Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 454/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 56 ust 1 w zw z art 13 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 161
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
article: art 64 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2244/13 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2244/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. W., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. M. W. zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez M. W. Organ wywiódł, że mając na względzie treść art. 13 ust. 1 oraz art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim, w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. skierował do pełnomocnika strony wezwanie do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi pełnomocnik w dniach [...] i [...] czerwca 2013 r. uzupełnił część dokumentacji, a w dniu [...] lipca 2013 r., składając kolejny dokument, wezwał do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ I instancji podsumował, że w przedmiotowej sprawie zainteresowany nie wykazał, by którekolwiek z jego rodziców nabyło i posiadało obywatelstwo polskie oraz nie wykazał prawidłowymi dokumentami ich stanu cywilnego, przez co nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 56 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim.

M. W. złożył odwołanie od tej decyzji do Ministra Spraw Wewnętrznych. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie Mazowieckiemu. Minister uznał, że rozpatrzenie sprawy i jej rozstrzygnięcie co do istoty przez Wojewodę Mazowieckiego było przedwczesne i naruszyło przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie organu odwoławczego, wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie odpowiada wszystkim warunkom formalnym określonym w przepisach prawa. Oprócz bowiem warunków wskazanych w art. 63 k.p.a., których spełnienie nie budzi wątpliwości, art. 63 § 2 in fine k.p.a. wymaga, aby podanie czyniło zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wymagania takie wynikają natomiast z przepisów art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Minister stwierdził, że obowiązek podania przez wnioskodawcę w treści wniosku wszystkich danych osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz wszystkich informacji o "istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego" wynika wprost z treści art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Przepis ten nie przewiduje, by wnioskodawca mógł pominąć w treści wniosku którąkolwiek z tych danych lub informacji, o których mowa w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, bądź uznając je we własnym zakresie za nieistotne lub np. zasłaniając się niepamięcią, niewiedzą, trudnościami w ich ustaleniu itp. Minister stwierdził, że niezawarcie w treści przedmiotowego wniosku kompletu danych osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz wszystkich informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w rozumieniu art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, przesądza, że wniosek taki jest dotknięty istotną wadliwością formalną, co zobowiązuje organ do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia brakujących danych lub informacji w trybie i pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że M. W. we wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. w odniesieniu do "osoby, której potwierdzenie dotyczy", podał następujące dane matki: imię i nazwisko, nazwisko rodowe, datę (wyłącznie rok) i miejsce urodzenia, imię i nazwisko ojca, imię matki, obywatelstwo, stan cywilny oraz informację, że nie został jej nadany numer PESEL. Jak stwierdził Minister, nie jest to komplet wymaganych danych w rozumieniu art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim dotyczących "osoby, której potwierdzenie dotyczy". Organ odwoławczy zauważył dalej, że wnioskodawca nie podał nazwiska rodowego babki ze strony matki. W odniesieniu do dziadków ze strony matki nie podał żadnych danych oprócz imienia i nazwiska, informując jednocześnie, że nie zna pełnych danych osobowych dziadków ze strony matki, a także nie ma wiedzy odnośnie do innych danych ich dotyczących i opisanych we wniosku. Minister stwierdził, że wnioskodawca zobowiązany był do podania danych w odniesieniu do jego wstępnych do drugiego stopnia, czego całkowicie zaniechał. Organ zaznaczył przy tym, że zasłanianie się brakiem wiedzy w tym zakresie nie ma znaczenia dla stwierdzenia braku kompletności wniosku w świetle art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.

M. W. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 i w zw. z art. 13 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim poprzez uznanie, że złożony przez skarżącego wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego nie spełniał wymogów formalnych.

