Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 92/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister Kultury") postanowieniem z [...] listopada 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. J. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...] WKZ") z [...] maja 2020 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

2. W dniu 5 maja 2020 r. Wójt Gminy [...], województwo [...], złożył do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w związku z wnioskiem skarżącego. Planowana inwestycja miała polegać na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...], m. [...], gm. [...].

Wniosek został złożony na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.; dalej: "p.z.p."), w związku z art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

3. [...] WKZ, po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy [...], postanowieniem z [...] maja 2020 r. odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą.

Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. g, art. 7 pkt 1 oraz art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 282 ze zm.; dalej: "ustawa o ochronie zabytków"), w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 p.z.p. i art. 106 k.p.a.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że w myśl art. 6 ust 1 pkt. 1 lit. g ustawy o ochronie zabytków park jest zabytkiem zgodnie z definicją przywołaną w przepisach tej ustawy. Tym samym w ocenie [...] WKZ park nie jest właściwym miejscem lokalizacji inwestycji. Porównując dostępne mapy archiwalne ze stanem obecnym organ stwierdził, że zachowały się czytelne granice założenia parkowego. Dziedziniec pałacowy zachował czytelne rozplanowanie wraz z elementami historycznej zabudowy. W miejscu planowanej budowy domu jednorodzinnego, historycznie nie znajdował się żaden budynek związany z założeniem dworsko-parkowym.

W opinii [...] WKZ realizacja inwestycji spowoduje całkowitą dewaloryzację tego miejsca poprzez wprowadzenie nowej funkcji. Proponowana we wniosku lokalizacja narusza w sposób zasadniczy tradycyjną kompozycję parku, wprowadzając nową organizację układu urbanistycznego, co jest sprzeczne z zasadami rewaloryzacji układów zielonych i nie spełnia zasad ochrony konserwatorskiej. Przekształcenie części parku dla celów budownictwa jednorodzinnego jest więc działaniem sprzecznym z powinnością trwałego zachowania zabytku i korzystania z niego we właściwy sposób. Teren ten powinien pozostać terenem zielonym, jakim był historycznie. Walory artystyczne założenia są obecnie wprawdzie uszczuplone, jednakże istnieją szanse na rewaloryzację parku i przywrócenie go do stanu z okresu świetności.

Wobec powyższego organ wojewódzki stwierdził, że planowana inwestycja stanowić będzie jedynie utrwalenie niezgodnego z historycznym zagospodarowania terenu i nie mającym uzasadnienia ze stanowiska konserwatorskiego. Jego zdaniem budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego powinna być realizowana poza terenem objętym wpisem do rejestru zabytków.

4. Na postanowienie [...] WKZ zażalenie złożył skarżący twierdząc, że teren działki nr ewid. [...], na której ma zostać zrealizowana inwestycja nie posiada jakichkolwiek walorów estetycznych i historycznych. Uniemożliwienie inwestorom realizacji ich inwestycji, w szczególności w sytuacji ww. wątpliwości, stanowi bezzasadną ingerencję w ich konstytucyjnie gwarantowane uprawnienia właścicielskie.

Zdaniem wnoszącego zażalenie organ naruszył art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu inwestorów, a także pozostałych obywateli. Wskazał, że wadliwym wydaje się również twierdzenie o historycznym braku jakiejkolwiek infrastruktury na terenie działki, podczas gdy w rzeczywistości znajduje się tam żelbetonowy słup energetyczny.

Wnoszący zażalenie zarzucił także naruszenie art. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestnika do władzy publicznej i wydanie postanowienia pozostającego w skrajnej sprzeczności z dotychczasową, wciąż obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy oraz art. 11 k.p.a. poprzez nie przekonanie inwestorów do zasadności postanowienia, które pozostaje niezgodne z dotychczasowymi decyzjami organów administracyjnych oraz dalece nieracjonalne z punktu widzenia inwestora.

5. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 p.z.p., a także art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.

