Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2904/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Świętokrzyskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 82/18 w sprawie ze skargi G. Ł. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 17 stycznia 2018 r., nr RPSW.IZ.UMWSW.01.01.00-26-190/01-2018/01 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz G. Ł. 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 czerwca 2018r., sygn. akt I SA/Ke 82/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., obecnie Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę G. Ł. (dalej też: "strona", "skarżący" ,"beneficjent") i uchylił decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego (dalej też: "organ", "Instytucja Zarządzająca", "IZ", "Zarząd") z 17 stycznia 2018r., nr RPSW.IZ.UMWSW.01.01.00-26-190/01-2018/01 w przedmiocie zwrotu dofinansowania oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013, ogłosił 19 stycznia 2009r. konkurs zamknięty naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Działania 1.1 pn. "Bezpośrednie wsparcie sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013. Do konkursu przystąpił G. Ł. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...) składając wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "B (...)" - stworzenie nowego produktu turystycznego w celu podniesienia konkurencyjności Przedsiębiorstwa (...)". W wyniku przeprowadzonej oceny wniosek został wybrany do dofinansowania w pełnej wnioskowanej kwocie w wysokości 1.478.044,04 zł. Zarząd 28 stycznia 2010r. zawarł z G. Ł. umowę o dofinansowanie projektu, gdzie okres realizacji projektu został ustalony od 1 października 2009r. do 30 września 2011r. Beneficjent pismem z 18 stycznia 2011r. zwrócił się do IZ z prośbą o zaakceptowanie zmiany dotyczącej planowanego terminu zakończenia realizacji projektu. W odpowiedzi na powyższe pismo IZ nie wyraziła zgody.

W dniu 14 października 2011r. beneficjent przekazał do IZ wniosek o płatność końcową na wnioskowaną kwotę dofinansowania do wypłaty: 436.487,37 zł, potwierdzając, że zakończona została realizacja projektu.

Instytucja Zarządzająca w dniach 21 listopada 2011r. - 22 listopada 2011r. przeprowadziła u beneficjenta kontrolę końcową realizacji projektu. Stwierdzono, że rzeczowy zakres projektu nie został zrealizowany, ponieważ do dnia kontroli nie zakończono wszystkich prac rozliczonych w ramach jego realizacji: na parterze klatki schodowej oraz na ostatnim trzecim piętrze trwały prace wykończeniowe, natomiast na pozostałych piętrach widoczne były ślady prac związanych z instalacją windy.

Ustalono, że beneficjent nie posiadał pozwolenia na użytkowanie klatki schodowej (wraz z dźwigiem osobowym), nie zamontował elementów sztukaterii rozliczonych w kosztorysie powykonawczym na łączną kwotę 349.752 zł netto oraz dwóch generatorów ciągu kominowego GCK-200 (w ramach budowli (...)), które w kosztorysie powykonawczym rozliczył w pozycji "generatory ciągu kominowego GCK-200" - za łączną kwotę 44.750 zł netto. Jednocześnie, na podstawie weryfikacji cen IZ ustaliła, że generator ciągu kominowego GCK-200 można zakupić już od kwoty 1.141,92 zł brutto.

