Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2833/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 72 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 1408/18 w sprawie ze skargi K.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K.L. kwotę 1120 zł (jeden tysiąc sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1408/18, oddalił skargę K.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], w przedmiocie rejestracji pojazdu.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. (data wpływu do organu – [...] lipca 2018 r.) skarżący złożył w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] o nr ramy [...], w którym określił rodzaj pojazdu jako samochód osobowy. Do wniosku skarżący dołączył m.in. niemiecki dowód rejestracyjny część I i część II wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Na wezwanie organu, skarżący w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. oświadczył, że w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane żadne zmiany konstrukcyjne od daty złożenia w organie pierwszego wniosku o rejestrację pojazdu, tj. od dnia [...] czerwca 2015 r. Wskazał też, że pojazd został zarejestrowany ponownie na terenie Niemiec w dniu [...] maja 2018 r. jako samochód osobowy.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, stwierdzając, że brak było postaw do jego zarejestrowania zgodnie z rodzajem pojazdu wpisanym we wniosku.

W ocenie Starosty, w świetle obowiązujących przepisów prawa przedmiotowy pojazd stanowi motocykl (motocykl trójkołowy) i w związku z tym powinien być on sklasyfikowany jako motocykl a nie jako samochód osobowy. Starosta podkreślił przy tym, że ponieważ w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane żadne zmiany konstrukcyjne od dnia [...] czerwca 2015 r., tj. od daty złożenia w organie pierwszego wniosku o rejestrację pojazdu, dopuścił on jako dowód w sprawie, zgromadzone w uprzednio prowadzonym (w następstwie wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r.) postępowaniu o rejestrację przedmiotowego pojazdu dowody w postaci: opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego inż. J.W.; komunikatu dla organów rejestrujących [...]; korespondencji elektronicznej z niemieckim organem rejestrującym oraz producentem pojazdu. Starosta wskazał również, że rozpoznając sprawę uwzględnił, iż wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1584/16, którym to Sąd I instancji oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu zgodnie z rodzajem pojazdu wpisanym we wniosku o rejestrację, tj. jako pojazd samochodowy inny.

Od decyzji Starosty [...] skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości i nakazania organowi I instancji zarejestrowania przedmiotowego pojazdu zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 305 ze zm.), poprzez jego błędną i rozszerzającą wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż stanowiący własność skarżącego pojazd nie może zostać zarejestrowany jako samochód osobowy, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pojazd ten na terytorium państwa członkowskiego UE w maju 2018 r. został zarejestrowany jako samochód osobowy a organ nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami;

2) art. 4 dyrektywy Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz.U.UE.L.1999.138.57 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie, skutkujące odmową uznania dowodu rejestracyjnego wystawionego przez inne Państwo Członkowskie UE podczas gdy, obowiązek taki wynika bezpośrednio z tej dyrektywy;

3) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., poprzez sprzeczne z zasadą praworządności przyjęcie, że pojazd marki [...] nie może zostać zarejestrowany jako pojazd samochodowy inny, podczas gdy z obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 72 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz dyrektywy nr 1999/37/WE wynika, że organ zobowiązany był uznać dane zawarte w niemieckim dowodzie rejestracyjnym i dokonać rejestracji pojazdu zgodnie z wnioskiem;

4) art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez:

- brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego;

- wydanie przez organ decyzji przed upływem terminu, w którym strona mogła zając stanowisko w sprawie i w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu;

- sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, iż pojazd skarżącego nie może zostać zarejestrowany jako samochód osobowy ponieważ uzyskane za pośrednictwem korespondencji elektronicznej informacje wskazują, że obecnie pojazdy tego typu na terenie Republiki Federalnej Niemiec rejestrowane są w klasie L5e, podczas gdy w aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające, iż organ rejestrujący RFN pojazd skarżącego zarejestrował jako samochód osobowy;

- oparcie się przez organ przy wydawaniu decyzji o dokumenty uzyskane w ramach innego postępowania administracyjnego, które nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, iż zostały sporządzone w oparciu o dane z innego postępowania, w innym stanie faktycznym oraz prawnym, a co za tym idzie nie mogą przesądzać o kwalifikacji pojazdu w niniejszej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]. Kolegium podzieliło bowiem stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym rejestracja pojazdu na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. nie jest możliwa, gdyż w sprawie wystąpiła niezgodność pomiędzy rodzajem pojazdu określonym przez skarżącego (samochód osobowy) a rzeczywistym rodzajem pojazdu (motocykl).

