Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 886/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 i  art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi D.M. na decyzję Prezesa (...) w K. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. [...] S.A. w W. Oddział w S. zwróciła się do Dyrektora Urzędu Górniczego w K. o udzielnie pozwolenia na budowę inwestycji określonej jako "zagospodarowanie odwiertu gazowego [...]" o zakresie przedmiotowym szczegółowo opisanym we wniosku, zaplanowanej do realizacji na działkach nr [...],[...],[...] i [...] obręb [...] w T. Do wniosku dołączono projekt budowlany wraz z załącznikami oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, pełnomocnictwo i ostateczną decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] zezwalającą na trwale wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych obejmujących część działki nr [...],[...] i [...].

Z opisu zamierzenia zawartego w projekcie budowlanym wynika, że "zagospodarowanie odwiertu gazowego [...]" wymaga zbudowania instalacji technologicznych umożliwiających eksploatację gazu z odwiertu. Rejon odwiertu wraz z gazociągiem kopalnianym leży na terenie rolnym w odległości ok. [...] m. od drogi krajowej nr [...]. Inwestycja wymaga zajęcia terenu na okres eksploatacji od 15-20 lat. Odwiert jest położony na działce nr [...]. Planowane prace będą prowadzone przy odwiercie [...] i [...], projektowany też jest remont węzła redukcyjno-pomiarowego dla odwiertu [...] z przeznaczeniem dla odwiertu [...], budowa odcinka gazociągu i matanolociągu, nadto budowa ogrodzenia i drogi dojazdowej.

Dojazd przewidziano od przedłużenia ulicy [...] drogą wykonaną z płyt betonowych, ułożonych na podsypce piaskowej grubości 15 cm po uprzednim zdjęciu ziemi urodzajnej. Droga zakończona będzie placem manewrowym o wymiarach 12,5 x 12 m. Ogrodzenie odwiertu stalowe na słupkach żelbetowych.

Z map stanowiących projekt zagospodarowania terenu wynika, że droga dojazdowa z placem manewrowym została zaplanowana na działkach nr [...] i [...]. Planowany gazociąg i metanolociąg przebiegają po działce [...] wzdłuż granicy z działką [...]. Na granicy ze strefą bezpieczeństwa leży budynek gospodarczy. W strefie tej znajduje się też część niezabudowanej działki nr [...], stanowiącej współwłasność między innymi skarżącej D. M.

Projekt budowlany w części opisowej zawiera opis i zakres planowanego przedsięwzięcia, opis istniejącego stanu zagospodarowania i przewidywane w nim zmiany, opis projektowanych obiektów i urządzeń, opis układu komunikacyjnego, ogrodzenia, sieci uzbrojenia terenu, dane informacyjne o terenie, opis przewidywanych zagrożeń dla środowiska (z informacją o ich braku), projekt architektoniczno-budowlany szczegółowo opisujący parametry planowanych robót.

Z akt sprawy wynika, że inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego do realizacji na działkach [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W decyzji wskazano, że przedsięwzięcie jest kwalifikowane jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wobec czego wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. W aktach znajduje się decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wśród zaleceń wskazano w niej, że przy wykonywaniu wykopów należy zabezpieczyć warstwę humusu i wykorzystać ją przy porządkowaniu terenu, zaplanować właściwą pracę maszyn, zaprojektować przedsięwzięcie z uwzględnieniem wymagań warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, zapewnić hermetyczny przesył gazu i metanolu, zapewnić dotrzymanie norm hałasu. Wskazano, że przedsięwzięcie nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Określono, ze przedsięwzięcie nie jest zaliczane do zakładów mogących stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Podczas eksploatacji przedsięwzięcie nie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do środowiska. Wyjaśniono w uzasadnieniu, że inwestycja jest zaliczona do tych, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane. W tym zakresie uzyskano opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., który postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził, ze inwestycja nie wymaga opracowania raportu oddziaływania na środowisko. W konsekwencji Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nie stwierdził potrzeby opracowania takiego raportu. Oba te akty znajdują się w aktach sprawy.

Teren inwestycji leży na Obszarze Chronionego Krajobrazu [...], chronionego na mocy rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Z przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia wynika zakaz realizacji na terenie Obszaru przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stosownie jednak do przepisu § 3 ust. 2, zakaz ten nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę Obszaru.

