Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 498/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
article: art. 130 ust. 1, 2, 3 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 99 ust. 1 pkt 3, lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 155), z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b) w zw. z art. 130 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz.1137 ze zm.) oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. (Dz. U. z 2012 r., poz. nr 488) po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji z dnia [...] r., znak [...], Starosty Zgorzeleckiego o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

J. W. w okresie od [...] r. do [...] r. otrzymał łącznie 29 punktów karnych za 5 wykroczeń przeciwko przepisom ruchu drogowego. Bezspornym było także to, że w dniu [...] r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.

Decyzją z dnia [...] r., działający z upoważnienia Starosty Z. Dyrektor Wydziału Komunikacji, uwzględniając wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., skierował J. W. na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, wobec faktu przekroczenia przez niego limitu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Od decyzji tej odwołanie w ustawowym terminie wniósł J.W., wskazując, że odbył szkolenie prowadzące do zmniejszenia ilości posiadanych przez niego punktów karnych o 6, w związku z czym nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze J.G. stwierdził, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w tej sprawie są: art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który stanowi, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz art. 130 ust. 1 ustawy z 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005, Nr 108, poz. 908) zgodnie z którym policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie do ust. 3 tego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Organ wyjaśnił, że zasady dotyczące przeprowadzania szkolenia, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. (Dz. U. z 2012r. poz. nr 488). Stosownie do § 8 ust. 4 tego aktu prawnego kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. podkreśliło, że zgodnie z ust. 6 cytowanego paragrafu odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.

W konsekwencji organ drugiej instancji wywiódł, że odbycie przez skarżącego szkolenia już po przekroczeniu przez niego punktów karnych nie może spowodować zmniejszenia liczby punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Z decyzją tą nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Skarżący wskazał, że odbył szkolenie prowadzące do zmniejszenia ilości posiadanych przez niego punktów karnych o 6, w związku z czym nie było podstaw do wydania decyzji kierującej go na badania psychologiczne, albowiem odpadała przesłanka jej wydania.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli jednak do wskazanych tam naruszeń nie doszło, sąd administracyjny zobligowany jest do oddalenia skargi, wedle dyspozycji art. 151 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.

Jak trafnie podkreśla Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydana w oparciu o art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, decyzja o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, ma charakter decyzji związanej. Z treści przepisu wynika bowiem, że badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kategoryczny charakter decyzji wyraża sformułowanie "podlega" niepozwalające organowi decyzyjnemu na uznaniowość i niezwiązanie wnioskiem organu kontroli ruchu drogowego. Przypisanie w sposób ostateczny kierowcy większej niż 24 liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego i wniosek organu kontroli ruchu drogowego o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne są jedynymi elementami, które starosta bierze pod uwagę przy wydawaniu decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Starosta nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy za naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego

całego art. 130 (jego pozostałych ustępów).

Poczynione ustalenia uzasadniają wniosek, że z chwilą przypisania 25 (lub większej liczby) punktów, organ kontroli ruchu drogowego jest zobowiązany skierować takiego kierowcę na badania psychologiczne. Natomiast zdaniem Sądu kierowca nie może już wtedy skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. 3., zgodnie z którym kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Udział w szkoleniu nie może bowiem stanowić mechanizmu umożliwiającego obejście bezwzględnie wiążącego przepisu art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. "b" ustawy o kierujących pojazdami i uniknięcia w ten sposób przewidzianej tam sankcji. Odmienna interpretacja czyniłaby normę ostatnio wymienionego przepisu bezprzedmiotową, skoro po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych każdy kierowca miałby możliwość skorzystania z samego tylko szkolenia, do którego ustawodawca nawiązał w art. 130 ust. 3 p.r.d., eliminując w ten sposób dopuszczalność skutecznego uruchomienia bez wątpienia bardziej dolegliwej dla niego konsekwencji, w postaci konieczności obligatoryjnego poddania się badaniu psychologicznemu, które ma przesądzić o istnieniu bądź braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Zdaniem Sądu, prawidłowa wykładania omawianych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej wypływającej z treści analizowanych przepisów z art.130 ust.1, 2 i 3 p.r.d., w sposób, który wyklucza możliwość zmniejszenia liczby punktów, na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło, już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Treść § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego precyzuje, jedynie normatywną treść przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd uważa również, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia, w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 p.r.d., ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu.

Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami (por: wyrok NSA z dnia 22 marca 2011r. o sygn. akt I OSK 723/10).

Mając na uwadze dotychczasowe wywody, nie można podważyć trafności za-stosowania w rozpoznawanej sprawie sankcji przewidzianej w art. przepisu art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. "b" ustawy o kierujących pojazdami, w sytuacji, kiedy okresie od [...] r. do [...] r. skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego, za co przypisanych zostało mu skutecznie w sumie 29 punktów karnych. Natomiast szkolenie, na które powołuje się strona, zostało odbyte dopiero po 13 dniach po przekroczeniu limitu 24 punktów. Jak wcześniej wywiedziono, nie daje to już jednak podstaw do skorzystania z dobrodziejstwa art. 130 ust. 3 p.r.d.

Nie kwestionując dyscyplinującego charakteru szkolenia przewidzianego w art. 130 ust. 3 p.r.d., trzeba dodatkowo zauważyć, ze nie jest to jedyny środek tego rodzaju. Przeciwnie, ustawodawca dokonał ewidentnej gradacji poszczególnych środków dyscyplinujących. W okresie, w którym kierowca otrzymał co prawda punkty karne, ale nie przekroczyły one liczby 24, ma on możliwość "poprawienia" swoje sytuacji, wykorzystując szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 tej samej ustawy (jego celowości należy upatrywać w "przypomnieniu" jedynie zasad obowiązujących w ruchu drogowym), co powoduje odjęcie mu pewnej liczby punktów, według zasad określonych w rozporządzeniu wykonawczym. Po przekroczeniu wyznaczonego limitu 24 punktów, pozostaje już jednak wyłącznie środek dyscyplinujący, w postaci bezwzględnego obowiązku poddania się badaniom psychologicznym.

Z powyższych przyczyn decyzja nie narusza prawa. Dlatego też, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu w całości.