Uzasadniając zajęte stanowisko Kolegium podkreśliło, że wniosek będący przedmiotem rozpoznania stanowi już drugą próbę rejestracji przedmiotowego pojazdu. Poprzedni wniosek został załatwiony przez organy odmownie a prawidłowość ich stanowiska została potwierdzona wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2017 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r. W toku niniejszego postępowania skarżący złożył oświadczenie, że w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane jakiekolwiek zmiany konstrukcyjne od daty złożenia przez skarżącego wniosku o rejestrację z dnia [...] czerwca 2015 r. W tych okolicznościach, zdaniem Kolegium, nie sposób prowadzić niniejszego postępowania w oderwaniu od ustaleń poczynionych w ramach poprzednio zakończonego postępowania oraz nie ma przeszkód prawnych, aby jako dowód w sprawie dopuścić m.in. opinię techniczną z dnia [...] sierpnia 2016 r. Kolegium wskazało przy tym, że organ może dokonywać weryfikacji zgodności danych zawartych we wniosku o rejestrację z obowiązującymi przepisami prawa, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r.

Kolegium podkreśliło, że z opinii technicznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika jasno, że przedmiotowy pojazd należy zaklasyfikować jako motocykl trzykołowy przeznaczony do przewozu osób - kategoria L5eA. Taka klasyfikacja pojazdu została uznana za prawidłową zarówno przez organy orzekające w poprzednim postępowaniu, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy i Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego względu, zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał, iż nie jest możliwe zarejestrowanie pojazdu jako samochodu osobowego. Konstrukcja pojazdu odpowiada bowiem opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e, co potwierdza prawidłowość jego klasyfikacji jako motocykla w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1088 ze zm.). Zdaniem Kolegium, nie jest możliwa taka interpretacja przepisów prawa, która w niezmienionym stanie faktycznym pojazdu (konstrukcji), prowadziłaby do pominięcia prawomocnej i ostatecznej decyzji, tylko dlatego, że skarżący przedłożył nowy dokument, który miałby formalnie zobligować organ rejestracyjny do dokonania bezrefleksyjnej rejestracji na jego podstawie. Co istotne, przedmiotowy pojazd został pierwotnie zarejestrowany na terenie Niemiec jako pojazd zaklasyfikowany do klasy pojazdów O1 (pojazdów osobowych) zgodnie z niemiecką klasyfikacją pojazdów. Nastąpiło to jednak przed wejściem w życie dyrektywy nr 1999/37/WE. W dacie pierwszej rejestracji pojazdu, tj. w 1996 r. pojazd nie posiadał więc określonego rodzaju kategorii według wymogów dyrektywy nr 1999/37/WE. Z dokumentów związanych z rejestracją na terenie Niemiec w 2018 r., w których nadal widniej klasa pojazdu O1, wynika, że rejestracja pojazdu nie nastąpiła w oderwaniu od "historii rejestracyjnej" pojazdu (z dokumentu Zulassungsbescheinigung Teil II wynika, iż stanowi on duplikat ZB Części II/ Karty Pojazdu o nr [...], a więc dokumentu, który był przedłożony w ramach poprzednio prowadzonego przed polskim organem postępowania w sprawie rejestracji pojazdu). Dokumenty te nie wskazują, aby pojazd został zaklasyfikowany jako samochód osobowy na podstawie obecnie obowiązujących przepisów.

Mając powyższe na uwadze Kolegium oceniło, że brak jest podstaw do uznania, iż dokumenty rejestracyjne przedłożone w obecnym postępowaniu zmieniają stan faktyczny w stopniu uzasadniającym odstąpienie od wcześniej zajętego stanowiska w sprawie, podkreślając, iż przedmiotowy pojazd nie posiada homologacji zgodnej z obowiązującymi obecnie przepisami i, że swoją konstrukcją odpowiada jedynie opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e. W ocenie Kolegium, zarejestrowanie obecnie pojazdu jako samochodu osobowego, przy niezmienionym stanie faktycznym dotyczącym pojazdu (konstrukcji), stanowiłoby de facto obejście przepisów prawa. W niniejszej sprawie art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE nie można rozumieć jako przeszkody w dokonaniu prawidłowej klasyfikacji pojazdu.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zobowiązania Starosty Toruńskiego do wydania decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu zgodnie z wnioskiem skarżącego, tj. jako samochodu osobowego, w terminie 30 dni od dnia wydania wyroku. Skarżący powtórzył przy tym zarzuty odwołania, wskazując na naruszenie jego interesu prawnego, poprzez rozpoznanie sprawy sprzecznie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Zarzucił także naruszenie art. 4 ust. 4 pkt d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz.U.UE.L.2013.60.52), poprzez jego pominięcie i w konsekwencji dokonanie ustaleń sprzecznych z ustaleniami zaproponowanymi przez producenta i zatwierdzonymi przez organ udzielający homologacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przywołanym na wstępie wyrokiem orzekł o oddaleniu powyższej skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.

Uzasadniając wydany wyrok Sąd wskazał na wstępie, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990) rejestracji dokonuje się na podstawie wyszczególnionych enumeratywnie w tym przepisie dokumentów, w tym karty pojazdu, jeżeli była wydana oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Wymienienie w tym przepisie w sposób enumeratywny dokumentów, które są niezbędne dla dokonania rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie to ma cechy postępowania sformalizowanego a organ dokonujący rejestracji pojazdu zobowiązany jest wymagać dokumentów wymienionych w tym przepisie i nie może ich zastąpić innymi dokumentami.

