Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 431/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-06-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Ustanowiono pełnomocnika
Powołane przepisy: article: Art. 239 ust. 1 lit. a, art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie świadczenia alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu i umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński mb


UZASADNIENIE

B.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie świadczenia alimentacyjnego. Skarżąca na urzędowym formularzu wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z trójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za prace wnioskodawczyni wynoszące 1860,67 zł. Z zestawienia wydatków przedłożonego przez wnioskodawczynię wynika, iż czynsz (968 zł.), energia elekt. (250 zł.) i gaz (150 zł.) pochłaniają większą część jej dochodów i na życie pozostaje jej 592 zł.

Zgodnie z art. 239 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając okoliczność, że przedmiotem niniejszej sprawy jest świadczenie alimentacyjne, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć.

Powyższe oznacza, że złożony wniosek traktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.

W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącej, a w szczególności fakt utrzymywania się jej wspólnie z trójką dzieci z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1860 zł., stwierdzić należy, że B.S. nie może z własnych środków pokryć wydatków związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

/-/D.Mataczyński