Minister Spraw Wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy wykładnia prawa, prowadząca do wniosku, że art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim określają wymogi formalne wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego, jest nieprawidłowa. Sąd stwierdził, że w określonych okolicznościach faktycznych sprawy, niektóre z danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim (np. dane dotyczące dziadków wnioskodawcy) nie będą konieczne do potwierdzenia posiadania, bądź utraty obywatelstwa. W sytuacji natomiast, gdy wydanie prawidłowej decyzji w przedmiocie potwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego możliwe jest bez podania przez wnioskodawcę wszystkich danych wynikających z treści art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, nie sposób przyjąć, że niezamieszczenie zbędnych danych we wniosku stanowi brak uniemożliwiający nadanie podaniu prawidłowego biegu, a w konsekwencji, że istnieje prawna podstawa do wezwania do uzupełniania braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Z drugiej strony nie można zaakceptować takiego rozumienia analizowanych przepisów, które prowadziłoby do wniosku, że wymogi formalne wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego różnią się w zależności od koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, a organ administracji ustala zakres wymów formalnych, odnosząc się do kwestii merytorycznych, które w jego ocenie wymagają wyjaśnienia w postępowaniu. W ocenie Sądu art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim określają nie tyle wymogi formalne wniosku, konieczne do nadania mu prawidłowego biegu, co treść tego wniosku niezbędną do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy o potwierdzenie nabycia lub utraty obywatelstwa polskiego, inaczej mówiąc - "dane" konieczne do wydania prawidłowej decyzji co do istoty sprawy.

Sąd wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dopatruje się braku formalnego wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie tylko w niezamieszczeniu w nim wszystkich danych wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, ale także w niezawarciu w tym wniosku informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Minister podaje wprawdzie, co zasadniczo należy rozumieć przez owe "istotne okoliczności", jednakże nie wskazuje, jakich konkretnie informacji o tych okolicznościach brak jest we wniosku skarżącego. W ocenie Sądu, powyższe zaniechanie organu odwoławczego jest konsekwencją braku możliwości ustalenia podczas wstępnej, formalnej oceny wniosku, jakie okoliczności są istotne dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W konsekwencji dowodzi ono, że obowiązek zamieszczenia we wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zarówno danych wymienionych w art. 13 ust. 1, jak i informacji o istotnych okolicznościach jest wymogiem materialnym wniosku, którego niespełnienie może wywołać konsekwencje dopiero na etapie rozpatrywania sprawy co do istoty, podczas, gdy organ administracji ustala niezbędny do załatwienia sprawy zakres materiału dowodowego, dokonuje analizy całokształtu zebranych dowodów i konfrontuje ustalony na ich podstawie stan faktyczny sprawy z właściwymi przepisami prawa materialnego.

