Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1057/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 108 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Dnia 2 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 roku sprawy ze skargi Ł. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1)uchyla w całości zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w części w jakiej nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz Ł. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...]r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 K.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia Ł K ze służby w Policji z dniem 30 września 2016r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt[...] Prokuratura Okręgowa w Ł przedstawiła Ł K zarzut o to, że w dniu [...]r. na terenie Komendy Powiatowej Policji w K, pełniąc obowiązki służbowe funkcjonariusza Policji tej jednostki przekroczył zakres udzielonych mu uprawnień oraz nie dopełnił obowiązków służbowych, w szczególności podczas wykonywania czynności procesowych w postaci przesłuchania osoby M.S. w ten sposób, że działając wbrew obowiązkom wynikającym z zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, to jest wbrew obowiązkom wynikającym z § 8 ust. 2 oraz § 9 ust. 1 pkt 1 i 3 cytowanego zarządzenia, nosił broń palną w postaci pistoletu Walter P-99 w sposób widoczny dla otoczenia, w kaburze przypiętej do paska i nie zachował szczególnych środków ostrożności, aby broń nie dostała się w ręce osób nieuprawnionych, czym doprowadził do nieuprawnionego użycia tej broni przez M.S., czego skutkiem było nieumyślne spowodowanie śmierci wymienionego będącej następstwem obrażeń doznanych w wyniku dwukrotnego postrzału, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 K.k. i art. 155 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k.

Postanowieniem z dnia[...]r., sygn. akt[...] Prokuratura Okręgowa w Ł zastosowała wobec Ł K środki zapobiegawcze w postaci:

-zawieszenia podejrzanego w obowiązkach służbowych funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w K;

-zakazu opuszczania kraju z zatrzymaniem paszportu uprawniającego do przekraczania granicy.

Postanowieniem [...]r. Komendant Powiatowy Policji w K wszczął w stosunku do Ł K postępowanie dyscyplinarne.

Rozkazem personalnym dnia[...]r. Komendant Powiatowy Policji w K na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji zawiesił Ł K w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 28 kwietnia 2015r. do dnia 27 lipca 2015r. Niniejszy rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu 28 kwietnia 2015r.

Postanowieniem z dnia [...]r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł wyłączył Komendanta Powiatowego Policji w K od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko Ł K i wyznaczył do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł.

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015r. Komendant Miejski Policji w Ł zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu uzyskania uwierzytelnionych kserokopii materiałów dowodowych z prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł postępowania w sprawie o sygn. akt [...].

Rozkazem personalnym 13 lipca 2015r. Komendant Powiatowy Policji w K przedłużył okres zawieszenia Ł K w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu 17 lipca 2015r.

W dniu 6 października 2015r. w Komendzie Powiatowej Policji w K Ł K w rozmowie z Naczelnikiem Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KPP w K przekazał informacje, z których wynikało, iż użyje przemocy wobec funkcjonariuszy KPP w K, którzy przesłuchani w prowadzonej przeciwko niemu sprawie przekazali niekorzystne dla niego informacje.

Z uwagi na powyższe zdarzenie, postanowieniem z dnia 9 października 2015r. Prokuratura Okręgowa w Ł w sprawie o sygn. akt[...] zastosowała wobec Ł K dodatkowy środek zapobiegawczy w postaci dozoru polegającego na zakazie przebywania w Komendzie Powiatowej Policji w K, poza zaewidencjonowanymi przypadkami wynikającymi z odrębnych przepisów dot. funkcjonariuszy Policji (w tym zawieszonych w czynnościach służbowych) oraz zakazie zbliżania i kontaktu z osobami występującymi w niniejszej sprawie w charakterze świadków, którzy są funkcjonariuszami Policji i pracownikami cywilnymi KPP w K.

Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w Ł umorzyła śledztwo przeciwko Ł K podejrzanemu o przestępstwo z art. 231 § 1 K. K. i art. 155 K. K. w zw. z art. 11 § 2 K. K. Jednocześnie zdarzenie, które miało miejsce w dniu 6 października 2015r. zainicjowało drugi wątek śledztwa w sprawie o sygn. [...], odnośnie czynu z art. 245 K.k. i doprowadziło do wyłączenia materiałów do odrębnego prowadzenia postępowania.

Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w Ł wyłączyła ze śledztwa w sprawie o sygn.[...] do odrębnego prowadzenia materiały przeciwko Ł K podejrzanemu o czyn zabroniony z art. 245 K.K., polegający na użyciu groźby karalnej wobec świadków w celu wywarcia na nich wpływu, tj. o czyn z art. 245 K.K.

Akt oskarżenia z dnia 11 lipca 2016r. w sprawie o sygn. akt [...] Ds. [...] został skierowany do II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w K.

Pismem z dnia 25 lipca 2016r. Zastępca Prokuratora Okręgowego w Ł poinformował Komendanta Powiatowego Policji w K, że postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...]r. nie jest prawomocne, ponieważ w dniu 18 lipca 2016 roku wpłynęło do Prokuratury Okręgowej w Ł zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2016 roku za l.dz. [...] Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w Ł zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w K o nie zwalnianie ze służby Ł K na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

Zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2016r. Ł K został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Przedmiotowe pismo zostało doręczone stronie w dniu 28 kwietnia 2016r.

Pismem z dnia 11 czerwca 2016r., które wpłynęło do organu w dniu 13 czerwca 2016r. strona ustanowiła pełnomocnika w osobie M T.

