Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 429/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i lit.c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 10 par.1, art. 11, art. 75 par.1, art. 77 par.1, art. 79 par.1 i par.2, art. 80, art. 81, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i ust.1a
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: art. 4 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: par. 65 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant : st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lutego 2009r. przy udziale sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska WSA/wyr. 1- sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Prezydent Miasta - na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) – odmówił P. S. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w P. w rejonie ul. [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], ark. mapy [...], działka nr [...] o powierzchni 1.251 m², zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że w dniu 27 czerwca 2007 r. P. S. złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powyżej opisanej nieruchomości. Prezydent Miasta ustalił, że z przedłożonego przez wnioskodawcę odpisu księgi wieczystej KW nr [...] wynika, iż jest on użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, która zabudowana jest wiatą murowaną o pow. 288 m², stanowiącą odrębny od gruntu przedmiot własności, a prawo użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawcy, wpisano na podstawie umowy sprzedaży z dnia 27 grudnia 2001 r. Z przedłożonej również przez wnioskodawcę umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia 27 grudnia 2001 r. wynika, że w dacie nabycia nieruchomości była ona zabudowana wiatą murowaną. Organ administracji wskazał ponadto, że na podstawie przeprowadzonych w dniu 24 sierpnia 2007 r. oględzin stwierdzono, że na nieruchomości znajdują się: wiata magazynowa, hala magazynowa, warsztat, stacja transformatorowa oraz część magazynu usytuowanego na sąsiedniej działce nr [...].

Reasumując powyższe ustalenia Prezydent Miasta stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość w dniu jej nabycia tj. w dniu 27 grudnia 2001 r., jak również aktualnie, zabudowana jest na cel usługowo – magazynowy, a więc inny niż mieszkaniowy, czy garażowy. W związku z tym organ administracji rozpatrzył wniosek odmownie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. S. żądając jej uchylenia w całości. Zdaniem wnioskodawcy określenie przedmiotowej nieruchomości jako przeznaczonej pod cel usługowo – magazynowy jest błędne, bowiem w jego ocenie przeznaczenie działki jako garażowej jest bezsprzeczne. Odwołujący zarzucił organowi nieterminowość w załatwianiu sprawy. Wskazał, że oględziny miały miejsce dopiero w dniu 24 sierpnia 2007 r., podczas gdy jego wniosek datowany jest na dzień 27 czerwca 2007 r. Podniósł ponadto, że nie otrzymał żadnego pisemnego dokumentu z tej czynności urzędniczej.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ administracji przedstawił stan faktyczny sprawy. W części zważeniowej powołał treść art. 1 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 3 oraz ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459). Wskazał, że na podstawie wyników wizji lokalnej oraz badania zapisów figurujących w księdze wieczystej KW nr [...] ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi – "tereny zabudowane przemysłowo". Prezydent Miasta podkreślił, że nie jest to zatem nieruchomośc zabudowana na cele mieszkaniowe ani – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – nie jest to także nieruchomość zabudowana garażami, albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, ani nieruchomość rolna. Zaznaczył ponadto, że wnioskodawca nie nabył użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w sposób wskazany w art. 1 ust. 1a powołanej ustawy. Ostatecznie organ administracji stwierdził, że brak jest ustawowych przesłanek dla wydania decyzji o przekształceniu przysługującego wnioskodawcy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w prawo własności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie mu prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności.

W uzasadnieniu skargi wnioskodawca podtrzymał swoje zarzuty podniesione w odwołaniu. Zaznaczył, że działka objęta wnioskiem wraz z działką sąsiednią pełnią rolę komplementarną, wzajemnie się uzupełniając. Podniósł, że – wbrew twierdzeniom organów obu instancji - działka o nr [...] ma faktycznie charakter garażowy, a ustalenia z przeprowadzonej wizji lokalnej są zbyt ogólnikowe, aby mogły stanowić dokument jednoznacznie wykazujący, iż ma ona innych charakter niż wskazany. W ocenie wnioskodawcy zapis w księdze wieczystej nie może być przesłanką do zamknięcia procedury przekształceń własnościowych, tym bardziej, że funkcja garażowa działki jest utrzymana. Skarżący podkreślił, że z art. 1 ust. 1a wynika, iż można wystąpić z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, bez względu na przeznaczenie nieruchomości. Zarzucił ponadto, iż procedura odwoławcza odbyła się w dłuższym okresie czasowym niż przewiduje w takich wypadkach Kodeks postępowania administracyjnego, co stanowi naruszenie przepisów prawa, które winno skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił przy tym, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w powołanym przez skarżącego art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna.

