Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1999/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c;  art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d;  art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 187 ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S. M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 22 czerwca 2021 r. nr KOA/2221/Sw/21 - po rozpoznaniu odwołania S. M. (dalej jako skarżąca) - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 30 kwietnia 2021 r. nr 525.99.10.2021 uchylającą S.M. prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego informacją nr [...] z 21 lipca 2020 r. na dzieci M. K. i A. K.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z 29 czerwca 2020 r. S. M. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci M. K. i A.K. na okres świadczeniowy 2019/2021

Do wniosku dołączyła kserokopie paszportów członków rodziny oraz kserokopie decyzji i kart pobytu z datą upływu ważności z dniem 13.12.2022 r., zezwalające jej oraz jej mężowi na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z 21 lipca 2020 r. nr 001311/SW/07/2020 Prezydent m. st. Warszawy poinformował skarżącą o przyznaniu jej świadczenia wychowawczego na dzieci M.K. i A. K. w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 maja 2021 r.

W dniu 26 lutego 2021 r. skarżąca złożyła oświadczenie o zmianie miejsca zamieszkania oraz prośbę o przekazanie wniosku wraz z dokumentami do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. - jako organu właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania.

Pismem z 31 marca 2021 r. Wójt Gminy D. - powołując się na art. 27 ust.1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.), dalej jako ustawa - poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia zasadności pobierania świadczenia wychowawczego przyznanego jej na dzieci M. K. i A. K. informacją Prezydenta m. st. Warszawy z 21 lipca 2020 r.

Następnie decyzją nr 525.99.10.2021 z 30 kwietnia 2021 r. uchylił ustalone przez Prezydenta m. st. Warszawy informacją nr [...] z 21 lipca

2020 r. prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci M. K. i A. K. na okres świadczeniowy 2019/2021.

W uzasadnieniu wskazał, iż możliwość ubiegania się o świadczenie wychowawcze przez cudzoziemców uzależniona jest od zamieszkania na terytorium Polski oraz legitymowania się m.in. kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżąca nie posiada - karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", obywatelstwa polskiego, Karty Polaka ani też zezwolenia na pobyt stały. Nie jest też uprawniona do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej - zgodnie z przepisami ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z mocy prawa lub na podstawie zezwolenia na pracę udzielonego na podstawie szczególnych przepisów.

Dodał, że skarżąca przedstawiła decyzję Wojewody Mazowieckiego udzielającą jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 13 grudnia 2022 r. na podstawie art. 187 pkt 8, w związku z art. 98 ust. 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35). Natomiast jej mąż przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważnego do dnia 13 grudnia 2022 r.

Zgodnie zaś z art. 187 ust. 8 ww. ustawy zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli wykazał, że zachodzą okoliczności uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Analizując przekazane dokumenty Wójt Gminy D. stwierdził, iż nie dają one podstawy do przyznania świadczenia wychowawczego - ponieważ nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunkujące przyznanie świadczenia.

Wobec powyższego uchylił on ustalone przez Prezydenta m. st. Warszawy w dniu 21 lipca 2020 r. prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci M.K. i A.K. - od marca 2021 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S. M. - podnosząc, iż zarówno ona jak i jej mąż posiadają prawo pobytu czasowego, przy czym jej mąż ma kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Wskazała też, iż w świetle wyroku WSA w Warszawie z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1890/19 (wydanego w analogicznej sprawie) decyzja organu I instancji jest błędna.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOA/2221/Sw/21 z 22 czerwca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 30 kwietnia 2021 r. nr 525.99.10.2021 uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego.

W uzasadnieniu podniosło, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.) dalej jako ustawa - która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.

W myśl art. 27 ust. 1 tej ustawy organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ no prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Decyzja uchylająca lub zmieniająca prawo do świadczenia wychowawczego, o której mowa w powołanym powyżej przepisie, ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, z mocą na przyszłość, od daty wydania decyzji. Przy czym w trybie ww. art. 27 nie podlega uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego już wcześniej skonsumowane Zatem jedynie w sytuacji, gdy przyznane prawo do świadczenia wychowawczego nie zostało całkowicie skonsumowane, a wyjdą na jaw okoliczności, że przyznane świadczenie jest nienależne, należy doprowadzić do wydania decyzji o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego - od dnia orzekania w przedmiotowej kwestii.

