Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 470/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.87
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art.24 ust.7
journal: Dz.U. 2019 poz 701
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi P.-E. Sp. z o.o. w I. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz P.-E. Sp. z o.o. w I. kwotę 3 977 zł (trzy tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nałożył na P.-E. Sp. z o.o. w I. (dalej także: Skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości Z., pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], którym kierował D. R.. Pojazdem wykonywany był krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu P.-E. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości I.. Podczas kontroli stwierdzono: niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.) – dalej jako: "u.t.d.", wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2019 r. poz.701) – dalej jako: "u.o.", wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 u.o., naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy oraz naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu.

Rozpoznając złożone odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: organ, GITD) decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie w tym rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz z kart kierowców (Dz.U.UE L z dnia 2 lipca 2010 r.).

Organ podał, że w podczas przeprowadzonej kontroli kierujący okazał dokument WZ z dnia [...] listopada 2019 r. zgodnie, z którym przewożony ładunek to odpady o kodzie 20 01 01 (papier i tektura). W trakcie kontroli drogowej, w wyniku oceny składu morfologicznego odpadów, dokonanego przez inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska z Delegatury WIOŚ we [...] stwierdzono, że transportowane odpady stanowią odpady pochodzenia komunalnego o kodzie 19 12 12 (inne odpady, w tym zmieszane substancje i przedmioty, z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11). W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że środek transportu, przewożący odpady komunalne, nie został oznakowany tablicami z napisem "ODPADY". Powyższe potwierdza wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. Kierowca nie okazał i nie posiadał w pojeździe wypisu z zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne rzeczy nr [...] udzieloną przedsiębiorstwu P.-E. Sp. z o.o. Kontrolowany kierowca, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zeznał, że nie został wyposażony w powyższy dokument. Po analizie pobranych podczas kontroli danych cyfrowych stwierdzono, że przedsiębiorca nie dochował obowiązku terminowego wczytania danych cyfrowych z karty kierowcy. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] lipca 2019 r., tj. 131 dni kalendarzowych przed kontrolą drogową. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia kontroli drogowej wynosi 30 dni, co stanowi przekroczenie maksymalnego okresu na wczytanie danych z karty kierowcy o 2 dni. Przedsiębiorca nie dochował również obowiązku terminowego wczytania danych cyfrowych urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe marki [...] o nr rej. [...]. Analiza danych wykazała, iż ostatnie wczytanie danych cyfrowych miało miejsce w dniu [...] stycznia 2019 r., tj. 306 dni kalendarzowych przed kontrolą drogową. Ilość dni zarejestrowanej działalności do dnia kontroli drogowej wynosi 118 dni, co stanowi przekroczenie maksymalnego okresu na wczytanie danych o 28 dni.

Organ odwoławczy zważył, iż łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr [...] do u.t.d. wynosi [...] zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] zł.

Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, że przedsiębiorca nie wiedział i nie miał wpływu na powstanie naruszeń, gdyż wyposażył kierowcę w odpowiednie dokumenty zadbał o to, by pojazd wyposażony był w tablicę "ODPADY", organ odwoławczy zważył, iż z dokumentacji zawartej w aktach sprawy wynika wprost, że kierowca nie posiadał przy sobie dokumentu potwierdzającego przewożone odpady, a także nie posiadał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne - co zostało potwierdzone również przez kontrolowanego kierowcę w protokole przesłuchania. Z materiału dowodowego w sprawie wprost wynika, że tablica była zamknięta. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu pierwszej instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniami były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.

W złożonej skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "k.p.a." poprzez utrzymanie przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I instancji, albowiem organ ten prowadząc postępowanie dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 68 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie protokołu z czynności, które zostały przeprowadzone w dniu [...] listopada 2019 roku, albowiem z protokół nie został odczytany osobom biorącym udział w czynnościach i nie został przez wszystkie osoby podpisany,

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na bezzasadnym odmówieniu przymiotu wiarygodności oświadczeniom Skarżącej,

- art. 86 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie Skarżącej, mimo, że w oparciu o zebrany w materiał dowodowy fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały wyjaśnione

2) art. 6 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy wadliwej decyzji organu I instancji

3) art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie zarówno przez organ I i II instancji postępowania w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,

4) art. 7, 77 § 1, 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zarówno przez organ I jak i II instancji wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności w zakresie ustalenia, czy stwierdzone przez organ I instancji naruszenia, za które nałożone zostały kary pieniężne były faktycznie wynikiem zaniedbania spółki, w tym powstały na skutek braku właściwego nadzoru, podczas gdy:

