Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 650/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 13 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 14, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 111 par. 1, art. 115 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.

SENTENCJA

Dnia 20 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 13, art. 39 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) odmówił A. G. przyznania pomocy finansowej w formie pożyczki z przeznaczeniem na cele alimentacyjne.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] października 2013 r. skarżący zwrócił się o przyznanie omawianej pomocy finansowej. Z uwagi na fakt przebywania A. G. w zakładzie karnym skierowano do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. prośbę o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Komplet dokumentów został przesłany organowi I instancji w dniu [...] grudnia 2013 r. Ze wspomnianego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący w okresie od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2014 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Jest osobą schorowaną. Nie podejmuje pracy zarobkowej, a jednym jego dochodem jest wsparcie finansowe ze strony kuzyna w wysokości 100 zł. Ponadto w trakcie wywiadu środowiskowego skarżący oświadczył, że wnioskuje o pożyczkę z przeznaczeniem na alimenty i bieżące potrzeby. Złożył również oświadczenie o stanie majątkowym, w którym podał, że posiada materiały budowlane i eksploatacyjne o wartości 30.000 zł, których nie może jednak wykorzystać ze względu na pobyt w zakładzie karnym. Następnie organ I instancji powołał się na art. 13 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznego, zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, oraz odmówił przyznania żądanych środków finansowych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. A. G. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie wnioskował w istocie o przyznanie pożyczki na jego własne cele, lecz kierował się jedynie troską o zapewnienie matce dziecka wsparcia finansowego w postaci bieżących alimentów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 13 i art. 39 powołanej ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że skarżący posługuje się wprawdzie pojęciem "pożyczka" na określenie swojego żądania, lecz nie ulega wątpliwości, że w istocie domaga się on wypłaty zasiłku celowego. Zgodnie natomiast z art. 13 powołanej ustawy o pomocy społecznej, uzyskanie tej formy wsparcia finansowego jest wykluczone w przypadku osób odbywających karę pozbawienia wolności. Z chwilą osadzenia w zakładzie karnym takie osoby pozostają bowiem na utrzymaniu Państwa. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że ewentualne udzielenie świadczeń z pomocy społecznej córce A. G. wymaga jej zgody w świetle art. 102 cytowanej ustawy. Nie wystarcza w tej mierze sam wniosek skarżącego.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. A. G. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w istocie wnosił on o pomoc z funduszu alimentacyjnego, a jego żądanie zostało niewłaściwie zinterpretowane przez pracownika opieki społecznej, przeprowadzającego wywiad środowiskowy. Tymczasem skarżący domaga się jedynie przyznania środków finansowych na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. A. G. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie mu pomocy finansowej w postaci pożyczki na pokrycie alimentów, do których uiszczania skarżący został zobowiązany na mocy wyroku sądowego (k. 12 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2013 r. wynika, że skarżący odbywał karę pozbawienia wolności w okresie od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2014 r. (k. 4-8 akt adm. organu I instancji). Jego jedynym dochodem jest wsparcie finansowe otrzymywane od kuzyna w wysokości 100 zł. Fakt przebywania A. G. w zakładzie karnym należy przy tym uznać za bezsporny, gdyż nie był kwestionowany przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W myśl art. 39 ust. 2 cytowanej ustawy wspomniana forma wsparcia finansowego może być przy tym przyznana w szczególności na pokrycie części lub całości zakupów żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy najpierw zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji publicznej, że żądanie A. G. zawarte w piśmie z dnia [...] października 2013 r. dotyczyło uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. W konsekwencji niezbędne było rozważanie, czy skarżący może uzyskać zasiłek celowy, gdyż ta właśnie forma wsparcia finansowego mogłaby ewentualnie znaleźć zastosowanie w analizowanym przypadku. Z tej perspektywy trudno zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, który wywodził w skardze z dnia [...] czerwca 2014 r., że w rzeczywistości domagał się on pomocy z funduszu alimentacyjnego (k. 2 akt sądowych). Okoliczność ta została podniesiona dopiero na etapie postępowania sądowoadminstracyjnego, a nadto nie znajduje ona potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nie można było jej zatem uwzględnić.

Należy również podkreślić, że formy pomocy określone w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.) zostały wprowadzone w interesie osób uprawnionych do alimentów, a nie osób zobowiązanych do ich świadczenia. Wynika to jednoznacznie z preambuły do tejże ustawy oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, jak i szeregu rozwiązań szczegółowych w niej przyjętych. Bezzasadne było zatem w ocenie Sądu wywodzenie przez skarżącego, że domagał się on w istocie udzielenia pomocy finansowej z funduszu alimentacyjnego, a nie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. W opisanym zakresie argumentacja A. G. nie mogła więc odnieść zamierzonego skutku.

Na marginesie należy jeszcze podnieść, że zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia z pomocy społecznej mogą być wprawdzie udzielane na wniosek innej osoby niż osoba zainteresowana, lecz niemniej niezbędna jest w takim przypadku zgoda osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela. Oznacza to z kolei, że skarżący nie mógł skutecznie złożyć wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w imieniu i na rachunek swojej córki. Ponadto, zgodnie z art. 2 pkt 14, art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dopiero w razie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku skarżącego, jego córka będzie mogła wystąpić o świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Powracając do zasadniczej części niniejszych rozważań, trzeba zaznaczyć, że ustawodawca wskazuje w art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, iż osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje co do zasady prawo do świadczenia z pomocy społecznej. Tym samym osoba osadzona w zakładzie karnym nie może otrzymać żadnego z wymienionych świadczeń, w tym także zasiłku celowego. Koszty utrzymania osoby osadzonej ponosi bowiem w całości Państwo, zapewniając m.in. odpowiednie posiłki, odzież, środki higieny osobistej oraz leki i artykuły sanitarne, co wynika z art. 111 § 1 i art. 115 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. nr 90 poz. 557 z późn. zm.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika z kolei, że skarżący odbywa obecnie karę pozbawienia wolności. Dlatego też organy administracji publicznej nie mogły spełnić jego żądania. Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia należy zatem uznać za odpowiadające prawu.

Podsumowując, organy administracji publicznej trafnie uznały, że wniosek z dnia [...] października 2013 r. dotyczył przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej. Z uwagi jednak na osadzenie skarżącego w zakładzie karnym zgłoszona przez niego potrzeba nie mogła być zaspokojona poprzez przyznanie wspomnianego zasiłku celowego.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.