Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 183/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7 ust.2;
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.25 ust.1;
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art.143b ust.5;
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.),, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2008 oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 28 października 2009 r. odmawiającej przyznania K. H. płatności bezpośrednich.

W uzasadnieniu wskazano, iż K. H. nadał w dniu 16 maja 2008 r. w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) na rok 2008. We wniosku o przyznanie w/w płatności producent rolny zadeklarował do objęcia płatnością JPO powierzchnię 24,67 ha, zaś do objęcia płatnością UPO wskazał powierzchnię 17,19 ha.

W/w wniosek był niekompletny. W związku z powyższym w dniu 13 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do wnioskodawcy wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku polegających na niedostarczeniu załączników graficznych oraz błędnej deklaracji powierzchni działek rolnych E, F oraz G. Organ I instancji uwzględnił w ww. zakresie wniosek strony o przywrócenie terminu na złożenie korekty wniosku, którą producent rolny przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 7 lipca 2008 r.

Ze względu na ponowne wykrycie nieprawidłowości, do wnioskodawcy wystosowano kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień. Producent rolny w odpowiedzi na ww. pismo złożył dnia 20 stycznia 2009 r. kolejną korektę wniosku. Organ I instancji wskazał, że ww. korekta wniosku nie powodowała żadnych zmian w powierzchniach deklarowanych do objęcia płatnościami, a jedynym jej celem było doprowadzenie do zgodności poszczególnych działek rolnych we wszystkich wnioskach pomocowych składanych przez producenta rolnego na kampanię 2008. W związku z powyższym wnioskodawca dokonał podziału działki rolnej pierwotnie zadeklarowanej jako A o powierzchni 8,30 ha, na działkę rolną A o powierzchnia 6,70 ha oraz K o powierzchni 1,60 ha. Podzielona została także działka E o powierzchnia 1,60 ha na działki E o powierzchni 1,40 ha oraz EE o powierzchni 0,20 ha.

W gospodarstwie rolnym K. H. przeprowadzono kontrolę całego gospodarstwa rolnego w dniach 20 i 21 sierpnia 2008 r., oraz w związku ze składanymi korektami, ponowną kontrolę w dniu 22 kwietnia 2009 r.

Wskazano również, że producent rolny w myśl art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.), miał do dnia 31 maja 2008 roku możliwość złożenia z własnej inicjatywy zmiany do wniosku, dodając nowe działki ewidencyjne lub rolne lub zmieniając powierzchnie zadeklarowanych działek. Rolnik mógł też dokonać zmiany w załączonych do wniosku dokumentach (np. oświadczeniach). Jednocześnie podano, że ww. zmiana do wniosku mogła zostać złożona również po wskazanym powyżej terminie, tj. do dnia 09 czerwca 2008 roku, jednakże powyższe spowodowałoby zmniejszenie o 1 %, za każdy dzień roboczy opóźnienia, kwoty płatności odnoszącej się do powierzchni działek objętych taką zmianą (art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Takiej zmiany do wniosku producent rolny nie złożył.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz wskazane przepisy prawa organ I instancji podkreślił, że złożona przez pana K. H. korekta wniosku z dnia 07 lipca 2008 roku, którą zwiększył powierzchnię działek rolnych nie została uwzględniona. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zaznaczył jednocześnie, że zadeklarowanie w ww. korekcie wniosku nowej grupy upraw, dla działek rolnych, które w pierwotnym wniosku z dnia 15 maja 2008 roku nieprawidłowo zadeklarowano jako UPO (działki A, B, C oraz D), ze względu na ww. przepisy prawa także nie mogły zostać uwzględnione.

Podczas rozpatrywania wniosku pana K. H. o przyznanie płatności na rok 2008 nie wzięty został także pod uwagę podział działki H na działki H, I, J oraz 11, w wyniku czego ww. działka nie została zakwalifikowana do objęcia płatnościami w roku 2008, o czym strona została poinformowana przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR.

