Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3227/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1544/17 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. prostuje oczywistą omyłkę w rubrum zaskarżonego wyroku, w ten sposób, że po słowach "na decyzję [...]" słowo "Państwowego" zastępuje słowem "Wojewódzkiego"; 2. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1544/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 1 lutego 2017 r. J.P. (dalej skarżąca) wniosła do Starosty [...] (dalej Starosta) o aktualizację operatu ewidencyjnego obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], polegającą na wykazaniu na obowiązującej mapie ewidencyjnej gruntów i budynków dojazdu do jej domu dawną drogą katastralną stanowiącą przedmiot odrębnej własności l.kat. [...], stanowiącą dojazd do nieruchomości oznaczonej na mapie katastralnej m.in. p.bud. [...] i aktualizację pola powierzchni działki nr [...]. Starosta sprawę administracyjną z wniosku skarżącej z 1 lutego 2017 r. rozdzielił na dwa odrębne postępowania administracyjne: postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] polegającej na wykazaniu na obowiązującej mapie ewidencyjnej gruntów i budynków dojazdu do domu skarżącej dawną drogą katastralną stanowiącą przedmiot odrębnej własności l. kat. [...], stanowiącą dojazd do nieruchomości oznaczonej na mapie katastralnej m. in. p.bud.[...], które prowadzone jest pod znakiem [...]; postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], w zakresie pola powierzchni działki ewid. nr [...], które prowadzone jest pod znakiem [...].

Organ wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy sprawy znak [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2017 r.) Starosta [...] odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], polegającej na zmianie pola powierzchni działki ewid. nr [...].

W odwołaniu skarżąca żądała uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2017 r. w całości i załatwienia sprawy zgodnie z jej wnioskiem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej Wojewódzki Inspektor bądź organ II instancji) decyzją z [...] października 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2017 r. ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej kpa) i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej pgk bądź ustawa) po rozpatrzeniu odwołania J.P., utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2017 r.

Organ II instancji wskazał, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm., dalej rozporządzenie). Starosta prawidłowo, jako tryb aktualizacji, przyjął w przedmiotowej sprawie drogę postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji. Postępowanie prowadzone było na wniosek skarżącej dotyczący zmiany powierzchni działki ewidencyjnej. Skarżąca pismem z 1 lutego 2017 r. wniosła do Starosty o aktualizację pola powierzchni działki nr [...] w operacie, domagając się podjęcia tych czynności z urzędu (pismo uzupełniające z 9 maja 2017 r.). Wniosku nie poparto dokumentacją geodezyjną. Wojewódzki Inspektor wskazał, że zmiany powierzchni działki dokonać można na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3 rozporządzenia. Przepis § 85 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że "dokumentacja geodezyjna, określająca dane ewidencyjne, przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego powinna spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych". Dokumentacji takiej skarżąca nie przedłożyła, zatem organ nie mógł zastosować art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h pgk.

W toku postępowania ustalono, że w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] wykazana jest działka nr [...] o pow. 0.0178 ha jako własność skarżącej, na podstawie księgi wieczystej [...].

Operat ewidencji gruntów dla miasta [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 22 maja 1969 r. za numerem [...], został założony w oparciu o bezpośredni pomiar ustalonych granic wykonany w roku 1967. Na operat składały się rejestry gruntów i mapy ewidencyjne w skali 1:1000. Nowa ewidencja stała się operatem obowiązującym i w całości zastąpiła dotychczasowy kataster gruntowy. Przy ustaleniu granic sporządzono protokół ustalenia stanu władania, a ustalone granice zostały wykazane na szkicach ustalenia granic. W 1983 r. wykonano aktualizację mapy zasadniczej według stanu istniejącego w terenie i na jej podstawie sporządzono matryce mapy ewidencji gruntów w skali 1:1000, przyjęte do zasobu 22 grudnia 1984 r. za numerem [...].

W 2003 r. wykonano operat założenia numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków miasta [...], który przyjęto do zasobu PODGiK w [...] 28 lipca 2004 r. za numerami [...] i [...] (bazowano na operacie [...] wykorzystując dzienniki pomiarów kątów i długości z pomiaru sytuacyjno-wysokościowego z ustaleniem stanu władania).

W dacie założenia ewidencji gruntów i budynków, tj. w 1969 r., w operacie ewidencyjnym wykazano działkę nr [...] o pow. 0.1129 ha i działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0.0178 ha. Następnie w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowaniem sygn. Ns [...], w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości przez S. i Z. P. w drodze zasiedzenia, biegły geodeta sporządził dokumentację geodezyjną (l.ks. rob. [...]), na której podstawie działka ewidencyjna nr [...] została zniesiona do działki nr [...], a następnie tak powstałą działkę nr [...] podzielono na działki: nr [...], nr [...], nr [...].