Na terenie inwestycji nie występują obiekty i obszary poddane ochronie na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, co poświadcza pismo Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Małopolskiego UW w K. z dnia [...] r.

W zakresie projektowanego dojazdu inwestor uzyskał stanowisko [...] Zarządu Dróg Miejskich, który postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił proponowany dojazd z placem manewrowym, zobowiązując użytkownika do utrzymania przejezdności drogi przez cały okres trwania robót. Jednocześnie poinformowano o potrzebie uzyskania decyzji na zajęcie pasa drogowego dla wykonania dojazdu.

[...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Inspektorat w T. podał, że teren inwestycji jest terenem drenowanym, zalecił prowadzenie prac z ostrożnością, zabezpieczenie sieci drenarskiej w przypadku uszkodzenia i jej naprawę na koszt inwestora. Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. zalecił w opinii z dnia [...] r. prowadzenie prac pod nadzorem archeologicznym.

Pozostałe opinie i uzgodnienia nie zawierały zastrzeżeń i uwag pod adresem inwestycji.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta T. zezwolił na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych przeznaczonych na cele nierolnicze, obejmujących część działek nr [...],[...] i [...] obręb [...] w T. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zawiadomił o wszczęciu postępowania strony, w tym właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji, m.in. D. M., pouczając o uprawnieniach przysługujących w toku postępowania. W reakcji na zawiadomienie D. M. zwróciła się o nadesłanie podkładu mapowego, na którym będą projektowane gazociągi oraz o podanie stref ochronnych dla gazociągu. Zawnioskowała również o wypłacenie odszkodowania za naruszenia ciszy nocnej, hałasy i uciążliwości, jakie miały miejsce podczas wykonywanych w przeszłości prac zawiązanych z prowadzeniem odwiertów.

W odpowiedzi Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. pismem z dnia [...] r. poinformował, że zgodnie z projektem budowlanym złożonym przez inwestora oraz przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 97, poz. 1055), dla gazociągu na okres eksploatacji utworzona będzie strefa kontrolowana o szerokości 4 m (linia środkowa strefy pokrywa się z osią rurociągu). Stronie przesłano załącznik graficzny ilustrujący projektowaną inwestycję. Wyjaśniono również, że zgodnie z § 167 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi (Dz. U. nr 109, poz. 961 ze zm.), odległość od odwiertu dróg publicznych, linii kolejowych, budynków administracyjnych i mieszkalnych oraz innych obiektów z otwartym ogniem niezwiązanych z ruchem zakładu górniczego, nie powinna być mniejsza niż 50 m. Odnośnie żądań dotyczących wypłaty odszkodowania za uciążliwości związane z prowadzeniem odwiertów poinformowano, że o naprawieniu szkód materialnych orzekają sądy powszechne po wyczerpaniu postępowania ugodowego.

Prowadząc natomiast postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, organ postanowieniem z dnia [...] r. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku poprzez ujęcie planowanego zamierzenia w ruchu zakładu górniczego KGZ [...] i przedłożenia pełnomocnictwa dla osób składających oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Żądane pełnomocnictwa zostały przedstawione, poinformowano też, że przewidziany we wniosku zakres prac został ujęty w dodatku nr [...] do planu ruchu Kopalni, który przesłano do zatwierdzenia. Po stwierdzeniu, że postępowanie w tym zakresie jest w toku, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia dodatku nr [...] do planu ruch zakładu górniczego.

Natomiast D. M., po otrzymaniu załącznika graficznego i informacji o strefach ochronnych, w piśmie dnia [...] r. podniosła, że strefa ochronna wkracza na teren jej działki, zatem uniemożliwia jej zagospodarowanie terenu. Nadto funkcjonowanie odwiertów powoduje uciążliwości dla okolicznych mieszkańców. Wyraziła przekonanie, że legalne funkcjonowanie zakładu górniczego nie oznacza, że właściciele sąsiednich działek muszą godzić się na zaistniałe utrudnienia i za ich tolerowanie winni uzyskać odszkodowanie. Wyraziła gotowość prowadzenia negocjacji w tym zakresie. W odpowiedzi organ I instancji wyjaśnił, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego nie jest kompetentny do orzekania w sprawie szkód spowodowanych działalnością górniczą i ponownie pouczył o trybie dochodzenia takich roszczeń.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ podjął zawieszone postępowanie, albowiem ustała przyczyna zawieszenia. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zatwierdził dodatek nr [...] do planu ruchu zakładu, ujmujący w nim przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zamierzenia określonego jako "zagospodarowanie odwiertu gazowego [...]" na działkach nr [...],[...],[...] i [...] obręb [...] w T., obejmującego:

1. Montaż dawkownika metanolu przy odwiercie [...] wraz z połączeniem rurociągu metanolu z dawkownikiem i węzłem rozdzielczym metanolu,

2. Zabudowę zaworu regulacyjnego i automatycznego spustu wody złożowej na węźle redukcyjno-pomiarowym nieczynnego odwiertu [...] na terenie Ośrodka Zbioru Gazu KGZ [...] z przeznaczeniem do eksploatacji odwiertu [...],

3. Zagospodarowanie odwiertu [...] poprzez:

- montaż kształtki rurowej łączącej głowicę odwiertu z gazociągiem kopalnianym,

- montaż aparatury pomiarowej wraz ze spustem i zaworem odcinającym na gazociągu,

- budowę metanolociągów o parametrach technicznych: Dz 21,3 mm, PN 16 MPa z filtrem do wtrysku wraz z armaturą i aparaturą oraz wtryskiem do odwiertu [...] oraz do dawkownika metanolu odwiertu [...],

- budowę ogrodzenia wyposażenia odwiertu [...],

- budowę gazociągu o parametrach technicznych: Dz 60,3 mm, PN 12,5 MPa od odwiertu [...] do nieczynnego gazociągu od odwiertu T-69,

- budowę drogi dojazdowej z płyt drogowych żelbetowych od ul. [...] do odwiertów [...] i [...] wraz z placem manewrowym.

W pkt 1 decyzji wskazano szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu robót i prowadzenia robót budowlanych. Zobowiązano, aby roboty prowadzić zgodnie z technologią i uzgodnieniami zatwierdzonymi przez KRZG, warunkami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, warunkami uzgodnień projektu budowlanego i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zatwierdzoną dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zobowiązano do dokumentowania robót w dzienniku budowy, prowadzenia prac ziemnych pod nadzorem archeologicznym, w razie uszkodzenia sieci drenarskiej do jej naprawienia i zabezpieczenia przed zamuleniem, uzyskania decyzji [...] Zarządu Dróg Miejskich w T. na zajęcie pasa drogowego, utrzymywania przejezdności drogi – ul. [...] - przez okres robót i do uporządkowania terenu po zakończeniu budowy.

W podstawie prawnej decyzji podano przepis art. 28, 32, 33 ust. 1 i ust. 2, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 57 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., nr 228, poz. 1947 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że inwestycja jest planowana na terenie pozbawionym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wraz z wnioskiem inwestor przedłożył decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Złożono także decyzje Prezydenta Miasta T. o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...] r., której warunki uwzględniono w treści decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę wydano bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, albowiem wraz z wnioskiem inwestor przedłożył decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, której wydanie poprzedziło przeprowadzenia takiego postępowania. Projekt oceniono jako kompletny i sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, wykaz uzyskanych przez inwestora koniecznych uzgodnień i opinii oraz złożonych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi zawarto w pkt 6 decyzji. Wobec kompletności i prawidłowości wniosku organ I instancji wskazał, że nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę.

Od decyzji odwołanie wniosła D. M. Podała, że nie zgadza się na budowę, albowiem strefa ochronna obejmuje część jej działki a praca obiektu zakłóci spokój i niszczy środowisko. Wyraziła ubolewanie, że jej dotychczasowe wnioski nie odniosły skutku. Inwestycja spowodowała straty materialne, moralne i zdrowotne, zwłaszcza dla dzieci. Wybuchy gazu i nieprzyjemne zapachy zmniejszyły wartość jej działki i zniszczyły plany jej zagospodarowania. Jako osoba bezrobotna planowała rozpoczęcie działalności gospodarczej i prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego. Zażądała odszkodowania w kwocie [...] zł.

Odwołanie od decyzji wniósł także J. D., współwłaściciel działki nr [...].

