Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 982/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Skarżony organ: Wojewódzki Konserwator Zabytków
Treść wyniku: stwierdzono bezkuteczność czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej [...] na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków I. stwierdza bezskuteczność czynności [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. polegającej na włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku Domu Katechetycznego w O. D. (działka ewidencyjna [...] O. D. , [...]); II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na rzecz strony skarżącej Parafii Rzymskokatolickiej [...] w O. D. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Parafia [...] pod wezwaniem [...] w O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków polegającą na wpisaniu domu katechetycznego w O. zlokalizowanego na działce nr [...] do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

- art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na skutek zaniechania wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w końcu poprzez brak wskazania, które fakty organ uznał za udowodnione i brak wykazania jakichkolwiek przesłanek, którymi organ kierował się wpisując dom katechetyczny do wojewódzkiej ewidencji zabytków;

- art. 6, art. 8 par. 1, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a poprzez przeprowadzenie postępowania bez informowania strony o jego prowadzeniu, a także bez uzyskania jakichkolwiek wyjaśnień i bez zapewnienia możliwości wzięcia udziału w postępowaniu dotyczącym wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, jak również z pokrzywdzeniem lokalnej wspólnoty parafialnej;

- art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: "u.o.z.") w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 u.o.z. poprzez ujęcie w wojewódzkiej ewidencji zabytków obiektu budowlanego, który nie spełnia kryteriów do uznania za zabytek;

- par. 10 ust. 1 oraz par. 14 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (w brzmieniu z daty podjęcia czynności, Dz. U. z 2011 r. Nr 113, poz. 661) poprzez niewłaściwe sporządzenie karty rzekomego zabytku, bez sprawdzenia czy dane w karcie są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym oraz § 15 cyt. Rozporządzenia poprzez niezawiadomienie właściwej Gminy o wpisie.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowano włączenie budynku domu katechetycznego w O. do wojewódzkiej ewidencji zabytków, uznając czynność tę za bezpodstawną i bezzasadną. Skarga akcentowała brak przeprowadzenia w tym zakresie rzetelnego postępowania wyjaśniającego, w tym brak uzyskania stanowiska Parafii i Rady Parafialnej, jak też biegłych, czy ekspertów. W ocenie skarżącej dom katechetyczny nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Konserwator Zabytków domagał się jej oddalenia. Podał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 u.o.z., Wojewódzki Konserwator Zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków na terenie województwa. Wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie stanowi żadnej formy ochrony zabytków, o której mowa w art. 7 powołanej ustawy. Podkreślał organ administracji, że orzecznictwo dotyczące wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków stoi na stanowisku, że opracowanie dla obiektu zabytkowego karty ewidencyjnej i dołączenie jej do powadzonego zbioru, czyli włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków, ma charakter czynności materialno-technicznej, i nie przyjmuje formy decyzji, postanowienia bądź zarządzenia. Organ administracji powołał wyrok NSA z dnia 26.10.2016 r. (sygn. akt II OSK 96/15), w którym sąd stwierdził, że podmiot prowadzący ewidencję zabytków nie jest w świetle ustawy zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie włączenia karty danego obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Przepisy regulujące prowadzenie wojewódzkiej ewidencji zabytków nie przewidują obowiązku zawiadamiania właściciela lub posiadacza zabytku, że zabytek został włączony do takiej ewidencji. Postępowanie w sprawie włączenia zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie jest uregulowane przepisami k.p.a. Z tego faktu wynika, że w tym postępowaniu nie prowadzi się szczegółowych czynności, więc do tego postępowania nie mają zastosowania przepisy procedury administracyjnej. W związku z powyższym, w ocenie organu administracji udzielającego odpowiedzi na wniesioną skargę, strona skarżąca niezasadnie podnosi zarzut naruszenia art. 7, 77 par. 1, 80 oraz 8 k.p.a., gdyż w sprawie nie istniał obowiązek przeprowadzania szczegółowego postępowania wyjaśniającego, albowiem postępowanie o wpis zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków ma charakter uproszczony. Wojewódzki Konserwator Zabytków podkreślił, że na podstawie posiadanych informacji i fachowej wiedzy, samodzielnie stwierdza, czy dany obiekt lub przedmiot powinien podlegać ochronie jako zabytek. Nie prowadzi on jednak w takiej sprawie postępowania, w którym właściciel (posiadacz czy zarządca obiektu) mógłby przedstawić swoje wnioski i twierdzenia. Nie jest to bowiem wpis do rejestru zabytków, który wymaga przeprowadzenia bardziej złożonego postępowania. Wojewódzki Konserwator Zabytków akcentował, że zachowanie wpisanego do wojewódzkiej ewidencji zabytków obiektu zabytkowego leży nie tylko w interesie organu czy mieszkańca danego województwa ale również w szeroko rozumianym interesie społecznym, ze względu na posiadaną wartością historyczną, artystyczną czy naukową (art. 3 pkt. 1 u.o.z.). Obiekt zabytkowy powinien być bowiem chroniony bez względu na stan jego zachowania.

