Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 159/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 §1, art. 17 §1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 134, art. 144
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lipca 2010r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2010r., nr SKO.I/40/2393/2009/eg w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od upomnienia w sprawie zaległości w podatku od nieruchomości za okres od lipca do września 2009 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy T. pismem z dnia 12 października 2009r. – upomnienie nr [...] działając na podstawie art. 15 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. u z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.)[u.p.e.a.] wezwał skarżącego S. D. do uregulowania należności oznaczonych jako: podatek od nieruchomości VII/09, VIII/09, IX/09 w łącznej kwocie 83,80zł. Upomnienie zostało doręczone w dniu 13 października 2009r. do rąk M. D.

Skarżący pismem z dnia 18 października 2009r. wniósł odwołanie od powyższego upomnienia kierując je za pośrednictwem Wójta Gminy T. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Odwołanie oparł o treść art. 127 §1 Kpa i wniósł o uchylenie upomnienia jako niezgodnego z prawem. Skarżący zarzucił brak wszczęcia postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisami prawa – jak podał. Oświadczył, że "z tak określonego upomnienia nie jest zadowolony, co wyczerpuje treść art. 128 Kpa".

SKO w Opolu postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009r. stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania.

W uzasadnieniu podano, że upomnienie jest wezwaniem do zapłaty zaległej należności – §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Nie zawiera ono żadnego rozstrzygnięcia i jest pierwszą czynnością postępowania egzekucyjnego. Poza tym na podstawie art. 17 §1 u.p.e.a. wydawane w tym postępowaniu są rozstrzygnięcia mają formę postanowienia, w sytuacjach gdy ustawa to przewiduje. Natomiast nie występują tam decyzje. W związku z tym niedopuszczalność odwołania stwierdzono na podstawie art. 134 Kpa albowiem nie istnieje przedmiot zaskarżenia. Na upomnienie nie służy żaden środek zaskarżenia.

Skarżący powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i wniósł o jego uchylenie w całości. Zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa. W jego ocenie organ odwoławczy uznał, że przyczyną niedopuszczalności odwołania jest nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia. Skarżący nie podzielił tego stanowiska. Obowiązkiem organu było dokładne ustalenie treści żądania strony. Skarżący podniósł, że jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek w sprawie zarzutów egzekucyjnych miał wątpliwości, co do tego, czego dotyczy wniosek, to konieczne było wyjaśnienie żądania strony.

SKO w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zdaniem SKO nie ma znaczenia w sprawie, jaką nazwę skarżący nadał środkowi zaskarżenia wniesionemu przeciwko upomnieniu. Treść i zakres żądania wynikające z tego środka były dla organu jednoznaczne. Uznał on jego niedopuszczalność ponieważ upomnienie nie jest aktem władczym i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1

i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [p.p.s.a], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W wyniku przeprowadzenia kontroli postępowania według powyższych kryteriów Sąd uznał, że organy administracji nie naruszyły przepisów prawa.

W tej sprawie postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Określa ona sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, w tym dotyczących m.in. płacenia podatków. Zgodnie z art. 6 §1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W tej sprawie poza sporem jest, że skarżący ma status zobowiązanego odnośnie należności określonych w upomnieniu z dnia 12 października 2009r. nr [...] z tytułu podatku od nieruchomości. Natomiast Wójt Gminy T. jest wierzycielem uprawnionym z tych należności.

Zgodnie z treścią art. 15 §1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna zostaje wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001r Nr.137 poz. 1541) wydane m.in. w oparciu §5 cytowanego wyżej przepisu w rozdziale 3 określa należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Należność objęta postępowaniem w niniejszej sprawie nie należy do katalogu tam wymienionych. W związku z tym gdy skarżący pozostawał w zwłoce z zapłatą tych należności wierzyciel zobligowany był do skierowania upomnienia.

Charakter prawny tej czynności polega na tym, że ma ono jedynie przypominać o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej, Nie stanowi zatem rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. W przeciwieństwie do decyzji administracyjnych nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, a jedynie przypomina o konieczności wykonania tych już istniejących. Nie jest ono również rozstrzygnięciem odpowiadającym postanowieniu. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy rozstrzygnięcia i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następują w formie postanowienia, stosownie do treści art. 17 §1 u.p.e.a. Natomiast w ramach upomnienia wierzyciel nie dokonuje żadnej oceny faktycznej lub prawnej, która to występuje w rozstrzygnięciach lub stanowiskach. Upomnienie jest czynnością ze strony wierzyciela zawierającą informację o możliwości dobrowolnego uregulowania należności gdyż w przeciwnym razie wdrożona zostanie egzakcja zmierzającą do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują po stronie zobowiązanego środka prawnego wymierzonego przeciwko upomnieniu. Zobowiązany w ramach środków obrony przed egzekucją może skorzystać z zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Skarżący też w skardze zwrócił uwagę na możliwość wniesienia zarzutów. Jednak podkreślić należy, że możliwość ta powstanie dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, natomiast upomnienie jest właśnie czynnością poprzedzającą wszczęcie tego postępowania. Nie naruszyły, więc organy administracji przepisów postępowania, ponieważ treść i zakres żądania skarżącego zawartego we wniesionym odwołaniu nie budził wątpliwości, co do intencji skarżącego. W tej sytuacji organ miał warunki do dokonania jego oceny. Przepisy ustawy egzekucyjnej przewidują, do odpowiedniego stosowania na jej gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 17 i 18 u.p.e.a. Dlatego w sprawie zastosowanie znalazły przepis art. 134 i art. 144 Kpa. Ich mocą organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygniecie podjęte w tej sprawie przez SKO jest trafne ponieważ do podstawowych wymogów dopuszczalności odwołania należy to aby ustawa przede wszystkim taki środek przewidywała. Do tego potrzebny jest też jego przedmiot, w postaci rozstrzygnięcia. Natomiast zaskarżone w tej sprawie upomnienie nie jest rozstrzygnięciem ani też nie przewiduje się od niego środka zaskarżenia. Zatem odwołanie jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane więc na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organ odwoławczy, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów postępowania. Wobec tego skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.