Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2048/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2, art. 169 ust. 6 w zw. z art. 98 k.p.c.
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz strony skarżącej T. w W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr Sp.[...] po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014 r. sprawy z wniosku T. z siedzibą w W. (zwanego dalej wnioskodawcą/skarżącym) przeciwko C. M. (zwanemu dalej uprawnionym) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ROMA o numerze R.[...], na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2 oraz art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410; dalej p.w.p.), a także art. 98 k.p.c. w związku art. 256 ust. 2 p.w.p. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy ROMA o numerze R.[...] w części dotyczącej wszystkich towarów zawartych w klasie 9 klasyfikacji nicejskiej z dniem 13 września 2013 r.; oddalił wniosek w części dotyczącej usług zawartych w klasie 41 klasyfikacji nicejskiej; przyznał T. z siedzibą w W. od C. M. kwotę 1 900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Do organu, działającego w trybie postępowania spornego, wpłynął wniosek, o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ROMA o numerze R.[...]. Powyższe prawo ochronne udzielone zostało na rzecz C. M., a znak towarowy ROMA przeznaczony został do oznaczania dysków kompaktowych, płyt fonograficznych, taśm magnetofonowych, taśm video oraz usług związanych z organizacją występów i koncertów zawartych w klasach 9 oraz 41 klasyfikacji nicejskiej.

Jako podstawę prawną swego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Uzasadniając żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wnioskodawca podniósł, że według jego wiedzy uprawniony nie używa i nie używał swojego znaku towarowego do oznaczania towarów i usług dla niego wskazanych przez co najmniej ostatnich pięć lat. W uzasadnieniu interesu prawnego wnioskodawca podniósł, że ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy ROMA TM TEATRMUZYCZNY.COM o numerze Z.[...], któremu to znakowi organ przeciwstawił znak towarowy ROMA o numerze R.[...].

Uprawniony do prawa ochronnego na znak towarowy ROMA do pism z 16 grudnia 2013 r., z 6 lutego 2014 r. oraz z 11 czerwca 2014 r. dołączył dowody na okoliczność używania znaku towarowego ROMA wyrażając wolę utrzymania jego ochrony.

Wnioskodawca w piśmie z 12 czerwca 2014 r. podniósł, że podmiot wpisany w rejestrze jako uprawniony do prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie figuruje jako przedsiębiorca w bazie CEIDG. Z uwagi na powyższe w ocenie wnioskodawcy nie istnieje podmiot, na rzecz którego zgłoszono w 1995 r. sporny znak towarowy. Zgodnie z powyższą bazą istnieje jedynie przedsiębiorca C. M., posługujący się w działalności gospodarczej firmą składającą się wyłącznie z imienia, nazwiska i słowa Roma. Przedsiębiorca o takim imieniu i nazwisku rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej dopiero w roku 2011, a więc nie może być to, zdaniem wnioskodawcy, podmiot, który zgłosił sporny znak towarowy w 1995 r. Niezależnie od powyższego działalność gospodarcza C. M. od 2012 r. jest zawieszona, co potwierdza, że od co najmniej 2 lat nie prowadzi on jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Ponadto klasyfikacja PKD nie wskazuje na sprzedaż jakichkolwiek towarów przez C. M.. W ocenie wnioskodawcy uprawnionym nie może być również wskazany w bazie przedsiębiorców R. M. z siedzibą we W.

Wnioskodawca dokonał oceny przedstawionych przez stronę przeciwną dowodów wskazując, że nie dowodzą one rzeczywistego używania znaku towarowego w istotnym dla sprawy okresie, tj. od 13 września 2008 r. do 13 września 2013 r. Wnioskodawca podkreślił, że żaden z nich nie odnosi się w jakikolwiek sposób do towarów z klasy 9 klasyfikacji nicejskiej.

Wnioskodawca na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. oświadczył, że wnosi o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ROMA o numerze R.[...] z dniem 13 września 2008 r.