- co do stwierdzonego naruszenia wskazanego w pierwszej kolejności, tj. wykonywania przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, spółka przed rozpoczęciem przewozu drogowego przekazała kierowcy dokumenty potwierdzające rodzaje transportowanych odpadów a brak okazania przez transportującego takich dokumentów nie był konsekwencją zaniedbania spółki, zaniechania lub świadomego działania, co tym samym potwierdza, że spółka nie miała wpływu na powstanie tegoż naruszenia;

- co do stwierdzonego naruszenia wskazanego w drugiej kolejności, tj. wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, spółka przed rozpoczęciem przewozu drogowego dopełniła właściwego nadzoru w kwestii oznakowania pojazdu z napisem "odpady", o czym świadczyły chociażby zeznania kierowcy, cyt. "tablica jest zamontowana na pojeździe. (...) Na trasie od miejsca załadunku do parkingu Tesco we [...] tablica "odpady" była otwarta.", które zostały przez organ całkowicie pominięte, a które świadczą o tym, że zaistniały okoliczności, których spółka przewidzieć nie mogła oraz na które nie miała wpływu;

- co do stwierdzonego naruszenia wskazanego w trzeciej kolejności, tj. niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w przepisie art. 87 u.t.d., spółka przed rozpoczęciem przewozu drogowego wyposażyła kierowcę w odpowiednie dokumenty tj. w wypis z zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne rzeczy, a brak okazania przez transportującego takich dokumentów nie był konsekwencją zaniedbania, zaniechania lub świadomego działania spółki co doprowadziło do błędnego nałożenia kąty pieniężnej na skarżącą, podczas gdy okoliczności sprawy wskazywały, że skarżąca nie miała wpływu na powstania naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć, a zatem należało zastosować art. 92c ust. 1 u.t.d. nakazujący umorzenie postępowania o nałożenie kary pieniężnej w takiej sytuacji

5) przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegającego na tym, że w sprawie wydania decyzji nie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (zasada ta nakazuje bowiem zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością) poprzez:

- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Głównego Inspektora Transportu Drogowego do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych,

- zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji,

co doprowadziło do błędnego nałożenia kary pieniężnej na skarżącą, podczas gdy okoliczności sprawy wskazywały, że skarżąca nic miała wpływu na powstania naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Skarżąca nie mogła przewidzieć, a zatem należało zastosować art. 92c ust. 1 u.t.d. nakazujący umorzenie postępowania o nałożenie kary pieniężnej w takiej sytuacji.

6) przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;

7) przepisu art. 8 k.p.a., bowiem organy nie prowadziły postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2021 r. (por. k. 30 akt sądowych). Jednocześnie Skarżąca została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma i z możliwości tej skorzystała.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo ze względu na naruszenie przepisów postępowania, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazane przez Skarżącą.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GITD z dnia [...] grudnia 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Ponadto zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Stosownie zaś do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr [...] do ustawy.

W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. uznał, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawę do nałożenia na Spółkę kar pieniężnych w łącznej wysokości [...] zł za: 1) wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 u.o.; 2) wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 u.o.; 3) niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.; 4) naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy; 5) naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu.

Organy obu instancji przyjęły, że łączna kara za wszystkie stwierdzone naruszenia określone w załączniku nr [...] do u.t.d. wynosi [...] złotych, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] zł. wysokość kary pieniężnej została ograniczona do tej właśnie kwoty.

Organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. w całości. Jednocześnie GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kary za wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów stwierdził, że "(...) Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 4.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym." (por. k. 141-v. akt admin.).

Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. decyzja (z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 107 § 4 i 5 k.p.a. lecz nie występujących w niniejszej sprawie) zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości, że uzasadnienie powinno być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 9/07, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji musi istnieć spójność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96, publ.: LEX nr 48694). W przypadku sprzeczności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem pierwszeństwo należy przyznać rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2070/97, publ.: LEX nr 48693). Treść rozstrzygnięcia organu stanowi całość - elementy decyzji mają wzajemnie się uzupełniać (rozstrzygnięcie i uzasadnienie), a nie stać względem siebie w opozycji. Decyzja nie powinna wzbudzać u strony wątpliwości względem stanowiska organu, a zgodnie z zasadą przekonywania skłaniać stronę do dobrowolnego wykonania wydanej decyzji. Tak w rozpatrywanym przypadku zaś nie jest.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z normą prawa materialnego oraz z uzasadnieniem. Z jednej strony GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości, z drugiej zaś uwzględnił jeden z zarzutów odwołania wykonywania przewozu drogowego odpadów bez dokumentu potwierdzającego ich rodzaj i uznał zasadność odstąpienia od nałożenia z tego tytułu kary pieniężnej w wysokości [...] zł., co sugeruje rozstrzygnięcie o charakterze reformatoryjnym. Dodatkowo należy wskazać, że w okolicznościach niniejszej sprawy, odstąpienie od nałożenia kary w wysokości [...] zł. wyklucza możliwość nałożenia kary w wysokości [...] zł., ponieważ suma kar z uwzględnieniem powyższego odstąpienia wyniosłaby [...] zł. ([...] zł.-[...] zł.). Oznacza to, że stwierdzone uchybienie jest wadą, która mogła mieć (i miała) istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć trzeba, że rozstrzygnięcie GITD utrzymuje w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. P. tym należy odnotować niespójność poglądów prezentowanych przez organ odwoławczy na gruncie samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż, powtarzając za organem pierwszej instancji, stwierdza on jednocześnie, że "łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr [...] do u.t.d. wynosi [...] (...) złotych, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] złotych - kwota kary pieniężnej została ograniczona do [...] (...) złotych.