Organ drugiej instancji stwierdził, że planowana inwestycja jest niedopuszczalna do realizacji z konserwatorskiego punktu widzenia. Akceptacja przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oznaczałaby trwale przekształcenie i dalsze uszczuplenie walorów zabytkowych części założenia parkowego w [...]. Miejscem planowanej inwestycji jest południowo-wschodnia części parku, przylegająca do XVIII-wiecznego barokowego kościoła. Z "Ewidencji ogólnej dendrologiczno-technicznej" parku [...] w [...] z 1978 r., poprzedzającej wpis do rejestru zabytków wynika ponadto, że przedmiotowa część parku już wówczas, w znacznej mierze pozbawiona była drzewostanu, niemniej jednak wskazaną nieruchomość należało objąć ochroną konserwatorską. Jest to teren niezabudowany, zielony, z niewielką liczbą drzew, będący miejscem ekspozycji zabytkowego budynku dworu (zamku) w [...] – obecnie siedziby Ekspozytury Archiwum Państwowego w [...].

W ocenie Ministra Kultury lokalizacja zabudowy na tej nieruchomości wiązałaby się ze zmianą historycznego sposobu użytkowania terenu i prowadziłaby do zasadniczych zmian w strukturze funkcjonalno-przestrzennej parku. Ponadto, nowopowstały obiekt kubaturowy byłby konkurencyjną bryłą do historycznego dworu stanowiącego dominantę architektoniczną, wokół której organizowana jest przestrzeń założenia parkowego i zniekształcałby układ tego założenia. Powyższa nieruchomość, wolna od zabudowy, stanowi integralną część historycznego założenia parkowego. Wprowadzanie nowych elementów programu użytkowego, sprzecznych z funkcją tego terenu, jest działaniem niekorzystnym dla utrzymania charakteru założenia parkowego, wpłynie negatywnie na substancję zabytkową parku poprzez trwałe przekształcenie i ingerencję w jego przestrzeń, która powinna pozostać obszarem wyłącznie parkowym.

Zdaniem organu drugiej instancji wydzielanie natomiast działek budowlanych na terenach wpisanych do rejestru zabytków parków jest sprzeczne z zasadami ochrony zabytków, prowadzi do trwałego rozdzielenia poszczególnych części parku i uniemożliwia w przyszłości jednolite zagospodarowanie i użytkowanie zabytku. Akceptacja zabudowy na historycznym terenie parku, w całości składającym się z części rekreacyjnej i użytkowej, jest nieuzasadniona z konserwatorskiego punktu widzenia, niszczy kompozycję układu i powiązania widokowe. Planowana zabudowa byłaby czynnikiem degradującym przestrzeń i elementem obcym funkcjonalnie, nieuzasadnionym na tym terenie.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ drugiej instancji wskazał, że brak możliwości swobodnego dysponowania i przeznaczenia pod zabudowę nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków w istocie ogranicza prawo własności właściciela działki, jednakże ograniczenie to nie jest bezprawne i ma swoje źródło w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ nie podzielił również pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniu.

6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu wojewódzkiego.

Skarżący zarzucił postanowieniu organu drugiej instancji naruszenie:

1) art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust 4 pkt 2 p.z.p. oraz art. 106 k.p.a. poprzez uzgadnianie decyzji o warunkach zabudowy domu jednorodzinnego z wojewódzkim konserwatorem zabytków – pomimo braku takiego obowiązku;

2) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy o ochronie zabytków poprzez niewszczęcie z urzędu postępowania w sprawie skreślenia zabytku z rejestru ze względu na zniszczenie zabytku w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, pomimo przedstawienia przez skarżącego (w postępowaniu administracyjnym) dowodów potwierdzających całkowitą degradację zabytku oraz utratę jego wartości historycznej;

3) art. 77 §1 w zw. z art. 7, 8 i 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dopuszczenie się dowolności przy ich ocenie oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie objętym skarżonym ostanowieniem;

4) art. 77 §1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do nieuwzględnienia okoliczności wskazujących aktualny stan i walory historyczne okolicznych zabudowań oraz faktu, że w ich bezpośredniej bliskości (po drugiej stronie) znajduje się inny budynek mieszkalny;

5) art. 6 w zw. z art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez naruszenia zasady legalizmu polegającej na niewskazaniu pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w skarżonej decyzji;

6) art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 4 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie istotnego ograniczenia konstytucyjnego prawa własności z jednoczesnym naruszeniem zasady proporcjonalności.

7. Odpowiadając w dniu 5 stycznia 2021 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanawiania zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącego pozostają bez wpływu na treść wydanego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.

Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

9. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

10. Sąd oddalił skargę, gdyż uznał, że postanowienie Ministra Kultury z [...] listopada 2020 r. oraz postanowienie [...] WKZ z [...] maja 2020 r. nie naruszały prawa. Równocześnie, zarzuty zawarte w skardze należało uznać za nietrafne, gdyż w zasadniczym zakresie zostały one sformułowane na podstawie błędnie przeprowadzonej wykładni przepisów prawa.

Uzasadniając przedstawione stanowisko Sądu należy podkreślić kilka istotnych okoliczności prawnych.

Przede wszystkim nietrafny jest argument skarżącego, że organy właściwe w sprawie, w tym [...] WKZ, nie miały obowiązku uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy działki nr ewid. [...] w miejscowości [...] z organem konserwatorskim. Otóż, zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 2 p.z.p. decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego można wydać dopiero po uzgodnieniu z w wojewódzkim konserwatorem zabytków, jeśli decyzja taka odnosi się do obszaru lub obiektu objętego choćby jedną z form ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Jednocześnie, art. 64 ust. 1 p.z.p. wskazuje wyraźnie, że art. 53 ust. 4 p.z.p. oraz inne przepisy wskazanej ustawy stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Należy także mieć na uwadze fakt, że powołany art. 7 ustawy o ochronie zabytków stanowi, że formami ochrony zabytków jest m.in. wpis do rejestru zabytków.

W tym stanie prawnym nie może budzić wątpliwości czynność Wójta Gminy [...], który wiedząc o wpisie zabytkowego parku dworskiego do rejestru zabytków wystąpił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr ewid. [...]. Obowiązek taki wynika nie tylko z powołanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także m.in. z art. 106 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Pominięcie wojewódzkiego konserwatora zabytków przez wójta gminy prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji stanowiłoby naruszenie prawa przez wójta.

W rozpatrywanej sprawie ustalono, że park dworski o powierzchni 1,5 ha położony w północnej części miejscowości [...], gmina [...], został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1980 r. pod numerem rejestrowym [...], zgodnie z obowiązującą w tym czasie ustawą z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. Nr 10, poz. 48). W uzasadnieniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków wyraźnie wskazano, że park krajobrazowy z przełomu XVIII i XIX w. stanowi otoczenie dworu z XVIII w. Od strony południowo-wschodniej do parku przylega kościół zabytkowy (barokowy) z 1772 r. Najstarsze drzewa rosnące w parku szacowano wówczas na 250 lat (dęby), a świerki na 120-140 lat. Park zlokalizowany jest w bezpośrednim pobliżu terenu grodu z XII w. należącego do starego [...] rodu [...] oraz słowiańskiej osady o obecnej nazwie [...]. Wskazana osada w 1348 r. otrzymała [...] prawo miejskie. Jednocześnie, do decyzji o wpisie przedmiotowego parku do rejestru zabytków dołączona została "Ewidencja ogólna dendrologiczno-techniczna" sporządzona w 1978 r. (patrz: k. 1-13 akt admin.).

11. Drugi zarzut zawarty w skardze dotyczył faktycznego stanu, w jakim obecnie znajduje się przedmiotowy zabytkowy park. Skarżący stwierdził, że w parku tym praktycznie nie ma już drzew, a zatem [...] WKZ powinien w trybie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy o ochronie zabytków wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia zabytku z rejestru ze względu na zniszczenie zabytku w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej. W przekonaniu Sądu wykładnię art. 13 ust. 1 i ust. 6 ustawy należy uznać za błędną. Wskazany przez skarżącego przepis jest sformułowany w taki sposób, który mógłby sugerować obowiązek organu konserwatorskiego wykreślenia zniszczonego zabytku z rejestru. Przepis ten zawiera bowiem upoważnienie dla organu konserwatorskiego do dokonania takiej czynności prawnej ze skutkiem erga omnes. Skarżący nie dostrzegł wszakże, że skreślenie z rejestru następuje dopiero wówczas, gdy zabytek został zniszczony w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Nie ma też wątpliwości, że ocenę co do utraty takiej wartości podejmuje właściwy miejscowo konserwator zabytków. Decyzja konserwatora zabytków jest przy tym podejmowana na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Przepis ten stanowi, że ochronie i opiece podlegają zabytki nieruchome bez względu na ich stan zachowania. Oznacza to, że w przypadku parku należy brać pod uwagę nie tylko liczbę drzew zachowanych i drzew straconych (obumarłych lub wyciętych), ale i inne cechy zabytku. W szczególności bierze się pod uwagę całość założenia parkowego, historię danego miejsca, położenie zabudowań, w tym np. pałacu (dworu), który był otoczony przez park, położenie i stan zabudowań gospodarczych itp.

