Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 630/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 67b par. 1 pkt 2, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt I SA/Łd 630/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg J. O. i P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 31 maja 2022 r. nr KO.4117.142.2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej także: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania J.O. i P.O. (dalej także: Skarżący, Wnioskodawcy lub Strony) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Skierniewice z dnia 5 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.

Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Wójt Gminy Skierniewice decyzją z dnia 5 stycznia 2022 r., po rozpatrzeniu wniosku Stron z dnia 15 czerwca 2021 r., odmówił Skarżącym umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym:

1. I, II, III, IV raty 2020 r. z decyzji nr 3121.2177.2020 z obrębu geodezyjnego S. wraz z odsetkami;

2. I, II, III, IV raty 2020 r. z decyzji nr 3123.3532.2020 z obrębu geodezyjnego H. wraz z odsetkami;

3. I, II, III, IV raty 2020 r. z decyzji nr 3123.3533.2020 z obrębu geodezyjnego H. D. wraz z odsetkami;

4. I, II raty 2021 r. z decyzji nr 3121.361.2021 z obrębu geodezyjnego S. wraz z odsetkami,

5. I, II raty 2021 r. z decyzji nr 3123.1637.2021 z obrębu geodezyjnego H. wraz z odsetkami; 6. I, II raty 2021 r, z decyzji nr 3123.1638.2021 z obrębu geodezyjnego H. – D. wraz z odsetkami.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji przywołał argumenty wskazane przez wnioskodawców w żądaniu umorzenia zaległości podatkowych, wyjaśnił sytuację majątkową, finansową, zdrowotną i rodzinną podatników.

Przytoczył oraz wyjaśnił obowiązujące przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazał, że przez interes publiczny należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów. Natomiast przesłanka ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia aktualnej sytuacji finansowej, majątkowej podatnika i jego rodziny oraz okoliczności, na które nie miał wpływu. Organ wskazał, że ww. podatnicy prośbę swą motywują wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, tj. suszą w 2015 r., gradobiciem w 2016 r., przymrozkami wiosennymi w latach: 2017, 2019 i 2020, embargiem nałożonym na Rosję, pandemią COVID-19. Organ zaznaczył, że do wniosku nie zostały dołączone żadne dokumenty, które wyjaśniałyby tę sytuację dlatego wezwał podatników do uzupełnienia braków formalnych. Podatnicy w odpowiedzi złożyli formularze informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, uzupełnili brakujące numery PESEL, sprecyzowali treść żądania poprzez wskazanie, o umorzenie której raty ubiegają się oraz jaka jest wysokość przedmiotowej raty. Na ponowne wezwanie organu podatkowego do przedłożenia informacji dotyczącej aktualnej sytuacji majątkowej oraz do złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień wnioskodawcy złożyli nie podpisane przez nich oświadczenie składane przy ubieganiu się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, nie uwzględniające trzeciej osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ wskazał, że podatnicy nie przedłożyli żadnych dokumentów potwierdzających podniesione okoliczności, takich jak: aktualne faktury (lub inne dokumenty) potwierdzające poniesione koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, aktualne decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, aktualne protokoły szacowania powstałych szkód. Powyższe świadczy o braku współdziałania stron z organem podatkowym polegające na nie ujawnieniu wszystkich faktów i dowodów będących w posiadaniu stron, nie przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy. Organ stanął na stanowisku, że Skarżący powinni starać się wykazać, że znajdują się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie przedmiotowej ulgi, zaś organ podatkowy ma obowiązek dokonać oceny w świetle aktualnej sytuacji życiowej stron i na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie. Z tego powodu względy uzasadnione ważnym interesem podatnika wymagają przede wszystkim ustalenia jego aktualnej sytuacji majątkowej i jej skutków ekonomicznych w dacie realizacji zobowiązania.