Uwzględniając zatem przywołany wyżej pogląd o prymacie rozstrzygnięcia decyzji nad uzasadnieniem w przypadku stwierdzonej sprzeczności między tymi elementami decyzji, należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył w ten sposób art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w istocie rzeczy nie spełniając wymogu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd, co wobec wskazanej niespójności możliwe nie było. Nie ma przy tym znaczenia, że stwierdzenia GITD o odstąpieniu od nałożenia kary, o którym wyżej mowa nie odnotowała sama Skarżąca powtarzając w tym zakresie w uzasadnieniu skargi stanowisko przedstawione w odwołaniu.

Stwierdzić więc należy, że w sytuacji, gdy sentencja decyzji pozostaje w sprzeczności z uzasadnieniem zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego i wydania decyzji zgodnej z przepisami prawa, niemniej jednak Sąd postanowił odnieść się również do innych zagadnień będących przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 68 § 2 k.p.a., które miało polegać na nieprawidłowym sporządzeniu protokołu z czynności w dniu [...] listopada 2019 r., przy czym Skarżąca nie precyzuje, jakich czynności zarzut ten dotyczy. Z akt sprawy wynika, że we wskazanym wyżej dniu przeprowadzona została kontrola drogowa, której ustalenia zawarto w protokole kontroli oraz przesłuchano świadka w osobie kierowcy D. R.. Z treści zarówno z protokołu kontroli (k. 34-36 akt admin.), jak również z protokołu przesłuchania świadka (k. 31 akt admin.) wynika, że oba dokumenty zostały podpisane przez D. R. oraz prowadzącego czynności ze strony organu M. M.. Ponadto wymienione protokoły zawierają adnotacje o odczytaniu ich treści, a D. R. nie zgłosił do ich treści uwag, zastrzeżeń. Należy przy tym zauważyć, że sporządzone protokoły stanowiły dowody w prowadzonym postępowaniu i podlegały ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów stosownie do art. 80 k.p.a. Jednocześnie trzeba zauważyć, że protokół kontroli drogowej został sporządzony zgodnie z art. 74 u.t.d.

Istotne także jest, jak wyżej wskazano, że Skarżąca na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca kontrolowanego pojazdu, uczestniczył w kontroli i nie zakwestionował jej wyników. Nie uczyniła tego także Skarżąca w toku postępowania, co ma doniosłe znaczenie w kontekście podnoszonych zarzutów. Protokół jako dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej prawem formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny lub nawet niemożliwy do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie podlegający w powiązaniu z innymi dowodami ocenie w postępowaniu, co organy uczyniły. Stanowisko takie jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 89/08, publ.: CBOSA).

Uzasadnienia nie znajduje także zarzut naruszenia art. 86 k.p.a., który stanowi m.in., że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W literaturze wskazuje się, że "(...) Przesłuchanie strony jest możliwe w sytuacji, gdy organ ustalił stan faktyczny sprawy za pomocą innych środków dowodowych i nadal istnieją w sprawie niewyjaśnione fakty, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to zatem dowód o charakterze posiłkowym. Wprawdzie omawiany artykuł mówi o możności przesłuchania strony, ale powinien on być interpretowany jako przepis dozwalający na przesłuchanie strony dopiero po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. (...) W nowszym orzecznictwie stwierdza się natomiast, że skoro w sytuacji określonej w komentowanym przepisie organ "może" przesłuchać stronę, to sam fakt nieprzesłuchania strony nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego [wyrok NSA z 2.09.2016 r., II OSK 2659/14, LEX nr 2143517]" (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, Warszawa 2021).

W ocenie Sądu organy wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia, przy czym nie stanowi uchybienia przepisom postępowania fakt, iż ocena ta odbiega od oczekiwań Skarżącej.