Sąd wskazał także, że rozpatrując podanie o rejestrację pojazdu organ jest związany podaniem, co oznacza, że nie może on zarejestrować pojazdu innego co do rodzaju, czy kategorii wskazanych w podaniu. Nie oznacza to jednak, że rozpatrując podanie w sprawie rejestracji pojazdu organ nie może badać czy kategoria a także rodzaj pojazdu wskazany w podaniu odpowiada rzeczywistemu rodzajowi i kategorii pojazdu przedstawionego do rejestracji. Dokonywana przez organ rejestracja pojazdu winna być zgodna co do kategorii i rodzaju z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz powinna odpowiadać rzeczywistemu rodzajowi i kategorii pojazdu przedstawionego do rejestracji. W sytuacji, gdy wskazany w podaniu rodzaj lub kategoria pojazdu nie odpowiada rzeczywistemu rodzajowi czy kategorii pojazdu przedstawionego do rejestracji, organ będąc związany podaniem, wydaje decyzję odmowną w zakresie rejestracji pojazdu.

Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. złożył wniosek o rejestrację pojazdu marki [...], domagając się zarejestrowania go jako samochodu osobowego. Do wniosku o rejestrację pojazdu skarżący dołączył niemiecki dowód rejestracyjny część I i II, opatrzony datą rejestracji [...] maja 2018 r., w którym klasa przedmiotowego pojazdu określona została jako O1 o nazwie PERSONENKRAFTWAGEN OFFEN, aktualnie przetłumaczonej jako samochód osobowy otwarty. Sąd zauważył przy tym, że kwestie sporne dotyczące przedmiotowego pojazdu (rodzaj pojazdu i możliwość jego zarejestrowania niezależnie od oceny organów co do jego rodzaju, w sytuacji gdy określony rodzaj wynika z niemieckiego dowodu rejestracyjnego) były już przedmiotem rozstrzygania organów administracyjnych, jako że złożony w niniejszej sprawie wniosek o rejestrację pojazdu, stanowi już kolejną próbę jego rejestracji w Polsce. Poprzedni wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. o rejestrację przedmiotowego pojazdu jako pojazdu "samochodowy inny" został załatwiony decyzją odmowną Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymaną w mocy decyzją Kolegium nr [...]. Prawidłowość rozstrzygnięć organów administracyjnych została zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1584/16, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17. We wskazanym postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r., skarżący przedłożył niemiecki dowód rejestracyjny pojazdu (data pierwszej rejestracji pojazdu [...] maja 1996 r.), w którym klasa przedmiotowego pojazdu określona została – tak samo jak w aktualnie przedłożonym niemieckimi dowodzie rejestracyjnym z dnia [...] maja 2018 r. - jako O1 o nazwie PERSONENKRAFTWAGEN OFFEN, wówczas przetłumaczona jako pojazd osobowy otwarty. W postępowaniu tym organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, tj. opinię techniczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego inż. Jerzego Wyżykowskiego, oraz korespondencję elektroniczną z niemieckim organem rejestrującym i producentem pojazdu stwierdziły, że przedmiotowy pojazd nie może być zarejestrowany jako pojazd "samochodowy inny", gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa (tj. art. 2 pkt 45 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wraz z załącznikiem nr 2 do tej ustawy, określającym kategorie pojazdów, § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. wraz z załącznikiem nr 4, określającym klasyfikację pojazdów ze względu na rodzaj, i art. 4 rozporządzenia nr 168/2013) oraz rzeczywistego rodzaju pojazdu, sporny pojazd stanowi motocykl trójkołowy.

Sąd podkreślił, że w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. rzeczoznawca samochodowy inż. J.W. w oparciu m.in. o dane fabryczne i techniczne pojazdów marki [...] (produkowanych w Niemczech przez zakład specjalizujący się w produkcji pojazdów trójkołowych) oraz dane identyfikacyjne przedmiotowego pojazdu wyjaśnił, że pojazd [...] to pojazd trójkołowy o symetrycznym układzie kół, mający pojemność skokową silnika spalinowego przekraczającą 50 cm3 i maksymalną prędkość konstrukcyjną przekraczającą 45 km/h. Pojazd ten wyposażony jest w przednie koło sterowane kierownicą taką jak w motocyklach. Tylna oś napędzana ma dwa koła osadzone symetrycznie a na ramie zamontowany jest zespół napędowy i, według informacji uzyskanej z Centralnego Rejestru Pojazdów (ZFZR) Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego w Niemczech, pojazdy te rejestrowane są w klasie L5e. Opiniujący stwierdził, że przedmiotowy pojazd może być dopuszczony do ruchu na drogach publicznych jako motocykl trzykołowy przeznaczony do przewozu osób - kategoria L5eA, zgodnie z klasyfikacją pojazdów określoną w ustawie – Prawo o ruchu drogowym "pojazd samochodowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej przekraczającej 50 cm3, dwukołowy lub z bocznym wózkiem - wielośladowy; określenie to obejmuje również pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół". Sąd wskazał, że z dokumentów w postaci korespondencji Starostwa Powiatowego w Toruniu z niemieckim organem rejestrującym wynika, że przy pierwszej rejestracji przedmiotowego pojazdu na terenie Niemiec w 1996 r. pojazd został sklasyfikowany do klasy pojazdów osobowych (O1) zgodnie z niemiecką klasyfikacją pojazdów oraz, że obecnie producent pojazdów Boom Family jest właścicielem homologacji, na podstawie której pojazdy te rejestrowane są w klasie L5e. Korespondencja Starostwa Powiatowego w [...] z producentem pojazdów wykazała, że przedmiotowy pojazd został zbudowany na podstawie obowiązującej ówcześnie krajowej dyrektywy prawa niemieckiego i obowiązujących wówczas przepisów, które współcześnie nie odpowiadają przepisom aktualnie obowiązującego rozporządzenia nr [...].