Rozkazem personalnym z dnia [...]r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w K zwolnił Ł K ze służby w Policji z dniem [...]. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 K.p.a. Rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu 1 września 2016r., a pełnomocnikowi w dniu 19 września 2016 roku.

Od powyższego rozkazu personalnego strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów;

- art. 7, 10, 77, 78, 80, 86 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, nierozpoznanie wniosków strony, a w szczególności nie uwzględnienie wniosku o przesłuchanie strony w charakterze strony, co skutkowało naruszeniem prawa do obrony, a w konsekwencji zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także dowolną, a nie swobodną jego ocenę;

-art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w zw. z art. 7 i 80 K.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a nadto dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wpływających na podjęcie decyzji o zwolnieniu, gdy przepisy nie przewidywały takiego obowiązku oraz istniały przesłanki do pozostawienia strony w czynnej służbie;

-art. 24 § 1 i art. 25 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o wyłączenie Komendanta Powiatowego Policji w K oraz podległych mu funkcjonariuszy, w sytuacji gdy, ze względu na okoliczności sprawy, zachodzi uzasadnione podejrzenie co do braku jego bezstronności;

-art. 108 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz błędne uznanie, iż interes służby jest tożsamy z interesem społecznym, co skutkowało bezpodstawnym nadaniem wskazanemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie zaistniały przesłanki wskazane w przepisie, a umożliwiające zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności;

-art. 109 i 110 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. poprzez doręczanie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi kopii, a nie oryginałów wydawanych w sprawie postanowień, decyzji;

-art. 6-9 K.p.a;

-art. 10 K.p.a. polegającego na niezapewnieniu stronie faktycznego udziału w prowadzonym postępowaniu;

-art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wskazanie właściwej podstawy prawnej oraz uzasadnienia;

-prawa materialnego poprzez bezprawne wykorzystanie instytucji zwolnienia policjanta ze służby ze względu na jej ważny interes w celu innym niż ten, do jakich instytucja ta została ustanowiona, a mowa o dobrze służby;

-odmowy zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy uchylenia środka zapobiegawczego;

- błędnym zinterpretowaniu przez organ l instancji faktu wyłączenia materiałów oraz skierowaniu do sądu aktu oskarżenia w sprawie gróźb karalnych, jako przedłużenie czasu zawieszenia;

- art. 9 K.p.a. przez nienależyte, zaniechanie informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i czym świadomie organ działał w celu poniesienia przez stronę szkody z powodu nieznajomości prawa.

W oparciu o przedstawione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przywrócenie do służby w Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł utrzymując zaskarżony rozkaz personalny w mocy wskazał, że zgodnie z art. 40 § 2 zdanie 1 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pismo (decyzja, postanowienie) zostało jednocześnie doręczone stronie i jej pełnomocnikowi, doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma (decyzji, postanowienia). Bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K z dnia [...]r. został doręczony stronie w dniu 1 września 2016r. oraz pełnomocnikowi w dniu 19 września 2016r., a odwołanie zostało wniesione przez stronę w ustawowym terminie, tj. w dniu 9 września 2016r. W sytuacji bowiem kiedy strona po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji nie podnosiła faktu nieprawidłowości w doręczeniu decyzji (jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie) i wniosła w ustawowym terminie odwołanie, należało przyjąć, że doręczenie decyzji skarżącemu zamiast pełnomocnikowi było skuteczne. Strona ma bowiem prawo podjąć każdą czynność w sprawie z pominięciem pełnomocnika. W przeciwnym wypadku doszłoby do swoistego "ubezwłasnowolnienia" strony postępowania, która nie miałaby prawa do podjęcia samodzielnie (z pominięciem ustanowionego pełnomocnika) żadnej czynności w sprawie toczącej się z jej udziałem. Skuteczne wniesienie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji doręczonej stronie, a nie jej pełnomocnikowi wyłącza zatem możliwość uznania doręczenia decyzji za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten jest jasny i klarowny, dotyczy bowiem sytuacji policjantów, którym postawione zostały zarzuty karne, w sprawie których trwa postępowanie karne i brak jest możliwości określenia terminu zapadnięcia prawomocnego wyroku.

W przedmiotowej sprawie Ł K pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych nieprzerwanie od dnia [...]r.[ Postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w Ł zawiesiła funkcjonariusza w czynnościach służbowych i zawieszenie to trwa nadal. Niezależnie jednak od powyższego, w związku z postępowaniem dyscyplinarnym funkcjonariusz został zawieszony w czynnościach służbowych przez Komendanta Powiatowego Policji w K. Na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby to zawieszenie nie ustało. Biorąc powyższe pod uwagę, bezspornym jest, iż na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby, funkcjonariusz pozostaje w stanie zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym.

Przepis prawa materialnego stanowiący podstawę decyzji w niniejszej sprawie wymaga dla wyjaśnienia przesłanek jego zastosowania upływ 12 miesięcy nieprzerwanego zawieszenia w czynnościach służbowych. W okolicznościach niniejszej sprawy przesłanka ta została spełniona. Fakt umorzenia postępowania przygotowawczego obejmującego pierwszy wątek śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł w sprawie o sygn. akt [...], pozostaje bezprzedmiotowy dla uznania, iż funkcjonariusz nieprzerwanie pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym, które za tą samą sygn. akt było prowadzone (do czasu skierowania aktu oskarżenia) przez tą samą Prokuraturę Okręgową, która zawiesiła funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie wymaga by okres zawieszenia był związany z prowadzonym w tej samej, tożsamej sprawie karnej, postępowaniem.