Uprawniony w piśmie z 17 lipca 2014 r. podniósł, że załączone dokumenty, dostatecznie potwierdzają fakt używania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty. Uprawniony wskazał również na konieczność uwzględnienia w niniejszej sprawie treści art. 170 p.w.p. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy podniósł, że "występ" to nie tylko wykonanie poszczególnych utworów, ale przede wszystkim organizacja tego wykonania, polegająca na pozyskaniu zlecenia, dokonaniu uzgodnień, przeprowadzeniu negocjacji, zorganizowaniu transportu dla zespołu, urządzeń i instrumentów, wyżywienia i rozliczenia imprezy. Dlatego wskazanie w umowach zapisu o "wykonaniu koncertu" nie oznacza braku organizacji tych wydarzeń, gdyż koncert lub występ to tylko efekt finalny różnorodnych, wcześniejszych działań organizacyjnych. Uprawniony dołączył dowody na okoliczność używania spornego znaku towarowego w latach 2003 - 2007.

Wnioskodawca w piśmie z 17 października 2014 r. podtrzymał żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego w stosunku do wszystkich towarów i usług objętych rejestracją i wskazał nową datę stwierdzenia wygaśnięcia, a mianowicie 13 września 2013 r. Stwierdził, że z uwagi na powyższą zmianę, pod uwagę powinny być wzięte wyłącznie dowody pochodzące z okresu od 12 września 2008 r. do 12 września 2013 r. Odnosząc się do załączonych dowodów wnioskodawca stwierdził, że usługi polegające na występowaniu artystów na koncertach czy innych imprezach nie są tożsame z zakresem usług, na które udzielono ochrony na sporny znak towarowy w klasie 41 (to znaczy z usługami związanymi z organizacją występów i koncertów). Wnioskodawca przywołał w powyższym kontekście nazewnictwo zawarte w klasyfikacji nicejskiej, bazie terminów TM Class dostępnej na stronie OHIM oraz definicje ze Wspólnego Słownika Zamówień stanowiącego Załącznik nr 1 do Rozporządzenia Nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień. Podkreślił, że usługi organizacji obejmują przed wszystkim czynności prawne (zawarcie umów mających na celu udostępnienie miejsca koncertu, zapewnienie ochrony, uzyskanie stosownych zezwoleń i dopełnienie obowiązków informacyjnych wobec organów administracji publicznej), a także czynności logistyczne (przygotowanie zaplecza sanitarnego, gastronomicznego, rozpowszechnienie biletów i promocja koncertu). Natura tych usług, zdaniem wnioskodawcy, nie ma twórczego charakteru, tak jak w przypadku występu artystów, które skutkują powstaniem praw pokrewnych do artystycznych wykonań lub powstaniem nowych utworów. W ocenie wnioskodawcy za takim rozumieniem usług przemawia również treść załączonych do akt sprawy dowodów przez stronę przeciwną. Wnioskodawca wskazał również na brak tożsamości podmiotów zawierających umowy jako wykonawcy z uprawnionym do spornego znaku towarowego. Podkreślił, ze zawieranie jakichkolwiek umów samo w sobie nie dowodzi, iż usługi wykonywane następnie na ich podstawie oznaczane były znakiem towarowym ROMA. Wnioskodawca dokonał oceny dowodów złożonych przez uprawnionego z pismem z 11 czerwca 2014 r.

Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. wnioskodawca podniósł, że uprawniony próbuje wykazać używanie spornego znaku towarowego dla usług z klasy 41, ale nie dla tych które obejmuje wykaz. Stwierdził, że przedłożone do akt umowy mogłyby jedynie wykazywać działalność tego zespołu, a nie C. M..

Uprawniony podniósł, że znak towarowy zarejestrowany jest na rzecz R. M., zatem w umowach przedłożonych przez uprawnionego występuje tożsamość strony i uprawnionego. Ponownie wskazał, że prowadzi działalność koncertową oraz świadczy usługi związane z organizacją występów i koncertów. Uprawniony dołączył do akt sprawy dowody na okoliczność używania spornego znaku towarowego dla towarów z klasy 9 klasyfikacji nicejskiej. Strony dokonały oceny powyższych dowodów.