Sąd podkreślił, że oparte na tych dowodach stanowisko organów orzekających w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r., zgodnie z którym przedmiotowy pojazd w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowi motocykl, zostało podzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r. Sądy te stwierdziły też, że konstrukcja spornego pojazdu odpowiada opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e. Jednocześnie, w wyrokach tych Sądy podkreśliły, że art. 72 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie stanowi przeszkody do badania rodzaju i kategorii pojazdu wskazanej we wniosku o rejestrację. Z § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. jednoznacznie bowiem wynika, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie jest związany treścią dokumentów przedstawionych do rejestracji pojazdu w sytuacji, gdy ustalona na podstawie tych dokumentów klasyfikacja pojazdu byłaby niezgodna z klasyfikacją stanowiącą złącznik nr 4 do powołanego rozporządzenia lub gdyby zastosowano w nich inną klasyfikację lub inne nazewnictwo, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W wyrokach tych zaznaczono przy tym, że art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE nie został w sprawie naruszony, gdyż w dacie pierwszej rejestracji pojazdu, tj. w 1996 r. pojazd nie posiadał określonego rodzaju kategorii według wymogów dyrektywy nr 1999/37/WE, bowiem w tym czasie dyrektywa ta jeszcze nie obowiązywała.

Sąd, powołując się na treść art. 170 p.p.s.a., wskazał, że stanowisko wyrażone w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2017 r. i z dnia 26 kwietnia 2018 r. oraz poprzedzające je stanowisko organów administracyjnych, wbrew zarzutom skargi, ma istotne znaczenie także w przedmiotowej sprawie, jako że niniejsza sprawa dotyczy rejestracji tego samego pojazdu Boom Family a zgodnie z oświadczeniem skarżącego, zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r., w przedmiotowym pojeździe nie zostały dokonane jakiekolwiek zmiany konstrukcyjne od daty złożenia poprzedniego wniosku o rejestrację.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił w całości ustalenia i ocenę prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy i Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 kwietnia 2017 r. i z dnia 26 kwietnia 2018 r.

Sąd wskazał przy tym, że nie jest możliwa taka interpretacja przepisów, która przy niezmienionym stanie faktycznym (konstrukcji pojazdu) prowadziłaby do pominięcia prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej oraz stanowiska sądów administracyjnych, tylko dlatego że skarżący w celu rejestracji przedmiotowego pojazdu w Polsce dokonał zarejestrowania pojazdu na terenie Niemiec i tak próbuje zarejestrować jako samochód osobowy pojazd uznany ostatecznie i prawomocnie przez polskie organy i Sądy za motocykl. Co istotne, z przedłożonego w sprawie niemieckiego dowodu rejestracyjnego wynika, że rejestracja pojazdu w dniu [...] maja 2018 r. nie nastąpiła w oderwaniu od "historii rejestracyjnej pojazdu", gdyż w części II dowodu rejestracyjnego wprost wskazuje się, że stanowi on duplikat dla unieważnionej ZB Części II/Karta pojazdu: [...]. Ponadto, z dokumentu tego nie wynika, że przedmiotowy pojazd został zaklasyfikowany jako samochód osobowy na podstawie obecnie obowiązujących przepisów unijnych. W dokumencie tym nadal widnieje "klasa pojazdu O1". Jak wskazano wcześniej przy pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Niemiec w 1996 r. przedmiotowy pojazd został sklasyfikowany właśnie do klasy O1 (samochód osobowy), z tym że nastąpiło to nie na podstawie prawodawstwa unijnego, lecz zgodnie z niemiecką klasyfikacją pojazdów, a więc na podstawie prawa niemieckiego, które nie stanowiło implementacji dyrektywy nr 1999/37/WE. W tych warunków, zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że nowy dowód rejestracyjny zmienia stan faktyczny sprawy w sposób mogący stanowić podstawę do odstąpienia od wcześniej zajętego przez organy i Sądy stanowiska, zgodnie z którym przedmiotowy pojazd należy sklasyfikować do rodzaju pojazdu – motocykl i, zgodnie z którym swoją konstrukcją odpowiada on pojazdowi homologowanemu do kategorii L5e. Jednocześnie, Sąd podkreślił, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie było przeszkód prawnych do dopuszczenia dowodów z poprzedniego postępowania z uwagi na oświadczenie skarżącego o braku zmiany konstrukcji pojazdu.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że decyzje orzekających w niniejszej sprawie organów są zgodne z prawem. Prawidłowo organy odmówiły zarejestrowania zgłoszonego przez skarżącego pojazdu marki [...] jako samochodu osobowego, w związku z tym, iż pojazd ten stanowi według rodzaju motocykl (trójkołowy), o kategorii homologacyjnej L5e. Klasyfikacja spornego pojazdu jako motocykla trójkołowego jest spójna z materiałem dowodowym sprawy oraz przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym (art. 2 pkt 45 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i załącznikiem nr 2 do tej ustawy) i przepisami rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. (§ 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia i załącznikiem nr 4 do rozporządzenia), w związku z czym nie jest możliwe zakwalifikowanie zgłoszonego do rejestracji pojazdu jako samochodu osobowego. Zdaniem Sądu, przedmiotowy pojazd spełnia definicję motocykla, określoną w art. 2 pkt 45 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Definicja ta swym zakresem obejmuje także pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół. Motocykle trójkołowe, stosownie do ust. 4 pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, klasyfikowane są według wymagań homologacyjnych do kategorii L5e. Według poz. 2 tabeli nr 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r., klasyfikującego pojazdy według rodzajów i podrodzajów, rodzaj pojazdu o kodzie 02 stanowi motocykl, w przypadku pojazdu osobowego określony został kod 01 dla podrodzaju, natomiast dopuszczalna kategoria homologacyjna w kolumnie 6 tabeli została określona symbolami L3e, L4e, L5e.

