Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1047/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi S.O."[...]" w W.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S.O. "[...]" w W. P. kwotę 3.300 (trzy tysiące trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) nałożył na S. O. "[...]" opłatę legalizacyjną w wysokości 300.000 (słownie: trzysta tysięcy) zł za realizację bez wymaganego pozwolenia na budowę sieci wodociągowej na terenie działek nr ew. [...],[...],[...] we wsi W. P., gm. P.

Organ podał iż, podstawę naliczenia opłaty stanowi:

- kategoria obiektu budowlanego – XXVI Współczynnik kategorii obiektu – 8,

- współczynniki wielkości obiektu - 1,5,

- stawka podstawowa – 500 zł,

- stawka opłaty karnej - 50 x stawka podstawowa,

Kwota opłaty - 8xl,5x500x50=300.000zł.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zw. dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu zażalenia S. O. "[...]" na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W dniu [...] września 2008 r. podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych PINB w [...] ustalił, iż bez decyzji o pozwoleniu na budowę i bez zatwierdzonej dokumentacji budowlanej wykonano na terenie ogrodu działkowego "[...]" sieć wodociągową zasilającą działki pracownicze z własnego ujęcia wody.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zobowiązał S. O. "[...]" do przedstawienia: zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności obiektu z obowiązującym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź, w przypadku braku planu, decyzją o warunkach zabudowy, 4 egz. projektu budowlanego oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wymagane dokumenty zostały dostarczone w terminie. PINB w [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r. orzekł rozbiórkę samowolnie wykonanej sieci wodociągowej, wskazując na niewykonanie przez Stowarzyszenie obowiązku przedstawienia określonych w w/w postanowieniu dokumentów.

Na skutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. uchylił rozstrzygnięcie organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem prowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego.

W toku kontynuowanego postępowania PINB w [...] wydał postanowienie z dnia [...] marca 2010r. w przedmiocie nałożenia na inwestora opłaty legalizacyjnej.

W ocenie organu II instancji zasadnie nałożono na inwestora – S. O. "[...]" opłatę legalizacyjną z tytułu samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane właściwy organ, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym winien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i którym winien nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. W przedmiotowej sprawie takie postanowienie zostało przez organ powiatowy wydane. Inwestor wywiązał się z nałożonego obowiązku i dostarczył wymaganą dokumentację. Organ nadzoru budowlanego, który otrzymał w wyznaczonym terminie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 jest zobowiązany zbadać:

1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

2. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń;

3. wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W przypadku gdy organ nadzoru budowlanego nie stwierdzi nieprawidłowości w wyżej wymienionym zakresie lub nieprawidłowości takie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie, w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Do opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar (art. 59 f oraz art.59 g), z tym że stawka opłaty, wynosząca zgodnie z art. 59f ust. 2 - 500 zł, ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Odnosząc się do argumentów przytoczonych w zażaleniu organ stwierdził, że Stowarzyszenie błędnie podnosi, iż wykonana instalacja winna być traktowana jako urządzenie budowlane. Definicja urządzenia budowlanego zawarta jest w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i rozumiana jest jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W omawianym stanie faktycznym niemożliwym jest stwierdzenie, że obiektem budowlanym, z którym miałaby być związana przedmiotowa sieć jest teren ogródków traktowany jako całość. Samodzielnie powinna być traktowana sieć wodociągowa, stanowiąca całość techniczno-użytkową.

Organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji stanu faktycznego, jak też właściwie wyliczył kwotę opłaty legalizacyjnej, jako iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) oraz współczynnika wielkości obiektu (w).

W przypadku w/w obiektu opłata legalizacyjna wyniesie 300 000 zł (stawka opłaty 500 zł x 50 x współczynnik kategorii obiektu budowlanego - 8,0 (kategoria XXVI - sieci elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego - 1,5 ( długość 1,2 km) tj.: 500zł x 50 x 8,0 x 1,5 = 300 000 zł).

Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. O. "[...]" w [...] wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe potraktowanie instalacji wodociągowej jako sieci wodociągowej, to jest budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ww. ustawy;

naruszenie przepisów postępowania tj.