Decyzją z [...] grudnia organ stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy ROMA o numerze R.[...] w części dotyczącej wszystkich towarów zawartych w klasie 9 klasyfikacji nicejskiej z dniem 13 września 2013 r.; oddalił wniosek w części dotyczącej usług zawartych w klasie 41 klasyfikacji nicejskiej; przyznał wnioskodawcy od uprawnionego kwotę 1 900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie

W ocenie organu znaczenie dla ustalenia rzeczywistego używania znaku towarowego ROMA mają wybrane umowy dołączone do pisma z 6 lutego 2014 r. oraz z 11 czerwca 2014 r. wskazujące na świadczenie usług przy zaangażowaniu zespołu o nazwie ROMA, a zatem świadczonych pod szyldem (znakiem usługowym) ROMA. Wymagało to ustalenia, czy dowody te odnoszą się do usług związanych z organizacją występów i koncertów, co kwestionował w toku postępowania wnioskodawca i stanowiło zasadniczą oś sporu między stronami. Zdaniem organu z treści wskazanych powyżej umów wynika, iż ich przedmiotem były w szczególności "występy zespołu", "wykonanie utworów muzycznych", "wykonanie autorskiego programu muzycznego" lub "wykonanie koncertu" zazwyczaj ze wskazaniem prawa wykonawcy do swobodnego ułożenia programu jak też własnego wizerunku scenicznego. Wybrane zaś umowy nakładały na wykonawcę także inne czynności, np.: przygotowania choreografii, zapewnienia sprzętu muzycznego, dostarczenia wykazu wykonywanych utworów, zapewnienia oprawy scenograficznej koncertu czy też ułożenia materiałów promocyjnych. Tymczasem jak podnosił w toku postępowania wnioskodawca, powyższe czynności nie mieszczą się w pojęciu "usług związanych z organizacją występów i koncertów", które zasadniczo koncentrują się na czynnościach prawnych takich jak: zawieranie umów, uzyskanie stosownych zezwoleń oraz czynnościach logistycznych polegających na przygotowaniu zaplecza sanitarnego, gastronomicznego, rozpowszechnieniu biletów i promocji koncertów. Jak podnosił wnioskodawca w przeciwieństwie do wykonywania koncertów nie są to usługi o charakterze twórczym. Wnioskodawca przywołał także w powyższym kontekście nazewnictwo zawarte w klasyfikacji nicejskiej, bazie terminów TM Class dostępnej na stronie OHIM oraz definicje ze Wspólnego Słownika Zamówień stanowiącego Załącznik nr 1 do Rozporządzenia Nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień.

