Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 552/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 880/17 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 880/17 oddalił skargę C. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny wyrokiem z [...] lutego 2016 r., sygn. akt [...], uznał skarżącego winnym tego, że [...] maja 2013 r. w L. powiadamiając Komendę Powiatową Policji w [...], że J. S. pełni służbę pod wpływem alkoholu, pomówił go o takie postępowanie, które mogło poniżyć go w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia służby w PSP, w tym zwłaszcza na stanowisku Komendanta Powiatowego PSP w [...], tj. o czyn z art. 212 § 1 k.k. i za powyższe skazał go na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, a stawka dzienna została ustalona na kwotę 20 zł i jednocześnie orzeczono nawiązkę w kwocie 500 zł na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża oraz obciążono go kosztami procesu. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z [...] października 2016 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę i oskarżonego, utrzymał w mocy ww. wyrok.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 2 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 603 ze zm.), z [...] lutego 2017 r. zwolnił skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, służbę w tej formacji może pełnić obywatel polski, niekarany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Natomiast od chwili wydania prawomocnego wyroku skarżący przestał spełniać tę obligatoryjną i niezbędną przesłankę trwania stosunku służbowego. Z kolei w myśl art. 43 ust. 3 pkt 2 ustawy, strażaka można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne, a pozostawienie w służbie tak skazanego strażaka wymaga, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy, zgody Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. W ocenie organu, rozważając sprawę pod względem interesu społecznego (wyrażającego się w interesie służby) oraz słusznego interesu strażaka, nie można wyrazić zgody na pozostawienie skarżącego w służbie i winien on być z niej zwolniony. Przestępstwo jakiego się dopuścił, w sposób negatywny wpłynęło na szereg relacji służbowych. Organ podniósł także, że nie można pominąć ustaleń poczynionych przez sąd karny i wyrażonej w wyroku oceny zachowania i postawy strażaka, z jednoczesnym uznaniem wysokiej społecznej szkodliwości tego czynu. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że skarżący wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich, przez co nienależycie realizował powierzone mu obowiązki służbowe.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił ww. decyzję w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby i ustalił go na [...] maja 2017 r., a pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pomówienie, którego skarżący się dopuścił, negatywnie rzutowało na relacje służbowe, podważając zaufanie podwładnych do przełożonego, jak również poniżyło poszkodowanego w opinii publicznej. Zainteresowanie prasy i opinii publicznej rozszerzyło negatywny oddźwięk pomówienia na większą skalę. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że działanie skarżącego było umyślnym postępowaniem mającym na celu wyrządzenie szkody wizerunkowej swojemu przełożonemu. Celowe, nieprawdziwe oskarżenie, ukierunkowane na zaszkodzenie innemu funkcjonariuszowi jest niewątpliwie niedopuszczalne i stawia pod znakiem zapytania przydatność osoby winnej takiego działania do dalszej służby. Ponadto organ stwierdził, że fakt niezgadzania się skarżącego z wyrokiem sądu karnego nie zmienia faktu, że jest on prawomocny, zatem pozostaje w obrocie prawnym, a opisany w nim stan faktyczny jest wiążący i pozostaje on winnym popełnienia zarzucanego mu czynu. Podkreślił także, że to, czy wydany wyrok czyni zasadnym zwolnienie funkcjonariusza ze służby, leży w wyłącznej kompetencji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, który w niniejszej sprawie skutecznie i w zgodzie z przepisami wykazał, że w tych okolicznościach pozostawienie skarżącego w służbie jest niezasadne. Także rozważania dotyczące faktu, kto i z jakich przyczyn zainicjował konflikt są w sprawie bez znaczenia, bowiem nie rzutują na sam fakt pomówienia przełożonego. Z kolei zarzut zdekompletowania akt postępowania jest przyjętą linią obrony i nawet uznawszy, że akta istotnie były niekompletne, miałoby to znaczenie wyłącznie, gdyby brakujące elementy były dla zainteresowanego nowością, czyli dotyczyły jakichś nieznanych mu okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponieważ skarżący przyznał, że akta nie zawierały dokumentacji przez niego złożonej, to nie można stwierdzić, by okoliczność ta mogła w jakikolwiek sposób ograniczać jego prawa w postępowaniu administracyjnym. Co do wydania decyzji przed rozpatrzeniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosku skarżącego o wyłączenie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z postępowania organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przedmiotowa decyzja została skonwalidowana przez przesunięcie terminu zwolnienia ze służby do czasu, gdy prawa Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do orzekania w sprawie zostały potwierdzone. Decyzja nr [...] została bowiem wydana [...] lutego 2017 r. ze skutkiem na [...] lutego 2017r., jednak mocą przedmiotowej decyzji skutek został przesunięty na [...] maja 2017 r. Tymczasem postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie odmowy wyłączenia L. S. z prowadzonego postępowania zostało wydane [...] marca 2017 r. Oznacza to, że przedmiotowa decyzja wejdzie do obrotu prawnego i wywrze zamierzony skutek już po potwierdzeniu przez organ nadrzędny władzy Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do rozstrzygania w sprawie.

