Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1006/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 524/11 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 524/11 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z [...] września 2010 r. Prezydent Miasta Gliwice stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Instytut [...] w G., prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...]m2, stanowiącej własność Miasta Gliwice, która w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie wnioskodawcy. Nieruchomość zabudowana jest fragmentem budynku garażowego, który w całości stanowi własność Instytutu. W kolejnych punktach decyzji Prezydent stwierdził, że uzyskanie prawa użytkowania przez Instytut nie narusza praw osób trzecich, określił okres użytkowania lat 99 z możliwością przedłużenia, zobowiązał użytkownika do wykorzystywania nieruchomości zgodnie z planem w celu realizacji zadań statutowych, na podstawie operatu szacunkowego określił wartość nieruchomości na dzień wydania decyzji na kwotę 60.006 zł i określił wysokość opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania w wysokości 0,3% wartości nieruchomości, płatnej do 31 marca każdego roku z góry. Jako podstawę prawną decyzji podano przepis art. 200 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 3 i 4 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu wieczystym.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że uchwałą z dnia [...] grudnia 1951 r. nr [...], Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gliwicach postanowiło nie wysuwać zastrzeżeń w kwestii wyrażenia zgody przez Ministra Gospodarki Komunalnej na przekazanie Głównemu Instytutowi [...] w G. w zarząd i użytkowanie nieruchomości wyszczególnionych w pozycjach od 1 do 13 z przeznaczeniem pod rozbudowę Instytutu. Podstawą prawną tej uchwały był przepis art. 3 ust. 1 dekretu z 16 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Minister Gospodarki Komunalnej wydał decyzję z [...] czerwca 1958 r., której brak w aktach sprawy, gdyż nie została odnaleziona. Jej istnienie potwierdza znajdujący się w aktach sprawy protokół zdawczo-odbiorczy z 3 lipca 1959 r., w którym jest powoływana jako jego podstawa. Protokółem tym nastąpiło przekazanie przedmiotowej nieruchomości przez PMRN w Gliwicach na rzecz Instytutu w G. Zgodnie z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, przekazanie nieruchomości w zarząd i użytkowanie w celu realizacji narodowych planów gospodarczych następowało nie w formie decyzji, lecz w formie protokołu zdawczo-odbiorczego, wówczas gdy dotyczyło wykonawców nie zobowiązanych do dokonania inwestycji zastępczych (jak Instytut [...] w G.). Sporządzenie przez właściciela takiego protokołu i wydanie na jego podstawie nieruchomości mogło nastąpić na podstawie zgody Ministra Gospodarki Komunalnej, o jakiej mowa w § 7 powołanego rozporządzenia.

Następnie na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach nieruchomość przeszła z mocy prawa w użytkowanie Instytut [...] w G., z dniem wejścia tej ustawy w życie. Na wniosek Instytutu z 6 lipca 1972 r. w celu uregulowania stanu prawnego zgodnie ze stanem użytkowania w terenie, decyzją z [...] grudnia 1972 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gliwicach zatwierdziło podział geodezyjny nieruchomości. W wyniku tego podziału powstała między innymi działka nr [...], aktualnie nr [...] przy Al. [...].

Z dniem wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na podstawie art. 87, grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek, w ten sposób przedmiotowa działka przeszła z mocy prawa w zarząd Instytutu. Działka ta została skomunalizowana decyzją z [...] lipca 1991 r. i obecnie stanowi własność gminy. Działka pozostaje w posiadaniu Instytutu.

Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 5 grudnia 1990 r. działka pozostawała w zarządzie Instytutu i z mocy prawa z tą datą, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, doszło do przekształcenia prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego. Wydana decyzja ma charakter deklaratoryjny i nie narusza praw osób trzecich, albowiem prawo użytkowania wieczystego na rzecz członków wspólnoty powstało później. Stawkę opłaty rocznej ustalono w wysokości 0,3%, mając na względzie ustanowienie zarządu na cele związane z działalnością Instytutu i zrealizowanie tego celu.

