Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1915/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 47, 75, 75a, 75j, 78, 78d, 78e, 78i
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o adwokaturze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odwołania od uchwały ustalającej wynik egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej w obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, podjętą na podstawie art. 78 e ust. 1; art. 78 f ust 1 - a contrario i art. 78i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), w oparciu o protokoły i arkusze ocen z przebiegu egzaminu adwokackiego p. P. S. (dalej: kandydata), który przystąpił do egzaminu adwokackiego w dniach [...] i [...] kwietnia 2006 r. w [...], stwierdzono, że kandydat podczas egzaminu adwokackiego uzyskał łącznie 52,5 (słownie: pięćdziesiąt dwa i pół) punktu. W związku z powyższym uznano, że kandydat nie uzyskał pozytywnego wyniku z części pisemnej egzaminu adwokackiego i nie został dopuszczony do części ustnej egzaminu adwokackiego, albowiem zgodnie z przepisem art. 78e ust. 1 cytowanej wyżej ustawy, pozytywny wynik z części pisemnej egzaminu adwokackiego uzyskuje zdający, który uzyskał co najmniej 80 punktów.

W treści uchwały zawarto pouczenie, iż kandydatowi przysługuje od niej odwołanie dotyczące wyniku egzaminu do Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Komisji.

Odwołanie od powyższej uchwały Komisji Egzaminacyjnej przy ORA w [...] złożył kandydat zarzucając zaskarżonej uchwale:

- błędne ustalenie wyniku z części czwartej (z zakresu prawa administracyjnego) przez przyjęcie, iż zdający powinien przygotować skargę;

- rażące naruszanie zasady prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, wynikającej z art. 78b ust. 2 Prawa o adwokaturze oraz wytycznych Ministra Sprawiedliwości,

- naruszenie art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze,

- naruszenie art. 78 ust.3 Prawa o adwokaturze.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i ustalenie pozytywnego wyniku z części pisemnej oraz dopuszczenie go do części ustnej egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu odwołania kandydat stwierdził, iż ustalenia Komisji w zakresie wyniku egzaminu należy uznać za wadliwe z następujących przyczyn.

I. Ocena części czwartej egzaminu (z zakresu prawa administracyjnego) była rażąco błędna. Zgodnie z poleceniem zdający miał: "(..) sporządzić skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu lub opracować opinię prawną". W wytycznych dla Komisji dotyczących prawidłowego rozwiązania stwierdzono: "należało sporządzić skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej". Z polecenia nie wynika ten obowiązek. Alternatywna konstrukcja zdania w pełni pozwalała na sporządzenie opinii prawnej i dokonanie prawidłowego rozwiązania w niej, a nie w skardze. Zgodnie z językową dyrektywą wykładni spójnik "lub" oznacza, że wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek (alternatywa nierozłączna). Prawidłowe polecenie powinno brzmieć: "Proszę sporządzić skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu lub opracować opinię prawną w przypadku braku podstaw do wniesienia skargi". Biorąc pod uwagę, iż zgodnie z treścią uzasadnienia do ocen pracy z zakresu prawa administracyjnego ocena z tej części została obniżona ze względu na sporządzenie opinii prawnej, a konieczność takiego rozwiązania nie wynikała z polecenia, kandydat wniósł o przyznanie za tą część egzaminu punktów w wysokości maksymalnej.

II. Warunki przeprowadzenia egzaminu rażąco naruszały zasadę prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu adwokackiego wynikającą z art. 78b ust. 2 Prawa o adwokaturze oraz wytyczne Ministra Sprawiedliwości, w szczególności pkt 6d zawarty w Podstawowych zasadach organizacyjnych i sposobie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2006 r. Na sali egzaminacyjnej nie było komputera z oprogramowaniem "Lex". Sala egzaminacyjna znajdowała się na poddaszu na trzecim piętrze Okręgowej Rady Adwokackiej w małym pokoiku. W czasie egzaminu, który kandydat zdawał sam w otoczeniu (dosłownie) członków Komisji, dwa razy prosił o utrzymanie ciszy na "sali". Umieszczenie na sali egzaminacyjnej komputera z Lexem, który znajdował się trzy piętra niżej w pokoju kierownik sekretariatu i był w bieżącym użyciu nie wymagało dodatkowych nakładów finansowych. W ocenie kandydata wskazane warunki miały bezpośredni, istotny i negatywny wpływ na wynik egzaminu.

