Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 848/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 165 a
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 2 ust 1 ustawy z dnia 12.01.1991r o podatkach i opłatach lokalnych
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.94r
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości na 2006r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...], na podstawie art. 165a § 1

i art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), Wójt Gminy odmówił J. S. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2006 za przekrycie namiotowe.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu [...] wpłynęła do organu podatkowego "informacja w sprawie podatku od nieruchomości [...] na rok 2006",

w której jako przedmiot opodatkowania wskazano ‘budowlę". Ponadto J. S. przedłożyła oświadczenie swoje i podpisane przez Z. K. (właściciela gruntu), zawierające informację o tym, że J. S. jest wyłączną właścicielką przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego.

Organ podatkowy stwierdził, że z materiału dowodowego, na który składają się przedłożone przez J. S. urzędowe dokumenty, nie wynika, iż wnioskodawczyni jest właścicielem tymczasowego obiektu budowlanego położonego na działce nr [...], wskazanej w informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Wobec tego Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania podatkowego, wskazując, iż pozwolenie na postawienie [...] przekryć namiotowych o wymiarach [...] m x [...] m oraz jednego przekrycia namiotowego o wymiarze [...] m x [...] m na wyżej wymienionej działce na okres od [...]. Do [...] wydane przez Starostwo Powiatowe otrzymał Z. K., a z dokumentów tych nie wynika, iż działał on jako pełnomocnik J. S. Powyższe stanowiło podstawę przyjętego przez organ stwierdzenia, że zgłoszona przez J. S. do opodatkowania konstrukcja jest przedmiotem własności Z. K.

Przywołując treść art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ podatkowy wskazał, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ według przedstawionych dokumentów J. S. nie jest ani właścicielem, ani też posiadaczem samoistnym nieruchomości lub obiektów budowlanych.

W złożonym zażaleniu, powołując się na przepis art. 165a § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, zarzucając naruszenie przepisu art. 133, art. 165a § 1 i art. 180 § 1 i 2 tej ustawy oraz zasad wskazanych w art. 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, J. S. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Wójta Gminy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Podniosła, iż uznanie przez Wójta Gminy, że nie jest ona stroną postępowania,

w sposób rażący narusza przepis art. 133 Ordynacji podatkowej. Ponadto podniosła, że z treści przedłożonych w sprawie dokumentów w sposób wyraźny i jednoznaczny wynika, że przekrycie namiotowe wymienione w deklaracji IN – 1 jest jej własnością. Zdaniem J. S. organ podatkowy dowolnie uznał, że nie jest ona właścicielką przekryć namiotowych i bez żadnego uzasadnienia odmówił wiarygodności złożonego przez nią oświadczenia. J. S. oświadczyła również, że jest w stanie, oprócz przedłożonych dokumentów, na podstawie innych dowodów wykazać, że zaskarżone postanowienie oparte zostało na błędnym przyjęciu, iż "zgłoszona do opodatkowania konstrukcja jest własnością K Z.".

Zarzuciła organowi pierwszej instancji niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz swobodną ocenę dowodów poprzez uznanie, że skoro Z. K. jest właścicielem gruntu i posiada zezwolenie na posadowienie przekryć namiotowych, to jest też właścicielem zgłoszonego przez nią do opodatkowania przekrycia namiotowego – co jest sprzeczne z przedłożonym w dniu [...] do akt oświadczeniem Z. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia

[...] nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że wobec zgłoszenia żądania przez osobę niebędącą stroną postępowania, organ podatkowy pierwszej instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie odmawiając na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej wszczęcia postępowania.

W związku z tym, że przekrycia namiotowe zostały postawione zgodnie ze zgłoszeniem, a J. S. nie występuje w żadnym dokumencie jako strona, organ podatkowy drugiej instancji uznał, że organ podatkowy nie miał podstaw do uznania jej za stronę postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości za obiekty, postawione "de iure" przez Z. K.

Kolegium nie dało wiary złożonym przez J. S. i Z. K. oświadczeniom, z których wynika, że wyżej wymieniona jest właścicielką przekryć namiotowych, wskazując, iż pisma te nie są dokumentami urzędowymi, nie wskazano w nich daty sporządzenia, nie są poparte żadnymi dokumentami, natomiast jedno z nich zostało podpisane przez osobę podającą się za pełnomocnika Z. K. tj. K. Ś.

Na marginesie sprawy, organ odwoławczy wskazał, że zgłoszony przez J. S obiekt nie jest nieruchomością, ani obiektem budowlanym w rozumieniu prawa podatkowego, w szczególności ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zatem nie może być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zaznaczając, że kwestia ta nie jest przedmiotem rozpatrywania przez organ.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. S. zarzuciła naruszenie art. 165 a § 2 w związku z art. 133, art. 165 a § 1 i art. 180 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasad wskazanych w art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego i wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i postanowienia Wójta Gminy oraz przekazania do ponownego rozpoznania.

