Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1195/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4, art. 235
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: sekretarz sądowy Agata Pasternak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z 14 stycznia 2015r. nr [...] na podstawie art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 207 i 210 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.749 ze zm., dalej: "O.p."), art. 2, 3, 4 i 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") oraz § 1 uchwały Rady Miasta P. Nr [...] z 14 października 2014 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r.(Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2014 r., poz. 5448), ustalił podatnikom X. X. i Y. Y. podatek za 2015 r. od nieruchomości w kwocie [...]zł. Wymiaru dokonał na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej i złożonej wcześniej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach, przy zastosowaniu stawek uchwalonych przez Radę Miasta P. uchwałą powołaną na wstępie decyzji, w następujący sposób:

-budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,2m, powierzchnia 1023,88 m2, stawka podatkowa [...] zł/m2, kwota podatku [...] zł,

-budynki mieszkalne o wysokości 1,4 m do 2,2m, powierzchnia 26,40 m2, stawka [...] zł/m2, kwota podatku [...] zł

-budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,2 m zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej pow. 148,50 m2, stawka [...] zł/m2, podatek [...] zł,

-budynki mieszkalne o wysokości od 1,4 m do 2,2 m zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej pow. 6,55 m2, stawka [...] zł/m2, podatek [...] zł,

-grunty pozostałe o pow. 569,52 m2, stawka [...] zł/m2, kwota podatku [...] zł.

Podatnicy w odwołaniu od decyzji wnieśli o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem zweryfikowania i zmianę podatku przez jego obniżenie. Zarzucili, że organ podatkowy ustalając wysokość zobowiązania za podstawę opodatkowania budynków mieszkalnych związanych z działalnością gospodarczą o wysokości w świetle powyżej 2,2 metra powinien przyjąć powierzchnię o wielkości 65,60 m2 nie zaś jak to uczynił powierzchnię 148,50 m2. Zakwestionowali również prawidłowość przyjęcia za podstawę opodatkowania powierzchni budynków mieszkalnych związanych z działalnością gospodarczą o wysokości w świetle od 1,4 m do 2,2 m. Ponadto podkreślili, że organ pierwszej instancji miał wiedzę, że lokale użytkowe (o łącznej pow. 128 m2) były niewynajęte, wobec czego nie prowadzono w nich żadnej działalności gospodarczej. Jedynym lokalem, w którym w latach 2015 – 2017 r. prowadzona była działalność gospodarcza był lokal o powierzchni 65,60 m2.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z 29 września 2017 r. nr [...] na podstawie art. 13 § 1 pkt 3, art. 207, art. 210, art., 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 2, art.3, art.4, art.5, art.6 u.p.o.l. , a także uchwały Rady Miasta P. [...] z 14 października 2014, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium w odwołaniu nie zostały sprecyzowane żadne konkretne argumenty przeciwko decyzji. Zarzuty są ogólnikowe i nie poparte żadnymi dowodami, w tym szczegółowymi wyjaśnieniami podatnika, których nie złożył w toku postępowania przed organem pierwszej instancji , pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku ustawowego. Zdaniem organu odwoławczego sposób prowadzenia postępowania podatkowe przez organ pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń. Podatnikowi została zapewniona możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Uzyskał powiadomienie o możliwości zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji szczegółowo wskazał w oparciu o jakie dowody przyjął okres opodatkowania, podał powierzchnię budynku opodatkowaną i odnośną stawkę.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 i art. 4 ust. 1 u.p.o.l. grunty i budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania i przyjmuje się dla nich osobne podstawy opodatkowania a także odrębne stawki. Stosownie do art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Podstawę ustalenia wymiaru podatku stanowi także zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, informujące o rodzaju zmiany i dacie tej zmiany. Podkreśliło, że zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 i art. 21 §5 O.p.- jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w §1 pkt 2 ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji. Zatem obowiązkiem podatnika jest informowanie organu o wszelkich zmianach mogących mieć wpływ na wysokość zobowiązania. W ocenie organu odwoławczego podatnik nie wypełnił prawidłowo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z ustawy odnośnie terminowego i rzetelnego złożenia informacji o nieruchomościach. Kwestionowanie przez podatnika w toku postępowania odwoławczego informacji posiadanych przez organ podatkowy pierwszej instancji od samego podatnika nie może prowadzić do podważenia prawdziwości oświadczenia złożonego przez podatnika we wcześniejszej złożonej przez niego informacji.

