Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 487/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy po rozpoznaniu odwołania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. od decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nr [...]z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W toku postępowania ustalono, że w dniu [...] r. Inspektor Pracy nakazał skarżącej Spółce, stosownie do dyspozycji art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, usunięcie stwierdzonych w 8 punktach - decyzjach uchybień, powstałych w wyniku naruszeń wskazanych w tych punktach przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Nakaz doręczono stronie w dniu 10 lutego 2010 r.

W dniu [...] r. skarżąca Spółka skierowała do Inspektora Pracy pismo (data wpływu do organu: [...]r.) nawiązujące do decyzji nr [...]nakazu z dnia [...]r., w której nakazano stronie zamontowanie balustrad o wysokości co najmniej 1,1 m. z krawężnikami o wysokości co najmniej 0,15 m. przy pomostach obsługowych betoniarek, zamontowanych na podwoziach samochodów o nr rej. [...] z terminem wykonania ustalonym na dzień: [...] roku. Spółka A załączyła do pisma normę opracowaną przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) Komitet TC 151 - prEN 12609: 2001, przewidującą minimalną wysokość balustrad przy pomostach obsługowych betoniarek samochodowych – 0,9 m. Wskazała, iż posiadane przez nią samochody są całkowicie zgodne ze wskazaną wyżej i obowiązującą w całej Europie normą oraz zwróciła się o pozytywne załatwienie sprawy.

Decyzją z dnia [...] r. Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji nr [...] nakazu z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że przepis § 106 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zobowiązuje do zainstalowania balustrad o wysokości co najmniej 1,1 m z krawężnikiem i wypełnieniem na powierzchniach wzniesionych na wysokość powyżej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Organ wyjaśnił, że przytoczona przez stronę norma jest jedynie projektem, a jej polski odpowiednik nie został ustanowiony. W ocenie Inspektora, pracodawca użytkujący maszyny powinien, zgodnie z § 2.1 rozporządzenia z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy podjąć działania mające na celu zapewnienie, że maszyny udostępnione pracownikom mogą być użytkowane bez pogorszenia bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników, a to zapewnić może m.in. balustrada.

W odwołaniu z dnia [...] r. strona skarżąca zarzuciła nieważność decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a oraz naruszenie prawa materialnego tj. przepisów: § 106 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez jego niezastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że na betoniarkach skarżącej możliwe jest zamontowanie balustrad o wys. 1,1 m i krawężników o wys. 0,15 cm ze wszystkich stron. W ocenie skarżącej Spółki organ naruszył również przepis § 12 i nast. Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn w zw. z art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności z zw. Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. 98/37/WE w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do maszyn z zw. z art. 54 i 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, (...) oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, z dnia 23 września 2003 r. i art. 1 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii (...) z dnia 16 kwietnia 2003 r. przez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu, że normy europejskie nie obowiązują w Polsce podczas gdy z chwilą przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej zaczęło w Polsce obowiązywać prawo wspólnotowe, jak również dokonano implementacji norm w zw. z w.w dyrektywą, co skutkuje ich obowiązywaniem na terytorium kraju i w sytuacji niezgodności z przepisami polskimi normy europejskie mają pierwszeństwo stosowania. Jednocześnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7 i 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie przejawiające się w braku wskazania w sentencji decyzji podstawy prawnej wynikającej z prawa materialnego i braku wyjaśnienia tej podstawy w uzasadnieniu decyzji oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przejawiające się w nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego.

Decyzją z dnia [...] r. Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie dotyczyło decyzji ostatecznej wydanej przez organ I instancji w dniu [...] r. i jakakolwiek zmiana, bądź jej uchylenie (wynikające z treści wniosku strony) mogło nastąpić wyłącznie na podstawie art. 155 k.p.a. Dlatego, na tej podstawie wydana została zaskarżona decyzja Inspektora Pracy, odmawiająca uchylenia rozstrzygnięcia z dnia [...]r. W ocenie organu odwoławczego, kwestionowanie tej podstawy wydania zaskarżonej decyzji poprzez zarzucanie jej nieważności z powodu wydania jej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa oraz żądanie stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy uznać za bezprzedmiotowe w tym postępowaniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją zakreślony został treścią pisma strony z dnia [...] r. (rozważenie uwzględnienia postanowień normy prEN 12609) i organ I instancji wyraźnie rozstrzygnął tę kwestię w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stąd też, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 i 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Postępowanie to dotyczyło bowiem decyzji ostatecznej nie zaś zwyczajnego toku postępowania odwoławczego, w wyraźnie określonym przez stronę zakresie przedmiotowym, który został przez organ I instancji odrzucony - jako podstawa wzruszenia decyzji ostatecznej. W ocenie organu odwoławczego, nie zachodziła żadna podstawa prawna, a przede wszystkim faktyczna, do ponownego, całościowego badania przesłanek wydania decyzji nr[...] nakazu z dnia [...] r.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że przytaczana przez stronę norma prEN 12609 była jedynie projektem Normy Europejskiej, która nie została nigdy uchwalona i wprowadzona w życie (została wycofana z procedur jej uchwalania). Jej polski odpowiednik także nie został ustanowiony. Organ uznał, że odnoszenie się do treści wskazanej przez stronę normy należy uznać za bezprzedmiotowe. Bezpodstawne są również budowane na niej, w treści odwołania, argumentacje i rozważania o wyższości norm europejskich nad powszechnie obowiązującymi w Polsce przepisami prawa pracy, w tym przypadku przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia i niezastosowania przepisu § 106 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy jakiegokolwiek rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, a jego treść nie stanowiła także i nie mogła stanowić podstawy rozstrzygania o charakterze obowiązku przy wydawaniu decyzji nr[...] nakazu.