Podatniczka wskazała na niewłaściwe jej zdaniem działanie Wójta, który to wszczął postępowania w sprawie określenia opłaty targowej w sytuacji, gdy nie zostało zakończone postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości tj. gdy służy jej prawo skargi do Sądu. Kwestionując zaskarżone postanowienie skarżąca powołała się na przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), wskazując, że z zawartej w art. 3 pkt 5 tej ustawy definicji wynika, że przekrycie namiotowe jest tymczasowym obiektem budowlanym, czyli obiektem budowlanym, co zarazem oznacza, że jest budowlą - w świetle przepisu art. 3 pkt 3 ustawy. Skarżąca wskazała, że, podatnikiem podatku od nieruchomości gruntowej jest Z. K., jednak, w stosunku do niej, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą w obiekcie budowlanym na cudzym gruncie, powinna być wydana decyzja ustalająca podatek "od budowli", na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zapłata podatku od nieruchomości wykluczy zapłatę opłaty targowej.

Podatniczka dołączyła do skargi dokumenty potwierdzające, zdaniem skarżącej, prowadzenie działalności gospodarczej na części działki nr [...] stanowiącej własność Z. K., tj.: protokół kontroli pracowników Urzędu Gminy wraz z dokumentacją fotograficzną, umowę dzierżawy z [...]., oświadczenie właściciela terenu z [...], iż J.S. jest "wyłącznym właścicielem" przedmiotowego obiektu budowlanego, pełnomocnictwo udzielone Z. K. z [...] do załatwienia spraw dot. wykonania robót budowlanych - z przeznaczeniem na działalność gospodarczą innych osób, artykuły prasowe na temat opodatkowania podobnych obiektów podatkiem od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonych postanowień Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

zaś do art. 3 tej ustawy, podatnikiem podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jako przesłankę odmowy wszczęcia postępowania wskazuje wyraźnie wniesienie żądania, o którym mowa w art. 165 ustawy Ordynacja podatkowa, przez osobę niebędącą stroną. Z przepisu tego wynika zatem powinność organu podatkowego do ustalenia czy osoba wnosząca podanie ma w sprawie interes prawny stosownie do art. 133 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stwierdzenie braku owego interesu prawnego oznacza, że osoba składająca informację nie może być stroną, co z kolei stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania.

Wbrew zawartym w zaskarżonych postanowieniach stwierdzeniom, z akt sprawy nie wynika w sposób oczywisty, iż J. S. nie ma przymiotu podatnika – strony tego postępowania. W istocie nie została w sposób należyty wyjaśniona kwestia własności przedmiotowego obiektu i związana z tym kwestia jego charakteru.

W takiej sytuacji niezbędne jest należyte, przekonujące wyjaśnienie, czy właścicielem takiego obiektu jest żądająca wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości J.S.

Zawarte w postanowieniach organów obu instancji stwierdzenie - będące główną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania, że właścicielem przedmiotowego obiektu jest właściciel gruntu - bowiem to on zgłosił do organu administracji budowlanej zamiar posadowienia na swoim gruncie przekryć namiotowych – wbrew odmiennym oświadczeniom zarówno skarżącej jak i właściciela gruntu, którzy zgodnie zapewniają, że właścicielem obiektu jest skarżąca, nie jest wystarczająco uzasadnione. Samo zgłoszenie zamiaru postawienia takich przekryć namiotowych przez właściciela gruntu nie musi przesądzać faktu, iż jest on właścicielem tych przekryć - zwłaszcza, w sytuacji, gdy wskazuje on "wyłącznego" właściciela obiektu. Nie jest też przekonująco uzasadniona przez organy odmowa wiarygodności oświadczeń złożonych w tym względzie przez skarżącą i właściciela gruntu.

Kwestie te powinny być jednoznacznie wyjaśnione przez organy podatkowe dostępnymi środkami dowodowymi w tym m.in. przesłuchania świadków na sporne okoliczności np. dotyczących posadowienia przekrycia, analizy dokumentów zakupu przekrycia, bowiem jest to niezbędny warunek prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto należy zauważyć, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego stwierdzenie, iż zgłoszony przez skarżącą obiekt "nie jest nieruchomością ani obiektem budowlanym w rozumieniu prawa podatkowego, a w szczególności – ustawy o podatkach i opłatach lokalnych", w ocenie Sądu budzi istotne zastrzeżenie. Wprawdzie, jak wskazano powyżej, okoliczności faktyczne sprawy nie zostały należycie wyjaśnione, i dlatego kwestii tej nie można na obecnym etapie postępowania przesądzić, jednak należy wskazać, że zgodnie z definicjami zawartymi w art. 1a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynkiem jest "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych" (pkt 1), natomiast budowla, to "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem" (pkt 2).

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przez "obiekt budowlany" należy rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury.

Zatem w świetle powołanych przepisów obiekt budowlany niebędący budynkiem (lub obiektem małej architektury), jest "budowlą" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a więc do budowli należy zaliczyć także tymczasowe obiekty budowlane (w tym także obiekty niezwiązane trwale z gruntem), o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane.

Należy przy tym zaznaczyć, że w myśl przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budowle podlegają opodatkowaniu tylko wówczas, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odnosząc się do informacji Strony, co do wszczęcia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie opłaty targowej, pomimo nie rozpatrzenia sprawy przez sąd ze skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, to należy podkreślić, iż sąd rozpoznający skargę w sprawie podatku od nieruchomości, nie może wypowiedzieć się w sprawie opłaty targowej, która jest przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego. Ewentualne odniesienie się sądu w sprawie opłaty targowej, może nastąpić po wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie organów podatkowych w sprawie opłaty targowej, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, przysługujących stronie na drodze administracyjnej.

Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.