Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 4315/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 423/18 w sprawie ze skargi R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 423/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz R.K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postępowanie rozgraniczeniowe wszczęto na wniosek K.S. (dalej wnioskodawczyni), złożony do Burmistrza Miasta i Gminy w [...]. Do rozpoznania sprawy wyznaczony został Wójt Gminy [...]. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2018 r.) Wójt Gminy [...] (dalej Wójt) zatwierdził ustalone na podstawie dokumentów granice pomiędzy nieruchomościami położonymi w [...] oznaczonymi jako działka nr [...] stanowiąca własność K.S. i nr [...] stanowiąca własność H. i R.K.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] (dalej postanowienie z [...] stycznia 2018 r.) Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 4588,27 zł, obciążając strony w równych częściach tj. kwotami po 2294,14 zł. Do kosztów zaliczono wynagrodzenie geodety uprawnionego w kwocie 4588,27 zł wykonującego czynności rozgraniczeniowe przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi nieruchomościami na podstawie umowy zawartej z Gminą [...].

Zażalenie na postanowienie I instancji wnieśli H. i R.K. (dalej zainteresowani) podnosząc, że postępowanie wszczęto na wniosek K.S. i wyłącznie w jej interesie. Wskazali, że brak było sporu co do przebiegu granicy ich nieruchomości. Wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o rozgraniczenie w sytuacji, gdy nie wyrazili zgody na ocieplenie jej budynku od strony ich nieruchomości. Zdaniem zainteresowanych, wobec braku sporu granicznego Wójt niezasadnie powołuje się na uchwałę NSA z 11.12.2006 r. I OPS 5/06, a w konsekwencji art. 152 kc.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] (dalej postanowienie z [...] kwietnia 2018 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium), po rozpatrzeniu zażalenia H. i R.K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie z [...] stycznia 2018 r.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, zm. poz. 1566, dalej pgk) stwierdzając, że przepisy tej ustawy nie zawierają regulacji odnośnie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w związku z tym do ustalania tych kosztów należy stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt "1 i 2" [winno być "2"] kpa stronę obciążają koszty postępowania administracyjnego poniesione w interesie strony. Kolegium kierując się dyspozycją art. 263 § 1 kpa wskazało, że do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 kpa, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Z tego względu za prawidłowe uznał zaliczenie do kosztów postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie kosztów wynagrodzenia uprawnionego geodety W.R., upoważnionego do dokonania czynności ustalenia granic, które zgodnie z rachunkiem z 18 grudnia 2017 r. nr [...] wynosiło 4800 zł (brutto). Ostatecznie pomniejszając wynagrodzenie geodety z tytułu niedotrzymania terminu umowy, kwota wynagrodzenia geodety wyniosła 4.588,27 zł.

W uzasadnieniu Kolegium powołało uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego składu 7 sędziów z dnia 11.12.2006 r. I OPS 5/06 [ONSAiWSA 2007/2/26, dalej uchwała I OPS 5/06], w której stwierdzono, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości, strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 kc), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Dzielenie kosztów wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiednich mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Zdaniem Sądu, rozgraniczenie nieruchomości, czyli ustalenie przebiegu granic sąsiadujących nieruchomości wszczęte na wniosek jednej ze stron postępowania, leży również w interesie tej strony postępowania, która nie kwestionuje ich przebiegu. Pojęcia interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 kpa nie można ograniczać do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w prowadzeniu postępowania wyrażających się w inicjatywie do wszczęcia postępowania, ale pojęcie to dotyczy również interesu prawnego. Interesem prawnym jest niewątpliwie ustalenie prawidłowego przebiegu granicy między nieruchomościami.