Po rozpoznaniu odwołań K. K., E. K., A. K., A. D. i P. D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] maja 2011 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że przesłanką uwłaszczenia przewidzianą w art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest pozostawanie gruntów w zarządzie zainteresowanych podmiotów. W sprawie podstawą zarządu przysługującego Instytutowi jest protokół zdawczo-odbiorczy z 3 lipca 1959 r., sporządzony w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych zgodnie z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W taki też sposób doszło do oddania nieruchomości w zarząd Instytutowi, a protokół znajdujący się w aktach, stanowi tego dostateczny dowód. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia RM z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Kolegium wyjaśniło także, że ówczesne działki nr [...] i [...] wskazane w protokole z 3 lipca 1959 r. zostały oznaczone jako działka nr [...] na karcie mapy 12 przy zakładaniu nowej ewidencji gruntów w 1964 r. Na podstawie decyzji z [...] grudnia 1972 r. wydanej na wniosek Instytutu, działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. Zmiana oznaczenia numeru działki [...] na numer [...] i działki [...] na numer [...] nastąpiła w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków w roku 2005. Dalej Kolegium opisało wynikające ze zmian stanu prawnego przekształcenia przysługującego Instytutowi prawa. Na podstawie art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, tereny stanowiące własność Państwa, znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przeszły w użytkowanie tych jednostek. W wyniku kolejnej zmiany, na mocy przepisu art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, przeszły w zarząd tych jednostek. W ten sposób w dniu wejścia w życie kolejnej zmiany – 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka znajdowała się w zarządzie Instytutu na podstawie protokołu z 3 lipca 1959 r.

W konsekwencji z dniem 5 grudnia 1990 r., na mocy art. 2 ustawy zmieniającej, dotychczasowe prawo zarządu przekształciło się z mocy prawa w prawo użytkowania wieczystego, co podlega stwierdzeniu decyzją na podstawie art. 200 u.g.n. Decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, dlatego nie można uznać, że przeszkodą w nabyciu z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego w miejsce prawa zarządu Instytutu, jest powstałe po 5 grudnia1990 r. prawo użytkowania wieczystego powiązane z odrębną własnością lokali. Bezsporne jest, że pierwsze wyodrębnienie lokalu nastąpiło na podstawie umowy z 7 kwietnia 1993 r. Udziały w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej działki przysługujące właścicielom lokali w dniu 5 grudnia 1990 r. nie istniały. Nie mogą oni zatem skutecznie przeciwstawić się stanowi prawnemu powstałemu z mocy prawa wcześniej. Nabycie prawa użytkowania wieczystego w miejsce prawa zarządu przez Instytut nie narusza praw osób trzecich, nie istnieje przesłanka negatywna z art. 200 ust. 4 u.g.n.

Kolegium wskazało także, że zmiany stanu prawnego regulujące funkcjonowanie jednostek badawczo-rozwojowych (instytutów badawczych) nie mają znaczenia dla sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Wspólnota Mieszkaniowa [...] w G. zarzuciła wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz wadliwą wykładnię art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisów ustawy z 29 września 1990 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz naruszenie prawa poprzez uznanie protokołu zdawczo-odbiorczego z roku 1959 za sporządzony zgodnie z przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę wyjaśnił, że wystarczającym a zarazem koniecznym dokumentem wykazującym nabycie przez Instytut prawa zarządu tych nieruchomości jest protokół zdawczo-odbiorczy. Jego wagę i normatywny status uzasadniają ówcześnie obowiązujące przepisy prawa, które Kolegium przytoczyło. Podstawą do przekazywania nieruchomości Skarbu Państwa w zarząd bądź użytkowanie były przepisy dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które przewidywały m. in. takie formy władania w art. 3 ust. 1 tego dekretu. Na podstawie dekretu zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z 2 sierpnia 1949 r., które w § 9 ust. 1 regulowało formę takiego przekazania, przewidując, że oddanie w zarząd i użytkowanie, bez zobowiązania do dokonania inwestycji zastępczych, dokonuje się w formie protokołu zdawczo-odbiorczego.

Prawo zarządu przysługujące Instytutowi podlegało następnie kolejnym przekształceniom, w wyniku uchwalanych zmian stanu prawnego. Na podstawie art. 38 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, tereny stanowiące własność Skarbu Państwa i będące do dnia wejścia w życie tej ustawy w zarządzie lub użytkowaniu jednostek państwowych, przeszły w użytkowanie tych jednostek. Następnie na podstawie art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie tej ustawy w użytkowaniu jednostek państwowych przeszły w zarząd tych jednostek. W konsekwencji uprawniona jest konkluzja organu odwoławczego, że w dniu 5 grudnia 1990 r. Instytut legitymował się prawem zarządu spornej działki.