Wobec wniosku zgłoszonego w skardze, na wstępie należy wskazać, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, to jest oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd Administracyjny nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy tj. orzeczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego objętej wnioskiem nieruchomości w prawo własności.

Jak słusznie przyjęły organy administracji obu instancji materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), zgodnie z którym osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności; przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.

W pierwszej kolejności - wbrew zarzutom skarżącego - należy przyznać rację organowi odwoławczemu, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania ust. 1a art. 1 powołanej ustawy, który został do niej wprowadzony ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 191, poz. 1371) i znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie na mocy art. 4 wskazanej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.:

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Z powyższego wynika, iż ustawa dopuszcza przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości niezależnie od jej przeznaczenia, jednak pod warunkiem, że została ona nabyta przez osoby fizyczne w sposób wskazany w punktach 1 i 2. Rację ma zatem organ odwoławczy stwierdzając, że art. 1 ust. 1a powołanej ustawy nie może być podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ skarżący nie nabył prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętej wnioskiem w sposób w nim wskazany, bowiem nabył to prawo w drodze aktu notarialnego od osoby prawnej.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż wnioskowana nieruchomość nie jest nieruchomością rolną oraz jest zabudowana. Poza sporem pozostaje również fakt, że zabudowa ta nie została przeznaczona na cele mieszkaniowe. Zatem istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia charakteru zabudowy istniejącej na nieruchomości objętej wnioskiem – czy jest to zabudowa garażowa w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, czy też zabudowa o innym charakterze. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii spornej winno nastąpić w wyniku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu analiza decyzji organów obu instancji oraz akt postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, iż zarówno Prezydent Miasta, jak i Wojewoda naruszyli przepisy postępowania administracyjnego regulujące postępowanie dowodowe – tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i w konsekwencji art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej w dalszej części k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, którego zadaniem jest - stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. - wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji musi jasno wskazywać motywy nieuwzględnienia wniosku strony. Winno więc zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, a także wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie, tak aby strona nie miała wątpliwości co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż nie zebrały całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy. Organy obu instancji ustaliły, iż nieruchomość objęta wnioskiem zabudowana jest na cel usługowo – magazynowy, a więc inny niż mieszkaniowy, czy garażowy. Ustalenia te organy administracji poczyniły jedynie na podstawie zapisów zawartych w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. i notatki służbowej z wizji terenowej. W uzasadnieniach decyzji organy obu instancji stwierdziły, że w księdze wieczystej jako sposób korzystania z nieruchomości wskazano – tereny zabudowane przemysłowe – a w podrubryce "budynek" wpisano – wiata murowana o pow. 288 m². Ponadto podkreśliły, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28 sierpnia 2007 r. ustalono, iż na przedmiotowej działce znajduje się: hala magazynowa, budynek warsztatowy, wiata magazynowa, magazyn. Dokonując oceny postępowania dowodowego organów obu instancji zauważyć należy, że organy ustalając charakter zabudowy znajdującej się na wnioskowanej nieruchomości zupełnie pominęły ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a więc w dniu 13 października 2005 r. Wskazać bowiem należy, że powołana ustawa w art. 1 ust. 1 wyraźnie nawiązuje do pojęć używanych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2). Dodatkowo w literaturze wskazuje się, że w sytuacji, gdy w dniu 13 października 2005 r. dana nieruchomość nie była objęta ani planem miejscowym, ani decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dla oceny jej przeznaczenia należy uwzględnić cel – treść umowy - na który nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste (M. Wolanin, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, cz. IV – przedmiot prawa użytkowania wieczystego do przekształcenia, Nieruchomości 2006, nr 2). Rozważając więc konieczność uwzględnienia w przedmiotowej sprawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy administracji winny mieć na uwadze zawarte w przedłożonym przez wnioskodawcę akcie notarialnym z dnia 27 grudnia 2007 r. oświadczenie przedstawiciela firmy "DOMAR" S.A. Wielkopolska Spółka Handlowo – Usługowa w Poznaniu, który stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość jest oznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego jako przeznaczona pod aktywizację gospodarczą - § 1 pkt 8 aktu notarialnego.

