Wyrok NSA, sygn. akt III SA 314/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1992-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)

SENTENCJA

Sygn. akt III SA 314/92

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 maja 1992 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA B. Gruszczyński - spr.

Sędziowie NSA: G. Krzymień, A. Kwiatkowski

Protokolant: A. Marczak

po rozpoznaniu w dniu 29 maja 1992 r. sprawy ze skargi Spółki Akcyjnej B. w [...] na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia [...] 1991 r. [...] dotyczącą odmowy uznania dochodu za wolny od podatku dochodowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy w [...] nie wyraził zgody na zwolnienie od podatku dochodowego Spółki Akcyjnej o nazwie "B.". Urząd Skarbowy uznał, że § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 3, poz. 20 z późn. zm.), na który powołała się Spółka - nie ma zastosowania w wypadku określonym przez § 2 ust. 3 tego rozporządzenia. Urząd Skarbowy nie przytoczył faktów, które świadczyłyby o zaistnieniu przesłanek z ostatnio wymienionego przepisu.

W odwołaniu Spółka zarzuciła, że wprawdzie nosi nazwę dawnego B., jednakże dotychczasowe przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane i Spółka nie ma z nim żadnego związku. Korzysta jedynie odpłatnie z mienia byłego przedsiębiorstwa. Została założona przez osoby fizyczne, a fakt zgłoszenia działalności gospodarczej z dniem 3 czerwca 1991 r. jest dowodem, że działalność podjęto w sposób wymagany przez § 2 ust.1 rozporządzenia.

Dnia [...] 1991 r. Izba Skarbowa w  utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdziła, iż z materiału informacyjno-dowodowego znajdującego się w aktach wynika, że Spółka kontynuuje działalność gospodarczą w zakresie budownictwa mieszkaniowego oraz infrastruktury towarzyszącej byłego B.

Na decyzję Izby Skarbowej Spółka wniosła skargę, zarzucając że decyzja nie zawierała jasnego uzasadnienia. W szczególności nie jest wiadomo o jaki materiał informacyjno-dowodowy chodziło Izbie i czy ma on charakter tajny. Ponadto, skoro urząd skarbowy przyjął zgłoszenie o rozpoczęciu działalności przez nowy podmiot, to - zdaniem Spółki - nie można mówić o kontynuacji działań.

Skarżąca wyjaśniła, że została zarejestrowana w kwietniu 1991 r., kiedy trwała już likwidacja przedsiębiorstwa. Następnie została zawarta umowa miedzy Zarządem Miasta - jako właścicielem majątku - a Zarządem Spółki o odpłatnym korzystaniu z mienia byłego przedsiębiorstwa, w trybie art. 39 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 293 ze zm.).

Z tego tytułu Spółka co kwartał przekazuje Miastu 1,5 mld zł.

Cały kapitał akcyjny Spółki jest własnością osób fizycznych, w związku z czym nie miało miejsca przekształcenie, o którym mowa w art. 8 ustawy.

W konsekwencji żadne prawa i obowiązki byłego przedsiębiorstwa nie obowiązują Spółki. Jedynie na życzenie pracowników zachowano dotychczasową nazwę firmy.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Wyraziła pogląd, że likwidacji przedsiębiorstwa w trybie art. 37 i 38 wspomnianej wyżej ustawy z dnia 13 lipca 1990r. jest przekształceniem jego formy prawnej w rozumieniu § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. Ponadto Spółka potwierdziła w czasie kontroli w dniu 29 stycznia 1992 r. znany organom podatkowym z urzędu fakt przejęcia i kontynuowania zadań inwestycyjnych po zlikwidowanym B.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Redakcja decyzji organu I instancji świadczy o tym, że Urząd Skarbowy w [...] przypisuje sobie uprawnienia, których faktycznie nie posiada. Ustawodawca nie dał mu kompetencji do "wyrażania zgody na zwolnienie" bądź do "odmowy zwolnienia" od podatku dochodowego.

Użyty w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 3, poz. 20 ze zm.) zwrot "...zwiania się od podatku dochodowego dochody..." jednoznacznie przesądza, że w okolicznościach wymienionych w rozporządzeniu zwolnienie następuje z mocy prawa. Nie do Urzędu karbowego należy zatem dobrodziejstwo zwalniania, bądź "niewyrażania zgody". Zgoda organu podatkowego nie jest tu wymagana.