W związku z powyższym organu I instancji uznał, że analiza sytuacji Stron nie daje podstaw do wnioskowanego umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ten ocenił, iż w u podatników w ostatnim czasie nie wystąpiły okoliczności, które można byłoby określić jako ważny interes podatnika, ani też nie wystąpiły przesłanki o charakterze interesu publicznego. Organ zauważył, że brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek pozytywnych uzasadnia odmowę umorzenia zaległości podatkowej.

Strony odwołały się od powyższej decyzji do Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, które decyzją z dnia 31 maja 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Skierniewice z dnia 5 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.

Zdaniem SKO organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił zespół faktów, które stały się podstawą faktyczną wydanej decyzji. Oceniając materiał dowodowy uwzględnił wszystkie konieczne okoliczności, a poczynione ustalenia zostały przekonywająco i logicznie uzasadnione. Uzasadnienie kwestionowanej decyzji spełnia wymogi z art. 210 § 1 i 4 O.p. Organ nie uchybił zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 O.p., gdyż w sprawie nie zaistniały istotne dla rozstrzygnięcia niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika.

J.O. i P.O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 31 maja 2022 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 O.p., poprzez przekroczenie zasady zaufania do organów podatkowych polegające na braku dbałości o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy i działania przy istniejących wątpliwościach na niekorzyść podatnika;

2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 210 § 1 O.p. poprzez zaniechanie poczynienia istotnych ustaleń faktycznych i dokonania ich oceny z punktu widzenia przesłanek warunkujących umorzenia przez organ zaległości podatkowych, a także podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez błędne uznanie, że wystąpienie siły wyższej w postaci niekorzystnych warunków atmosferycznych, ustanowienie zakazu przywozu do Federacji Rosyjskiej i Białorusi niektórych produktów rolnych pochodzących z UE, w tym owoców i warzyw, wzrost zadłużenia spowodowanego niewłaściwym zarządem syndyka nad przedsiębiorstwem w toku postępowania upadłościowego prowadzonego wobec ojca Skarżącego, znaczne obciążenie hipoteczne nieruchomości gruntowej oraz liczne postępowania egzekucyjne wytoczone względem składników majątkowych podatnika, nie stanowią o jego aktualnej niekorzystnej sytuacji finansowej powstałej w wyniku zdarzeń mających charakter nadzwyczajny, realizujących przesłankę "ważnego interesu podatnika", podczas gdy ww. zdarzenia mają charakter losowy, zewnętrzny, niezależny od woli skarżącego, tym samym nie mieszczą się w zwykłej kategorii ryzyka, z którym muszą mierzyć się przedsiębiorcy. Co więcej, rozmiar szkód powstały na skutek wystąpienia ww. zjawisk spowodował, że musi upłynąć kilka lat, aby gospodarstwo podatnika zaczęło przynosić zyski pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych oraz zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. W konsekwencji, na kanwie sprawy została zmaterializowana przesłanka umożliwiająca umorzenie zobowiązań podatkowych skarżącego;

4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący dysponuje majątkiem umożliwiającym spłatę zaległości podatkowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swojej rodziny oraz bez konieczności sięgnięcia po środki z pomocy społecznej, w sytuacji, gdy trwały brak majątku powstały na skutek zdarzeń losowych, takich jak susze, przymrozki, embargo Rosji i Białorusi, znaczne obciążenie posiadanego majątku i zajęcia dokonywane w toku postępowań egzekucyjnych, powodują ponadprzeciętną dolegliwość dla utrzymania siebie i rodziny, zatem względy społeczne, bezpieczeństwa oraz zaufania obywatela do kraju, stanowią o implikacji interesu publicznego w sprawie przemawiającym za przyznaniem wnioskowanej ulgi;

5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b O.p. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, co doprowadziło do odstąpienia przez organ II instancji od badania dopuszczalności udzielenia pomocy de minimis w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisy prawa wspólnotowego, w sytuacji, gdy na kanwie sprawy zostały zmaterializowane przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. a wniosek skarżącej złożony w toku postępowania spełniał przesłanki udzielenia pomocy de minimis.