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności lub niezasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów dotyczących w szczególności naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7 i 77 k.p.a.;

- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, że:

- teren ogrodu działkowego "[...]" stanowi jedną nieruchomość obejmującą działki ew. nr [...],[...],[...], co wskazuje na wątpliwy charakter traktowania instalacji wodociągowej znajdującej się na terenie tej nieruchomości i zasilanej z własnego ujęcia wody (studni) jako sieci wodociągowej, to jest budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego;

- instalacja wykonana na terenie ogrodów działkowych nie spełnia wymogu stanowienia całości techniczno-użytkowej (art. 3 pkt 1 lit b) Prawa budowlanego), gdyż sens jej istnienia ogranicza się jedynie do funkcjonalnego powiązania i obsługi poszczególnych ogródków działkowych;

- zaniechano w sprawie ustalenia prawnego charakteru wykonanej instalacji z uwzględnieniem kryteriów, czy do powstania obiektu zastosowano technikę, która mieści się w pojęciu robót budowlanych, czy obiekt ten został wykonany z materiałów, które można uznać za wyroby budowlane, jak również bez ustalenia, jaki był cel powstania obiektu - co pozwoliłoby na prawidłową klasyfikację charakteru obiektu;

- zgodnie z projektem budowlanym sporządzonym przez projektanta dotyczy on instalacji wodociągowej dla potrzeb ogródków działkowych zasilanej z wybudowanej studni głębinowej znajdującej się na terenie przedmiotowych działek,

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w każdym jego stadium oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonych dowodów i żądań przed wydaniem rozstrzygnięć przez organy nadzoru budowlanego.

Skarżący podniósł, iż art. 48 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż wykonana przez stowarzyszenie instalacja stanowiła obiekt budowlany, na budowę którego wymagane jest pozwolenie.

Organ pierwszej jak i drugiej instancji, nie podając przy tym żadnego uzasadnienia, uznały, że w sprawie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego - sieci wodociągowej. Nie można przyjąć za wyczerpujące wyjaśnienie okoliczności sprawy oparcie stanowiska organu, wyłącznie na wybranych dokumentach, m.in. protokole oględzin obiektu budowlanego, gdyż sformułowane w ten sposób tezy stoją w sprzeczności z pozostałą częścią zgromadzonych materiałów w sprawie. Ponadto taka forma oceny materiału dowodowego dokonana przez organ administracji, przybiera charakter dowolności, przez co narusza art. 7 i 77 k.p.a.

Pojęcie sieci (tak wodociągowej, jak i energetycznej, gazowej, kanalizacyjnej, cieplnej) zostało zdefiniowane w przepisach prawa budowlanego. Legalne definicje tego pojęcia, zawarte w przepisach prawa energetycznego czy też ustawy o zbiorowym dopatrzeniu w wodę wyraźnie wskazują, iż sieć ma znaczenie obiektu o skali większej od przyłączy czy też instalacji i służy dostawie mediów do więcej niż jednej nieruchomości. Połączeniem nieruchomości z siecią jest przyłącze, natomiast w obrębie nieruchomości mamy do czynienia z instalacjami.

W niniejszej sprawie występuje jedna nieruchomość, obejmująca działki ew. nr [...],[...],[...] to jest ogród działkowy "[...]", stanowiący własność Gminy [...], którą włada skarżące stowarzyszenie. Już powyższa okoliczność wskazuje na wątpliwy charakter traktowania instalacji wodociągowej jako sieci wodociągowej, to jest budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie instalacja wykonana na terenie ogrodów działkowych wymogu stanowienia całości techniczno-użytkowej nie spełnia. W tej sytuacji wykonana instalacja nabiera charakteru co najwyżej urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Skoro pod pojęciem urządzenia budowlanego należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, tak jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, to instalacja wodociągowa czy też wodna, dostarczająca wodę tak dla potrzeb bytowych, jak i ogrodniczych, niewątpliwie zapewnia możliwość użytkowania ogrodów działkowych i zgodnie z ich przeznaczeniem.

Prawidłowe ustalenie charakteru instalacji ma znaczenie dla określenia, jaki rodzaj robót budowlanych miał miejsce przy jej wykonaniu. Uwzględniając charakter ogrodów działkowych jako budowli stwierdzić należy, że nastąpiła przebudowa, tymczasem działanie to zostało zakwalifikowane jako budowa.

Okoliczności powyższe mają istotne znaczenie dla sprawy, bowiem prawidłowa kwalifikacja charakteru instalacji oraz charakteru robót koniecznych dla jej wykonania ma znaczenie dla przyjęcia prawidłowej podstawy materialnoprawnej decyzji organów nadzoru budowlanego.

W ocenie strony skarżącej przepis art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko i wyłącznie do budowy obiektów budowlanych. Nie ma natomiast zastosowania do robót budowlanych innych niż budowa, zwłaszcza do przebudowy ani też do urządzeń budowlanych.

Ponadto zdaniem strony skarżącej organy prowadzące postępowanie powinny były przeprowadzić w takim zakresie dowód z opinii biegłego projektanta z zakresu projektów budowlanych, która w sposób jednoznaczny mogłaby przesądzić o charakterze wykonanej instalacji.