W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia 28 października 2009 roku organ I instancji przywołał treść przepisów prawa warunkujących przyznanie płatności na rok 2008, tj. art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyjaśnił, że brak deklaracji działek do objęcia jednolitą płatnością obszarową (JPO) wyklucza daną działkę z objęcia także uzupełniającą płatnością obszarową do grupy upraw podstawowych (UPO). W związku z powyższym działki A, B, C, D oraz K, dla których w pierwotnym wniosku została wskazana jedynie grupa upraw UPO nie mogły zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej zarówno JPO, jak i UPO.

Odnosząc się zatem do kwestii występowania na gruntach producenta rolnego stawów organ I instancji wskazał, że ww. powierzchnie nie kwalifikują się do przyznania płatności, albowiem jak wskazał sam wnioskodawca, zajmują one powierzchnię powyżej 5 ha.

Kierownik Biura Powiatowego wyjaśnił, że powierzchnia zadeklarowana przez pana K. H. w grupie upraw JPO wyniosła 13,55 ha (uwzględniono działki rolne E, EE, F oraz G) i stanowiła ona powierzchnię wyjściową, która podlegała dalszemu rozpatrywaniu. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli gospodarstwa rolnego producenta rolnego z dnia 22 kwietnia 2009 roku odnosiła się także do powierzchni zadeklarowanych w pierwotnym wniosku. Powierzchnia stwierdzona po kontroli na miejscu wyniosła 9,90 ha, dla działki E 1,60 ha, zaś dla działki F - 8,30 ha. Działka G i C zostały całkowicie wykluczone z objęcia płatnościami na rok 2008, w związku z niespełnieniem na nich normy dobrej kultury rolnej.

Podsumowując powyższe rozważania wskazano, że powierzchnia zadeklarowana przez stronę do objęcia płatnością JPO na rok 2008 wyniosła 13,55 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wniosku i kontroli na miejscu z dnia 22 kwietnia 2009 roku wyniosła 9,90 ha. Powierzchnia zadeklarowana do objęcia płatnością UPO wyniosła 19,05 ha, zaś powierzchnia uprawniona do objęcia rzeczoną płatnością wyniosła 0,00 ha. Procentowe przedeklarowanie w grupie JPO wyniosło 36,87 %.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji oparł się na treści art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 roku, ze zm.), który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do JPO, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30 %, lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. W związku z powyższym oraz zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217, ze zm.), odmówiono panu K. H. przyznania płatności UPO na rok 2008.

Organ odwoławczy wskazał, iż K. H. we wniosku nadanym na Poczcie Polskiej w dniu 15 maja 2008 roku dla działek rolnych oznaczonych jako A, B, C oraz D zadeklarował nieprawidłowo grupę upraw UPO, bez zadeklarowania podgrupy JPO. Skarżący deklarując na określonych działkach rolnych tylko grupę upraw UPO, nie był uprawniony do otrzymania do ww. działek jednolitej płatności obszarowej, a tym samym nie spełnił warunku do objęcia ich uzupełniającą płatnością obszarową. Jak wskazano już wcześniej, w 2008 roku zmieniły się zasady deklarowania grup upraw, a strona miała możliwość zapoznania się z nimi dzięki załączonej do spersonalizowanego wniosku instrukcji wypełniania wniosku na rok 2008. Strona powyższemu obowiązkowi uchybiła, nie deklarując podgrupy JPO przy deklaracji UPO, w wyniku czego przedmiotowe działki rolne nie zostały objęte żadną z żądanych płatności.

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazuje, że żądanie strony objęcia płatnością działek rolnych z zadeklarowaną wyłącznie grupą upraw UPO nie jest możliwe w świetle obowiązujących przepisów dotyczących tej materii.

Nadto wskazano, iż skarżący do dnia 9 czerwca 2008 r. miał możliwość poprawienia błędnej deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, jednakże powyższego nie uczynił, co stało się podstawą do nieuwzględnienia przy naliczaniu płatności działek rolnych z błędną deklaracją grup upraw (tj. działek rolnych oznaczonych jako: A, B, C oraz D). Podkreślono, że K. H. na 4 stronie wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, własnoręcznym podpisem poświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności.