W związku z powyższym Skarżący wnieśli o:

1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w zasobach Wójta Gminy Skierniewice, a dotyczących zaistniałej sytuacji i nie tylko w przedmiotowym roku;

2) uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 31 maja 2022 r. oraz decyzji Wójta Gminy Skierniewice z dnia 5 stycznia 2022 r.;

3) umorzenie zaległości podatkowych wg decyzji Wójta Gminy Skierniewice z 5 stycznia 2022 roku i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 31 maja 2022 r.;

4) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r. o sygn. akt I SA/Łd 631/22 działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej także: P.p.s.a.) połączył sprawę ze skargi J.O. o sygn. akt I SA/Łd 630/22 ze sprawą ze skargi P.O. o sygn. akt I SA/Łd 631/22 celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Łd 630/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2022 r. rozpoznawana sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. Z 2020 r., poz. 374, z późn zm.; dalej także: uCOVID-19). Podkreślić trzeba, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia koronawirusa SARS-CoV-2, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie epidemii w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do */ony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od jawności sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. W konsekwencji, skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 3777/18, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Z unormowania art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzającą nie są dotknięte naruszeniami prawa skutkującymi ich uchyleniem.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, oceniając stan faktyczny wywiedziony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem obowiązujących organ podatkowy reguł procedury administracyjnej.

Zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach podzieliło ocenę wywiedzioną przez organ I instancji i mając na uwadze przepis art. 67b § 1 O.p. utrzymało w mocy decyzję tegoż organu o odmowie umorzenia Skarżącym zaległości podatkowych.

Stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Pomoc w postaci umorzenia zaległości może być udzielona przedsiębiorcom w formule pomocy de minimis. Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis (art. 67b § 1 pkt 2 O.p.). Rozpoznając wniosek o udzielenie pomocy de minimis, organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności badać, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 O.p., a zatem czy wystąpił "ważny interes podatnika" i/lub "interes publiczny". Dopiero wystąpienie tych przesłanek lub jednej z nich obliguje organ do badania dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej na gruncie art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Zatem przepis art. 67b § 1 pkt 2 O.p. stwarza konieczność przeanalizowania przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1317/16; wyrok NSA z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 3249/16).

Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21).

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien (w rozumieniu obowiązku) ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21).

Sąd zwraca uwagę, że instytucja umorzenia należności, o której mowa w art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Uznanie administracyjne przewidziane w art. 67a § 1 O.p. polega na tym, że organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (ale nie musi) zastosować określoną ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia przesłanki uprawniającej do zastosowania ulgi, zgodna z prawem może być zarówno decyzja pozytywna dla podatnika, jak i decyzja dla niego negatywna. Sedno uznania administracyjnego stanowi zatem luz decyzyjny organu administracji publicznej, w który sąd administracyjny wkraczać nie może (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2506/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Po 280/21).

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, a z taką niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2148/11).

W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku takie przekroczenie granic uznania administracyjnego nie wystąpiło. W sprawie wyjaśniona została sytuacja Skarżących oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organy podatkowe podjęły niezbędne czynności dowodowe, w celu ustalenia przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", oraz przeanalizowały złożony wniosek, opierając się zarówno na informacjach udzielonych przez podatnika, jak i dokonując własnych ustaleń. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych sprawy, mających wskazywać na "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie administracyjne samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne.

Sąd stwierdza, że zastosowanie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych wymagało zatem rozważenia, czy zostały spełnione przesłanki uprawniające organ do zastosowania przedmiotowej ulgi.

W orzecznictwie wskazuje się, że ważny interes w takim przypadku jest warunkowany sytuacją majątkową i finansową strony. Mamy z nim do czynienia wtedy gdy z powodu co do zasady nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to m.in. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku, ale także i sytuacja ekonomiczna podatnika. Przy czym nie chodzi tutaj o każdy interes zainteresowanego ale o jego ważny interes a zatem charakteryzujący się określoną istotnością (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2020r., sygn. akt II FSK 2166/18).