W kontekście powyższego Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że niewątpliwie niepełnienie czynności służbowych przez policjanta przez okres ponad 12 miesięcy może ujemnie wpływać na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji. Zwolnienie natomiast ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Sposób wykonywania zaś przez policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta wskazane w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.

Zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego oraz po spełnieniu łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i po drugie nie ustania przyczyn będących podstawą zawieszenia. Komendant Powiatowy Policji w K w dniu [...]r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji Ł K na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Przyczyną zwolnienia Ł K ze służby w Policji jest upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nie ustąpienie przyczyn będących podstawą zawieszenia. Policjant jest zawieszony w czynnościach służbowych przez okres dłuższy niż to przewiduje dyspozycja art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Niepełnienie służby przez policjanta przez okres minimum 12 miesięcy, brak możliwości określenia terminu powrotu do służby, a tym samym właściwego zabezpieczenia realizacji zadań dotychczas wykonywanych przez nieobecnego w służbie policjanta uzasadnia zastosowanie powyższego przepisu. Powyższy przepisy nie ma charakteru zwolnienia "represyjnego", lecz jest tylko i wyłącznie wyrazem realizacji nadrzędnego interesu służby.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, art. 80, art. 86 K.p.a. organ odwoławczy wskazał, że uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie wydano mając na względzie zarówno interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, jak też słuszny interes policjanta. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Komendant Powiatowy Policji w K w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Ocena dowodów została dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i zachowaniem reguł tej oceny. Ł K został poinformowany o wszczęciu przedmiotowego postępowania i o przysługujących związku z tym uprawnieniach. W dniu 3 czerwca 2016r. skarżący zapoznał się z materiałami niniejszej sprawy, a w dniu 15 czerwca 2016r. otrzymał kopię całości akt postępowania natomiast pismem z dnia 19 sierpnia 2016r. kopię akt przesłano pełnomocnikowi. Dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym, bowiem może być przeprowadzony wówczas, gdy po "wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku" pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przez wyczerpanie środków dowodowych należy rozumieć sytuację, w której organ administracji publicznej zgromadził i ocenił wyczerpująco cały materiał dowodowy zgodnie z regułami określonymi w kodeksie, lecz mimo tego pozostały niewyjaśnione istotne okoliczności faktyczne sprawy. Z kolei brak środków dowodowych oznacza taką sytuację, w której organ administracji publicznej i strony postępowania nie dostarczyły dowodów niezbędnych do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia faktów istotnych dla załatwienia sprawy lub przeprowadzenie dowodu na takie okoliczności faktyczne stało się niedopuszczalne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 109 i 110 K.p.a. organ wskazał, że przepisy te nie przesądzają o formie doręczanego aktu (z wyjątkiem jego formy pisemnej), nie wskazują bowiem na to, czy doręczony ma być oryginał, czy też kopia, ani też, co należy uznać za oryginał decyzji. Istotą doręczenia decyzji nie jest to, czy dotrze ona do adresata w formie oryginału, czy też potwierdzonej kopii, lecz to, że strona otrzyma rozstrzygnięcie co do uprawnienia lub obowiązku wynikającego z decyzji, a w procesowym znaczeniu uzyska prawo do uruchomienia środków odwoławczych, czy też wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie strona ze środków takich skorzystała bez żadnych przeszkód, nie ma więc podstaw do tego by twierdzić, że na doręczeniu jej w dniu 1 września 2016 roku, a pełnomocnikowi w dniu 19 września 2016 roku potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji ucierpiały jej uprawnienia materialne czy procesowe.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 24 i 25 K.p.a. jest również nieuzasadniony, albowiem rozpatrywana sprawa nie dotyczy interesów majątkowych. W niniejszej sprawie Komendant Powiatowy Policji w K nie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 25 K.p.a. Nie zachodziły również przesłanki do wyłączenia organu na podstawie art. 24 K.p.a. Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej - co do zasady - nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Zarzut naruszenia art. 25 K.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki wyłączenia organu na podstawie art. 25 K.p.a., a to z uwagi na inny niż określony w wyżej wymienionym przepisie charakter sprawy oraz brak okoliczności uzasadniających wyłączenie, o jakim mowa w tym przepisie.

Wnioski skarżącego z dnia 11 lipca 2016r. oraz z dnia 18 sierpnia 2016r. w zakresie wyłączenia od udziału w niniejszym postępowaniu piastuna organu Komendanta Powiatowego Policji w K zostały rozpatrzone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł, tj. pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. doręczonym pełnomocnikowi w dniu 26 sierpnia 2016r. oraz pismem z dnia 22 sierpnia 2016r. doręczonym pełnomocnikowi w dniu 7 września 2016r.

Odnosząc się natomiast do wniosku o zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji organ wskazał, że na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zagadnienie wstępne, o którym mowa w tym przepisie stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Zależność, o której mowa w przepisie wyrażać się musi w istnieniu bezpośredniego związku przyczynowego polegającego na tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. W niniejszej sprawie okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego nie stanowiła zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., tym samym brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego w oparciu o daną normę prawną. Powyższy wniosek dowodowy został rozpatrzony przez Komendanta Powiatowego Policji w K postanowieniem z dnia 8 lipca 2016r.

