Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 252/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 20 ust. 1, 2, art. 23 ust. 2, art. 24 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 28 ust. 1, art. 54 ust. 2, art. 73.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

G.S. (dalej skarżący, odwołujący się, strona, wnioskodawca, producent rolny, rolnik) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Powyższą decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" nr "[...]", którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej Kierownik ARiMR, organ I instancji), przyznał stronie ogółem płatności na rok 2013 w wysokości 121.874,86 zł, w tym z tytułu:

- jednolitej płatności obszarowej (dalej JPO) w wysokości 118.642,79 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 11.365,58 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego;

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (dalej UPO) w wysokości 3.232,07 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 12.489,73 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowaną modulację płatności, oraz

- odmówił przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych (dalej ST).

Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ II Instancji trzykrotnie uchylał decyzję Kierownika ARiMR przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia – decyzjami z dnia 22.09.2014r., 5.02.2015r. i 10.09.2015r..

We wniosku z dnia 7 maja 2013r., zmienianym w dniach 15, 20, 24 maja 2013r., producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2013 :

1. JPO do działek rolnych: A (działka nr ewidencyjny 110/4 – 32,50 ha), B (nr 121/6, 213 – 5,43 ha), C (nr 121/6 – 0,53 ha), F (nr 123 – 2,80 ha), G (nr 123 – 0,20 ha), H (nr 118 – 3,19 ha), I (nr 139, 141 – 19,83 ha), JPO ogółem o powierzchni 159,49 ha,

2. UPO do działek rolnych: I, I1, I2 (nr 139, 141) o powierzchni 19,83 ha, J, J1, J2 (nr 61/8 – 7,50 ha), K, K1, K2, L, L1, L2, jak też Ł, Ł1, Ł2 (nr 160/5 – 23,00 ha) - UPO ogółem o powierzchni 114,84 ha,

3. ST do działek rolnych: I, I1, I2 (nr 139, 141) o powierzchni 19,83 ha, J, J1, J2 (nr 61/8 – 7,50 ha), K, K1, K2, L, L1, L2, jak też Ł, Ł1, Ł2 (nr 160/5 – 23,00 ha) - ST ogółem o powierzchni 114,84 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni w dniach 6.08. – 4.09.2013r. w gospodarstwie strony sporządzono raport o nr "[...]". Wynika z niego, że podczas kontroli stwierdzono na działkach rolnych nieprawidłowości oznaczone kodem:

- działka rolna A - DR49, DR37, DR53, DR52, DR22, DR13-;

- działka rolna C - DR6, DR52, DR13+;

- działka rolna F - DR6, DR52, DR13+;

- działka rolna G – DR18, DR51, DR52;

- działka rolna H - DR53;

- działka rolna l - DR13+, DR6;

- działka rolna I1 - DR13+;

- działka rolna I2 - DR13+, DR7;

- działka rolna J, J1, J2 - DR49, DR52, DR53;

- działka rolna K, K1, K2 - DR51, DR52, DR29;

- działka rolna L, L1, L2 - DR52;

- działka rolna Ł, Ł1, Ł2 - DR22, DR13+.

Znaczenie kodów nieprawidłowości dotyczących działek rolnych:

DR6 - nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw. Stwierdzona uprawa/uprawy należy/należą do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana;

DR7 - stwierdzona uprawa/uprawy należą w całości do innej grupy upraw niż deklarowana;

DR13+ - zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej;

DR13 - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej;

DR 18 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej;

DR22 - działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedyną działkę rolną);

DR29 - działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce ewidencyjnej (np. drogi i rowy);

DR37 - identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS; DR49 - do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego; DR51- stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności;

DR52 - stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;

DR53 - stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.

W szczególności stwierdzono przedeklarowanie powierzchni na działkach rolnych (A, l, J, Ł,) przy czym w odniesieniu do działki A stwierdzono kod DR13-powierzchnię 32,81 ha, większą od zadeklarowanej (32,50 ha), a w odniesieniu do pozostałych działek stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (kod DR13+), co miało wpływ na zmniejszenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). Została przeprowadzona także kontrola w tym samym okresie w zakresie wzajemnej zgodności (nr dokumentu raportu z czynności kontrolnych – "[...]"), podczas której stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010r., nr 39, poz. 211, ze zm., dalej rozporządzenie w sprawie minimalnych norm).

