Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2006/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2009 r. nr 20/2009 znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 12 listopada 2009r. wniesionej przez A. S. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2009r. nr [...] w sprawie o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2009r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne , ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. wydaną w oparciu o art. 83 ust 1 oraz art. 46 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74 ze zm). Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w P. stwierdził, że A. S. jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłacanych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999r. do listopada 2008r. w wysokości [...] zł., ubezpieczenia zdrowotne za okres od czerwca 1999r. do listopada 2008r. w wysokości [...] zł. oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 1999r. do listopada 2008r. w wysokości [...] zł. Od powyższych należności Zakład określił należne odsetki ustawowe.

Pismem z dnia 19 grudnia 2008r. A. S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia wobec ZUS, o którym mowa w powyższej decyzji w całości wraz z odsetkami. W niniejszym wniosku zobowiązany przytoczył argumenty natury finansowej, rodzinnej oraz zdrowotnej. Podał, że jego zadłużenie powstało wskutek nieopłacania od 1 stycznia 1999r. comiesięcznych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ( usługi Taxi i transportowe ) wobec braku dostatecznej wiedzy na temat ubezpieczeń społecznych, w chwili zgłoszenia działalności gospodarczej oraz zbyt niskich dochodów osiąganych z tej działalności, które to w jego ocenie uniemożliwiały opłacanie należnych składek. Wnioskodawca podkreślił, że obecny dochód rodziny, na który składa się emerytura żony w kwocie [...] zł. miesięcznie oraz jego przychody w kwocie ok. [...] zł. przy miesięcznych stałych wydatkach w wys. ok. [...] zł. bez kosztów na " życie" nie pozwala na spłatę zadłużenia wobec ZUS.

Decyzją z [...] kwietnia 2009r., nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. odmówił umorzenia zadłużenia figurującego na koncie wnioskodawcy obejmującego następujące należności:

- ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 1999r. do listopada 2008r. w łącznej kwocie [...]zł.;

-ubezpieczenia zdrowotne za okres od czerwca 1999r. do listopada 2008r. w łącznej kwocie [...]zł.;

-Fundusz Pracy za okres od kwietnia 1999r., do listopada 2008r. w łącznej kwocie [...]zł.;

Ponadto Zakład umorzył postępowanie wobec wnioskodawcy w części dotyczącej przedawnionych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od stycznia do marca 1999r.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wnioskodawca podlegał od 1 stycznia 1999r. ubezpieczeniu społecznemu. W związku z niedopełnieniem obowiązku obliczania, rozliczania i opłacania należnych składek powstało na jego koncie zadłużenie, które wraz z odsetkami na dzień złożenia wniosku o umorzenie wyniosło [...]zł.

W toku postępowania - należności za okres od stycznia do marca 1999r. uległy przedawnieniu.

Dalej organ I instancji powołując się na dokonane w toku postępowania ustalenia wskazał, że rodzina wnioskodawcy składająca się ze zobowiązanego, jego żony i dorosłego lecz pozostającego na utrzymaniu rodziców syna zajmuje lokal mieszkalny w budynku należącym do byłego PGR B. Od 1 stycznia 2009r. wnioskodawca zawiesił działalność gospodarczą ( usługi transportowe i taxi), z której to działalności za 2008r. osiągnął przychód w wys. [...]zł. Z racji jej prowadzenia nie posiada zaległości podatkowych. Żona zobowiązanego G. S. pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł,. miesięcznie brutto. Ciąży na niej zobowiązanie z tytułu kredytu konsumpcyjnego w wysokości [...]zł., którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Do 9 stycznia 2009r. wnioskodawca był właścicielem samochodu osobowego [...] rok produkcji 1999, którego wartość określona została na kwotę [...] zł., a który to pojazd umową darowizny z tego dnia zobowiązany przekazał synowi D. S. Ponadto w dniu [...] stycznia 2009r. wnioskodawca wraz z żoną sporządzili na rzecz syna D. akt darowizny lokalu mieszkalnego położonego we wsi B. nabytego od Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa w dniu [...] lipca 1998r.

Jak wynika z informacji Urzędu Miasta i Gminy G. wnioskodawca figuruje jako współwłaściciel działek położonych we wsi O. :

- nr ew. [...] o pow. [...] ha – udział [...] ( działka zabudowana );

- nr [...] o pow. [...] udział [...];

- nr [...] o pow. [...] ha udział [...] ( działka zabudowana).

Na podstawie zaświadczenia MOPS w G. organ ustalił, że ubezpieczony nie korzysta z pomocy finansowej państwa w żadnej formie.