Skarżący na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku stwierdził, że ww. decyzja została wydana zgodnie z prawem.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że decyzja wydana na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ma charakter decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.

W ocenie Sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Sąd stwierdził, że słusznie organ uznał, że popełnione przez skarżącego przestępstwo miało negatywny wpływ na relacje służbowe m.in. pomiędzy podwładnym, a przełożonym. Podważanie bowiem zaufania skarżącego do swojego przełożonego i to przez pomówienie wykazane prawomocnym wyrokiem Sądu, bezspornie świadczy o skonfliktowaniu się z Komendantem Powiatowym Państwowej Straży Pożarnej w [...], a fakt ten – jeśli się uwzględni charakter służby w Państwowej Straży Pożarnej, a w szczególności hierarchiczne podporządkowanie i bezwzględnie wykonywanie rozkazów oraz poleceń wydanych podwładnym przez przełożonych – ma niebagatelne znaczenie w trakcie wykonywania zadań służbowych, ponieważ służba ta, ciesząca się bardzo dużą estymą społeczną, wymaga często bezgranicznego poświęcenia w obliczu zagrożenia zdrowia i życia samych funkcjonariuszy, jak i przede wszystkim osób, którym niosą oni pomoc. W sytuacji zaś, gdy konflikt ten ma nadal miejsce, to nie sposób sobie wyobrazić, aby nie przekładało to się na wykonywanie zadań służbowych przez skarżącego, jak również na wykonywanie zadań przez innych funkcjonariuszy, bowiem pomówiony przełożony może stracić wśród nich autorytet, prestiż oraz zaufanie, niezbędne mu do wykonywania swoich zadań służbowych. Niezależnie od powyższego, skoro fakt pomówienia przełożonego o pełnieniu służby pod wpływem alkoholu został medialnie nagłośniony, to – zdaniem Sądu - bez wątpienia miało to negatywny wydźwięk społeczny co do całej formacji Państwowej Straży Pożarnej, która w obliczu nałożonych na nią zadań, nie może sobie pozwolić na utratę zaufania społecznego. Sąd zgodził się z organem, iż nie można tolerować tego typu zachowań i winno się to spotkać, przy nadal nie wygaszonym konflikcie z przełożonym, z reakcją w postaci zwolnienia ze służby. Tym bardziej, że żaden z przełożonych właściwy w sprawach personalnych, nie wystąpił o pozostawienie skarżącego w służbie, a [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej zaprezentował stanowisko o braku zasadności pozostawienia go w służbie i w konsekwencji potrzebie rozwiązania z nim stosunku służbowego. Zatem – w ocenie Sądu – w tej sytuacji interes służby (społeczny) przeważa nad słusznym interesem skarżącego, bowiem pozostawienie go w służbie mogłoby wywołać poważniejsze zakłócenie zadań postawionych przed Państwową Strażą Pożarną.

Jednocześnie Sąd wskazał, że niewymierzenie przez sąd karny kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych, nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, bowiem w przepisie zwalniającym ze służby, nie występuje taka przesłanka, zaś organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy w uzasadnieniu decyzji, wykazując argumenty, jakimi się kierował zwalniając skarżącego ze służby i dokonał prawidłowej oceny wzajemnej relacji pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony. Natomiast prawdą jest, że organ nie poinformował skarżącego o zgromadzonym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji, jednak zapoznanie się skarżącego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym [...] stycznia 2017 r. było wystarczające, bowiem w trakcie dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, nie uległ on zmianie.

Następnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie został naruszony art. 107 § 1 k.p.a., przez niewskazanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, bowiem organ powołał się na art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co jest wystarczające. Ponadto Sąd podniósł, że nie ma żadnych dowodów na to, aby organ zdekompletował akta sprawy, poza gołosłownym twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, zaś ocena dowodów w żadnej mierze nie została dokonana z przekroczeniem jej swobodnej oceny. Sąd podał również, że organ jedynie pomocniczo powołał się na art. 28 ust. 1 ustawy, zaś uzasadnienie decyzji prawie w całości kładzie akcent na skutki skazania skarżącego w kontekście braku dalszej możliwości pełnienia przez niego służby.

