Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 740/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 86
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.
article: § 14
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 28 sierpnia 2015 r. A sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego.

Złożonym 15 maja 2013 r. (wpływ do organu 17 maja 2013 r.) wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2013 skarżąca ubiegała się o przyznanie m. in. płatności rolnośrodowiskowej (w ramach pakietów: rolnictwo ekologiczne i zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie) na działki o numerach ewidencyjnych [...] o łącznej powierzchni całkowitej 63.9141 ha, w tym powierzchni gruntów rolnych 54.76 ha.

Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej płatności ze względu na niespełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego.

Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji powołał się na art. 2 ust. 1 oraz § 14 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia i wskazał, że obowiązkiem organu jest sprawdzenie czy strona spełnia określone w tych przepisach warunki do przyznania płatności, ponieważ dopiero łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności. Organ przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86): producenta rolnego (pkt 3) pkt 3 oraz gospodarstwa rolnego (pkt 1), zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.

Kierownik BP podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.

Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarska rolnego " na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając jego art. 336 k.c., zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z ww. elementów posiadania przesądza o braku posiadania.

Kierownik BP powołał się na obecnie obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest program rolnośrodowiskowy. Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173.). Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Wynika z niego, że płatność do każdego hektara jest uzależniona de facto od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem, a w odniesieniu do areału powyżej 300 hektarów płatność ONW w ogóle nie przysługuje. Przytoczył również orzeczenie NSA z dnia 12 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 646/11 ), zgodnie z którym tworzenie przez dane osoby (fizyczne lub prawne), wielu spółek cywilnych, które następnie odrębnie zgłaszałyby działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy (przekraczałyby bowiem powierzchnię 300 hektarów), może być uznane za działanie obchodzące prawo i w związku z tym nie zasługujące na uwzględnienie.

Nadto organ powołał się na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji m.in. w przypadku płatności rolno środowiskowych. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

Dalej Kierownik BP zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14, WSA we Wrocławiu z 15 kwietnia 2014 r. III SA/Wr 778/13) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, iż skarżąca spółka nie jest wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Jest podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M.. Wymienione w decyzji 103 spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym).

Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r., wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60 a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103. Zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników. Zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy A sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne.

Kierownik BP wskazał, że wspólnikami A sp. z o.o. są P.M. i D.M.. Pierwszy z nich został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 103 podmiotów (stan na 2012 r.), w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A. Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., S s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w roku 2012.

Organ podkreślił, że w 2013 r. podmiotów powiązanych z P.M. było już 103 i tabelarycznie zanalizował wszystkie te podmioty pod kątem roli, jaką pełni w nich P.M. oraz deklarowanych przez powierzchni, które podlegają modulacji. Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że P.M. w 2013 r. występował jako wspólnik bądź prezes zarządu w 103 spółkach, przy czym wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (w pakietach rolnictwo ekologiczne i ekstensywne trwałe użytki zielone) za ten rok złożyło 50 z nich. Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do powyższych pakietów i deklarowanych do nich powierzchni, przy konieczności stosowania modulacji w danych pakietach, otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości. Dla pakietu obu pakietów łączna różnica wynikająca z niezastosowania modulacji wynosi 1.594.904,47 zł. W ocenie Kierownik BP tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo. Zawiązywanie przez P.M. wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa, nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie płatności rolnośrodowiskowych.

Organ pierwszej instancji zauważył, że skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności począwszy od 2010 r. Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2013 są grunty rolne 3 działek ewidencyjnych: [...]. W latach 2005-2013 o płatności do tych działek ubiegało się (poza skarżącą) łącznie dziesięć różnych podmiotów, które organ w decyzji wyszczególnił. Organ nie pozyskał informacji o stanie ich zagospodarowania. Kierownik BP doszedł do wniosku, że ww. działki były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M., natomiast przeniesienia posiadania tych działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby. Podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem.

Dodatkowo organ zważył, że dla 103 spółek funkcjonujących w 2013 r., w 73 wskazano konto bankowe nr [...], w którym jako właściciela konta wskazano P.M. lub jego syna – D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2013 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również brak dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa oraz wskazał, że skarżąca sama świadczy usługi rolnicze (dla spółki, która do płatności deklaruje 183 ha), więc mogłaby uprawiać swoje grunty, a nie zamawiać usługę i ponosić nieuzasadnione koszty na rzecz firmy N oraz G sp. z o.o. Pozostałości po zbiorach nabył P.M.. Na podstawie dostarczonej ewidencji sprzedaży wynika, że plon zebrany z pól wyniósł 2 tony soczewicy o wartości 4200 zł, a koszty uprawy 144 830,15 zł. Nieruchomość składająca się z działek [...] P.M. tytułem wkładu niepieniężnego wniósł do skarżącej spółki na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...], którego skarżąca nie przedłożyła, jak również nie dostarczyła wyciągów bankowych na potwierdzenie dokonania zapłaty faktur rozliczanych bezgotówkowo. Dołączony protokół nr [...] z [...] października 2013r. z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi nie stanowi dowodu w zakresie posiadania deklarowanych działek. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z rachunku bankowego, którego właścicielem jest P.M. a który jest podany w większości spółek, zapłacone zostały faktury podmiotom z nim niepowiązanym.