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Oceniono, że zatwierdzony projekt budowlany odpowiada prawu i został sporządzony przez uprawnione osoby. Inwestor uzyskał niezbędne opinie, uzgodnienia i decyzje, w tym: o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, o zgodzie na wyłącznie gruntów z produkcji rolnej, o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, postanowienie o braku konieczności sporządzania raportu oddziaływania na środowisko. Udzielone pozwolenie na budowę uwzględnia rygory wynikające z decyzji i uzgodnień. Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazano, że jej budynek mieszkalny, położony na działce [...], znajduje się ok. [...] m od odwiertu gazowego [...]. Działka nr [...] ma charakter rolny. Przepisy rozporządzenia MG z dnia 28 czerwca 2002 r. określają minimalną odległość odwiertów od dróg publicznych, linii kolejowych, budynków mieszkalnych i administracyjnych oraz miejsc z otwartym ogniem, wynoszącą 50 m. Strefa ta obejmuje w niewielkim zakresie teren działki [...] a jej ustanowienie w żaden sposób nie ogranicza rolniczego użytkowania działki, zgodnie z aktualnym przeznaczeniem. Natomiast zarzuty negatywnego oddziaływania na środowisko nie są uzasadnione w świetle decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Roszczenia o ewentualne odszkodowanie z tytułu szkód spowodowanych odwiertami nie wchodzą w zakres przedmiotowy sprawy o udzieleniu pozwolenia na budowę. Natomiast roboty dopiero planowane, objęte decyzją, nie mogły jeszcze spowodować żadnych strat. Do dochodzenia odszkodowania z tytułu ruchu zakładu górniczego organem właściwym nie są organy nadzoru górniczego.

W skardze do sądu administracyjnego D. M. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając wydanie ich z naruszeniem art. 10 i 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału.

W uzasadnieniu zarzuciła, że nie była traktowana jak strona w postępowaniu administracyjnym. Uniemożliwiono jej ustosunkowanie się do zebranych materiałów, nie zawiadamiając o zakończeniu postępowania dowodowego, czym uniemożliwiono jej złożenie ewentualnych wniosków. Podniosła też, że decyzja narusza prawo, albowiem nie został dla inwestycji sporządzony raport oddziaływania na środowisko, a raport taki winien być zrobiony ze względu na charakter i uciążliwość inwestycji.

Stanowisko skarżącej podtrzymał jej pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia [...] r., wnosząc o uchylenie decyzji i "wznowienie postępowania". Podkreślił, że skarżąca dopiero w toku pozwolenia na budowę miała możliwość ustosunkować się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, prawidłowość tej decyzji ma zatem znaczenie dla sprawy. Brak poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego ocenił jako naruszenie art. 81 k.p.a., uzasadniające uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że strona nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, co potwierdzają akta sprawy. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania strona zwróciła się do organu o nadesłanie mapy i udzielenie informacji, a jej żądanie zostało spełnione. Organ odpowiadał na każde pismo strony i udzielał wyjaśnień. Brak powiadomienia odrębnym pismem o zamiarze wydania decyzji nie może skutkować uchyleniem decyzji, albowiem nie miał on wpływu na wynik sprawy. Natomiast zarzuty dotyczące braku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko nie mają związku z działaniami organów nadzoru budowlanego, wykonujących zadania z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w dziedzinie górnictwa. Postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko jest postępowaniem odrębnym, poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę i prowadzonym przez odrębne organy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została złożona przez inwestora, wydano ja w odrębnym postępowaniu, którego organ właściwy w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie może kontrolować.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd, że [...] r. miała miejsce awaria w kopalni [...], polegająca na rozszczelnieniu połączenia między kołnierzem [...] a kołnierzem rurociągu spustowego płynu złożowego. Płyn ten został wyrzucony w powietrze w postaci ciemnej mgły i osadził się na posesjach Państwa G. i K., powodując skażenie terenu i dolegliwości u ludzi. Położenie działki skarżącej w sąsiedztwie odwiertu grozi skażeniem także jej posesji. Awaria ta stanowi dowód, jakim zagrożeniem jest działanie kopalni [...] a organ wydający pozwolenie na budowę winien jeszcze raz sprawę rozpatrzyć, biorąc pod uwagę interesy, bezpieczeństwo i przede wszystkim stanowisko mieszkających w sąsiedztwie osób.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) stosuje się m. in. do projektowania i budowy obiektów budowlanych. Kategorie obiektów stanowią m. in. budowle, charakteryzowane jako obiekty stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1b ustawy). Do obiektów takich ustawa zalicza wolno stojące instalacje przemysłowe oraz sieci techniczne. Obiekty takie nie są wymienione w art. 29 prawa budowlanego, zasadnie zatem inwestor wystąpił o udzielenie mu pozwolenia na budowę. Zasadnie także w ocenie Sądu zakresem pozwolenia objęto całość zaprojektowanych robót, w tym takie elementy jak ogrodzenie terenu wokół obiektu. Jakkolwiek samodzielna budowa ogrodzeń o parametrach i lokalizacji wskazanej w projekcie budowlanym nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, to ze względu na fakt, że projektowany obiekt stanowi całość, uzasadnione było potraktowanie ogrodzenia jako elementu zaplanowanej całości i uwzględnienie go w projekcie budowlanym oraz w pozwoleniu na budowę. Ogrodzenie to niewątpliwie stanowi element zagospodarowania terenu i wymagało ujawnienia projekcie zagospodarowania działki.

