Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 399/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie: WSA Monika Kramek WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Protokolant specjalista Monika Gąsińska-Goc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017r, sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2017r odmawiającej wyrejestrowania pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], nr rej. [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2017r odmówił wyrejestrowania na wniosek [...] sp. z o.o. pojazdu [...]nr rej. [...] z uwagi na fakt, iż przesłanka określona w art.79 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie została spełniona, bowiem przedmiotowy pojazd nie został skradziony, ani przywłaszczony. Z przedłożonego postanowienia Prokuratury Rejonowej wynika, iż odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie o przywłaszczenia pojazdu uznając, że czyn, którego się dopuszczono nie zawiera znamion czynu zabronionego. Nadto złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia z dnia [...] czerwca 2017r. potwierdza fakt utraty władztwa nad pojazdem, jednakże nie potwierdza ono faktu dokonania kradzieży przedmiotowego pojazdu. Wymóg określony w §15 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów w przedmiotowej sprawie także nie został spełniony, bowiem postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia potwierdza fakt odmowy prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie i nie jest ono tożsame z postanowieniem o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie [...] sp. z o.o. przywołało art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 128, z późn. zm.) zgodnie z którym:

Pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:

1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;

3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;

4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;

5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności;

6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie,

7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5,

Zdaniem organu odwoławczego wykładnia art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje, że w każdym przypadku dla wyrejestrowania pojazdu na podstawie tego przepisu konieczne jest, aby wnioskodawca przedłożył dowód kradzieży pojazdu, przy czym dowód ten, jak każdy dokument przedkładany organowi administracji musi być prawdziwy pod względem formalnym (wystawiony przez podmiot, który jest upoważniony do jego wystawienia) oraz prawdziwy pod względem materialnym (czyli zgodny ze stanem faktycznym).

Wbrew zarzutom odwołania, katalog dokumentów niezbędnych do wyrejestrowania pojazdu ma charakter zamknięty w tym znaczeniu, że nie jest możliwe zastępowania dokumentów wymaganych przepisami prawa, za pomocą innych - dowolnych dokumentów (w tym zwłaszcza dokumentów "prywatnych" - pism, oświadczeń itp.)

W tym stanie rzeczy organ prawidłowo uznał za irrelewantne w sprawie dokumenty złożone przez Spółkę w postaci dowodu z protokołu likwidacji środka trwałego, pism z dnia [...].07.2017 r. i [...].09.2017 r. oraz wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].03.2013 r. sygn. [...] (wyrok nie posiada adnotacji, czy jest prawomocny, ani klauzuli wykonalności).

Ten ostatni potwierdza bowiem istnienie wierzytelności, ale milczy o sposobie jej powstania.

Z kolei pozostałe dowody - ocenione swobodnie, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - pozwoliły na trafne przyjęcie, iż Spółka nie spełniała wymagań niezbędnych do uzyskania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu.

Spółka pomimo złożenia zawiadomienia o przestępstwie kradzieży pojazdu, nie uzyskała potwierdzenia tej okoliczności przez uprawniony organ.

Przedłożonym postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. asesor Prokuratury Rejonowej w [...] odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia pojazdu marki [...], powierzonego w ramach leasingu, na szkodę [...] sp. z o.o., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk - wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

Zatem prokurator odmówił wszczęcia postępowania karnego wobec negatywnej przesłanki procesowej opisanej w art. 17 § 1 pkt 2 kpk.

Odmowa wszczęcia postępowania oznacza, iż Prokuratura uznała, iż zawiadamiający nie uprawdopodobnił w stopniu dostatecznym faktu zaistnienia przestępstwa.

Zawiadamiającemu o przestępstwie służy prawo złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jednak skarżąca nie przedstawiła dowodu, aby podjęła takie działania.

Przedłożone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego nie stanowi potwierdzenia zaistnienia przestępstwa zgłaszanego przez zawiadamiającego.

Innych dowodów - poza własnymi oświadczeniami wiedzy lub woli - Spółka nie złożyła.

Zdaniem organu odwoławczego zarzuty odwołania dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego są niezasadne i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].

1) Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

a) niewłaściwe zastosowanie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, polegające na przyjęciu, iż do wyrejestrowania pojazdu konieczną i wystarczającą przesłanką nie jest jedynie złożenie wniosku i stosownego oświadczenia pod groźbą odpowiedzialności karnej, lecz wymaga się obligatoryjnego przedstawienia innych dokumentów;

b) błędną wykładnię art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., bowiem przeprowadzoną w sposób formalistyczny, co pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą wyrażoną w art. 2 Konstytucji,

c) niewłaściwe zastosowanie § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. polegające na przyjęciu, iż wskazany w przepisie wykonawczym katalog dowodów jest katalogiem zamkniętym, wyłącznym i obligatoryjnym dla celów wyrejestrowania pojazdu;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

a) zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu i dokonania oceny zebranego materiału dowodowego w postaci oświadczenia o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, złożonego przez wnioskodawcę we wniosku z dnia [...].06.2017 r., protokołu likwidacji środka trwałego, pism z dn. [...].07.2017 r. i [...].09.2017 r., wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].03.2013 r. o sygn. [...];

b) naruszenie art. 75 KPA polegający na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie charakter dowodu mają jedynie dokumenty sporządzone w przypisanej formie (wystawione przez właściwy organ), przez co zamknięto katalog dopuszczalnych dowodów i odmówiono waloru dowodowego materiałom przedstawionym przez Skarżącą (m.in. oświadczeniu o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, złożonym przez wnioskodawcę we wniosku z dnia [...].06.2017 r., protokołu likwidacji środka trwałego, pism z dn. [...].07.2017 r. i [...].09.2017 r., wyroku Sądu Okręgowego w [...]z dnia [...].03.2013 r. o sygn. [...]), w tym na uznaniu, iż orzeczenie Sądu Okręgowego nakazujące wydanie pojazdu (Organ stwierdził, iż potwierdza jedynie istnienie wierzytelności, choć w rzeczywistości odnosi się do obowiązku wydania pojazdu Skarżącej) jest dokumentem prywatnym,

c) pominięciu regulacji art. 86 KPA polegające na przyjęciu, iż Organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron w sytuacji, gdy uznał, że istnieją wątpliwości co do okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę oraz zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wnioskiem, a Organ odwoławczy podzielił te wątpliwości przy czym nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego;

d) nieuzupełnieniu dowodów w sprawie z urzędu - do czego organ był zobligowany po powzięciu wątpliwości, a co potwierdza m.in. wyrok WSA w Warszawie z dn. 27 kwietnia 2017 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1235/16, czym naruszył m.in. art. 7 KPA;

e) naruszeniu art. 107 KPA polegające na nierozpoznaniu zarzutów odwołania i brak uzasadnienia dla oceny, że organ I instancji nie naruszył przepisu art. 8 § 2 KPA (oraz art. 7 KPA, o którym mowa w punkcie f);

f) pominięciu regulacji zawartej w art. 7 KPA pozostającemu w związku z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez pominięcie interesu społecznego jak i słusznego interesu wnioskodawcy, polegającego na uregulowaniu stanu prawnego z istniejącym stanem faktycznym w przedmiocie posiadania pojazdu i obowiązków ponoszenia wysokich kosztów ubezpieczenia pojazdu;

g) pominięciu art. 7a § 1 KPA rozpatrywanego łącznie z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów w sytuacji, gdy niniejsza sprawa zadaniem skarżącej de facto dotyczy wykonywania obowiązków jakie ustawodawca nakłada na właściciela pojazdu m.in. dot. ubezpieczenia OC, a z orzecznictwa prezentowanego przez Skarżącą wynika, iż istniały rozbieżności interpretacyjne, które należy rozstrzygać na korzyść Skarżącej (czy przyjmując ,iż zastosowanie tutaj ma art. 7a § 1 KPA czy też posiłkując się art. 7 KPA i wyprowadzając niniejsze ze słusznego interesu społecznego i obywateli).

W konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa dlatego skarga podlegała oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.) oraz § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2016 r, poz. 1038).

Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania.

Z kolei przepis § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów nakłada na właściciela pojazdu dokonującego jego wyrejestrowania, obowiązek dołączenia do wniosku poza stosownym oświadczeniem pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, innych dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, jeżeli była wydana, zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu, wystawione przez właściwy organ.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca spółka w dniu [...] czerwca złożyła wniosek o wyrejestrowanie na podstawie art. 79 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] i nr rej. [...]., w związku z przywłaszczeniem rzeczy.

Strona do wniosku dołączyła postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2011r.o odmowie wszczęcia śledztwa, wyrok zaoczny w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013r. wydany przez Sąd Okręgowy w [...]Wydział [...] i protokół likwidacji środka trwałego.

Wnioskodawca pouczony o treści art.233 kk złożył oświadczenie, iż pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] i nr rej. [...] nie pozostaje w jakimkolwiek władaniu spółki [...] i został utracony. Ponadto wnioskodawca nie jest władny przedłożyć dowodu rejestracyjnego bowiem w chwili odbioru pojazdu przez leasingobiorcę dowód ten został mu wydany. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w posiadaniu dowodu rejestracyjnego, a także, nie jest możliwym jego odnalezienie - podobnie jak pojazdu o wyrejestrowanie którego wnosi. W opinii wnioskodawcy dowód zaginął.