W niniejszej sprawie - uchylając prawo do świadczenia wychowawczego ustalone w dniu 21 lipca 2020 r. na dzieci M. K. i A. K. - Wójt Gminy D. stwierdził, iż S. M. nie spełnia przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Jak stanowi art. 1 ust. 2 ww. ustawy prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom:

a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,

c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz.35), jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,

e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

- na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139 a ust. 1 lub art. 139 o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

- w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139 n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

- jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,

f) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

- na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151 b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

- na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,

- w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156 b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

- z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zatem świadczenie wychowawcze przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Jednocześnie z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35) wynika, że na karcie pobytu cudzoziemca adnotację "dostęp do rynku pracy" umieszcza się w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Jednakże w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażony został pogląd, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu.

Zatem prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które może wynikać bądź z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

W niniejszej sprawie skarżąca posiada decyzję Wojewody Mazowieckiego z 21 maja 2020 r. o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do dnia 13 grudnia 2022 r. W podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli wykazał, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1, uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Kolegium wskazało, iż w myśl art. 87 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec:

1) posiadający w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w

związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 151 ust. 1, art. 151 b ust. 1, art. 158 ust. 2 pkt 1 lub 2, art. 161 ust. 2, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3, 4 lub 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub posiadający wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych;

2) będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i ust. 1 pkt. 1-6; posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej. Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego;

3) będący zstępnym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. b, obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i 2 oraz ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

4) posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

udzielone na podstawie art. 159 ust. 1 lub art. 161b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

5) przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie pkt 1-4;

6) posiadający ważną Kartę Polaka;

7) (uchylony);

8) uprawniony do przebywania i wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależącego do Unii Europejskiej lub Konfederacji Szwajcarskiej, który jest zatrudniony przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium tego państwa oraz czasowo delegowany przez tego pracodawcę w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

9) w stosunku do którego umowy międzynarodowe lub odrębne przepisy dopuszczają

wykonywanie pracy bez konieczności posiadania zezwolenia.

Powyższe oznacza, że skarżąca, której udzielono zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach - nie jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, zatem nie mieści się w katalogu cudzoziemców wymienionych w art. 87 tejże ustawy. Nie wykazała również, iż jest uprawniona do pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W tej sytuacji nie jest więc uprawniona - zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy - do świadczenia wychowawczego na dzieci i organ I instancji prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 27 ust. 1 ustawy.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie S.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

1.naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. błędnego zastosowania art 1 ust. 2 pkt 2 lit. d w zw. z art 20 ust. 4 i art. 27 ust 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z 22 czerwca 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 30 kwietnia 2021 r. uchylającej ustalone w dniu 21 lipca 2020 r. prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci M. K. i A. K. na okres świadczeniowy 2019/2021 (informacja o przyznaniu prawa nr [...]) pomimo braku spełnienia przez skarżącą ustawowych przesłanek do przeprowadzenia wobec niej czynności ponownego ustalania i dochodzenia czy doszło do nienależnego uzyskania świadczeń wychowawczych, w sytuacji gdy nie uległa zmianie sytuacja rodzinna rodziny skarżącej mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego przyznane przez Prezydenta m.st. Warszawy, a organ ten nie dopatrzył się by skarżąca nienależnie pobierała wcześniej świadczenie wychowawcze;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. błędnej wykładni art. 1 ust 2 pkt 2 lit d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zw. z art 187 ust. 8 w zw. z art. 98 ust 2 i 159 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art 87 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uznanie przez organ, że skarżąca nie ma prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego przez Prezydenta m.st Warszawy, ponieważ na jej karcie pobytu brak adnotacji o "dostępie do rynku pracy", w sytuacji gdy zezwolenie na pobyt czasowy zostało wydane skarżącej na podstawie art. 187 ust. 8 ustawy o cudzoziemcach tj. na podstawie innych okoliczności, w tym wypadku łączenia rodziny skarżącej z małżonkiem i ich wspólnych dziećmi, tj. na podstawie art. 159 ust. 1 ww. ustawy a w konsekwencji skarżąca jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę i adnotacji na karcie pobytu "dostęp do rynku pracy" na podstawie art. 87 ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a świadczenia wychowawcze są jej należne;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. błędnej wykładni art. 1 ust 2 pkt 2 lit d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która to wykładnia została dokonana z pominięciem okoliczności, iż adnotacja "dostęp do rynku pracy", umieszczana na kartach pobytu na podstawie art 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach ma charakter wyłącznie informacyjny, tzn. jedynie potwierdza, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP lub zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, sama zaś skarżąca ma dostęp do rynku pracy na podstawie art. 187 ust.8 ustawy o cudzoziemcach tj. na podstawie innych okoliczności, w zw. z art. 159 ust 1 ustawy o cudzoziemcach, a w konsekwencji świadczenia wychowawcze są jej należne.