Przepis art. 5 ust. 1 ustawy przewiduje, że obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli jest zatem wyłącznie kwestia legalności kontrolowanych aktów. W przypadku badania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotem kontroli nie jest merytoryczna poprawność sporządzonego projektu budowlanego. W zakresie, w jakim jego poprawność zależy od uwzględnienia wiedzy technicznej, kontrola sądu nie jest ani możliwa, ani dopuszczalna. Odpowiedzialność w tym zakresie spoczywa na projektancie i osobach sprawdzających projekt (art. 20 prawa budowlanego). Projektant w szczególności ma obowiązek opracować projekt zgodnie z prawem i zasadami wiedzy technicznej, zapewnić w jego opracowaniu udział osób posiadających uprawnienia do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz zapewnić sprawdzenie projektu pod względem zgodności z przepisami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń. Zarówno projektant jak i osoba sprawdzająca dołączają do projektu oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Oświadczenie takie znajduje się w projekcie oraz w aktach administracyjnych. Znajdują się w aktach także decyzje oraz dokumenty poświadczające posiadanie przez osoby projektujące i sprawdzające wymaganych uprawnień. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ dokonuje sprawdzeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Weryfikacja działań organu przez sąd może dotyczyć tylko kwestii zgodności z prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i 32 ust. 4 prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy).

Przepis art. 32 ust. 4 ustawy przewiduje, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy, jeśli jest ona wymagana oraz złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oba te warunki zostały w sprawie spełnione. Inwestor legitymował się ważną i ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Złożył także wymagane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomościami zajętymi pod inwestycję, wynikającym z prawa własności (działka nr [...]) oraz z umów dzierżawy zawartych z właścicielami działek nr [...],[...] i [...].

Przepis art. 35 ust. 1 nakłada na organ obowiązek dokonania sprawdzeń zgodności projektu z ustaleniami planu lub decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzeniu podlega także zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, kompletność projektu i posiadanie wymaganych uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonanie i sprawdzenie projektu przez osoby posiadające uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego.

Obowiązki nałożone na organ udzielający pozwolenia przepisem art. 35 ust. 1 prawa budowlanego, w ocenie Sądu, zostały spełnione. W szczególności w decyzji o pozwoleniu na budowę zawarto warunki określone w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji.

Ta ostatnia z decyzji była przedmiotem zarzutów skarżącej, która podnosiła, że dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę miała możliwość zanegowania jej legalności i zwracała uwagę, że decyzja nie jest prawidłowa, albowiem w sprawie nie sporządzono raportu oddziaływania na środowisko.

Postępowanie zakończone wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia regulowane jest przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902). Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że organ wydający pozwolenie na budowę nie prowadzi postępowania w trybie ustawy o ochronie środowiska. Inwestor przedkłada ostateczną decyzję wydaną przez właściwy organ ( w niniejszym przypadku Prezydenta Miasta T.). To organ właściwy do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oddziaływania na środowisko, w ramach tego postępowania, rozstrzyga kwestię konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy, obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu. Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w sprawie. Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazał skarżącej, że zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania przeprowadzonego na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie mogą zostać rozważone i uwzględnione przez organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę, który jest związany przedłożoną mu decyzją ostateczną. Stanowisko to należy zaakceptować. Wskazać trzeba, że również Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do badania legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie można jej bowiem uznać za decyzję wydaną w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrola przeprowadzona w zakresie wyznaczonym art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 wykazała kompletność projektu i zgodność z warunkami technicznymi. W zakresie tym strona skarżąca nie składała zresztą zarzutów. W szczególności należy wskazać, że przepis § 167 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi (Dz. U. nr 109, poz. 961 ze zm.,) ustala, że minimalna odległość obiektów i urządzeń związanych z wydobywaniem ropy naftowej i gazu ziemnego oraz podziemnym magazynowaniem węglowodorów płynnych na lądzie, w szczególności odwiertów, gazoliniarni, urządzeń i instalacji do osuszania i odsiarczania gazu, tłoczni ropy i gazu, nie powinna być mniejsza niż 50 m od dróg publicznych, linii kolejowych, budynków administracyjnych i mieszkalnych oraz innych obiektów z otwartym ogniem niezwiązanych z ruchem zakładu górniczego. Lokalizacja inwestycji tego warunku nie narusza, w odległości takiej nie ma bowiem wskazanych w przepisie obiektów. Natomiast fakt, że tak wyznaczony obszar obejmuje część działki skarżącej uzasadnia jej interes prawny w sprawie i status strony.