W odniesieniu do tej przesłanki wypada podnieść, że stwierdzenie jej zaistnienia jest wynikiem jednak aktywności zainteresowanej strony w wykazaniu jej wystąpienia i dowodów, jakie w związku z tym przedłożyła organowi administracji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. VI SA/Wa 1607/20)

Skarżący we wniosku z dnia 14 czerwca 2021 r. wskazali, że podstawę żądania umorzenia zaległego łącznego zobowiązania podatkowego stanowiła niekorzystna sytuacja finansowa. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że: "Złożenie niniejszego wniosku podyktowane jest ciężką sytuacją finansową w jakiej się znajdujemy. Ciężka sytuacja finansowa wytworzyła się na skutek wystąpienia w kolejno następujących po sobie latach niekorzystnych zjawisk atmosferycznych jak również pandemii covid- 19. Zjawiska te wystąpiły w latach 2015 - 2020 i objawiły się: suszą w roku 2015, gradobiciem w roku 2016, przymrozkami wiosennymi w roku 2017, duża podaż mały popyt (nadprodukcja - embargo - Rosja), przymrozkami wiosennymi w roku 2019, przymrozkami wiosennymi w roku 2020. Wyżej wymienione szkody spowodowały, iż zostaliśmy pozbawieni środków do życie, nie mówiąc o środkach przeznaczonych na regulowanie naszych zobowiązań względem Wójta. Gdyby nie wynikłe perturbacje, to wszelkie nasze zobowiązania wobec Wójta Gminy byłyby uregulowane. Nie zwracalibyśmy się o pomoc, którą nazwać można jałmużną. Wszelkie dokumenty potwierdzające przyczyny złożenia przedmiotowego wniosku znajdują się w zasobach Wójta Gminy. W zasobach tych znajdują się również inne dokumenty świadczące o naszej złej sytuacji finansowej. Były one niejednokrotnie składane do Wójta Gminy o umorzenie zaległości podatkowych.".

Lakoniczność wniosku oraz brak dokumentów na jego poparcie skutkowało wydaniem w dniu 22 czerwca 2021 r. przez organ podatkowy postanowienia nr [...] oraz [...], w którym Wójt Gminy wyznaczył 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wskazując co w szczególności do tych braków się zalicza.

Strony odpowiedziały na wezwanie organu w dniu 16 lipca 2021 r. składając formularze informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, uzupełniły brakujące numery PESEL oraz sprecyzowały treść żądania o umorzenie której raty ubiegają się oraz jaka jest wysokość przedmiotowej raty.

W dniu 26 lipca 2021 r. wezwano Wnioskodawców pismem [...] i [...] celem przedłożenia informacji dotyczącej aktualnej sytuacji majątkowej oraz złożenia stosownych dokumentów oraz wyjaśnień.

Skarżący odpowiedzieli na wezwanie organu w dniu 18 sierpnia 2021 r. i złożyli oświadczenie składane przy ubieganiu się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. Oświadczenie to nie posiadało podpisów Wnioskodawców. Skarżący nie przedłożyli również żadnych dokumentów potwierdzających podniesione okoliczności, takich jak: aktualne faktury (lub inne dokumenty) potwierdzające poniesione koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, aktualne decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, aktualne protokoły szacowania powstałych szkód.

Wójt Gminy Skierniewice w dniu 24 sierpnia 2021 r. wezwał Wnioskodawców pismem [...] i [...] celem przedłożenia zaktualizowanych informacji dotyczącej sytuacji majątkowej na dzień rozpatrywania sprawy oraz złożenie podpisów na oświadczeniu majątkowym.