Ponadto ustalono, że beneficjent nie wykończył wnętrza "(...)", gdyż tylko na części powierzchni betonowej naniesiono masę plastyczną - elementy dekoracyjne. Nie stwierdzono również zamontowania zjeżdżalni rozliczonej jako "dostarczenie i montaż zjeżdżalni" w kwocie 102.786,00 zł netto. Beneficjent okazał powyższą zjeżdżalnię składowaną w pomieszczeniu gospodarczym. Kontrolujący ustalili, że zbliżone instalacje można zakupić już w cenach od 1.399 zł brutto do około 4.000 zł brutto. W trakcie czynności kontrolnych nie stwierdzono również zainstalowanego basenu przenośnego. Beneficjent okazał zapakowany basen przenośny, składowany w pomieszczeniu gospodarczym. Instytucja Zarządzająca w odniesieniu do ww. basenu, rozliczonego w kosztorysie w pozycji "dostarczenie i montaż basenu sezonowego przenośnego i piaskownicy" na kwotę 101.686,00 zł netto, ustaliła, że okazany basen przenośny dostępny jest w sprzedaży w kwotach od 1.199 zł brutto do 1.490 zł brutto. Stwierdzono też, że beneficjent nie zainstalował natrysku sezonowego, rozliczonego jako "dostawa i montaż natrysku sezonowego" w kwocie 108.286 zł. Jednocześnie, kontrolującym wskazane zostały zmagazynowane, pojedyncze elementy tego natrysku. Ustalono również, że wewnątrz (...)" nie wykonano poszycia ścian szkieletowych, choć obmiar w kosztorysie powykonawczym w wielkości 921,60 m2 poszycia ścian z desek wykazywał wykonanie takich prac. Beneficjent nie zainstalował również ławeczek rozliczonych w kosztorysie jako "wykonanie dostarczenie i montaż ławeczek drewnianych drogowskazu - drewno" za kwotę 14.971,54 zł netto. Zespół kontrolny stwierdził również, że wystąpiły różnice pomiędzy wybudowanymi w ramach placu zabaw budowlami, a ich projektami ujętymi w projekcie budowlanym: "(...)". Instytucja Zarządzająca w wyniku ww. kontroli zgłosiła również zastrzeżenia do nieterminowego regulowania płatności przez beneficjenta, sposobu przeprowadzenia trybu wyboru ofert, uchybień w promocji projektu, a także nieterminowego składania wniosków o płatność. Beneficjent nie przedstawił dokumentacji z wyboru wykonawcy tablicy informacyjnej, a także nie opublikował stosownego zapytania ofertowego i nie okazał ofert dotyczących wyboru wykonawcy tego szyldu.

Mając na uwadze pokontrolne wyjaśnienia beneficjenta, a także zastrzeżenia IZ co do faktycznej wartości inwestycji zrealizowanej w ramach projektu, podjęto decyzję o powołaniu niezależnego rzeczoznawcy, który wycenił faktyczną wartość prac wykonanych w ramach projektu. W ich wyniku oraz na podstawie ustaleń ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę, IZ przygotowała Informację Pokontrolną nr (...) z 12 lipca 2012r., w której poza nieprawidłowościami i uchybieniami opisanymi w treści poprzedniej informacji pokontrolnej ustaliła, że całkowite, urealnione wartości poszczególnych obiektów wynoszą (w cenach brutto - IV kwartał 2011r.): - rozbudowa Hotelu (...)" - kwota: 568.481,07 zł, -budowa placu zabaw wraz z obiektami towarzyszącymi i zagospodarowaniem terenu kwotę: 392.237,05 zł, co daje łączną kwotę 960.718,12 zł brutto.

W związku z powyższym, IZ w Informacji Pokontrolnej z 12 lipca 2012r. wskazała, że przedstawione przez beneficjenta dokumenty poświadczające poniesione przez niego w trakcie realizacji projektu wydatki są nierzetelne i nie odzwierciedlają stanu faktycznego jak i wartości wykonanych robót.

Beneficjent przedstawił własną ekspertyzę na kwotę 2.710.897,56 zł brutto, w której ujęto również prace wykonane przez niego do 31 sierpnia 2012r.

W ekspertyzie tej znalazły się elementy inwestycji, na łączną kwotę 471.381,89 zł brutto, które nie występowały we wniosku o dofinansowanie projektu, a tym samym nie powinny zostać ujęte w ww. kosztorysie.

Dla stwierdzenia przez IZ nieterminowej realizacji projektu znaczenie miał też fakt uzyskania przez beneficjenta dopiero 17 kwietnia 2012r. decyzji wystawionej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku hotelowego wraz z wszystkimi instalacjami wewnętrznymi. Wniosek o udzielenie takiego pozwolenia na użytkowanie został złożony przez beneficjenta w ww. instytucji 12 kwietnia 2012r. tj. po terminie zakończenia realizacji projektu.

Pismem z 20 listopada 2012r. Instytucja Zarządzająca poinformowała beneficjenta o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie w związku z niewywiązaniem się z zapisów § 4 ust. 2 i § 3 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie. Jednocześnie na podstawie § 19 umowy wezwano beneficjenta do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami.

W związku z brakiem zwrotu, organ na podstawie art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych (dalej: "u.f.p.") wezwał beneficjenta do zapłaty całości środków dofinansowania wykorzystanych z naruszeniem procedur.