Analizując przedstawione przez skarżącego dokumenty w kontekście przytoczonych powyżej przepisów prawa, Sąd doszedł do przekonania, że organy trafnie wskazały, iż przesłanka określona w art.79 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie została spełniona, bowiem przedmiotowy pojazd nie został skradziony, ani przywłaszczony. Na szczególną uwagę zasługuje zdaniem Sądu postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2011r.o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia przez M. D A. prezesa zarządu firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] powierzonego mienia w postaci przedmiotowego samochodu, użytkowanego na podstawie umowy leasingowej zawartej ze skarżącą spółką - uznając, że czyn, którego się dopuszczono nie zawiera znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotowy pojazd został przekazany na podstawie zawartej umowy leasingowej. Z uwagi na zaleganie przez leasingobiorcę z płatnością dwóch rat skarżąca spółka wypowiedziała umowę wzywając do zwrotu samochodu lecz wypowiedzenie i wezwanie do zwrotu nie zostały prawidłowo doręczone gdyż zostały wysłane jedynie na adres firmy prowadzącej obsługę rachunkową leasingobiorcy zamiast do siedziby firmy [...] wskazywanej przez leasingobiorcę lub bezpośrednio na adres stałego miejsca zamieszkania leasingobiorcy.

Prokurator wyjaśnił, iż dla przyjęcia realizacji znamion przestępstwa przywłaszczenia od strony podmiotowej konieczne jest wykazanie, że oprócz obiektywnego rozporządzenia przez sprawcę cudzą rzeczą ruchomą jego działaniu towarzyszył zamiar zatrzymania rzeczy dla siebie bądź innej osoby, bez żadnego tytułu prawnego. Sam fakt zalegania ze spłatą dwóch rat leasingowych, przy uwzględnieniu faktu, iż wcześniej zostało spłaconych ponad 20 rat nie wyczerpuje jeszcze zdaniem prokuratora znamion przestępstwa przywłaszczenia pojazdu w szczególności, że leasingobiorca nie otrzymał wypowiedzenia umowy i wezwania do zwrotu pojazdu w wyznaczonym terminie. Strona podmiotowa przestępstwa przywłaszczenia ma charakter umyślny i kierunkowy, tak więc przeświadczenie osoby, że ma ona prawo dysponować będącym w jego posiadaniu mieniem , wyłącza wymaganą dla występku z art. 284 kk umyślność, a w rezultacie czyn taki może być zdaniem prokuratora oceniany wyłącznie na gruncie prawa cywilnego.

Na gruncie prawa cywilnego skarżąca spółka wytoczyła powództwo o wydanie rzeczy i wyrokiem zaocznym z dnia [...] marca 2013r w sprawie o sygn. [...] Sąd Okręgowy w [...] nakazał pozwanemu [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] by wydał powodowi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] przedmiotowy pojazd.

Oświadczenie skarżącej spółki z dnia [...] czerwca 2017r złożone pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania potwierdza fakt utraty władztwa nad pojazdem, jednakże nie potwierdza ono faktu dokonania kradzieży przedmiotowego pojazdu. W oświadczeniu tym skarżąca wskazała jedynie, że pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...] i nr rej. [...]nie pozostaje w jakimkolwiek władaniu spółki [...] i został utracony.

Ponadto wnioskodawca nie jest władny przedłożyć dowodu rejestracyjnego bowiem w chwili odbioru pojazdu przez leasingobiorcę dowód ten został mu wydany. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w posiadaniu dowodu rejestracyjnego, a także, nie jest możliwym jego odnalezienie - podobnie jak pojazdu o wyrejestrowanie którego wnosi. W opinii wnioskodawcy dowód zaginął.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi są niezasadne gdyż organy dokonały prawidłowej wykładni art. 79 ust 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisów wykonawczych.

Postępowanie było prowadzone we wskazanym przez skarżącą trybie z art. 79 ust 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego.

O ile skarżący podnosi zarzuty naruszenia swoich uprawnień procesowych, to zarzut taki może odnieść skutek jedynie wtedy gdy strona wykaże, że miał on wpływ na wynik sprawy.

Tymczasem skarżąca takiego wpływu nie wykazała, a w toku postępowania przez organem II instancji mogła składać wszelkie dostępne jej dowody i podnosić wszelkie twierdzenia i argumenty.

Nadto, stroną postępowania jest spółka prawa handlowego zajmująca się profesjonalnie obrotem pojazdami, a wobec takich podmiotów zasada informowania może być stosowania mniej rygorystycznie niż np. wobec osoby fizycznej, która w toku postępowania wykazuje się nieporadnością.

Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.[pic]