Analizując wykazaną przez wnioskodawcę sytuację majątkową, zdaniem Zakładu, nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne i umorzyć je w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Następnie organ I instancji stwierdził, iż przedstawione we wniosku argumenty nie stanowią także przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141 poz. 1365 ze zm.) w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dających podstawę do umorzenia należności w trybie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W ocenie organu, w przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji można mówić o znacznym utrudnieniu w zaspokajaniu potrzeb rodziny w przypadku regulowania obciążających ubezpieczoną zobowiązań publicznoprawnych, jednakże norma zawarta w art. 28 ust 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uprawnia organ do uznaniowego wyrażenia zgody na umorzenie należności, co nie oznacza pełnej dowolności przy rozstrzyganiu wniosku. Wydając rozstrzygnięcie w postaci umorzenia Zakład, co zostało podkreślone, powinien kierować się nie tylko dbałością o ważny interes strony ale także wziąć pod rozwagę interes finansów ubezpieczeń społecznych, co wynika z przepisów ustawy – art. 28 ust 3b.

Dalej organ podkreślił, że umorzenie należności jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem o równego traktowania wszystkich ubezpieczonych.

Pismem z dnia 8 maja 2009r., A. S. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając w dalszym ciągu swą ciężką sytuację materialną uzasadniającą brak możliwości wywiązania się z ciążącego na nim zobowiązania wobec ZUS. Zarzucił Zakładowi, że czekał zbyt długo, żeby dochodzić należności, a także to, iż wydana przez organ decyzja krzywdzi jego rodzinę chociaż takiemu stanowi rzeczy winien jest on sam.

Podkreślił, że wykazany w decyzji współudział w prawie własności działek gruntu stanowi niewielką wartość, gdyż są to działki przynależne do osiedla mieszkaniowego po byłym PGR stanowiące współwłasność 36 osób, które nabyły lokale mieszkalne od Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Wyraził gotowość poddania się karze pozbawienia wolności, bądź zrezygnowania z ustalonego na 1 stycznia 2009r. kapitału początkowego na rzecz zadłużenia, a także rezygnacji z ubiegania się w przyszłości o świadczenie emerytalne. Do wniosku dołączył zaświadczenie MOPS w G., z którego wynika, że zobowiązany spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy 12 marca 2004r., o pomocy społecznej .

Decyzją z [...] września 2009r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust 4 i art. 123 ustawy z 13 października 1998r., o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz.U. 2007, Nr11 poz. 74 ze zm.) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, iż rozpatrując wniosek A. S. o umorzenie należności wziął pod uwagę wszystkie aspekty przewidziane w przepisach.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji podał, iż nie znajduje podstaw do umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ podkreślił, że zadłużenie, które powstało na koncie wnioskodawcy Zakład jako wierzyciel w przedmiotowej sprawie ma obowiązek egzekwować zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Mając na uwadze ustalenia w zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy Prezes Zakładu podał ponadto, że organ rentowy dokonał zabezpieczenia posiadanej wierzytelności poprzez ustanowienie hipoteki kaucyjnej obciążając nią udział wnioskodawcy we współwłasności nieruchomości, jak również w dniu 26 maja 2009r. wystąpił do Sądu Okręgowego w W. z pozwem o uznanie umów darowizny lokalu mieszkalnego położonego we wsi B. oraz pojazdu samochodowego [...] za bezskuteczne względem ZUS bowiem w ocenie organu zostały one dokonane z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela.

Mając powyższe na uwadze oraz analizując treść art. 28 ust 3 ustawy organ II instancji stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II Instancji mając na uwadze sytuację zobowiązanego w świetle przedłożonych przez niego dokumentów i zaświadczeń o stanie zdrowia syna D. oraz rachunków z tytułu kosztów utrzymania - w aspekcie przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania uznał, że określone § 3 tego aktu przesłanki nie mają zastosowania gdyż po pierwsze darowanie swojego majątku członkom najbliższej rodziny rodzi podejrzenie celowego zubożenia w celu stania się niewypłacalnym, co uniemożliwić ma wierzycielowi dochodzenie swoich należności. Natomiast stan zdrowia i choroba syna D. potwierdzone dokumentami lekarskimi nie pozbawia, zdaniem organu zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu , bowiem zaświadczenia lekarskie o niezdolności syna do podjęcia pracy przez okres 6 miesięcy od wypadku nie wskazują na konieczność sprawowania opieki nad pacjentem.

Ponownie Prezes Zakładu podkreślił uznaniowy charakter decyzji o wyrażeniu zgody na umorzenie należności oraz to, że przy ich wydawaniu zobligowany jest wziąć pod rozwagę interes finansów ubezpieczeń społecznych, co wynika z przepisów ustawy – art. 28 ust 3b.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto dłużnikowi prawo Zakładu do dochodzenia należności składkowych w terminie 10 lat licząc od dnia w którym składki te stały się wymagalne oraz podał, jak kształtują się przepisy w sprawie odpowiedzialności za wykroczenia przeciw przepisom ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także poinformował o braku możliwości zmiany kapitału początkowego ustalonego na 1 stycznia 1999r. na pokrycie należności oraz rezygnacji z ubezpieczeń za cenę nieotrzymania przyszłych świadczeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 listopada 2009r., A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu ww. skargi skarżący podkreślił, że decyzja Prezesa ZUS wydana została bez właściwej oceny jego faktycznej sytuacji majątkowej rodzinnej i zdrowotnej. Powołane przez skarżącego zarzuty i argumenty skargi odnoszą się w większości do okoliczności zawartych już uprzednio we wniosku o umorzenie należności oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i generalnie dotyczą braku możliwości wywiązania się z ciążącego na wnioskodawcy zobowiązaniu względem ZUS.