W oparciu o przedstawione stanowisko NSA i dyspozycję art. 262 § 1 pkt 2 kpa Kolegium uznało za zasadne obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego proporcjonalnie każdej ze stron. Zgodnie ze stanowiskiem organu, skoro wnioskodawczyni złożyła wniosek o rozgraniczenie to tym samym istniał spór graniczny, uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczającego mającego na celu ustalenie przebiegu granic i zakończenie sporu. Zakończenie postępowania rozgraniczeniowego potwierdza decyzja Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2018 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. "wnieśli H. i R.K." [winno być "wniósł R.K."; k. 3-5 akt sądowych] kwestionując prawidłowość ustaleń organu. Skarżący wskaza[ł], że zwracali się do Wójta Gminy [...] o rozważenie celowości wszczynania postępowania rozgraniczeniowego, gdy znana im była granica. Ich zdaniem, wniosek K.S. nie świadczył o istnieniu sporu granicznego, lecz był podyktowany próbą pozyskania z działki nr [...] pasa gruntu szerokości 10 cm przylegającego do ściany budynku mieszkalnego wnioskodawczyni celem ocieplenia tej ściany warstwą izolacyjną grubości 10 cm. Okoliczność tę potwierdziła wnioskodawczyni w czasie rozprawy granicznej. Wskazywanie granicy przebiegającej w odległości 11 cm od ściany budynku, nie poparte żadnymi znakami czy śladami granicznymi, mapami lub posiadaniem ww. pasa gruntu świadczy, zdaniem skarżących, o postawie roszczeniowej wnioskodawczyni rozgraniczenia. Geodeta wykonujący czynności ustalenia przebiegu granicy jednoznacznie stwierdził na podstawie wiarygodnych danych ewidencyjnych, że granica przebiega po ścianie budynku, a istniejące ogrodzenie o fundamencie o szerokości ok. 0,2 m (jego oś) w całości wypada po stronie uczestników, a fundament ogrodzenia swym obwodem nie narusza własności wnioskodawczyni. Nie było podstaw do stwierdzenia istnienia sporu granicznego, jak to przyjęło Kolegium. W konsekwencji kosztami postępowania rozgraniczeniowego winna być obciążona wyłącznie wnioskodawczyni.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wskazaną w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem II SA/Ke 423/18 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w powołanej przez Kolegium uchwale I OPS 5/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Na gruncie tej uchwały Kolegium przyjęło, że postępowanie rozgraniczeniowe zawsze leży w interesie prawnym wszystkich stron tego postępowania, a w związku z tym kosztami postępowania rozgraniczeniowego należy obciążyć wszystkie jego strony.

Z tak wyrażonym stanowiskiem organu Sąd I instancji nie zgadza się. Zdaniem Składu orzekającego uchwała I OPS 5/06 nie przesądza, że koszty postępowania rozgraniczeniowego zawsze obciążają wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Wynika to z posłużenia się w uchwale zwrotem "może obciążyć". Art. 262 § 1 pkt 2 kpa i uchwała I OPS 5/06 (przy uwzględnieniu treści jej uzasadnienia) wskazują, że koszty postępowania mogą być rozłożone pomiędzy strony, zaś określenie, w jakich częściach każda ze stron poniesie te koszty jest uzależnione od wyważenia interesów stron tego postępowania (wyrok NSA z 7.6. 2017 r. I OSK 2158/15; prawomocne wyroki [Wojewódzkich Sądów Administracyjnych] II SA/Gl 835/12 i III SA/Kr 840/11).

