Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 30/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41a ust. 1 pkt 1, art. 41b ust. 3-6, 8-9,
journal: Dz.U. 2016 poz 277
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 52 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) decyzją z [...] r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku M.J. (skarżąca) z 4 lipca 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w postaci układu ratalnego.

Za podstawę decyzji z [...] r., nr [...], wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257.) – dalej jako ,,K.p.a." i art. 59 ust. 3, art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.), dalej jako ,,u.u.s.r."

Organ wskazał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 26 października 2017 r. uchylona została decyzja ostateczna Prezesa KRUS z dnia 24 lipca 2017 r. w przedmiocie rozłożenia na raty należności składkowych. W związku z powyższym wniosek skarżącej z 4 lipca 2017 r. stał się przedmiotem rozpatrzenia. Strona wskazała na trudności finansowe spowodowane między innymi niskimi dochodami z gospodarstwa na skutek poniesionych strat w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, przewlekłą chorobą syna, wydatkami związanymi z nauką córki, ponoszeniem wydatków związanych z bieżącymi opłatami i utrzymaniem. Do wniosku nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną.

Z ustaleń organu wynika, że M.J., prowadząc działalność rolniczą na gruntach o powierzchni 4,72 ha fizycznych co stanowi 5,39 ha przeliczeniowych, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu wraz z małżonkiem. Powołując stosowne przepisy u.u.s.r. organ wskazał, że podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników rodzi obowiązek opłacania składek w wysokościach i terminach wynikających z przepisów tej ustawy.

Organ ocenił, że sytuacja materialno-bytowa M.J. od lat nie ulega zmianie. Przez cały okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników była ona systematycznie informowana o wysokości zadłużenia, jednak nie regulowała swoich zobowiązań na bieżąco. Jej działania ograniczały się jedynie do występowania do KRUS z wnioskami o układ ratalny, bądź uregulowania tylko kilku rat zastosowanej ulgi w postaci układu ratalnego.

Wykonując wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach, Prezes KRUS przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonał ponownej oceny sytuacji materialno-bytowej skarżącej. W dniu 23 listopada 2017 r. przeprowadzono wizytację gospodarstwa rolnego. Z protokołu lustracji wynika, że źródłem utrzymania jest jedynie gospodarstwo rolne o powierzchni 5,39 ha przeliczeniowych, z którego M.J. uzyskuje dochód w kwocie 800 zł miesięcznie oraz korzysta z dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jak wynika z centralnej bazy producentów ARiMR w 2016 roku otrzymała dopłaty bezpośrednie w kwocie 4357,17 zł. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 22 września 2017 r. oszacowano, że dochody jakie można uzyskać z tego typu gospodarstwa rolnego, kształtują się na poziomie 13 890,03 zł rocznie.

Załączony do akt protokół nr 4/1/2017 potwierdza fakt, że skarżąca poniosła straty w uprawach polowych tj. truskawki oraz w uprawach sadowniczych. Poniesione straty w pewnym stopniu miały wpływ na obniżenie przychodu. Okoliczność ta stanowi podstawy do ubiegania się o środki finansowe z ARiMR.

Jednocześnie, w toku prowadzonego postępowania ustalono, że córka wnioskodawczyni oraz syn pracują zarobkowo. Dochody uzyskane z tytułu zatrudnienia córki pokrywają jej wydatki związane z utrzymaniem i edukacją. M.J. natomiast zadeklarowała, że podejmie pracę dorywczą na pokrycie zobowiązań wobec KRUS. Z informacji pozyskanych w toku przeprowadzonej wizytacji wynika, że nie dotrzymała ona tej promesy. Zdaniem organu, problemy zdrowotne syna niewątpliwie mogły mieć wpływ na osłabienie budżetu domowego, jednak nie zostały one potwierdzone stosowną dokumentacją lekarską. Ponadto podjął on zatrudnienie, z którego czerpie korzyści finansowe. Załączone do sprawy potwierdzenia opłat stałych na utrzymanie domu wykazują że zobowiązany do ich uiszczania jest ojciec skarżącej S. S., a ona może tylko partycypować w tych wydatkach. Zatem nie można uznać, że koszty na utrzymanie domu w znacznym stopniu ograniczają możliwości płatnicze M.J..