III. Zgodnie z treścią art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze oceny tematów opracowanych przez zdającego w części pisemnej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie Komisji. W niniejszej sprawie wystąpiła zadziwiająca zbieżność ocen, aż w trzech przypadkach na cztery. Punktacja była następująca : z zakresu prawa cywilnego pierwsza i druga ocena - 10; z zakresu prawa gospodarczego pierwsza i druga ocena - 25; z zakresu prawa karnego pierwsza i druga ocena - 10. Ponadto adwokat (...), członek Komisji Egzaminacyjnej, jak wynika z karty oceny z zakresu prawa administracyjnego, sprawdził sześć stron pracy z dziewięciu (w prawym górnym rogu wpisano "ilość kart pracy - 6"). Podobnie postąpił z oceną pracy z zakresu prawa cywilnego.

IV. Kandydatowi praktycznie uniemożliwiono odniesienie się analitycznie do oceny pracy pisemnej z zakresu prawa cywilnego i karnego. Sporządzone oceny są w znacznym stopniu nieczytelne z uwagi na charakter pisma. Ponadto adwokat (...) członek Komisji Egzaminacyjnej, jak wynika z karty oceny z zakresu prawa cywilnego, sprawdził sześć stron pracy z siedmiu (w prawym górnym rogu wpisano "ilość kart pracy - 6"). Według kandydata Komisja zbyt ściśle oparła się na wskazówkach przesłanych przez Ministra Sprawiedliwości, a nie dokonała oceny apelacji pod względem ich skuteczności, co powinno nastąpić w przypadku egzaminu adwokackiego polegającego na praktycznym, zastosowaniu wiedzy z zakresu prawa (art. 78 ust. 3 Prawa o adwokaturze).

Pismem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], nadesłanym w odpowiedzi na złożone przez kandydata w odwołaniu od wyniku egzaminu adwokackiego, przeprowadzonego w dniach [...] i [...] kwietnia 2006 r., przez Komisję Egzaminacyjną działającą na obszarze ORA w [...], uznano, iż odwołanie kandydata nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z art. 78i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, po przeprowadzeniu egzaminu adwokackiego, Komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały i ogłasza ten wynik, zaś art. 78i ust. 2 stanowi, iż od uchwały Komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 78 ust. 1 w zw. z art. 75a ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, egzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, w skład których, stosownie do art. 75e ust. 2 wchodzą m. in. przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości.

Z kolei z art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, wynika, iż łączną oceną z części pisemnej egzaminu adwokackiego jest suma średnich ocen wystawionych przez członków Komisji za poszczególne tematy, przy czym do części ustnej egzaminu przystępuje zdający, który uzyskał pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu adwokackiego, natomiast art. 78g stanowi, iż pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który uzyskał łącznie za część pisemną i ustną egzaminu, wskazaną w tym przepisie ilość punktów.

Z treści powyższych przepisów wynika, iż zdającemu przysługuje odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu, czyli w przypadku części pisemnej egzaminu, odwołanie przysługuje zdającemu od sumy ocen wystawionych przez członków Komisji za poszczególne tematy, a w przypadku zdających, którzy otrzymali pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu i przystąpili do części ustnej egzaminu, odwołanie przysługuje zdającemu od sumy ocen - punktów, uzyskanych za część pisemną i ustną.

Z literalnej wykładni wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż zakres służącego zdającemu odwołania dotyczącego wyniku jego egzaminu, ogranicza się jedynie do kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu jako sumy uzyskanych ocen - punktów i kontrola ta ma charakter formalny, celem jej jest sprawdzenie przez organ rozpatrujący odwołanie, czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne, wynikające z przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160, z późn. zm.), dotyczące ustalenia wyniku egzaminu, powołania członków Komisji, trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, w tym m. in. składu i sposobu działania Komisji oraz sporządzenia protokołu z przebiegu egzaminu i podpisania go przez członków Komisji uczestniczących w egzaminie.

Po wnikliwej analizie akt osobowych kandydata oraz całości dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem ustalono, iż egzamin, którego był on uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy - Prawo o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego.

Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez Przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej.

Z treści protokołu wynika jednoznacznie, iż w dniach [...] i [...] kwietnia 2006 r. kandydat złożył egzamin pisemny, z którego uzyskał wynik 52,5 punktów (praca pisemna z zakresu prawa cywilnego - 10 pkt, praca pisemna z zakresu prawa gospodarczego - 25 pkt, praca pisemna z zakresu prawa karnego - 10 pkt, praca pisemna z zakresu prawa administracyjnego - 7,5 pkt). Kontrola dokumentacji wykazała, iż suma ocen wystawiona przez członków Komisji za poszczególne tematy została ustalona prawidłowo.