Dokonując oceny charakteru zabudowy znajdującej się na nieruchomości objętej wnioskiem, organy obu instancji jednoznacznie przyjęły, iż nie są to budynki garażowe. Nie ustaliły natomiast w pierwszej kolejności podstawowego faktu, czy zabudowę znajdującą się na przedmiotowej nieruchomości można zakwalifikować jako obiekt budowlany. Na uwagę zasługuje okoliczność, iż z brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. wynika, iż garaż musi być obiektem budowlanym – budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego. Ustalając tę przesłankę należy zatem odwołać się do definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), zgodnie z którą przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Ustalając charakter zabudowy organy nie odniosły się również do istotnego w tej sprawie dowodu – zapisów w ewidencji gruntów i budynków, gdzie budynki są zakwalifikowane do odpowiedniego rodzaju. Paragraf 65 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) dzieli budynki, ze względu na podstawową funkcję użytkową, na 10 kategorii. Przy czym ust. 2 powołanego § 65 stanowi, że przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1371 z późn. zm.) garaże zaliczone zostały do grupy budynków transportu i łączności.

Niezależnie od powyższych uchybień procesowych, Prezydent Miasta dopuścił się naruszenia jednej z głównych zasad postępowania administracyjnego – wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. i sprecyzowanej w art. 79 § 1 k.p.a. - zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu uzasadniony jest zarzut skarżącego dotyczący nieprawidłowego przeprowadzenia w dniu 28 sierpnia 2007 r. wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin spornej nieruchomości pomijając zupełnie treść art. 79 § 1 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Dodatkowo § 2 art. 79 k.p.a. stanowi, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Analiza akt administracyjnych organu I instancji oraz treść odwołania prowadzi do wniosku, iż skarżący nie został zawiadomiony o miejscu i terminie wyznaczonej przez organ I instancji wizji lokalnej. Na piśmie dotyczącym zlecenia wizji terenowej (k. 18 akt adm.) nie ma adnotacji, iż zostało ono doręczone wnioskodawcy. W aktach administracyjnych organu I instancji nie ma też zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego informacji o planowanej wizji lokalnej. Również notatka służbowa z wizji terenowej z dnia 28 sierpnia 2007 r. (k. 20 akt adm.) nie zawiera żadnych uwag dotyczących obecności, czy też nieobecności skarżącego podczas przeprowadzania tego dowodu. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, iż organ I instancji nie zawiadamiając skarżącego o wyznaczonej wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości, naruszył art. 79 § 1 k.p.a.

Dodatkowo z akt administracyjnych wynika, iż przed wydaniem decyzji organ I instancji nie umożliwił także skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – czym uchybił treści art. 10 § 1 k.p.a. Jak zaznaczono powyżej, jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zamieszczona w art. 10 § 1 k.p.a. zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania zawierająca uprawnienie strony do zapoznania się, przed wydaniem decyzji, z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Z zasady tej wynika dla organu administracji obowiązek pouczenia skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach, a także wstrzymania się z wydaniem decyzji do czasu złożenia w wyznaczonym mu terminie stosowanego oświadczenia. Odstąpienie organu I instancji od nakazanego powyżej obowiązku pozbawiało skarżącego możliwości zanegowania niektórych dowodów i uniemożliwiło podjęcie czynności procesowych zmierzających do ochrony jego interesów prawnych. Stosownie bowiem do art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Podkreślenia wymaga fakt, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż zachowanie wymagań określonych w art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom, w szczególności jeżeli – tak jak to ma miejsce w przedmiotowym postępowaniu – przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy za naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyrok NSA z 18.11.1999 r., II SA 1210/99, LEX nr 46806, wyrok WSA w Kielcach z 19.09. 2007 r., II SA/Ke 344/07).

Reasumując powyższe, organy obu instancji w niewłaściwy sposób przeprowadziły postępowanie dowodowe, czym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo organ I instancji pozbawiając stronę prawa do uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań – uchybił zasadzie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego – czym naruszył przepisy postępowania – art. 10 § 1, art. 79 i 81 k.p.a. – dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji winny mieć na uwadze reguły postępowania dowodowego wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Rozważyć zatem powinny, w celu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, konieczność przeprowadzenia dowodów wskazanych w powyższej części uzasadnienia, uwzględniając treść art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Następnie dokonana przez organy administracji ocena całokształtu materiału dowodowego oraz motywy rozstrzygnięcia winny znaleźć swoje rozstrzygnięcie – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu decyzji. Przy czym organy obu instancji powinny pamiętać, iż uzasadnienie decyzji musi realizować wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Zatem uzasadnienie decyzji winno być przekonujące i jasne, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Rozpoznając ponownie sprawę organy obu instancji, a szczególnie organ I instancji, zobowiązane są ponadto do bezwzględnego przestrzegania zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Sąd w punkcie I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzję organów obu instancji, a w punkcie II wyroku, na podstawie art. 152 powołanej ustawy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

/-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska

K.P.d