Kierownik BP podsumował, że P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług, stwierdzając jednocześnie, że grunty rolne zgłaszane przez skarżącą oraz inne ww. podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ uznał, że to P.M. prowadził działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To on uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami.

Organ zaznaczył, że nie przesłuchał wnioskowanych świadków, bowiem ich zeznania nie miałyby znaczenia dla sprawy. Zauważył, że należy odróżnić samodzielny byt A sp. z o.o. jako osoby prawnej, utworzonej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, od samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego jak wykazano powyżej strona nie czyniła. Stwierdził, że nie kwestionuje, iż A sp. z o.o. jako osoba prawna prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko jednakże działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, natomiast nie wyklucza to prowadzenia innej działalności. W konsekwencji uznał, że zgłaszanie przez skarżącą dowodu w postaci przesłuchania świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przy tak stworzonej strukturze własnościowej 103 podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, wskazaniu tego samego rachunku bankowego (należącego do P.M.) do przelewu środków uzyskanych z ARiMR, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa. P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. P.M. sygnował wniosek inicjujący sprawę o płatność, pomimo faktu, że nie występował jako osoba do tego upoważniona. W zakresie finansów sprawuje stały nadzór.

W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). Zaznaczył, że A sp. z o.o., składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo A sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności. Na etapie składania wniosku o płatność udziałowcami spółki byli P.M. (90% udziałów) oraz D.M. (10% udziałów). Badanie późniejszych zmian w KRS (tym samym składu osobowego) nie ma wpływu na wcześniejsze ustalenia organu, że spółka stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie

oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. W odwołaniu zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011 i art. 30 rozporządzenia Rady WE 73/2009.

W trakcie postępowania odwoławczego skarżąca w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. podniosła brak skutecznego doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że została ona skierowana do prezesa zarządu spółki, wobec czego nie weszła do obrotu prawnego, a odwołanie od niej zostało złożone przedwcześnie, gdyż termin do jego złożenia nie rozpoczął jeszcze biegu. W maju 2015 r. skarżąca przedłożyła pisemne oświadczenia: D.M., M.D., P.M., M.M., A.R., wnosząc o ich włączenie do materiału dowodowego, zaznaczając że w związku z tym wniosek o przesłuchanie świadków wydaje się nie być niezbędnym i koniecznym.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do wniosków składanych w 2013 r. zostały określone w: ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173); rozporządzeniu PRŚ, rozporządzeniu Komisji WE nr 65/2011; rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zaznaczył, że celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m. in. płatności PRŚ) jest wspieranie rolników, tj osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dla uzyskania tej płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kc, ale należy je również rolniczo użytkować. Istotne jest także czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z rozporządzenia PRŚ. Musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał w dniu 31 maj danego roku (w niniejszym przypadku 2013) grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel.

Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o ww. przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ – gruntów rolnych zgłoszonych do płatności PRŚ, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a podział ten ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do płatności PRŚ. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, powtarzając je w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji.

Dyrektor OR nadmienił, że wprawdzie niniejsza sprawa dotyczy płatności PRŚ, jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2013 koniecznym jest wskazanie, iż multiplikowanie spółek pozwoliłoby na uzyskanie płatności również w ramach innych działań wspierających rolników, o które w 2013 r. wnioskowała skarżąca, a które realizowane są przez ARiMR, tj. płatności ONW oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał, że skarżąca jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. A sp. z o. o. jest spółką zawiązaną [...] maja 2009 r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem ww. spółki, a drugi jej prokurentem. W dalszych latach istnienia spółki zmieniali się jej prezesi, a funkcję tę pełnili: M.M. oraz M.D., Przedmiotem wniosku spółki o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 są 3 działki ewidencyjne: nr [...], do których o przyznanie płatności do gruntów rolnych położonych na wskazanych wyżej działkach w łatach 2005 - 2013 ubiegało się (poza stroną postępowania) łącznie dziesięć różnych podmiotów. Działki te były corocznie swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których - w różniej formie - rolę zarządczą pełnił P.M. lub też osoby powiązane z nim pod względem rodzinnym lub podległości służbowej. Przeniesienia posiadania tych działek mają charakter pozorny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest P.M.. Występując we własnym imieniu P.M. nie otrzymałby płatności PRŚ w takiej łącznej wysokości w jakiej mogłyby otrzymać pomoc finansową spółki gospodarujące na gruntach rolnych wydzielonych z jednego gospodarstwa będącego w posiadaniu P.M..

Organ odwoławczy podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis A do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 73 spółek ze 103 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M.. Dyrektor OR zaznaczył też, że adres siedziby A oraz adres do korespondencji przewijają się we wszystkich spółkach, które są powiązane z osobą P.M., przy czym adres do korespondencji pozostaje zawsze bez zmian. Zmiana formalnej siedziby skarżącej na [...] ma jedynie charakter pozorny, gdyż wszystkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2013 podejmuje się w miejscowości [...] – stamtąd są nadawane wszelkie przesyłki w sprawie.