Zgodnie z treścią art. 78i ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, Minister Sprawiedliwości wykonuje wyłącznie formalno-prawny (nie zaś merytoryczny) nadzór nad wynikami egzaminu. Nadzór ten polega na kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu jako sumy uzyskanych punktów, a to w celu sprawdzenia czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wynikające z cytowanych wyżej przepisów. Dlatego też Minister Sprawiedliwości nie może dokonać ponownie ustaleń faktycznych i - w ramach kontroli odwoławczej - nie wykonuje uprawnień przysługujących wyłącznie Komisji Egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych.

Odnośnie podniesionego przez kandydata zarzutu utrudnionego dostępu do komputera z programem "LEX" zwrócono uwagę, iż zgodnie z treścią art. 78d ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa - rodzi to po stronie zdającego uprawnienie do posiadania i korzystania z własnych aktów prawnych na egzamin. Umożliwienie korzystania z programu "LEX" miało jedynie służyć ułatwieniu zdającym dostępu do aktów prawnych. Jednocześnie, jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Przewodniczącego Komisji, zarówno w trakcie trwania egzaminu adwokackiego, jak i po jego zakończeniu, kandydat nie składał jakichkolwiek zastrzeżeń co do jego przebiegu oraz warunków, w jakich go przeprowadzono, co również znajduje swoje odzwierciedlenie w protokole z przebiegu egzaminu.

Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności stwierdzono, iż uchwałą z dnia [...] kwietnia 2006 r. ustalony został przez Komisję Egzaminacyjną prawidłowy wynik egzaminu, jak i zachowane zostały wszystkie wymogi formalne, dotyczące organizacji egzaminu, stąd też odwołanie uznać należało za nieuzasadnione.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy akt Ministra Sprawiedliwości wniósł kandydat, uznając, iż jest to rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania od uchwały nr [...] r. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej w obszarze działalności ORA w [...].

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1) art. 78i ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawa o adwokaturze przez błędną jego wykładnię oraz nieuwzględnienie zarzutów formalnych;

2) art. 78e ust. 2, art. 78 ust. 3, art. 78b ust. 2 Prawa o adwokaturze oraz wytycznych Ministra Sprawiedliwości przez rażące naruszanie zasady prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu adwokackiego,

3) art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP przez nietraktowanie w ten sam sposób wszystkich zdających egzaminy korporacyjne.

Mając na uwadze przedstawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz uchwały Komisji i ustalenie pozytywnego wyniku z części pisemnej oraz dopuszczenie kandydata do części ustnej egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu kandydat wskazał, iż w jego ocenie zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi rażące naruszenie prawa ze względów merytorycznych, jak i formalnych.

Art. 78i ust. 2 Prawa o adwokaturze stanowi, iż od uchwały Komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministerstwa Sprawiedliwości. Na wynik egzaminu ma wpływ całokształt okoliczności - zarówno jego strona formalna, jak i merytoryczna. Zatem zgodnie z wykładnią językową nie można ograniczać zakresu rozpatrywania odwołania tylko do strony formalnej, polegającej na ponownym podliczeniu punktów. Powyższe stanowisko potwierdza też dotychczasowa praktyka Ministerstwa. Minister w zeszłym roku uwzględnił merytoryczne odwołania kandydatów na aplikacje pomimo analogicznego zapisu ustawy - Prawo o adwokaturze dotyczącego egzaminu konkursowego (art. 75j ustawy), a w bieżącym roku, według doniesień prasowych, mają zostać one rozpatrzone. To resort sprawiedliwości przygotowuje pytania oraz wytyczne dotyczące odpowiedzi i trudno uznać, aby z tego tytułu nie ponosił żadnej odpowiedzialności, a błędne rozstrzygnięcia nie podlegały żadnej kontroli. Niejasne pozostaje wyjaśnienie Ministerstwa zawarte w treści pisma, iż kompetencje polegające na ponownym faktycznym sprawdzeniu prac pisemnych przysługują wyłącznie Komisji Egzaminacyjnej.

Ponadto w dalszej części uzasadnienia kandydat odwołał się do argumentów podniesionych już w odwołaniu, a dotyczących niewłaściwie sformułowanego tematu egzaminu z zakresu prawa administracyjnego, warunków przeprowadzenia egzaminu, w tym braku komputera z programem LEX, oraz budzącej uwagę - w ocenie kandydata - zbieżności ocen tematów opracowanych przez zdającego w części pisemnej egzaminu adwokackiego, a także niemożności odniesienia się do oceny pracy pisemnej z zakresu prawa cywilnego i karnego z powodu charakteru pisma egzaminatora.

