Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1831/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Irena Kamińska Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2005r. sygn. akt II SA/Wa 2439/04 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adw. P. K. od Skarbu Państwa kwotę 180 złotych (sto osiemdziesiąt złotych) oraz 39,60 złotych (trzydzieści dziewięć złotych 60/100) jako podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16.05.2005r. sygn. akt II SA/Wa 2439/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż organu z dnia [...] Nr [...], odmawiająca przyznania J. D. renty specjalnej, przewidzianej art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Wojewódzki Sąd stwierdził, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy, co oznacza, iż jej kontrola w postępowaniu sądowym sprowadza się do badania czy poprzedzające ją postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu w postępowaniu administracyjnym organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy sprawy, dotyczący także warunków socjalno-bytowych, a w tym zakresie nie miał podstaw do kwestionowania ustaleń przeprowadzonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], przekazanych w piśmie z dnia [...], jednak trudne warunki nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia. Ustawa nie określa co należy rozumieć przez szczególne okoliczności, ale powinny one być za każdym razem badane i oceniane indywidualnie, a mogą być nimi np. nie budzące wątpliwości osiągnięcia w dziedzinie literatury, nauki czy sportu lub nadzwyczajne zdarzenia losowe i także sytuacja materialna kontynuował Sąd, dodając, iż skarżący nie wskazał i nie udokumentował takich okoliczności, natomiast fakt, że wyczynowo uprawiał sport i ulegał wypadkom, które, jak twierdzi, doprowadziły do utraty zdrowia, nie jest wystarczającym uzasadnieniem do przyznania renty specjalnej, jak również i to, że brak jest regulacji prawnych zabezpieczających sportowców, którzy ulegli wypadkom podczas uprawiania sportu.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył J. D., reprezentowany przez adwokata z urzędu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 §] 1 pkt 1 lit. c przez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenia przez Prezesa Rady Ministrów art. 7 i 77 kpa i wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jeżeli w sprawie ma być wydana decyzja uznaniowa to nie oznacza to, że może ona być dowolna i że organ nie ma obowiązku zachowania zasad z art. 7 i 77 kpa, a zaskarżona decyzja nie została poprzedzona dokładnym zbadaniem sprawy i niedostrzeżenie tego uchybienia przez Wojewódzki Sąd narusza art. 145 pkt 1 lit. c pps. Zarówno Prezes Rady Ministrów, jak i Wojewódzki Sąd jako zasadniczy argument w rozstrzygnięciu sprawy powołują pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...], którego ustaleń Sąd, jak wynika z uzasadnienia wyroku, nie miał podstaw kwestionować, a jednak były podstawy do tego, bowiem skoro nie zbadano czy skarżący składał wnioski o przyznanie pomocy socjalnej, to nie ustalono również, że tej pomocy odmówiono mu, kontynuowano w skardze, podkreślając, że mimo to, że skarżący wskazywał na nieprawidłowości tego pisma Sąd nie podjął próby zweryfikowania twierdzeń pisma, mimo iż ma możliwości wynikające z art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący zwrócił uwagę, że w literaturze wskazuje się, że dla możliwości powołania się na przesłankę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wystarczy, iż skarżący uprawdopodobni istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania i nie jest konieczne udowadnianie, że gdyby nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania, to jej rozstrzygnięcie byłoby inne, a wystarczy ustalenie, że realnie istnieje taka możliwość. W niniejszej sprawie organ nie dotrzymał obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając tych uchybień naruszył art. 145 pkt 1 lit. c ppsa.

Odpowiadając na skargę kasacyjną, Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej --ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny może poruszać się tylko w takich granicach, jakie zakreślają zarzuty postawione w skardze kasacyjnej i tylko te brać pod uwagę. Przepis ten nie uprawnia bowiem Sądu, ani nie obliguje do poprawiania, uzupełniania czy interpretowania skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna, jako jeden z jej elementów, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, jak stanowi art. 176 ppsa, a art. 174 ppsa określa podstawy, o których mówi art. 176. Podstawami skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodne z tym przepisem przytoczenie podstaw kasacyjnych będzie polegało na wykazaniu konkretnego przepisu, konkretnego aktu prawnego i charakteru naruszenia, zaś tak przytoczone podstawy powinny zostać uzasadnione, jak wymaga tego art. 176 ppsa.

Skarga kasacyjna J. D. zawiera zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jako przepis, który został naruszony wskazuje art. 145 § 1 pkt 1 li. c bez bliższego określenia, o jaki akt prawny chodzi, a z uzasadnienia skargi wynika, że Wojewódzki Sąd naruszył art. 145 pkt 1 lit. c "pps" bez wyjaśnienia, co skrót ten oznacza. Mając na uwadze wyżej wskazane przepisy ppsa nie można uznać, że podstawa została przytoczona w sposób im odpowiadający, bowiem tylko domyślać się można, że chodzi o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w niniejszym uzasadnieniu przytaczano jako "ppsa", o czym mowa wyżej). Naruszenia tego przepisu skarżący upatruje w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zbadał prawdziwości twierdzeń zawartych w pismie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] odnoszącym się do sytuacji materialnej skarżącego, a twierdzenia którego kwestionował. Skarżący twierdzi, że dla możliwości powołania się na podstawą kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 ppsa wystarczy uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania i należy się z tym zgodzić. Owego uprawdopodobnienia, jak zdaje się wynikać z uzasadnienia skargi, należy dopatrywać się w tym, że Sąd nie zweryfikował prawdziwości twierdzeń tego pisma, choć art. 106 § 3 ppsa daje taką możliwość. Jednak istota akta sprawy polega na czym innym.

Podstawę matrialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 38, poz. 353 ze zm.), który uzależnia możliwość otrzymania emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej, aniżeli określone w ustawie, w szczególnie uzasadnionych wypadkach. W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, że otrzymanie renty zależy od indywidualnej sytuacji, w której także należy brać pod uwagę warunki materialne, ale one same nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do jej przyznania, a nadto, iż fakt uprawiania przez skarżącego wyczynowo sportu, nie jest również wystarczający do uzyskania tej renty. Z wyroku nie wynika natomiast, aby pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej było przeważającym dowodem, mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Tak więc to uprawdopodobnienie związku przyczynowego, o którym mowa w skardze kasacyjnej - z niej nie wynika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż ocena materiału dowodowego sprawy, w tym sytuacji materialnej skarżącego, dokonana przez organ i w jej wyniku odmowa przyznania renty specjalnej jest prawidłowa w świetle art. 82 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i jeżeli z taką oceną skarżący się nie zgodził, to należało dać temu wyraz w skardze kasacyjnej, a skupiła się ona na zarzucie niezbadania ustaleń zawartych w piśmie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], podczas gdy nie one zaważyły na rozstrzygnięciu, bowiem w sprawie sytuacja materialna nie budzi wątpliwości.

Omówione wyżej przytoczenie zarzutu skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi uniemożliwiło ustosunkowanie się do niej w sposób, jakiego oczekiwał skarżący.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i 250 ppsa.