Mając na uwadze powyższe wniosła uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu półtorakrotności kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu przytoczyła argumentację na poparcie swoich twierdzeń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie - podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podniosło, że skarżąca, której udzielono zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, nie jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę - zatem nie mieści się w katalogu cudzoziemców wymienionych w art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W tej sytuacji nie jest więc uprawniona - zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - do świadczenia wychowawczego na dzieci i organ I instancji prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 27 ust. 1 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 22 czerwca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 30 kwietnia 2021 r. uchylającą S. M. prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego informacją nr [...] z 21 lipca 2020 r. na dzieci M.K. i A. K.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 213 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

W myśl art. 27 ust. 1 tej ustawy organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli;

- uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ no prawo do świadczenia wychowawczego,

- członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

- osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze,

- wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Powołując się na treść tego przepisu Wójt Gminy D. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zasadności pobierania świadczenia wychowawczego przyznanego S.M. na dzieci M. K. i A. K. informacją Prezydenta m. st. Warszawy z 21 lipca 2020 r.

Zatem jego postępowanie nie było związane z faktem stwierdzenia zaistnienia jednej z powyższych przesłanek określonych w art. 27 - lecz w istocie polegało na kontroli prawidłowości i zasadności przyznania tego świadczenia przez inny organ.

Wójt Gminy D. w swoim zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie wskazał wystąpienia konkretnej, istniejącej już przyczyny, która determinowałaby wszczęcie takiego postępowania, lecz wszczął z urzędu postępowanie w celu kontroli innego orzeczenia - informacji Prezydenta m. st. Warszawy z 21 lipca 2020 r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Po prostu przeanalizował na nowo istniejącą już dokumentację w sprawie (nie dokonując żadnych nowych czynności odnośnie uzupełnienia materiału dowodowego) i doszedł do innego wniosku niż poprzedni organ - stwierdzając, że według niego skarżąca nie spełnia wymogów z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunkujących przyznanie świadczenia.

W związku z tym w niniejszej sprawie doszło do sytuacji w której jeden z organów I instancji - Wójt Gminy D. - skontrolował prawidłowość czynności podejmowanych przez inny organ I instancji - Prezydenta m. st. Warszawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że Wójt Gminy D. - wydając decyzję o uchyleniu ustalonego przez Prezydenta m. st. Warszawy w dniu 21 lipca 2020 r. prawa do świadczenia wychowawczego - naruszył ww. art. 27 ust.1 ustawy, gdyż nie wystąpiła żadna z wymienionych tam przesłanek.

Sąd wziął też pod uwagę fakt, że zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało wydane S. M. na podstawie art. 187 ust. 8 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz.35), tj. na podstawie innych okoliczności, uzasadniających jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W jej konkretnym przypadku był to art. 159 ust. 1 ww. ustawy - zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną udziela się cudzoziemcowi, jeżeli (...) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu połączenia się z rodziną i jest członkiem rodziny cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...).

Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec (...) posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone na podstawie art. 159 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Ponadto mąż skarżącej – D. K. - posiada zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy (...). Zatem jako osoba posiadająca "dostęp do rynku pracy" i ojciec dzieci - również może wystąpić z wnioskiem o świadczenie wychowawcze.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zapadłe w rozpatrywanej sprawie decyzje wydane została z naruszeniem art. 27 ust.1 i art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.