Na podstawie kontroli przyjęto do powierzchni działek: C - 0,36 ha (przy deklarowanych 0,53 ha - stwierdzono obszar gruntu znajdujący się wokół użytku (zalesienie, samosiewy brzozy), F - 2,00 ha (przy deklarowanych 2,80 ha - stwierdzono nieużytek znajdujący się wokół łąki: zadrzewienia, zakrzaczenia), G – 0,00 ha (przy deklarowanych 0,20 ha) na całej powierzchni stwierdzono bowiem nieużytek, obszar podmokły o charakterze bagiennym z występującymi zakrzyczeniami, I - o powierzchni 19,83 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 139, 141 z płatności wykluczono powierzchnię 1,14 ha, (powierzchnia stwierdzona 18,69 ha); J - o powierzchni 7,50 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 61/8 z płatności wykluczono powierzchnię 0,13 ha, (powierzchnia stwierdzona PEG 7,37 ha); Ł - o powierzchni 23,00 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 160/5 z płatności wykluczono powierzchnię 0,78 ha, (powierzchnia stwierdzona 22,22 ha).

Opierając się na powyższym Kierownik ARiMR wydał decyzję z dnia "[...]", w której ocenił, że do objęcia wnioskowaną płatnością JPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (156,58 ha) niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (159,49 ha). Z kolei do objęcia wnioskowaną płatnością UPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (112,79 ha) niż zadeklarowana o przyznanie płatności na rok 2013 (114,84 ha). Natomiast do płatności ST kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (94,10 ha) niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (114,84 ha). Organ wyliczył szczegółowo kwoty płatności.

W odwołaniu od tej decyzji producent rolny, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie nieprawidłowych powierzchni deklarowanych, zmierzonych i stwierdzonych działek dla JPO, UPO i ST;

- naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny dowodów podanych przez stronę i znajdujących się w aktach sprawy oraz braku wyjaśnienia powodów, dla których organ uznał za wiarygodny i niepodważalny dowód - niedoręczony w terminie raport z kontroli na miejscu;

- naruszenie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie;

- naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenia zastrzeżeń.

W uzasadnieniu odwołania rolnik nie zgodził się z ustaleniami w ramach JPO zarówno w zakresie przyjętej przez organ powierzchni zadeklarowanej przez beneficjenta (dot. działki F i G) oraz w zakresie powierzchni stwierdzonej (odnośnie działek I i J) i według niego nie zachodzą okoliczności do zastosowania poczynionych pomniejszeń.

Odnośnie UPO skarżący podał, że stwierdzona przez organ powierzchnia jest niższa od powierzchni zadeklarowanej i dotyczy tych samych działek, jak w przypadku jednolitej płatności obszarowej. W odniesieniu do działki rolnej J (położonej na działce ewidencyjnej nr 61/8), strona zarzuciła organowi, iż nie dostarczył jej karty informacyjnej z aktualną wielkością PEG. Skarżący zarzucił także, że nikt nie poinformował go o zmianie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) nawet wtedy, kiedy dokonywał w biurze powiatowym czynności związanych ze zmianą wniosku w obecności pracownika biura.

W zakresie ST odwołujący się wskazał, że organ zaskarżoną decyzją nie przyznał mu wyżej wspomnianych płatności z uwagi na stwierdzony przez inspektorów terenowych brak uprawy rośliny - seradeli na działce rolnej I. Strona poinformowała, że nie zgadza się z ustaleniami kontroli na miejscu dotyczącymi działki rolnej I położonej na działkach ewidencyjnych nr 139 i 141. Jako okoliczności łagodzące wskazała zaniedbanie działek przez ich właściciela - ANR, brak zachowania zasad dobrej kultury rolnej przez poprzedniego użytkownika oraz nie zgodziła się z wykluczeniem stwierdzonej przez inspektorów terenowych uprawy z płatności ST. Dowody zakupu nasion seradeli oraz faktury za wykonane zabiegi agrotechniczne są niezbitym dowodem na występowanie tej rośliny na wskazanych we wniosku działkach. Sam fakt stwierdzenia miejscowo przez inspektorów terenowych podsiewu seradeli, która była zagłuszona występującymi tam chwastami, świadczy o tym, iż właśnie ta roślina była w plonie głównym. Rolnik zaznaczył także, iż płatność ST przysługuje również do mieszanek roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, w związku z tym jeśli na działce obok seradeli występowały także rośliny motylkowate, to nie może to wykluczać tej działki z płatności ST. Dodatkowo inspektorzy terenowi nie ustalili procentowego udziału seradeli w stosunku do innych, obecnych na działce roślin, co też nie może stanowić powodu do wykluczenia go z płatności ST. Wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z przesłuchania świadków: A.C. i M.C., na okoliczność potwierdzenia uprawy seradeli na zadeklarowanej działce I w roku 2013.

Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a dokonane przez Kierownika ARiMR ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych, są prawidłowe.

W zakresie płatności JPO organ podał, że kwalifikuje się do niej zmniejszona powierzchnia 156,58 ha, ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009r., dalej rozporządzenie nr 73/2009).

