Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2315/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Hyla (spr.), Sędziowie NSA M. Jaroszewska, A. Przybielski, Protokolant K. Gross, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. B. na decyzję "A" z dnia 31 maja 2001r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżona decyzję oraz decyzję "A" z dnia 9 października 2000r. "A", II. zasądza od "A" na rzecz skarżącego W. B. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Od 2315/0 l

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 maja 200lr. nr [...] "A" utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 9 października 2000r. nr [...], o pozbawieniu W. B. uprawnień kombatanckich, na podstawie

rt. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późno zm.) oraz art.138 § l pkt l w związku z art.127§3 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji wynika, że W. B. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w szeregach KBW. Wprawdzie podawał on, że uczestniczył w walkach z UPA, lecz nie potwierdza tego informacja nadesłana przez Centralne Archiwum Wojskowe dotycząca okresu, w którym pełnił on służbę w 9 Pułku KBW.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. B., podnosząc, że uczestniczył w walkach z oddziałami UP A, a ponadto opisał swój pobyt w hitlerowskim więzieniu, pod nadzorem gestapo.

"A" w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późno zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270). W myśl art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż rozpatrujący sprawę organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania.

Art. 25 u. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D.U. 142/97 poz.950 z późno zmianami), zwanej dalej ustawą o kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r.

Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" w okresie od 17 czerwca 1948r. do 31 grudnia 1948r. Istotnie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów mogących doprowadzić do podważenia wiarygodności informacji udzielonej przez CA W, odnośnie uczestnictwa jego jednostki wojskowej w walkach z UPA. Zatem w tym zakresie nie można było podzielić argumentów skargi.

Uszło jednakże uwagi organu administracji, że skarżący w toku postępowania weryfikacyjnego podawał od początku, że w związku ze świadczoną przez siebie pomocą aprowizacyjną oddziałom partyzanckim spędził kilka tygodni w strasznych warunkach w więzieniu hitlerowskim.

Art. 4 u. 1 pkt l b ustawy o kombatantach, stanowi, że przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym, zaś jedną z form represji jest przebywanie z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Postępowanie w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o przepisy ustawy o kombatantach jest postępowaniem administracyjnym, w którym stosuje się wszystkie unormowania dotyczące zasad i sposobu prowadzenia dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z art. 77 § l k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej.

Art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dążyć do ustalenia prawdy mateńalnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych (por. K.p.a. z komentarzem. B.Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 1996. s.3 78).

Zdaniem Sądu "A" uchybił swym obowiązkom wynikającym z powyższych przepisów w ten sposób, że zaniechał poczynienia ustaleń dotyczących wzmiankowanego przez W. B. faktu jego umieszczenia w więzieniu. Potwierdzenie tego faktu i ustalenie, że doszło do niego z przyczyn politycznych lub narodowościowych mogłoby dawać skarżącemu prawo do zachowania uprawnień kombatanckich.

Dopiero zatem wyjaśnienie omówionych powyżej kwestii w oparciu o wyczerpująco zebrane i wszechstronnie ocenione dowody pozwoli na ostateczne zakończenie postępowania weryfikacyjnego w sposób czyniący zadość art. 8 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzając że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję "A" na podstawie art. 145§1 pkt lb oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Tego rodzaju sytuacja zachodzi w przypadku decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, gdyż z art. 26 ustawy o kombatantach wynika, że utrata tych uprawnień następuje dopiero wskutek uprawomocnienia się decyzji. Cechę prawomocności można natomiast przypisać wyłącznie tym decyzjom, które zostały utrzymane w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, bądź też tym, które nie zostały zaskarżone do tego sądu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. (por. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2000 r.; sygn. akt SA/Rz 2073/99, oraz wyrok NSA z dnia 24 maja 2001r. sygn. akt V SA 1095/00, Baza Orzeczeń LEX nr 56605). Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z mocy samego prawa nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponieważ art. 97§2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i irmych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 u. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (D.U. 74 poz. 368 z późno zmianami).