Sąd jeszcze raz zauważył, że art. 72 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie stanowi przeszkody do weryfikacji przez organ rodzaju pojazdu wskazanego we wniosku o rejestrację. Podstawę normatywną do klasyfikacji pojazdów ze względu na rodzaj stanowi § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. w zw. z załącznikiem nr 4 do tego rozporządzenia. Z § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. jednoznacznie wynika, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie jest związany treścią dokumentów przedstawionych do rejestracji pojazdu w sytuacjach określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji gdy ustalenie rodzaju pojazdu nie jest możliwe na podstawie przedstawionych do rejestracji pojazdu dokumentów lub gdy zastosowano w nich inną klasyfikację lub inne nazewnictwo. W związku z tym, iż z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, orzekające organy były zobowiązane wyjaśnić wątpliwości wynikające z niemieckiego dowodu rejestracyjnego.

Jednocześnie, Sąd wyjaśnił, że art. 4 dyrektywy nr 1999/37/WE nie stanowi przeszkody w dokonaniu prawidłowej klasyfikacji pojazdu według jego rodzaju. Wynika to nie tylko z opisanych powyżej okoliczności niniejszej sprawy związanych z przypisaniem w niemieckim dowodzie rejestracyjnym w dacie pierwszej rejestracji (a więc, gdy nie obowiązywała jeszcze dyrektywa nr 1999/37/WE) dla przedmiotowego pojazdu "klasy O1", co zostało powtórzone w aktualnie przedłożonym dowodzie rejestracyjnym, ale także z tego, że określenie rodzaju pojazdu nie posiada wprost podstawy normatywnej w prawodawstwie unijnym a także, że skarżący nie wskazał takiej podstawy w prawodawstwie unijnym konkretnie dla "klasy O1" a dyrektywa nr 1999/37/WE, wskazując na dane świadectwa rejestracji poprzedzone odpowiednimi zharmonizowanymi kodami wspólnotowymi wymienia: (J) "kategorie" pojazdu a w pkt (8) preambuły dyrektywy nr 1999/37/WE stanowi się, że nadal pozostają różnice między Państwami Członkowskimi dotyczące interpretacji danych szczegółowych zawartych w świadectwie rejestracji.