W ocenie organu II instancji, K. H. we własnym interesie powinie- zapoznać się z treścią wypełnionego wniosku i dopiero złożyć go do Biura Powiatowego) ARiMR mając pewność, że jest on zgodny z jego oczekiwaniami (zachowując oczywiście materialnoprawny termin przewidziany do złożenia wniosku czy zmiany). Ponadto wskazano, iż we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, nadanym na Poczcie Polskiej przez stronę w dniu 15 maja 2008 r., w sekcji IX (str. 4/4) zawarto objaśnienie symboli określających daną grupę upraw, do której rolnik ubiegał się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Wskazano, że wypełniając część VII wniosku grupę upraw JPO, UPO, CH, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych, oznacza się jako odrębną działkę rolną.

Organ odwoławczy powołał się także na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r. (sygn. akt II OSK 1115/08). Podkreślono również, że na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności na rok 2008, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. W sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 269). Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca.

W odniesieniu do powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do objęcia płatnością JPO na rok 2008 organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia zadeklarowana przez pana K. H., uprawniona do objęcia jednolitą płatnością obszarową na rok 2008 wyniosła 13,55 ha (uwzględniono działki rolne E, EE, F oraz G) i stanowiła ona powierzchnię wyjściową, która podlegała dalszemu rozpatrywaniu. Jak wskazano już powyżej, działki rolne A, B, C, D oraz K nie zostały zakwalifikowane do objęcia płatnościami, ze względu na nieprawidłową deklarację. Działki rolne H, l, J oraz 11 nie kwalifikowały się do objęcia płatnościami w roku 2008, ze względu na niezadeklarowanie w pierwotnym wniosku grupy upraw dla działki H, którą skarżący w korekcie wniosku podzielił na działki H, I, J oraz J 1. Zdaniem organu odwoławczego działka rolna G prawidłowo nie została wzięta pod uwagę przy naliczaniu płatności oraz przy kompensacji powierzchni, albowiem, kontrolerzy terenowi podczas kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego w dniu 22 kwietnia 2009 r. stwierdzili, że na przedmiotowym gruncie nie jest prowadzona działalność rolnicza. Powyższe oznacza, że dany grunt objęty kodem sankcjonującym DR18 nie kwalifikuje się do objęcia płatnościami w danym roku oraz zadeklarowana we wniosku powierzchnia takiej działki rolnej nie może zostać skompensowana.

Odnośnie zakwalifikowania do objęcia płatnościami powierzchnia działki EE - 0,20 ha, (po uwzględnieniu kompensacji powierzchni), na której stwierdzony został kod DR33, oznaczający, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym, organ II instancji wskazał, że nie zgadza się z powyższym. W opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego nie jest możliwe kompensowanie powierzchni działki rolnej, dla której kontrolerzy terenowi stwierdzili ww. kod, albowiem kompensacja powierzchni może dotyczyć tylko wyłącznie gruntów rolnych użytkowanych rolniczo.

Mając na uwadze powyższe podkreślono, że powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnością JPO w roku 2008 powinna wynieść 9,70 ha, a nie jak wskazał organ I instancji 9,90 ha. W przedmiotowej sprawie możliwe było jedynie dokonanie kompensacji powierzchni działki E, do powierzchni deklarowanej 1,40 ha. Następnie wskazano, że przy uwzględnianiu powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością JPO na rok 2008 wzięta pod uwagę została powierzchnia 8,30 ha dla działki rolnej oznaczonej jako F oraz 1,40 ha dla działki rolnej oznaczonej jako E (kompensacja powierzchnią stwierdzoną działki rolnej F).

Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo innego niż to uczynił organ I instancji zakwalifikowania powierzchni uprawnionej do objęcia płatnością JPO w roku 2008, powyższa kwestia nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy K. H. o przyznanie płatności na rok 2008. Uznając bowiem, iż powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnością JPO w roku 2008 wyniosła 9,70 ha, to procentowe przedeklarowanie wyniosło 39,69 %.

Następnie organ odwoławczy powołał Się na treść art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 Podsumowując wskazać należy, że pomimo innego zakwalifikowania powierzchni do objęcia płatnością JPO na rok 2008, producent rolny i tak dopuścił się przedeklarowania o 39,69 % powierzchni uprawnionej do przyznania ww. płatności, co skutkuje odmową przyznania płatności JPO na rok 2008.