Zdaniem Składu orzekającego, tak uchwała I OPS 5/06, jak i art. 262 § 1 pkt 2 kpa pozwala na przyjęcie, że możliwe jest obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie jednego właściciela rozgraniczanych nieruchomości, a zwłaszcza tego, który żądał wszczęcia postępowania. Określenie, w jakich częściach każda ze stron poniesie te koszty jest uzależnione od wyważenia ich interesów. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Kolegium, podobnie jak organ I instancji, w ogóle nie zajmował się podniesioną wyżej kwestią i nie rozważał czy zaistniał spór graniczny i czy rozgraniczenie leży również w interesie tej strony postępowania, która nie kwestionuje przebiegu granicy. Na gruncie niniejszej sprawy okoliczności te są istotne, bowiem skarżący od początku podnosili, że kupując działkę w 1982 r. od Skarbu Państwa, został spisany protokół graniczny z ówczesnym właścicielem działki sąsiedniej nr [...] – R.S. Domagali się wystąpienia do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o wydanie kopii operatu pomiarowego z ww. czynności ustalenia granic i dokonania analizy ustaleń w nim zawartych. Podkreślali, że przebieg granicy z działką nr [...], nie uległ zmianie od 1982 r. Z uzasadnienia decyzji z [...] stycznia 2018 r. w sprawie rozgraniczenia wynika, że w oparciu o dane z operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] [granicę; s. 2 akapit 2 uzasadnienia decyzji z [...] stycznia 2018 r.; k. 35v akt administracyjnych] udało się dokładnie odtworzyć, ze względu na blisko położone 3 punkty osnowy przy ul. [...], użyte przy pierwszym pomiarze i następnie adoptowane do współczesnej osnowy szczegółowej. Dodatkowym punktem odniesienia był ceglany narożnik domu wnioskodawczyni, od strony ulicy, pomierzony na dawną osnowę w operacie i pomierzony na nowo przez geodetę. Z dalszych ustaleń wynika, że istniejące ogrodzenie wraz z fundamentem nie narusza własności wnioskodawczyni. Skarżący utrzymują, że wyłącznym powodem złożenia wniosku o rozgraniczenie była chęć uzyskania z ich działki 10 cm pasa przylegającego do budynku K.S., w celu jego ocieplenia. Jej roszczenie nie było poparte żadnymi znakami czy śladami granicznymi, mapami ani stanem posiadania ww. pasa gruntu. Z materiału dowodowego nie wynika, by skarżący kwestionowali przebieg granicy przed wszczęciem postępowania rozgraniczającego, ani w jego trakcie.

W ocenie Sądu I instancji, występujące w sprawie okoliczności, powodują konieczność indywidualizacji interesów stron niniejszego postępowania rozgraniczającego, które toczyło się przed Wójtem. Nie wystarczy samo powołanie się organu na zasadę wynikającą z uchwały I OPS 5/06 tj. obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli gruntów sąsiadujących po połowie i stwierdzenie, że o sporze granicznym świadczy sam fakt złożenia przez jedną ze stron wniosku o rozgraniczenie, w związku z tym nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja jest niepełna i świadczy o wybiórczej ocenie materiału dowodowego, jakiej dokonał organ.

Brak rozważenia zindywidualizowania interesu prawnego stron w niniejszej sprawie jako przesłanki obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego stanowi naruszenie prawa o istotnym znaczeniu dla wydanego rozstrzygnięcia, które należy uznać za przedwczesne. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie naruszyły art. 262 § 1 pkt 2 kpa. Wskutek tego doszło do uchybień proceduralnych w postaci braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do wydania postanowienia.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji rozważy interes prawny biorących udział w sprawie stron postępowania z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd I instancji oceny prawnej, a następnie wyda stosownie postanowienie wyjaśniając stronom podstawy rozstrzygnięcia (k. 19, 23-25v akt sądowych).

Skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], reprezentowane przez r. pr. M.C., zaskarżając wyrok II SA/Ke 423/18 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

1. prawa materialnego:

a. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęci[u], że jeżeli właściciel gruntów sąsiadujących nie kwestionuje dotychczasowych granic zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w jego trakcie, a czyni to tylko inny podmiot, to wszczęte na wniosek tego podmiotu postępowanie rozgraniczające jest prowadzone w istocie w interesie jedynie tego podmiotu;

b. art. 152 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025) przez jego błędną wykładnię w wyniku przyjęcia, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wnioskodawcy i strona, która nie kwestionuje dotychczasowego przebiegu granicy nie ponosi kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ rozgraniczenie nie jest prowadzone w jego interesie;

2. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 i art. 107 § 3 kpa w wyniku błędnego przyjęcia, że organy w ustalaniu podziału kosztów postępowan[ia] winny ustalać, czy rozgraniczenie nie było dokonane w interesie jednego z właścicieli nieruchomości rozgraniczanych.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; na podstawie art. 176 § 2 ppsa zrzekł się rozprawy (k. 38-40 akt sądowych).