Dyrektor OR zaznaczył, że analiza składu personalnego zarządzającego 103 spółkami pozwala na stwierdzenie, iż spółka A, jak i pozostałe podmioty są w przeważającym stopniu zależne od P.M.. Zauważył, że pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M. oraz M.P., a także osoba zatrudniona na umowę o pracę w działalności P.M. w firmie N M.P., M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. K.R.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność 103 podmiotów, w tym A sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z regulacji § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia PRŚ. W świetle powyższych stwierdzeń organ wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia ww. spółek, w tym skarżącej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających A świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Ponadto organ podkreślił, że A sp. z o. o. jako podmiot utrzymujący się z produkcji rolniczej generował ze sprzedaży wyłącznie straty (w 2011 r. 66.846,25 zł, w 2012 r. 127.523,96 zł, w 2013 r. 22 736,42 zł), a jego działalność opierała się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług. Koszty tych usług w 2011 r. wyniosły 66.846,25 zł, w 2012 r. 98.056,39 zł, a w 2013 r. 136.912,22 zł. i prowadzone były przez podmioty oraz osoby powiązane z P.M. - w 2013 r. na kwotę 130 645,35 zł. Płatności za ww. zobowiązania nie były regulowane przez skarżącą, a bezpośrednio przez P.M. za spółkę.

Organ odwoławczy zaznaczył, że nietrudno zauważyć, iż spółka, której głównym profilem działalności jest produkcja rolnicza nie osiąga z tego tytułu dochodu adekwatnego do posiadanego potencjału, a generuje jedynie koszty, które są dochodem dla firm powiązanych z P.M.. Na wynik finansowy A sp. z o. o. w przeważającym stopniu wpływ miały bądź mieć mogły dotacje unijne realizowane przez ARiMR, które z uwagi wstrzymanie ich wypłaty nie zniwelowały straty spółki. Zatem A sp. z o. o. utworzona została przez P.M. wyłącznie w celu otrzymania dopłat unijnych.

Dyrektor OR zauważył też, że z przedkładanych przez M.D. w toku postępowania odwoławczego zwolnień lekarskich wynika, iż płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, a więc pracodawcą M.D. w lutym 2015 r. była D sp. z o. o. mająca siedzibę w miejscu zamieszkania D.M., a w grudniu 2014 r. P sp. z o. o., której D.M. jest prokurentem. Okoliczności te w ocenie organu odwoławczego potwierdzają zależność personalną pomiędzy M.D., zatrudnionym w różnej roli w spółkach powiązanych z P.M. oraz innymi osobami pełniącymi funkcje zarządcze w tychże spółkach. To również pozwoliło organowi na stwierdzenie, że grunty zgłaszane do płatności, w tym grunty zgłaszane przez skarżącą, były w faktycznym posiadaniu P.M., a ich pozorny podział spowodowany był chęcią obejścia przepisów modulacyjnych i chęcią zwielokrotnienia możliwych do uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR.

Organ odwoławczy nadmienił, że podział dużego gospodarstwa na mniejsze działki, przekazane w posiadanie różnym producentom rolnym, przekłada się wprost na znaczący wzrost pomocy PRŚ i przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - w tym spółki A - i dzielenie łącznie posiadanego przez niego areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach. W ocenie organu odwoławczego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie to P.M. finansował działania A oraz nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ stwierdził, że sporne grunty rolne były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności, a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. W pewnych sytuacjach - tak jak ma to miejsce w przypadku A sp. z o. o. - za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek i zgłaszanie przez nowe podmioty gruntów pozostających we władaniu P.M. do płatności PRŚ.

Nadto Dyrektor OR wskazał, że analiza przedłożonych oświadczeń datowanych na kwiecień i maj 2015 r. prowadzi do konkluzji, iż są one ze sobą tożsame. Wszyscy świadkowie podkreślają w nich, że skarżąca ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową finansową i materiałową, zarząd spółki oraz dyrektor zarządzający mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo. Organ odwoławczy, nie negując prawidłowo prowadzonej dokumentacji księgowej spółki, nie dał jednak wiary zeznaniom, z których wynika, że nikt nie ingerował w to jak zarząd zarządza gospodarstwem spółki skoro ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika wprost, iż to P.M. finansował działalność A, regulując zobowiązania spółki. Nadmienił, że na przestrzeni kilkudziesięciu miesięcy funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki pełnili powiązani rodzinnie D.M. oraz M.M., jak również M.D. - obecny prezes spółki, a wcześniej jej dyrektor zarządzający, będący jednocześnie członkiem zarządów innych spółek powiązanych z osobą P.M.. W ocenie organu odwoławczego zmiany na stanowisku prezesa zarządu A sp. z o. o. mają jedynie pozorny i stricte formalny charakter. Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że A sp. z o. o. jako osoba prawna prowadzi działalność na własną rzecz i ryzyko, jednakże działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, które w rzeczywistości jest w posiadaniu P.M. i od niego jest zależne. Zatem oświadczenia świadków nie wnoszą do sprawy okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nadmienił, że ustalony stan faktyczny wykazał daleko idący związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej.