Organ opisał System Identyfikacji Działek Rolnych LIPS i wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Wskazał, że ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego na nie starszym niż 5 lat obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG, stanowiące różnicę powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej, a terenami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy.

Organ odwoławczy podał, że ogółem powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnością JPO, po uwzględnieniu kompensacji, wyniosła 156,58 ha przy deklaracji 159,49 ha, po wykluczeniu z płatności powierzchni 2,91 ha (co stanowi różnicę między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną na podstawie kontroli). Przestawił szczegółowe wyliczenie JPO, powołał się na art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia 1122/2009 wskazując, że różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną przekracza próg 2 ha (wynosi dokładnie 2,91 ha). Obliczył, że należna kwota JPO na rok 2013 po uwzględnieniu kwoty sankcji powierzchniowej wynosi 125.176,02 zł, a po uwzględnieniu pomniejszeń przyznano stronie płatności z tytułu JPO w kwocie 122.312,15 zł.

Organ wyjaśnił, że kwota została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. W trakcie przeprowadzania w gospodarstwie rolnym strony kontroli na miejscu w dniach 6.08. – 4.09.2013r. w zakresie wzajemnej zgodności (raport nr "[...]") stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, o których mowa w ww. rozporządzeniu w sprawie minimalnych norm. W przedmiotowej kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili brak przestrzegania podstawowych wymogów w zakresie zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska odnośnie normy N.03.1 (rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie do 31 lipca) w stosunku do działki rolnej C oraz odnośnie normy N.04.1 (rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta) w stosunku do działki rolnej F. Stwierdzono także dwa naruszenia oznaczone N .03.1 oraz N .04.1.

Stwierdzonej u rolnika niezgodności przypisano 7 punktów za naruszenie i określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 3,00% w myśl § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. nr 67, poz. 434 ze zm.) oraz art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. ze zm.).

Końcowo kwota JPO została pomniejszona z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów, i wyniosła 118.642,79 zł.

W zakresie UPO przyznano płatność w kwocie 3.232,07 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 12.489,73 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowaną modulację płatności. Organ również przestawił szczegółowe wyliczenie akcentując, że pomniejszenie wynika z ustalenia, że:

- w przypadku działki rolnej I1 o powierzchni 19,83 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 139, 141 z płatności wykluczono powierzchnię 1,14 ha, (powierzchnia stwierdzona 18,69 ha);

- w przypadku działki rolnej J1 o powierzchni 7,50 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 61/8 z płatności wykluczono powierzchnię 0,13 ha, (powierzchnia stwierdzona PEG 7,37 ha);

- w przypadku działki rolnej Ł1 o powierzchni 23,00 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 160/5 z płatności wykluczono powierzchnię 0,78 ha, (powierzchnia stwierdzona 22,22 ha).

Należna kwota UPO na rok 2013 po uwzględnieniu kwoty sankcji powierzchniowej wynosi 15.150,30 zł, a po uwzględnieniu pomniejszenia płatności UPO o 11.918,23 zł ze względu na modulację przyznano płatności UPO w kwocie 3.232,07 zł. Przy czym proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wynosi 11.918,23 zł (2.818,35 euro wyliczone na str. 20 zaskarżonej decyzji).

W zakresie płatności ST organ podał, że w przypadku, gdy rolnik nie ubiegał się o płatności w roku 2012 i nie otrzymał informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności lub w przypadku, gdy dana działka ewidencyjna jest deklarowana do płatności po raz pierwszy, rolnik może, przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności, pozyskać dane o powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) w biurach powiatowych lub oddziałach regionalnych ARiMR, składając pisemny lub ustny wniosek o podanie maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) dla danej działki ewidencyjnej. Odwołujący się z takim wnioskiem nie wystąpił - do nowych działek ewidencyjnych o nr 61/8 (działki J), 11/5 (K), 183 (K), 200/37 (L), 200/38 (L), 160/5 (Ł). Brak informacji o PEG do ww. działek nie zwalnia producenta od zweryfikowania poprawności deklarowanych danych ujmowanych we wniosku o przyznanie płatności.

W związku z tym, iż wnioskodawca w 2013r. został wytypowany do kontroli na miejscu, powierzchnia PEG deklarowanych przez niego działek ewidencyjnych podlegała aktualizacji o dane z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Organ ocenił, że w przedmiotowej sprawie wbrew wywodom skarżącego nie było podstaw do zastosowania obniżek i wyłączeń, w myśl art. 73 rozporządzenia 1122/2009.

