Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1110/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie w pkt I
Powołane przepisy: article: Par. 1  ust. 2  pkt 3  lit. a
journal: Dz.U. 1995 nr 21 poz 110
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 1110/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Ewa Michna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 13 grudnia 2017 r., sprawy ze skargi K. N., na postanowienie Dowódcy Komponentu [...], z dnia 3 sierpnia 2017 r. nr [...], w przedmiocie sprostowania świadectwa służby, , , uchyla zaskarżone postanowienie w pkt I,, zarządza zwrot 100 zł (sto złotych) uiszczonego wpisu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz K. N., ,


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 3 sierpnia 2017 r. Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych utrzymał w mocy (pkt I postanowienia) postanowienie Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] 2017 r. w zakresie odmowy skarżącemu - plutonowemu rezerwy K. N. sprostowania świadectwa służby w pkt 16. W tej części świadectwa służby zostały wymienione okresy służby wojskowej uzasadniające podwyższenie emerytury wojskowej, w tym lata służby pełnionej bezpośrednio w charakterze skoczka spadochronowego uzasadniające podwyższenie emerytury wojskowej o 1% podstawy wymiaru na podstawie §1 ust.2 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz.U. Nr 21 poz. 110).

W uzasadnieniu organ wskazał, że Dowódca Jednostki odmówił sprostowania świadectwa służby m.in. w części stwierdzenia wykonania obowiązującej normy skoków ze spadochronem za rok 2003. Zgodnie bowiem z §3 ust. 6 ww. rozporządzenia emeryturę wojskową należało podwyższyć o 1% podstawy wymiaru za każdy pełny rok zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w charakterze skoczka spadochronowego, jeżeli żołnierz zajmujący stanowisko skoczka w ciągu roku wykonał skoki ze spadochronem przewidziane w programie szkolenia tej jednostki. Organ zaznaczył przy tym, że skarżący otrzymał decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z 9 czerwca 2003 r. przyznającą dodatek desantowy w wysokości 25% uposażenia bazowego w związku z wykonaniem wymaganej ilości skoków zgodnie z "Wykazem zadań i norm szkolenia spadochronowego obowiązującą w Wojskach Lądowych w 2003 r."

Organ podkreślił, że w 2003 r. wymagana liczba skoków wynosiła 5, natomiast skarżący wykonał tylko 3 skoki. Nie miało przy tym znaczenia, że skarżący otrzymał ww. 25% dodatek, ponieważ w przypadku dodatku desantowego istotne było "wykonywanie" skoków (§15 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 grudnia 2000 r. – Dz.U. Nr 90, poz. 1005), a dla podwyższenia emerytury warunkiem było "wykonanie" faktyczne zakładanej normy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący zarzucił naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) poprzez nieuwzględnienie dowodu z ww. decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z [...] 2003 r. Wskazał, że powyższa decyzja potwierdzała "wykonanie" normy skoków i nikt go wówczas nie uprzedził, że zamiast trzech skoków powinien wykonać pięć skoków. W ocenie skarżącego problem więc leżał w skutkach wydanej w 2003 r. decyzji, którą Dowódca Jednostki Wojskowej powinien być związany zgodnie z zasadą legalizmu. Skarżący uiścił, bez wezwania, opłatę od skargi w wysokości 100 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga była zasadna.

Na wstępie Sąd zaznacza, że z akt i twierdzeń skarżącego istotnie wynika, że w 2003 r. wykonał on 3 skoki. Nie ma jednak w aktach dokumentu – wykazu zadań i norm szkolenia spadochronowego obowiązującego w wojskach lądowych za 2003 r którego wynikałoby jaka była ówcześnie wymagana ilość skoków w programie szkoleniowym. Jedynym dokumentem, który potwierdzał wykonanie normy jest ww. decyzja nr [...], która literalnie potwierdza, że skarżący "wykonał wymaganą ilość skoków ze spadochronem zgodnie z «Wykazem zadań i norm szkolenia spadochronowego obowiązującą w Wojskach Lądowych w 2003 r.»". Ma więc rację skarżący, że zasadniczo decyzja ta potwierdza wykonanie normy szkoleniowej skoków za 2003 r., chociaż formalnie dotyczy przyznania dodatku desantowego.

Sąd zauważa, że organy obu instancji nie kwestionowały prawidłowości ww. decyzji, z tym jednak zastrzeżeniem, że w ich ocenie mogła ona być wydana, ponieważ §15 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. pozwalał na przyznanie dodatku 25% w przypadku "wykonywania", a nie "wykonania" skoków spadochronowych w ilości wymaganej normą szkoleniową.