Skargę na powyższą decyzję w części oddalającej wniosek w części dotyczącej usług zawartych w klasie 41 klasyfikacji nicejskiej tj. w części dotyczącej usług związanych z organizacją występów i koncertów wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz dokonanie przez organ błędnych ustaleń faktycznych, jak również naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a opisane szczegółowo w skardze. W szczególności praktyki Urzędu Patentowego w zakresie rzekomego nierejestrowania w okresie zgłoszenia spornego znaku ROMA R-[...] znaków zawierających usługi wykonywania koncertów i występów i uznania przez organ za udowodnioną okoliczność w postaci szerszego zakresu ochrony znaku towarowego ROMA R-[...] niż wynikający literalnie z treści decyzji o udzieleniu ochrony na ten znak, choć skarżący nie miał możliwości ustosunkować się do zgromadzonych przez organ dowodów, które miałby tę okoliczność wykazywać. Interpretacji wykazu usług dla znaku ROMA R-[...] w klasie 41 innej niż wynika z literalnego zapisu wykazu "usługi związane z organizacją występów i koncertów" (tj. naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Dokonanie przez organ błędnych ustaleń faktycznych dotyczących praktyki Urzędu Patentowego, który zdaniem organu w przeszłości nie rejestrował dla znaków towarowych w klasie 41 usług w postaci wykonania koncertów czy występów przez artystów wykonawców, w związku z tym pod pojęciem usług związanych z organizacją koncertów i występów organ rozumiał także usługi polegające na wykonywaniu występów i koncertów ( tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Błędne ustalenie przez organ, iż VII edycja Klasyfikacji nicejskiej nie zawierała w okresie rozpatrywania zgłoszenia spornego znaku ROMA R-[...] pozycji odnoszących się do wykonywania występów przez artystów wykonawców, w związku z czym, organ nie znajdując w klasyfikacji nicejskiej tego typu usług, wymógł na zgłaszającym znak ROMA R-[...] jego zmianę (naruszenie § 1 ust. 1, § 6 ust. 3 i 4 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego w sprawie ochrony znaków towarowych z dnia 9 września 1992 r. w brzmieniu zmienionym przez zarządzenie Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 kwietnia 1997 r. i naruszenie § 1 ust. 1 i § 6 ust. 4 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego w sprawie ochrony znaków towarowych z dnia 9 września 1992 r. w pierwotnym brzmieniu zarządzenia oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Błędne przyjęcie, iż jako usługi związane z organizacją występów i koncertów mogą być uznane usługi nie wymienione w ogóle w umowach stanowiących dowód w sprawie (ułożenie materiałów promocyjnych), usługi osobno klasyfikowane w Klasyfikacji nicejskiej (opracowanie muzyczne - usługi kompozycji muzycznych), także usługi klasyfikowane nawet w innych klasach jak np. w klasie 35 (usługi reklamowe), czy czynności o czysto artystycznym charakterze (choreografia, scenografia, opracowanie muzyczne) stanowiące element wykonania koncertu czy występu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego z [...] grudnia 2014 r. Nr Sp.[...] na mocy której organ stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy ROMA o numerze R.[...] w części dotyczącej wszystkich towarów zawartych w klasie 9 klasyfikacji nicejskiej z dniem 13 września 2013 r.; oddalił wniosek w części dotyczącej usług zawartych w klasie 41 klasyfikacji nicejskiej; przyznał T. z siedzibą w W. od C. M. kwotę 1 900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Zasadniczą osią sporu przed Urzędem Patentowym była w związku z tym ocena, czy uprawniony do znaku ROMA R-[...] przedłożył dowody na rzeczywiste używanie znaku ROMA dla usług objętych rejestracją znaku w klasie 41 tzn. dla usług związanych z organizacją występów i koncertów.

Ze względu na fakt, iż materiały składane przez uczestnika postępowania dotyczyły występowania na koncertach i występach, nie zaś usług związanych z organizacją koncertów i występów, skarżący w trakcie postępowania spornego przed Urzędem Patentowym podniósł, iż znak towarowy ROMA R-[...] nie jest chroniony dla usług stricte artystycznych polegających na wykonywaniu programów artystycznych przez artystów wykonawców, lecz dla usług organizacyjnych, które nie mają charakteru artystycznego. Zdaniem Sądu usługi organizowania koncertów czy występów stanowią zupełnie inne usługi niż polegające na artystycznym wykonaniu koncertów czy wstępów. Usługi występowania artystów na koncertach czy innych imprezach czy usługi wykonywania koncertów różnicuje od usługi polegających na organizowaniu koncertów lub występów ich natura. Usługi występowania artystów na koncertach czy innych imprezach oraz usługi wykonywania koncertów stanowią przejaw twórczej działalności scenicznej człowieka podejmowanej przed publicznością, natomiast usługi organizowania występów lub koncertów odnoszą się wyłącznie do aspektów technicznych związanych z organizacją występów i koncertów, i nie dotyczą twórczości artystycznej.

