Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SAB/Lu 17/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76, art. 76a, art. 76b, art. 139, art. 140, art. 216
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Sygn. [...] I SAB/Lu 17/15 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku VAT oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SAB/Lu 17/15

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. B. B. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie dokonania czynności materialno - technicznej - zaliczenia kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu za październik 2014 r. na poczet kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wcześniej, pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. pełnomocnik strony złożył ponaglenie w przedmiocie dokonania tej czynności, w którym wniósł o nakazanie Naczelnikowi Urzędu Celnego niezwłocznego dokonania czynności materialno-technicznej zaliczenia kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu za październik 2014 r. na poczet kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2009 r. wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. oraz podjęcie innych niezbędnych środków celem zapobiegnięcia na przyszłość podobnym przypadkom naruszenia art. 76 O.p., a w szczególności celem zapewnienia faktycznej realizacji obowiązków spoczywających na organie podatkowym.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uznał ponaglenie za nieuzasadnione.

W skardze do sądu, pełnomocnik strony zarzucił organowi bezczynność w kwestii dokonania na podstawie art. 76 w związku z art. 76a oraz art. 76b O.p. czynności materialno- technicznej zaliczenia kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu za październik 2014 r. na poczet kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2009 r. wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] i wniósł o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Celnego do niezwłocznego dokonania powyższej czynności, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego świadczonego przez doradcę podatkowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że Dyrektor Izby Celnej [...] nie uwzględnił ponaglenia złożonego w związku z przedłużeniem przez Naczelnika Urzędu Celnego terminu na dokonanie czynności materialno - technicznej, polegającej na zaliczeniu wskazanej w deklaracji kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu za październik 2014 r. w wysokości 69.307,00 zł na poczet kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2009 r. w wysokości 41.778,00 zł.

W ponagleniu skarżący wskazał, że procedura zaliczenia kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu na poczet zaległości podatkowych w podatku akcyzowym jest czynnością materialno - techniczną, której skutki materialnoprawne następują ex lege. Z charakteru tej czynności wynika, iż Naczelnik Urzędu Celnego błędnie dokonał wyznaczenia postanowieniem z dnia [...] r. wydanym, na podstawie art. 140 w zw. z art. 139 § 1 oraz art. 216 O.p. nowego "terminu zakończenia sprawy" na dzień 13 marca 2015 r. Szczególnie nieprawidłowe i niezrozumiałe jest uzasadnienie wyznaczenia nowego terminu koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego przez ten organ.

Procedura zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych jest regulowana przez przepisy artykułu 76 i następne O.p. Wykładnia tych przepisów jednoznacznie wskazuje, iż organ podatkowy powinien z urzędu zaliczyć kwotę podatku od towarów i usług do zwrotu na poczet zaległości podatkowych. Konsekwencją dokonania tej czynności jest ustawowy nakaz wydania przez ten organ postanowienia o przedmiotowym zaliczeniu. Procedurę tę należy więc zakwalifikować, jako rzeczoną czynność faktyczną (czynność materialno-techniczną). Na poparcie swojego stanowiska autor skargi powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i interpretacje Ministra Finansów.

Niedokonując z urzędu zaliczenia kwoty do zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości w podatku akcyzowym Naczelnik Urzędu Celnego dał wyraz, że nie zakwalifikował przedmiotowej procedury zaliczenia zwrotu podatku jako czynności materialno - technicznej. Podobnie postąpił Dyrektor Izby Celnej [...]. Błędna kwalifikacja przedmiotowej procedury jest formalnym uchybieniem, na które nie powinien sobie pozwolić organ podatkowy.

Jeśli chodzi o kwestię "gromadzenia materiału dowodowego" pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organ dokonujący zaliczenia nadpłaty lub wpłaty na poczet zaległości podatkowej nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji czy decyzji określających wysokość zobowiązania, z których konkretna nadpłata czy zaległość wynikała.

Z powyższych powodów, Naczelnik Urzędu Celnego niewydając postanowienia w kwestii zaliczenia kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu na poczet zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym, mimo że skutek materialnoprawny zaliczenia następuje z mocy samego prawa - pozostaje w bezczynności. Taki stan faktyczny narusza w szczególności zasadę zaufania podatników do organów podatkowych, wyrażoną w przepisie artykułu 121 O.p.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zarzuty skargi są bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] r. określił B. B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń 2009 r. w wysokości 41.778,00 zł.

W dniu 13 listopada 2014 r. do Urzędu Celnego [...] wpłynął jego wniosek o zaliczenie podatku VAT do zwrotu, wynikającego z deklaracji VAT-7 za październik 2014 r. (w wysokości 69.307,00 zł) na poczet powyższego zobowiązania.

Po otrzymaniu tego wniosku, pismem z dnia 25 listopada 2014r., Naczelnik Urzędu Celnego skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] prosząc o udzielenie informacji w zakresie powstałej nadpłaty wynikającej ze złożonej przez skarżącego deklaracji VAT-7 za październik 2014 r.

Z odpowiedzi otrzymanej dnia 11 grudnia 2014 r. wynikało, że w stosunku do skarżącego toczą się czynności sprawdzające obejmujące swoim zakresem okres marzec - październik 2014 r., a przewidywany termin ich zakończenia to 20 grudnia 2014 r.