Sąd w [...] Wydział I Cywilny, opierając się na wykazie zmian będącym częścią wyżej wymienionej dokumentacji, postanowieniem z [...] października 1979 r. Ns [...] (dalej postanowienie z [...] października 1979 r.) orzekł o nabyciu przez S. i Z. P. prawa własności działki [...] o pow. 173 m2 przez zasiedzenie. W powyższej opinii technicznej zaistniała omyłka w obliczeniu powierzchni działek nr [...] i nr [...]. Sąd Rejonowy w [...] Wydział I Cywilny postanowieniem z [...] listopada 1983 r. Ns [...], po rozpoznaniu wniosku S. i Z. P., sprostował oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia z [...] października 1979 r. orzekając, że działka nr [...] ma powierzchnię 323 m2. Postanowienie prostujące Sąd Wojewódzki w [...] Wydział I Cywilny uchylił postanowieniem z [...] marca 1984 r. sygn. akt I Cz [...].

W związku z błędem powstałym w takcie obliczania przez geodetę powierzchni nowo powstałych działek, w granicach zatwierdzonych postanowieniem sądowym, Burmistrz Miasta [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] października 1993 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] października 1993 r.), zmienił powierzchnię działki ewid. nr [...] stanowiącej własność S. i Z. P. z 0.0173 ha na 0.0323 ha i powierzchnię działki ewid. nr [...] stanowiącej własność A. i J.P. z 0.0328 ha na 0.0178 ha.

Podstawę tej decyzji stanowiła dokumentacja geodezyjna l.ks.zam. [...] z 24 maja 1993 r., sporządzona przez geodetę, zwierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz adnotację, że "Niniejsza mapa ma na celu korektę powierzchni działki ewidencyjnej 2201/2=173 m2 na powierzchnię 323 m2". Z wykazu zmian wynika, że nowa powierzchnia działki nr [...] wynosi 178 m2.

Od powyższej decyzji A. i J.P. wnieśli odwołanie do Wojewody [...], który po jego rozpoznaniu decyzją z [...] grudnia 1993 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] października 1993 r. Wyrokiem z 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Kr 365/94 Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił. W związku z powyższym decyzja z [...] października 1993 r. stanowiła podstawę wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. Jak wynika z zawiadomienia o zmianach danych ewidencji gruntów i budynków, załączonego do akt sprawy, zmianę powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] z pow. 0.0328 na pow. 0.0178 ha w jednostce rejestrowej [...] wprowadzono 30 czerwca 1995 r.

Starosta prawidłowo odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, gdyż dane te pozostają w zgodności z materiałami źródłowymi stanowiącymi podstawę ujawnienia tych danych w operacie ewidencyjnym. W świetle § 44 pkt 2 rozporządzenia dane opisujące działkę nr [...] są aktualne. Organy nie stwierdziły zaistnienia błędu w operacie ewidencyjnym.

Zgodnie z § 62 ust. 1 rozporządzenia pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61, i koryguje o wartość powierzchniowej poprawki odwzorowawczej. Pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha (§ 62 ust. 1). Wojewódzki Inspektor, wskazując treść § 61 ust. 1 rozporządzenia stwierdził, że przytoczone wyżej przepisy w sposób jednoznaczny wskazują okoliczności, w jakich można dokonać zmiany powierzchni działki ewidencyjnej. Wynika z nich w sposób oczywisty, że powierzchnia działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, gdyż bezpośrednio wiąże się z ich numerycznym opisem. Najpierw należy ustalić przebieg granic działki ewidencyjnej, następnie pozyskać współrzędne geodezyjne punktów granicznych, a dopiero na ich podstawie obliczyć pole powierzchni działki ewidencyjnej. Żądanie przez zainteresowanych zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] bez przedłożenia dokumentacji geodezyjnej, wskazanej w § 85 ust. 2 rozporządzenia, jest bezzasadne. Skarżąca sugerowała, by organ dokonał zmiany powierzchni z urzędu, jednak w ocenie organu odwoławczego nie zachodziły okoliczności do wszczęcia przez Starostę postępowania aktualizacyjnego w zakresie powierzchni działki nr [...] z uwagi na art. 24 ust. 2a pkt 1 pgk.