Usługi polegające na występie artystów skutkują powstaniem praw pokrewnych do artystycznych wykonań lub powstaniem nowych utworów, inaczej niż usługi organizacyjne obejmujące przede wszystkim czynności prawne (zawarcie umów mających na celu udostępnienie miejsca koncertu, zapewnienie ochrony, uzyskanie stosownych zezwoleń i dopełnienie obowiązków informacyjnych wobec organów administracji publicznej) oraz logistyczne (przygotowanie zaplecza sanitarnego, gastronomicznego, rozpowszechnienie biletów i promocja koncertu). Natura tych usług nie pozwala na stwierdzenie, iż mają one twórczy charakter. Usługi organizacyjne nie prowadzą do powstania przedmiotów prawa autorskiego lub praw pokrewnych.

Podział usług dotyczących organizowania imprez oraz występów na imprezach jest także widoczny ze względu na fakt, iż do jednych znajdują zastosowanie przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do drugich natomiast takie przepisy nigdy nie będą stosowane.

Usługi zorganizowania koncertu czy występu są niezależne od samego występu podczas imprezy. Te pierwsze poprzedzają zawsze usługi obejmujące występ na danej imprezie, innymi słowy pierwsze muszą być zrealizowane, by drugie mogły być wykonane.

Wyraźne rozgraniczenie pomiędzy organizowaniem występów lub koncertów, a występowaniem na koncertach wprowadzają oficjalne dokumenty urzędowe i akty prawne.

Praktyka Urzędu Patentowego, która miałaby nie dopuszczać do rejestracji w klasie 41 usług w postaci usług artystów wykonawców w okresie rozpatrywania zgłoszenia znaku ROMA R-[...] (tzn. w okresie od 3 stycznia 1995 r. do 11 lutego 1998 r.), w związku z czym organ uznał, że pod pojęciem usług związanych z organizacją występów i koncertów należy również rozumieć usługi polegające na samym wykonywaniu koncertów czy występów, były całkowicie błędne. Błędne było także przyjęcie, iż praktyka Urzędu Patentowego w tym zakresie zmieniała się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat i konieczne jest w związku z tym uwzględnianie aspektu temporalnego. Istotna dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie mogłaby być przy tym praktyka Urzędu Patentowego pochodząca z podobnego przedziału czasowego co okres zgłoszenia znaku ROMA R-[...] tj. lata 90 XX w. Z tego okresu pochodzą wyłącznie trzy zgłoszenia spośród przywołanych przez Urząd Patentowy tj. zgłoszenie znaku T.LOVE R-[...], KABARET OT.TO R-[...] i PERFECT R-[...]. Jak wynika pism Urzędu Patentowego, żadna modyfikacja wykazu nie dotyczyła zmiany z inicjatywy Urzędu Patentowego pozycji występy i koncerty na pozycję usługi związane z organizowaniem występów i koncertów. Zmiany wykazów dotyczyły w większości technicznych aspektów przedłożonego przez zgłaszającego wykazu towarów i usług. W żadnym postępowaniu zgłoszeniowym dla znaków przytoczonych przez Urząd Patentowy nie zostały z inicjatywy Urzędu Patentowego dokonane zmiany wykazów towarów i usług wynikające z braku akceptacji przez Urząd sformułowań użytych przez zgłaszającego polegające na zastąpieniu pozycji występy i koncerty czy usługi występowania na występach i koncertach. Zawarte w wykazach towarów i usług pozycje: organizowanie koncertów były w ten sposób pierwotnie sformułowane przez zgłaszającego.

Z niewiadomych powodów Urząd Patentowy uznał, że ochrona tych znaków obejmująca w sposób literalny tylko usługi związane z organizacją wydarzeń rozrywkowych, nie jest zgodna z faktyczną intencją zgłaszających te znaki. W tym samym czasie inni zgłaszający skutecznie zgłaszali i rejestrowali znaki tylko dla usług polegających na wykonywaniu koncertów czy występów lub równolegle dla takich usług oraz usług związanych z organizacją tego typu wydarzeń. Skoro zgłaszający nie byli być może w pełni świadomi konsekwencji swych wyborów odnośnie sformułowania wykazu towarów i usług, to ich zaniedbania nie mogą mieć wpływu na obecną sytuację prawną innych podmiotów.