Kolejna zmiana normatywna została wprowadzona ustawą z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art. 2 tej ustawy stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Nabycie prawa użytkowania wieczystego podlegało stwierdzeniu decyzją właściwego organu (art. 2 ust. 3 ustawy), nie przewidziano jednak żadnego terminu do jej wydania, nie określono także skutków braku takiej decyzji. Faktem jest, że ówcześnie decyzja taka nie została wydana. Wobec jej deklaratoryjnego charakteru w części odnoszącej się do stwierdzenia prawa użytkowania wieczystego gruntu i faktu, że skutek przekształcenia prawa nastąpił z mocy prawa, brak tej decyzji nie miał znaczenia dla skuteczności nabycia prawa użytkowania wieczystego. W okresie obowiązywania tej ustawy cały czas istniała możliwość wydania takiej decyzji. Jednocześnie nie jest kwestionowane, że w dacie zaistnienia skutku przekształcenia prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego (5 grudnia 1990 r.) członkom skarżącej Wspólnoty nie przysługiwały żadne prawa w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, przekształceniu nie sprzeciwiały się zatem prawa osób trzecich.

W dniu 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, której przepis art. 241 uchylił zarówno ustawę z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jak i ustawę z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie ustawa ta zawiera przepisy przejściowe, w szczególności przepis art. 200. odnoszący się do sytuacji, w których nie doszło w poprzednim stanie prawnym do wydania decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego z dniem 5 grudnia 1990 r.

Przepis art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa zasady, które mają zastosowanie w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie. Sąd rozważył zasadność zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, mając na względzie zastrzeżenie, że ma on zastosowanie w sprawach nie zakończonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, że wobec braku terminu do wydania decyzji, o jakiej była mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy (...) oraz wobec zastosowanej formuły, że chodzi nie zakończone sprawy stwierdzenia nabycia, a nie zakończone postępowania w tych sprawach, przepis ten ma zastosowanie. Gdyby ograniczyć jego zastosowanie do przypadków, w których przed wejściem ustawy w życie wszczęto postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji, to wówczas w pozostałych przypadkach, mimo przekształcenia z mocy prawa zarządu w użytkowanie wieczyste, fakt ten nie mógłby zostać potwierdzony. Istotne znaczenie ma to, że skutek przekształcenia z dniem 5 grudnia 1990 r. nastąpił ex lege i brak jest przepisu ustawowego, który ten skutek by niweczył. Te argumenty uzasadniają w przekonaniu Sądu zastosowanie w sprawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W oparciu o delegację z art. 206 ustawy, wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Reguluje ono w szczególności kwestię stwierdzania przez organ dotychczasowego prawa zarządu, zgodnie z § 4 ust. 1 stwierdzenie to następuje na podstawie co najmniej jednego z wymienionych w tym przepisie dokumentów, w tym protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. Protokół taki w aktach się znajduje, co dokumentuje dotychczasowe, istniejące na dzień 5 grudnia 1990 r., prawo zarządu.

Badaniu przed wydaniem decyzji podlega także to, czy uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Jest to jedna z zasad, określona w art. 200 ust.4 ustawy, zgodnie z którą nabycie prawa użytkowania wieczystego, nie może naruszać praw osób trzecich. Ograniczenie to dotyczy momentu nabycia prawa, nie daty jego stwierdzenia decyzją, zatem Sąd akceptuje stanowisko organów, że badanie praw osób trzecich następuje na dzień 5 grudnia 1990 r., w tej dacie członkowie Wspólnoty żadnymi uprawnieniami w stosunku do nieruchomości się nie legitymowali. Sąd I instancji wyjaśnił jednocześnie, że zgłaszane zarzuty pobierania od członków wspólnoty opłat i podatków z tytułu użytkowania wieczystego, jakkolwiek nie mogą odnieść skutku w rozpoznawanej sprawie, to nie wywołały następstw, których nie da się usunąć i działania w tym kierunku winny zostać podjęte, mają jednak charakter cywilny, nie administracyjnoprawny.

Mimo szczególnego charakteru Instytutu jako jednostki badawczo-rozwojowej (aktualnie – instytutu badawczego), Sąd podzielił stanowisko Kolegium w sprawie stosowania przepisu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a nie przepisów ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. Ta ostatnia ustawa także przewidywała uwłaszczenie jednostek badawczo-rozwojowych, skutek ten zastępował jednak później, niż skutek wywołany przez art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy (...).

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w G., zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do obrazy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach przepisów art. 156 § 1 k.p.a., art. 75 i nast. k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia tego rodzaju naruszenia;

2) art. 134 § 1 P.p.s.a. sprowadzający się do stwierdzenia, że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo iż w danej sprawie powinien to uczynić;

3) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości;

4) art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. gdyż uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, a nie odnosiło się do kwestii dotyczących członków Wspólnoty;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.

1) art. 200 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, iż wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości można złożyć w każdym czasie;

2) art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz uznanie, iż decyzja Prezydenta Miasta Gliwice z dnia [...] września 2010 r. nie narusza praw osób trzecich.