Zdaniem skarżącego załączone do sprawy dokumenty wykazały, że spełnia przesłanki określone w przepisach w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2008r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji ). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organy orzekające wyczerpująco wskazały, że skarżący w sposób czynny do listopada 2008r. działalność gospodarczą, która przyniosła, jak wynika z zaświadczeń Urzędu Skarbowego określone dochody ( przychód w wys. [...] zł.). Następnie działalność ta została zawieszona. Organ rentowy dokonał ponadto zabezpieczenia należności poprzez ustanowienie hipoteki kaucyjnej obciążając udział we współwłasności nieruchomości dłużnika. Wystawione tytuły wykonawcze, skierowane zostały do realizacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., który mimo trudności w prowadzeniu postępowania nie orzekł o bezskutecznej egzekucji. Ponadto wierzyciel wystąpił do sądu powszechnego o uznanie umów darowizny majątku zobowiązanego – samochodu osobowego i lokalu mieszkalnego na rzecz syna za bezskuteczne jako dokonanych, zdaniem organu, z pokrzywdzeniem wierzyciela. Postępowanie w tej sprawie, jak wynika z oświadczenia skarżącego, złożonego na rozprawie przed WSA w dniu 31 marca 2010r., jest w toku. Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenia organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że istnieje stan całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. (Dz.U Nr 141 poz. 1365), gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący w tym zakresie wprost odwołał się do dwóch przesłanek, tj. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.) oraz przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenia należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia).

Podkreślenia ponadto wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia mamy do czynienia również z tzw. uznaniem administracyjnym. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Ponadto biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Podejmując decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek organ jest zobligowany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Jeżeli zatem - tak jak w rozpatrywanej sprawie - właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę i odnosząc je do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za całkowitym umorzeniem należności. Analiza zebranego materiału nie wskazuje również by skarżący znajdował się w stanie ubóstwa, czy też innymi słowy rzecz ujmując znajdował się w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków nie będących koniecznymi dla utrzymania nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Sąd podziela stanowisko organu, iż po tak zebranym i ocenionym materiale dowodowym niezbędnym dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego i wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, prawidłowym było uznanie, iż sytuacja w jakiej skarżący się znalazł jest istotnie trudna, jednakże mając na uwadze, iż umorzenie jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności, za uzasadnione należy przyjąć stanowisko organu rentowego odmawiające ich umorzenia.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ, w ocenie Sądu, zasadnie nawiązał do uzyskanych przez skarżącego przychodów z prowadzonej w 2008r. działalności gospodarczej, brakiem innych zobowiązań, darowania swojego majątku członkom najbliższej rodziny, nie korzystania przez niego z żadnej formy pomocy społecznej (zaświadczenie MOPS w G. - k 217 akt adm. ) oraz nie wykazania dlaczego skarżący ( lat [...]) nie jest osobą czynnie poszukującą pracy ( nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy).

Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest przesłanką wymienioną w przytoczonym wyżej rozporządzeniu, na którą skarżący również powołuje się wnosząc o umorzenie należności. W sprawie niniejszej jednakże organ rentowy również zasadnie przyjął, nie kwestionując stanu zdrowia skarżącego i jego syna, iż powyższa przesłanka nie ma zastosowania. Dokumenty lekarskie dołączone do akt sprawy wskazujące, iż syn skarżącego przez okres 6 miesięcy od dnia wypadku tj. [...] lipca 2008r. był niezdolny do podjęcia pracy nie zawierają stwierdzenia o konieczności sprawowania opieki nad pacjentem. Dotyczą również okresu, w którym skarżący mimo choroby syna działalność zarobkową prowadził. Ponadto przypomnieć należy, że w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje żona nie pozostająca w zatrudnieniu, pobierająca świadczenie emerytalne.

Zasadnie organ również przypomniał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący zobowiązany był do ponoszenia świadczeń na ubezpieczenia społeczne od momentu rozpoczęcia tej działalności do jej zakończenia, co oznacza, że w okresach osiągania mniejszych przychodów lub nawet całkowitej nieopłacalności prowadzonej działalności, o ile nie zostanie ona zawieszona, nie jest zwolniony z obowiązku opłacania składek .

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja wnioskodawcy. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.

Dla ścisłości dodać należy, że wskazane wyżej przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdowały odpowiednie zastosowanie także do składek na ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy (art. 32 u.s.u.s.).

Przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć natomiast żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącego w skardze przyczyny oraz okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego zadłużenia. Sprawa odpowiedzialności z tytułu składek, jak wynika z akt sprawy, została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu ( decyzja ZUS [...] Oddział w W. Inspektorat w P. nr [...]. z [...] grudnia 2008r. o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.