Doszło do naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez uznanie, że spełniony został wymóg rzeczywistego używania znaku towarowego poprzez używanie tego znaku dla usług innych niż wynikające z jego rejestracji. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów (usług) objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. Jedną z kluczowych kwestii na gruncie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. jest zatem ustalenie przez organ, czy uprawniony do znaku towarowego używał go w sposób rzeczywisty dla konkretnych towarów czy usług, tzn. dla towarów czy też usług, na które została na dany znak towarowy udzielona ochrona decyzją Urzędu Patentowego. O ile przepisy przewidują, iż wymóg rzeczywistego używania znaku będzie także spełniony, jeśli postać używanego znaku różni się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru (art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.), a zatem gdy używany jest znak nie identyczny z ujętym w treści decyzji o udzieleniu ochrony, lecz do niego bardzo podobny, o tyle przepisy nie przewidują, by wymóg rzeczywistego używania znaku mógłby być spełniony, gdy znak towarowy nie jest używany dla towarów czy usług wymienionych w decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, lecz dla towarów czy usług podobnych.

Nie jest możliwe wypełnienie obowiązku używania znaku dla jakiegokolwiek towaru lub usługi, wymienionego w wykazie rejestracji znaku, w wyniku jego eksploatacji w odniesieniu do towarów czy usług podobnych, ale nie przewidzianych w tym wykazie. Skoro sam uprawniony ustalił wspomniany wykaz, to celowo ograniczył żądaną wyłączność na znak do zamieszczonych w nim towarów lub usług. Jeżeli posługuje się znakiem nawet dla jakiś towarów czy usług, pokrewnych któremuś z tych z wykazu, oznacza to, że korzysta z niego poza zakresem przysługującej mu wyłączności. Korzysta więc z niego w takim przypadku jako ze znaku niezarejestrowanego. Nie wykonuje w ten sposób swojego (formalnego) prawa do znaku. Nie może zatem powołać się na takie używanie w celu zachowania wymienionego prawa.

Wykaz towarów i usług jest, obok przedstawienia samego oznaczenia, drugim najważniejszym elementem przedmiotowym dokumentacji zgłoszeniowej znaku towarowego. Na tej podstawie określa się zakres prawa wyłącznego do znaku zgodnie z tzw. zasadą specjalizacji, która zakłada, ze każde oznaczenie jest chronione wyłącznie dla towarów/usług określonych w wykazie zawartym w dokumentacji zgłoszeniowej, podlegającym weryfikacji w postępowaniu zgłoszeniowym.

Z tego punktu widzenia istotne było, w trakcie rozpatrywania przez Urząd Patentowy sprawy o wygaszenie ochrony na znak ROMA R-[...], ustalenie czy uprawniony używał znaku dla oznaczenia dokładnie następujących usług objętych rejestracją i zaklasyfikowanych do klasy 41 klasyfikacji nicejskiej: usługi związane z organizacją występów i koncertów.

Organ podzielił szczegółowo stanowisko skarżącego, iż zakres usług związanych z organizacją występów i koncertów obejmuje usługi organizacyjne, nie zaś usługi artystyczne polegające na wykonaniu koncertu czy występu.

W związku z tym, iż organ uznał, że wymóg rzeczywistego używania znaku jest spełniony przez używanie znaku dla innych usług niż wymienione w wykazie, tzn. dla usług polegających na samym występowaniu na koncertach czy występach, podczas gdy znak ROMA R-[...] chroniony jest wyłącznie dla usług związanych z organizacją występów i koncertów, doszło do naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Zdaniem Sądu doszło do naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 u.z.t. oraz art. 46 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 1 p.w.p. Przy wydaniu spornej decyzji Urząd Patentowy uznał, że prawo z rejestracji znaku towarowego ROMA R-[...] rozciąga się na inne usługi niż literalnie wymienione w decyzji, tj. inne niż usługi związane z organizacją występów i koncertów. W ten sposób organ uznał, iż zakres ochrony znaku towarowego może podlegać interpretacji innej niż sama literalna treść wykazu.