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego był informowany przez organ l instancji o swoich prawach i uprawnieniach. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny, ponieważ strona została zwolniona na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a nie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego wyłączenia materiałów z zakresu gróźb karalnych do oddzielnego postępowania organ wskazał, że postępowanie karne w stosunku do strony jest w toku i nie jest znany termin jego zakończenia. Do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych może również dojść na skutek zastosowania w postępowaniu karnym przez prokuratora lub sąd powszechny nieizolacyjnego środka zapobiegawczego, o którym mowa w art. 276 w zw. z art. 249 § 1 k.p.k., czyli środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia czynnościach służbowych. Zawieszenie policjanta w trybie administracyjnym może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny, w zależności od rodzaju przestępstwa, o popełnienie którego podejrzany lub oskarżony jest policjant. Natomiast orzeczenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia jest wyłącznie fakultatywne. Obie te instytucje są jednak stosowane w związku ze wszczęciem przeciwko policjantowi postępowania karnego oraz z uwagi na konieczność odsunięcia policjanta od wykonywania obowiązków służbowych. Zatem przyczyna działań podejmowanych w tym zakresie przez właściwych przełożonych w postępowaniu administracyjnym oraz przez prokuratora lub sąd powszechny w postępowaniu karnym jest w istocie tożsama. Oceny tej nie zmienia fakt, że inny jest jedynie cel omawianych instytucji. Oczywistym jest, że zawieszenie policjanta dokonane przez organy Policji właściwe w sprawach osobowych ma na celu ochronę interesu społecznego i dobro macierzystej formacji (dbałość o należyty wizerunek Policji oraz zapewnienie możliwości sprawnego i efektywnego realizowania zadań powierzonych formacji), natomiast celem środków zapobiegawczych jest przede wszystkim zapewnienie prawidłowego toku postępowania karnego. Nie można jednak utożsamiać przyczyn zawieszenia policjanta w obowiązkach służbowych z celem omawianych instytucji. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że chociaż cel tych instytucji jest rzeczywiście różny, to jednak ich przyczyna jest identyczna. Pojęcie "przyczyna" oznacza czynnik wywołujący jakieś zjawisko. Przy takim rozumieniu tego pojęcia przyjąć należy, że przyczyna zawieszenia policjanta, zarówno w trybie administracyjnym jaki i tytułem zastosowanego wobec niego środka zapobiegawczego, jest w istocie taka sama. Taką przyczyną bowiem jest toczące się przeciwko policjantowi postępowanie karne.

Ponadto organ wskazał, że dla biegu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest istotne, czy zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nastąpiło w trybie administracyjnym, czy na skutek zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma wyłącznie data zawieszenia, a nie podstawa prawna zastosowania takiej instytucji. W konsekwencji przyjąć należy, że do 12 miesięcy zawieszenia, po upływie których dopuszczalne jest zwolnienie policjanta ze służby, wlicza się wszystkie okresy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wynika to z treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Gdyby celem ustawodawcy było powiązanie przewidzianych skutków prawnych tylko z zawieszeniem policjanta w ściśle określonym trybie oraz wyłącznie z zawieszeniem na tej samej podstawie prawnej, to bez wątpienia wprowadziłby w tym zakresie odpowiednie zastrzeżenia. Takich ograniczeń jednak nie przewidziano ani w treści powołanej normy ani w innych przepisach ustawy.

Organ l instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia należy podkreślić, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Organ l instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania.

W kontekście powyższego zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Interes społeczny tożsamy z interesem służby przejawia się tym, że uzasadnione podejrzenie o niepraworządne działania policjanta, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Podkreślenia wymaga, że nie jest w interesie Policji, aby zatrzymywać w jej szeregach policjanta, który przez tak długi okres czasu pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych i de facto służby nie pełni, a ponadto otrzymuje 50% uposażenia. Zarówno ze względów ekonomicznych, jak i dla dobra służby korzystne jest, aby zajmowane przez takiego policjanta stanowisko zostało wykorzystane do zatrudnienia funkcjonariusza, który będzie dobrze służył społeczeństwu i wypełniał ustawowe zadania Policji. Komendant Powiatowy Policji w K nie ma wpływu na toczące się w sprawie Ł K postępowanie karne, a tym bardziej na czas zakończenia tego postępowania. Wobec powyższego skorzystał z prawa, jakie daje art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i zwolnił skarżącego ze służby w Policji. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji.

W ocenie organu II instancji w stosunku do strony spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Ł K został zawieszony z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Zawieszenie w czynnościach służbowych ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym wobec strony postępowaniem karnym, które nie zostało zakończone. Nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Postępowanie w tej sprawie do chwili obecnej nie zostało zakończone.

Z uwagi na powyższe przesłanki, Komendant Powiatowy Policji w K mógł w ramach swoich kompetencji zwolnić policjanta na podstawie powyżej powołanego przepisu i z tego przywileju skorzystał.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując zarzuty postawione w odwołaniu w zakresie naruszenia przepisów postępowania, tj.