Sąd stwierdził ponadto, że osoba wnioskująca o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego może nie znać wszystkich danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Sytuacja taka została wprost przewidziana w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego (Dz. U. z 2012 r., poz. 925), wydanemu w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 58 ustawy o obywatelstwie polskim. Może także dojść do sytuacji, w której strona nie dotrze do tych danych, nawet jeżeli przed złożeniem wniosku podejmie działania zmierzające do ich uzyskania. Mając to na uwadze, nie sposób zaakceptować, aby w praworządnym państwie dopuszczalne było zobowiązanie strony do uzupełnienia tych danych pod rygorem pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów, polegającą na przyjęciu, że przepisy te określają wymogi materialne wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, a zatem dane konieczne do należytego ustalenia stanu faktycznego oraz wydania prawidłowej decyzji w sprawie, podczas gdy przepisy te wprowadzają dodatkowe- w stosunku do przewidzianych w ogólnym postępowaniu administracyjnym- wymogi formalne wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego konieczne do nadania temu wnioskowi prawidłowego biegu oraz przeprowadzenia postępowania w sprawie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 63 § 2 oraz art. 64 § 2 k.p.a. (w powiązaniu także z art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim) poprzez ich niezastosowanie (skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, a nie oddaleniem skargi) w sytuacji, gdy wniosek skarżącego nie zawierał żadnych – poza imieniem i nazwiskiem - danych dziadków skarżącego ze strony matki, a także niektórych danych jego dziadków ze strony ojca, podczas gdy brak zawarcia we wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego kompletu danych i informacji przewidzianych w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim oznacza, że wniosek ten jest dotknięty brakami formalnymi, co zobowiązuje organ do wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia brakujących danych lub informacji w trybie i pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej posiadanie (utratę) obywatelstwa polskiego, będąc podaniem w rozumieniu przepisów art. 63 k.p.a., winien spełniać wszystkie wymogi formalne podania określone w art. 63 § 2 i 3 k.p.a., jak również powinien czynić zadość innym wymaganiom określonym w przepisach szczególnych. Do wskazanych w art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. przepisów szczególnych należą także regulacje art. 56 ust.1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Określając elementy, jakie wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego powinien zawierać, ustawodawca nie zezwolił na dokonywanie na wstępnym etapie postępowania administracyjnego oceny czy wymienione w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim dane i informacje są w danym przypadku konieczne do rozpoznania takiego wniosku oraz rozstrzygnięcia sprawy. Wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że złożony przez skarżącego wniosek nie podlega uzupełnieniu w drodze wezwania do uzupełnienia braków podania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych. Tymczasem brak zawarcia we wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego kompletu danych i informacji przewidzianych w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, podobnie jak niezawarcie w tym wniosku niezbędnych elementów wniosku wynikających z art. 63 § 2 i § 3 k.p.a., powoduje zatem, iż wniosek powyższy dotknięty jest brakami formalnymi, które, podobnie jak braki dotyczące elementów podania wymienionych wprost w art. 63 § 2 i § 3 k.p.a., powinny podlegać usunięciu w trybie i pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Kwestią sporną w tej sprawie jest to, czy niepodanie przez wnioskodawcę we wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego wszystkich danych jego wstępnych do drugiego stopnia wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy stanowi brak formalny wniosku uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Rozstrzygając tę kwestię na wstępie wskazać należy, iż postępowanie administracyjne o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego regulują przepisy art. 55-58 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o obywatelstwie polskim w sprawach innych niż wymienione w ust. 1 i 2 (m.in. w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 63 § 2 k.p.a. stanowi, iż podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast - w myśl art. 64 § 2 k.p.a. - jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Do innych wymagań, o których mowa w tym przepisie należy zaliczyć określenie żądania (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), dołączenie pełnomocnictwa, jeżeli strona działa przez pełnomocnika (art. 33 § 3 k.p.a.), a także wymagania przewidziane w przepisach szczególnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (wyrok. NSA z dnia 3 sierpnia 2012 r., II OSK 826/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wezwanie, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. musi dotyczyć braków formalnych, które mogą być z łatwością usunięte i które warunkują nadanie sprawie dalszego biegu.

Przepis art. 56 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Przepis art. 13 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, iż dane cudzoziemca, małoletniego, wnioskodawcy, osoby lub wstępnych wymagane na podstawie m.in. art. 56 ust. 1 obejmują: 1) imię (imiona) i nazwisko; 2) nazwisko rodowe; 3) datę i miejsce urodzenia; 4) imię i nazwisko ojca; 5) imię i nazwisko rodowe matki; 6) płeć; 7) obywatelstwo; 8) stan cywilny; 9) numer PESEL, jeżeli został nadany.

Powołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego musi spełniać warunki formalne podania wynikające z przepisów ogólnych k.p.a., bez których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte i podaniu nie może być nadany dalszy bieg, tj. powinien zawierać imię i nazwisko wnioskodawcy, wskazanie żądania wniosku, w tym imienia i nazwiska osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli jest to inna osoba niż wnioskodawca (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), pełnomocnictwo (art. 33 § 3 k.p.a.). Brak tych elementów obliguje organ do podjęcia czynności w trybie art. 64 § 1 i 2 k.p.a.

Uznać należy również, iż dodatkowe wymogi formalne wniosku w odniesieniu do wnioskodawcy i ewentualnie innej osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli nie jest to wnioskodawca wynikają z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który w tym zakresie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. Sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego są sprawami, w których stosunek publicznoprawny obywatelstwa jest pochodną stanu cywilnego i stanu rodzinnego danej osoby, zatem podstawowe dane personalne wnioskodawcy (osoby, której dotyczy wniosek) muszą zostać w tym wniosku podane, aby organ mógł nadać mu dalszy bieg. Wnioskodawca powinien więc oprócz swojego imienia i nazwiska podać nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko ojca, imię i nazwisko rodowe matki, płeć, obywatelstwo, stan cywilny, numer PESEL, jeżeli został nadany.