O zakresie ochrony na znak towarowy decyduje wyłącznie treść decyzji Urzędu Patentowego, której wydanie stwierdza się przez szereg przewidzianych prawem okoliczności jak wydanie świadectwa ochronnego (świadectwa rejestracji), wpisanie znaku do rejestru znaków i opublikowanie rejestracji w urzędowym publikatorze Urzędu Patentowego.

Z decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2014 r. wynika, że to nie sama decyzja o udzieleniu prawa decyduje o zakresie przyznanej ochrony (w tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, iż organ podzielił stanowisko uprawnionego, że literalne brzmienie wykazu usług dla znaku ROMA R-[...] w klasie 41 ujęte w decyzji o udzieleniu ochrony na znak R-[...] obejmuje usługi związane z organizacją występów czy koncertów, a zatem usługi polegające na zorganizowaniu takich wydarzeń, nie zaś usługi artystyczne polegające na wykonaniu koncertu czy występu), lecz zakres ochrony wynika z okoliczności nieznanych dla uczestników rynku jak przebieg postępowania przed Urzędem Patentowym i subiektywizm interpretacji określonych pojęć wychodzącej poza warstwę literalną poszczególnych pozycji wykazu. Interpretowanie zakresu towarów i usług przewidzianych w decyzji o rejestracji znaku towarowego w sposób inny niż wynikający z literalnego brzmienia tego wykazu przedstawionego w decyzji stanowi zatem naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 u.z.t. oraz art. 46 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 1 p.w.p. Organ dokonał przy tym interpretacji rozszerzającej, uznając, że oprócz usług organizacyjnych ujętych pod pojęciem usługi związane z organizacją występów i koncertów, zakres prawa z rejestracji znaku ROMA rozciąga się na bliżej niezdefiniowane usługi wykonywania koncertów czy wykonywania występów.

Doszło do naruszenia prawa materialnego, poprzez błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie innych przepisów postępowania związane z oceną dowodową umów przedłożonych przez uczestnika postępowania na okoliczność rzeczywistego używania znaku towarowego ROMA R-[...] dla usług w klasie 41 (naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 4 pkt. 3 p.w.p. w związku z art. 163 ust. 1 p.w.p. oraz art. 76 ust. 1 p.w.p., naruszenie art. 120 ust. 1 p.w.p. oraz art. 4 ust. 1 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 1 p.w.p., a także naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz 2558 ust. 1 p.w.p.)

Przedstawione umowy nie wykazują, iż uczestnik postępowania uprawniony do znaku ROMA R-[...], używał znaku towarowego ROMA R-[...] w sposób rzeczywisty dla usług związanych z organizacją występów i koncertów. Z treści tych umów wprost wynika, że organizatorem koncertu lub występu nie był uczestnik postępowania uprawniony do znaku ROMA (czy też bliżej niekreślony zespół ROMA) lecz każdorazowo druga strona umowy.

Fakt zawierania umów, w których uczestnik postępowania jest określony jako zleceniobiorca/wykonawca mający za zadanie wykonać określone dzieło w postaci występu na koncercie, świadczy o tym, iż nie jest on podmiotem odpowiedzialnym za zorganizowanie koncertu czy występu, lecz właśnie jego kontrahenci zamawiający wykonanie koncertu. Ci ostatni, realizując zadania związane z zorganizowaniem imprezy, zawierają umowy z podmiotami zewnętrznymi w celu zapewnienia całości obsługi wydarzenia w tym zapewnienia występów przez artystów (analizowane umowy są właśnie ich przykładem). Gdyby zatem uczestnik postępowania był faktycznie organizatorem jakichkolwiek imprez, to składane do akt umowy przedstawiałyby go w charakterze podmiotu zlecającego/zamawiającego wykonanie określonych czynności mających na celu np. zapewnienie sali, reklamę czy promocję imprezy w mediach czy też jako podmiotu angażującego zespoły artystyczne i prezenterów.