Organ uznał, że do objęcia wnioskowaną płatnością ST kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (94,10 ha) niż zadeklarowana o przyznanie płatności na rok 2013 (114,84 ha). Z płatności wykluczono całą powierzchnię 19,83 ha działki rolnej I2, położonej na działce ewidencyjnej nr 139, 141. W przypadku działki rolnej J2 o powierzchni 7,50 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 61/8 z płatności wykluczono powierzchnię 0,13 ha, (powierzchnia stwierdzona PEG 7,37 ha); natomiast w przypadku działki rolnej Ł2 o powierzchni 23,00 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 160/5 z płatności wykluczono powierzchnię 0,78 ha, (powierzchnia stwierdzona 22,22 ha).

Organ powołał się na art. 58 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 i wyliczył, że procentowa różnica między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosi 22,0404%. Z tego powodu odmówiono przyznania płatności ST.

Organ odwoławczy przedstawił stanowisko odnośnie zarzutów odwołania, podał, że kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i w zakresie wzajemnej zgodności, została przeprowadzona w sposób właściwy i zgodny z obowiązującymi przepisami, czego dowodem są protokoły z czynności kontrolnych (w zakresie kwalifikowalności powierzchni o nr dokumentu: "[...]" oraz w zakresie wzajemnej zgodności o nr dokumentu: "[...]") wraz z dokumentacją fotograficzną. Kontrole na miejscu przeprowadzane są z urzędu i nie zachodzi potrzeba ponownej kontroli, jak też przesłuchania świadków wskazanych w odwołaniu. Nie ma też obowiązku zawiadamiania o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Zarzuty skarżącego co do poprawności przeprowadzenia kontroli jego gospodarstwa były przedmiotem niejednokrotnej analizy przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR - nie stwierdzono żadnych uchybień w tym zakresie. Organ odniósł się do zarzutów odwołania i szczegółowo opisał uchybienia strony na działkach C, F, G, I, I2, I / I1 / I2 (str. 24 - 27 zaskarżonej decyzji), w tym, że producent rolny konsekwentnie potwierdzał, że powierzchnia użytkowana rolniczo na działce nr 123 (F i G) wynosi 3,00 ha (F – 2,80 ha i G 0,20 ha – str. 24 decyzji). Ponadto na działce rolnej "I" inspektorzy BKM stwierdzili wystąpienie mieszanki traw z roślinami motylkowatymi (zamiast deklarowanej seradeli uprawnej), w raporcie z kontroli powierzchniowej zastosowano kod DR6 (dla działki I2 - DR7), w dniu wizytacji terenowej działka rolna była w dużym stopniu zachwaszczona, a struktura gleby, z widocznymi pozostałościami po głębokiej orce, w ocenie kontrolujących wykluczała przeprowadzenie zabiegów koszenia uprawy; opisany stan działki obrazują załączone do raportu fotografie od nr 14 do nr 33 oraz od nr 45 do nr 51.

Organ I instancji nie naruszył też w ocenie Dyrektora ARiMR art. 107 § 3 kpa. Twierdzenia odwołującego się stanowiły natomiast w ocenie organu bezpodstawną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu, nie znajdującą potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i zaskarżonej decyzji. To, że decyzja nie spełniła oczekiwań strony nie oznacza, że naruszyła ona wskazane przez stronę zasady i przepisy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR skarżący, reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora ARiMR i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie na rzecz skarżącego. Zarzucił:

1. naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez zaniechanie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy oraz poprzez pozbawienie skarżącego prawa udowodnienia swoich twierdzeń;

2. naruszenie art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez nieprawidłowe powiadomienie rolnika o kontroli i w konsekwencji przeprowadzenie kontroli bez obecności skarżącego;

3. naruszenie art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez niedoręczenie stronie raportu z kontroli w przepisowym terminie i pozbawienie przez to strony prawa do obrony;

4. błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie nieprawidłowych powierzchni dla deklarowanych, zmierzonych i stwierdzonych działek dla JPO, UPO i ST;

5. naruszenie art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.

W treści skargi podniesiono, że po trzykrotnym uchylaniu decyzji Kierownika ARiMR organ II Instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, chociaż w sprawie nie przeprowadzono żądanych nowych dowodów ani nie ujawniono nowych okoliczności, które tym razem przemawiałyby za słusznością stanowiska zajętego w sprawie przez organ. Żaden z organów nie dał skarżącemu możliwości udowodnienia swego stanowiska i nieprawidłowo, a w konsekwencji tego również nieskutecznie zawiadomił go o kontroli, a następnie nie doręczył w wymaganym terminie protokołów z kontroli i wreszcie nie przeprowadził żadnego dowodu w sprawie wnioskowanego przez stronę.