Wnioskodawcy odpowiedzieli na wezwania Wójta Gminy Skierniewice z dnia 24 sierpnia 2021 r. Zawierało ono uzupełnione o podpisy oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i sytuacji materialnej. Z wyżej wymienionego oświadczenia podatników wynika, że w 2020 r. ponieśli następujące wydatki:

- energia elektryczna w 2020 roku wyniosła około 48 000,00 zł;

- gaz w 2020 roku wyniósł około 1 000,00 zł;

- woda w 2020 roku wyniosła około 3 000,00 zł;

- telefon w 2020 roku wyniósł około 4 800,00 zł;

- środki ochrony roślin w 2020 roku wyniosły około 128 500,00 zł;

- materiały eksploatacyjne 2 2020 roku wyniosły około 128 500,00 zł;

- paliwo w 2020 roku wyniosło około 46 782,50 zł;

- inne opłaty w 2020 roku wyniosły około 28 000,00 zł;

- wynagrodzenie pracowników gospodarstwa w 2020 roku wyniosło około 68 000,00 zł.

Skarżący złożyli informację o aktualnych zadłużeniach kredytowych, tj.:

1. Kredyt z kwotą do spłaty w wysokości: 706 986,40 zł, termin spłaty: 13.09.2022 r., wysokość raty: 45 275,28 zł (co pół roku);

2. Kredyt z kwotą do spłaty w wysokości: 494 533,19 zł, z terminem spłaty: 13.09.2022 r., wysokość raty miesięcznej: 4 199,03 zł.

W piśmie tym Wnioskodawcy wyjaśniają również, że nie są w stanie przedstawić dokumentów potwierdzających poniesione w 2020 roku koszty, gdyż "na skutek przeprowadzki gdzieś się skryły". Skarżący podkreślili również, że pozostałe dokumenty mające wpływ na ich sytuację majątkową i zdrowotną znajdują się w zasobach Wójta Gminy.

Zdaniem Sądu organ podatkowy porównując wyżej wymienione oświadczenie majątkowe z oświadczenie majątkowym z dnia 27 września 2019 r., będące załącznikiem do wniosku z dnia 16 sierpnia 2019 r. w sprawie umorzenia I raty plus odsetek i innych kosztów związanych z tytułu niezapłaconego podatku od środków transportowych za 2019 rok, słusznie zauważył, że wysokość zadłużenia kredytowego uległa znacznemu zmniejszeniu. Wyżej wymieniony kredyt z ratą w wysokości 45 275,28 zł (co pół roku) został spłacony w kwocie: 933 362,80 zł, a kredyt z miesięczną ratą w wysokości 4 199,03 zł został spłacony w kwocie 549 150,28 zł. Organ podatkowy zasadnie więc uznał, że Wnioskodawcy priorytetowo traktują inne zobowiązania płatnicze (np. abonament telefoniczny, spłaty ratalne kredytów), a w przypadku zobowiązań publicznoprawnych systematycznie występują o ich umorzenie. Organ podatkowy dokonał zatem trafnej oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i doszedł do prawidłowych wniosków, że w przypadku Skarżących nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego w stosunku do podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy, organ podatkowy podjął właściwe działania w celu ustalenia sytuacji materialnej Stron. Skierował do Stron wyżej wskazane wezwania oraz w dniu 27 września 2021 r. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Skierniewicach z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych dotyczących Wnioskodawców.

Sąd podkreśla, że z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek, w postaci umorzenia zaległości, ma obowiązek uzasadnić wniosek, wskazując na kwalifikowane warunki zagrożenia swojego interesu. Powinien zatem wyjaśnić, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają jego "ważny interes" lub "interes publiczny" i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów, w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. On też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 268/19).

W tej sprawie Skarżący, aby przekonać, że ulga im się należy, powoływali się przede wszystkim na zdarzenia sprzed kilku i kilkunastu lat. W tym okresie wystąpiły niesprzyjające warunki atmosferyczne: przymrozki, susza, silne wiatry, wichury i nawałnice, mające wpływ na wysokość osiąganych dochodów. Prowadzone było również postępowanie upadłościowe wobec J.O. umorzone w 2013 roku, które wywarło wpływ również na sytuację podatnika. Skarżący powołali się na skutki embarga Rosji na owoce i warzywa z Polski od 2014 r. oraz prowadzone postępowania egzekucyjne.

