Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 124/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1, art. 4, art. 7 ust. 1 i ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Alberciak sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. B. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy A. , kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi A. B. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks poS.owania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a..; art. 2, art. 4, art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. nr 71, poz. 734 ze zm.); art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania R. S. dodatku mieszkaniowego.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 18 sierpnia 2011 r. R. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku podał, że zajmuje lokal mieszkalny położony w P. przy ul. M. [...] m. [...]. Do wniosku załączył wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. I Wydział Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...], w którym sąd ustalił sposób zamieszkiwania w ww. lokalu byłych małżonków, tj. T. S. oraz R. S., w ten sposób, że R. S. posiada do wyłącznej dyspozycji mały pokój. W deklaracji o wysokości dochodów wnioskodawca oświadczył, że pod powyższym adresem prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód za ostatnie trzy miesiące poprzedzające dzień złożenia wniosku wynosił 518,69 zł.

W toku przeprowadzonego w dniu 1 września 2011 r. wywiadu środowiskowego pod adresem P., ul. M. [...] m. [...] wnioskodawca nie dysponował kluczami do drzwi wejściowych lokal, czekał na klatce schodowej budynku. Oświadczył, iż była żona wymieniła drzwi wejściowe do lokalu i nie udostępniła nowych kluczy do lokalu. Ustalono ponadto, że wnioskodawca przebywa na terenie gminy C. w lokalu użytkowym, wobec którego orzeczono eksmisję.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. odmówił przyznania R. S. wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie wykazało, że wnioskodawca nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego w lokalu przy ul. M. [...] m. [...] w P. Jego centrum życiowe pozostaje poza tym lokalem. Okoliczność powyższą potwierdza, zdaniem organu brak dostępu do lokalu – skarżący nie dysponuje kluczami do lokalu od lutego 2011 roku do chwili obecnej, co dodatkowo potwierdziła próba przeprowadzenia w dniu 1 września 2011 roku wywiadu środowiskowego. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 606/06 organ pierwszej instancji wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje uprawnionej osobie, która nie tylko ma prawo do lokalu, lecz także stale w nim zamieszkuje. Świadczenia tego można odmówić, jeżeli wnioskodawca poda nierzetelne dane. Taka sytuacja, w ocenie Prezydenta Miasta P. wystąpiła w niniejszej sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. wskazał, iż jego centrum życiowe skoncentrowane jest w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. M. [...] w P., do którego posiada tytuł prawny. W chwili obecnej jednak z uwagi na wymianę drzwi wejściowych do lokalu przez byłą żonę został pozbawiony możliwości dostępu do lokalu i wystąpił na drogę postępowania sądowego o podział lokalu. Skarżący podkreślił, iż fakt niezamieszkawania w chwili obecnej w przedmiotowym lokalu jest przez niego niezawiniony.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powołując treść art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy wskazał, że jedną z przesłanek odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego jest ustalenie w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, iż faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji załączonej do wniosku. Kolegium podniosło, iż z zawartej w art. 4 ustawy definicji gospodarstwa domowego wynika, że termin ten oznacza gospodarstwo domowe prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Natomiast przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W toku przeprowadzonego postępowania w sposób bezsporny ustalono, iż wnioskodawca nie zamieszkuje na stałe i nie gospodaruje w lokalu położonym w P. przy ul. M. [...] m. [...]. W wyznaczonym bowiem przez skarżącego terminie tj. w dniu 1 września 2011 roku, nie było możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżący nie dysponował kluczami do lokalu i nie mógł dostać się do lokalu, oczekiwał na klatce schodowej budynku. W związku z powyższym organ uznał, że nie została spełniona przesłanka stałego zamieszkiwania, o której mowa w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. O stałym zamieszkiwaniu można bowiem mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostaje ześrodkowana w tym właśnie lokalu, w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym. Organ podkreślił, iż zameldowanie w lokalu nie stanowi dowodu, że osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego prowadzi gospodarstwo domowe w lokalu, w którym jest zameldowana. Również fakt częściowego pokrywania przez skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania nie może świadczyć o prowadzeniu gospodarstwa domowego w przedmiotowym lokalu. Ponoszone przez skarżącego koszty częściowego utrzymania lokalu wynikają z wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. I Wydział Cywilny z dnia [...] roku, sygn. akt [...], a ponadto skarżący wspiera w ten sposób gospodarstwo domowe prowadzone przez syna i byłą żonę.

R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Powołując się na argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 15 marca 2012 roku pełnomocnik skarżącego poparł wniesioną skargę, zarzucając organom administracji naruszenie art. 2 i art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz naruszenie art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego, uzasadniającego jej uchylenie.

W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. nr 71 poz. 734 ze zm.).

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Przyznanie przedmiotowego świadczenia uwarunkowane jest również wielkością zajmowanego mieszkania w stosunku do ilości osób (członków gospodarstwa domowego) zamieszkujących w danym lokalu mieszkalnym. W myśli art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.