Końcowo Sąd wskazał, że należy zgodzić się z zarzutem, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w sposób nieuprawniony wydał decyzję z [...] lutego 2017 r., tj. przed rozpoznaniem wniosku skarżącego o wyłączenie organu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Jednakże powyższe naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem mimo tego uchybienia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] marca 2017 r., odmówił wyłączenia L. S. od udziału w postępowaniu administracyjnym.

Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył skarżący, w której wniósł o jego zmianę w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniósł także, o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Na podstawie art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarżący zaskarżył ww. wyrok w całości i w oparciu o podstawę prawną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:

art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 . r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm., dalej jako p.u.s.a.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., przez przekroczenie granic kontroli działalności administracji publicznej zakreślonych tym przepisem do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i granic sprawy oraz dokonanie własnej oceny zachowania skarżącego nieobjętego przedmiotem sprawy (w aspekcie prawnokamym i moralnym), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem ocena ta musiała zostać dokonana na etapie wstępnym, tj. ustalania stanu faktycznego poprzedzającego wydanie decyzji w postępowaniu administracyjnym pierwszoinstancyjnym i mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia zarzutów o charakterze formalnoprawnym podniesionych w skardze;

art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu skargi w granicach sprawy, tj. przez pominięcie rozstrzygnięcia co do zarzutów naruszenia przepisów postępowania admmistracyinego - (naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 24 § 4 k.p.a. oraz w zw. z art. 43 ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej), co mogło mieć istotny wpływ ma wynik sprawy albowiem Sąd pierwszej instancji uznał jednocześnie zasadność innego lecz powiązanego tymi zarzutami zarzutu o charakterze formalnoprocesowym (wydania decyzji przed rozstrzygnięciem wniosku o wyłączenie organu), a nie można wykluczyć, że ewentualne dopatrzenie się także innych naruszeń procedury doprowadziłoby Sąd do odmiennego wniosku co do wpływu naruszenia na wynik postępowania;

107 § 1 pkt 4 k.p.a., przez niezasadne uznanie, iż zaskarżona decyzja czyni zadość wymogowi wskazania podstawy prawnej jej wydania i uznanie, że jedna ze wskazanych podstaw tj. art. 28 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mimo, iż stanowi odrębną przesłankę o charakterze materialnym, została przywołana "pomocniczo", co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem bez zmarginalizowania znaczenia tejże podstawy nie jest możliwe wykluczenie, iż dokonana przez Sąd pierwszej instancji kontrola legalności przedmotowej decyzji doprowadziłaby do wniosku o niezasadności jej zastosowania przez organ w realiach sprawy, a tym samym do podważenia zgodności z prawem materialnym decyzji;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., przez niezasadne uznanie, iż możliwa jest ocena stopnia wpływu naruszenia procedury na wynik postępowania administracyjnego przez pryzmat treści decyzji wydanej ze wskazanym naruszeniem, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem istotą, instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego jest wyeliminowanie sytuacji, w której istnieć może uzasadnione podejrzenie, że wydana z takim naruszeniem decyzja nie będzie oparta o zasadę legalizmu i zaufania, a będzie podyktowana chęcią dostosowania rozstrzygnięć do stanu prawnego wytworzonego w wyniku tego naruszenia.

W uzasadieniu skargi kasacyjnej skarżacy przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadnosci podniesionych w niej zarzutów.

W piśmie procesowym z 11 marca 2021 r. uczestnik postępowania Związek Zawodowy Strażaków "[...]", wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej skarźącego. Podniósł także, że Sąd pierwszej instancji legitymizuje wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w oparciu o art. 28 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, nie mający zastosownaia do strażaków będących już w słuzbie, a więc w tej części bez właściwej podstawy prawnej. W ocenie uczestnika postępowania w przedmiotowej sprawie nie wzięto pod uwagę interesu służby ale interes pojedyńczego innego funkcjonariusza – komendanta powiatowego, co nie powinno mieć miejsca przy wydawaniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu - niezależnie od powyższych granic - nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego staje się zatem orzeczenie sądu pierwszej instancji w takim zakresie, w jakim zostało zaskarżone, oraz w świetle tych podstaw kasacyjnych, które zostały wskazane i skonkretyzowane przez skarżącego kasacyjnie.

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04, 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12). Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu, powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek przyczynowy musi być realny, nie wystarczy aby istniała hipotetycznie możliwość odmiennego wyniku sprawy. Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest także wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami. Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest zatem od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przepisów postępowania sądowego, które mogły być i były stosowane przez sąd pierwszej instancji w procesie orzekania.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszone zostały jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które jednak nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przepis art. 1 § 2 p.u.s.a. określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Natomiast taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Skarżący kasacyjnie, wykazując naruszenie tego przepisu wprawdzie wywodził, że Sąd pierwszej instancji przekroczył granice kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, lecz zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach.