Odnosząc się do treści odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2017 r. organ odwoławczy wskazał, że przedstawione zarzuty nie dotyczą kwestii objętych powyższą decyzją.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J.P., zarzucając decyzji [...] października 2017 r., że wydana została w postępowaniu dotkniętym naruszeniem prawa.

Zdaniem skarżącej organy obu instancji zaniechały faktycznego ustalenia granic i pola powierzchni działki [...] (powierzchnia działki jest bowiem wynikową jej granic) przez przeprowadzenie stosownych pomiarów na gruncie. Zarzuciła, że organy nie dokonały weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę błędnego wpisu w ewidencji w kontekście ich nieprawidłowości, mimo zauważonego błędu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem III SA/Kr 1544/17 na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z "2017 r., poz. 2101" [winno być "2016 r., poz. 1629"] ze zm.) przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są obowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej obowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) wyraźnie precyzują kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 pgk ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) i ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych, ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 pgk. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 pgk aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).

Z przepisów ustawy wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów zgodnie z art. 24 ust. 2a pgk, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Organ może prowadzić postępowanie z urzędu w wyżej wskazanych przypadkach. W niniejszej sprawie organ nie znalazł okoliczności uzasadniających wszczęcie przez Starostę postępowania aktualizacyjnego w zakresie powierzchni działki nr [...] z urzędu i Sąd I instancji podzielił w całej rozciągłości stanowisko organów w tym zakresie.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 pgk organ może dokonać zmiany danych ewidencyjnych na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Bezsporne jest, że w przedmiotowej sprawie skarżąca spełnia niniejsze kryteria.

Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że skarżąca J.P. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o powierzchni 0.0178 ha. Dane te pozostają w zgodności z zapisami zawartymi w rejestrze gruntów prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego [...] i materiałami źródłowymi stanowiącymi podstawę ujawnienia tych danych w operacie ewidencyjnym.

Sąd I instancji podzielił stan faktyczny ustalony przez Wojewódzkiego Inspektora.

Postępowanie prowadzone jest na wniosek skarżącej, dotyczący zmiany powierzchni działki ewidencyjnej, a wniosku nie poparto dokumentacją geodezyjną.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że zmiany powierzchni działki dokonać można na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3 rozporządzenia. Dokumentacji takiej skarżąca nie przedłożyła - organ nie mógł zastosować art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h pgk.

W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo orzekły o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zmianie pola powierzchni działki ewidencyjnej nr [...], gdyż dane te pozostają w zgodności z materiałami źródłowymi stanowiącymi podstawę ujawnienia tych danych w operacie ewidencyjnym.

Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Zgodnie z powołanym przepisem dane opisujące działkę nr [...] są aktualne, a organy nie stwierdziły zaistnienia błędu w operacie ewidencyjnym.

Dokumentacja geodezyjna, określająca dane ewidencyjne, przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego powinna spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3 (§ 85 ust. 2 rozporządzenia). Żądanie przez skarżącą zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] bez przedłożenia dokumentacji geodezyjnej, wskazanej w powyższym przepisie rozporządzenia, jest bezzasadne.

Wydanie decyzji obu instancji nastąpiło w postępowaniu odpowiadającym wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego, a sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do zaakceptowania stanowiska organów. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prowadząc kontrolowane postępowanie organy wyjaśniły sprawę wszechstronnie, poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne na podstawie dostępnych w zasobach dokumentów, a następnie dokonały wszechstronnej i trafnej oceny materiału dowodowego (k. 51, 61-72 akt sądowych).

Skargę kasacyjną wywiodła J.P., reprezentowana przez adw. M.S., zaskarżając wyrok III SA/Kr 1544/17 w całości, zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa) w postaci:

1. art. 1 § 1 i 2 pusa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk, polegającym na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi wnoszące[j], a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji, co jest wynikiem błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że niezasadne były zarzuty skargi w zakresie, w którym zarzucono organowi II instancji nieprawidłowe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dokonać można jedynie na wniosek w oparciu o przedstawioną przez wnioskodawczynię dokumentację spełniając wymogi określone prawem, gdy faktycznie aktualizacja w tej sprawie winna być dokonana z urzędu przez organ w wyniku wykrycia błędu w informacjach zalegających w ewidencji gruntów i budynków w zakresie pola powierzchni dział[ki] ew. nr [...], gdy zarzuty te były zasadnymi, a ich uwzględnianie skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi;