Pozostałe elementy wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego wskazane w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim (szczegółowe dane personalne wstępnych osoby, której wniosek dotyczy i pozostałe informacje) nie stanowią warunków formalnych wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., lecz informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i wydania decyzji merytorycznej. Należy bowiem odróżnić warunki formalne wniosku od elementów materialnoprawnych stanowiących potwierdzenie przesłanek merytorycznych do przyznania lub potwierdzenia określonego prawa wnioskodawcy. Ocena spełnienia wymogów materialnoprawnych wniosku powinna być dokonywana już podczas merytorycznego rozpatrywania sprawy, w przeciwnym razie etap rozpoznania sprawy przeniósłby się do fazy wszczęcia postępowania, a pozostawienie bez rozpatrzenia zastępowałoby merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.

Podkreślenia wymaga, iż przepisy art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim wskazują na obowiązek wnioskodawcy zebrania wymienionych w nich danych i informacji z należytą starannością i przedstawienia ich organowi we wniosku celem potwierdzenia swojego żądania. Z przepisów tych wynika, że wnioskodawca powinien podać we wniosku wszystkie znane mu dane i informacje, niezależnie od tego czy - w jego ocenie - są one istotne dla rozpoznania sprawy czy nie. To organ w oparciu o dane i informacje podane we wniosku ustala stan faktyczny sprawy i ocenia czy przedstawione dane personalne i informacje wraz z dokumentami potwierdzającymi je są wystarczające do wydania decyzji o potwierdzeniu posiadania obywatelstwa polskiego. Przepisy art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim nakładają na wnioskodawcę obowiązek wskazania określonych danych i informacji oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających te dane i informacje. Przepisy te nie znoszą jednak nałożonego na organ obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Zarówno wnioskodawca, jak i organ powinni więc współdziałać w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W przypadku, gdy wnioskodawca nie poda we wniosku wszystkich wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim danych i informacji, organ ma prawo wezwać go do uzupełnienia materiału dowodowego, chyba, że wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań - nie jest w stanie ustalić tych danych (np. wszystkich danych dalszych wstępnych). W takim wypadku organ powinien rozpatrzyć merytorycznie wniosek po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie i wydać decyzję. W przypadku, gdy wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań - nie jest w stanie ustalić wszystkich danych dotyczących jego wstępnych, organ nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a. Żądanie uzupełnienia danych nieznanych stronie, których nie zdołała ona pozyskać pomimo dołożenia należytej staranności jest niedopuszczalne. Zobowiązanie organu naruszałoby w takiej sytuacji akcentowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadę impossibilium nulla obligatio, w świetle której prawo, jak i jego wykładnia nie może nakładać na obywateli obowiązków niemożliwych do spełnienia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 51/12). Za takim poglądem przemawia również redakcja formularza wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. W ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 58 ustawy o obywatelstwie polskim Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego (Dz. U. z 2012 r., poz. 925), w którym szczegółowo wskazano dane i informacje, które należy podać we wniosku. W punkcie nr 5 pouczenia zamieszczonego na str. 12 formularza wniosku wskazano, że "Należy wypełnić wszystkie wymagane rubryki. W razie braku wiedzy co do określonych faktów należy wpisać "nieznane" (...). Zatem, nawet redagując formularz wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, Minister Spraw Wewnętrznych przewidział, że wnioskodawca może nie posiadać wiedzy o wszystkich danych wymaganych w formularzu i nie wszystkie dane są niezbędne do nadania sprawie biegu.

W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim oraz naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 63 § 2 oraz art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.

W tej sprawie Minister bezpodstawnie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi celem wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku po rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Minister wskazał, iż wnioskodawca nie podał wszystkich danych, o których mowa w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy m.in. nazwiska rodowego babki ze strony matki, pełnych danych dziadków od strony matki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawierał wszystkie podstawowe elementy o charakterze formalnym i możliwe było nadanie mu dalszego biegu. Organ odwoławczy powinien więc rozpoznać odwołanie i dokonać oceny kompletności przedstawionych dowodów i zasadności żądania wniosku.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.