Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 378/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 174, art. 141 par. 4, art. 48
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Antoni Hanusz, Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 812/04 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 812/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 maja 2004 r. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] wystawionych w dniu 8 marca 2001 r. Z. U. S. wszczął egzekucję z wynagrodzenia za pracę A. K.

W dniu 19 marca 2001 r. skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wskazując na brak doręczenia upomnienia oraz przedawnienie zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2002 r. Z. U. S. odrzucił przedmiotowe zarzuty jako nieuzasadnione. Izba Skarbowa w K., po rozpoznaniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2002 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt I SA/Kr 1170/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji podnosząc, że z akt sprawy nie wynika, czy termin przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi uległ przerwaniu. Brak bowiem w aktach decyzji w sprawie rozłożenia należności z tytułu składek na raty.

Jednocześnie skład orzekający stwierdził, że decyzja taka musiała zostać wydana, o czym świadczy pismo dłużnika z dnia 5 maja 1993 r., w którym pisze on, że "decyzję o przyznaniu układu ratalnego otrzymał w dniu 14 kwietnia 1993 r.". W ocenie Sądu, wyjaśnienia wymagała również sprawa umorzenia postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia 31 grudnia 1997 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko A. K. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności w kwocie 27.568,51 zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

W pozostałym zakresie Sąd podzielił stanowisko organów egzekucyjnych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Z. U. S. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2004 r. uznał zarzuty A. K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezzasadne.

Organ powołując się na art. 35 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) oraz art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) wskazał, że zaległe składki za styczeń 1993 r. stały się wymagalne w dniu 16 lutego 1993 r. Decyzja z dnia 24 marca 1993 r. o rozłożeniu na raty wierzytelności składkowej, doręczona zgodnie z oświadczeniem A. K., przerwała bieg terminu przedawnienia, a zatem w dniu wystawienia tytułu wykonawczego (8 marca 2001 r.) o nr [...] oraz zajęcia wynagrodzenia na podstawie pisma z dnia 8 marca 2001 r. wierzytelność składkowa za styczeń 1993 r. nie była przedawniona.

Ponadto Z. U. S. zwrócił uwagę, że również czynności egzekucyjne podjęte za tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 17 czerwca 1994 r., a zakończone postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia 31 grudnia 1997 r. przerwały bieg terminu przedawnienia.

W odniesieniu do pozostałych zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] (należności składkowe za maj, czerwiec, lipiec, październik i grudzień 1994 r. i poszczególne miesiące 1995 r. oraz opłata dodatkowa z maja 1992 r.), wyjaśniono, że czynności egzekucyjne podjęte w celu wyegzekwowania wierzytelności przerwały bieg terminu przedawnienia. Prowadzona egzekucja została umorzona postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia 31 grudnia 1997 r. W związku z powyższym uzasadnione było wystawienie tytułów wykonawczych w dniu 8 marca 2001 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 6 maja 2004 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Z. U. S.

W skardze do sądu administracyjnego A. K. domagał się uchylenia postanowień organów obu instancji, uchylenia tytułów wykonawczych o nr [...] oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 39 - 49 i art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego argumentując, że organy nie posiadają dowodu doręczenia decyzji ratalnej, a mimo to wywodzą z faktu doręczenia ujemne skutki prawne dla strony. A. K. podkreślił, że dowodu doręczenia nie można domniemywać ani zastępować innym dokumentem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w motywach rozstrzygnięcia przytoczył treść art. 32 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) wyjaśniając, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego o nr [...] dopiero w zażaleniu na postanowienie Z. U. S. było bezskuteczne, gdyż nastąpiło po upływie ustawowego terminu do dokonania takiej czynności.