Pismem z dnia 9 stycznia 2015 r., Naczelnik Urzędu Celnego ponownie skierował zapytanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o udzielenie informacji, czy zostały już zakończone czynności sprawdzające i jak się zakończyły, a postanowieniem z tego samego dnia zawiadomił stronę o niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy i określił nowy jej termin wskazując dzień 13 marca 2015 r. W ocenie organu, wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy było konieczne w związku z oczekiwaniem na odpowiedź od Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. dotyczącą złożonej przez skarżącego deklaracji dla podatku VAT za miesiąc październik 2014 r.

W dniu 20 stycznia 2015 r. do Urzędu Celnego [...] wpłynęło z Urzędu Skarbowego [...] pismo z dnia 16 stycznia 2015 r., z którego wynikało, że podatnik w dniu 24 grudnia 2014 r. złożył korektę deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2014 r., w której wykazał do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60-cio dniowym kwotę 1.500,00 zł. Kwota ta została zaliczona na poczet zaległości podatkowych skarżącego widniejących w Urzędzie Skarbowym [...]. Pozostała kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 69.347,00 zł, wynikająca z przedmiotowej deklaracji, została zadeklarowana do przeniesienia na kolejne okresy rozliczeniowe. Z powyższego pisma wynika również, iż na dzień 16 stycznia 2015 r. podatnik w złożonych deklaracjach VAT-7 nie posiadał zadeklarowanej kwoty do zawrotu bezpośredniego na rachunek bankowy.

Mając na uwadze powyższe - Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie odmówił dokonania zaliczenia nadpłaty wynikającej z deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2014r., złożonej do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na poczet zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, wynikającego z powołanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.

Zgodzić się należy z organem, że skoro kwota zadeklarowanego podatku VAT do zwrotu za październik 2014 r. wskazana w złożonej przez podatnika korekty deklaracji VAT-7 uległa zmniejszeniu do 1.500 zł i została zaliczona na poczet zaległości podatkowych w Urzędzie Skarbowym [...] – nie było podstaw do zaliczenia jej na poczet wskazanej przez stronę zaległości podatkowej.

Tym samym organ, niezaliczając w żądany sposób kwoty do zwrotu wykazanej w deklaracji VAT za październik 2014 r. na poczet zaległości w podatku akcyzowym nie pozostawał w bezczynności.

Zgodnie z art. 76 § 1 O.p., nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2.

W myśl art. 76a § 1 i 2 O.p., w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem:

1) powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2;

2) złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Stosownie do art. 76b § 1 O.p. przepisy art. 76, art. 76a, art. 77b i art. 80 stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Zaliczenie, o którym mowa w art. 76a § 2 pkt 1, następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku.

Jak wynika z cytowanych przepisów, zwrot podatku VAT dopuszczalny jest jedynie wówczas, gdy na podatniku nie ciąży zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę określane decyzją na podstawie art. 53a o.p. lub bieżące zobowiązania podatkowe. Wynika to z użytego w przepisie art. 76 § 1 O.p. sformułowania "nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu". W tym miejscu zgodzić się należy ze stroną, że oznacza to, że zaliczenie nadpłaty nie zależy od uznania organu podatkowego, ani od dyspozycji podatnika. Podatnik może zadysponować nadpłatą tylko w przypadku zobowiązań przyszłych.

Zgodzić się też należy ze stroną, że w świetle przepisów O.p. istnieje możliwość zaliczenia kwoty do zwrotu w podatku VAT na poczet zobowiązań podatkowych, dla których właściwy jest inny organ podatkowy, aniżeli organ właściwy dla rozliczeń podatku od towarów i usług.

Jednakże w takim przypadku, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r., w sprawie I FSK 577/11, podatnik winien złożyć wraz z deklaracją VAT-7 wykazującą podatek VAT do zwrotu, stosowny wniosek, opisujący charakter zobowiązania podatkowego oraz organ podatkowy właściwy dla tego zobowiązania. Po złożeniu takiego wniosku, organ podatkowy z urzędu bada stan zobowiązań podatnika w tym urzędzie w którym zwrot powstał. Jeżeli fakt istnienia zaległości zostanie potwierdzony, to należy uznać, że brak jest przeszkód prawnych do zaliczenia zwrotu VAT na poczet wskazanych zaległości.

W rozpoznawanej strawie skarżący wniósł o zaliczenie przez Naczelnika Urzędu Celnego kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu za październik 2014 r. na poczet kwoty zobowiązania w podatku akcyzowym wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego dnia [...] r.

Zdaniem sądu, również w takiej sytuacji, organ podatkowy uprawniony był do zbadania, czy podatnik ma prawo do zwrotu wykazanej przez siebie w deklaracji VAT kwoty podatku. W przypadku bowiem braku takiego prawa, zaliczenie kwoty wskazanej do zwrotu na poczet zaległości istniejącej w innym podatku - dokonane byłoby z naruszeniem powołanych wcześniej przepisów oraz zasady praworządności, o której mowa w art. 120 O.p. W stanie faktycznym niniejszej sprawy - doszłoby do zaliczenia kwoty niepodlegającej zwrotowi na poczet zobowiązania określonego decyzją organu podatkowego.

Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)