Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 331/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007r. sprawy ze skargi Spółdzielni A w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty 1.uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. NR [...], Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 1 pkt 1, art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 pkt 3, art.4 pkt 4, art. 33 ust. 1, art. 42, art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 88, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, ust. 1a, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym, pkt 1.1.8. oraz pkt 1.4.1. załącznika ustawy, § 1 – 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., nałożył na Spółdzielnię A w M. łączną karę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że [...] r. w miejscowości G., na drodze krajowej nr [...], J. M., kierujący pojazdem samochodowym marki [...] o nr rej. [...], należącym do Spółdzielni A w M., podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Izby Celnej w K., przedłożył kartę opłaty drogowej – dobową – PL Seria i Nr [...]. Karta opłaty drogowej nie miała wypełnionego pierwszego pola godzinowego, zarówno w rubryce "ważna od", jak i w rubryce "ważna do". Ponadto kierujący przedstawił do kontroli dwie kserokopie wypisów; Nr [...] i Nr [...] z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, zamiast wypisów zaświadczenia. Z okazanego kontrolującym dowodu rejestracyjnego pojazdu wynikało, że jego dopuszczalna masa całkowita wynosiła [...]kg, wobec tego nie miało zastosowania wyłączenie stosowania ustawy o transporcie drogowym, wymienione w art. 3 ustawy. Tym samym został naruszony przepis art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz art. 87 ust. 2 ustawy, z uwagi na brak w pojeździe wymaganego wypisu zaświadczenia. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu w sposób określony w § 5 ust. 4, tj. termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym. Według § 5 ust. 6 rozporządzenia, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także karta zawierająca poprawki, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Przedstawiona przez Spółdzielnię karta opłaty drogowej PL [...], w której godzina przejazdu została oznaczona trzema cyframi, nie stanowiła dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Ponadto art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis zaświadczenia na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy, a nie jego kserokopię.

W odwołaniu z dnia [...]r. skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania. Wskazała, że zarzut nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty drogowej został przedstawiony po upływie ponad miesiąca od dnia kontroli. Wobec tego nałożona kara mogła dotyczyć wyłącznie zarzutu z daty kontroli. Ponadto opłata za przejazd po drogach krajowych została uiszczona, czego dowodem było posiadanie i okazanie kontrolującym karty opłaty dobowej. Kierowca, wypełniając kartę, popełnił tylko oczywistą omyłkę nie poprzedzając cyfry określającej godzinę rozpoczęcia i zakończenia przejazdu cyfrą "0". Skarżąca podniosła, że zarzut wykonywania przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wypisu z zaświadczenia jest bezzasadny, gdyż przepisy ustawy o transporcie drogowym, jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie stanowią, że kierowca ma obowiązek okazać oryginał wypisu.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ wskazał, że w przypadku okazanej podczas kontroli drogowej karty opłaty, nie mogło być mowy o oczywistej omyłce, gdyż zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, wadliwie wypełniona karta opłaty drogowej nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto okoliczność posiadania przez skarżącą wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie była kwestionowana. Przedmiotem postępowania był bowiem jego brak podczas przeprowadzonej kontroli.

W związku z tym, że przepisy szczególne przewidują łączną karę pieniężną, za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia, oraz za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wnosiła o uchylenie powyższej decyzji co do nałożonej kary [...] zł. Zarzuciła, że w postępowaniu administracyjnym naruszony został przepis art. 75 ustawy o transporcie drogowym, gdyż wyniki kontroli przeprowadzonej [...]r., przedstawione w protokole kontroli, nie uzasadniały wszczęcia postępowania w przedmiocie wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto podniosła, że naruszono przepis art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i § 3 i 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. przez nałożenie na skarżącą kary za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, pomimo że kierowca pojazdu okazał kontrolującym dobową kartę opłaty, co świadczy o tym, że opłata została uiszczona.

Dyrektor Izby Celnej w K., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 75 ustawy o transporcie drogowym wskazał ponadto, że podczas kontroli przeprowadzonej [...]r. kierowca przedłożył kartę opłaty drogowej – dobową, która nie miała wypełnionego pierwszego pola godzinowego w rubryce "ważna od" i w rubryce "ważna do".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy lub przepisów ustaw wymienionych w pkt 1 – 5 lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Natomiast według art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, a ponadto – zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy - wypis zaświadczenia na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy.

W wyniku kontroli przeprowadzonej [...]r. przez funkcjonariuszy Izby Celnej w K. ustalono, że przedłożona wówczas przez kierującego pojazdem samochodowym należącym do skarżącej, karta opłaty drogowej – dobowa – PL Seria i Nr [...] nie miała wypełnionego pierwszego pola godzinowego, zarówno w rubryce "ważna od", jak i w rubryce "ważna do". Ponadto kierujący przedstawił do kontroli dwie kserokopie wypisów; Nr [...] i Nr [...] zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne.

Podkreślić należało, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu w sposób określony w § 5 ust. 4, tj. termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym.

Nie ulega zatem wątpliwości, że przedłożona podczas kontroli karta opłaty drogowej PL [...], w której godzina przejazdu została oznaczona trzema cyframi, była nieprawidłowo wypełniona.

Zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustaw wymienionych w art. 92 ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określone zostały w załączniku do ustawy.

W pkt 1.4.4. wyżej wymienionego załącznika do ustawy o transporcie drogowym, wyszczególnione zostało wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Natomiast pkt 1.4.1. załącznika dotyczy wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ustalenie podczas kontroli, że przedłożona wówczas przez kierującego pojazdem samochodowym należącym do skarżącej, karta opłaty drogowej – dobowa – PL Seria i Nr [...], nie miała wypełnionego pierwszego pola godzinowego, stanowiło podstawę do przyjęcia, że miało miejsce naruszenie wymienione w pkt 1.4.4. załącznika, tj. wykonywanie przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Nie miało podstaw w powyższym stanie faktycznym zastosowanie pkt 1.4.1. załącznika, dotyczącego – jak już była o tym mowa - wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Nie zmienia oceny w tym zakresie treść przepisu § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., według którego karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5 cytowanego przepisu, a także karta zawierająca poprawki, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Treść powyższego przepisu nie daje bowiem podstaw do wniosku, że nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty jest równoznaczne z nieuiszczeniem opłaty.

Odróżnienie braku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych od wykonywania przewozu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej miało znaczenie podstawowe w rozpoznawanej sprawie.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem stwierdzić zatem należało, że przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy prawa materialnego. Art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z przepisów wymienionych w nim ustaw, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określone zostały w załączniku do ustawy. Zakwalifikowanie opisanego w zaskarżonej decyzji wykonywania przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej – stanowiącego naruszenie wymienione w pkt 1.4.4 załącznika - jako wykonywania przewozu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymienionego w pkt 1.4.1. stanowiło naruszenie prawa materialnego.

Na podstawie przytoczonych na wstępie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznać należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić wytyczne w zakresie oceny prawnej, dotyczące zakwalifikowania wykonywania przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej jako naruszenia wymienionego w pkt 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli. Po zastosowaniu prawidłowej kwalifikacji stwierdzonego naruszenia, należy określić wysokość kary pieniężnej zgodnie z treścią załącznika i wówczas ponownie wymierzyć łączną karę pieniężną, przy uwzględnieniu wysokości kary za naruszenie wyszczególnione w pkt 1.4.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Z uwagi na to, że skarżąca nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów przed zamknięciem rozprawy (art. 210 P.p.s.a.), brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w powyższym zakresie.

Zgodnie z art. 152 P.p.s.a., z uwagi na uwzględnienie skargi, Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.