W odpowiedzi z 14 listopada 2018 r. na skargę kasacyjną K.S. podniosła, że zainteresowany (i jego żona) jest w całości sprawcą postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ od 12 lat nie pozwala wnioskodawczyni na remont północnej ściany domu wnioskodawczyni. Postępowanie rozgraniczające jest pokłosiem tej niezrozumiałej i bezzasadnej odmowy [udzielenia zgody] na remont w/w ściany. Strona przeciwna winna ponieść koszty postępowania rozgraniczeniowego w całości. Wnioskodawczyni zażądała rozprawy. Pismo podpisał także Z.S. (nie będący stroną; k. 50 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Niezasadny okazał zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.).

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok I instancji kontrolujący postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, nie zaś decyzję wydaną przez wójta o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 33 ust. 1 in princ. w zw. z art. 30 ust. 1 pgk). Decyzją z [...] stycznia 2018 r. Wójt, wskazując art. 105 § 2 kpa, zatwierdził ustalone na podstawie dokumentów granice pomiędzy nieruchomościami: działką nr [...], stanowiącą własność K.S. a działką nr [...], stanowiącą własność H. i R.K. Granica ustalona przez geodetę odpowiadała granicy źródłowej według operatu źródłowego [...] pomiaru stanu posiadania w 1961 r.; geodeta dokonał stabilizacji betonowym znakiem granicznym punktów oznaczonych na szkicu kolorem brązowym przez wskazane punkty granicy źródłowej. Fundament ogrodzenia swym obwodem nie narusza własności wnioskodawczyni (k. 35-36 akt administracyjnych). Wykładnia leżąca u podstaw wyroku I instancji nie narusza wskazanych wzorców kontroli - art. 29 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, art. 33 ust. 1 pgk.

Zaskarżony wyrok nie narusza art. 152 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025), jako oparty na prawidłowej jego wykładni.

W doktrynie utrwalony jest pogląd, że w razie przesunięcia, uszkodzenia lub zniszczenia znaków granicznych uprzednio ustalonych może nastąpić ich wznowienie bez przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli tylko istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Następuje to na zlecenie zainteresowanych właścicieli przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki określone w art. 11 pgk. Jeżeli między zainteresowanymi wyniknie spór co do pierwotnego położenia znaków granicznych, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygniecie sprawy. Spory co do położenia znaków (art. 39 ust. 1 pgk) ulegają rozpoznaniu w procesie, nie są to bowiem sprawy o rozgraniczanie. Jeżeli brak dokumentów pozwalających na określenie pierwotnego położenia znaków granicznych, ustalenie granicy może nastąpić tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym, choćby między stronami nie było sporu co do ich położenia. Wznowienie znaków granicznych może być dokonane tylko na podstawie dokumentów, natomiast ustalenie granicy za pomocą innych środków dowodowych może nastąpić tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym (postanowienie SN z 29.6. 1999 r. I CKN 683/99, Lex 508824; (G. Rudnicki, J. Rudnicka, S. Rudnicki, Kodeks cywilny. Komentarz. Własność i inne prawa rzeczowe. T. II, Wolters Kluwer 2016, s. 149-150, uw. 2). Z orzeczenia rozgraniczeniowego wynika dla każdego zainteresowanego uczestnika postepowania obowiązek poddania się rozgraniczeniu na żądanie innego zainteresowanego uczestnika. Obowiązek ten obciążą wprawdzie tylko oznaczoną osobę, ale nie ją personalnie, lecz jako właściciela nieruchomości. Jeżeli własność nieruchomości przechodzi na inną osobę, to na tę osobę przechodzi także związany z tą własnością obowiązek poddania się orzeczonemu przez sąd rozgraniczeniu (uchwała SN z 6.1.1975 r. III CZP 75/74, OSNCP 1975/10-11/145, aprobowana przez Komentatorów - op. cit., s. 150, uw. 3). Rozgraniczenie nieruchomości, czyli ustalenie przebiegu ich granic, następuje wtedy, gdy nie zostały one ustalone, chociażby były niesporne, albo gdy były już ustalone, ale stały się sporne. Dokonane rozgraniczenie tworzy nowy stan prawny granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości, który stanowi pierwsze w kolejności ustawowe kryterium rozgraniczenia (postanowienie SN z 14.3.2002 r. IV CKN 809/00, Wokanda 2002/10/s. 10, z glosą D. Falcenlobena, ST 2010/3/s. 84, aprobowane przez Komentatorów - op. cit., s. 151, uw. 4).