W oparciu o te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych a z ostrożności procesowej w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej o odstąpienie od obciążania skarżącej kosztami postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie art. 176 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a." Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym polegało naruszenie prawa i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym- wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest szczególnie istotne w kontekście zakresu postępowania kasacyjnego wyznaczonego art. 183 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a.- oznacza pełne związanie określonymi przez sporządzającego skargę kasacyjną podstawami zaskarżenia. Determinują one kierunek działalności sądu kasacyjnego, który z własnej inicjatywy nie może podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad zaskarżonego orzeczenia niż wskazane w skardze kasacyjnej. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 2, art. 151, w zw. z art. 145 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do obrazy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach przepisów art. 156 § 1 k.p.a., art. 75 i nast. k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a jest nieuzasadniony. Po pierwsze należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. nie może odnieść zamierzonego skutku. Przepisy te są przepisami ustrojowymi normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Wspomniane przepisy nie mają związku z postępowaniem dowodowym, co powoduje, że nie mogą być ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego w zakresie poczynionych przez ten sąd ustaleń faktycznych i zastosowanej do tych ustaleń normy prawa materialnego chyba, że powiązano naruszenie tych przepisów z normą prawa procesowego bądź materialnego. W skardze powiązano naruszenie powyższych przepisów z art.151 p.p.s.a. W tym zakresie zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem przepisy te określają jedynie kompetencję sądu do oddalenia skargi w przypadku nie stwierdzenia zaistnienia naruszeń prawa dających podstawę do uchylenia tego aktu lub stwierdzenia jego nieważności. Powiązanie przepisów ustrojowych z art. 145 p.p.s.a. i art. 156 § 1 kpa także nie może odnieść oczekiwanego przez kasatora efektu. Przepisy te posiadają liczne jednostki redakcyjne. Nie wskazanie w sposób precyzyjny podstaw skargi kasacyjnej uniemożliwia ustalenie granic zaskarżenia, co jest istotne, gdyż jak wyżej wskazano Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych podstawą skargi kasacyjnej.

Nie uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141§ 4 p.p.s.a. Sąd I instancji kontrolował postępowanie uwłaszczeniowe prowadzone z wniosku Instytutu [...] w G., którego uczestnikiem była Wspólnota Mieszkaniowa [...] w G. Oznacza to, że ani organy administracji ani Sąd I instancji nie miały obowiązku odnosić się do sytuacji prawnej wspólnoty powstałej po uwłaszczeniu Instytutu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i uznanie, iż decyzja uwłaszczeniowa nie narusza praw osób trzecich, oraz art. 200 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, iż wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. można złożyć w każdym czasie stwierdzić należy, że są one nieuprawnione.

Materialno prawną podstawą kontrolowanej decyzji jest art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. - Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz.651)

Zgodnie z tym przepisem warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Aby zatem uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo użytkowania wieczystego trzeba przede wszystkim wykazać, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.

Zagadnienie to reguluje rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz.120 z późn. zm.) Przepis § 4 ust. 1 pkt.9 tego rozporządzenia stanowi, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, w oparciu o protokół przekazania nieruchomości, sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., Taki protokół z dnia 3 lipca 1959r. znajduje się w aktach sprawy. Protokołem tym PMRN W Gliwicach przekazało w zarząd przedmiotową nieruchomość Instytutowi [...].

W niniejszej sprawie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego właściwie oceniono, że Instytut [...] jest podmiotem, na rzecz którego nastąpiło ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu, legitymował się w dniu 5 grudnia 1990 r. dokumentem ustanawiającą na jego rzecz użytkowanie i zarząd nieruchomością. Uznać zatem należy, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Prawo użytkowania wieczystego powstało ex lege z dniem 5 grudnia 1990r. zaś wydana w tym przedmiocie decyzja administracyjna przez Prezydenta Miasta Gliwice jedynie potwierdza ten fakt. Zarówno przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jak i przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie zakreśliły żadnego terminu do wydania decyzji potwierdzającej fakt nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu. Oznacza to, że organ ma obowiązek wydać deklaratoryjną decyzję zawsze ilekroć zaistnieją przesłanki do jej wydania a decyzja ta nie naruszy praw osób trzecich.

Wydana przez Prezydenta Miasta Gliwice w dniu [...] września 2010r. decyzja nie narusza praw osób trzecich. W dacie nabycia z mocy ustawy prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w Gliwicach przez instytut takie prawo nie było ustanowione na rzecz innego podmiotu. Fakt ustanowienia takiego prawa na rzecz innych podmiotów, w tym wypadku wspólnoty mieszkaniowej, po dniu 5 grudnia 1990r. pozostaje bez wpływu na ustanowienie tego prawa na rzecz Instytutu [...].

Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.