Beneficjent nie dokonał zwrotu środków dofinansowania z odsetkami, IZ sporządziła więc zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania wraz z odsetkami.

Wyrokiem z 2 listopada 2016r., sygn. akt. (...)Sąd Okręgowy w K. orzekł, że umowa o dofinansowanie zawarta pomiędzy G. Ł. i Województwem Świętokrzyskim nie została skutecznie rozwiązana, gdyż część projektu objęta dofinansowaniem była na dzień kontroli zakończona. Jednocześnie Sąd ten wskazał, że doszło do nieprawidłowości w zakresie ponoszenia wydatków zgodnie z kategoriami wydatków wskazanych we wniosku o dofinansowanie. Podczas realizacji projektu zachodziły zmiany dotyczące zakresu i technologii wykonania robót. W przedmiarach i kosztorysach wykopy i roboty ziemne zakwalifikowano w kategoriach gruntu I, II, III, a faktycznie podczas robót natrafiono na skały lite kwarcu świętokrzyskiego kategorii gruntu IX, X. Koszty wykonania robót ziemnych były w związku z tym znacznie wyższe niż koszty przyjęte w kosztorysach inwestorskich. W zamian za znaczny wzrost cen tych elementów właściciel firmy E, R. wyraził zgodę na wykonanie tańszych elementów. Powyższe dotyczyło basenu i zjeżdżalni. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał, że w dacie kontroli powód nie posiadał pozwolenia na dopuszczenie obiektu do eksploatacji. Nie były bowiem zakończone wszystkie prace objęte projektem w części, której nie obejmowała umowa o dofinansowanie. Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z 7 września 2017r. sygn. akt (...)oddalił apelację Instytucji Zarządzającej.

W związku z powyższym Zarząd 20 września 2017r. wypłacił beneficjentowi pozostałą do wypłaty kwotę dofinansowania, ujętą we wniosku o płatność końcową, w wysokości 436.487,37 zł wraz z zasądzonymi odsetkami ustawowymi w wysokości 245.018,90 zł., a Uchwałą nr 3127/17 z 25 października 2017r. cofnął oświadczenie z 20 listopada 2012r. o rozwiązaniu umowy.

Decyzją z 17 stycznia 2018r. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego określił skarżącemu przypadającą do zwrotu kwotę środków w łącznej wysokości: 1.478.044,03 zł wraz z odsetkami.

Wskazał, że w przedmiotowej sprawie naruszeniem procedur skutkujących żądaniem zwrotu całości przekazanego dofinansowania było niewywiązanie się strony z procedur opisanych w przepisach prawa krajowego oraz w umowie o dofinansowanie: zapisów w § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2, § 3 ust.3, § 4 ust. 2, § 2 ust. 10, § 17. Stanowi to wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., uzasadniająca wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi. Odnosząc się do wniosku strony o umorzenie postępowania wobec prawomocnego rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu cywilnym podniósł, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte 12 lutego 2013r. W przekazanym uprzednio stronie w dniu 18 stycznia 2013r. wezwaniu do zwrotu wyraźnie wskazano, że zwrotowi podlegają środki dofinansowania wykorzystane z naruszeniem procedur dofinansowania, a co za tym idzie strona była poinformowana, iż konieczność ich zwrotu wynika z naruszenia procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu. Zasadność wypowiedzenia umowy o dofinansowanie była przesłanką badaną w odrębnym postępowaniu sądowym, a organ uznał prawomocny wyrok sądowy i dokonał wypłaty na rzecz strony zasądzonych kwot oraz przywrócił umowę o dofinansowanie do realizacji. Podkreślił, że bezzasadne jest więc stanowisko strony, że organ nie respektuje postanowień wynikających z tego wyroku. Podkreślił, że kwestia rozwiązania umowy nie była przesłanką warunkującą zwrot dofinansowania. Wskazał, że organ zgodnie z ustalonym porządkiem prawnym może i powinien bowiem orzekać o zwrocie dofinansowania, niezależnie od kwestii czy umowa o dofinansowanie jest utrzymana, czy też rozwiązana. Dalej organ odniósł się do ustalenia faktycznych kosztów inwestycji objętej dofinansowaniem i wskazał na wiążące zasady kwalifikowalności wydatków opisane w Podręczniku Kwalifikowalności. Wyjaśnił też, że wszystkie opinie biegłych dokonują wyceny znacznie niższej niż wartość projektu wskazanego w umowie o dofinansowanie. Obejmują one również koszty wykonania poszczególnych wydatków, jak chociażby wykonanie basenu i zjeżdżalni w kosztach przyjętych w kosztorysie inwestorskim, gdzie w toku postępowania zostało ustalone, iż prace w tej kategorii nie zostały wykonane w takim zakresie, a środki na ten cel zostały przekazane na wykonanie innych kategorii wydatków.