Po tych ogólnych uwagach, w odpowiedzi na skargę wskazano, że przedmiotowy obiekt (domu katechetycznego) został wzniesiony w latach 70-tych XX wieku. Jest to budynek drewniany, szalowany. Znajduje się w dobrym stanie technicznym i był użytkowany jako dom katechetyczno-rekolekcyjny. Posiada cechy zabytkowe, utrwalone w jego formie i strukturze, wynikające z historycznej funkcji, lecz przede wszystkim ważne są okoliczności jego powstania. Wartości niematerialne związane są najściślej z życiem duchowym nie tylko wspólnoty parafialnej w O. , lecz całego pokolenia, formowanego ku Wolności w warunkach silnego nacisku ateizacyjnego w trudnych realiach PRL schyłkowego okresu lat 60-tych XX wieku i przemian, które nastąpiły po tragedii wydarzeń grudniowych na Wybrzeżu w 1970 r. Wartości materialne zapisane zostały w przestrzeni, formie i strukturze doniosłych i ważkich uwarunkowań powstania obiektu i pełnienia jego założonej funkcji oraz utrwaleniem cech stylistycznych, upodobań i przekonań estetycznych twórców, fundatorów i budowniczych obiektu zjednoczonych wokół idei utrzymania wiary katolickiej i tożsamości narodowej w trudnych warunkach nasilenia indoktrynacji komunistycznej. Wskazano w odpowiedzi na skargę także, iż wygląd zewnętrzny obiektu wyraźnie nawiązuje do domów prywatnych z funkcją pensjonatową jakie zaczęły powstawać na większą skalę w O. w okresie międzywojennym, a także do budynków szkolnych. Bryłę budynku o dobrych proporcjach, ze stromym dachem o kątach nachylenia zgodnych z tradycją regionu, z kształtnymi okapami, bez detali wskazujących na naleciałości tyrolskie czy szwajcarskie – w ocenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - traktować można jako kolejną, udaną reminiscencję stylu zakopiańskiego, adaptowaną w sposób m. in. w obiektach schronisk tatrzańskich i gorczańskich, pochodzących z lat 50-tych XX w., lecz jego funkcję w zdecydowany sposób można by definiować jako mieszkalną, ewentualnie mieszkalno-wypoczynkową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności oceny wymagało przesądzenie dopuszczalności przedmiotowej skargi. W tym zakresie należy zauważyć, że stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935) - przepisy art. 52 i art. 53 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym wskazaną ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 1.06.2017 r. Z uwagi więc na fakt, że czynność będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, a polegająca na sporządzeniu karty zabytku i włączeniu domu katechetycznego w Ochotnicy Dolnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków, została dokonana w "listopadzie 2017 r.", tj. po wejściu w życie powołanej wyżej ustawy nowelizującej – zastosowanie w sprawie będzie miał art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym tą ustawą. Przepis ten w par. 2 stanowi natomiast, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W ocenianej sprawie, skarga wniesiona została w dniu 20.07.2020 r. W treści skargi zawarto informację, iż strona skarżąca dowiedziała się o kwestionowanej czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu 23.06.2020 r. W tym bowiem dniu skarżąca odebrała pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków delegatura w N. T. z dnia 22.06.2020 r., a informujące m.in. o dokonaniu powyższej czynności. Analiza akt sprawy, w tym stanowiska strony przeciwnej wyrażonego w odpowiedzi na skargę, prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do kwestionowana podanej daty (23.06.2020 r.), w której skarżąca dowiedziała się o czynności objętej skargą. Przyjąć zatem należało, że złożenie skargi w dniu 20.07.2020 r. nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu do dokonania tej czynności, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 53 par. 2 p.p.s.a.