Jako bezpodstawny, Sąd ocenił także zarzut naruszenia art. 4 ust. 4 lit. d rozporządzenia nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. Sąd wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 168/2013 pojazdy kategorii L obejmują dwu-, trzy- i czterokołowe pojazdy silnikowe skategoryzowane w niniejszym artykule i załączniku I, łącznie z rowerami z napędem, dwu- i trzykołowymi motorowerami, dwu- i trzykołowymi motocyklami, motocyklami z wózkami bocznymi, lekkimi i ciężkimi czterokołowcami drogowymi oraz lekkimi i ciężkimi czterokołowcami. Z ust. 2 lit. e tego przepisu wynika, że pojazd kategorii L5e (trzykołowy pojazd silnikowy), może występować w podziale na podkategorie: (i) pojazd podkategorii L5e-A (trzykołowy): pojazd przeznaczony głównie do przewozu pasażerów; (ii) pojazd podkategorii L5e-B (użytkowy pojazd trzykołowy): trzykołowy pojazd użytkowy przeznaczony wyłącznie do transportu towarów. Zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 168/2013, w odniesieniu do klasyfikacji pojazdów kategorii L w ust. 2, pojazd, którego nie można przyporządkować do danej kategorii, gdyż przekracza przynajmniej jedno z kryteriów przewidzianych dla tej kategorii, należy do kolejnej kategorii, której kryteria spełnia. Ma to zastosowanie do następujących grup kategorii i podkategorii: a) kategoria L1e z podkategoriami L1e-A i L1e-B oraz kategoria L3e z podkategoriami L3e-A1, L3e-A2 i L3e-A3; b) kategoria L2e i kategoria L5e z podkategoriami L5e-A i L5e-B; c) kategoria L6e z podkategoriami L6e-A i L6e-B oraz kategoria L7e z podkategoriami L7e-A, L7e-B i L7e-C; d) każda inna logiczna kolejność kategorii i podkategorii zaproponowana przez producenta i zatwierdzona przez organ udzielający homologacji. Przedmiotowy pojazd bezsprzecznie jest "trzykołowym pojazdem silnikowym". Rozporządzenie nr 168/2013 wprowadziło legalną definicję tej kategorii pojazdów w art. 3 pkt 69 stanowiąc, że "trzykołowy pojazd silnikowy" oznacza pojazd trzykołowy z napędem spełniającym kryteria klasyfikacji dla pojazdów kategorii L5e. W przedmiotowej sprawie sporny pojazd został przez rzeczoznawcę zaklasyfikowany jako pojazd silnikowy trzykołowy osobowy jako kategoria L5e z podkategorią L5e-A. Powyższa klasyfikacja stawowi logiczną kolejność przyporządkowania. W tej sytuacji nie było koniecznym poszukiwanie rozwiązania klasyfikacji w oparciu o przepis art. 4 ust. 4 lit. d. Sąd podkreślił przy tym, że ponowne jednostkowe zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu w Niemczech w dniu [...] maja 2018 r., zważywszy że rejestracja ta nie nastąpiła w oderwaniu od historii rejestracyjnej pojazdu, w żaden sposób nie może podważyć ani zdezaktualizować wyjaśnień niemieckiego organum rejestrującego i producenta pojazdu, zawartych w dopuszczonej jako dowód w sprawie korespondencji Starostwa Powiatowego w [...] z tymi podmiotami, w ramach których podmioty te jednoznacznie stwierdziły, że obecnie producent pojazdów [...] jest właścicielem homologacji, na podstawie której pojazdy te rejestrowane są w klasie L5e i, że przepisy na podstawie których przedmiotowy pojazd został zbudowany współcześnie nie odpowiadają przepisom aktualnie obowiązującego rozporządzenia nr 168/2013.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się na podstawie art. 188 p.p.s.a. jego uchylenia a także uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto, skarżący zrzekł się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 oraz 2 p.p.s.a., skarżący postawił zarzut naruszenia:

a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) w zw. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1- 6a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, skutkujące przyjęciem, że w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu organ administracji publicznej upoważniony jest do dokonywania własnych ustaleń na okoliczności objęte dokumentami wskazanymi w art. 72 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz, że może zastąpić te dokumenty innymi dokumentami, pismami, podczas gdy przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, który w sposób enumeratywny określa, na podstawie jakich dokumentów można dokonać rejestracji pojazdu, w szczególności zaaprobowanie przez Sąd I instancji wykorzystania w toku postępowania administracyjnego dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu administracyjnym, które to dowody zostały sporządzone w odmiennym stanie faktycznym i prawnym sprawy, tj. w sytuacji w której pojazd skarżącego nie był zarejestrowany na terytorium Republiki Federalnej Niemiec;

b) art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 4 Dyrektywy Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz.U.UE.L 138 z 1 czerwca 1999 r.), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, polegające na przyjęciu, że organy nie naruszyły art. 4 Dyrektywy podczas gdy, organy miały obowiązek uznania świadectwa rejestracji wydanego przez Państwo Członkowskie, na terenie którego pojazd został zarejestrowany po implementowaniu przez to Państwo dyrektywy;

c) art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 § 1, art. 85 oraz art. 107 k.p.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, niedokonaniu prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, skutkujące utrzymaniem jej w mocy, podczas gdy organy obu instancji prowadziły postępowanie w sposób naruszający wskazane wyżej przepisy postępowania, zastąpiły wskazane w art. 72 ustawy – Prawo o ruch drogowym dokumenty innymi pismami, tj. wiadomościami email z dnia 4 lipca 2016 r. oraz opinią biegłego rzeczoznawcy z dnia [...] sierpnia 2016 r., które to dowody pochodziły z innego postępowania administracyjnego, w którym stan faktyczny i prawny sprawy był inny aniżeli w niniejszej sprawie;

d) art. 4 ust 4 pkt d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji dokonanie ustaleń rodzaju pojazdu niezgodnie z posiadaną przez pojazd homologacją udzieloną przez niemiecki organ, oraz niezgodnie z jego cechami, w szczególności poprzez pominięcie, iż pojazd skarżącego zgodnie z homologacją, dowodem rejestracyjnym oraz niemieckim badaniem technicznym może ciągnąć przyczepę, podczas gdy w przypadku motocykla trójkołowego nie dopuszcza się możliwości ciągnięcia przyczepy;