Podsumowując, organ podniósł, że oba naruszenia łącznie powodują, iż IZ była uprawniona do nałożenia korekty finansowej w wysokości 100% wkładu finansowego pochodzącego z budżetu UE i BP, przekazanego na wydatki uznane za niekwalifikowalne. W związku z powyższym, naruszenie przez stronę postanowień umownych zawartych w umowie o dofinansowanie stanowi nieprawidłowość, a co za tym idzie jest naruszeniem obowiązujących procedur i skutkuje uznaniem wydatku za niekwalifikowalny i podlegający zwrotowi.

Wyrokiem z 4 czerwca 2018r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę strony.

Stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne oraz procesowe, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.

Przede wszystkim Sąd i instancji nie uwzględnił podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia obowiązku zwrotu dofinansowania. Wskazał, że dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 - 2013, okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje zaś m. in. decyzja Komisji zmieniającej decyzję C(2013)1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z jej zaleceniami, wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do 31 marca 2017r., jak określono w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Podniósł, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r., zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy. Oznacza to, że w dacie wydania decyzji przez Instytucję Zarządzającą oraz wydania przez Sąd wyroku, nie upłynął termin wyznaczony dla ostatecznego zakończenia programu, a to wobec braku jakichkolwiek informacji aby taka weryfikacja została ostatecznie zakończona, bądź nastąpiła wypłata salda końcowego.

W opinii Sądu I instancji wbrew zarzutom skargi nie zaistniały okoliczności uzasadniające naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 61 k.p.a. w związku z 207 ust. 8 i 207 ust. 9 u.f.p. Postępowanie administracyjne, mimo prawomocnego wyroku z 2 listopada 2016r. nie podlegało umorzeniu, a jego kontynuacja zważywszy na podstawę faktyczną wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania była prawnie możliwa bez potrzeby jego wszczynania na nowo na podstawie art. 61 k.p.c. Skoro powaga rzeczy osądzonej wywiera prawny skutek co do faktów, że umowa o dofinansowanie nie została skutecznie rozwiązana oraz co do zrealizowania w terminie projektu, to możliwa jest ocena legalności zaskarżonej decyzji w kontekście innych zaistniałych nieprawidłowości w wykonaniu umowy i ich wpływu na treść tej decyzji.

W ocenie WSA zaskarżona decyzja jest też co do zasady zgodna z prawem i znajduje uzasadnienie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który nawiązuje do art. 184 u.f.p. Według Sądu I instancji podstawą faktyczną wydania decyzji o zwrocie środków dofinansowania było bowiem ustalenie organów, że strona nie wywiązała się z zapisów umowy o dofinansowanie. Zdaniem WSA w sytuacji, gdy organ uznał, że strona nie zrealizowała w terminie uzgodnionym w umowie o dofinansowanie tj. do 30 września 2011r. projektu w całości obejmującego zarówno wydatki kwalifikowane jak i wydatki niekwalifikowane, a Sąd Okręgowy w K.w wyroku z 2 listopada 2016r., sygn. akt (...)- rozpatrując pozew o ustalenie, że umowa o dofinansowanie nie została skutecznie rozwiązana oraz o zapłatę 436.487,37 zł, jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji uwzględnił powództwo w całości w uzasadnieniu wyroku stwierdzając, że wszystkie wydatki objęte wnioskami o płatność zostały zrealizowane w terminie, zaś zasądzona kwota 436.487,37 zł, stanowi płatność końcową, to w zakresie zapłaty kwoty 436.487,37 zł organ związany był wyrokiem Sądu Okręgowego, a w związku z treścią ww. orzeczenia uwzględniającego powództwo o zapłatę (pkt. II) powinien wziąć pod rozwagę motywy uzasadnienia wyroku i przeanalizować, czy z uwagi na ich treść, moc wiążącą mogą mieć również niektóre elementy uzasadnienia. W opinii Sądu I instancji organ - w rozpoznawanej sprawie dysponując prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ki. orzekającym o zapłacie płatności końcowej. - nie mógł prowadzić samodzielnych ustaleń faktycznych i weryfikować trafność prawomocnego wyroku oraz de facto zaprzeczać ustaleniom Sądu powszechnego w kwestii braku podstaw do zapłaty 436.487,37 zł na rzecz skarżącego. Czyli nie mógł dokonywać odmiennych ustaleń co do zachowania przez beneficjenta umownej daty zakończenia realizacji projektu. Zdaniem WSA treść art. 365 § 1 k.p.c. i art. 76 § 1.k.p.a., jak również okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalały IZ, pominąć ocen prawnych wyrażonych przez Sąd cywilny w zakresie zaistnienia przesłanki do zasądzenia płatności końcowej. WSA odwołując się do treści prawomocnego wyroku z 2 listopada 2016r. Sądu Okręgowego w K. stwierdził jednoznacznie, że prawomocnie w ww. wyroku zostało rozstrzygnięte sporne zagadnienie dotyczące tego, iż umowa o dofinansowanie nie została skutecznie rozwiązana, ale także, że zaistniały okoliczności faktyczne uzasadniające wypłatę płatności końcowej.