Organ II instancji wskazał, że na skarżącego za nieprzestrzeganie podstawowych zasad dobrej kultury rolnej, które stwierdzone zostały przez kontrolerów terenowych na działkach rolnych C oraz G również powinny zostać nałożone sankcje. O powyższym stanowi art. 23 ust. 1 tiret 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 379/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 30 stycznia 2009 roku). Mając jednak na uwadze fakt zawyżenia przez stronę powierzchni deklarowanej do objęcia płatnościami na rok 2008, za który na producenta rolnego nakładane są sankcje, które są nadrzędne w stosunku do obniżek i wykluczeń wynikających z braku dobrej kultury rolnej, K. H. odmówiono przyznania płatności, co uniemożliwiło objęcie go dodatkowo sankcjami za brak dobrej kultury rolnej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazuje, że w związku z nie spełnieniem przez pana K. H. warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2008 odmówiono mu także przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2008.

Dodatkowo warto zaznaczyć, że stan zastany na gruntach rolnych deklarowanych przez K. H. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 potwierdzają zdjęcia wykonane podczas kontroli z 22 kwietnia 2009 r., na których widoczne są stawy, dom mieszkalny oraz zakrzaczenia.

Odnosząc się do kwestii zniszczenia upraw na działce ewidencyjnej nr "[...]" przez działalność bobrów organ odwoławczy wskazał, że dla działki rolnej oznaczonej jako H, położonej na ww. działce ewidencyjnej, producent rolny we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 nie podał żadnej grupy upraw. Niezłożenie przez wnioskodawcę w terminie przewidzianym przepisami prawa odpowiedniej zmiany do wniosku, celem poprawienia ww. nieprawidłowości nie ma wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Na powyższą decyzję K.H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zdaniem skarżącego przy wydaniu obu decyzji doszło do naruszenia prawa oraz jego interesu prawnego. W ocenie strony został on pozbawiony możliwości skorygowania w złożonym wniosku błędnych zapisów, zauważonych po pierwszej analizie, mimo iż zgodnie z zapisem art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004, str. 18), wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po Jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy. Ponadto przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostały uwzględnione okoliczności podnoszone przez skarżącego, na których nie miał wpływu, chodzi o działalność bobrów w wyniku której dochodziło do zalewania jego pól, jak również rozbieżności w powierzchni działek. Również nie uwzględniono okoliczności podnoszonych przez skarżącego w składanych odwołaniach dotyczących rozbieżności w powierzchni poszczególnych działek, co w konsekwencji było uzasadnieniem odmowy płatności podstawowych. Skarżący podniósł, iż wnioski były składane przez niego, tak jak i innych rolników, w biurach ARiMR, gdzie pracownicy tej agencji sprawdzali poprawność ich wypełnienia. Mimo to dochodziło później do częstych ich korekt, co świadczyło o tym, iż kłopoty z wypełnieniem tych wniosków mają sami pracownicy, a co dopiero rolnicy, którzy robią tę czynność raz do roku. Dlatego też wyciąganie negatywnych konsekwencji, w stosunku do osób nie do końca posiadających wiedzę i umiejętności w wypełnianiu tych wniosków jest wykorzystywaniem braku doświadczenia. Przykładem tego może być podnoszona okoliczność braku wskazania o jaki rodzaj płatności ubiega się skarżący JPO czy UPO chociaż sam fakt starania się o płatność podstawową wskazuje, iż chodzi o co najmniej jedna z tych płatności. Tym samym przy rozpatrzeniu wniosku skarżącego organy ARiMR nie postępowały w myśl procedury wskazanej w Komunikacie Departamentu Płatności Bezpośrednich z dnia 16.06.2008 r. dotyczącego sposobu postępowania w przypadku zadeklarowania przez rolnika we wniosku działek rolnych z oznaczeniem JPO, UPO. Na zakończenie skarżący wskazuje, iż postępowanie Agencji naruszało podstawowe zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m. in. art. 9 Kpa, w myśl którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego.

