Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie WSA: Magda Froncisz Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Z. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącego M.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący M.B. w skardze z dnia 3.07.2015 r. zaskarżył bezczynność Wójta Gminy Z. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Bezczynność wymienionego organu polegać miała na braku odpowiedzi na złożony przez skarżącego w formie elektronicznej - wniosek z dnia 7.05.2015 r. Wniosek ten zawierał żądanie podania informacji o wysokości środków finansowych przekazanych Klubom Sportowym [...] w latach 2008-2015. Nadto, w tym wniosku skarżący domagał się udostępnienia informacji o wysokości nakładów finansowych na stadiony [...] w Z. w latach 2008-2015. Żądanie skarżącego (e-mail) podpisane zostało jego nazwiskiem i pierwszą literą imienia.

M.B. podał w skardze, że do dnia jej złożenia nie otrzymał od Wójta Gminy Z. informacji żądanej wnioskiem z dnia 7.05.2015 r. Domagał się zatem zobowiązania tegoż organu do rozpatrzenia zgłoszonego żądania oraz wymierzenia organowi grzywny w wysokości 500 zł. Nadto, skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie. Podał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej – przesłany pocztą elektroniczną nie zawierał imienia i nazwiska wnioskodawcy, a zatem nie spełniał elementarnego wymogu mającego określić dane osobowe podmiotu ubiegającego się o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe uniemożliwiło nadanie temu wnioskowi stosownego biegu. Nadto, zdaniem organu niedopuszczalne jest w ogóle składanie wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie elektronicznej. Podał również, że uzyskał dane osobowe wnioskodawcy dopiero po otrzymaniu skargi na bezczynność. Powyższe pozwoliło dopiero rozpatrzeć wniosek M.B. z dnia 7.05.2015 r.

Zajmując stanowisko wobec wniosku o wymierzenie grzywny, Wójt podał, że wniosek ten jest nieuzasadniony, nawet w przypadku uznania, że doszło do bezczynności organu. Ewentualna bezczynność nie jest wynikiem złej woli ale efektem braków formalnych wniosku. Zauważono, że przekroczenie terminu nie jest rażące.

W aktach sprawy znajduje się pismo Wójta Gminy Z. z dnia 8.07.2015 r. adresowane do M.B. , z którego treści wynika, iż w załączeniu przesłane zostają "wnioskowane dane", stosownie do wniosku z dnia 7.05.2015 r. Informacja ta przesłana została skarżącemu również w formie elektronicznej.

Nadto akta sprawy zawierają pisma obejmujące:

- zbiorcze zestawienie informacji o wysokości dotacji przekazywanej w latach 2008-2015 r. klubom [...] oraz

- informację o wysokości nakładów inwestycyjnych na stadion [...] w latach 2008-2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność Wójta Gminy Z. , dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, żądanej przez skarżącego M.B. w piśmie z dnia 7.05.2015 r. Z treści załączonego do akt sprawy pisma Wójta Gminy Z. z dnia 8.07.2015 r. wynika, że strona przeciwna udostępniła skarżącemu wszelkie informacje, których dotyczył wniosek z dnia 7.05.2015 r. Informacje bowiem określające wysokość dotacji przekazywanej przez Gminę Z. klubom sportowym [...] oraz [...] w latach 2008-2015 r. oraz nakładów inwestycyjnych poniesionych na stadion W. w latach 2008-2015 r. – udostępnione zostały skarżącemu zarówno za pośrednictwem poczty elektronicznej, jak również pocztą tradycyjną. Nastąpiło to przy wskazanym już wcześniej, piśmie przewodnim organu z dnia 8.07.2015 r. Uznać zatem należało, że informacja, którą otrzymał skarżący stanowi pełne wykonanie jego żądania (wniosku) o udostępnienie informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze sąd przyjął, że na chwilę orzekania w tej sprawie, nie występuje już stan bezczynności Wójta Gminy Z. , bowiem załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło wskazanym powyżej pismem tegoż podmiotu z dnia 8.07.2015 r. oraz w formie poczty elektronicznej wysłanej w tej samej dacie. Postępowanie sądowe stało się wobec tego bezprzedmiotowe w zakresie, który dotyczy zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest przyczyną umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § l pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony.

Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek orzekania w powyższym zakresie wynika bowiem z art. 149 § l zd. 2 p.p.s.a. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność Wójta Gminy Z. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Należy bowiem podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że w sposób oczywisty prawo zostało naruszone. Naruszenie to musi być także "istotne", a więc nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa. W tym kontekście należy stwierdzić, że z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2014 r., poz. 782) wynika, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Tymczasem w ocenianym przypadku nie ulega wątpliwości, iż Wójt załatwił wniosek skarżącego o udzielenie żądanej informacji publicznej – po upływie ok. 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wniosek ten bowiem wpłynął do organu w dniu 7.05.2015 r., zaś organ informacji udzielił dopiero w dniu 8.07.2015 r. Na gruncie cytowanego wyżej art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest udostępnianie przez podmiot do tego zobowiązany - informacji publicznej – "bez zbędnej zwłoki", nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Maksymalny zatem termin określony przez ustawodawcę w powyższym zakresie, został w ocenianym przypadku przekroczony ponad czterokrotnie. Nadto, na ocenę wystąpienia stanu "rażącego naruszenia prawa" miała wpływ okoliczność, że udzielenie informacji nastąpiło dopiero w wyniku złożenia przez skarżącego skargi do sądu na bezczynność organu. Skarga bowiem została złożona do sądu w dniu 3.07.2015 r., zaś pismo udzielające M.B. żądanej informacji publicznej datowane jest na dzień 8.07.2015 r. Argumentacja strony przeciwnej wskazująca na powody (przyczyny) braku udzielenia skarżącemu w terminie żądanej informacji – nie zasługuje na uwzględnienie i nie wpływa przez to na ocenę stanu rażącej bezczynności Wójta Gminy Z. W szczególności nie jest trafny pogląd, iż wyklucza rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej fakt złożenia go za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mailem) oraz brak podpisania tegoż wniosku imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy. Zauważyć bowiem w tym zakresie należy, iż w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Zauważyć nadto należy, iż stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Powyższe pozwala uznać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, uproszczonym. Art. 10 ust. 2 tej ustawy wskazuje nawet, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej, nawet bez pisemnego wniosku. Przepisy zaś Kodeksu postępowania administracyjnego, określające formę i wymagania wniosku (podania, żądania) nie znajdują, co do zasady, zastosowania w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Stosowanie przepisów wymienionego Kodeksu zostało bowiem ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Reasumując powyższe należy stwierdzić, że przesłanie pocztą elektroniczną żądania udostępnienia informacji publicznej należy uznać za skuteczne złożenie wniosku. Nadto, żądanie takie – dla jego rozpatrzenia - nie musi być podpisane imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy.

Mając na uwadze wskazane wyżej istotne przekroczenie terminu określonego w u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej, przy jednoczesnym braku obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających to przekroczenie, uznać należało, że jest to równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe, sąd stwierdził w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 par. 1 zd. 2. p.p.s.a.

O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 par. l p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi – załatwił wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § l p.p.s.a.

Jednocześnie sąd uznał, że wymierzanie organowi grzywny w tej sprawie nie jest celowe. Organ bowiem, stosownie do pkt III wyroku, zobowiązany został do poniesienia kosztów postępowania, co w ocenie sądu stanowi wystarczającą przesłankę, zapobiegającą naruszeniom prawa w przyszłości. Nadto, należy mieć na uwadze w kontrolowanym przypadku, że Wójt Gminy Z. udostępnił skarżącemu żądaną przez niego informację, przedstawioną w kompleksowy i czytelny sposób. Uchybienie terminowi zaś do dokonania tej czynności, wynikało z odmiennej oceny prawnej sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 7.05.2015 r.