Sądowoadministracyjna kontrola przeprowadzona w tej sprawie wykazała, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2020, poz. 282; dalej u.o.z.) zabytek oznacza nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Jak wynika z pkt 2 tego przepisu zabytkiem nieruchomym jest nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt. 1. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt c) oraz pkt h) powołanej ustawy, ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące, w szczególności dziełami architektury i budownictwa, a także miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji. Stosownie zaś do art. 21 u.o.z., ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Zgodnie z art. 22 ust. 2 powoływanej ustawy, wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa. Należy podkreślić, że ewidencja zabytków powinna opierać się na poprawnie wykonanej ich inwentaryzacji. Dokumentacja powinna obejmować lokalizację zabytku, dokładny opis stanu jego zachowania, materiał, konstrukcję, użyte techniki, styl wykonania, dokumentację zdjęciową zawierająca ujęcia szerokie oraz zbliżenia wszystkich istotnych elementów. (por. A. Ginter, A. Michalak, Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, uwaga 5 do art. 4, Lex).

Z wydanego na podstawie art. 24 ust. 1 powołanej ustawy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 661) wynika, że wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację (par. 14 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontrolowanej czynności). Jak natomiast wynika z art. 22 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytki nieruchome umieszczone w wojewódzkiej ewidencji zabytków, niezależnie od tego, czy zostały wpisane do rejestru zabytków, są umieszczane także w gminnej ewidencji zabytków.

Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie włączenia zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, jest postępowaniem uproszczonym, w którym nie stosuje się przepisów k.p.a. Właściwy organ ochrony zabytków nie wydaje w powyższym przedmiocie decyzji administracyjnej, ani nie sporządza pisemnego uzasadnienia podjętej czynności, które odzwierciedlałoby motywy i przesłanki jej dokonania. Podkreślić należy, że brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza jednak, że czynność ta może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest bowiem oczywiste, że włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji musi wynikać z uprzedniego stwierdzenia przez organ administracji, że ujmowany w ewidencji obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może zostać ujęty w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r.; sygn. akt II OSK 254/15). Ewidencja zabytków, winna bowiem obejmować tylko takie obiekty, które ze względu na posiadane wartości (historyczne, naukowe lub artystyczne) zasługują na zachowanie. Posiadanie takich walorów nie może być z góry zakładane, lecz winno być poprzedzone ekspertyzą, badaniami, w tym dokładnymi ustaleniami. Należy przy tym podkreślić, że wpisy określonych obiektów do ewidencji zabytków prowadzą do ograniczenia uprawnień właścicielskich. Powyższe powoduje, że nie może być dowolności w dokonywaniu takich wpisów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia ; sygn. akt II SA/Kr 637/20). Jak natomiast stwierdził NSA w wyroku z dnia 8 maja 2018 r. (sygn. II OSK 1926/17) organ ochrony zabytków na podstawie posiadanych przez siebie informacji ocenia, czy określony przedmiot powinien podlegać ochronie jako zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i nie prowadzi w tej sprawie żadnego postępowania, w którym właściciel lub posiadacz zabytku mógłby przedstawiać przeciwne twierdzenia. Dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na skutek skargi na czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków polegającą na włączeniu zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, dopuszczalne jest badanie, czy organ administracji miał usprawiedliwione podstawy włączenia zabytku do ewidencji, czy czynność ta nie była niczym uzasadniona.