W konsekwencji zgłoszonych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zakres kognicji sądów administracyjnych uregulowany jest w ustawach: z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W myśl przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Takie uregulowanie ustawowe oznacza, że kontroli sądowej podlega zgodność przeprowadzonego przez organy postępowania z normami prawa regulującymi zasady postępowania, poprawności ustaleń faktycznych w świetle zebranego w sprawie materiału i właściwe zakwalifikowanie ustalonego stanu faktycznego do normy prawa materialnego stanowiącej podstawę orzeczenia wydanego w sprawie.

Dokonując takiej kontroli, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).

Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd był zobligowany do zbadania, czy organ przeprowadził postępowanie w sposób zgodny z przepisami je regulującymi, a to czy zebrał kompletny materiał dowodowy, niezbędny dla poprawnego rozpatrzenia sprawy, czy dokonane ustalenia faktyczne znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy te ustalenia faktyczne mieszczą się w dyspozycjach przepisów prawa materialnego powołanych jako podstawa prawna rozpatrzenia sprawy.

Badając zgromadzony w sprawie materiał, Sąd stwierdził, iż dokonane przez organ ustalenia oparte zostały na całokształcie zebranego materiału. Organ odwoławczy – a także organ pierwszej instancji – dokonał oceny materiału od momentu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na 2008r.

Wniosek o przyznanie płatności na 2008r. złożony został przez skarżącego 15 maja 2008r. (data stempla pocztowego – koperta w aktach adm.).

Po dokonaniu kontroli wniosku pod względem kompletności i poprawności pod względem formalnym, organ 13 czerwca 2008r. skierował do beneficjenta wezwanie, w którym wskazano jakie braki formalne zawiera wniosek oraz podano termin do usunięcia wskazanych braków i skutki prawne nieusunięcia braków w zakreślonym terminie (część V wniosku i wezwanie z 13.06.2008r. – akta adm.).

Po uwzględnieniu wniosku i przywróceniu terminu na dokonanie korekty wniosku K.H. 07 lipca 2008r. złożył korektę wniosku.

Przeprowadzona kontrola administracyjna pozwoliła na stwierdzenie nieścisłości wniosku. Dlatego 13.01.2009r. wezwano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień (zał. 19 akt adm.).

20 stycznia 2009r. K.H. złożył korektę wniosku. Dokonana korekta wniosku nie wskazywała zmian w powierzchniach deklarowanych do płatności, a polegała na doprowadzeniu do zgodności poszczególnych działek we wszystkich złożonych wnioskach dotyczących 2008r.

Typując metodą losową gospodarstwo K.H. skierowano do kontroli w miejscu. Kontrola przeprowadzona została w dniach 20-21 sierpnia 2008r.

Pierwszych czynności kontrolnych dokonano na podstawie błędnej deklaracji zawartej we wniosku pierwotnym. Korekty wniosku spowodowały zmianę postaci skutecznej wniosku.

Dlatego 22.04.2009r. przeprowadzono drugą kontrolę w miejscu (raport z kontroli w aktach adm.). W czasie tej kontroli ustalono działki i ich powierzchnię, co uwzględnione zostało przy rozpatrywaniu sprawy w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2008r.

Organy odniosły się do korekt wniosku dokonanych przez K.H. jak i do raportów z przeprowadzonych kontroli gospodarstwa.

Stwierdzić zatem należało, że postępowanie przeprowadzone zostało bez naruszenia przepisów je regulujących.

Z ustaleń organów (skarżący tego nie kwestionował) wynika, iż K.H. o przyznanie dopłat ubiegał się już od 2004r. Na 2008r. otrzymał wniosek spersonalizowany tj. wypełniony w części zawierającej dane osobowe wnioskodawcy i dane dotyczące działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku na rok poprzedni. Razem z wnioskiem K.H. otrzymał instrukcję wypełnienia wniosku na 2008r., która to zawierała szczegółowe objaśnienia co do sposobu wypełnienia wniosku.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarżący tych faktów nie zakwestionował. Sąd badając akta sprawy stwierdził, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy obydwóch instancji oparte zostały na materiale zebranym w sprawie. Materiał ten oceniony został w całości, a wnioski wysnute z tej oceny są poprawne.