W skardze zarzucono również, iż organy prowadzące postępowanie nie zapewniły stronom czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, przez co naruszono art. 10 § 1 k.p.a. W szczególności strona skarżąca, przed wdaniem kolejnych postanowień, nie miała możliwości wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu jednakże z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze.

Podnoszone w skardze kwestie dotyczące charakteru obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania legalizacyjnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego opisanych wyżej przesądzono, że w warunkach samowoli budowlanej został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę wodociąg, a nie urządzenie budowlane. W związku z treścią art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. .poz. 270, t.j.), zw. dalej p.p.s.a. powyższa ocena prawna, która zapadła w sprawie legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego wiążą w sprawie zarówno organy jak i obecnie orzekający Sąd Wojewódzki. Por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1633/07, ONSAiWSA 2010/3/48. Lex 516052, w którym wyrażono pogląd aprobowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, wydane na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, jest aktem wydanym w granicach sprawy dotyczącej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydawanej na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Ponieważ postanowienie powyższe jest aktem wydawanym w ramach postępowania legalizacyjnego, pogląd wyrażony przez Sądy orzekające w przywołanej sprawie wiążą zatem Sąd orzekający w sprawie ze skargi na przedmiotowe postanowienie. Niezależnie zaś od kwestii związania, skład orzekający podziela poglądy wyrażone w przywołanych wyżej wyrokach, że nie sposób uznać zrealizowanego odcinka sieci wodociągowej za urządzenie w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, skoro jego budowa polegała na budowie magistrali centralnej, od której zamierzano przeprowadzić odgałęzienia o mniejszym przekroju rur, celem rozprowadzenia nawadniania poszczególnych ogródków, nie było zatem podstaw do uwzględnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego). Z tych też powodów Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dodatkowych dowodów na tę okoliczność.

Nie mniej zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie wielkości (długości) samowolnie wybudowanej sieci wodociągowej, od której zależało ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Naruszenie to polegało na przyjęciu długości 1,2 km wodociągu i pominięciu okoliczności, wynikającej z ustaleń organu poczynionych w protokole oględzin z dnia 30 września 2008 r., że faktycznie wykonany odcinek wynosił ok. 700 mb.

Przyjęcie określonej wielkości (długości) wodociągu jako podstawy wyliczenia opłaty miała i nadal ma istotne znaczenie w sprawie, ponieważ, jak wynika z załącznika do Prawa budowlanego, współczynnik obiektu, będący jednym z istotnych składników wyliczenia wielkości opłaty, w przypadku obiektów kategorii XXVI (sieci wodociągowe) zależy od jej długości i przyjmuje wartość 1, jeśli sieć jest równa lub krótsza od 1 km, przyjmuje zaś wartość 1,5, jeśli długość sieci zawiera się pomiędzy 1-10 km.

Z postanowieniu organu I instancji przyjęto współczynnik 1,5 nie podając w uzasadnieniu postanowienia z czego współczynnik wielkości wynika. Organ II instancji rozpoznając zażalenie skarżącego wprawdzie szerzej uzasadnił postanowienie, wskazując tylko w nawiasie, że współczynnik wielkości obiektu wyliczono na 1,2 km , nie mniej organ nie wyjaśnił dlaczego taką wielkość przyjęto, skoro z ustaleń organu I instancji wynikało, że samowolnie wybudowano 700 mb., a zatem mniej niż 1 km. Przyjęta w postanowieniu długość 1,2 km nie odpowiada długości faktycznie wykonanych robót, podanej w protokole (700 mb), ani też podanej w projekcie, ani nawet tej którą, jako zamierzoną, podano w protokole (1000- 1200 mb) .

Błędna zatem okazała się ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, że właściwie wyliczono kwotę opłaty, skoro nie wiadomo na jakiej podstawie faktycznej została wyliczona.

Istotą postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenie samowolnie rozpoczętych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie zmierzające do tego celu jest wielostopniowe i składa się z faz w, toku których ustala się przede wszystkim czy i kiedy doszło do samowoli, rozumianej jako wykonanie obiektu lub robót budowlanych bez wymaganej przez przepisy prawa budowlanego zgody władzy budowlanej, jakie przepisy będą miały zastosowanie, następnie ustalenie podmiotu i przedmiotu tej samowoli, oraz ustalenia, czy i w jakim stopniu naruszone zostały przepisy związane z możliwością zagospodarowania ternu oraz przepisy techniczno-budowlane, a także czy zakres tych naruszeń stwarza możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Kolejnym etapem jest dostarczenie przez podmiot zobowiązany wymaganej dokumentacji w terminie przez organ określonym, a po jej zbadaniu i stwierdzeniu, że odpowiada ona warunkom określonym w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, następuje określenie wysokości opłaty, według odpowiednio obowiązujących przepisów dotyczących obliczania kar. Wniesienie opłaty w terminie określonym w postanowieniu, daje podstawę stwierdzenia, że wypełniono warunki pozwalające na zatwierdzenie projektu budowlanego i ewentualnie dokończenia robót.