W kontrolowanej sprawie uznać należało bezskuteczność czynności Wojewódzki Konserwator Zabytków polegającej na włączeniu domu katechetycznego w O. do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z analizy akt sprawy wynika bowiem brak należytego udokumentowania, a przez to wykazania przez wskazany organ administracji przesłanek uprawniających do dokonania powyższego wpisu. Zasadniczym dokumentem podlegającym ocenie w sprawie jest karta ewidencyjna obiektu. Stanowi ona właściwie jedyny dokument stanowiący akta sprawy. Analiza tej karty prowadzi zaś do wniosku, że walory zabytkowe spornego obiektu nie zostały należycie zweryfikowane. Zauważyć trzeba, iż zawarty w karcie informacyjnej opis budynku jest niezwykle lapidarny. Wskazano tam, że jest to budynek parterowy, wolnostojący, drewniany, szalowany, z wyraźnym ryzalitem, o dachu dwuspadowym z przyśtychem, kryty blachą. Przedstawiony opis nie wskazuje na jakiekolwiek cenne elementy mogące aktualizować potrzebę ich ochrony poprzez ujęcia tegoż budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Nadto, analizowana karta zawiera treść wskazującą na "zagrożenie wartości kulturowych związanych z niekontrolowanym przekształceniem substancji tego obiektu, degradację formy indywidualnej, degradację techniczną, niewłaściwą eksploatację funkcjonalna ingerowanie w wartości detalu i faktury elewacji, docieplenie, adaptacja, wymiana stolarki bez uwzględnienia wartości zabytkowej." Stwierdzić jednak należy, że z zaprezentowanych zapisów także nie wynika aby przedmiotowy obiekt posiadał cechy mogące uzasadniać jego ochronę poprzez wpis do ewidencji. Żadna z przedstawionych treści karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego nie świadczy o tym, że obiekt ten może spełniać przesłanki uznania go za zabytek w rozumieniu powyżej przedstawionym. W tym zakresie zwrócić należy uwagę na zawarte w karcie stwierdzenie, że "budynek dobrze się komponuje z sąsiednim budynkiem kościoła." Rzecz jednak w tym, że w tej sprawie wpisem do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie został objęty ani historyczny zespół budowlany (art. 3 pkt 13 u.o.z), ani też historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny (art. 3 pkt 12 ustawy). Wpisem objęto jedynie budynek domu katechetycznego funkcjonujący jako samodzielny obiekt. Uwzględnianie więc kompozycji tego obiektu z innymi obiektami (w tym z sąsiednim kościołem) nie może jeszcze determinować zasadności wpisu. Zauważyć przy tym trzeba, iż próbę uzasadnienia dokonania kontrolowanej obecnie czynności wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków podjął organ administracji w odpowiedzi na skargę wniesioną do sądu przez Parafię [...] pod wezwaniem [...] w O. . Ten bowiem dokument (pismo w postępowaniu sądowym) zawiera treści dotyczące wartości mających podlegać ochronie tym przypadku. Wskazano tu, że budynek posiada cechy zabytkowości utrwalone w jego formie i strukturze, wynikające z historycznej funkcji, a przede wszystkim okoliczności jego powstania. Zwrócono uwagę na wartości niematerialne odnoszone do całego pokolenia formowanego "ku Wolności" w warunkach nacisku ateizacyjnego w trudnych czasach PRL, nawiązując do wydarzeń na Wybrzeżu w 1970 r. Podkreślić jednak trzeba, iż treść udzielonej odpowiedzi na skargę nie może zastąpić przedmiotowej karty ewidencyjnej i wpływać na legalność czynności włączenia tej karty do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Pismo procesowe składane w sprawie niewątpliwie nie może być uznawane za wyłączny i miarodajny dokument, w którym wykazać należało wartości historyczne zabytku, uzasadniające jego wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Dokument taki stanowić może bowiem treść samej kary ewidencyjnej lub akta wytworzone przez organ administracji w toku postępowania zmierzającego do włączenia określonego obiektu do ewidencji zabytków, nie zaś pismo składane w postępowaniu sądowym (odpowiedź na skargę). Oceniając jednak także i udzielone w odpowiedzi na skargę motywy mające uzasadniać dokonanie wpisu domu katechetycznego do ewidencji zabytków należy stwierdzić, że także i te motywy nie prezentują dostatecznych racji mogących wskazywać na to, jakie cechy spornego obiektu utrwalone zostały w jego strukturze i formie, które przemawiałyby za wpisem go do ewidencji zabytków. Stopień ogólności przedstawionych sformułowań nie pozwala bowiem na przyjmowanie, że wpis domu katechetycznego w O. do wojewódzkiej ewidencji zabytków odbył się z poszanowaniem normatywnych w tym zakresie przesłanek. Podkreślić ponownie należy, iż wpisanie obiektu do ewidencji zabytków powoduje ograniczenie prawa własności, zatem taka ingerencja może nastąpić wyłącznie na podstawie ocen jednoznacznych i niebudzących wątpliwości. Przeprowadzenia takich ocen w niniejszej sprawie niewątpliwie nie było możliwe, gdyż nie obrazują tego nadesłane sądowi akta sprawy (art. 133 par. 1 p.p.s.a.), a zawartość odpowiedzi na skargę także nie pozwala na odtworzenie motywów dokonanego wpisu. Z przedstawionych względów sąd uznał, że zaskarżona czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydana została z naruszeniem art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 14 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia. Powyższe skutkowało stwierdzeniem bezskuteczności tej czynności, o czym sąd orzekł na podstawie art. 146 par. 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 par. 2 pkt 4 p.p.s.a., sąd stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje odpowiednio. Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dotyczącej włączenia przedmiotowej nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków, organ administracji, uznając że w dalszym ciągu zasadne jest dokonanie takiego wpisu, winien w należyty sposób przedstawić motywy swojego działania, wyjaśniając jakie cechy nieruchomości powodują, że powinna być ona ujęta w prowadzonej przez ten organ ewidencji zabytków.

O kosztach na podstawie art. 200 i 205 par. 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który podjął zaskarżoną czynność, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.