Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 175/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób do zamiany lokalu z zasobu [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. S. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydaną na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik Nr 17 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453, z późn. zm.), w związku z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485, z późń. zm.) oraz § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz § 24 ust. 1, Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.) nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiana lokalu) K. S., zam. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].

Do wydania powyższej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2015 r. K. S. wystąpiła o zamianę zajmowanego dotychczas lokalu na lokal o większej powierzchni w ramach mieszkaniowego zasobu Miasta [...]. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest osobą niepełnosprawną, poruszającą się na wózku inwalidzkim, z orzeczoną I grupą inwalidzką, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Leczy się też w Poradni Zdrowia Psychicznego. Aktualnie zamieszkuje z synem, synową i wnukiem w dwupokojowym mieszkaniu. Wskazując na swoją niepełnosprawność wnioskodawczyni powołała się na § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Zarząd Dzielnicy [...] m. [...], w wyniku rozpoznania powyższego wniosku, uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydaną na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik Nr 17 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453, z późn. zm.), w związku z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485, z późń. zm.) oraz § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz § 24 ust. 1, Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.) nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (zamiana lokalu) K. S., zam. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieni uchwały wskazano, że K. S. wraz z synem, synową i wnukiem obecnie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...], którego jest najemcą. Powyższy lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 27,89 m2, powierzchni użytkowej 50,11 m2. W lokalu zameldowane i zgłoszone do oczynszowania są 4 osoby. Na jedną osobę zamieszkującą w lokalu przypada 6,97 m2 powierzchni mieszkalnej. Zainteresowana jest osobą niepełnosprawną ruchowo - porusza się na wózku inwalidzkim i w związku z powyższym ubiega się o lokal większy. W 2005 roku, z uwagi na stan swojego zdrowia, wnioskodawczyni otrzymała obecnie zajmowany lokal, przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Obecnie zainteresowana zajmuje 1 pokój, a syn z rodziną drugi pokój. Dochód gospodarstwa domowego zainteresowanych wynosi 1623,78 zł na osobę miesięcznie. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek został rozpatrzony na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 lit d (nie znajdując podstaw do zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit a) mimo zastosowania podwyższonego kryterium dochodowego (na podstawie § 5 ust. 3a) Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy z późniejszymi zmianami - przekroczone kryterium metrażowe.

K. S. została poinformowana o treści powyższej uchwały pismem z dnia [...] września 2015 r., które zostało jej doręczone w dniu [...] października 2015 r.

W dniu [...] października 2015 r. K. S. skierowała do Prezydenta [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W wezwaniu tym zarzuciła, że oparcie się przez Zarząd Dzielnicy na opinii Komisji Mieszkaniowej, która uznała, że nie spełnia kryterium metrażowego wskazanego w § 4 pkt 1 Uchwały Rady Miasta, nie jest w żaden sposób uzasadnione. Powyższe kryterium, zgodnie z brzmieniem § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a Uchwały Rady Miasta, nie znajduje bowiem zastosowania w jej sytuacji, gdyż jest osobą pozostającą w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej - osobą niepełnosprawną ruchowo, zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2015 r. Dodatkowo zgodnie z powyższym orzeczeniem, wymaga zamieszkania w oddzielnym pokoju. Bezzasadne jest też stwierdzenie Komisji Mieszkaniowej, że z uwagi na jej stan zdrowia, otrzymany wcześniej lokal jest przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] lipca 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2015 r., jako osoba niepełnosprawna wymaga szczególnych warunków mieszkaniowych, tj. przede wszystkim mieszkania pozbawionego progów, w którym poruszanie się między pomieszczeniami jest możliwe za pomocą wózka inwalidzkiego. Jednocześnie, z uwagi na stan zdrowia, wymaga korzystnych warunków środowiskowych w celu zapewniania systematycznego leczenia. Zajmowane przez nią obecnie mieszkanie, wraz z trzyosobową rodziną, która jest zmuszona zapewnić jej całodobową opiekę, z całą pewnością nie spełnia wymagań wskazanych w orzeczeniu lekarskim oraz w ww. zaświadczeniach, co przekłada się negatywnie na jej zdrowia. Mieszkanie to, m.in. ma wysoko położone włączniki elektryczne, co uniemożliwia jej ich samodzielne używanie. Znajdująca się w mieszkaniu łazienka nie jest w ogóle przystosowana do potrzeb osoby niepełnosprawnej, co uniemożliwia jej samodzielne z niej korzystanie. Dodatkowo nie jest możliwe korzystanie z przynależącego do lokalu balkonu, gdyż wysoki próg jest nie do pokonania dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim.

