Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 88/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 roku sprawy ze skargi L. S. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego – L.S. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 88/08

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 października 2006 roku L. S. wystąpił do Urzędu Miasta [...] – Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów o zwrot kwoty 500 złotych uiszczonej tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu wprowadzonego do obrotu handlowego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny w swym wyroku z dnia 17 stycznia 2006 roku uznał, że pobieranie zawyżonej opłaty za kartę pojazdu jest niezgodne z ustawą z dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W treści pisma L. S. wyjaśnił, że zwracał się o zwrot powyższej kwoty do sądu powszechnego, jednakże jego pozew został odrzucony ze wskazaniem, że właściwą do rozpoznania wniosku będzie droga postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] Nr [...] reprezentujący Prezydenta Miasta [...] w sprawach z zakresu rejestracji pojazdów – Dyrektor Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji pojazdów nie uznał roszczenia skarżącego.

W uzasadnieniu pisma wskazano, że zgodnie z treścią art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 ze zm.), kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [...]. Podstawę pobrania opłaty stanowił § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), zgodnie z którym opłata ta wynosi 500 złotych. Ponadto organ poinformował stronę, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku w sprawie o sygnaturze U 6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności cytowanego przepisu rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy o Ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego przepis rozporządzenia utracił moc z dniem 1 maja 2006 roku.

Ponadto organ wskazał, że wydanie karty pojazdu jest czynnością materialno – techniczną stanowiącą część postępowania w sprawie rejestracji pojazdu. Przepis art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie stanowi zatem odrębnej podstawy materialnej do wydania decyzji o wydaniu czy też odmowie wydania karty pojazdu. Żadna też norma prawna nie uzasadnia, w ocenie organu, wydania decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty za wydanie karty pojazdu czy też odmowie zwrotu części tej opłaty, bowiem jej wysokość została ustalona przepisami prawa.

W piśmie z dnia 19 października 2006 roku zatytułowanym "odwołanie" L. S. zarzucił, że przyjęte przez organ stanowisko jest niezgodne z prawem.

Stanowisko organu zostało podtrzymanie w piśmie z dnia [...].

W dniu 8 listopada 2006 roku L. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na odmowę zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu. Domagając się zwrotu pobranej opłaty za kartę pojazdu, ponownie przywołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym pobieranie opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 złotych jest niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że jako organ administracji publicznej wykonujący zadania z zakresu rejestracji pojazdów był zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do pobrania od skarżącego wyżej wymienionej opłaty za kartę pojazdu.

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2007 roku Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (sygn. akt I SA/Ke 90/06) zapadłego w analogicznym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dla zgodnego z prawem zakończenia niniejszego postępowanie konieczne jest wcześniejsze zajęcie stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny odnośnie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych w sprawach dotyczących odmowy zwrotu uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu oraz charakteru prawnego takiego rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2008 roku Sąd podjął zawieszone postępowanie w związku z zakończenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które toczyło się na skutek skargi kasacyjnej od cytowanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie takie rozstrzygnięcie, które narusza prawo i to w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W świetle zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej w skrócie p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach

( § 3).

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), który to przepis, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. U 6/04 (Dz. U. Nr 15, poz. 119) został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucja RP.

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2007 roku Sąd zawiesił postępowanie sądowoadminiostracyjne w przedmiotowej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (sygn. akt I SA/Ke 90/06) zapadłego w analogicznym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że dla zgodnego z prawem zakończenia niniejszego postępowania konieczne jest wcześniejsze zajęcie stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny odnośnie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych w sprawach dotyczących odmowy zwrotu uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu oraz charakteru prawnego takiego rozstrzygnięcia .

W toku rozpoznawania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Ke 90/06 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił, do rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, następujące zagadnienie prawne: czy w sprawie o zwrot części opłaty za kartę pojazdu pobranej na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) dopuszczalna jest droga administracyjna a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego?

Zdaniem składu orzekającego, przedstawiającego zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia, wyjaśnienia wymaga przede wszystkim to, czy w sprawie dotyczącej zwrotu opłaty za kartę pojazdu dopuszczalna jest droga administracyjna, czy też należy przyjąć wyłącznie dopuszczalność drogi przed sądem powszechnym uznając, że przedmiotem żądania jest nienależne świadczenie, o jakim mowa w art. 417 Kodeksu cywilnego. Jeżeli natomiast wykluczy się dopuszczalność drogi sądowej w sprawie cywilnej wymaga wyjaśnienia charakter prawny odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu oraz tryb i termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W wyniku rozpatrzenia przedstawionego zagadnienia prawnego Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w dniu 4 kwietnia 2008r. podjął uchwałę, w świetle której "Skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)".