W ocenie kandydata zarzuty formalne podniesione w odwołaniu praktycznie nie zostały rozpatrzone wbrew treści zaskarżonego pisma, iż to tylko one podlegają rozpatrzeniu. Brak zastrzeżeń kandydata w protokole nie wyłącza obowiązku ustosunkowania się do nich.

Zgodnie z treścią przepisów Konstytucji RP oraz k.p.a. na organach administracji publicznej ciąży obowiązek należytego informowania obywatela o przysługujących mu prawach, w szczególności o środkach zaskarżenia. W ocenie organu do niniejszego postępowania nie mają zastosowania przepisy k.p.a. i przez to rozstrzygnięcie jest ostateczne, a jak wynika z pisma z dnia [...] sierpnia 2006 r. ewentualna dalsza droga zaskarżenia jest nieznana. W tej sytuacji kandydat wniósł swoją skargę na podstawie art. 2, 45 i 77 ust 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł - alternatywnie - o: odrzucenie skargi; a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż w ocenie Ministra Sprawiedliwości skarga winna zostać odrzucona z powodów formalnych.

Stanowisko powyższe wynika z faktu, iż przepis art. 78i ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze zawiera szczególne unormowanie dotyczące formy rozpatrzenia odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej i przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż rozpatrzenie odwołania następuje w formie decyzji administracyjnej, wobec czego kandydata zawiadomiono pisemnie o sposobie rozpatrzenia odwołania, przy czym pismo to zostało podpisane przez Podsekretarza Stanu, działającego na podstawie upoważnienia Ministra Sprawiedliwości.

Wobec powyższego, z uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego i stąd skarga powinna zostać odrzucona.

Na wypadek niepodzielenia przez Sąd wyrażonego wyżej poglądu, z ostrożności procesowej, Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie złożonej skargi.

Jak wynika z art. 78i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, po przeprowadzeniu egzaminu adwokackiego, Komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały i ogłasza ten wynik. Art. 78i ust. 2 stanowi zaś, iż od uchwały Komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 78 ust. 1 w zw. z art. 75a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, egzamin adwokacki przeprowadzają Komisje Egzaminacyjne do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, w skład których, stosownie do art. 75e ust. 2 cytowanej ustawy wchodzą m.in. przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości.

Z kolei z art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze wynika, iż łączną oceną z części pisemnej egzaminu adwokackiego jest suma średnich ocen wystawionych przez członków Komisji za poszczególne tematy, przy czym do części ustnej egzaminu przystępuje jedynie ten zdający, który uzyskał pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu adwokackiego. Natomiast art. 78g stanowi, iż pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który uzyskał łącznie za część pisemną i ustną egzaminu, wskazaną w tym przepisie ilość punktów.

Z treści powołanych przepisów wynika, iż zdającemu przysługuje odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu, czyli w przypadku części pisemnej egzaminu, odwołanie przysługuje zdającemu od sumy ocen wystawionych przez członków Komisji za poszczególne tematy, a w przypadku zdających, którzy otrzymali pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu i przystąpili do części ustnej egzaminu, odwołanie przysługuje zdającemu od sumy ocen - punktów, uzyskanych za część pisemną i ustną.

Z literalnej wykładni wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż zakres służącego zdającemu odwołania dotyczącego wyniku jego egzaminu, ogranicza się jedynie do kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu jako sumy uzyskanych ocen - punktów, przy czym kontrola ta ma charakter formalny, a celem jej jest sprawdzenie przez organ rozpatrujący odwołanie, czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne, wynikające z przepisów ustawy Prawo o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego, dotyczące ustalenia wyniku egzaminu, powołania członków Komisji, trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, w tym m. in. składu i sposobu działania Komisji oraz sporządzenia protokołu z przebiegu egzaminu i podpisania go przez członków Komisji uczestniczących w egzaminie. Dlatego Minister Sprawiedliwości nie może dokonać ponownie ustaleń faktycznych i - w ramach kontroli odwoławczej - nie wykonuje uprawnień przysługujących wyłącznie Komisji Egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych.