Ponadto, w związku z koniecznością zajmowania przez nią oddzielnego pokoju, sprawująca nad nią stałą opiekę rodzina, wraz z małym dzieckiem zmuszona została do zajęcia jednego małego pokoju, gdzie na jedną osobę nie przypada nawet powierzchnia 6m2. Taka sytuacja uniemożliwia im prawidłowe funkcjonowanie, a brak rozwiązań technicznych dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim dodatkowo utrudnia sprawowanie nad nią stałej opieki oraz nie wpływa pozytywnie na jej ciężki stan zdrowia. Wobec zatem spełnienia przez nią wszystkich wymogów wskazanych w Uchwale Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., powinna zostać zakwalifikowana do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zamiany lokalu.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] m. [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. poinformował K. S., że Zarząd Dzielnicy nie znalazł podstaw do zmiany uchwały nr [...]. Uchwałą ta została bowiem podjęta bez naruszenia prawa, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Pismo to zostało doręczone K. S. w dniu [...] listopada 2015 r.

W dniu [...] grudnia 2015 r. K. S. skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 r.

W skardze tej zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ ma wynik sprawy, tj.:

1. § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) w zw. z § 4 oraz § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d) Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 poprzez bezzasadne przyjęcie, iż w jej sprawie znajdują zastosowanie kryteria określone w § 4 pkt 1 i 2 Uchwały Rady Miasta, gdy tymczasem, z uwagi na stwierdzony u niej stopień niepełnosprawności oraz stan jej zdrowia przepis ten, na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) Uchwały Rady Miasta, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie;

2. § 22 ust. 2 pkt 5 lit. a) i b) Uchwały Rady Miasta, poprzez zaniechanie przez organ przy rozpoznawaniu sprawy przeprowadzenia wnikliwej analizy jej dotychczasowych warunków mieszkaniowych oraz mieszkających z nią zstępnych, także w kontekście stwierdzonej u niej niepełnosprawności oraz stanu jej zdrowia;

3. art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszenie wynikającego z tych zasad obowiązku działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, nakazującego przedstawienie przez organ szczegółowej argumentacji prawnej przemawiającej za negatywnym rozstrzygnięciem jej wniosku, czego w niniejszej sprawie zaniechano.

W związku z powyższymi zarzutami wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skargi, powołując się na treść § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d) Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 skarżąca podniosła, iż w jej przypadku spełnione zostały wszystkie warunki określone w tym przepisie. Z powyższego przepisu wynika bowiem, że iż jeśli określona osoba znajduje się w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, przez co z całą pewnością należy rozumieć niepełnosprawność oraz przewlekłą i ciężką chorobę, to jej warunki mieszkaniowe, które w normalnych okolicznościach nie byłyby uznane za trudne (powyżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę), mogą być za takie uznane. W takim wypadku nie stosuje się postanowień § 4 pkt 1 Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Powyższe znajduje niewątpliwie zastosowanie w jej sytuacji życiowej, gdyż zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] lipca 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2015 r., jako osoba niepełnosprawna wymaga szczególnych warunków mieszkaniowych, tj. przede wszystkim mieszkania pozbawionego progów, w którym poruszanie się między pomieszczeniami jest możliwe za pomocą wózka inwalidzkiego. Jednocześnie, z uwagi na stan, wymaga korzystnych warunków środowiskowych w celu zapewniania jej systematycznego leczenia.

Zajmowany przez nią obecnie lokal, wbrew twierdzeniom Zarządu, nie jest przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej, znajdującej się w takim stanie zdrowia jak jej, który to stan ulega stałemu pogorszeniu. Zajmowane przez nią obecnie mieszkanie, wraz z trzyosobową rodziną, która jest zmuszona zapewnić jej całodobową opiekę, nie spełnia wymagań wskazanych w orzeczeniu lekarskim oraz w ww. zaświadczeniach, co przekłada się negatywnie na stan jej zdrowia. Mieszkanie to, m.in. ma wysoko położone gniazdka elektryczne, co uniemożliwia jej ich samodzielne używanie. Znajdująca się w mieszkaniu łazienka nie jest natomiast w ogóle przystosowana do potrzeb osoby niepełnosprawnej co uniemożliwia jej samodzielne z niej korzystanie. Dodatkowo nie jest możliwe korzystanie z przynależącego do lokalu balkonu, gdyż wysoki próg jest nie do pokonania dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim.

W związku zaś z koniecznością zajmowania przez nią oddzielnego pokoju, sprawująca nad nią stałą opiekę rodzina, wraz z małym dzieckiem zmuszona została do zajęcia jednego małego pokoju, gdzie na jedną osobę nie przypada nawet powierzchnia 6m2.