Jak podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 867/08, LEX nr 563555, legalizacja obiektu budowlanego łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Jednym z koniecznych wymogów jest uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót.

Przepisy prawa określają, w której fazie postępowania następuje ustalenie opłaty legalizacyjnej, (tj. po złożeniu kompletu dokumentacji i projektu, oraz dokonania oceny przez organ, że zatwierdzenie projektu jest możliwe), nie wskazują jednak bezpośrednio jaką wielkość obiektu należy przyjąć jako podstawę obliczenia opłaty.

Jeśli jednak uwzględnić to co powiedziano wyżej, a mianowicie, iż zatwierdzenie projektu budowlanego na podstawie art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego następuje po spełnieniu wymagań określonych w ust. 1 art. 49 Prawa budowlanego, to należy wyprowadzić wniosek, że przyjęte w projekcie rozwiązanie odnoszące się do gabarytów obiektu budowlanego, w tym przypadku długości zamierzonego wodociągu, nie może być podstawą do ustalenia wskaźnika wielkości uwzględnianego przy nałożeniu opłaty legalizacyjnej, ponieważ postanowienie o nałożeniu opłaty jest wydawane na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, a jego wydanie i wykonanie stanowi warunek zatwierdzenia projektu. Jeżeli tak, to podstawą określenia wskaźnika wielkości obiektu mogą być tylko wcześniejsze ustalenia organu nadzoru budowlanego, tj. ustalenie rzeczywistego zakresu robót wykonanych bez pozwolenia.

Organ nakładając opłatę legalizacyjną winien przyjąć jako podstawę do ustalenia wskaźnika wielkości (długości) wodociągu faktycznie wykonany zakres samowoli budowlanej, a nie długość wodociągu projektowanego.

Nie można też wykluczyć, i ustawodawca taką sytuację przewidział w art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, że wykrycie samowoli budowlanej nastąpi, gdy budowa jest już zakończona. Wówczas dochodzi, również po spełnieniu warunków określonych w ust. 1, tylko do zatwierdzenia projektu budowlanego, bez pozwolenia na wznowienia robót, o czym mowa w pkt 1 tego przepisu. W takiej sytuacji zakres faktycznie wykonanej samowoli będzie się pokrywał z zakresem ujętym w projekcie, co nie zmienia faktu, że ustalenie wskaźnika wielkości obiektu na potrzeby obliczenia wielkości opłaty legalizacyjnej odnosi się też do zakresu faktycznie wykonanej samowoli, która w tym przypadku odpowiada wielkości zakończonego obiektu, którego projekt jest zatwierdzany po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej.

Na zakończenie należy dodać, że uwzględniając to co powiedziano wyżej, w ocenie Sądu, co najmniej mylące jest pouczenie, że możliwe jest na mocy art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego zastosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej przewidujących rozłożenie zobowiązania na raty lub zastosowanie innych ulg.

Jak stwierdził bowiem w postanowieniu z dnia 29 marca 2011 r., w sprawie sygn. akt II OZ 209/11 Naczelny Sąd Administracyjny, LEX nr 1080467 brak jest związku pomiędzy postępowaniem w sprawie umorzenia i częściowego rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej, a postępowaniem w sprawie nakazu rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny w tym orzeczeniu wskazał również, że po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (a najpóźniej w terminie, na który powołuje się, organ wydając decyzję o nakazaniu rozbiórki) następuje utrata uprawnienia do skorzystania z możliwości uiszczenia tej opłaty (i jednocześnie wygasa obowiązek jej uiszczenia), a po stronie organu aktualny staje się obowiązek do wydania decyzji o nakazie rozbiórki.

Wskazując też na cytowany wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 867/08, z którego wynika, że dopiero uiszczenie opłaty daje podstawę do zatwierdzenia projektu budowlanego wytknąć trzeba, że omawiana informacja, przez jej niepełność, wprowadzić może stronę w błąd, gdyż pomimo wystąpienia o zastosowanie ulg, strona może utracić szansę na wniesienie opłaty, która ma charakter alternatywny do nakazu rozbiórki, por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1921/09, LEX nr 600440, w którym wyrażono pogląd, że niewykonanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej nie może, z przyczyny nieobowiązkowości wniesienia opłaty, podlegać egzekucji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe rozważania organy ponowią postępowanie stosownie do zawartych wyżej uwag i wskazówek.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.