Zdaniem Sądu, argumentacja ta nie do końca jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Faktem jest, że w §15 ust. 1 ww. rozporządzenia użyto niedokonanej formy "wykonuje" ("Żołnierzowi zawodowemu i żołnierzowi służby nadterminowej pełniącemu służbę w jednostce wojskowej, pododdziale, komórce organizacyjnej lub na samodzielnym stanowisku objętym szkoleniem spadochronowym, który posiada uprawnienia skoczka spadochronowego i wykonuje skoki ze spadochronem określone w programie szkolenia, przysługuje dodatek desantowy w wysokości 25% uposażenia bazowego"). Niemniej jednak w ust. 3 tegoż §15 wskazano, że "Uprawnienie żołnierza do dodatku, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się w corocznym rozkazie organizacyjnym dowódcy jednostki wojskowej. Wstrzymanie żołnierzowi dodatku następuje w przypadku zawinionego niewykonywania przez niego zadań określonych w programie szkolenia". Zestawienie obu przepisów wskazuje raczej na uzależnienie 25% dodatku od faktu faktycznego wykonania normy, chyba że byłoby ono niezawinione. Na powiązanie dodatku desantowego z rzeczywistym "wykonaniem" normy wskazuje również chronologia wydanej w sprawie skarżącego decyzji z 2003 r. Skarżący wykonał ostatni skok za 2003 r. – 5 czerwca 2003 r., a decyzja przyznająca dodatek ponieważ skarżący "wykonał wymaganą ilość skoków" została wydana [...] 2003 r.

Niezależnie od powyższych zastrzeżeń co do ustaleń faktycznych (tzn. czy skarżący wykonał czy też nie wykonał normy skoków za 2003 r.) zdaniem Sądu należałoby zastosować w sprawie prokonstytucyjną wykładnię §1 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. z uwagi na normatywną niedookreśloność limitów uprawniających do podwyższenia emerytur wojskowych, co, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, spowodowało, że nie starał się wykonać w 2003 r. większej ilości skoków.

Brak wyraźnych wytycznych co do limitów uprawniających do podwyższenia emerytury stał się przyczyną wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66, ze zm.) z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Rzecznika głównym problemem był kształt upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy - niespełniającego warunków wymienionych w art. 92 ust. 1 Konstytucji. W szczególności Rzecznik wskazywał, że ustawa nie określa żadnych limitów godzinowych, dni czy liczby skoków, po przekroczeniu których powinno nastąpić podwyższenie emerytury. Trybunał Konstytucyjny podzielił wątpliwości Rzecznika i w wyroku z 11 lutego 2010 r., K 15/09 stwierdził niezgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP – art. 15 ust. 6 ww. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zastrzegając, że: "Derogacja delegacji ustawowej sprawia, że traci moc również akt wykonawczy wydany na podstawie tego przepisu". Trybunał zaznaczył przy tym, że przyjęcie nowych regulacji wymaga uprzedniego uchwalenia nowej podstawy ustawowej tego aktu wykonawczego. Dodatkowo, w celu minimalizowania takich negatywnych konsekwencji orzeczenia, Trybunał orzekł o odroczeniu terminu utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją o 12 (dwanaście) miesięcy(cz. III, pkt wyroku).

W wykonaniu powyższego wyroku została znowelizowana ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin i art. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 167, poz. 1130) uchylono dotychczasowy ust. 6 art. 15. Wprowadzono nową podstawę (ust. 6a art. 15) do wydania rozporządzenia wykonawczego, przy czym zgodnie z art. 3 powołanej ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy zachowywały moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 15 ust. 6a ustawy jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. "Nowe" rozporządzenie wykonawcze tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. Nr 159, poz. 946) w §3 pkt 3 lit. b wprowadzało limit 10 skoków w ciągu roku kalendarzowego, ale jednocześnie zgodnie z art. 2 ww. ustawy nowelizującej należało zastosować zasady korzystniejsze.

Reasumując Sąd uznał, że zasadniczo organy prawidłowo zastosowały w sprawie, jako korzystniejsze (z uwagi na wysokość limitów wykonania skoków) poprzednie rozporządzenie z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych – niemniej jednak powinny dokonać korzystniejszej dla skarżącego, prokonstytucyjnej, wykładni §1 ust. 2 pkt 3 lit. a.

Skoro żaden akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującego prawa nie określał w 2003 r. limitu normy wykonanych skoków spadochronowych w roku kalendarzowym, to wydana w sprawie indywidualnej żołnierza zawodowego, ostateczna decyzja o przyznaniu dodatku desantowego za ten rok, potwierdzająca w sposób literalny, wykonanie wymaganej ilości skoków ze spadochronem zgodnie z "Wykazem zadań i norm szkolenia spadochronowego obowiązującego w Wojskach Lądowych w 2003 r." powinna być interpretowana na korzyść żołnierza w ten sposób, że stanowiła podstawę równocześnie do uznania, że istniała podstawa do podwyższenia emerytury o 1% podstawy wymiaru za każdy pełny rok zawodowej służby wojskowej zgodnie z §1 ust. 2 pkt 3 lit. a. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych.

Za taką interpretacją przemawia zasada legalizmu (art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego), na którą powołał się skarżący. Sąd zwraca również uwagę na zasadę trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego. W literaturze prawniczej podkreśla się, że sądy administracyjne wskazują na funkcję tej zasady, jako ochronę praw nabytych oraz ochronę porządku prawnego (por. P. M. Przybysz – komentarz do art. 16, pkt 9 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2017).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z uzasadnienia wyroku.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Powołany przepis stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd zarządził zwrot uiszczonej opłaty, ponieważ sprawa dotyczyła stosunku służbowego, była więc zwolniona z kosztów sądowych zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. d Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym (bez udziału stron na rozprawie) w związku z brzmieniem art. 119 pkt 3 i art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.