Skarżąca zarzuciła, że podejmując zaskarżoną Uchwałę, Zarząd nie dokonał wnikliwej analizy jej sytuacji mieszkaniowej oraz zdrowotnej, naruszając tym samym § 22 ust. 2 pkt 5 lit. a) i b) uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Organ poprzestał jedynie na ustaleniu, że powierzchnia mieszkalna zajmowanego przez nią lokalu przekracza 6m2 na osobę, zupełnie pomijając jej niepełnosprawność, sytuację zdrowotną oraz sytuację zamieszkującej z nią najbliższej rodziny.

Takie stanowisko organu stanowi nie tylko naruszenie dyspozycji zawartych w Uchwale Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., ale również zasad wynikających z Konstytucji, jak zasada demokratycznego państwa prawa oraz obowiązku działania przez organy państwa na podstawie i w granicach prawa.

Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na powyższą skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] Nr [...] z dnia [...] września 2015 r., mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy m.st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Skarżąca była zatem zobowiązana, zgodnie z przepisem art. 52 § 4 P.p.s.a., przed wniesieniem skargi do Sądu wezwać organ na piśmie do usunięcia naruszenia prawa.

Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca skierowała do organu w dniu [...] października 2015 r., na które otrzymała odpowiedź w dniu [...] listopada 2015 r.

Skarga została natomiast skierowana do Sądu za pośrednictwem organu w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc z zachowaniem terminu trzydziestodniowego, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji należało uznać ją za dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiła uchwała abstrakcyjna Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia.

Do takich uchwał indywidualnych, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Uchwały te podlegają jednak badaniu przez sąd pod kątem zasad dobrej administracji i konstytucyjnej zasady - wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP - działania w granicach i na podstawie prawa. Ponadto Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej przyjęta w grudniu 2000 r. w Nicei, umieściła w katalogu zawartych w niej praw prawo do dobrej administracji (art. 41). Oznacza to, że prawem i to podstawowym obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów i instytucji Unii bezstronnego, zgodnego z prawem rozpatrzenia, bez zbędnej zwłoki, sprawy wniesionej do danego organu lub instytucji. Prawu temu towarzyszy obowiązek organów i instytucji, a także wszystkich zatrudnionych w nich funkcjonariuszy, właściwego, zgodnego z prawem obywatela, załatwienia sprawy. Nie ma przy tym żadnych powodów przemawiających przeciwko uznaniu standardów zawartych w Kodeksie za przydatne do wyznaczania obowiązków polskiej administracji oraz do interpretacji zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, przy czym "dobra praktyka administracyjna", o której stanowi uchwalony w dniu 6 września 2001 r. przez Parlament Europejski "Europejski Kodeks Dobrej Administracji", jest pojęciem szerszym niż przestrzeganie przepisów prawa. Zgodnie z treścią jego art. 6 ust. 1, w toku podejmowania decyzji urzędnik zapewni, że przyjęte działania pozostaną współmierne do obranego celu. Urzędnik będzie w szczególności unikać ograniczania praw obywateli lub nakładania na nich obciążeń, jeżeli ograniczenia te lub obciążenia byłyby niewspółmierne do celu prowadzonych działań. Natomiast według ust. 2 tegoż przepisu, w toku podejmowania decyzji urzędnik zwróci uwagę na stosowne wyważenie spraw osób prywatnych i ogólnego interesu publicznego.

W ocenie Sądu Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] nie rozpoznał niniejszej sprawy z poszanowaniem zasad dobrej praktyki administracyjnej.

Zaskarżona uchwała odmawiająca zakwalifikowania K. S. do zamiany lokalu na lokal o większej powierzchni w ramach mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy oparta została na przepisie § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d) uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Zgodnie z tym przepisem w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy jeżeli celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, jeżeli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a.

Zgodnie z kryteriami określonymi w § 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:

1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkujące w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto

2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Przepis § 5 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały stanowi natomiast, że postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej:

a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

c) istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela.

Zgodnie z kolei z § 5 ust. 3a ww. uchwały minimum dochodowe wskazane w § 4pkt 2 zwiększa się o 60% w stosunku do osób o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d, e i § 16 ust. 1 pkt 1.

Skarżącą w swoim wniosku o zamianę zajmowanego dotychczas lokalu na lokal o większej powierzchni powołała się na przepis § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) uchwały Nr LVIII/1751/2009 wskazując, że jest osobą niepełnosprawną, poruszającą się na wózku inwalidzkim, z orzeczoną I grupą inwalidzką, niezdolną do samodzielnej egzystencji, a także pozostającą pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego.

Zarząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odmawiającej zakwalifikowania skarżącej do zamiany lokalu, powołując się na opinię Komisji Mieszkaniowej stwierdził, że wniosek został rozpatrzony na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 lit d) (nie znajdując podstaw do zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit a), mimo zastosowania podwyższonego kryterium dochodowego (na podstawie § 5 ust. 3a).