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to po pierwsze, sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a po drugie, organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, iż sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do następujących konstatacji. Po pierwsze, w przepisie tym mowa jest o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych, co zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Tak jak decyzja czy postanowienie administracyjne są kierowane do określonych podmiotów, tak akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do określonych podmiotów. Z omawianego przepisu można wnosić, iż wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Po drugie, z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 wynika, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek określonego adresata. Inaczej mówiąc musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku oznaczonego podmiotu. Uprawnienie lub obowiązek wynika z przepisu prawa, jeżeli ich powstanie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 r., OPK 1/97 (ONSA z 1997 r., z. 4, poz. 149) trafnie zwrócono uwagę, że ustawodawca coraz częściej odchodzi od ukształtowania stosunków administracyjnoprawnych, zachodzących między państwem (jego organami) a obywatelami i innymi podmiotami administrowanymi, w drodze decyzji administracyjnej, na rzecz uprawnień i obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. W takich przypadkach do konkretyzacji prawnego stosunku administracyjnego nie jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, natomiast mogą pojawić się akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest przyznanie (odmowa przyznania), stwierdzenie (odmowa stwierdzenia) albo uznanie (odmowa uznania) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikających z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Podmiot, którego uprawnienia lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Właśnie to, że istnienie lub nieistnienie uprawnienia lub obowiązku wynika z przepisów prawa, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o uprawnienie lub obowiązek określonej osoby (podmiotu administrowanego), których źródłem jest obowiązujący powszechnie przepis prawny. Prowadzi to do wniosku, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.

W przypadku żądania przez stronę zwrotu opłaty za kartę pojazdu w całości lub w części, bez względu na motywy żądania, przedmiotem sprawy jest to, czy strona miała obowiązek uiszczenia określonej opłaty wynikający z przepisu prawa. Nie ulega wątpliwości, że uiszczenie opłaty za wydanie karty pojazdu jest wykonaniem przez stronę obowiązku wynikającego z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, o którym organ nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego żądanie zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego obowiązku w formie aktu lub czynności, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Prowadzi to do wniosku, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Należy bowiem podzielić stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, iż o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Należy przy tym dodać, że stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę.

Podjęcie powyższej uchwały spowodowało podjęcie zawieszonego w niniejszej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego – na mocy postanowienia z dnia 14 lutego 2008roku.

Mając na uwadze stanowisko wynikające z przedmiotowej uchwały skład orzekający w niniejszej sprawie uznał więc, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności materialno-technicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Badając dopuszczalność skargi w kontekście warunków formalnych opisanych w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd stwierdził , że warunki formalne zostały dochowane, tym samym skarga jest dopuszczalna.

Przechodząc do oceny merytorycznej skargi należy wskazać, że karta pojazdu jako dokument identyfikujący pojazd została wprowadzona z dniem 1 lipca 1999r. (art. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1997r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym Dz.U. Nr 160 poz. 1086). Artykuł 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) stanowi, że kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzącego od producenta lub importera nowych pojazdów wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu. W ustępie 4 pkt 2 tegoż artykułu zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłaty za kartę pojazdu. Jednocześnie w ustępie 5 art. 77 Prawa o ruchu drogowym ustawa wskazuje, że ustalając wysokość tej opłaty należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdu. W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 57 poz. 612). Rozporządzenie to zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, które z kolei uchylone zostało rozporządzeniem tego Ministra z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U.03.Nr 137 poz. 1310 ze zm.) Powyższe rozporządzenie obowiązywało do dnia 14 kwietnia 2006r.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r. w sprawie U 6/04 (sentencja ogłoszona dnia 30 stycznia 2006r. w Dz.U. Nr 15 poz. 119) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137 poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108 poz. 908 ze zm) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że rozporządzenie traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że niezgodność rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie niezgodne z upoważnieniem z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym nakazującym przy ustalaniu wysokości opłaty za kartę pojazdu brać pod uwagę rzeczywiste znaczenie karty dla rejestracji pojazdu oraz koszty związane z drukiem i dystrybucją karty, uwzględniło dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Oznacza to, że przepis ten niezgodny jest z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że zakwestionowany przepis jest niezgodny z art. 217 Konstytucji RP albowiem opłata w części wynikającej z jej podwyższenia ponad ustawowe kryteria stanowi nową daninę publiczną. Tego typu daniny mogą być nakładane jedynie ustawą na co Trybunał wielokrotnie zwracał uwagę.

Skoro zatem przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie § 1 rozporządzenia, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą jak i z Konstytucją to mimo, że Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej tego zapisu do dnia 1 maja 2006 roku, stwierdzić należy, że § 1 tegoż rozporządzenia był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Artykuł 178 Konstytucji RP stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Ten konstytucyjny zapis oznacza, że niezawisłość sędziów orzekających w danej sprawie polega na związaniu jedynie aktami ustawodawczymi. Rozumując a contrario sędziów nie wiążą akty podustawowe. Oznacza to, że gdy sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi może odmówić z tego powodu jego stosowania. Stanowisko takie kilkakrotnie prezentowane było przez sądy administracyjne (np. wyrok NSA II SA 1610/98). Konsekwencją uznania przepisu rozporządzenia za niekonstytucyjny, w dacie jego stosowania przez organ, jest stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa strona miała więc obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ zatem zobowiązany był uznać, iż skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu uiszczonej przez niego kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów Tym samym organ administracji odmawiając skarżącemu uwzględnienia roszczenia dotyczącego zwrotu opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, powołując się przy tym na niekonstytucyjny przepis określający wysokość tej opłaty, działał więc z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy Sąd zobowiązany był skargę uwzględnić.

W świetle art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji ustali wysokość wymaganej opłaty za kartę pojazdu, mając na uwadze treść cytowanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 1 w/w ustawy.

TG