Za nieuzasadniony i bezprzedmiotowy uznano również zarzut naruszenia przepisu § 12 i nast. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn, bowiem postępowanie kontrolne i nadzorcze inspektora pracy, w wyniku którego została wydana decyzja nr [...], jak też późniejsze postępowanie, zakończone zaskarżoną decyzją, nie było postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów tego rozporządzenia i nie mogą one być zatem podstawą dokonywania jakichkolwiek rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie.

W skardze z dnia 14 lipca 2010 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, z uwagi na jej wydanie bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jej uchylenie. Strona powtórzyła argumenty zaprezentowane w odwołaniu. Zarzuciła nieważność decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazała na naruszenie prawa materialnego tj. przepisów: § 106 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez jego niezastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że na betoniarkach skarżącej możliwe jest zamontowanie balustrad o wys. 1,1 m i krawężników o wys. 0,15 cm ze wszystkich stron. W ocenie skarżącej Spółki organ naruszył również przepis § 12 i nast. Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn w zw. z art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności z zw. Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. 98/37/WE w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do maszyn w zw. z art. 54 i 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej (...) z dnia 23 września 2003 r. i art. 1 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii.. (...) z dnia 16 kwietnia 2003 r. przez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu, że normy europejskie nie obowiązują w Polsce podczas, gdy z chwilą przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej zaczęło w Polsce obowiązywać prawo wspólnotowe, jak również dokonano implementacji norm w zw. z ww. dyrektywą co skutkuje ich obowiązywaniem na terytorium kraju i w sytuacji niezgodności z przepisami polskimi normy europejskie mają pierwszeństwo stosowania. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7 i 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie przejawiające się w braku wskazania w sentencji decyzji podstawy prawnej wynikającej z prawa materialnego i braku wyjaśnienia tej podstawy w uzasadnieniu decyzji oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przejawiające się w nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Zdaniem Spółki organ nieprawidłowo zastosował przepis art. 155 k.p.a., w sytuacji, gdy strona nie nabyła żadnego prawa i winien mieć zastosowanie przepis art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. ze względu na słuszny interes strony i możliwość zmiany decyzji na podstawie uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, uznając, iż dostrzeżone uchybienia procesowe nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 k.p.a.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji, nie będąc związany - stosownie do treści art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co skutkowało ich uchyleniem.

W ocenie Sądu, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) tj. art. 7, art. 8 i art. 9 oraz art. 155. Uchybienie Inspektora Pracy dotyczyło rozpatrzenia sprawy w trybie art. 155 k.p.a. bez dostatecznego wyjaśnienia i uzasadnienia, czy załatwienie sprawy, wszczętej wnioskiem strony z dnia [...] r. (data wpływu do organu: [...] r.), w tym trybie było właściwe.

W przedmiotowym postępowaniu bezspornym jest fakt, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja - nakaz Inspektora Pracy z dnia[...] r. nr [...], nakładająca na skarżącą Spółkę obowiązek usunięcia uchybień, stwierdzonych w 8 punktach (decyzjach) z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast w dniu [...] r, strona złożyła pismo, które organ potraktował jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej zawartej w punkcie [...] nakazu z dnia [...]r., w trybie art. 155 k.p.a.

Analiza tego wniosku, a następnie odwołania wskazuje, że Skarżąca Spółka nie zawarła w nim żądania uchylenia, czy też zmiany decyzji ostatecznej, a tym bardziej nie wskazywała na art. 155 k.p.a. jako właściwy do rozpoznania jej wniosku. W piśmie z dnia [...]r. strona powoływała się natomiast na przepisy prawne, które w jej ocenie nie były przedmiotem ustaleń i rozważań organu przy podejmowaniu decyzji - nakazu nr [...] z dnia [...]r. Strona załączyła bowiem kserokopię normy prEN 12609, opracowanej przez Europejski Komitet Normalizacyjny, z której wywiodła, że minimalna wysokość balustrad betoniarek samochodowych winna wynosić 0,9 m, co oznacza, iż posiadane przez nią samochody omawianą normę spełniają.