Odnośnie zarzutu braku doręczenia decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy podkreślił, że wniesione odwołanie świadczy nie tylko o tym, iż decyzja została doręczona, ale też o tym, że M.D. zapoznał się zarówno z rozstrzygnięciem i uzasadnieniem, które sporządził organ pierwszej instancji. W ocenie Dyrektora OR M.D. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie przedstawił okoliczności, które miałby wpływ na dokonane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 Kpa, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu).

W złożonym 4 grudnia 2015 r. piśmie skarżąca, zaznaczając że jest ono uzupełnieniem skargi, stwierdziła, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynika z braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji.

Nadto zgłosiła zastrzeżenia "co do błędu rekonstrukcji stanu faktyczno-prawnego", zarzucając organowi pierwszej instancji popełnienie błędu metodycznego i logicznego w konstrukcji istoty podstawy odmowy płatności w decyzji. Jej zdaniem, aby w ogóle móc zarzucić stworzenie sztucznych warunków, należy wcześniej ustalić warunki kwalifikowalności, tj. min. posiadania rolniczego zgłoszonych gruntów do dopłat. Nie można bowiem nie spełnić warunku przez sztuczne jego spełnienie. Możliwość zastosowania art. art 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 może nastąpić jedynie po uprzednim stwierdzeniu spełniania warunków kwalifikowalności wniosku, tj. między innymi spełnienia wszystkich warunków art. 7 ust. 1- 2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Redakcja literalna omawianego art. 4 ust. 8 nie pozostawia żadnych wątpliwości, że przepis ten odnosi się do przypadków kiedy spełnione są warunki przyznania płatności, ale te wymogi kwalifikowalności stworzono w sposób sztuczny. Zdaniem skarżącej nie jest możliwym spełnienie warunku posiadania działek w związku ze sztucznym stworzeniem tegoż warunku uzyskania płatności. Jeśli jakiś podmiot nie posiadałby zgłoszonych do płatności działek to dyspozycja przepisu art, 4 ust. 8 w/w rozporządzenia unijnego w ogóle nie mogłaby mieć zastosowania. Jeśli organ zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym stwierdziłby spełnianie przez spółkę warunku posiadania zgłoszonych gruntów, dopiero wtedy mógłby ewentualnie analizować tezę objętą dyspozycją art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. W dodatku to na organie ciąży ciężar dowodowy i to organ zobowiązany jest wykazać domniemaną sztuczność. Skoro spółka według organu nie posiadała zgłaszanych gruntów to nie była władna nawet hipotetycznie tworzyć sztucznie warunku posiadania. W niniejszym przypadku przy uznaniu przez organ braku spełnienia warunku posiadania gruntów norma art. 4 ust. 8 rozporządzenia nie mogła mieć w ogóle zastosowania. Spółka wskazała, że organy nie wyjaśniły czy można sztucznie przenieść własność gruntów gospodarstwa na spółkę, nie odniosły tej kwestii do braku posiadania przez P.M. udziałów w spółce, nie zwróciły uwagi na odrębna politykę inwestycyjna A spółka z o.o. (odrębne, samodzielne inwestowania w swoje gospodarstwo). W związku z ty skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego dowodu z dokumentu - pisma Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] czerwca 2014 r. znak [...] o przyznaniu pomocy z wniosku spółki z [...] kwietnia 2013 r. - na okoliczność planowania i prowadzenia przez spółkę własnych, samodzielnych inwestycji w modernizację swojego gospodarstwa.

Powołując się na wyroki WSA w Warszawie wydane w sprawach o sygnaturach VIII SA/Wa 791/14 i VIII SA/Wa 749/14 z 5 listopada 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że art. 21 ust. 3 ustawy PROW w zakresie ciężaru dowodu traktuje strony niniejszego postępowania równorzędnie, zatem obowiązek wskazania okoliczności potwierdzających stworzenie sztucznych warunków dla przyznania płatności sprzecznych z celami wsparcia spoczywa na organie, skoro organ wywodzi z tych okoliczności określone skutki prawne. Organy nie zrealizował tego obowiązku. Natomiast zgłoszenie wniosku o przeprowadzenie dowodu ze źródeł osobowych na okoliczności, które podważa organ jest realizacją spoczywającego na stronie ciężaru dowodu. Skarżąca zaznaczyła, że nie można twierdzić, iż hipotetyczna fiskalna korzyść ma udowadniać sztuczne stworzenie warunków kwalifikowalności. Ważne jest ocena kto (jaki podmiot) rzeczywiście i efektywnie korzystał rolniczo ze zgłoszonych do dopłat gruntów, na czyj rachunek i ryzyko prowadzono na zgłoszonych gruntach działalność rolniczą gruntów. Także wskazanie rachunku bankowego wspólnika do przelewów środków przez ARiMR nie stanowi żadnego dowodu ani sztuczności i domniemanego podziału gospodarstwa w sytuacji gdy środki z dopłat stanowią własność skarżącej spółki - odrębnego podmiotu prawa handlowego i właśnie jako takie są księgowane i rozliczne w księgach. To spółka prowadziła gospodarstwo rolne zgłoszone do dopłat i ona ponosiła wszelkie koszty oraz osiągała zyski lub straty z działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych do dopłat. Organy nie przeprowadziły żądanych dowodów na te istotne okoliczności. Organ odwoławczy z niewiadomych przyczyn uznał błędnie wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków za wycofane przez stronę pismem złożonym 5 maja 2015 r.