Opierając się na art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 skarżący wywiódł, że obecność rolnika podczas kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest obowiązkowa. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy rolnik pomimo prawidłowego zawiadomienia o kontroli nie stawi się na wyznaczony termin. Jednak wnioskodawca nigdy nie został skutecznie zawiadomiony o kontroli, gdyż zawiadomienie nie zostało przez niego odebrane. Doręczenie zawiadomienia (zgodnie z art. 44 § 4 kpa) nastąpiło w dniu 30.08.2013r., a więc po tym jak przeprowadzono kontrolę w dniu 21.08.2013r.. Powiadomienie o kontroli odbyło się zatem niezgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, i w takiej sytuacji nie można uznać wyników przeprowadzonej kontroli za ważne i wiążące.

Dalej raport został doręczony stronie dopiero w dniu 19 lutego 2014r., a więc ok. 5 miesięcy po zakończeniu kontroli, czym naruszono art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, który narzuca termin 3 miesięcy, i pozbawiono beneficjenta możliwości wniesienia zastrzeżeń. Ponadto w lutym 2014r., gdy doręczono ww. dokument, uprawa seradeli nie była już możliwa do zweryfikowania na polu. Wykonano już koszenie uprawy i nadeszła zima. W ten sposób organ pozbawił stronę przewidzianego w art. 3 ust. 3 ustawy prawa udowodnienia faktu obsiania działek seradelą. Są to jedyne dowody w sprawie, na których organ się oparł, a ponadto zostały sporządzone przez te same osoby. Natomiast dowody zgłaszane przez stronę zostały całkowicie zignorowane przez organy obu instancji.

Autor skargi nie zgodził się także z ustaleniami organu odnośnie stwierdzonych powierzchni działek rolnych. W wyniku kontroli administracyjnej organ ustalił, iż powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych do płatności JPO jest większa niż powierzchnia stwierdzona. W związku z powyższym, ponieważ stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 2 ha powierzchni stwierdzonej, kwota jaka miała być przyznana została pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Taka właśnie sankcja została zastosowana wobec beneficjenta w niniejszej sprawie.

W przypadku JPO działki nr 123 - działka rolna F i G, beneficjent nadal utrzymuje, iż zadeklarował do płatności JPO łącznie 2,80 ha, a nie jak przyjmuje organ 3,00 ha.

Z kolei działka rolna J nr 61/8 wnioskodawca zadeklarował 7,50 ha, którą to powierzchnię potwierdzili kontrolujący. Całkowita powierzchnia ewidencyjna tej działki (zgodnie z ewidencją gruntów) wynosi 7,74 ha. Dla działki tej nie było ustalonej wartości PEG na dzień składania wniosku, co wyraźnie potwierdził organ w zaskarżonej decyzji (dalej organ stwierdził nawet, iż wyznaczanie niektórych PEG trwało aż do 11.12.2013r.). Pomimo to jednak w zaskarżonej decyzji organ powołuje się już na "nowy" PEG, który dla ww. działki na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosił tylko 7,38 ha. W zaskarżonej decyzji organ przyjmuje natomiast dla działki J powierzchnię stwierdzoną 7,37 ha.

W przypadku działki rolnej I (nr ewid. 139 i 141) wnioskodawca zadeklarował 19,83 ha zgodnie z otrzymaną kartą informacyjną o wielkościach PEG z dnia 26.04.2013r.. Przy czym powierzchnia ewidencyjna działki nr 139 wynosi 17,9107 ha, a powierzchnia działki nr 141 - 3,6493 ha. Zatem ich łączna powierzchnia ewidencyjna wynosi 21,56 ha. Rolnik mógł zadeklarować wg PEG 19,83 ha, gdyż wg Karty informacyjnej otrzymanej przez beneficjenta do wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 - maksymalny kwalifikowany obszar PEG dla działki 139 wynosił 16,45 ha , a dla działki 141- 3,38 ha. Z działki nr 139 o pow. całkowitej 17,9107 odjęto obszar 1,4607 ha, a z działki nr 141 o pow. całkowitej 3,6493 ha odjęto obszar 0,2693 ha. Miejsca wyłączone na obu działkach to obszary zalesione i staw - oznaczone jako DR 51,52,53.

Dlatego autor skargi nie zgodził z oceną organu, że nie złożył wniosku poprawnego pod względem faktycznym. Rolnik zadeklarował powierzchnię działki J zgodnie ze znanym mu stanem faktycznym, a nawet ją zaniżył. Natomiast powierzchnię działki I zadeklarował zgodnie z otrzymaną informacją o wielkości PEG z 26.04.2016r.. Powierzchnię deklarowaną przez rolnika potwierdziła również kontrola na miejscu.

