Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 396/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 20 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1, 2 i 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1118
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Korybut-Orłowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 704/15 w sprawie ze skargi I. Z. na bezczynność Fundacji X z siedzibą w W. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Fundacji X z siedzibą w W. na rzecz I. Z. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 704/15 oddalił skargę I.Z. na bezczynność Fundacji [...] w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 marca 2015 r.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

I.Z. wnioskiem z dnia 29 marca 2015 r. zwrócił się do Fundacji [...], w drodze elektronicznej, o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpowiedzi na pytania:

1) jakim majątkiem dysponuje Fundacja,

2) jakimi urządzeniami, z możliwością skanowania i przesyłu danych, dysponuje Fundacja,

3) jaka jest treść statutu Fundacji.

W związku z nieotrzymaniem odpowiedzi na powyższy wniosek, I.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Fundacji [...] w jego rozpatrzeniu.

Fundacja [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."), nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania powyższych informacji, gdyż nie korzysta ze środków publicznych, ani nie wykonuje publicznych zadań zleconych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy Fundacja [...] była zobowiązana do udostępnienia żądanej przez I.Z. informacji publicznej. Wyjaśnienie tej okoliczności miało dla sprawy kluczowe znaczenie, albowiem w świetle przepisów u.d.i.p. udostępnienia informacji publicznej można żądać tylko od podmiotu zobowiązanego.

Sąd pierwszej instancji rozważając, czy Fundacja [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, poddał analizie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Stwierdził, że w sprawie jest bezsporne, iż nie jest ona organem władzy publicznej, organem samorządu gospodarczego czy zawodowego, podmiotem reprezentującym Skarb Państwa, ani podmiotem reprezentującym państwowe osoby prawne, ani osoby prawne samorządu terytorialnego, ani jednostki organizacyjne takich podmiotów. Wskazał, że dla możliwości zaliczenia tej Fundacji do kategorii podmiotu reprezentującego inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym niezbędne jest poczynienie ustaleń w tym przedmiocie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ze statutu Fundacji oraz ze sprawozdania dotyczącego jej działalności nie wynika, aby reprezentowała ona osoby lub jednostki wykonujące zadania publiczne oraz dysponowała majątkiem publicznym. Oznacza to, że świetle przepisów u.d.i.p. nie jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W związku z powyższym, brak udzielenia przez Fundację [...] odpowiedzi na wniosek I.Z. o udostępnienie przedmiotowej informacji publicznej nie stanowił bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku.

Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, iż Fundacji nie można było skutecznie przypisać bezczynności w realizacji wniosku o udostępnienie statutu. Strona ma bowiem możliwość zapoznania się ze statutem tej Fundacji w sądzie, który dokonał jej zarejestrowania. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W przypadku, gdy istnieje inny tryb dostępu do żądanej informacji, przepisy te będą miały pierwszeństwo przed przepisami u.d.i.p.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł I.Z., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a., w zakresie, w jakim na podstawie tego przepisu uzasadnienie zaskarżonego wyroku powinno zawierać m.in. przedstawienie stanu sprawy i podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, wynikającego z zaniechania ustalenia, czy Fundacja [...] jest organizacją pożytku publicznego, a tym samym podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym;

2) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę prawa do uzyskiwania informacji o podmiotach publicznych, których działalność opiera się na środkach publicznych, poprzez błędne, bowiem zbyt daleko idące, ograniczenie na kanwie niniejszej sprawy;

- art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że Fundacja [...] nie jest w świetle tego przepisu podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie, w jakim wykonuje zadania publiczne i dysponuje środkami publicznymi;

- art. 1 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie, w jakim stanowi o tym, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, prowadzące do uznania, że przepisy prawa stanowią odmienne od u.d.i.p. zasady i tryb dostępu od statutu organizacji pozarządowej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczył argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazał m.in., że zarówno Fundacja [...], jak i Sąd pierwszej instancji, błędnie uznały, że organizacja pozarządowa, jaką jest w/w Fundacja, nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W ocenie autora skargi kasacyjnej spełnia ona obie przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a więc przesłankę tzw. władczą, czyli wykonywanie zadań publicznych oraz przesłankę tzw. majątkową, czyli dysponowanie środkami publicznymi.