Wskazując na naruszenie art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 skarżąca stwierdziła, że organy nie mogą a priori uznać, iż celem spółki było ominięcie prawa, bez próby zbadania rzeczywistego celu, zamiaru i woli wnioskodawcy. Powołała się przy tym na wyrok ETS z 12 września 2013 r. C - 434/12 i zarzuciła organom, iż pominęły badanie czy sprawie niniejszej działalność wnioskodawcy przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1968/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę unijnego. Zdaniem skarżącej do stwierdzenia braku legalności skarżonej decyzji rś wystarczające jest samo niewyczerpanie elementu obiektywnego braku sprzeczności z celami wsparcia i braku samej sprzecznej z tymi celami korzyści. Sąd wykazanie zaistnienia tego koniecznego, obiektywnego, zewnętrznego elementu dla zastosowania omawianych norm pominął.

Dalej skarżąca zarzuciła, że organy ARiMR odmawiają przyznania płatności rozszerzając niejako w sposób nieuprawniony legalną definicje rolnika zakreśloną w art. 2a rozporządzenia 73/2009. Organ wyciąga oparcie dla swej błędnej tezy z definicji zawartej w punkcie I w/w Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., lub Rozporządzeniu PE i Rady WE 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., wedle których nakłada na wnioskodawcę nie istniejący w sferze prawa regulującego płatności rolnicze obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolną. Za punktem 2.1 uchylonego załącznika organ twierdzi wyciągając rażąco nieuprawnione wnioski, że również w sferze przyznawania płatności rolnikom - gdzie pojęcia rolnika i gospodarstwa rolnego mają określone legalne definicje - dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Organ nie baczy, że nie można budować wymogów w indywidualnym akcie stosowania prawa, które w obrocie prawnym po prostu nie istnieją. Skarżąca zwróciła uwagę, że omawiany wymóg nie miał i nie mógł w ogóle mieć zastosowania w sprawie o przyznaniu płatności, gdyż Rozporządzenie, które przywołuje organ odnosi się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych dziedziny statystyki publicznej. Załącznik określa definicje i objaśnienia do wykazu charakterystyk stosowanych przy wspólnotowych przeglądach struktury gospodarstw rolnych i nie jest obowiązującym prawem. Został uchylony w dniu 4 stycznia 2010 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Skarżąca zgłosiła też zastrzeżenia braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazując że sposób prowadzenia postępowania za 2014 r. stanowi swoiste kuriozum, ponieważ nie próbowano nawet ustalić za ten rok stanu faktycznego, do którego dopiero można byłoby stosować przepisy prawa materialnego. Zdaniem skarżącej kuriozum stanowi metoda oceny dowodów przez organ, którego uwadze uchodzi, że wszystkie uzyskiwane dopłaty są przekazywane spółce i skrupulatnie uwzględniane jako jej majątek. Pomówieniem jedynie jest domniemana okoliczność, że to P.M. ponosi koszty i osiąga zyski z gospodarstwa skarżącej spółki, co ma dowodzić zapłata przez niego należności z niektórych faktur spółki.

Na zakończenie skarżąca podkreśliła, że nie stanowi żadnego znaczenia w aspekcie sztuczności gospodarstwa fakt, iż P.M. występuje jako osoba upoważniona lub pełnomocnik przed sądami i organami. Występowanie to wiąże się z jego doświadczeniem oraz umiejętnościami i nie ma żadnego ani "perioratywnego" (dosłowne brzmienie w piśmie spółki) ani dowodowego znaczenia. Według skarżącej trudno oczekiwać aby jej zarząd nie korzystał z wiedzy i umiejętności administracyjnych oraz znajomości procedur sądowych przez byłego wspólnika i członka zarządu.

Powyższą argumentację skarżąca powtórzyła w piśmie złożonym na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Sąd rozpoznawał skargę wniesioną na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] października 2014 r., odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) na rok 2013.

Istota sporu wymaga rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organy obu instancji art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, skutkujące odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) na rok 2013.

Na wstępie należy podkreślić, że w skardze podniesiono zarzut nieważności postępowania, rozwijając go w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2015 r., będącym uzupełnieniem złożonej skargi. Skarżąca spółka argumentowała, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynikał z wydania skarżonej decyzji w sytuacji braku skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co skutkowało zdaniem skarżącej brakiem jej wprowadzenia do obrotu prawnego. Powołała się przy tym na orzeczenia wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach II GSK 2769/12 i II GSK 2770/12.