Wobec rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika, wynikami kontroli na miejscu a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy, Agencja nie może dowolnie przyjąć jednego spośród trzech różnych wyników i na tej podstawie wyznaczyć PEG. Winno być przeprowadzone wnikliwe postępowanie wyjaśniające, polegające przede wszystkim na wykonaniu pomiaru powierzchni działki rolnej na miejscu w obecności rolnika, albo organ winien przyjąć ustalenia z kontroli na miejscu, które pokrywają się z deklaracją rolnika.

W przypadku UPO stwierdzona przez organ powierzchnia działek jest również niższa od powierzchni zadeklarowanej przez wnioskodawcę. Powierzchnia deklarowana przez rolnika została potwierdzona przez kontrolę na miejscu, stąd nie można mówić o winie beneficjenta, nawet w postaci braku należytej staranności.

W zakresie ST organ zakwestionował powierzchnię działki i zadeklarowaną uprawę seradeli jedynie na podstawie raportu z kontroli na miejscu, całkowicie pomijając uwagi i zastrzeżenia oraz dowody wnoszone przez rolnika. Wnioskodawca już kilkakrotnie tłumaczył, iż przedmiotowe działki były dzierżawione przez wnioskodawcę od ANR i wcześniej nie były użytkowane rolniczo. Brak przeprowadzanych prac agrotechnicznych we wcześniejszych latach spowodował, iż grunt ten nie znajdował się w dobrej kulturze rolnej. Struktura gleby to bardzo twarda glina. Dlatego wykonano głęboką orkę, po której nie jest możliwe doprowadzenie gleby do idealnej powierzchni po zastosowaniu zabiegów talerzowania i aktywnej brony.

Sianie saradeli wykonano agregatem siewnym z broną aktywną. Taka metoda siewu wyklucza podsiew. Ilość zastosowanej seradeli do wysiewu była zgodna z opracowaniami naukowymi. Potwierdzeniem tego faktu są faktury zakupu nasion, przedstawione na wezwanie Kierownika ARiMR z dnia 19.02.2014r.. Podobnie przedstawione zostały faktury za wykonanie prac agrotechnicznych na przedmiotowych działkach. Organ I instancji całkowicie pominął te dowody, a organ odwoławczy stwierdził, iż są to jedynie dowody zakupu nasion i nawozu, a nie ich wysiania na zgłoszonych do płatności gruntach.

Ponadto warunkiem przyznania płatności ST jest założenie uprawy konkretnej rośliny, w tym przypadku seradeli, a nie ocena udatności założonej uprawy, jak również ocena przydatności uzyskanego w przyszłości plonu. Błędnie więc argumentuje organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, iż deklaracja działki do płatności ST oznacza uprawę z przeznaczeniem na nasiona. Tymczasem równie dobrze seradela może pozostać na polu jako poplon tzw. nawóz zielony i nie ma to wpływu na wypłatę płatności ST.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podkreślił kluczowe znaczenie raportu z czynności kontrolnych na miejscu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718.) – w skrócie p.p.s.a,. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd nie podziela zarzutu w przedmiocie błędnego ustalenia stanu faktycznego. W gruncie rzeczy zarzuty skargi sprowadzają się do polemiki z ustaleniami Organu. Skarżący zarzuca, że Organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pozbawił go prawa udowodnienia swoich twierdzeń.

Kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni odbyła się w okresie od 6.08. do 4.09.2013r. W toku postepowania administracyjnego pracownicy Biura Kontroli wielokrotnie podejmowali próbę kontaktu ze skarżącym, w celu powiadomienia go o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W dniu 7 sierpnia 2013r. została przesłana skarżącemu pisemna informacja o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Pismo to nie zostało odebrane przez skarżącego i zostało zwrócone nadawcy przez Pocztę Polską.

Postepowanie dowodowe jest sformalizowane, gdyż jest ono jednolite dla wszystkich uczestników programów w UE. Kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i w zakresie wzajemnej zgodności, została przeprowadzona w sposób właściwy i zgodny z obowiązującymi przepisami, czego dowodem są protokoły z czynności kontrolnych (w zakresie kwalifikowalności powierzchni o nr dokumentu: "[...]" oraz w zakresie wzajemnej zgodności o nr dokumentu: "[...]") wraz z dokumentacją fotograficzną. Nie ma też obowiązku zawiadamiania o zamiarze przeprowadzenia kontroli.

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 17 rozporządzenia 73/2009 jako podstawę utworzenia systemu identyfikacji działek rolnych wskazano mapy lub dokumenty ewidencji gruntów albo innych danych kartograficznych. W tym systemie wykorzystywane są techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, w tym ortoobrazy lotnicze i satelitarne. System ten wchodzi w skład systemu administrowania i kontroli (zwanego systemem zintegrowanym), który musi być obowiązkowo prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 cyt. rozporządzenia 73/2009). System zintegrowany obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli, jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc.