W żadnym przypadku nie pozostają w sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Zdaniem Sądu organy prowadzące postępowanie nie uchybiły przepisom art. 7, art. 9 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy wynika, że K.H. był wzywany do uzupełnienia (korekty) wniosku. W wezwaniach tych wskazywano nieścisłości występujące we wniosku. Przekazując K.H. wniosek, dołączono do niego instrukcję zawierającą pouczenie o sposobie wypełnienia wniosku. Dokonane czynności pozwalają na uznanie, że organy wypełniły spoczywające na nich z mocy przepisów ustawy obowiązki – art. 7 i art. 9 K.p.a.

W aktach sprawy brak jest dowodu na to, iż beneficjent zwracał się o wyjaśnienie jakichkolwiek wątpliwości. Powołane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie obligują organów administracji publicznej do zadawania stronie pytań czy ma wątpliwości co do formy i skuteczności czynności jakich zamierza dokonać.

Należy jeszcze podnieść, że K.H. na wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 w części VIII w pozycji 12 złożył podpis pod oświadczeniem, z treści którego wynika, że znane mu są – między innymi – zasady przyznawania płatności.

Z protokołu kontroli przeprowadzonej 22.04.2009r. wynika, iż K.H. o przeprowadzonej kontroli został powiadomiony (pk-ty 51-53 załącznika nr 36 akt adm.).

01.07.2009r., 23.09.2009r. i 8.12.2009r. skierowano do K.H. pisma informujące o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniem się na temat zebranych dowodów i materiałów i możliwości zgłoszenia wniosków.

Przebieg prowadzonego postępowania oraz dokonywane przez organy czynności przemawiają przeciwko uznaniu za trafne twierdzeń strony o naruszeniu przepisów prawa skutkujących naruszeniem jej interesu prawnego.

Wobec powiadomienia skarżącego o terminie kontroli gospodarstwa 22.04.2009r. oraz informowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz dowodami w niej zabranymi, przy uwzględnieniu tego, że skarżący dwukrotnie – na wezwanie organu – dokonywał korekty wniosku (07.07.2008r. i 20.01.2009r.) brak dowodu poinformowania skarżącego o stwierdzonych w raporcie – dotyczących kontroli z 22.04.2009r. – niezgodnościach jest okolicznością nie mającą wpływu na wynik sprawy.

Uznając, że organy w przeprowadzonym postępowaniu uniknęły takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało rozważyć czy dokonane ustalenia faktycznie dawały organom podstawę do odmowy przyznania płatności bezpośrednich w oparciu o powołane w decyzjach organu odwoławczego i organu pierwszej instancji przepisy prawa.

Z ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji, mających pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale wynika, że K.H. we wniosku o przyznanie płatności na 2008r. wskazał grunty do objęcia płatnością JPO i płatnością UPO. Grunty wskazane do objęcia płatnością UPO zadeklarowane zostały nieprawidłowo, gdyż nie wskazano w ich przypadku podgrupy JPO. W przypadku działki oznaczonej literą H, producent nie wskazał żadnej grupy upraw.

We wniosku o przyznanie płatności K.H. wskazał działki oznaczone jako A, B, C i D do płatności UPO nie wskazując tych działek do płatności JPO.

W myśl przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z 26.01.2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) rolnikowi przysługują płatności uzupełniające do upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawionych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Przy takim uregulowaniu ustawowym wykazanie wymienionych wyżej działek jako kwalifikujących je do grupy upraw UPO skutkowało brakiem przyznania dopłat JPO. Brak podstaw przyznania dopłat według grupy JPO skutkowało niemożnością uwzględnienia tych działek do dopłat UPO.

Nie wskazując działek do płatności JPO nie mógł otrzymać płatności według UPO.

Skarżący otrzymał instrukcję dotyczącą sposobu wypełnienia wniosku o przyznanie płatności i wniosek winien wypełnić zgodnie ze wskazaniami zawartymi w instrukcji.

Rolnikowi przysługuje prawo do otrzymania dopłat przy wykazaniu, iż spełnił wymogi przewidziane przepisami prawa. Spełnienie tych wymogów ma wykazać w składanym przez siebie wniosku.

Jak ustalono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji K.H. w złożonym wniosku – odnośnie wymienionych wyżej działek – nie wykazał uprawnienia do uzyskania dopłat.