Urząd: Skarbowy winien natomiast w oparciu o ustalenia faktyczne stwierdzić deklaratoryjnie, czy dany dochód jest, czy nie jest wolny od podatku. Innymi słowy prawidłowa redakcja decyzji Urzędu Skarbowego w Bełchatowie powinna brzmieć przykładowo: „...stwierdza, że dochód osiągnięty przez Spółkę Akcyjną (...) w 1991 r. nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego...".

Rację ma także strona skarżąca, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji daleko odbiegły od wymogów przewidzianych w art.107 § 3 kpa. Nie może być wreszcie uznany za dowód w sprawie " materiał informacyjno-dowodowy", co do którego Izba Skarbowa nie dała Spółce możności wypowiedzenia się (art.81 kpa).

Mimo powyższych uchybień proceduralnych, nie umniejszając jednocześnie ich ujemnej oceny, brak było jednak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wspomniane uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, w związku z czym nie zachodziła podstawa z art. 207 § 2 pkt 3 kpa.

Stan faktyczny był bowiem między stronami bezsporny. Z własnych twierdzeń Spółki wynika, że przejęła ona mienie byłego przedsiębiorstwa, została założona przez pracowników tego przedsiębiorstwa, nosi tę samą nazwę, ma tę samą siedzibę i na podstawie odrębnych umów z kontrahentami - kontynuuje zadania rozpoczęte przez przedsiębiorstwo.

Przytoczone fakty nie pozwalają przyjąć, aby w wypadku Spółki nastąpiło "podjęcie działalności” w rozumieniu § 2 ust.1 omawianego rozporządzenia. Przeciwieństwem wyrazu "podjęcie" jest wyraz "kontynuacja", przy czym oba wyrazy odnoszą się do rzeczownika "działalność". Cytowany przepis ujmuje tę kwestię przedmiotowo, to znaczy o podjęciu, bądź kontynuacji nie rozstrzyga fakt kto (jaki podmiot) wykonuje działalność, lecz co konkretnie robi.

Nie jest zatem podjęciem działalności wykonywanie robót w zakresie budownictwa przy użyciu tego samego sprzętu, przy pomocy tych samych ludzi i na tych samych budowach, co inna jednostka, która zakończyła już działalność. Nie ma przy tym znaczenia, czy sprzęt i ludzie "dawnego podmiotu trafili do nowej jednostki organizacyjnej w drodze przekształcenia formy prawnej przedsiębiorstwa albo zmiany jego właściciela, czy też w inny sposób. Przepis § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 3, poz. 20 z późn. zm.) jedynie przykładowo wylicza, co nie jest uruchomieniem produkcji lub przejęciem działalności. Ustalenie, że w danym wypadku nie miało miejsca przekształcenie formy prawnej przedsiębiorstwa, ani nie nastąpiła zmiana właściciela, nie jest równoznaczne z przyjęciem, że dany podmiot uruchomił produkcję lub podjął działalności w rozumieniu § 2 ust. 1 tego rozporządzenia.

Nietrafnie zatem strony skoncentrowały spór na zagadnieniu, czy Spółka Akcyjna o nazwie „B.” powstała w drodze przekształcenia formy prawnej dawnego przedsiębiorstwa, czy też jest nowym podmiotem nie mającym związku organizacyjnego ze wspomnianym przedsiębiorstwem.

Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest bowiem, że już przed powstaniem Spółki prowadzono w [...] działalność polegającą na wykonywaniu robót w zakresie budownictwa mieszkaniowego, a po jej powstaniu [...] nie wzbogacił się ani o nowy rodzaj działalności gospodarczej, ani też nie zwiększyła się liczba działalności dotychczas wykonywanych. Z tych przyczyn nie można przyjąć, aby strona skarżąca podjęła działalność w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia.

W konsekwencji Spółka nie nabyła prawa do zwolnienia od podatku dochodowego, a stwierdzająca ten fakt decyzja Izby Skarbowej, mimo wspomnianych wyżej wad redakcyjnych i proceduralnych, nie naruszała prawa w sposób określony w art. 207 § 2 - 4 kpa.

Mając na względzie przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 207 § 5 kpa.