Ustosunkowując się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać, że orzeczenia wydane przez NSA w sprawach II GSK 2769/12 i II GSK 2770/12 dotyczyły doręczenia zastępczego, natomiast w rozpoznawanej sprawie, doszło do doręczenia decyzji organu pierwszej instancji do rąk prezesa zarządu skarżącej spółki M.D., który we wniesionym w terminie odwołaniu z [...] listopada 2015 r. wskazał, że decyzja była kierowana do jego osoby, a nie jest on stroną ani pełnomocnikiem strony postępowania, co jego zdaniem skutkuje jedynie informacyjnym poznaniem przez niego treści decyzji. Jednakże to "informacyjne poznanie treści decyzji" przez osobę pełniącą funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki, pozwoliło jej wnieść w terminie odwołanie oraz podnieść merytoryczne zarzuty do wydanej decyzji. Podkreślić także należy, że poprzednie pisma wysyłane w toku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania były również w ten sam sposób doręczane, co nie było przez skarżącą ani prezesa jej zarządu kwestionowane.

Z treści nie tylko decyzji, ale także oznaczenia w niej strony wynika jednoznacznie, że wydana decyzja nie dotyczyła M.D., ale dotyczyła A sp. z o.o. reprezentowanej przez M.D.. Kwestionowany przez skarżącą spółkę sposób doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, nie stanowi naruszenia skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, ani tym bardziej nie daje podstaw do stwierdzenia jej nieważności. W literaturze podkreślono bowiem, że nawet wadliwe doręczenie, które nie spowodowało negatywnego dla strony skutku w postaci niemożliwości wniesienia odwołania, nie stanowi uchybienia procesowego, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ze względu na brak negatywnego wpływu na wynik sprawy (patrz: Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 r., str. 578 ).

W piśmie z [...] grudnia 2015 r. zarzucono także, że organ odwoławczy

z niewiadomego powodu uznał błędnie wnioski dowodowe skarżącej o przesłuchanie świadków za cofnięte przez nią. Z takim zarzutem nie można się zgodzić, albowiem

z pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r. (str. 19 i 20 - pozycja dotycząca "wniosków kierowanych do organu"), złożonego przez skarżącą spółkę 5 sierpnia 2015 r., jednoznacznie wynika, że strona aby usprawnić postępowanie złożyła uzyskane od wnioskowanych świadków pisemne oświadczenia na formularzach powszechnie stosowanych przez Agencję i zawierających potwierdzenie stosowanego pouczenia. Skarżąca sama podkreśliła, że wobec złożonych oświadczeń w trybie art. 78 § 2 kpa, organ może i powinien uznać dowody z przesłuchań jako zbędne wobec wykazania okoliczności, na które dowody te miały być przeprowadzone innymi dowodami ze źródeł osobowych - złożonymi przez stronę postępowania. Z treści powyższego zapisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca złożyła oświadczenie cofające wniosek

o bezpośrednie przesłuchanie przez organ świadków, zastępując ten dowód złożonymi oświadczeniami, a wniosek ten został przez organ odwoławczy uwzględniony.

Dokonując natomiast oceny złożonych oświadczeń wskazać należy, że ich analiza prowadzi do konkluzji, iż są one podobne w treści. Wszyscy świadkowie podkreślają, że skarżąca ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową, finansową i materiałową, zarząd spółki oraz dyrektor zarządzający mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo. Sąd, nie odnosząc się do prawidłowości prowadzonej przez spółkę dokumentacji, wskazuje że - wbrew tym twierdzeniom - ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że P.M. regulował zobowiązania spółki, tym samym brał udział w zarządzaniu tą spółką. Na jego konto bankowe miały też wpływać płatności, o których przyznanie występowała spółka.

Organy obu instancji stwierdziły, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zgodnie z jego treścią, nie naruszając przepisów szczególnych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Trybunał Sprawiedliwości dokonał wykładni tego przepisu w wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12 i orzekł, że:

1) przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego

i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności

z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami;

2) artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność

z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku. Oczywiste natomiast jest, że to prawidłowo interpretowany przepis prawa materialnego przesądza jakie ustalenia faktyczne muszą być poczynione w sprawie, aby przepis ten mógł znaleźć prawidłowe zastosowanie.

W rozpoznawanej przed sądem sprawie dokonano ustaleń – niekwestionowanych przez skarżącą – o utworzeniu przez P.M. i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności, zbadano okoliczności dotyczące powiązań osobowych z uwzględnieniem pełnionych przez te osoby funkcji. W szczególności nie jest kwestionowane, że P., R. i D.M. - jak ustaliły organy, czemu dały wyraz w uzasadnieniu (art. 107 § 3 kpa) i które to ustalenia Sąd rozpoznający sprawę uznał za prawidłowe - utworzyli wiele spółek, w których są albo jedynymi wspólnikami, albo w których jedno z nich jest wspólnikiem.