e) art. 170 p.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż Sąd I instancji związany był rozstrzygnięciami innych składów sądu administracyjnego zawartymi w prawomocnych wyrokach, podczas gdy stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy jest odmienny od stanu faktycznego i prawnego spraw rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 1584/16) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I 0SK 2456/17) ponieważ, pojazd skarżącego w momencie złożenia wniosku o rejestrację był zarejestrowany na terytorium Republiki Federalnej Niemiec.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Z niezakwestionowanego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. o rejestrację pojazdu [...] o nr ramy [...] jako samochodu osobowego stanowi kolejną próbą rejestracji w Polsce przedmiotowego pojazdu. Poprzedni wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. został rozpatrzony przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. o odmowie rejestracji tego pojazdu jako pojazdu "samochodowy inny". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1584/16, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na tą decyzję. Z kolei, skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 24566/17.

Niewątpliwie, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, przepis art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis przepisu art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Jednakże, podkreślić należy, że zgodnie z art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Innymi słowy powaga rzeczy osądzonej to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Prawomocne osądzenie sprawy oznacza, że była już ona przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, wywierającym ten skutek, że sprawa ta staje się sprawą osądzoną (res iudicata) i nie może być przedmiotem ponownego postępowania sądowego toczącego się w tej samej sprawie. Sprawa jest tożsama jeżeli ma tożsame elementy przedmiotowe i podmiotowe. Przy czym tożsamość podmiotowa ma miejsce, gdy w sprawie występują te same strony a tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają, w tym treści żądania strony. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11, Legalis). Tożsamość sprawy osądzonej ze sprawą, która została już osądzona, będzie bowiem istniała w sytuacji zgodności podmiotu i przedmiotu obu spraw oraz gdy w tym samym stanie faktycznym obu spraw występuje ten sam stosunek administracyjnoprawny, co powoduje prekluzję stanu faktycznego kolejnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2322/11 (LEX nr 1334127) wskazał, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym orzeczeniem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie można uznać aby sprawa wszczęta na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. była tożsamą sprawą, ze sprawą, w której wydany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Nd 1584/16, utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17, a tym samym aby orzeczenie to wiązało orzekające w sprawie organy i Sąd I instancji podczas rozpoznawania wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r.

Sprawa zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2456/17, dotyczyła wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. o rejestrację pojazdu marki [...] o nr ramy [...], którego pierwsza rejestracja miała miejsce w Niemczech w dniu [...] maja 1996 r. jako pojazd osobowy, i który w dniu [...] lipca 2012 r. został wyrejestrowany. W dacie rozpoznawania wniosku przez orzekające w sprawie organy pojazd nie posiadał zatem świadectwa rejestracji wydanego przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej.

Z kolei, sprawa będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie dotyczy wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. o rejestrację pojazdu marki [...] o nr ramy [...], który w dniu [...] maja 2018 r. został zarejestrowany na terenie Niemiec jako samochód osobowy i na dzień rozpoznawania wniosku przez orzekające w sprawie organy pojazd ten posiada świadectwo rejestracji wydane przez Państwo Członkowskie Unii Europejskiej.

Odmienny w tym zakresie stan faktyczny obu spraw wywołał konieczność zastosowania w nich innych przepisów prawa. Z uwagi bowiem na posiadanie przez skarżącego w rozpoznawanej obecnie sprawie wszczętej na wniosek z dnia [...] czerwca 2018 r. aktualnego dowodu rejestracji przedmiotowego pojazdu w Niemczech, orzekające w sprawie organy i Sąd I instancji, wbrew dokonanej ocenie, zobowiązane były uwzględnić dyspozycję art. 4 Dyrektywy Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów, którą Polska od dnia akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, czyli od dnia 1 maja 2004 r., zobowiązana jest przestrzegać.

Przepis art. 4 powołanej Dyrektywy Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. stanowi bowiem, że do celów niniejszej dyrektywy, świadectwo rejestracji wydane przez Państwo Członkowskie jest uznawane przez inne Państwa Członkowskie do celów identyfikacji pojazdu w ruchu międzynarodowym lub jego ponownej rejestracji w innym Państwie Członkowskim.