WSA wskazał, że w ponownym postępowaniu organ wydając decyzję w przedmiocie zwrotu dofinansowania, uwzględni na podstawie art. 153 ustawy p.p.s.a. ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku co do zakresu związania wyrokiem z dnia 2 listopada 2016r. oraz co do zasadności kontynuowania postępowania w przedmiocie oceny zebranego materiału dowodowego, jego rozpatrzenia w całokształcie okoliczności, i przyjęcia za podstawę faktyczną do wydania decyzji zwrotowej. Przy czym organ orzekając o wysokości kwoty dofinansowania do zwrotu, weźmie pod uwagę charakter i zakres naruszeń procedur z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i wskutek tych naruszeń wielkości wyrządzonej szkody w budżecie Unii Europejskiej.

W skardze kasacyjnej Zarząd Województwa Świętokrzyskiego zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego , tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 5 ust. 13 umowy o dofinansowanie poprzez dokonanie błędnej wykładni zapisów § 5 ust. 13 umowy o dofinansowanie wskazujących, iż "Wniosek o płatność końcową należy złożyć w ciągu 25 dni od dnia zakończenia realizacji projektu." uznając, że zapis ten w połączeniu z orzeczeniem przez Sąd cywilny wypłaty kwoty z płatności końcowej w sposób jednoznaczny i prawomocny przesądza fakt zakończenia całości projektu w terminie realizacji, w sytuacji gdy prawidłowe odczytanie tej normy obliguje beneficjenta jedynie do złożenia wniosku o płatność końcową w ciągu 25 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, co stanowi tylko jeden z warunków wypłaty z końcowego wniosku o płatność, a pozostałe warunki określone zostały w nw. zapisach umowy, których Sąd w sprawie nie zastosował. W rezultacie powoduje to, że Sąd dokonał błędnej wykładni zapisów § 5 ust. 13 umowy o dofinansowanie poprzez pominięcie zastosowania § 5 ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 9 i 14 pkt 3 oraz § 1 pkt 23 Umowy o dofinansowanie, które to stanowią, że za płatność końcową należy rozumieć płatność przekazaną przez Instytucję Zarządzającą RPOWŚ na lata 2007-2013 na rachunek bankowy beneficjenta po zakończeniu realizacji Projektu oraz spełnieniu warunków określonych w niniejszej umowie, w tym poświadczeniu faktycznego i prawidłowego poniesienia wydatków oraz ich kwalifikowalność przez Instytucję Zarządzającą RPOWŚ na lata 2007-2013. Zastosowanie tych zapisów Umowy o dofinansowanie stanowiących część procedur wydatkowania środków unijnych prowadziłoby do ich prawidłowej wykładni polegającej na tym, iż sam fakt zasądzenia przez Sąd cywilny żądanej kwoty w żaden sposób nie przesądza, że całość projektu została zrealizowana w terminie i wszystkie wydatki zostały poniesione w sposób prawidłowy, a przesądza jedynie, iż dwie podstawy wskazane w rozwiązaniu umowy: 1) nie zakończenie do dnia kontroli wszystkich prac rozliczonych w ramach złożonych wniosków o płatność i 2) dokumenty poświadczające poniesienie przez beneficjenta wydatków były nierzetelne - nie potwierdziły się w toku postępowania i na tej podstawie Sąd uznał rozwiązanie umowy za nieskuteczne i nakazał wypłatę środków. Zaprezentowana przez Sąd wykładnia § 5 ust. 13 w połączeniu z ww. zapisami umowy prowadzić by musiała do konstatacji, iż wypłata środków zasądzonych prawomocnym orzeczeniem Sądu cywilnego przesądzać by musiała nie tylko o zakończeniu całości projektu w terminie, ale również o faktycznym i prawidłowym poniesieniu wszystkich wydatków oraz ich kwalifikowalności - bo są to warunki niezbędne do wypłaty płatności końcowej. Taka wykładnia sprawiałaby, iż zarówno wyrok Sądu cywilnego, jak i WSA w Kielcach byłyby wewnętrznie sprzeczne, gdyż przesądzając o prawidłowości poniesionych wydatków (warunek konieczny wypłaty płatności końcowej) jednocześnie nakazywały by uruchomić procedurę zwrotu związaną ze stwierdzonymi nieprawidłowościami;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. 