- art. 7 i art. 10, art. 77, art. 78, art. 80, art. 86 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, nierozpoznanie wniosków strony w szczególności nie uwzględnienie wniosku o przesłuchanie Ł K w charakterze strony, co skutkowało naruszeniem jego prawa do obrony i stanowiło naruszenie zasady wysłuchania i udziału stron w postępowaniu, a w konsekwencji zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrywania całego materiału dowodowego, a także dowolną, a nie swobodną jego ocenę;

- art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w zw. z art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, a nadto dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wpływających na podjęcie decyzji o zwolnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do zwolnienia Ł K ze służby w Policji w sytuacji, gdy przepisy nie przewidywały takiego obowiązku oraz istniały przesłanki do pozostawienia go w czynnej służbie;

- art. 24 § 1 i art. 25 K.p.a., poprzez nierozpoznanie wniosku strony o wyłączenie piastunów organu Komendanta Powiatowego Policji w K, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł oraz podległych im funkcjonariuszy, w sytuacji gdy, ze względu na okoliczności sprawy, zachodzi uzasadnione podejrzenie co do braku ich bezstronności;

- art. 108 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz błędne uznanie, iż interes służby jest tożsamy z interesem społecznym, co skutkowało bezpodstawnym nadaniem wskazanemu powyżej rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie zaistniały przesłanki wskazane w przepisie, a umożliwiające zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności;

- art. 109, art. 110 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. przez doręczanie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi kopii, a nie oryginałów wydawanych w sprawie postanowień, decyzji, udzielanie błędnych informacji i pouczeń (po wydaniu decyzji);

- art. 6-9 K.p.a. poprzez wszczęcie postępowania w celu zwolnienia ze służby a nie w celu zbadania zasadności zwolnienia ze służby co stanowi że fakultatywność podjętej decyzji i tok całego postępowania był fikcją, farsą i rażąco narusza kpa także zagwarantowane tym aktem prawa strony .

- art. 10 K.p.a. polegające na niezapewnieniu stronom faktycznego udziału w prowadzonym postępowaniu, w tym zapoznanie, doręczenie ustanowionemu pełnomocnikowi kopii z całości zgromadzonego w sprawie materiału po dacie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby

- art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie właściwej podstawy prawnej oraz uzasadnienia,

- bezprawne wykorzystanie instytucji zwolnienia policjanta ze służby ze względu na jej ważny interes w celu innym niż ten, do jakich instytucja ta została ustanowiona, a mowa o dobrze służby (str. 5 uzasadnienia) wskazuje, że postępowanie organ prowadził na innej niż ujawniona stronie podstawie prawnej,

- istnienie innej podstawy prawnej (przesłanki) zwolnienia ze służby funkcjonariusza tj. na podstawie przepisów dyscyplinarnych w wyniku ewentualnego postępowania dyscyplinarnego, którego organ zaniechał;

- odmowę zawieszenia postępowania, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy uchylenia środka zapobiegawczego, tj. pomimo istnienia zagadnienia prejudycjalnego;

- błędne zinterpretowanie przez organ policji faktu wyłączenia materiałów oraz skierowaniu do sądu aktu oskarżenia w sprawie gróźb karalnych, jako przedłużenie czasu zawieszenia pomimo, że zawieszenia dokonano w związku z wszczęciem i prowadzeniem konkretnego śledztwa, które zostało umorzone i sprawa uchylenia środków zapobiegawczych, które zostały zaskarżone jest tylko formalnością. Zawieszenie policjanta w związku z aktem oskarżenia winno skutkować wydaniem stosownego powołującego się na ten fakt nowego postanowienia lub decyzji administracyjnej, czego nie uczyniono;

- art. 9 K.p.a. przez nienależyte, zaniechanie informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i czym świadomie organ działał w celu poniesienia przez stronę szkody z powodu nieznajomości prawa .

wniósł o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

W dniu 21 lutego 2017r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego zawierające wniosek o odroczenie rozprawy i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dotyczących M T oraz pismo procesowe pełnomocnika skarżącego, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i poprzedzającego rozkazu organu pierwszej instancji, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Ł z dnia [...]., nr [...] o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko Ł K. W uzasadnieniu podtrzymując zarzuty postawione w skardze pełnomocnik skarżącego podkreślił, że na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. Komendant Powiatowy Policji w K wydając rozkaz personalny z dnia [...]r., nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 30 września 2016r., nadał mu rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji w Ł utrzymał powyższy rozkaz personalny w mocy, podczas gdy art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma zastosowanie wobec osoby niewykonującej już obowiązków policjanta, a wyłącznie biernie pozostającej na stanowisku. Nie ma więc, zdaniem pełnomocnika skarżącego podstaw by do zwolnienia ze służby w tym trybie stosować rygor natychmiastowej wykonalności.

Na rozprawie w dniu 23 lutego 2017r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę i wnioski zawarte w pismach skarżącego, w tym wniosek o odroczenie rozprawy. Oświadczył, że nie posiada wiedzy, czy umorzenie śledztwa w sprawie[...] jest prawomocne, czy zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego związane z zarzutem kierowania gróźb karanych pod adresem świadków zeznających w sprawie [...], wyjaśniał, że M T jest pełnomocnikiem skarżącego także w innych sprawach.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o odroczenie rozprawy, dopuścił jako dowód w sprawie orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Ł nr [...] z dnia [...]r., załączone do pisma procesowego z dnia 20 lutego 2017r. Oddalił natomiast wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dotyczących M T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 512 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł z dnia [...]r., Nr[...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K z dnia[...]r., Nr[...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z dniem [...]r. Powyższemu rozstrzygnięciu jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego w tym przypadku zależy zatem od łącznego spełnienia dwóch warunków, a mianowicie upływu dwunastomiesięcznego okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz nieustania przyczyny będącej podstawą takiego zawieszenia.

