skarżącej był taki, że umożliwiał jej prowadzenie jej spraw przed organami administracji publicznej oraz przed sądami administracyjnymi, co wskazuje, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi na przedmiotową decyzją nie wynikało z obiektywnych przyczyn, niezależnych od strony, tj. nagłego pogorszenia jej stanu zdrowia uniemożliwiającego samodzielne działanie w postępowaniu.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.