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, w sprawie granice, uprzednio prawidłowo ustalone, nie stały się sporne. Na potrzebę badania dotychczasowej dokumentacji geodezyjnej zwrócił uwagę zainteresowany pismem z 6 września 2016 r., wskazując na możliwość wznowienia znaków granicznych w trybie art. 39 ust. 1-5 pgk (k. 13 akt administracyjnych). Stanowisko zainteresowanego w pełni potwierdziło dalsze postępowanie w sprawie. Trafnie wskazuje na to Sąd I instancji, podnosząc że z uzasadnienia decyzji z [...] stycznia 2018 r. w sprawie rozgraniczenia wynika, że w oparciu o dane z operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] [granicę; s. 2 akapit 2 uzasadnienia decyzji z [...] stycznia 2018 r.; k. 35v akt administracyjnych] udało się dokładnie odtworzyć, ze względu na blisko położone 3 punkty osnowy przy ul. [...], użyte przy pierwszym pomiarze i następnie adoptowane do współczesnej osnowy szczegółowej. Dodatkowym punktem odniesienia był ceglany narożnik domu wnioskodawczyni, od strony ulicy, pomierzony na dawną osnowę w operacie i pomierzony na nowo przez geodetę (s. 4-5 uzasadnienia wyroku II SA/Ke 423/18). Potwierdza to w istocie wnioskodawczyni w odpowiedzi na skargę kasacyjną: "Postępowanie rozgraniczające jest pokłosiem tej niezrozumiałej i bezzasadnej odmowy na remont w/w ściany (k. 50 akt sądowych).

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 i art. 107 § 3 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie.

W uchwale z 11.12.2006 r. I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26 Naczelny Sąd Administracyjny, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 kc), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Autor skargi kasacyjnej nie stawia zarzutu naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 kpa, choć to właśnie ten przepis koniecznie należało wskazać jako normę dopełnienia. Trafnie Sąd I instancji uznał, że doszło do braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do wydania postanowienia. Skoro bowiem organy pominęły okoliczności wskazujące na potrzebę wznowienia znaków granicznych bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, to nie mogły w sposób prawidłowy orzec o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, obciążając tymi kosztami właścicieli działek nr: [...] i [...] po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny jedynie dopuścił możliwość kosztami rozgraniczenia nieruchomości właścicieli sąsiadujących nieruchomości ("organ... może"), a nie nakazał tak uczynić.

Zbadanie uwarunkowań, towarzyszących wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, było obowiązkiem organów obu instancji. Na konieczność zindywidualizowania interesów stron w niniejszej sprawie a ta kwestia była decydująca dla wyniku sprawy w zakresie obciążenia kosztami postępowania administracyjnego, trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7.6.2017 r. I OSK 2158/15, cbosa.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.