Sąd rozpoznający sprawę stoi na stanowisku, że w pełni trafnie okoliczności te uznano za obiektywne i pozwalające na ocenę możliwości spełnienia celu zamierzonego przez system wsparcia EFRROW.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na stosowane od końca 2013 r. rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z dnia 21 października 2005 r.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów:

a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji;

b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami;

c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej.

Podkreślić należy, że nie powinno budzić wątpliwości, że cel "poprawy jakości życia na obszarach wiejskich" nie może być uznany za spełniony w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego są

w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek. Podkreślenia wymaga również, że skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników, nawet prezesa jej zarządu, nie dysponowała żadnym zapleczem maszynowym czy budynkami gospodarczymi i sama nie wykonywała żadnych prac, zlecając ich wykonanie podmiotom zewnętrznym należącym bądź powiązanym z P.M.. Nie może być zatem mowy w takiej sytuacji o poprawie jakości życia na obszarach wiejskich. Nieruchomości położone są bowiem na terenie Województwa, zaś firmy z których usług skarżąca korzystała, zgodnie z przedstawionymi przez nią fakturami, mają swoje siedziby na terenie Województwa.

Należy podkreślić, że składanie przez utworzone podmioty kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które - zgłoszone łącznie - uzyskałyby znacznie mniejszą pomoc (przynależność do przedziału o wyższej powierzchni, powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności) jest stworzeniem sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

W świetle przedstawionych okoliczności zachodziły także podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami, na co wskazuje występowanie w każdym podmiocie P.M., wskazywanie przez dominującą większość spółek numeru konta bankowego P.M. jako konta, na które mają być przelewane środki uzyskane w ramach różnych płatności celowych, jak również faktyczne przelewanie środków z przyznanej pomocy na jego konto bankowe, wykonywanie przez niego lub powiązane z nim podmioty usług rolniczych na rzecz skarżącej, jak i szeregu innych spółek przez P.M. utworzonych czy też wspólny adres dla siedziby kilkudziesięciu spółek, a także jeden dla nich wszystkich wskazany adres dla korespondencji (znajdujący się w [...]), będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.. Uznać zatem należy, że prawidłowo oceniony został również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem utworzenia których było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia.

Odnosząc się do kwestii obowiązku organów zebrania i rozpatrzenia materiałów dowodowych w sprawach z wniosku dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) na rok 2013 r., w pierwszej kolejności wskazać należy na regulację art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, modyfikującą obowiązki nałożone na organ przepisami art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Ponadto z art. 21 ust. 3 tej ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pamiętać należy, że postępowanie dotyczy pomocy finansowej udzielanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Nie dotyczy ono powstałego z mocy prawa obowiązku podatkowego, zatem podmiotem mającym przejawiać aktywność w tym postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy, jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmową udzielenia tej pomocy jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Oznacza to, że jego aktywność nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń.

Dalej skarżąca zarzuciła, że organy ARiMR odmawiają przyznania płatności rozszerzając niejako w sposób nieuprawniony legalną definicje rolnika zakreśloną w art. 2a rozporządzenia nr 73/2009. Zarzuciła, że organ wyciąga oparcie dla swej błędnej tezy z definicji zawartej w punkcie I ww. Załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. lub w rozporządzeniu PE i Rady WE 1166/2008

z dnia 19 listopada 2008 r., wedle których nakłada na wnioskodawcę, nieistniejący

w sferze prawa regulującego płatności rolnicze, obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak

i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolną. Za punktem 2.1 uchylonego załącznika organ twierdzi wyciągając rażąco nieuprawnione wnioski, że również w sferze przyznawania płatności rolnikom - gdzie pojęcia rolnika

i gospodarstwa rolnego mają określone legalne definicje - dwa lub więcej oddzielnych

i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Organ nie baczy, że nie można budować wymogów w indywidualnym akcie stosowania prawa, które w obrocie prawnym po prostu nie istnieją. Skarżąca zwróciła uwagę, że omawiany wymóg nie miał i nie mógł w ogóle mieć zastosowania w sprawie o przyznaniu płatności, gdyż rozporządzenie, które przywołuje organ odnosi się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych dziedziny statystyki publicznej. Załącznik określa definicje i objaśnienia do wykazu charakterystyk stosowanych przy wspólnotowych przeglądach struktury gospodarstw rolnych i nie jest obowiązującym prawem. Został uchylony w dniu

4 stycznia 2010 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Ustosunkowując się do tego zarzutu podnieść należy, że do rozpoznawanej sprawy ma zastosowanie Rozporządzenie PE i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. U. UE.L. 2008.321.14). Rozporządzenie to ustanawia ramy tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. Zgodnie z art. 2a) na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

Rozporządzenie to chociaż zostało wydane w celu stworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych, nie zawiera jednak innego pojęcia "gospodarstwa" jak definiowane w art. 2b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a wręcz przeciwnie je uzupełnia o takie elementy jak względy techniczne, ekonomiczne, posiadanie oddzielnego kierownictwa. Taki sposób interpretacji jest zasadny mając na uwadze wzajemne przenikanie i uzupełnianie się wspólnotowych regulacji i definicji dotyczących wsi oraz systemów płatności.