Podkreślić należy, że na państwa członkowskie nałożono obowiązek przeprowadzenia kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy celem zweryfikowania warunków kwalifikowalności do uzyskania tej pomocy (art. 20 ust. 1 rozporządzenia 73/2009). Zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, kontrole administracyjne służą wykrywaniu nieprawidłowości, w szczególności przez stosowanie narzędzi informatycznych. Kontrola administracyjna (a zatem kontrola z wykorzystaniem środków informatycznych) ma znaczenie zasadnicze, zaś kontrola na miejscu może być stosowana jako uzupełnienie tej kontroli administracyjnej, co wynika z art. 20 ust. 2 rozporządzenia 73/2009. Sprawdzenie zgodności z systemem kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przy czym kontroli administracyjnej muszą być poddane wszystkie wnioski (art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009). Rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE) podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana.

Wszystkie państwa członkowskie UE, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Dostępna w ZSZiK ortofotomapa jest najlepszym ogólnodostępnym źródłem dokonywania pomiarów powierzchni. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m. Tak więc przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych i z pewnością nie są to pomiary orientacyjne, tylko bardzo dokładne.

Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Jednocześnie zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii opartej na obrazie ortofotomapy.

Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009. Zatem, kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Ortofotomapa jest zatem jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności.

Obowiązek przeprowadzenia kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy celem zweryfikowania warunków kwalifikowalności do uzyskania tej pomocy nałożono na wszystkie państwa członkowskie (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009, ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.).

Z kolei kontrole administracyjne, zgodnie z art. 28 ust. 1 Rozporządzenia 1122/2009 służą wykrywaniu nieprawidłowości, w szczególności przez stosowanie narzędzi informatycznych. Przy czym podkreślenia wymaga, że kontrola administracyjna (a zatem kontrola z wykorzystaniem środków informatycznych) ma znaczenie zasadnicze, a kontrola na miejscu może być stosowana jako uzupełnienie tej kontroli administracyjnej, co wynika z art. 20 ust. 2 Rozporządzenia 73/2009. Także w cyt. Rozporządzeniu tej Komisji wskazano, że sprawdzenie zgodności z systemem kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przy czym kontroli administracyjnej muszą być poddane wszystkie wnioski (art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1).

Ustalony stan faktyczny, który został zaprezentowany w części wstępnej uzasadnienia został ustalony zgodnie z tymi wymogami.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących niepowiadomienia skarżącego o terminie kontroli, należy wskazać, że organ nie ma takiego obowiązku. Zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Na Agencji nie ciąży zatem obowiązek powiadamiania rolników o przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Agencja może powiadomić o tym fakcie rolnika, ale jedynie wtedy gdy nie zagraża to celowi kontroli. W rozpoznawanej sprawie Organ wysyłał zawiadomienie o kontroli, ale nie zostało ono odebrane przez skarżącego.

Należy podzielić pogląd organu o braku możliwości zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który przewiduje wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z jego treścią zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II rozporządzenia, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (ust. 2).

Wniosek złożony przez skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a ponadto wykazano nieprawidłowości w toku realizacji programu.

Skontrolowane powierzchnie działek rolnych wskazanych do płatności przez skarżącego wykazały niezgodności polegające na zawyżeniu ich powierzchni w stosunku do powierzchni stwierdzonej. W szczególności stwierdzono przedeklarowanie powierzchni na działkach rolnych (A, l, J, Ł,) przy czym w odniesieniu do działki A stwierdzono kod DR13-powierzchnię 32,81 ha, większą od zadeklarowanej (32,50 ha), a w odniesieniu do pozostałych działek stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej (kod DR13+), co miało wpływ na zmniejszenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).

Na podstawie kontroli przyjęto do powierzchni działek: C - 0,36 ha (przy deklarowanych 0,53 ha - stwierdzono obszar gruntu znajdujący się wokół użytku (zalesienie, samosiewy brzozy), F - 2,00 ha (przy deklarowanych 2,80 ha - stwierdzono nieużytek znajdujący się wokół łąki: zadrzewienia, zakrzaczenia), G – 0,00 ha (przy deklarowanych 0,20 ha) na całej powierzchni stwierdzono bowiem nieużytek, obszar podmokły o charakterze bagiennym z występującymi zakrzaczeniami, I - o powierzchni 19,83 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 139, 141 z płatności wykluczono powierzchnię 1,14 ha, (powierzchnia stwierdzona 18,69 ha); J - o powierzchni 7,50 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 61/8 z płatności wykluczono powierzchnię 0,13 ha, (powierzchnia stwierdzona PEG 7,37 ha); Ł - o powierzchni 23,00 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 160/5 z płatności wykluczono powierzchnię 0,78 ha, (powierzchnia stwierdzona 22,22 ha).