Z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że Fundacja [...] od dnia 1 października 2008 r. jest organizacją pożytku publicznego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1118 ze zm.). Stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy, organizacją pożytku publicznego może być m.in. organizacja pozarządowa, która spełnia łącznie następujące wymagania:

1) prowadzi działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności, lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa;

2) może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie jako dodatkową w stosunku do działalności pożytku publicznego;

3) nadwyżkę przychodów nad kosztami przeznacza na działalność, o której mowa w pkt 1;

4) ma statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru, przy czym członkowie organu kontroli lub nadzoru:

a) nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać z nimi w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu, w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości służbowej,

b) nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe,

c) mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni;

5) członkowie organu zarządzającego nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

6) statut lub inne akty wewnętrzne organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4, zabraniają:

a) udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi członkowie, członkowie organów oraz pracownicy organizacji pozostają w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej "osobami bliskimi",

b) przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności, jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach,

c) wykorzystywania majątku na rzecz członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, chyba że to wykorzystanie bezpośrednio wynika z celu statutowego,

d) zakupu towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie organizacji, członkowie jej organów lub pracownicy oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich lub po cenach wyższych niż rynkowe.

Organizacja pozarządowa może nabyć statut organizacji pożytku publicznego, jeżeli działalność pożytku publicznego jest prowadzona przez okres co najmniej 2 lat oraz spełnia w/w wymagania ustawowe.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacja pożytku publicznego sporządza roczne sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności, z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, a także roczne sprawozdanie finansowe, na zasadach określonych w przepisach o rachunkowości. Stosownie do art. 23 ust. 6 w/w ustawy, jest ona również zobowiązana do zamieszczenia tych sprawozdań na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego go spraw zabezpieczenia społecznego.

Ponadto autor skargi kasacyjnej podał, że w sprawozdaniu merytorycznym Fundacji [...] za 2014 r., zamieszczonym na stronie internetowej właściwego ministra (w bazie pod adresem http://sprawozdaniaopp.mpips.gov.pl/ Search), znajduje się część dotycząca źródeł finansowania. Przedmiotowa Fundacja wykazała, że w 2014 r. osiągnęła przychody z tytułu 1% podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 33.136,40 zł (str. 5 sprawozdania).

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Fundacja [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż jako organizacja pożytku publicznego wykonuje zadania publiczne oraz dysponuje środkami publicznymi w postaci środków przekazywanych przez budżet państwa w związku z przekazywaniem przez płatników 1% podatku dochodowego od osób fizycznych. Działalność Fundacji podlega konstytucyjnej zasadzie jawności i w tym zakresie jest ona zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.

Autor skargi kasacyjnej, uzasadniając zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. podał, że w świetle przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym akta rejestrowe są jawne i istnieje możliwość ich przeglądania. Przepisy te nie stanowią odrębnych od u.d.i.p. zasad i trybu dostępu do tych informacji. Mają one na celu urzeczywistnienie zasady jawności Krajowego Rejestru Sądowego (z którą to zasadą wiążą się istotne domniemania, takie jak domniemanie znajomości danych ujawnionych w KRS), a nie mają na celu realizacji konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Inny jest cel przepisów ustawy o KRS a u.d.i.p. Ustawa o KRS nie wyklucza stosowania u.d.i.p. do informacji, będących w aktach postępowania rejestrowego, jest ona komplementarna względem u.d.i.p.

Fundacja [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Jednocześnie zakwestionowała formę złożenia przez I.Z. wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w tej sprawie na wstępie należało odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, w tym przede wszystkim art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Istota sporu prawnego sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle w/w przepisów Fundacja [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przez I.Z. informacji publicznej, a więc czy podlega u.d.i.p. w zakresie podmiotowym.

Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że podany w nim katalog podmiotów ma charakter otwarty, przykładowy. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że obowiązany do udostępniania informacji publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1603/14).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od pojęcia "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, zadania władzy publicznej mogą być bowiem realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej", użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyroki NSA z dnia: 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 i 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 900/15).