W preambule do powołanej Dyrektywy wyjaśniono przy tym, że harmonizacja formy i treści świadectwa rejestracji ułatwi jego zrozumienie, wspomagając swobodny przepływ pojazdów zarejestrowanych w Państwie Członkowskim na drogach znajdujących się na terytorium innego Państwa Członkowskiego (punkt 3 preambuły). Jako warunek wstępny zarejestrowania pojazdu, który był wcześniej zarejestrowany w innym Państwie Członkowskim, wszystkie Państwa Członkowskie wymagają dokumentu poświadczającego tą rejestrację oraz dane techniczne pojazdu (punkt 5 preambuły). Harmonizacja świadectwa rejestracji ułatwi ponowne wprowadzenie do użytku pojazdów, które wcześniej były zarejestrowane w innym Państwie Członkowskim, oraz przyczyni się do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego (punkt 6 preambuły). Państwa Członkowskie używają świadectwa rejestracji składającego się zarówno z jednej części lub z dwóch oddzielnych części, obecnie właściwe jest dopuszczenie współistnienia obydwu systemów (punkt 7 preambuły). Nadal pozostają różnice między Państwami Członkowskimi dotyczące interpretacji danych szczegółowych zawartych w świadectwie rejestracji; w interesie sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i swobodnego przepływu oraz odnośnych kontroli, właściwe jest dlatego określenie, w jakim zakresie osoba określona w świadectwie rejestracji może używać pojazdu, dla którego zostało ono wystawione (punkt 8 preambuły). W celu ułatwienia tych kontroli, przeznaczonych szczególnie do zwalczania nadużyć finansowych i nielegalnego handlu kradzionymi pojazdami, właściwe jest ustanowienie ścisłej współpracy między Państwami Członkowskimi, opartej na skutecznej wymianie informacji (punkt 9 preambuły). Tym samym, jednym z zasadniczych celów powołanej dyrektywy jest ułatwienie ponownego wprowadzenia do użytku pojazdów, które były wcześniej zarejestrowane w innym Państwie Członkowskim, i zapewnienie w ten sposób sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego jako instrumentu gwarantującego wynikającą z Traktatów zasadę swobodnego przepływu towarów, osób, usług i kapitału (pkt 1 preambuły).

W dyrektywie przyjęto zatem koncepcję, zgodnie z którą zharmonizowane świadectwo rejestracji niejako "podąża" za pojazdem i jest zasadniczym dokumentem identyfikującym go i poświadczającym fakt jego rejestracji w Państwie Członkowskim Unii Europejskiej. Z tego powodu określono w art. 5 ust. 2 dyrektywy, że w celu ponownej rejestracji pojazdu wcześniej zarejestrowanego w innym Państwie Członkowskim, właściwe organy wymagają przedłożenia części I poprzedniego świadectwa rejestracji w każdym przypadku oraz przedłożenia części II, jeżeli została ona wydana.

Z jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że świadectwo rejestracji pojazdu wydane przez jedno państwo członkowskie powinno być uznawane w innym państwie członkowskim dla identyfikacji pojazdu w ruchu międzynarodowym i jego ponownej rejestracji w innym Państwie Członkowskim.

Powyższe stanowisko potwierdza jedynie Komunikat interpretacyjny Komisji w sprawie procedur rejestracji pojazdów silnikowych pochodzących z innego państwa członkowskiego (Dz.Urz.U.E. 24.3.2007), w którym wskazano, że jednolite świadectwo rejestracji wydane przez jedno państwo członkowskie musi być uznawane przez pozostałe państwa członkowskie w przypadku powtórnej rejestracji w innym państwie członkowskim, przy czym jak podkreślono władze krajowe mogą nie żądać świadectwa zgodności WE dla pojazdów zarejestrowanych wcześniej w innym państwie członkowskim, jeśli poprzednie świadectwo rejestracji pojazdu jest w pełni zgodne ze wzorem zawartym w dyrektywie 1999/37/WE. Zgodnie z art. 4 tej dyrektywy świadectwo rejestracji wydane przez państwo członkowskie musi być uznane przez inne państwa członkowskie do celów ponownej rejestracji pojazdu silnikowego w tych państwach.

Przede wszystkim zaś, powyższe stanowisko potwierdza treść art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Niewątpliwie bowiem przepis art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w świetle przedstawionych wyżej celów Dyrektywy nr 1999/37/WE, powinien być w pierwszej kolejności interpretowany jako instrument służący usprawnieniu funkcjonowania rynku wspólnotowego w zakresie obrotu pojazdami. Z zawartego w tym przepisie sformułowania, iż "rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany" należy przede wszystkim wyprowadzać - leżący po stronie organów - obowiązek uznania dowodu rejestracyjnego wydanego w innym państwie członkowskim.

Z tych wszystkich względów, uznać należy, że orzekające w sprawie organy, wbrew stanowisku Sądu I instancji, zobowiązane były uwzględnić podczas rozpoznawania wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. w zakresie identyfikacji pojazdu niemiecki dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu, na co jasno wskazuje art. 4 powołanej dyrektywy a także art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Pominięcie przez orzekające w niniejszej sprawie organy, potrzeby uwzględnienia przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. dyspozycji art. 4 Dyrektywy Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów, świadczy o przeprowadzeniu postępowania z naruszeniem przepisów prawa, czego błędnie Sąd I instancji nie zauważył.

Wobec wykazanych naruszeń, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2019 r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazania i ocenę prawną wyrażone w niniejszym wyroku, stosownie do art. 188 w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Wobec uwzględnienia zarówno skargi kasacyjnej, jak i skargi, zostało podjęte rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za obie instancje na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, ponieważ skarżący zrzekł się rozprawy, a organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.).