365 § 1 i 366 ustawy z 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt.2 u.f.p. poprzez uznanie przez Sąd, że organ, jak i WSA w Kielcach były związane prawomocnym wyrokiem Sądu cywilnego w zakresie, "że zaistniały okoliczności faktyczne uzasadniające wypłatę płatności końcowej" (str. 24 uzasadnienia) w sytuacji gdy przepis ten (365 § 1 w zw. z 366 k.p.c.) nie miał w sprawie zastosowania, gdyż wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie cywilnej była okoliczność nie zakończenia do dnia kontroli wszystkich prac rozliczonych w ramach złożonych wniosków o płatność oraz zarzut, że dokumenty poświadczające poniesienie przez beneficjenta wydatków były nierzetelne i tylko co do tych okoliczności organ, jak i Sąd związane są tym wyrokiem. Związanie wyrokiem Sądu cywilnego nie może się rozciągać i zarazem przesądzać o okolicznościach uzasadniających wypłatę płatności końcowej, w sytuacji, gdy jedną z takich okoliczności jest potwierdzenie przez IZ faktycznego i prawidłowego poniesienia wszystkich wydatków w ramach projektu, a z uzasadnienia Sądu cywilnego w sposób jednoznaczny wynika, iż doszło do nieprawidłowego poniesienia przynajmniej niektórych wydatków w ramach projektu;

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w z art. 233 § 1 i § 2 k.p.c., gdyż Sąd ocenił przeprowadzone prawidłowo dowody z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ustalenie, iż z dowodów w postaci wyroku Sądu Okręgowego w K. z 2 listopada 2016r., sygn. akt (...)i Sądu Apelacyjnego w K. z 7 września 2017r., sygn. akt (...)wraz z ich pisemnymi uzasadnieniami wynika, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie była okoliczność czy całość projektu została zrealizowana w terminie w sytuacji, gdy z treści uzasadnień tych wyroków wprost wynika, iż ta okoliczność nie została wskazana jako podstawa rozwiązania umowy o dofinansowanie i z tego też powodu nie mogła być brana pod uwagę przy badaniu czy rozwiązanie umowy o dofinansowanie było prawidłowe. Naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów były również ustalenie, że rozstrzygnięcie spornego zagadnienie dotyczące tego czy umowa o dofinansowanie została skutecznie rozwiązana przesądza o okolicznościach faktycznych uzasadniających wypłatę płatności końcowej wykraczających poza okoliczności uzasadniające takie nieskuteczne rozwiązanie umowy o dofinasowanie. Jeśli prawidłowy byłby wniosek wyciągnięty przez WSA w Kielcach, iż z treści tych dowodów wynika, iż prawomocnie zostało rozstrzygnięte zagadnienie zaistnienia okoliczności uzasadniających wypłatę płatności końcowej, a nie tylko brak przesłanek wskazanych w rozwiązaniu umowy o dofinansowanie i wstrzymujących tym samym wypłatę płatności końcowej na tamtą chwilę, to biorąc pod uwagę, iż okolicznością warunkującą wypłatę płatności końcowej jest potwierdzenie prawidłowości poniesienia wszelkich wydatków w ramach projektu, to wyrok w części mówiącej o uruchomieniu odpowiedniej procedury w związku ze stwierdzonym ponoszeniem wydatków w sposób nieprawidłowy byłby wewnętrznie sprzeczny;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. z 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie określenie przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wskazań co do dalszego postępowania - nakazanie dokonania wyliczenia i wyraźnego wskazania jaka część dofinansowania została wydatkowana w sposób nieuprawniony przy braku uwzględnienia argumentacji organu wskazującej wydatki wydatkowane w sposób nieprawidłowy;

3) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji uchyleniu decyzji organu, pomimo, że zebrano i rozważono w trakcie postępowania administracyjnego cały materiał dowodowy w sprawie;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez wadliwe przyjęcie, że organ nie określił w sposób jednoznaczny, które wydatki zostały poniesione niezgodnie z zasadami kwalifikowalności i jaka kwota z tego tytułu powinna przypadać do zwrotu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez Sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z uregulowania wspomnianego pkt 2 wynika, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego, wnoszący skargę kasacyjną musi wykazać wpływ naruszenia na wynik sprawy i to w stopniu istotnym.

Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy zostały naruszone.

Z uwagi na komplementarny charakter zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego zostaną w rozpoznawanej sprawie rozpoznane łącznie.

Jako pierwszy z zarzutów podlega ocenie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż wywołuje najdalej idące skutki procesowe.

Podkreślenia wymaga, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012; także m.in. wyrok NSA z 20 sierpnia 2009r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 18 września 2014r., II GSK 1096/13, LEX nr 1572587). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.

Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe i w ocenie NSA wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej zawiera wskazania co do dalszego postępowania. Sąd I instancji w sposób jednoznaczny wskazał, że w ponownym postępowaniu organ wydając decyzję w przedmiocie zwrotu dofinansowania, uwzględni ocenę prawną zaprezentowaną co do zakresu związania wyrokiem z 2 listopada 2016r. oraz co do zasadności kontynuowania postępowania w przedmiocie oceny zebranego materiału dowodowego, jego rozpatrzenia w całokształcie okoliczności, i przyjęcia za podstawę faktyczną do wydania decyzji zwrotowej, a orzekając o wysokości kwoty dofinansowania do zwrotu, weźmie pod uwagę charakter i zakres naruszeń procedur z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i wskutek tych naruszeń wielkości wyrządzonej szkody w budżecie Unii Europejskiej.

W świetle powyższego, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nakazanie dokonania wyliczenia i wyraźnego wskazania jaka część dofinansowania została wydatkowana w sposób nieuprawniony przy braku uwzględnienia argumentacji organu wskazującej wydatki wydatkowane w sposób nieprawidłowy nie mogły zostać uwzględnione.

Analiza treści tych zarzutów prowadzi bowiem do wniosku, że w ich ramach skarżący kasacyjnie próbuje w istocie zakwestionować prawidłowość dokonanej przez Sąd oceny prawnej co do stwierdzonych przez Sąd naruszeń organu. Skarżący kasacyjnie organ polemizuje zatem w ten sposób z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co w ramach tego zarzutu jest niedopuszczalne. To, że organ nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.

Chybione są też zarzuty dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 i § 2 k.p.c., art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. powiązane z zarzutami naruszenia prawa materialnego wskazanymi w pkt I. 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej.

Zarzuty te najogólniej mówiąc sprowadzają się do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wywiedzionych przez WSA z wyroków Sądu Okręgowego w K. z 2 listopada 2016r., sygn. akt (...)i Sądu Apelacyjnego w K.e z 7 września 2017r., sygn. akt (...), co w konsekwencji zdaniem kasatora skutkowało uchyleniem decyzji organu, pomimo, że zebrano i rozważono w trakcie postępowania administracyjnego cały materiał dowodowy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej należy wykazać istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania administracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Prawidłowe uzasadnienie stwierdzenia zaistnienia omawianej przesłanki musi polegać na wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone z równoczesnym wyraźnym wskazaniem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest naruszeniem przepisów postępowania zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie - art. 151 p.p.s.a., kiedy Sąd nie stwierdzi naruszenia prawa z art. 145 § 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylający zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie zwrotu dofinansowania.