Oba zarzuty związane z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. nie uwzględniają charakteru tego przepisu w całości regulacji ustawy. Przepis ten zobowiązuje bowiem sąd pierwszej instancji do rozstrzygnięcia w granicach sprawy w warunkach braku związania zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jego ratio legis aktualizuje się wówczas, gdy skarga do sądu nie obejmuje, m.in. z powodu braku obowiązku jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika, istotnych elementów postępowania administracyjnego lub zaskarżonej decyzji, które świadczą o naruszeniu przez organ administracyjny odpowiednich przepisów postępowania lub prawa materialnego. Wówczas, jeśli mieszczą się w granicach sprawy wywołanej skargą, niezależnie od ich niewskazania w skardze do sądu pierwszej instancji, sąd ten ma obowiązek samodzielnego ich zauważenia oraz rozpatrzenia z punktu widzenia standardów sądowej kontroli administracji na gruncie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 p.p.s.a. Chodzi zatem o takie sytuacje, które wskazują na to, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, względnie gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powołała dowody, które zostały przez sąd wojewódzki pominięte (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., II GSK 96/17), nie zaś o przypadki, w których sąd ocenił wszystkie doniosłe prawnie okoliczności w ramach prawidłowo przyjętego stanu sprawy, jednakże ocena ta była błędna (popełniony został błąd wykładni lub subsumcji).

Skuteczność oparcia zarzutu skargi kasacyjnej na tym przepisie wiąże się zatem z koniecznością wskazania tych przepisów, którym uchybił organ administracji, a które, nie będąc wskazanymi w skardze, nie zostały wzięte pod uwagę jako przedmiot kontroli sądowej. Ponadto, ponieważ jest to zarzut naruszenia przepisów postępowania, na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zamierzony skutek może odnieść jedynie taki zarzut, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, strona skarżąca kasacyjnie winna przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia, a ponadto wykazania przez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia. Dopiero spełnienie tych warunków daje podstawę do rozważenia zasadności tego zarzutu przez Sąd Odwoławczy. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał skutecznie, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie dokonał własnej oceny zachowania skarżącego nieobjętego przedmiotem sprawy. Sąd wskazał granice w jakich przeprowadzana jest kontrola decyzji uznaniowych, tj. czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób aby decyzji nie można było zarzucić dowolności i taką kontrolę przeprowadził. Odniósł się do zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych istotnych z uwagi na zastosowaną podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia i dokonał oceny argumentacji organu przemawiającej za tym, aby w sprawie dać prymat interesowi służby (społecznemu), przemawiającemu za zwolnieniem skarżącego ze służby, nad słusznym interesem skarżącego. Sąd nie przeprowadził przy tym oceny skarżącego w aspekcie moralnym, zaś jeżeli chodzi o aspekt prawnokarny to odniósł się do wyroku skazującego skarżącego, gdyż orzeczenie sądu karnego stanowiło najistotniejszy element stanu faktycznego sprawy.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów pozbawionych doniosłości prawnej, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017r., II GSK 5181/16).

W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji, realizując swoją funkcję kontrolną i orzekając w sprawie, odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego, także do zarzutów związanych z orzekaniem przez organ pierwszej instancji przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie L. S. . Sąd nie mógł natomiast wypowiadać się w zakresie zasadności tego wniosku, albowiem stanowił on przedmiot odrębnej sprawy.

Kwestia ta nie stanowiła zagadnienia wstępnego, dlatego też nie zachodziła przesłanka przewidziana w art. 97 § pkt 4 k.p.a. obligująca organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, PWN 1989, s. 127–128). Od zagadnienia wstępnego zależy zatem sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., I OSK 2660/19). Mówiąc inaczej, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (por. wyrok NSA z 21 lipca 1992 r., III SA 1041/92).

Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Dodatkowo zważyć należy, że kwestia wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie organu była badana przez organ odwoławczy, który ocenił, że wprawdzie było to uchybienie ale bez wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy wniosek o wyłączenie organu został rozpoznany negatywnie. Ocenę tę podzielił Sąd pierwszej instancji, zaś zarzuty skargi kasacyjnej nie zmierzały w kierunku jej podważenia.

W przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący kasacyjnie zarzucił w sposób jednoznaczny naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Zważyć zatem należy, że Sąd przepisu tego nie stosował, albowiem w swojej działalności orzeczniczej sąd administracyjny nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie mógł zatem powyższemu przepisowi uchybić. W ramach tak sformułowanego zarzutu nie można natomiast zarzucać naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie. Można jedynie zaznaczyć, że przywołanie art. 28 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stanowiło element szerszej argumentacji odnoszącej się do podstawy zwolnienia skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).