2. art. 1 § 1 i 2 pusa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. art. 15 kpa polegającym na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi wnoszące[j], a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji, co jest wynikiem błędnego przyjęcia przez WSA w Krakowie, że niezasadne były zarzuty skargi w zakresie, w którym zarzucono organowi II instancji niezasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy zarzuty odwołania były uzasadnione, a organ odwoławczy w ramach swojej kompetencji sprawę winien rozważyć ponownie, a nie jedynie powielać wnioski organu I instancji, gdy zarzuty te były zasadnymi, a ich uwzględnianie skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi;

3. art. 1 § 1 i 2 pusa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 kpa polegającym na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi wnoszące[j], a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji, co jest wynikiem błędnego przyjęcia przez WSA w Krakowie, że niezasadne byty zarzuty skargi w zakresie, w którym zarzucono organowi I i II instancji niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci granic, a zatem powierzchni działki ew. nr [...], a co za tym idzie zgodności danych ewidencyjny[ch] ze stanem faktycznym i zaniechanie wykonania obowiązku przeprowadzenia dowodów na powyższe okoliczności jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz ich całościowej oceny, gdy zarzuty te były zasadnymi, a ich uwzględnianie skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (art. 176 § 1 pkt 3 ppsa w zw. z art. art. 185 § 1 ppsa); zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa (art. 203 pkt 2 ppsa; k. 80-81 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Niezasadny był zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 pusa (pkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej).

Wskazane przepisy mają charakter regulacji ustrojowych i nie mogą stanowić samodzielnych podstaw skargi kasacyjnej (art. 174 ppsa). Normują one zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. To, czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem powyższych regulacji. Jedynie w drodze wyjątku, np. gdyby sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, czy też orzekał w sprawie, która nie podlegała rozpoznaniu przez sąd administracyjny, przepisy te mogłyby stanowić podstawę kasacyjną (wyrok NSA z 13. 12.2016 r. II GSK 1264/15, Lex 2205686). Żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Nietrafny był zarzut naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej).

Zgodnie z powołanym przepisem informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji.

Postępowanie aktualizacyjne z powodu wykrycia błędnych informacji, po myśli art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk, jest możliwe tylko z urzędu. Jeżeli organ nie dokonał aktualizacji, prawidłowo oceniając bezpodstawność sygnalizacji (in casu pisma z 1 lutego 2017 r., uzupełnionego pismem z 9 maja 2017 r.), to niepodobna mu czynić z tego zarzutu. Zwrot "wykrycia błędnych informacji" oznacza błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego. Tak też ujmuje to zagadnienie § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.), wskazując w pkt 1 na aktualizację z powodu konieczności zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi (oczywistość), w pkt 2 z powodu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych (brak ich w niniejszym przypadku) i w pkt 3 w celu wyeliminowania danych błędnych (oczywistych; wyrok NSA z 24.5.2019 r. I OSK 1951/17, Lex 2700074).

Utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie jest pogląd, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) przez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który winien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 17.5.2007 r. IV SA/Wa 301/07, Lex 347773). Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 8.11.2010 r. IV SA/Wa 1558/10, Lex 758828, aprobowany przez E. Stefańską w: red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 343, uw. 11).

W niniejszej sprawie nie doszło do wykrycia błędnych informacji, które byłyby w dodatku błędami oczywistymi. Wręcz przeciwnie. Aktualizacja której domaga się skarżąca, mająca polegać na zmianie pola powierzchni działki ewid. nr [...], byłaby merytoryczną ingerencją w prawomocną decyzję Wojewody z [...] grudnia 1993 r. znak [...]. Decyzja ta wskazana została jako podstawa oznaczenia (sprostowania) w punkcie nr 3 Wniosków i podstawy wpisów w księdze wieczystej [...] (elektronicznej księgi wieczystej - według stanu z dnia 11 grudnia 2019 r. godz. 1151; art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 244 § 1 kpc). Takie działanie organu - w trybie przewidzianym w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgk - byłoby niedopuszczalne.

Organ II instancji nie naruszył art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 kpa, gdyż nie zaszły okoliczności, które wymuszałyby dokonanie aktualizacji na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a, b, c, d pgk. Tym samym nie istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania w tym zakresie (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej).

Wojewódzki Inspektor prawidłowo dokonał oceny decyzji Starosty, utrzymując ją w mocy, a zatem zasadnie nie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa; pkt 2 petitum skargi kasacyjnej).

Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, zasadnie została ona oddalona na podstawie art. 151 ppsa (pkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej).

Sprostowania oczywistej omyłki dokonano na podstawie art. 156 § 3 ppsa (pkt 1 sentencji). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa (pkt 2 sentencji).