Oceniając powyższe podnieść należy, że postępowanie upadłościowe prowadzone wobec J.O., nie może być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych złożonego po upływie kilku lat od zakończenia tego postępowania.

Sądowi znane jest z urzędu również fakt, że Skarżący w latach ubiegłych otrzymywali również pomoc publiczną. Tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 6 kwietnia 2022 r. o sygn. akt I SA/Łd 873/21 oddalającym skargę J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości za poszczególne okresy 2019 roku w podatku rolnym, łącznym zobowiązaniu pieniężnym oraz podatku od środków transportowych wskazał, że: "Kserokopie protokołów oszacowania strat w gospodarstwie rolnym na skutek niekorzystnych warunków atmosferycznych, które wystąpiły w okresie od 2015 r. do 2020 r. załączone przez podatnika stanowią dowód poniesienia strat, jednakże w oparciu o te dowody- jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji - rozpatrywane były już sprawy dotyczące umorzeń zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, przy tym decyzje podejmowane przez organ podatkowy były pozytywne dla strony do 2018 r. Zatem nie jest to nowa okoliczność mająca wpływ na sytuację podatnika. Organy wypowiedziały się również co do jej znaczenia w rozpatrywanej sprawie, przywołując argumentację zasługującą na uwzględnienie. Producenci rolni mieli możliwość ubiegania się o pomoc państwa z tego tytułu. Podatnik otrzymał pomoc finansową za 2019 r. z ARiMR decyzją 0093-2020-00617 z dnia 15.01.2020 r, w kwocie 6398,34 zł oraz pomoc finansową decyzją 0093-2020-000454 z dnia 15.01.2020 r, w kwocie 67 026,34 zł. Nie jest zasadne z punktu widzenia interesu gminy udzielanie pomocy w formie umorzenia zaległości podatkowych przez okres kilku lat, tym bardziej że udzielona w 2017 i 2018 r. pomoc w tej formie nie przyniosła poprawy sytuacji strony, która w dalszym ciągu jest zainteresowana definitywnym pozbyciem się długu wobec gminy, mimo innych form pomocy wymienionych w art. 67a § 1 pkt 1 i 2 O.p., z których może skorzystać. Odnotowując na przestrzeni kilku lat straty spowodowane wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, nie uznanych za efekt klęsk żywiołowych, podatnik nie może oczekiwać, że w każdym przypadku organ podatkowy udzieli mu ulgi podatkowej w postaci umorzenia ciążących na nim zaległości podatkowych".

Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że sytuacja materialna i osobista Skarżących oraz wskazywane we wniosku okoliczności mające uzasadniać wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w rozpatrywanej sprawie nie mogą być uznane za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi. Pozytywne rozpatrzenie wniosku Stron o umorzenie zaległości podatkowej prowadziłoby w konsekwencji do uprzywilejowania skarżącego jako podatnika w stosunku do tych podatników, którzy mimo swojej trudnej sytuacji finansowej, jednak ponoszą wydatki podatkowe bez udziału pomocy Skarbu Państwa, co pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami powszechności opodatkowania i równości, przejawiającymi się w jednolitym dla wszystkich systemie podatkowym.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także to, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona dochody, czy też wymaga jedynie ponoszenia wydatków. Ulga podatkowa nie może stanowić ekwiwalentu odszkodowania za utracony przez podatnika zysk z prowadzonej działalności. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. Tym bardziej, że ustawodawca oprócz ulgi w formie umorzenia zaległości przewidział również możliwość udzielenia ulgi w formie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (art. 67a § 1 pkt 2 O.p.).