Regulacja zawarta w tym przepisie oznacza, że ustawodawca funkcjonariuszom zawieszonym w czynnościach służbowych zapewnił ochronę przed zwolnieniem ze służby, jednocześnie określając, że przyznane gwarancje mają charakter czasowy i maksymalnie obejmują okres 12 miesięcy zawieszenia. Przed upływem tego okresu zwolnienie zawieszonego policjanta ze służby nie jest zatem dopuszczalne. Po upływie tego okresu organ Policji uzyskuje możliwość zwolnienia ze służby zawieszonego funkcjonariusza, przy czym jednocześnie jest zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia. Okoliczność, że postępowanie karne nie zostało zakończone, nie wpływa na możliwość wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz jest objęty ochroną przed zwolnieniem ze służby, aż do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy w postępowaniu karnym.

Samo zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych pełni rolę podobną do roli środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym. Możliwość przedłużenia okresu zawieszenia, realizowanego w trybie administracyjnym, ma przede wszystkim służyć dobru służby w kontekście zarzucanego funkcjonariuszowi czynu. Podobieństwo instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych do środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym wskazuje, że specyfika tego rodzaju spraw ogranicza zakres postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem sam fakt toczącego się postępowania karnego z zarzutem popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa, bez względu na jego wynik, może determinować rozstrzygnięcie organu Policji o zawieszeniu w czynnościach służbowych, czego następstwem, w przypadku niezakończenia postępowania karnego w okresie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, może być decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014r., sygn. akt I OSK 1034/13, Lex nr 1517969).

Podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych może być zatem nie tylko administracyjna decyzja właściwego przełożonego, przewidziana w art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji. Do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych może również dojść na skutek zastosowania w postępowaniu karnym przez prokuratora lub sąd powszechny nieizolacyjnego środka zapobiegawczego, o którym mowa w art. 276 w zw. z art. 249 § 1 K.p.k., czyli środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Zawieszenie policjanta w trybie administracyjnym może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny, w zależności od rodzaju przestępstwa, o popełnienie którego podejrzany lub oskarżony jest policjant. Natomiast orzeczenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia jest wyłącznie fakultatywne. Obie te instytucje są jednak stosowane w związku ze wszczęciem przeciwko policjantowi postępowania karnego oraz z uwagi na konieczność odsunięcia policjanta od wykonywania obowiązków służbowych. Zatem przyczyna działań podejmowanych w tym zakresie przez właściwych przełożonych w postępowaniu administracyjnym oraz przez prokuratora lub sąd powszechny w postępowaniu karnym jest w istocie tożsama. Oceny tej nie zmienia fakt, że inny jest jedynie cel omawianych instytucji. Oczywistym jest, że zawieszenie policjanta dokonane przez organy Policji właściwe w sprawach osobowych ma na celu ochronę interesu społecznego i dobro macierzystej formacji (dbałość o należyty wizerunek Policji oraz zapewnienie możliwości sprawnego i efektywnego realizowania zadań powierzonych formacji), natomiast celem środków zapobiegawczych jest przede wszystkim zapewnienie prawidłowego toku postępowania karnego. Nie można jednak utożsamiać przyczyn zawieszenia policjanta w obowiązkach służbowych z celem omawianych instytucji. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że chociaż cel tych instytucji jest rzeczywiście różny, to jednak ich przyczyna jest identyczna. Pojęcie "przyczyna" oznacza czynnik wywołujący jakieś zjawisko. Przy takim rozumieniu tego pojęcia przyjąć należy, że przyczyna zawieszenia policjanta, zarówno w trybie administracyjnym, jaki i tytułem zastosowanego wobec niego środka zapobiegawczego, jest w istocie taka sama. Taką przyczyną bowiem jest toczące się przeciwko policjantowi postępowanie karne.

W związku z powyższym dla biegu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest istotne, czy zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nastąpiło w trybie administracyjnym, czy na skutek zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma wyłącznie data zawieszenia, a nie podstawa prawna zastosowania takiej instytucji. W konsekwencji przyjąć należy, że do 12 miesięcy zawieszenia, po upływie których dopuszczalne jest zwolnienie policjanta ze służby, wlicza się wszystkie okresy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wynika to z treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Gdyby bowiem celem ustawodawcy było powiązanie przewidzianych skutków prawnych tylko z zawieszeniem policjanta w ściśle określonym trybie oraz wyłącznie z zawieszeniem na tej samej podstawie prawnej, to bez wątpienia wprowadziłby w tym zakresie odpowiednie zastrzeżenia. Takich ograniczeń jednak nie przewidział ani w treści powołanej normy ani w innych przepisach ustawy (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2015r., sygn. akt I OSK 794/14, dostępne cbois.nsa.gov.pl).

W konsekwencji za prawidłowe należy uznać stanowisko, że uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych oznacza jedynie, że zdezaktualizował się cel, dla którego taki środek został zastosowany. Jeżeli pozostaje w toku postępowanie karne, w związku z którym zawieszono policjanta w czynnościach służbowych, to nie można w ogóle mówić, by przyczyna takiego zawieszenia ustała.