Organ uznał, że strona posiada zdolności płatnicze, jednak nie wykazuje dbałości w dobrowolnym regulowaniu zobowiązań, a wręcz uchyla od nich. Samo występowanie z wnioskami do KRUS o udzielenie ulg w spłacie należności w postaci układu ratalnego bez pokrycia wpłat rat nie rokuje skuteczności w działaniach.

Od decyzji Prezesa KRUS z 14 grudnia 2017 r., M.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której zarzuciła ww. decyzji błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału i wniosła o jej uchylenie.

Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca stwierdziła, że nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem organu, jak również z całkowicie nietrafnym i nienależycie umotywowanym faktycznie jego uzasadnieniem. M.J. przedstawiła swoją sytuację rodzinną, majątkową oraz życiową wskazując, że pozostaje w związku małżeńskim z A. J. z którego posiadają dwoje dzieci: A. lat 25 - studentką V roku na kierunku zarządzanie międzynarodowe na Uniwersytecie J. w K. i D. lat 20. Syn aktualnie pracuje jako kucharz z wynagrodzeniem miesięcznym 1200 zł. Córka także pracuje i zarabia miesięcznie 1400 zł. Skarżąca dokłada córce do utrzymania kwotę 300-400 zł miesięcznie. Wyjaśniła, że wraz z mężem posiada gospodarstwo rolne o pow. 2,40 ha i dodatkowo użytkuje 2,40 ha po zmarłym bracie J. S.. W kwietniu 2017 r. w wyniku przymrozków doszło do przemarznięcia w gospodarstwie rolnym skarżącej kwiatów wiśni, brzoskwiń, śliwek i truskawek. Wskutek siły wyższej odniosła ona znaczne straty, jej dochody zmniejszyły się o 80 procent. Zatem w sposób przez siebie niezawiniony nie mogła sprostać planowi ratalnemu, a chciałaby ponownie skorzystać z ulgi w postaci układu ratalnego. Skarżąca zadeklarowała się podjąć dodatkową pracę dorywczą i dochody z niej uzyskane przeznaczyć na spłatę zadłużenia w KRUS-ie. Nadmieniła, że miała zerwany układ ratalny dwukrotnie z przyczyn od siebie niezawinionych. Fakt, że obecnie syn D. J. nie pozostaje na utrzymaniu skarżącej ma przełożenie w jej statusie materialnym, bowiem będzie ona mogła w większym zakresie spłacić zobowiązania w KRUS-ie i zrealizować plan ratalny.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Analiza procesu decyzyjnego Prezesa KRUS wskazuje, że narusza on przepisy postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skarga okazała się tym samym skuteczna.

Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie podjęte w warunkach art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Zgodnie z powołaną regulacją prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Użyty w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. zwrot "może" oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia przesłanki może zatem wniosek uwzględnić lub odmówić jego uwzględnienia, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, że wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), zaś uzasadnienie decyzji winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Istotnym elementem stanu faktycznego sprawy są ustalenia w zakresie istnienia i wysokości zaległości, o których rozłożenie na raty wnioskuje strona. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność rozłożenia na raty zaległych należności. Instytucja ta ma bowiem zastosowanie jedynie wtedy, gdy istnieje należność, znana jest jej wysokość i ta wysokość nie jest sporna. Wysokość należności z tytułu składek może mieć bowiem znaczenie dla oceny przesłanek rozłożenia na raty i może rzutować na ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie zastosowania ulgi. Na ocenę okoliczności faktycznych konkretnej sprawy w aspekcie przesłanek ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, tj. ocenę możliwości płatniczych strony i w konsekwencji ewentualnej zapłaty należności, istotny wpływ ma m.in. wysokość ustalonych i dochodzonych od niej należności. W postępowaniu w przedmiocie rozłożenia na raty należności organ jest zobligowany z urzędu wykazać prawidłowo kwotę należności z tytułu składek, której dotyczy wniosek, bowiem objęcie układem ratalnym tej właśnie konkretnej kwoty stanowi przedmiot postępowania, a przedmiot taki musi być jednoznacznie i prawidłowo określony. Nie jest bowiem możliwe rozłożenie na raty należności, które nie istnieją. Wyniki powyższych ustaleń winny być szczegółowo wykazane w uzasadnieniu decyzji organu.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie dano wyrazu w uzasadnieniu decyzji takim ustaleniom. Istnieją przy tym uzasadnione wątpliwości, co do istnienia przynajmniej części zaległości, o których rozłożenie na raty wnioskowała skarżąca, z powodu ich przedawnienia.