Nie wyjaśniono przy tym w żaden sposób dlaczego podniesione przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące jej niepełnosprawności oraz stanu zdrowia nie dają podstaw do zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit a) uchwały Nr LVIII/1751/2009.

Z zestawienia przepisów § 4 pkt 1 oraz § 5 ust. 2 pkt 3 lit a) i b) uchwały Nr LVIII/1751/2009 wynika natomiast, że jeśli określona osoba znajduje się w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej (przez co rozumie się między innymi niepełnosprawność i ciężką, przewlekłą chorobę), to jej warunki mieszkaniowe, które w normalnych okolicznościach nie byłyby uznane za trudne (powyżej 6m2 powierzchni mieszkalnej na osobę), mogą być za takie uznane ("postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje"), jeżeli właśnie ze względu na stan jej zdrowia (niepełnosprawność lub ciężką i przewlekłą chorobę), inne warunki zamieszkiwania stawiają ją w wyjątkowo trudnej sytuacji. Innymi słowy, nawet jeśli osoba niepełnosprawna lub ciężko i przewlekle chora zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna przekracza 6m2 na osobę, to nie stanowi to przeszkody do przyznania jej lokalu z zasobów miasta, jeśli zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu z uwagi na jej sytuację zdrowotną jest wyjątkowo trudne. Mimo bowiem większej niż minimalna powierzchni, inne warunki mieszkaniowe mogą być niedostosowane do sytuacji zdrowotnej lokatora.

Powyższe okoliczności nie zostały jednak w ogóle rozważone przez organ w zaskarżonej uchwale. Organ stwierdził, jedynie, że zajmowany przez wnioskodawczynię obecnie lokal został jej przydzielony w 2005 r. z uwagi na jej stan zdrowia oraz, że lokal ten jest przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej.

Organ nie wziął jednak pod uwagę, że od czasu przyznania skarżącej obecnie zajmowanego lokalu minęło ponad dziesięć lat, a więc zarówno stan jej zdrowia, jak i stopień niepełnosprawności mógł ulec zmianie. Skarżąca załączyła do wniosku zarówno aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2015 r., jak też zaświadczenia lekarskie z dnia [...] lipca 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2015 r. Organ podejmując zaskarżoną uchwałę nie ustosunkował się jednak w żaden sposób do załączonej do wniosku dokumentacji dotyczącej aktualnego stanu zdrowia skarżącej w kontekście przepisu § 5 ust. 2 pkt 3 lit a) i b) uchwały Nr LVIII/1751/2009.

Ponadto skarżąca, zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, jak i w skardze zaprzeczyła stwierdzeniu organu, że zajmowany przez nią obecnie lokal jest przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej wskazując, że jako osoba niepełnosprawna wymaga szczególnych warunków mieszkaniowych, tj. przede wszystkim mieszkania pozbawionego progów, w którym poruszanie się między pomieszczeniami jest możliwe za pomocą wózka inwalidzkiego. Zajmowane przez nią obecnie mieszkanie z całą pewnością nie spełnia natomiast wymagań wskazanych w orzeczeniu lekarskim oraz w załączonych do wniosku zaświadczeniach lekarskich, gdyż mieszkanie to, m.in. ma wysoko położone włączniki elektryczne, co uniemożliwia jej ich samodzielne używanie, a znajdująca się w mieszkaniu łazienka nie jest w ogóle przystosowana do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Nie jest też możliwe korzystanie przez nią z przynależącego do lokalu balkonu, gdyż wysoki próg jest nie do pokonania dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim.

Analiza akt postępowania wskazuje, iż organ nie poczynił żadnych ustaleń na okoliczność aktualnej sytuacji mieszkaniowej skarżącej (innej niż sama powierzchnia zajmowanego lokalu), w tym tego, czy ze względu na jej stan zdrowia zajmowany lokal nie stawia skarżącej "w wyjątkowo trudnej sytuacji".

Kierując się treścią § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. organ powinien natomiast ustalić, czy aktualny stan zdrowia skarżącej i stopień jej niepełnosprawności (w tym konieczność poruszania się przez nią na wózku inwalidzkim), a także wady lokalu w zakresie jego nieprzystosowania do poruszania się na wózku inwalidzkim, nie stwarzają dla skarżącej "wyjątkowo trudnych" warunków do zamieszkiwania.

Brak odniesienia się przez organ do przesłanek stosowania § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnia zarzut, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d) w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) tej uchwały, a także z naruszeniem zasad dobrej praktyki administracyjnej.

Zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 147 § 1 P.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ, zobligowany będzie poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe skarżącej z uwzględnieniem jej sytuacji zdrowotnej (w tym jej niepełnosprawności) i dopiero wtedy ocenić, czy poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącej o zamianę lokalu na lokal o większej powierzchni, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 w zw. art. 205 § 1 ww. ustawy.