Podniesione zarzuty dotyczące braku na sali egzaminacyjnej komputera z oprogramowaniem "Lex", a umieszczenie takiego do dyspozycji zdających trzy piętra niżej od sali gdzie odbywał się egzamin, braku ciszy i spokoju na sali egzaminacyjnej, braku możliwości zapoznania się z oceną pracy pisemnej przez członków Komisji Egzaminacyjnej wobec tego, że oceny są w znacznym stopniu nieczytelne z uwagi na charakter pisma - zostały bądź wyjaśnione w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r., w którym powiadomiono kandydata o nieuwzględnieniu jego odwołania od wyniku egzaminu adwokackiego, bądź nie mają wpływu na ten wynik, a nade wszystko nie są podstawą kwestionowania wyniku egzaminu konkursowego.

Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności Minister Sprawiedliwości stwierdził, że uchwałą z dnia [...] maja 2006 r. ustalony został przez Komisję Egzaminacyjną prawidłowy wynik egzaminu, jak i zachowane zostały wszystkie wymogi formalne dotyczące organizacji egzaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r., wydane w odpowiedzi na złożone przez kandydata odwołanie od wyniku egzaminu adwokackiego, przeprowadzonego w dniach [...] i [...] kwietnia 2006 r. przez Komisję Egzaminacyjną działającą na obszarze ORA w [...], w którym uznano, iż odwołanie kandydata nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy podstawowe znaczenie ma wyjaśnienie dwóch kwestii prawnych, a mianowicie: po pierwsze - charakteru prawnego rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości wydawanego w wyniku odwołania od wyniku egzaminu adwokackiego przeprowadzanego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, oraz po drugie - charakteru i zakresu kontroli wykonywanej przez Ministra w wyniku złożenia takiego odwołania (a - niejako drugostronnie - dopuszczalnego zakresu odwołania od uchwały Komisji ustalającej wynik egzaminu adwokackiego).

W ocenie Ministra Sprawiedliwości przepis art. 78i ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w myśl którego od uchwały Komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości, nie przesądza jeszcze, iż rozpatrzenie odwołania następuje w formie decyzji administracyjnej. Co więcej - przepis ten zawiera szczególne unormowanie dotyczące formy rozpatrzenia odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej i nie podlega wykładni rozszerzającej. W tym stanie rzeczy właściwe, tzn. zgodne z obowiązującym prawem, jest zawiadomienie pisemne kandydata o sposobie rozpatrzenia odwołania od uchwały Komisji ustalającej wynik egzaminu na aplikację adwokacką, od którego to pisma nie przysługuje już skarga do sądu administracyjnego.

Niewątpliwie na gruncie k.p.a. wyłączną formą ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym jest forma decyzji administracyjnej (tak B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", str. 535). Ustawa - Prawo o adwokaturze nie przewiduje jednak stosowania w zakresie objętym ustawą, w sprawach w niej nieuregulowanych, pomocniczego stosowania przepisów k.p.a. Prawo o adwokaturze odsyła do k.p.a. tylko w jednym przypadku, uregulowanym w art. 47 ust. 2 ustawy wskazując, iż "Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego." Wynika to m.in. z przedmiotu ustawy, regulującej kwestie samorządu zawodowego (adwokackiego).

Jednocześnie nie sposób nie zauważyć, że część uchwał kolegialnych organów samorządu zawodowego adwokatury, dotyczących zwłaszcza spraw indywidualnych, uznawana jest za decyzje administracyjne, od których przysługuje odwołanie w terminach i na zasadach ustalonych w k.p.a., rozstrzyganych również w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Kwestia, o której tu mowa, została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku odnoszącym się do ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. A ponieważ kwestie odwołania od wyniku na aplikację adwokacką oraz odwołania od ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego uregulowane są w zasadzie identycznie, stąd też możliwe i celowe jest odwołanie się do tez wspomnianego wyroku.

I tak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w obszernym wyroku z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 241/07, "podejmowana na podstawie art. 75j ust. 1 Prawa o adwokaturze czynność Komisji Egzaminacyjnej polegająca na ustaleniu wyniku egzaminu jest indywidualnym, władczym rozstrzygnięciem, którego adresatem jest osoba uczestnicząca w egzaminie konkursowym. Uchwała Komisji Egzaminacyjnej nie ma zatem celów informacyjnych, ale stanowi czynność o charakterze prawnym. Wywołuje ona bezpośrednie skutki prawne w stosunku do kandydata. Polegają one, stosownie do art. 75 Prawa o adwokaturze, na przyznaniu indywidualnego uprawnienia do żądania wpisania kandydata na listę aplikantów adwokackich w ciągu następnych dwóch lat (w razie spełnienia warunków określonych w art. 65 pkt 1-3 ustawy). Uprawnienie to ma przy tym charakter definitywny w tym sensie, że ustalony przez uprawniony organ (Komisję Egzaminacyjną) wynik egzaminu nie podlega kontroli w postępowaniu o wpis na listę aplikantów.