W konsekwencji do objęcia wnioskowaną płatnością JPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (156,58 ha) niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (159,49 ha). Z kolei do objęcia wnioskowaną płatnością UPO kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (112,79 ha) niż zadeklarowana o przyznanie płatności na rok 2013 (114,84 ha). Natomiast do płatności ST kwalifikuje się mniejsza powierzchnia (94,10 ha) niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 (114,84 ha).

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według ust. 2 tego artykułu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Stosownie do art. 3 ust. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zatem odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności w przywołanych przepisach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2013 oraz raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego. Organ odniósł się również do zastrzeżeń przedstawionych przez skarżącego. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.

W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli. Ocena i wyniki postępowania dowodowego zostały przedstawione w stanie faktycznym sprawy. Nie zostały one podważone w skardze. Należy wskazać, że strona skarżąca z jednej strony twierdzi, że stan faktyczny nie został wyjaśniony. Natomiast z drugiej strony kwestionuje wyniki postępowania dowodowego. W rzeczywistości ustalenia Organu mają oparcie w dowodach, które zostały przeprowadzone w tym postępowaniu. W konsekwencji subsumpcja przepisów prawa materialnego została dokonana w odniesieniu do stanu faktycznego, ustalonego w sprawie. Te ustalenia nie zostały podważone w skardze.

Polemiczny charakter mają również rozważania strony skarżącej w przedmiocie płatności ST. Organ szczegółowo opisał uchybienia strony na działkach C, F, G, I, I2, I/I1/ I2 (str. 26 i n. zaskarżonej decyzji), w tym podał, że na działce rolnej I inspektorzy BKM stwierdzili wystąpienie mieszanki traw z roślinami motylkowatymi (zamiast deklarowanej seradeli uprawnej), w raporcie z kontroli powierzchniowej zastosowano kod DR6 (dla działki 12- DR7). W dniu wizytacji terenowej działka rolna była w dużym stopniu zachwaszczona, a struktura gleby, z widocznymi pozostałościami po głębokiej orce, w ocenie kontrolujących wykluczała przeprowadzenie zabiegów koszenia uprawy; opisany stan działki obrazują załączone do raportu fotografie od nr 14 do nr 33 oraz od nr 45 do nr 51. Organ odniósł się do zarzutów odwołania i szczegółowo opisał uchybienia strony na działkach C, F, G, I, I2, I / I1 / I2 (str. 24 - 27 zaskarżonej decyzji), w tym, że producent rolny konsekwentnie potwierdzał, że powierzchnia użytkowana rolniczo na działce nr 123 (F i G) wynosi 3,00 ha (F – 2,80 ha i G 0,20 ha – str. 24 decyzji). W rezultacie Sąd nie podzielił również zarzutu w przedmiocie błędnego ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie nieprawidłowych powierzchni dla deklarowanych, zmierzonych i stwierdzonych działek dla JPO, UPO i ST. Jak już zostało wykazane stan faktyczny został ustalony na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postepowania dowodowego i ma on oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Sąd nie podzielił tez zarzutu naruszenie art. 54 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez niedoręczenie stronie raportu z kontroli w przepisowym terminie i pozbawienie przez to strony prawa do obrony.

Stosownie do treści art. 54 ust. 2 powołanego Rozporządzenia " Rolnik otrzymuje informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu. Jeżeli rolnik nie podjął natychmiastowych działań naprawczych prowadzących do usunięcia stwierdzonej niezgodności w rozumieniu art. 24 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, jest on informowany o konieczności podjęcia działań naprawczych na mocy tego przepisu w terminie określonym w akapicie pierwszym. Jeżeli państwo członkowskie korzysta z możliwości niestosowania zmniejszenia lub wykluczenia, przewidzianej w art. 23 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, dany rolnik jest informowany o konieczności podjęcia działań naprawczych w terminie jednego miesiąca po podjęciu decyzji o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia z płatności.

W świetle ustalonego stanu faktycznego, stwierdzone nieprawidłowości były trwałe i nieusuwalne. Otrzymanie przez skarżącego raportu z opóźnieniem, nie miało żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Ponadto należy wskazać, że skarżący nie współpracował z kontrolerami, gdyż ignorował ich pracę. Nie skontaktował się z nimi, mino podejmowania przez nich kilkakrotnych prób.

W rezultacie Sąd nie podzielił również zarzutów w przedmiocie naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego. W sprawie Organ nie naruszył art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Z ustalonego stanu faktycznym wynika, że za stwierdzone nieprawidłowości winę ponosi skarżący.

Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.