Podatnik X. X. wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego w której domagał się jej uchylenia . W skardze zarzucił błędną interpretację przepisów prawa podatkowego na tle zebranego materiału dowodowego i stanu faktycznego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie, w tym brak wizji lokalnej w opodatkowanych pomieszczeniach. Podkreślił, że wobec braku najemców lokali użytkowych rozmiar podatku ustalony został nieprawidłowo ponieważ z tego powodu lokale nie są użytkowane w działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie sprawy wymaga na wstępie wyjaśnienia, że zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W świetle art. 180 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W procedurze podatkowej obowiązuje uregulowana w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na tym, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 O.p. – znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej.

Odnosząc przedstawione regulacje ustawowe dotyczące przebiegu postępowania podatkowego, sąd stwierdza, że organy podatkowe obydwu instancji nie wywiązały się z obowiązków wynikających z zasady prawdy materialnej. W szczególności, co istotne, za dowód w sprawie należy uznać każde oświadczenie podatnika, nawet jeżeli nie zostało ono złożone z zachowaniem przewidzianej przez prawo formy. Nawet zatem jeżeli dane dotyczące informacji istotnych z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości zostały przekazane w innej formie niż złożona na właściwym druku informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.), to informację te stanowią pełnoprawny dowód w postępowaniu. Kolegium winno zatem merytorycznie odnieść się do argumentacji podatnika sformułowanej na etapie postępowania odwoławczego. Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 235 O.p., w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia zwyczajnego środka prawnego (odwołania) sprawa administracyjna (podatkowa) jest w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (np. wyrok NSA z 25 września 2001 r., III SA 913/00, niepublikowany, wyrok NSA z 16 maja 2017 r., I FSK 1727/15). Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie powinno wzbudzać wątpliwości, że w ramach postępowania odwoławczego nastąpiło rzeczywiste powtórne ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonanie ponownej wykładni przepisów prawa.

W ocenie sądu poddana sądowej kontroli decyzja nie spełnia tych wymogów, z uwagi brak merytorycznego odniesienia się do informacji przekazanych przez podatnika na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto w przekazanych wraz ze skargą aktach administracyjnych sąd stwierdza brak jakichkolwiek dowodów pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości podstawy opodatkowania. Brak jest wypisu z ewidencji gruntów i budynków, jak i złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Wprawdzie z odpowiedzi organu pierwszej instancji na odwołanie wynika, że oryginały dokumentów zostały przekazane do Kolegium wraz z odwołaniem podatnika od decyzji ustalających wymiar podatku od nieruchomości za 2014 r., jednakże taka argumentacja nie usprawiedliwia nieprzekazania sądowi dokumentów w oparciu, o które został dokonany wymiaru podatku. Ich brak uniemożliwia sądowi definitywnie dokonanie kontroli decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego nabiera dodatkowego znaczenia w kontekście ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego za 2016 r. po uwzględnieniu najwyraźniej (tożsamych , jak w niniejszej sprawie), danych przedstawionych przez podatnika.

Sąd stwierdza, że ostateczne ustalenie czy w niniejszej sprawie kwestionowana decyzja odpowiada prawu wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie włączenie do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Jak również merytoryczne odniesienie się do argumentacji podatnika z postępowania odwoławczego, nawet jeżeli przedłożone na tym etapie postępowania informacje pozostają niezgodne z wcześniej złożonymi przez podatnika informacjami. Ponadto organ wyjaśni w szczególności rozbieżności związane z powierzchnią przyjętą za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2015 i za 2016 r. i przedstawi stanowisko, czy we wskazanych powyżej okresach doszło do zmiany stanu faktycznego czy też jedynie zmianie uległ pogląd organu na sprawę.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł , jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).