Natomiast przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Organ, o którym mowa w ust. 1, odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, o której mowa w ust. 1 (art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy).

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek R. S. z dnia 18 sierpnia 2011 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego ustaliły, na podstawie przeprowadzonego w dniu 1 września 2011 r. wywiadu środowiskowego, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w lokalu wskazanym we wniosku, to jest w P., przy ul. M. [...] m. [...]. W związku powyższym organy administracji uznały, iż dane zawarte we wniosku z dnia 18 sierpnia 2011 r. są nierzetelne, a skarżący nie spełnia przesłanek uprawniających do uzyskania wnioskowanego świadczenia.

W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie przyjęły, że R. S. nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.

Wskazać należy, iż głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Dodatek mieszkaniowy nie może natomiast służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek nie zamieszkuje. Jeżeli osoba uprawniona do zajmowania lokalu faktycznie w tym lokalu nie mieszka, to choćby spełniała ustawowe kryteria dotyczące wysokości dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej, nie może skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. O stałym zamieszkiwaniu w lokalu można mówić tylko wtedy, gdy w tym właśnie lokalu skoncentrowane zostaną podstawowe sprawy osobiste i majątkowe wnioskodawcy. Kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględne i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy.

W tym kontekście odnosząc się do zarzutów skarżącego, który twierdzi, że spełnia ustawowe przesłanki otrzymania dodatku mieszkaniowego bowiem posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu i ponosi wydatki związane z jego zajmowaniem, należy zacytować wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011r. w sprawie sygn. akt I OSK 1439/11 dotyczący R. S. W wyroku tym NSA stwierdził, że "przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu, oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykaturę przedmiotu wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności – zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy, tj. miejscem gdzie przebywa on z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów".

W niniejszej sprawie nie można uznać, iż skarżący stale zamieszkuje w lokalu położonym w P. przy ul. M. [...] m. [...] i w tym lokalu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Powyższa okoliczność bezspornie wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. W oświadczeniu, odwołaniu oraz w skardze skarżący podnosił, iż nie przebywa w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. M. [...] w P. z uwagi na konflikt z byłą żoną, która poprzez wymianę drzwi wejściowych pozbawiła skarżącego dostępu do lokalu. Skarżący wskazał, że wystąpił na drogę postępowania sądowego o podział majątku, jednakże sprawa jest w toku, a fakt niezamieszkawania w chwili obecnej w przedmiotowym lokalu jest przez niego niezawiniony. Organ ustalił, że skarżący składa wnioski o zapomogi, ale nie uzyskuje pomocy z powodu niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, bez wpływu na wynik sprawy pozostają podnoszone przez skarżącego okoliczności: posiadania tytułu prawnego do lokalu , zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, czy też ponoszenia niewielkiej części opłat z tytułu czynszu. Wskazać bowiem należy, że miejsce zameldowania wnioskodawcy nie zawsze stanowi dowód, że wnioskujący o przyznanie dodatku mieszkaniowego prowadzi gospodarstwo domowe w tym lokalu, w którym jest zameldowany. Z taką sytuacja mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżący jest wprawdzie zameldowany w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w P., ale faktycznie tego lokalu nie zajmuje w rozumieniu art. 2 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 25 K.c., zgodnie z zaprezentowaną powyżej wykładnią NSA w tożsamej sprawie R. S.

Na tle okoliczności faktycznych zaistniałych w rozpoznawanej sprawie należy podnieść, że zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza, niż wykazana w deklaracji. Przyjąć zatem należy, że uprawnienie organu do badania zgodności z prawdą wniosku, w tym czy osoby w nim wymienione faktycznie zamieszkują w mieszkaniu, wynika wprost z przepisu ustawy. Tym samym organ w niniejszej sprawie uprawniony był do ustalenia w drodze wywiadu środowiskowego, czy skarżący rzeczywiście zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ulicy M. [...] w P. W wyznaczonym jednak przez skarżącego terminie tj. w dniu 1 września 2011 roku, organ nie miał możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżący nie dysponował kluczami do lokalu i nie mógł dostać się do lokalu, oczekiwał na klatce schodowej budynku, z czego organy wyprowadziły prawidłowy wniosek o niezamieszkiwaniu przez skarżącego w spornym lokalu. Tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Sąd nie dopatrzył się również wskazanego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP, tym bardziej, że stanowisko to, nie zostało przez pełnomocnika w żaden sposób uzasadnione.

Na zakończenie wypada przypomnieć, że zarówno organy jak i sądy administracyjne orzekały już wielokrotnie w identycznym stanie prawnym i faktycznym w przedmiocie odmowy skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego, nie podzielając prezentowanej przez skarżącego argumentacji (por. np. wyrok WSA w Łodzi 1 czerwca 2011r., w sprawie sygn. akt III SA/Łd 181/11, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011r., w sprawie I OSK 1439/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lutego 2012r., w sprawie III SA/Łd 1018/11).

Reasumując należy wskazać, iż w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych zaskarżona decyzja, a tym samym poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa, a przytoczona argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.

A. B.