Z akt sprawy wynika, że Fundacja [...] od dnia 1 października 2008 r. jest organizacją pożytku publicznego i podlega przepisom ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zgodnie z art. 4a tej ustawy, organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, z wyłączeniem stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym – udostępniają informację publiczną na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Z art. 4b cyt. ustawy wynika, że udostępnianie informacji publicznej następuje: 1) poprzez ogłaszanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, albo 2) poprzez ogłaszanie informacji publicznej na stronie internetowej organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 4a, albo 3) na wniosek na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do udostępniania informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (art. 4c cyt. ustawy). Ponadto w świetle art. 23 omawianej ustawy, organizacje pożytku publicznego sporządzają roczne sprawozdania ze swojej działalności (finansowej i merytorycznej), według ustalonych przepisami wykonawczymi wzorów, które są publikowane na stronach Biuletynu Informacji Publicznej prowadzonego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Ze statutu Fundacji [...] , jak również z rocznego sprawozdania merytorycznego z działalności tej Fundacji za rok 2014 r., wynika, że celami Fundacji [...] są m.in.: umacnianie pozycji rodziny jako fundamentu relacji społecznych, wspieranie instytucji małżeństwa jako drogi do szczęścia, budowanie świadomości społecznej sprzyjającej świadomemu rodzicielstwu oraz wspieranie postaw rodzicielskich poprzez działania na polu wychowania, kultury i nauki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że Fundacja [...] – jako organizacja prowadząca działalność pożytku publicznego – wykonuje zadania publiczne.

Stosownie do art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może, na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, przekazać 1% podatku obliczonego zgodnie z odrębnymi przepisami na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Otrzymane przez organizacje pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Z rocznego sprawozdania merytorycznego z działalności Fundacji [...] wynika, że w 2014 r. osiągnęła ona przychody z tytułu 1% podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 33.136,40 zł. Oznacza to, że dysponuje ona środkami o charakterze podatkowym, a więc środkami publicznymi, co mieści się w pojęciu "dysponowania majątkiem publicznym" (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1761/16).

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Fundacja [...] spełnia przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., które pozwalają na przyjęcie, że jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze stwierdził, iż zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP okazały się zasadne.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł natomiast odnieść zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z jego treścią, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1. Oznacza to, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się w przypadku, gdy informacja publiczna jest dostępna dla osoby zainteresowanej w innym trybie. Takim odmiennym trybem jest właśnie przekazanie informacji do Krajowego Rejestru Sądowego (por. wyrok NSA z dnia: 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 877/11; uzasadnienie uchwały siedmiu Sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1463/15). Z art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1203 ze zm.) wynika, że Rejestr ten jest jawny i każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w Rejestrze za pośrednictwem Centralnej Informacji. Ponadto każdy ma prawo otrzymać – również drogą elektroniczną – poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru. Każdy ma także prawo przeglądania akt rejestrowych podmiotów wpisanych do rejestru, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 10 ust. 1 cyt. ustawy). Oznacza to, że I.Z. miał możliwość uzyskania informacji dotyczącej statutu Fundacji [...] (pkt 3 wniosku z dnia 29 marca 2015 r.) w trybie przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. W takim przypadku zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie było zatem możliwe.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób wystarczający oraz adekwatny do celu wynikającego z w/w przepisu nie wyjaśnił powodów, dla których uznał, że Fundacja [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględni przedstawioną powyżej ocenę Fundacji [...] i rozważy, czy pozostaje ona w bezczynności w kontekście treści wniosku I.Z. z dnia 29 marca 2015 r.

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę kasacyjną, kwestionującej formę złożenia przez I.Z. wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przedmiotowej sprawie wyjaśnia, że przepisy u.d.i.p. nie określają jakichkolwiek wymogów formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że za pisemny wniosek o udostępnienie informacji publicznej można uznać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet w sytuacji, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Powyższy pogląd uzasadnia się brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, z uwagi na fakt, że żądając informacji nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby tę informację otrzymać (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, postanowienia NSA z dnia: 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15 i 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1968/15). Wniosek o udzielenie informacji publicznej może zatem przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Wnioskodawca może to uczynić także drogą elektroniczną, podając adres swojej poczty e-mailowej. Wniosek złożony w taki sposób wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, lecz na tym etapie nie mają jeszcze zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).