Reasumując, Sąd podziela w całości prawidłowość prezentowanego przez organy stanowiska o braku zaistnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki zarówno ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego, co znajduje potwierdzenie w zebranym i prawidłowo przeanalizowanym materiale dowodowym.

Sąd podkreśla, że przeznaczenie przez Skarżących pozostających do ich dyspozycji środków finansowych jest wprawdzie jego samodzielną decyzją, lecz w sytuacji, gdy wcześniej przyznawane ulgi nie spełniły swojej roli, a Wnioskodawcy regulując zobowiązania cywilnoprawne nie podejmują prób uregulowania ciążących na nich zobowiązań podatkowych, przyznanie Skarżącym kolejnej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych pozostałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej. Także brak spodziewanych zysków z prowadzonej działalności gospodarczej nie może zostać powetowany przyznaniem kolejnej ulgi.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że umarzanie podatnikom zaległości podatkowych nie może stać się stałą praktyką oraz że skoro ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy i wyjątkowy - warunkowany wystąpieniem szczególnych przesłanek - to nie można z nich czynić powszechnego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. Sąd podkreśla, że źródłem utrzymania społeczności lokalnej są podatki, w tym podatek od nieruchomości, czy rolny, z których finansowane są inwestycje mające służyć mieszkańcom, tym drogi, wodociągi, kanalizacja itd., a Skarżący korzystali już we wcześniejszych latach z ulg podatkowych w latach 2016-2018. Sąd podziela przy tym ocenę organu, że umarzanie podatnikowi zaległości podatkowych nie może stać się stałą praktyką oraz, że skoro ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy i wyjątkowy - warunkowany wystąpieniem szczególnych przesłanek - to nie można z nich czynić powszechnego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego.

Zdaniem Sądu, organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a ich ocena była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzjach obu instancji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe nie uchybiły przy tym obowiązkom wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a poprawność tej oceny nie budzi zastrzeżeń w świetle przesłanek unormowanych w przepisie art. 67a § 1 O.p. oraz 67b O.p. Niepodzielanie przez Skarżących stanowiska organów nie przesądza wszak, że ocena dokonana przez organy obu instancji była błędna.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że nie ma kompetencji do umorzenia zaległości podatkowych, jak również nie może nakazać organowi, aby udzielił ulgi, bowiem w tej materii organ wydaje decyzję - jak już wyżej wskazano - w granicach uznania administracyjnego, przy czym organ może, ale nie ma obowiązku jej udzielenia. Wprawdzie w judykaturze zauważa się, że w przypadku decyzji opartych na uznaniu administracyjnym poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3507/14), jednak takiego działania stanowiącego naruszenie prawa w niniejszej sprawie tut. Sąd się nie doszukał, co wyżej już uzasadnił.

Sąd wyjaśnia, że w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji bądź nie zostały podniesione lub nie zostały udowodnione (udokumentowane) przed organem podatkowym, Skarżący mogą złożyć nowy wniosek do organu podatkowego, wskazując wszystkie zaistniałe okoliczności, w tym nowe (powstałe po wydaniu decyzji lub dotychczas nie przywołane) i popierając je stosownymi dowodami (dokumentami). Wówczas organ pierwszej instancji będzie obowiązany ponownie rozpoznać sprawę z udziałem Stron, nie przesądzając obecnie jego wyniku. W takiej sytuacji (przy nowych okolicznościach) nie będzie bowiem powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Podkreślić należy, że Sąd ocenia zaskarżoną decyzję na dzień jej wydania.

Odnosząc się na koniec do wniosków dowodowych zawartych w skardze podnieść należy, że na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu, ale tylko z dokumentów i tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. W rozpoznawanej sprawie wszystkie kwestie dotyczące sytuacji majątkowej Skarżących, ponoszonych kosztów oraz szeroko pojętej sytuacji ekonomicznej zostały przez organy dostatecznie wyjaśnione, a zatem wnioski dowodowe Stron jako niezasadne podlegały oddaleniu.

Z powyższych względów skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.

k.ż.