Sąd, wskazując na unormowania zawarte w art. 35 ust. 3 i 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych oraz art. 24 ust. 4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podniósł, że oprócz decyzji ratalnej z dnia 24 marca 1993 r., której doręczenie kwestionuje skarżący, mimo iż w aktach sprawy znajduje się jego pismo potwierdzające, że otrzymał tę decyzję w dniu 14 kwietnia 1993 r., przedmiotowe należności z tytułu składek - wobec niewykonania przez A. K. układu ratalnego - zostały objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi w latach 1994 - 1995 i zostały podjęte czynności egzekucyjne, co spowodowało przerwanie 5 - letniego terminu przedawnienia. W związku z powyższym wierzytelności z tytułu składek mogły ulec przedawnieniu dopiero po upływie 10 lat od daty wymagalności. Zatem w dacie wystawienia ponownych tytułów wykonawczych, to jest w dniu 8 marca 2001 r. wierzytelności z tytułu składek nie były przedawnione.

W skardze kasacyjnej A. K. wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 48 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez przyjęcie, że nieczytelna kserokopia pod nazwą "decyzja ratalna" została uznana za decyzję w rozumieniu prawa administracyjnego materialnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że mimo żądań strony do akt nie dołączono oryginału decyzji ratalnej, co uniemożliwiło prawidłowe orzekanie. Zdaniem skarżącego, przedmiotowa decyzja nie posiada waloru decyzji administracyjnej, gdyż musiałaby być podpisana przez osobę uprawnioną (art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), podczas gdy znajduje się na niej nieczytelny podpis referenta. Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że Sąd określił datę decyzji ratalnej na dzień 24 marca 1993 r., gdy tymczasem sam Z. U. S. w piśmie z dnia 13 maja 1993 r. identyfikuje tę decyzję z datą 23 marca 1993 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Podkreślenia wymaga, że w świetle przepisów działu IV rozdziału 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o charakterze wysoce sformalizowanym. Przejawia się to między innymi w tym, że skargę taką oprzeć można jedynie na podstawach przewidzianych w art. 174 wymienionej ustawy, to jest po pierwsze na naruszeniu w zaskarżonym orzeczeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, po drugie zaś - na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

We wniesionej skardze kasacyjnej nie wskazuje się w sposób jednoznaczny o jaką formę naruszenia przepisów prawa, a więc czy o naruszenie przepisów prawa materialnego czy też procesowego, chodzi autorowi skargi. Dopiero analiza przywołanych w skardze przepisów, traktowanych jako naruszone w zaskarżonym wyroku, prowadzi do wniosku, że chodzi w niej o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Brzmienie wymienionego wyżej zarzutu kasacyjnego prowadzi do wniosku, że dla jego skuteczności autor skargi kasacyjnej powinien wykazać istotny wpływ podnoszonego zarzutu naruszenia przepisów procesowych na wynik sprawy i taki wpływ uzasadnić. Pomimo jednak wymogu uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wynikającego z art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wykazano takiego wpływu na wynik sprawy uchybienia wskazanym w skardze kasacyjnej przepisom postępowania.

Ten brak skargi kasacyjnej jest o tyle znaczący, że z mocy art. 183 § 1 zdanie pierwsze Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną związany jest jej granicami, a więc zawartymi w skardze zarzutami i ich uzasadnieniem.

Przechodząc do oceny przedstawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stwierdzić trzeba, że jest on niezasadny. Przede wszystkim należy wskazać, że art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa jedynie elementy składowe jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Zgodnie z tym przepisem powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie wymienione elementy składowe posiada uzasadnienie zaskarżonego wyroku. A zatem przywołanie w skardze kasacyjnej wymienionego wyżej przepisu postępowania sądowoadministracyjnego nie może stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego wyroku, jeżeli orzeczenie to spełnia wymogi w przepisie tym przewidziane.

Powołanie się w skardze na zarzut naruszenia art. 48 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi również na uwzględnienie nie zasługuje. Oryginałem decyzji ratalnej, z oczywistych względów, dysponować mógł bowiem tylko skarżący. W aktach zaś organów rozstrzygających w sprawie mogły znajdować się tylko kopie tego aktu. Nadto podnieść należy, że na żądanie Sądu pierwszej instancji, organ złożył poświadczoną kopię przedmiotowej decyzji ratalnej i okoliczności tej nie zakwestionowano w zaskarżonym wyroku, co nie stanowi uchybienia powołanemu wyżej przepisowi art. 48 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie przepisu art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.