Celem art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji było umożliwienie organom Policji zwolnienia ze służby policjanta, wobec którego nie zostało zakończone postępowanie karne, pomimo że od czasu zawieszenia w obowiązkach służbowych minęło ponad 12 miesięcy. Rozwiązania przyjęte w ustawie o Policji wskazują, że interesy zawieszonego policjanta ustawodawca zabezpieczył przez instytucje przewidziane w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji oraz wprowadzenie gwarantowanego okresu ochronnego, który jak wynika z treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, wynosi maksymalnie 12 miesięcy. Okres ten nie podlega wydłużeniu w zależności od tego, na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie policjant został zawieszony w czynnościach służbowych. Po upływie 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli pozostaje w toku postępowanie karne stanowiące przyczynę zawieszenia oraz gdy takie są potrzeby służby, właściwi przełożeniu uprawnieni są zatem do rozwiązania z zawieszonym policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

W świetle cyt. art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby ma charakter fakultatywny i jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"). Ocena legalności takiej decyzji sprowadza się do oceny, czy zaistniała przesłanka, o której mowa w powołanym przepisie. Wystąpienie takiej przesłanki stwarza organowi możliwość wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu, lecz zakres tej kontroli jest ograniczony, albowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 K.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.

Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych ze służby w Policji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Z reguły interes strony nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 K.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegają wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych wobec przedstawienia przez Prokuratora Okręgowego w Ł postanowieniem z dnia [...]r. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 K.k. i art. 155 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. W związku z prowadzonym postępowaniem karnym rozkazem personalnym dnia[...]r. Komendant Powiatowy Policji w K na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia [...]r. do dnia 27 lipca 2015r. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych rozkazem personalnym 13 lipca 2015r. został następnie przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego. Zawiadomieniem z dnia [...]r. skarżący został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Przedmiotowe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]r. Postanowieniem z dnia [...]., sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w Ł umorzyła śledztwo przeciwko skarżącemu podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 K.k. i art. 155 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. Pismem z dnia 25 lipca 2016r. Zastępca Prokuratora Okręgowego w Ł poinformował Komendanta Powiatowego Policji w K, że postanowienie z dnia [...]r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt [...] nie jest prawomocne, w dniu 18 lipca 2016r. do Prokuratury Okręgowej w Ł wpłynęło zażalenie złożone przez pełnomocnika pokrzywdzonego.

W świetle zatem przedstawionych okoliczności faktycznych, niesporne jest, że w dniu wydawania przez organ Policji rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji (tj. w dniu [...].), 12 - miesięczny okres zawieszenia w czynnościach służbowych dawno upłynął i nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia, gdyż toczące się przeciwko niemu postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone ( postanowienie o umorzeniu śledztwa[...] nie było prawomocne), a Prokurator Okręgowy w Ł pismem z dnia 25 maja 2016 r na zapytanie organu poinformował, że nie ustały przesłanki leżące u podstaw stosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w obowiązkach służbowych (w dniu 12 lipca 2016 r. został skierowany do Sądu Rejonowego w K akt oskarżenia przeciwko Ł K podejrzanemu o przestępstwo z art. 245 kk, przy czym postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone). Spełnione zostały tym samym przesłanki przewidziane w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. To z kolei dawało organom Policji możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego w omawianym trybie ze służby w Policji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał jakie względy brał pod uwagę decydując się na skorzystanie z przysługującego mu fakultatywnego upoważnienia do zwolnienia funkcjonariusza i wyjaśnił dlaczego interes społeczny przeważył w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nad interesem strony. Argumentacja organu w tym zakresie jest szeroka i przekonująca.

Za nieuzasadniony należy także uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 24 § 1 i art. 25 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosków strony o wyłączenie piastunów organu Komendanta Powiatowego Policji w K, Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł oraz podległych im funkcjonariuszy.

Jak wynika z załączonych akt wniosek o wyłączenie piastuna organu Komendanta Powiatowego Policji w K oraz podległych mu funkcjonariuszy i Komendanta Wojewódzkiego Policji z 11 lipca 2016 r. został rozpoznany. Komendant Powiatowy Policji postanowieniem Nr 6 z dnia 1 sierpnia 2016 r., jako bezpośredni przełożony odmówił wyłączenia I zastępcy Komendanta Powiatowego Policji R B oraz funkcjonariuszy i pracowników Komendy Powiatowej Policji, stwierdzając, że: 1/ żaden z policjantów ani pracowników KPP w K nie pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym , że wynik sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki; 2/ żaden z policjantów ani pracowników KPP w K nie brał udziału w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji ; 3/ nie zostało uprawdopodobnione przez stronę istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności policjantów. Ponadto postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji, jako bezpośredni przełożony, odmówił wyłączenia funkcjonariuszy KWP w Ł od udziału w postępowaniu administracyjnym uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 24 § 1 K.p.a., oraz stosownie do treści art. 24 § 3 K.p.a., że strona nie uprawdopodobniła , że istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności funkcjonariuszy. KWP powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 20 maja 2010 r. sygn. I OPS 13/09 wskazał, że zwrot "pracownik organu" zawarty w art. 24 K.p.a. nie obejmuje osoby będącej personalną obsadą organu, a przepisy art. 24 K.p.a. nie mają zastosowania do osoby piastującej funkcję organu monokratycznego. Wyjaśnił też, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia Komendanta Powiatowego Policji w K w trybie art. 25 K.p.a., który to przepis dotyczy sprzeczności w interesach majątkowych, co nie dotyczy przedmiotowego postępowania. Stanowisko organu w tym przedmiocie jest prawidłowe. Z kolei w przedmiocie ponownego wniosku z 18 sierpnia 2016 r. "w przedmiocie wyłączenia piastuna organu Komendanta Powiatowego Policji w K, a wraz z nim podległych jemu funkcjonariuszy Policji" i o wyłączenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł , w odniesieniu do wniosku o wyłączenie Komendanta Powiatowego Policji /../ Komendant Wojewódzki Policji pismem z 22 sierpnia 2016 r. poinformował o rozstrzygnięciu powyższych kwestii postanowieniem Nr 43 z dnia 8.08.2016r. i pismem z tej samej daty, co należy rozumieć jako podtrzymanie stanowiska w tym zakresie. Gdy zaś chodzi o wnioski o wyłączenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł, zostały one rozstrzygnięte przez Komendanta Głównego Policji postanowieniem Nr 476 z dnia 31 sierpnia 2016r. odmawiającym wyłączenia piastuna organu. Należy przy tym podzielić ocenę, że samo subiektywne przekonanie strony o negatywnym do niej stosunku przełożonego lub pracownika nie jest wystarczające do uwzględnienia jej wniosku, i że wniosku swojego skarżący nie uprawdopodobnił.

Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6 - 9 ,10 § 1, 77 § 1, 78,80, 86 K.p.a. Zdaniem Sądu organ prawidłowo poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania zmierzającego do zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, gdyż w tym przedmiocie postępowanie było prowadzone. Skarżący nie wykazał też, że pominięcie dowodu z jego przesłuchania miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący miał możliwość pisemnego przedstawienia wszystkich swoich argumentów przemawiających za jego stanowiskiem i podlegały one ocenie organu. Skarżący nie wskazuje takich okoliczności, które mogłyby zostać wyjaśnione w toku jego przesłuchania i miałyby wpływ na wynik sprawy w świetle przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Nie można także skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a., gdyż w toku postępowania pełnomocnik skarżącego był kilkakrotnie informowany w trybie tego przepisu o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości złożenia wniosków dowodowych. Z tej możliwości w tym postępowaniu jednak nigdy nie skorzystał. Istotnie ostatnie pismo z dnia 26.08. 2016 r. skierowane do pełnomocnika skarżącego informujące o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 28 września 2016 r. zostało doręczone 13.09. 2016 r. , a więc już po wydaniu w dniu [...] r. rozkazu personalnego przez Komendanta Powiatowego Policji w K, ale było to już kolejne pismo o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Poprzednim pismem z 26 lipca 2016 r. termin załatwienia sprawy został określony na 28 sierpnia 2016 r., a pismo także zawierało pouczenie o uprawnieniach z art. 10 § 1, art. 73 i 77 K.p.a.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nieuzasadnione było natomiast nadanie przez organ Policji rozkazowi personalnemu z dnia [...]r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 30 września 2016r., rygoru natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności organ I instancji tylko ogólnie powołał się na ważny interes społeczny, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji i koniecznością realizacji tych zadań przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji odnosząc się w tym zakresie do zarzutów odwołania i uznając je za niezasadne wskazał, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony, a z punktu widzenia przełożonych skarżącego, którzy są odpowiedzialni za funkcjonowanie podległej jednostki organizacyjnej Policji, tak długa nieobecność podległego funkcjonariusza miała negatywny wpływ na to funkcjonowanie. Ponadto sytuacja, kiedy w służbie jest policjant, na którym ciążą zarzuty może wywierać negatywny wpływ na wizerunek Policji. Powyższe argumenty są odpowiednie i zasadnie były przywoływane przez organ dla uzasadnienia rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby. Nie odnoszą się jednak w wystarczający sposób do przesłanek zawartych w art. 108 K.p.a.

Zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Z treści cyt. powyżej przepisu wynika, że decyzji "może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności". Rozstrzygnięcie w tej materii organ wydaje zatem w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie i w zależności od okoliczności sprawy orzeka w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja przewidziana w art. 108 § 1 K.p.a. ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 K.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524). A contrario należy przyjąć, że wówczas gdy w sprawie nie występuje takie realne zagrożenie dla wskazanych wartości, brak jest podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stanowisko takie wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2010 r. sygn. II OSK 1134/09 LEX nr 597140.

W analizowanej sprawie organ nie wykazał, aby zaistniały przesłanki do nadania rozkazowi personalnemu z dnia [...]r. rygoru natychmiastowej wykonalności. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że interes społeczny związany z wyeliminowaniem z czynnej służby funkcjonariusza Policji, któremu postawiono zarzuty jest zabezpieczony właśnie przez instytucję zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach (która w tej sprawie znalazła zastosowanie) przez przełożonego, bądź prokuratora. Natomiast fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych przez okres 12 miesięcy służy raczej regulowaniu sytuacji kadrowej Policji, aniżeli jej bezpośredniemu zabezpieczaniu przed osobami nie spełniającymi warunków pełnienia służby. Należy podkreślić, że art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma zastosowanie wobec osoby nie wykonującej już obowiązków policjanta, a wyłącznie biernie pozostającej na stanowisku. Nie ma więc podstaw, by do zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy stosować rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto, w ocenie sądu, te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie dla wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby nie mogą stanowić uzasadnienia dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Długotrwały, ponad 12 miesięczny okres niepełnienia czynności służbowych przez funkcjonariusza stanowił już podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu i trudno aby uzasadniał równocześnie nadanie takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Z podanych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł z dnia[...]r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w K z dnia [...]r. w części, w jakiej nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

k.p.