Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 424/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a , art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 100 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 12 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatku za wysługę lat uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 7 sierpnia 2008 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia 7 sierpnia 2008 r. Dyrektor Aresztu Śledczego działając na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 i 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. nr 207 poz. 1761 ze zm.),

po rozpatrzeniu wniosku M. A., odmówił przyznania mu:

1) ustalenia z dniem 01.06.1997 r. dodatku za wysługę lat w wysokości: 10 % (dziesięć procent) uposażenia zasadniczego,

2) ustalenia z dniem 28.12.2001 r. dodatku za wysługę lat w wysokości: 15 % (piętnaście procent) uposażenia zasadniczego,

3) ustalenia z dniem 28.12.2006 r. dodatku za wysługę lat w wysokości: 20 % (dwadzieścia procent) uposażenia zasadniczego,

4) wypłacenia kwot stanowiących różnicę między kwotami dodatku za wysługę lat wypłaconymi dotychczas a kwotami dodatku za wysługę lat ustalonymi zgodnie z pkt 2-4 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności poszczególnych kwot tj. od dnia następującego po dniu nabycia przez funkcjonariusza uprawnień do dodatku we wskazanej w pkt. 2-4 wysokości.

W uzasadnieniu decyzji powołano się na przepis art. 100 ust. 2 w/w ustawy w myśl którego przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Na dzień wydania decyzji przy ustalaniu dodatku za wysługę lat M. A. uwzględniono: okres zasadniczej służby wojskowej w wymiarze 1 roku i 5 miesięcy i 7 dni ( od 30 października 1991 r. do 6 kwietnia 1993 r.). Natomiast nie było możliwości, aby spełnić żądania por. M. A. dotyczące ustalenia wysokości dodatku za wysługę lat we wskazanych przez niego terminach i wysokościach, ponieważ żądania te nie znajdowały poparcia w obowiązujących przepisach prawnych. I tak odpowiednio:

1) z dniem przyjęcia do służby w SW tj. 01.06.1997 r. nie otrzymał dodatku za wysługę lat, ponieważ nie posiadał wymaganego minimum 2 lat stażu zaliczonego do ww. dodatku (staż na 01.06.1997 r.: 1 rok, 5 miesięcy i 7 dni zasadniczej służby wojskowej); nie było zatem możliwości ustalenia funkcjonariuszowi z dniem 01.06.1997 r. dodatku za wysługę lat w wysokości: 10 % uposażenia zasadniczego;

2) od dnia 24.12.1997 r. do 23.12.2000 r. otrzymywał dodatek za wysługę lat w wysokości: 5 % uposażenia zasadniczego (staż na 24.12.1997 r.: 1 rok, 5 miesięcy i 7 dni zasadniczej służby wojskowej + 6 miesięcy i 24 dni służby w SW = 2 lata i 1 dzień).

3) od dnia 24.12.2000 r. do 23.12.2005 r. otrzymywał dodatek za wysługę lat w wysokości: 10 % uposażenia zasadniczego (staż na 24.12.2000 r.: 1 rok, 5 miesięcy i 7 dni zasadniczej służby wojskowej + 3 lata, 6 miesięcy i 24 dni służby w SW = 5 lat i 1 dzień); nie było zatem możliwości ustalenia funkcjonariuszowi z dniem 28.12.2001 r. dodatku za wysługę lat w wysokości: 15 % uposażenia zasadniczego;

4) od dnia 24.12.2005 r. funkcjonariusz otrzymuje dodatek za wysługę lat w wysokości: 15 % uposażenia zasadniczego (staż na 24.12.2005 r.: 1 rok, 5 miesięcy i 7 dni zasadniczej służby wojskowej + 8 lat, 6 miesięcy i 24 dni służby w SW = 10 lat i 1 dzień); nie było zatem możliwości ustalenia funkcjonariuszowi z dniem 28.12.2006 r. dodatku za wysługę lat w wysokości: 20 % uposażenia zasadniczego.

W odwołaniu od decyzji skarżący podniósł, że odmówiono mu przyznania dodatku za wysługę lat nie uwzględniając okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, którą pełnił w okresie od 7 kwietnia 1993 r. do 4 kwietnia 1997 r.

Decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 12 września 2008 r. nr [...] zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej i stwierdził, że w decyzji organu pierwszej instancji wysokość przysługującego stronie dodatku za wysługę lat została obliczona

w sposób prawidłowy, stwierdzono przy tym, że słusznie nie uwzględniono okresu pełnienia przez stronę nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Organ ponownie odwołał się do brzmienia art. 100 ust. 2 cytowanej ustawy, a nadto do przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego ( Dz. U. nr 56, poz. 277 ze zm.). Zdaniem organu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej nie należy utożsamiać z zasadniczą służbą wojskową z uwagi na fakt, że ta pierwsza jest pełniona w następstwie dobrowolnego oświadczenia woli, zaś druga - na skutek powołania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył M. A. i zarzucił, że niezasadnie nie uwzględniono mu do wysługi lat w służbie więziennej zasadniczej służby wojskowej pełnionej nadterminowo. Powołał się przy tym na art. 86 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wskazując, że z jego treści nie wynika, że nadterminowa zasadnicza służba wojskowa utraciła przymiot zasadniczej służby wojskowej. Zdaniem strony skarżącej ustawodawca rozróżnia dwie formy pełnienia zasadniczej służby wioskowej, przy czym służba nadterminowa jest przedłużeniem zasadniczej służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego. . Orzekając w niniejszej sprawie organy powołały się na treść art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. nr 207 poz. 1761 ze zm.) - dalej zwanej ustawą. Przepis ten stanowi, że przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy.

Mając na uwadze, że w przepisach ustawy o Służbie Więziennej brak jest wyjaśnienia pojęcia "zasadnicza służba wojskowa", należało ustalić jego znaczenie w oparciu o przepisy ustawy, w której instytucja ta znalazła uregulowanie, tj. w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.). Rozdział 3 Działu III tej ustawy został zatytułowany "Zasadnicza służba wojskowa" i zawiera on uregulowania dotyczące czasu trwania i sposobu odbywania zasadniczej służby wojskowej. W myśl art. 86 ust. 1 ustawy żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą pełnić ją nadterminowo przez okres od jednego do siedmiu lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia, przy czym mogą oni zostać pozostawieni w nadterminowej zasadniczej służbie wojskowej, jeżeli takie są potrzeby osobowe jednostki wojskowej oraz jeżeli żołnierze ci spełniają warunki wymienione w art. 86 ust. 1a pkt 1-6. Zgodnie z art. 86 ust. 2 ustawy żołnierze pozostawieni w zasadniczej służbie wojskowej są obowiązani do nadterminowego pełnienia jej przez okres, na jaki się zgłosili.

Z analizy treści powołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że nadterminowa zasadnicza służba wojskowa traktowana jest jako kontynuacja odbywanej wcześniej zasadniczej służby wojskowej, o której mowa w art. 82 ustawy. Wniosek taki wynika też wprost z użytego w art. 86 ust. 2 ustawy sformułowania "żołnierze pozostawieni w zasadniczej służbie wojskowej". Nie ma przy tym znaczenia fakt - wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie - że odbywanie zasadniczej służby wojskowej łączy się z wykonywaniem obowiązku, zaś służby nadterminowej - ze zgłoszeniem chęci jej odbywania.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 283/06 stwierdził, że rozdzielenie obu służb i nadanie im odmiennego znaczenia - z punktu widzenia art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej - oznaczałoby nierówne traktowanie wobec prawa, co stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP. ( wyrok opubl. LEX nr 281399, podobnie por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie IISA/Ol 326/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie IV SA/Gl 322/08, a także wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2008r. sygn. akt III SA/Gd 263/08 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W powołanym wyżej wyroku NSA z dnia 25 października 2006 r. wskazano również, że dla przyjęcia takiej oceny nie ma znaczenia fakt, że sposób odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej przebiega z modyfikacjami wynikającymi z przepisów rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 października 2004 r. w sprawie trybu przyjmowania oraz sposobu odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. Nr 238, poz. 2396 oraz z 2007 r. Nr 1, poz. 4) oraz poprzedzającego je rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992 r., na które powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. Pogląd ten podziela także sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Rozważania sądu prowadzą do konstatacji, że organy obu instancji naruszyły powołany wyżej przepis art. 100 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej regulujący kwestię ustalania dodatku za wysługę lat - w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe uwagi.

W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji wyroku.