Skarżący miał prawo do skorygowania wniosku i mógł to uczynić w terminie przewidzianym w przepisie art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21.04.2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.).

Organ w zaskarżonej decyzji wywiódł, a swoje stanowisko należycie uzasadnił, że termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.

Aprobować też należało stanowisko organu co do tego, że za merytoryczną treść wniosku konsekwencje ponosi składający wniosek.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano dlaczego poszczególne działki rolne wykazane we wniosku – pomimo dwukrotnych korekt dokonanych przez skarżącego – nie mogły zostać uwzględnione do płatności JPO lub UPO.

Ustalenia dokonane przez organ znajdują pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale. Organ odniósł się do kwalifikalności do dopłat poszczególnych działek wymienionych we wniosku jak i korektach dokonanych przez skarżącego, przy czym miał na względzie wyniki kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego.

Konfrontacja dokonanych przez organ ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem pozwoliła na stwierdzenie, iż ustalenia faktyczne mają pełne oparcie w zgromadzonym materiale. Ustalony stan faktyczny mieści się w dyspozycjach przepisów prawa powołanych jako podstawa prawna rozpatrzenia sprawy.

Organ na stronicach 16-22 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wykazał dlaczego poszczególne działki gruntu nie mogą być objęte płatnością JPO. Brak jest podstaw do kwestionowania rozważań i ustaleń organu.

W ustalonym stanie faktycznym zasadnym było powołanie przez organ przy odmowie przyznania płatności JPO, jako podstawy prawnej przepisów art. 7 ust. 1 ustawy z 26.01.2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.).

Spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie ustawy oraz w przepisach art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29.09.2003r. ustanawiającego wspólne zasady wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001w, (WE)nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 i § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12.03.2007r. w sprawie minimalnych norm skutkowało przyznaniem jednolitej płatności obszarowej.

Organ wykazał dlaczego poszczególne działki nie mogły zostać uwzględnione do objęcia ich jednolitą płatnością obszarową. Wykluczenie działek zostało należycie uzasadnione i pozostaje w zgodności z zebranym w sprawie materiałem.

Powierzchnia zakwalifikowana do objęcia jednolitą płatnością obszarową ustalona została na 9,70 ha. Deklarowana powierzchnia działek do objęcia tą płatnością zadeklarowana została przez skarżącego jako 13,55 ha.

Z zestawienia obydwóch powierzchni wynika, że powierzchnia deklarowana była o 39,69% większa od powierzchni zakwalifikowanej do jednolitej płatności obszarowej.

W takim stanie faktycznym zasadnym było zastosowanie przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29.10.2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 stanowiącego, że jeżeli różnice między powierzchnią zadeklarowaną do JPO, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, niż przyznaje się pomocy w danym roku.

Przepis ten należy odczytać, ze chodzi o powierzchnię stwierdzoną, zakwalifikowaną do objęcia jednolitą płatnością obszarową.

Następstwem odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej jest – jak to słusznie stwierdził organ – odmowa przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 ust. 2 ustawy z 26.01.2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw ... .

Warunkiem zatem przyznania płatności uzupełniające jest stwierdzenie podstaw do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Przy niespełnieniu warunków do otrzymania przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniająca płatność nie może być przyznana.

Jak wyżej wykazano, organ prawidłowo ustalił, że K. H. nie mogła być przyznana jednolita płatność obszarowa.

Brak podstaw do przyznania jednolitej płatności obszarowej wykluczał możliwość przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (do upraw).

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Niezależnie od powyższego w odniesieniu do treści skargi Sąd zauważa, że kwestia zalania części gruntów na skutek działalności bobrów podniesiona została przez skarżącego dopiero 01.10.2009r. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji wykazano dlaczego, działka oznaczona jako "H", która miała być podtopiona, została wyeliminowana z areału, który mógł być uwzględniony przy ustalaniu warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Przyczyną tą nie było wszakże podtopienie na skutek działania bobrów.

O terminie kontroli przeprowadzonej 22.04.2009r. skarżący był powiadomiony. Następnie przed wydaniem decyzji był powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i z dowodami zebranymi w sprawie. Uchybienie zatem obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 48 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności ... (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.) Sąd uznał za naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).