Wzięte pod uwagę przez Urząd Patentowy umowy wykazują, iż działalność z nich wynikająca ma czysto artystyczny charakter.

W ocenie Sądu używanie znaku towarowego powinno być zamanifestowane wobec innych podmiotów a nie było . Zasada ta ma charakter uniwersalny i odnosi się do wszystkich usług, również związanych z organizacją koncertów i występów. W sytuacji, w której działania uznane za przejawy używania znaku towarowego w sposób rzeczywisty są świadczone przez uczestnika dla samego siebie, nie mogą stanowić usług w rozumieniu klasyfikacji nicejskiej.

W takim stanie faktycznym znak ROMA R-[...] nie spełniał w żadnym przypadku podstawowej funkcji znaku towarowego, jaką jest wskazanie odbiorcom źródła pochodzenia usług. Co więcej, wykonywanie określonych czynności, których bezpośrednim odbiorcą jest podmiot je wykonujący, nie stanowi wprowadzenia i oferowania usług w obrocie gospodarczym.

Organ w sposób bezpodstawny przyjął na zasadzie niczym nieuprawnionego domniemania, iż umowy o artystyczne wykonanie wzięte pod uwagę przy ocenie materiału dowodowego świadczą o używaniu spornego znaku towarowego przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego. Uczestnik postępowania w żaden sposób nie wykazał jakimkolwiek dowodem, że podmiot, który zawierał przedłożone umowy posiadał taką zgodę pochodzącą od uprawnionego do znaku towarowego ROMA R-[...].

Organ na drodze domniemania uznał istnienie zgody na używanie znaku przez podmiot inny niż uczestnik postępowania, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów dotyczących postępowania dowodowego.

Zgodnie z art. 163 ust. 1 p.w.p. uprawniony z prawa ochronnego na znak towarowy może udzielić innej osobie upoważnienia do używania znaku, zawierając z nią umowę licencyjną. Umowa licencyjna jest zatem jedyną formą wyrażenia przez uprawnionego zgody na używanie znaku przez osobę trzecią, która jest przewidziana przepisami prawa (przy czym postanowienia umowy licencyjnej mogą być wplecione w treść innej umowy jak np. umowy dystrybucyjnej, agencyjnej, franchisingowej itp.). Zgodnie z dalszą częścią art. 163 ust. 1 p.w.p., do umowy tej stosuje się odpowiednio m. in. przepisy art. 76 p.w.p. Z kolei art. 76 ust. 1 p.w.p. expressis verbis zastrzega dla umowy licencyjnej formę pisemną pod rygorem nieważności. Doktryna również potwierdza konieczność zawarcia umowy, z której będzie wynikać zgoda na używanie znaku przez podmiot inny niż uprawniony.

Przyjęcie przez Urząd Patentowy, iż podmiot używający znaku ROMA, który nie był tożsamy z uczestnikiem postępowania, posiadał uprawnienie do używania znaku ROMA R-[...] bez potwierdzenia tego materiałem dowodowym w postaci pisemnej umowy licencyjnej naruszało art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. w związku z art. 163 ust. 1 p.w.p. oraz art. 76 ust. 1 p.w.p. Jednocześnie decyzja Urzędu Patentowego narusza art. 2558 p.w.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera w uzasadnieniu wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i jednocześnie dowodów, na których się oparł w zakresie zgody uprawnionego na używanie znaku ROMA R-[...] przez inny podmiot.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni zawarte w uzasadnieniu stanowisko Sądu.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ nie wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.