Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 229/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. A sp. z o.o. w G. wniosła skargę

na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, oznaczone

w sentencji niniejszego orzeczenia, w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Skargę podpisał W.S. jako Prezes Zarządu skarżącej Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności

w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, sąd na wniosek strony przeciwnej ustanowi kuratora w warunkach opisanych w art. 30 § 1 p.p.s.a. Jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Jeżeli braków

tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 p.p.s.a.), w tym postanowienie o odrzuceniu skargi (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego

w sprawach administracyjnych", Wolters Kluwer Polska, Wydanie 2, Warszawa 2012,

s. 149; analogicznie B. Dauter [w:] "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Wydanie 4, Warszawa 2012, s. 211).

Z powyższego wynika m.in., że Sąd jest zobowiązany wezwać stronę do uzupełnienia braków w składzie własnych organów tylko wtedy, gdy dają się one uzupełnić. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że "Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności

w postępowaniu. Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki.

Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego,

ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem

w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16).

Jak wynika z akt sprawy skargę w imieniu Spółki złożył W.S., który skargę podpisał i opatrzył pieczątką "Prezes Zarządu". Z akt tych wynika również, że

w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu.

Z kolei z akt administracyjnych sprawy wynika, że sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo

z art. 18 § 2 k.s.h., zaś wpisu tego dokonano w dniu [...]. Ponadto w innych aktach spraw tego podmiotu (np. sygn. akt I SA/Gl 154/18) W.S. do skargi dołączył uchwałę nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia

[...] powołującą W.S. na prezesa zarządu do czasu powołania i wpisania do rejestru nowego prezesa, przy czym uchwała ta nie została wpisana do KRS Spółki.

Należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce

z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego

2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak

i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że osoba wnosząca w imieniu Spółki skargę nie wykazała swojego umocowania do jej reprezentowania czy działania w jej imieniu, gdyż z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mogła i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej, w tym Spółki, o której mowa w skardze. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa, oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby, zaś uchwała o powołaniu tej osoby na Prezesa Spółki podjęta w dniu [...],

a więc w okresie obowiązywania zakazu pełnienia funkcji członka zarządu sp. z o.o., który wynosi 5 lat z uwagi na treść art. 18 § 3 k.s.h., była nieskuteczna. Skoro powołujący się na pełnienie funkcji Prezesa nie mógł pełnić i nie pełnił jej w Spółce, to tym samym nie był uprawniony do wniesienia w jej imieniu skargi.

Jednocześnie należy mieć na względzie, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe wyznaczenie realnego terminu do uzupełnienia powyższego braku w organach Spółki. Wskazać bowiem należy, że z treści pisma sądu rejestrowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że toczy się przed tym sądem postępowanie pod sygn. akt [...] o ustanowienie kuratora dla Spółki. Tymczasem jak wynika z treści art. 42 § 3 k.c. kurator taki jest powoływany jedynie do podjęcia niezwłocznie czynności zmierzających do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Kurator taki nie jest zatem uprawniony do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednocześnie z treści art. 42¹ k.c. wynika, że kurator taki zostanie powołany na okres nieprzekraczający roku, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe jest przedłużenie ustanowienia kuratora na czas oznaczony, jeżeli czynności kuratora, o których mowa w art. 42 § 3, nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony (art. 42¹ § 1 k.c.), przy czym w myśl § 2 tego przepisu jeżeli czynności podjęte przez kuratora nie doprowadziły do powołania lub uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania albo

jej likwidacji, występuje on niezwłocznie z wnioskiem do sądu rejestrowego o rozwiązanie osoby prawnej. Nie narusza to uprawnień kuratora do wystąpienia z żądaniem rozwiązania osoby prawnej na podstawie odrębnych przepisów.

Powyższe regulacje nie pozwalają zatem na wyznaczenie przez tutejszy Sąd realnego czasu, w jakim skład organów Spółki mógłby zostać uzupełniony, a jednocześnie ustawodawca nie przewidział możliwości ustanowienia przez sądy administracyjne kuratora procesowego w takich sytuacjach wobec braku odpowiednika przepisu art. 69 k.p.c., bądź odesłania w tym zakresie w przepisach p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę (...) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, zaś w myśl art. 58 § 2 tej ustawy "Z powodu (...) braku

w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony". Należy jednak zauważyć, że żądanie uzupełnienia tego braku może mieć miejsce tylko wówczas, gdy istnieje jakakolwiek możliwość jego usunięcia. W sytuacji, gdy wymogu tego nie można z przyczyn faktycznych lub prawnych naprawić wezwanie o jego uzupełnienie staje się bezpodstawne (bezprzedmiotowe).

Powyższe oznacza, że przedmiotowa skarga wniesiona w imieniu Spółki przez osobę do tego nieuprawnioną, gdyż niemogącą występować w charakterze jej organu (zarządu) wobec braku umocowania do jej reprezentowania, w sytuacji, gdy brak ten

w żaden sposób nie może być uzupełniony, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., bez konieczności stosowania art. 58 § 2 tej ustawy.

Ostatecznie należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a., jak również wystąpienie

z wnioskiem w oparciu o treść art. 31 p.p.s.a., albowiem warunkiem skorzystania

przez Sąd z powyższych regulacji jest skuteczne wniesienie skargi, co jak wynika

z powyższego, nie miało miejsca w nn. sprawie.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.