Jednoznacznego podkreślenia wymaga, że to od konkretnych podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej (byle prawem dopuszczalnej) będą prowadzić dane przedsięwzięcie, a takim niewątpliwie jest produkcja rolna. Sąd rozpoznający sprawę jednocześnie zwraca uwagę, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach) wielu umów spółek cywilnych czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Swoiste "multiplikowanie" spółek, zdaniem Sądu, stanowi w rozpoznawanej sprawie działanie nastawione na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwocie.

Koniecznym jest przypomnienie, że warunki i tryb udzielania przedmiotowej pomocy określa - wydane na podstawie art. 29 ust. 1 Ustawy PROW - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.). Zgodnie z § 2 Rozporządzenia PRŚ, płatność PRŚ udzielana jest producentowi rolnemu spełniającemu określone w rozporządzeniu warunki. Wysokość należnej płatności PRŚ powiązana jest z powierzchnią zgłoszonych do pomocy gruntów, przy czym rozporządzenie określa przedziały dotyczące powierzchni działek, a przynależność do przedziału o wyższej powierzchni, powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności (§ 14 ust. 1 pkt 1 i 2 porządzenia PRŚ). Pomoc finansowa PRŚ zależna jest więc od wielkości gospodarstwa, a mniejsze gospodarstwa dostają wyższą pomoc.

W tym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze działki przekazane w posiadanie różnym producentom rolnym przekłada się wprost na znaczący wzrost pomocy PRŚ. W obowiązującym stanie prawnym (§ 14 ust. 1 i 2 Rozporządzenia PRŚ) podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Słusznie zatem organ wskazuje, że działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Z powołanych norm wynika, że w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 płatność PRŚ jest przyznawana w wysokości:

1) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 2) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha; 3) 10% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha.

Natomiast w przypadku wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 10 ha; 2) 75% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 10 ha do 50 ha; 3) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;

4) 10% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha.

W tym stanie rzeczy składając jeden wniosek o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 w przypadków deklarowanych pakietów, przy konieczności stosowania modulacji

w danych pakietach, P.M. otrzymałby płatność PRŚ w znacząco mniejszej wysokości (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia PRŚ), niż kiedy wnioski o przyznanie płatności PRŚ na rok 2013 złożyło kilkadziesiąt odrębnych podmiotów, z którymi P.M. - w różnej formie - jest powiązany.

Wskazywanie przez skarżącą na fakt utworzenia i działania spółki zgodnie

z prawem, nie podważa automatycznie ustaleń - w świetle całokształtu okoliczności - że utworzenie tego podmiotu, jako jednego z wielu, miało na celu stworzenie warunków

w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Nie można bowiem twierdzić, że służy osiągnięciu zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy przyznawanie płatności z (w wyniku obejścia prawa) obejściem prawa dotyczącego ograniczeń związanych z areałem przez fakt tworzenia wielu spółek, przekazujących sobie w krótkich odstępach czasu grunty. Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 kpa.

Skarżąca podniosła również, że organ nie przeprowadził dowodu w postaci pisma Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] czerwca 2014 r. o przyznaniu spółce pomocy w zakresie planowania i prowadzenia przez spółkę własnych, samodzielnych inwestycji w modernizację swojego gospodarstwa. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. przeprowadził dowód uzupełniający z tego dokumentu. Należy jednak podkreślić, że z treści ww. pisma nie wynika, aby organ we wskazanym postępowaniu zajmował się kwestią dotyczącą stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Dotyczy to także przeprowadzonej w skarżącej spółce inspekcji gospodarstwa rolnego, prowadzonej na zgodność produkcji rolniczej metodami ekologicznymi.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy poczyniły prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez P.M. warunków do uzyskania korzyści finansowej. Pozostaje to w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i zmierza do ominięcia przepisów tego prawa. P.M., co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w przypadku każdej z działek, co do których skarżąca spółka wystąpiła o dopłaty, tj. o numerach ewidencyjnych [...], występował samodzielnie lub przez spółkę, której był wspólnikiem, prezesem zarządu, prokurentem lub pełnomocnikiem, deklarując jej posiadanie uprawniające do wystąpienia z wnioskiem o dopłatę. Oznacza to, że działki te w już w latach 2005-2006, stanowiły element jednego organizmu - gospodarstwa rolnego. W następnych latach, poza formalnymi zmianami dotyczącymi deklarowania tych działek przez różne podmioty powiązane z P.M., ostatecznie w 2014 r. zostały zgłoszone przez skarżącą spółkę. Występowanie w tych podmiotach P.M. jako wspólnika lub członka zarządu albo prokurenta czy pełnomocnika, mającego faktyczny, usytuowany prawnie wpływ na ich działalność, otrzymywanie dopłat na jego rachunek bankowy, wykonywanie prac przez zależne od niego firmy, wskazuje, że działalność ta była powadzona na jego rachunek, chociaż pod względem formalnym ryzyko obciążało tworzonego przez niego oraz osoby z nim rodzinnie powiązane spółki cywilne lub spółki kapitałowe.

Zważywszy powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.