W ocenie Sądu, zastosowany przez organ tryb postępowania w niniejszej sprawie, nie został zatem oparty na wniosku i intencjach strony. Powoływanie się przez skarżącą Spółkę na nowe normy prawne i okoliczności faktyczne może wskazywać, że strona domagała się ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem nowych faktów, dowodów i nieuwzględnionego stanu prawnego, a nie tylko przeprowadzenia weryfikacji decyzji ostatecznej w aspekcie interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przypomnieć bowiem należy, że z treści art. 155 k.p.a. wynika, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z omawianego przepisu wynika zatem przede wszystkim, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie wymaga wyraźnej zgody strony. Dlatego też, organ nie może sam decydować o zastosowaniu tego przepisu i domniemywać intencji strony co do zakresu wniosku. Ponadto, do organu administracji orzekającego w trybie art. 155 k.p.a. należy ocena, czy w konkretnej sytuacji interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Decyzja taka może być wydana tylko w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Postępowanie prowadzone na podstawie cytowanego przepisu jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku wszczęcie postępowania na podstawie omawianego przepisu stawałoby się konkurencyjne dla innych trybów postępowania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. również postępowanie dowodowe winno być prowadzone jedynie pod kątem ustalenia, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Tymczasem organ orzekający w sprawie odniósł się do nowych okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych przez stronę, nie uwzględniając specyfiki weryfikacji decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. Mimo, iż w podstawie prawnej decyzji organu I instancji wyraźnie powołano się na art. 155 k.p.a., brak jest w tej decyzji jakichkolwiek rozważań odnoszących się do przesłanek wynikających z tego przepisu. Również organ odwoławczy przystąpił do merytorycznej oceny ostatecznego nakazu – decyzji z dnia [...]r., z pominięciem zasady, że uchylenie lub zmiana decyzji prawidłowej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a). Ma to znaczenie w sprawie, albowiem rozstrzygnięcie, podjęte na podstawie art.155 k.p.a, ma charakter uznaniowy, podczas gdy w sytuacji wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności, mamy do czynienia z decyzją związaną (por. wyrok SN z dnia 6 stycznia 1999r.,III RN 101/98, OSNP 1999, Nr 20, poz. 637 oraz wyrok NSA z dnia 13 października 1995 r.,III SA 27/95, LEX nr 26991). Ponadto przy załatwianiu sprawy w wymienionych trybach nadzwyczajnych organ bierze pod uwagę inne przesłanki. W tej sytuacji organ nie mógł arbitralnie przyjąć, że wniosek strony dotyczy weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Tym bardziej organ nie mógł w przyjętym przez siebie trybie badać innych przesłanek, niż przewidziane w art. 155 k.p.a. (słuszny interes strony, interes społeczny).

Bez wątpienia pismo Skarżącej Spółki z dnia [...] r. stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisu art. 61 § 1 k.p.a. Jednak organ, w sposób nieuprawniony zakwalifikował ten wniosek, jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., w sytuacji, gdy z treści wniosku nie wynikała prośba czy też zgoda na ten tryb postępowania. W orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, iż w razie wątpliwości co treści wniosku, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok NSA z dnia z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990 r., Nr 2-3, poz. 47, wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 r. II OSK 1755/07, Baza orzeczeń CBOIS). Jeżeli więc organ ma wątpliwości co do charakteru pisma, a w szczególności co do zamiaru i intencji strony, powinien wezwać ją do sprecyzowania żądania, udzielając przy tym stosownych wyjaśnień. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie zasady ogólnej z art. 9 k.p.a. Postępowaniu administracyjnemu powinno towarzyszyć bowiem należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Odpowiednio bowiem do art. 9 k.p.a., organy zobowiązane są do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika tymczasem, iż organ nie wezwał strony do sprecyzowania wniosku z dnia [...]r. ani nie pouczył jej o przesłankach wynikających z treści art. 145 k.p.a., art. 154 i art. 156 k.p.a. Organ arbitralnie uznał, że wniosek Spółki zawiera żądanie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. trybie art. 155 k.p.a., chociaż treść wniosku wcale na to nie wskazuje i odmówił zmiany decyzji w trybie powyższego przepisu bez badania ustawowych przesłanek w nim zawartych.

W świetle przytoczonej argumentacji, działania organu podjęte w niniejszej sprawie - pomijające wezwanie strony do sprecyzowania wniosku w zakresie żądanego trybu postępowania, bez udzielenia stronie wyjaśnień oraz pouczeń w zakresie trybów wzruszenia decyzji ostatecznej (odnośnie do przesłanek, terminów i innych wymogów wniosku, skutków prawnych wyboru konkretnego trybu nadzwyczajnego) oraz zakwalifikowanie wniosku strony, bez jej stanowiska - naruszają art. 7, 8, 9 i 155 k.p.a.

Z uwagi na wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania, Sąd nie dokonał oceny merytorycznej decyzji poddanej kontroli sądowoadministracyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Inspektor Pracy winien dokonać ustaleń na okoliczność rzeczywistej intencji, jaką miała strona składając do organu swój wniosek z dnia [...] r. w kontekście funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji - nakazu z dnia [...]r. oraz powoływania się przez stronę na okoliczności wynikające z tego wniosku. Po dokonaniu wyboru odpowiedniego trybu postępowania, organ winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające i wydać orzeczenie co do istoty sprawy, odnosząc się do wszystkich okoliczności i zarzutów, podnoszonych przez stronę oraz przesłanek wynikających z danej normy prawnej, regulującej administracyjny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 cytowanej ustawy.

D.T.