W ocenie Sądu w decyzji o pozwoleniu na budowę wadliwie został określony obszar oddziaływania obiektu, obejmuje on bowiem także działkę skarżącej we wskazanej części. Okoliczność ta nie uzasadnia jednak uchylenia decyzji, naruszenie to nie stanowi bowiem naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego zobowiązuje do projektowania i budowania obiektów budowlanych z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Interesy, o jakich mowa w tym przepisie to nie interesy faktyczne, lecz interesy znajdujące uzasadnienie dla swej ochrony w przepisach prawa. Jako współwłaścicielka działki skarżącą ma prawo do korzystania ze swej własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa i zasady współżycia społecznego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że udzielona pozwolenie na budowę nie zmienia uprawnień skarżącej. Jej działka ma charakter rolny, nie jest przeznaczona pod zabudowę, nie została w stosunku do niej wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy. W aktualnym stanie faktycznym i prawnym nie jest zatem możliwe zagospodarowanie tej działki poprzez jej zabudowę, natomiast wyznaczona strefa 50 m nie ma znaczenia dla dopuszczalności wykorzystywania działki zgodnie z jej przeznaczeniem i dotychczasowym wykorzystaniem.

Rozważenia wymaga w końcu zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy zasady postępowania administracyjnego, związanej z prawem strony do czynnego uczestniczenia w postępowaniu. Żądanie uchylenia decyzji w oparciu o ten zarzut w ocenie Sądu nie jest zasadne. Nie jest prawdą, że skarżąca nie była traktowana przez organy jak strona. Każde z pism przez nią złożonych było przez organ rozpatrzone i udzielona była na nie odpowiedź. Odpowiedzi te zawierały szczegółowe informacje o stanie sprawy oraz o obowiązujących przepisach, także w zakresie dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Skarżąca została o wszczęciu postępowania zawiadomiona i na równi z pozostałymi stronami zawiadamiano ją o kolejnych czynnościach. Wydanie decyzji przez organ I instancji było poprzedzone podjęciem uprzednio zawieszonego postępowania, o czym skarżącą poinformowano [...] r. W okresie do wydania decyzji nie złożyła ona żadnych wniosków. Faktem jest, że przed wydaniem decyzji organ nie zawiadomił odrębnym pismem o zamknięciu postępowania dowodowego. W uzasadnieniu postanowienia o podjęciu postępowania wskazano jednak, jaki kolejny dokument w postępowaniu został wydany i jakie jest jego znaczenie dla sprawy. Strona nie zgłosiła jednak żadnych uwag i wniosków. Należy zauważyć, że uwag takich nie sformułowała także w skardze. Twierdząc, że została pozbawiona takiego prawa, nie podała, jakie uwagi i wnioski miała zamiar złożyć. Nie można zatem uznać, że praktyka organu mogła mieć wpływ na wynik postępowania, a tylko takie naruszenie norm procedury uzasadnia uchylenie decyzji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W końcu o wadliwości zatwierdzonego projektu nie świadczą dokumenty złożone wraz z informacją o zaistniałej awarii. Z pism tych nie wynika, że awaria ta była spowodowana jakimiś wadami konstrukcyjnymi instalacji. Wskazano w nich natomiast, że powstała ona w wyniku samoistnego uszkodzenia uszczelki, co może nastąpić w normalnych warunkach pracy i od takich zdarzeń losowych kopalnia posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej.

Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.