Przedmiot postępowania obejmuje zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 1 stycznia 2001 r. do 30 czerwca 2017 r.

Należy wskazać, że kwestię przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników regulują:

- od dnia 1 stycznia 1998 r. przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r., nr 7, poz. 25),

- od dnia 2 maja 2004 r. przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r., nr 50, poz. 291 ze zm.).

Po wejściu w życie dnia 1 stycznia 1998 r. ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), do oceny przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, kwestii zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia odpowiednie zastosowanie miał art. 70 Ordynacji podatkowej.

Z dniem 2 maja 2004 r., na mocy art. 1 pkt. 41 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 9, poz. 873 ze zm.), do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadzony został art. 41b. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7. W świetle art. 41b ust. 2 u.u.s.r. nie ulegały przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogły być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Natomiast w art. 41b ust. 3-6 oraz ust. 8-9 u.u.s.r. uregulowano kwestie związane z zawieszeniem i przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

Z dniem 1 stycznia 2012 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., nr 232, poz. 1378) nastąpiła zmiana treści art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i termin przedawnienia należności z tytułu składek został skrócony do 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7. Jednakże z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców wynika, iż do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (...), którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli natomiast przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Uwzględniając fakt, że przedmiotem postępowania są należności z tytułu składek poczynając od 1 stycznia 2001 r., obowiązkiem organu było uwzględnienie powyższych regulacji oraz ustalenie i wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, czy należności te nie wygasły w całości lub w części na skutek upływu terminu przedawnienia, ewentualnie czy zaistniały okoliczności, które miały wpływ na bieg terminu przedawnienia. Tymczasem organ nie wywiązał się z opisanego obowiązku.

Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o tym, że wystąpiły zdarzenia mogące mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia przedmiotowych składek (układy ratalne). Na okoliczności te wskazuje zresztą sam organ w uzasadnieniu decyzji, lecz nie w kontekście kwestii przedawnienia, lecz jako argument uzasadniający odmowę przyznania wnioskowanej ulgi. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, czy w dniu złożenia przez skarżącą wniosku

o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, składki te istniały z uwagi na powyższe okoliczności, czy też uległy przedawnieniu

(w całości lub części).

Nie jest natomiast rolą Sądu dokonywanie takich ustaleń za organ.

Sąd wskazuje również, że kwestią pierwszorzędną w sprawie o rozłożenie na raty z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne jest ustalenie, czy występuje przesłanka zastosowania ulgi w postaci układu ratalnego, tj. ważny interes zainteresowanego. Przesłanka ta powinna być wyjaśniona przy uwzględnieniu możliwości płatniczych wnioskodawcy i stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego.

Wniosek o przyznanie ulgi w postaci układu ratalnego skarżąca uzasadniła trudną sytuacją materialną. Sytuacja materialna rolnika i wynikająca z niej niemożność opłacania składek może uzasadniać istnienie przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. Ważny interes w rozłożeniu na raty należności, ze względu na trudną sytuację materialną istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych. Przy ocenie zaistnienia omawianej przesłanki należy przede wszystkim rozważać zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych na poziomie niezbędnego minimum socjalnego oraz minimum egzystencji. W tym celu należy porównać stwierdzoną sytuację materialną wnioskodawczyni z wysokością zaległej należności z tytułu składek na ubezpieczenie, zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami utrzymania rodziny w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku. W związku z tym obowiązkiem organu, wynikającym z art. 77 § 1 k.p.a,. było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, ustalenie osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dochodów oraz koniecznych wydatków tak dla jej egzystencji, jak i osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. Następnie odniesienie takiego stanu faktycznego do wysokości zadłużenia względem KRUS. Ustalenia i ocena organu, uwzględniając treść wniosku, winny zatem koncentrować się na zbadaniu, czy zapłata należności nie spowoduje zagrożenia dla możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych zobowiązanego. Tak dokonane ustalenia powinny zostać odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. W przeciwnym razie decyzja negatywna dla wnioskodawcy staje się nieuzasadnioną i dowolną, a powody odmowy organu orzekającego nieznane dla strony.

Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji brak jest dostatecznych rozważań w kwestii istnienia ważnego interesu zainteresowanej przemawiającego za odmową uwzględnienia wniosku strony. Organ zgromadził wprawdzie materiał dowodowy dotyczący sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, w tym ponoszonych wydatków, wskazał też na szacunkowy dochód z gospodarstwa. Dane, którymi dysponował organ nie zostały jednak ocenione w kontekście przesłanki ważnego interesu, tj. nie ustalono możliwości płatniczych skarżącej. Dane te zostały podane jedynie w charakterze informacji. Nie rozważono natomiast ich znaczenia w kontekście spełnienia przesłanek mających wpływ na prawidłowe rozpatrzenie żądania strony.

W konsekwencji został naruszony art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie wystarczy bowiem wskazać źródła utrzymania czy wielkość przychodu (dochodu) lecz konieczne jest ustalenie relacji pomiędzy wysokością zaległości a dochodem pomniejszonym o wydatki konieczne dla egzystencji zobowiązanej i jej rodziny pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Lektura uzasadnienia decyzji nie daje odpowiedzi, jakie argumenty przemawiały za stwierdzeniem, że skarżąca może dokonać spłaty obciążających ją należności. Organ wskazał jedynie, że dzieci skarżącej uzyskują dochody ze stosunku pracy, a opłaty stałe związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego obciążają ojca skarżącej. Przyjął również, że dochody uzyskane z zatrudnienia córki pokrywają jej wydatki związane z utrzymaniem i edukacją, podczas gdy skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywała, że córka nie jest jeszcze usamodzielniona i korzysta z jej pomocy materialnej. Należy również zauważyć, że organ nie dokonał należytej oceny zgłoszonej przez skarżącą okoliczności o poniesieniu strat w gospodarstwie rolnym z powodu przymrozków. Powinna ona zostać rozważona w procesie ustalania istnienia przesłanki w postaci "ważnego interesu zainteresowanej". Z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego nr 4/I/2017 (k. 285 akt administracyjnych), wynika bowiem, że na skutek przymrozków wiosennych w 2017 r. łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni wyniosła 30 897, 54 zł, co 55,92% średniej produkcji w gospodarstwie rolnym. Jako niewystarczającą w tym kontekście należy ocenić uwagę organu na stronie 2 decyzji o fakcie poniesienia strat i ich wpływie w pewnym stopniu na obniżenie przychodu.

Nadto, rozpoznając wniosek, obok możliwości płatniczych zobowiązanego, organ powinien wziąć pod uwagę również stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego. W zaskarżonej decyzji organ nie wykazał, że uwzględnił stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego. Nie wyjaśnił również, w jakim zakresie stan ten miał wpływ na rozstrzygnięcie. Ograniczenie się natomiast do zacytowania przepisu nie spełnia kryteriów oceny tej przesłanki. Organ powinien bowiem wyjaśnić jak, w jego ocenie, stan finansów funduszów wpływa na rozpoznanie wniosku konkretnego zobowiązanego.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ naruszył również przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Jak już wyżej wskazano organ ograniczył się natomiast do opisania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ale nie ocenił go w kontekście istnienia przesłanek niezbędnych do przyznania ulgi w postaci układu ratalnego. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można wywnioskować, czy organ uznał, że skarżąca spełnia przesłankę – w ocenie organu – ważnego interesu.

Stwierdzone błędy uzasadnienia decyzji świadczą ponadto o naruszeniu art. 8 § k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organ winien w sposób wyczerpujący i jawny wskazać stronie motywy, które w jego ocenie świadczą o niezasadności wniosku. Strona nie może być zdana w tym zakresie na swoje domysły. Organ administracji powinien podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tylko bowiem takie zachowanie będzie realizowało zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, którego istotą jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ w pierwszej kolejności ustali wysokość należności z tytułu składek będących przedmiotem postępowania, uwzględniając terminy przedawnienia oraz okoliczności, które mogą mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia oraz da temu szczegółowy wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Następnie w przypadku stwierdzenia, że istnieją należności, które nie uległy przedawnieniu, organ rozważy wszechstronnie zebrany materiał dowodowy i dokona, zgodnej z art. 80 K.p.a. oceny istnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanej, możliwości płatniczych wnioskodawczyni i stanu funduszów emerytalno – rentowego i składkowego oraz przedstawi jej wynik w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ uwzględni przy tym, że istnienie ważnego interesu zainteresowanego może być uzasadnione niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi o ile spowodowały wymierne straty majątkowe u osoby starającej się o ulgę.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak wyroku.