Kasator podnosząc w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.(pkt I.1) petitum skargi kasacyjnej) nie powiązał tego przepisu z art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p. będącym materialnoprawną podstawą decyzji ostatecznej. Podstawą prawną decyzji ostatecznej był bowiem art. 207 ust. 1 pkt 2) i ust 2 u.f.p. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty kasacyjne organu nie podważyły skutecznie stanowiska Sądu I instancji o konieczności wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dofinansowania, uwzględniającej zakres związania wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 2 listopada 2016r. co do rozpatrzenia w całokształcie okoliczności zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcia za podstawę faktyczną do wydania decyzji zwrotowej, biorąc pod uwagę charakter i zakres naruszeń procedur z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i wskutek tych naruszeń wielkość wyrządzonej szkody w budżecie Unii Europejskiej.

Wbrew stanowisku kasatora rozważań tych w sposób pozwalający na jego ocenę w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w K. w sprawie (...) zabrakło w zaskarżonej decyzji. Za takie zaś nie można bowiem uznać stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, że kwota zwrotu dofinansowania określona w decyzji została wydana w oparciu o wyrok Sądu powszechnego bez uwzględnienia zasądzonej w wyroku tym kwoty roszczenia i związania zawartą w nim oceną prawną.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne Sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przedmiotem prawomocności materialnej wynikającej z cytowanego art. 365 § 1 k.p.c. jest wyłącznie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Wprawdzie według Sądu Najwyższego w myśl art. 365 § 1 k.p.c. rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu, czyli związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze art. 365 § 1 k.p.c., Sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 k.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia i nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. W wyroku z 5 października 2012r., sygn. akt IV CSK 67/12. Sąd Najwyższy wskazał, że związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu. Wyrazem statuowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu. Dodatkowo należy przywołać rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2011r., sygn. akt III CSK 161/10, zgodnie z którym określony w art. 365 k.p.c. zakres związania Sądu treścią prawomocnego orzeczenia oznacza natomiast zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Moc wiążąca jest przedmiotem rozpoznania wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa, a kwestia rozstrzygnięcia wcześniejszym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Odnosi się ona, po pierwsze do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i po drugie do waloru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. Skutkiem pozytywnym jest to, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu stwarza taki stan prawny, jaki z niego wynika, czyli Sądy rozpoznające spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym zatem postępowaniu, w którym pojawi się ta sama kwestia, nie może być już badana. Związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nikt nie może kwestionować faktu istnienia prawomocnego wyroku i jego treści. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z: 10 lutego 2010r., sygn. akt II PK 212/09, z 16 lipca 2009r., sygn. akt I CSK 456/08 oraz w postanowieniu z 3 lutego 2010r., sygn. akt II CSK 414/09. Z kolei w wyroku z 24 maja 2018r., sygn. V AGa 149/2018, Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził, że prawomocny wyrok swoją mocą powoduje, że nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami. Tylko takie rozumienie mocy wiążącej prawomocnego wyroku pozwala na zrealizowanie celów art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c., to jest zagwarantowanie prawa do sądu i zapewnienia niewzruszalności sądowemu orzeczeniu udzielającemu ochrony prawnej określonemu prawu podmiotowemu lub odmawiającemu udzielenia takiej ochrony.

Trafnie zatem wskazał WSA, że treść art. 365 § 1 k.p.c. i art. 76 § 1.k.p.a., jak również okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalały IZ, pominąć ocen prawnych wyrażonych przez Sąd cywilny. Również Sąd administracyjny, dokonując kontroli sądowej zaskarżonej decyzji, zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c. był związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K..

Należy też podkreślić, że Sąd Administracyjny nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać ustaleń, celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Może to jedynie uczynić w granicach zakreślonych w art. 106 § 3 p.p.s.a., ale nawet wówczas celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy prawidłowo organy ustaliły stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z 19 września 2017r., I FSK 136/16 dostępny w CBOSA).

Nie poddaje się natomiast kontroli kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ artykuł 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera jednostek redakcyjnych § 1 i § 2.

W przedstawionych wyżej okolicznościach należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 7 i § 14 ust.1 pkt 1 lit a) i ust. 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265).