Należy nadto zauważyć, że postępowanie dowodowe nie jest celem samo w sobie, lecz służyć ma ustaleniu okoliczności stanu faktycznego sprawy. Aby w pełni realizować to założenie, ustawodawca wprowadził reguły, jakim musi kierować się organ, prowadząc to postępowanie. Jednocześnie organ nie ma obowiązku przeprowadzenia każdego dowodu zgłoszonego przez stronę, lecz tylko takiego, który może przyczynić się do wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego.

Jak bowiem wynika z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona, z przepisu tego wynika tzw. zasada swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ wymogów tych dotrzymał.

Trafnie organ ocenił także brak przesłanek wyłączających nałożenie kar pieniężnej przewidzianych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem sporu w sprawie są nie tyle ustalone okoliczności stwierdzonych uchybień (brak oznakowania pojazdu; brak dokumentów, o których mowa w art. 87 u.t.d.; niepobieranie danych z karty kierowcy oraz tachografu), co właśnie ich ocena z punktu widzenia negatywnych przesłanek nałożenia kary pieniężnej.

Skarżąca utrzymuje, że wymagane oznakowanie było zamontowane na pojeździe, ale z niewiadomych przyczyn "zamknęło się", co ma jej zdaniem przemawiać za przyjęciem, że na tę okoliczność Skarżąca nie miała wpływu. Jednocześnie kierowca D. R., na którego wyjaśnienia powołuje się także Skarżąca w skardze, zeznał m.in., że "pojazd (...) nie był oznakowany w żaden sposób z przodu pojazdu żadną tablicą informującą, iż przewożone są odpady w/w pojazdem. Tablica jest zamontowana na pojeździe. Nie była otworzona, ponieważ chciałem skorzystać z parkingu przy TESCO we [...]. Na trasie od miejsca załadunku do parkingu Tesco we [...] tablicę "ODPADY" była otwarta. [...] zdarza mi się nie otworzyć tablicy przy przewozie odpadów z powodu zapomnienia" (por. protokół przesłuchania świadka – k. 31v. akt admin.). Jednocześnie wykonane w obecności kierowcy fotografie pojazdu zatrzymanego do kontroli (por. k. 18, 20 akt admin.) dowodzą tablica była jednak zamknięta.

Z kolei w odniesieniu do stwierdzonego braku dokumentów, o których mowa w art. 87 u.t.d. Skarżąca podnosi, że przed rozpoczęciem przewozu drogowego wyposażyła kierowcę w wypis z zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne rzeczy i wymagane dokumenty przed rozpoczęciem przewozu drogowego znajdowały się w pojeździe. Spółka zauważa, że kierowca być może ze zdenerwowania spowodowanego kontrolą zapomniał okazać inspektorom kompletu dokumentów, w które został wyposażony przez skarżącą spółkę tuż przed transportem. Jednocześnie zasugerowała, że być może brak okazania dokumentów wynikał z innych okoliczności, które nie były w żaden sposób konsekwencją jego zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań. Jednocześnie kierowca zeznał, że nie okazał "wypisu z aktualnego zaświadczenia (bądź samego zaświadczenia) na przewozy drogowe na potrzeby własne rzeczy, wypisu z żadnej licencji i zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ponieważ kierownik o imieniu B. , zajmujący się przewozami nie wyposażył go w taki dokument, gdyż twierdzi, że nie jest wymagany do kontroli" (por. protokół przesłuchania świadka – k. 31v. akt admin.).

W ocenie Sądu należy przyznać w tym zakresie rację organowi. GITD trafnie ocenił zebrany materiał dowodowy. Należy przy tym zawrócić uwagę na rozbieżności wyjaśnień Spółki z zeznaniami D. R.. Ponadto sugestię o innych, nieokreślonych, enigmatycznych okolicznościach niebędących konsekwencją zaniedbań lub świadomych działań kierowcy należy ocenić jako gołosłowną i nieznajdującą oparcia w aktach sprawy, w szczególności w zeznaniach D. R.. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych okoliczności, czy tym bardziej dowodów bądź wniosków dowodowych zmierzających do wykazania wystąpienia takich okoliczności.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny "w orzecznictwie przyjmuje się, że okolicznościami, o których mowa w powyższym przepisie, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W związku z tym art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. przez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (...). Sam fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (...). [...] działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika" (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 889/19, publ.: CBOSA – wraz z powołanym w nim orzecznictwem). Pogląd powyższy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.

Niemniej jednak o uchyleniu zaskarżonej decyzji zdecydowała wykazana niespójność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, która miała wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko Sądu wyda decyzję pozbawioną stwierdzonych uchybień.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.).

T. Wójcik A. O. L. Kleczkowski