Zastosowanie powyższych zasad ochrony zabytków w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że wbrew opinii skarżącego [...] WKZ nie tylko nie miał obowiązku, ale i nie był upoważniony do skreślenia zabytkowego parku z rejestru zabytków. Trzeba bowiem brać pod uwagę nie tylko stan parku, ale i położenie zabytkowego dworu, a zwłaszcza barokowego kościoła w bezpośrednim sąsiedztwie którego zlokalizowana jest działka nr ewid. [...]. W takim kontekście stanowisko skarżącego należało uznać za całkowicie niezasadne.

12. Uzasadniając wyrok Sądu należy odnieść się również do argumentów konstytucyjnych podniesionych przez skarżącego. W skardze zarzuca się, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia zasady legalizmu, które polegało na niewskazaniu pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a pośrednio na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dopuszczenia się dowolności przy ich ocenie. Sąd zdecydowanie nie podzielił takiej oceny postępowania prowadzonego przez [...] WKZ oraz Ministra Kultury. Zgromadzone w aktach dokumenty, włącznie z dokumentacją dotyczącą wpisu do rejestru zabytków, mapami i planami oraz materiałem fotograficznym, stanowią wyczerpującą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu podstawa prawna postanowienia Ministra Kultury z [...] listopada 2020 r., a także podstawa postanowienia organu pierwszej instancji wskazują przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie i żaden istotny przepis nie został w tym zakresie pominięty.

W opinii Sądu nie doszło również do naruszenia przez organy konserwatorskie art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Przepisy te wskazują prawo własności jako przedmiot ochrony prawnej, opartej nie tylko na przepisach ustaw zwykłych, ale i przepisach ustawy zasadniczej. Skarżący nie bierze wszakże pod uwagę poglądu powszechnie przyjmowanego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, sądów administracyjnych oraz w nauce prawa (doktrynie), zgodnie z którym wskazane przez Konstytucję RP wolności i prawa człowieka nie mają charakteru absolutnego. Mogą być ograniczane, tyle że wymagane jest spełnienie określonych warunków formalnych i materialnych. Wskazuje na to wprost art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym własność może być ograniczona, ale tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Dodatkowo, ogólną zasadę ustalenia granic dopuszczalnej ingerencji władz państwa w konstytucyjne wolności i prawa przewiduje art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W przepisie tym wskazuje się warunki wprowadzania takich ograniczeń. Dla rozpatrywanej sprawy szczególne znaczenie ma warunek, że ograniczenia są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zdaniem Sądu wprowadzenie przez ustawę o ochronie zabytków ograniczeń praw właściciela nieruchomości uzasadnionych potrzebą ochrony dziedzictwa narodowego jest w pełni zasadne. Wskazuje na to m.in. art. 5 Konstytucji RP nakazujący organom władzy publicznej strzec dziedzictwa narodowego, a art. 6 ust. 2 Konstytucji RP pośrednio eksponuje znaczenie "narodowego dziedzictwa kulturalnego". Przyjmuje się zatem, że zasady konstytucyjne przewidujące ochronę wolności i praw obywateli powinny być przedmiotem wzajemnego równoważenia w taki sposób, aby każde z takich praw i wolności mogło być realizowane w możliwie najszerszym zakresie przy jednoczesnym poszanowaniu praw i wolności innych osób, a także wartości chronionych przez państwo. Jednym z przykładów ochrony wartości kulturowych, które muszą być równoważone z prawami i wolnościami obywatelskimi jest obowiązywanie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z tego też względu zastosowanie tych przepisów, zwłaszcza z myślą o wartościach historycznych, artystycznych i naukowych, nie może być uznane za naruszenie prawa, a zwłaszcza naruszenie Konstytucji RP.

13. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna.

Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.