Powyższe okoliczności uzasadniają, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pogląd o samodzielnym charakterze postępowania w sprawie egzaminu konkursowego na aplikantów adwokackich w stanie prawnym obowiązującym w 2006 r. Pomimo zachodzącej oczywistej zależności pomiędzy wynikiem postępowania konkursowego, a postępowaniem w przedmiocie wpisu na listę aplikantów, oba postępowania nie pozostają w granicach jednej i tej samej sprawy administracyjnej. W piśmiennictwie wskazuje się, że "ilekroć (...) normy materialne w sposób dostatecznie wyraźny upoważniają organ administrujący do wydania autorytatywnego aktu i jednocześnie wiążą z tym aktem określony, samoistny i jemu tylko właściwy skutek, tylekroć kreują (...) eo ipso - odrębny przedmiot czynności i jurysdykcyjnych i rozstrzygnięcia, innymi słowy, odrębną sprawę administracyjną" (por. T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna, Kraków 2004, s. 77).

(...) Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Komisja Egzaminacyjna jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Ma bowiem kompetencje administracyjne przyznane jej w ustawie - Prawo o adwokaturze.

Formy prawne działania organów administracji publicznej określają przepisy prawa, przyznające kompetencje tym organom. Kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych są konstruowane w ustawach w różny sposób, począwszy od ich bezpośredniego nazwania, do metod wymagających rekonstrukcji norm w wyniku różnych rodzajów wykładni.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że na zakwalifikowanie danej czynności do kategorii decyzji administracyjnych nie ma wpływu nazwa tego aktu. Przepisy prawne dla określenia tej właśnie formy działania administracji posługują się różnymi określeniami, mającymi zarówno charakter sformułowań rzeczownikowych (np. zezwolenie, pozwolenie, orzeczenie, uchwała, zgoda, koncesja) jak i czasownikowych (np. organ zezwala, przyznaje, stwierdza, określa) (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. OPS 6/98, ONSA 1999/1/3; uchwała 5 sędziów NSA z 15 listopada 1999 r., sygn. OPK 24/99, ONSA 2000/2/54; uchwała 7 sędziów NSA z 8 września 2003 r., sygn. OPS 2/03, ONSA 2004/1/5; uchwała 7 sędziów NSA z 29 marca 2006 r., sygn. II GPS 1/06, ONSAiWSA 2006/4/95; uchwała 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007 r., sygn. II GPS 3/06, ONSAiWSA 2007/3/59).

Przepisy Prawa o adwokaturze nie określają bezpośrednio charakteru prawnego uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Wykładnia ustawy wskazuje na to, że jest to rozstrzygnięcie konkretnej sprawy indywidualnego podmiotu biorącego udział w postępowaniu konkursowym, wydawane przez organ administracji publicznej w ramach przyznanej mu ustawowo kompetencji, odnoszącej się do ustalenia wyniku (pozytywnego lub negatywnego) egzaminu konkursowego. Jest to więc indywidualny akt administracyjny, przyjmujący procesową postać decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie konkursowe (art. 104 k.p.a.). Materialno-prawną podstawę owej decyzji administracyjnej zawiera art. 75j ust. 1 Prawa o adwokaturze.

Dodatkowo, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy ocenie kwalifikacji prawnej formy działania organu w niniejszej sprawie, jako decyzji administracyjnej należy uwzględnić wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że "władcze działania organu wykonującego administrację publiczną muszą być dokonywane w formach, które otwierają przed jednostką prawo do obrony na drodze regulowanej przepisami prawa" (por. B. Adamiak, Zagadnienie domniemania formy decyzji administracyjnej, (w.) Podmioty administracji publicznej i prawne formy ich działania, Studia i materiały z konferencji jubileuszowej Profesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 2005, s. 18). Również w orzecznictwie jest ugruntowany pogląd o domniemaniu formy decyzji administracyjnej w przypadku konkretyzacji prawa w odniesieniu do indywidualnej osoby. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zasada prawa do procesu ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy" (wyrok z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. OSK 1185/04).

Przy wykładni art. 75j ust. 1 Prawa o adwokaturze należy także uwzględnić normatywne znaczenie rozwiązania przyjętego w art. 75a ust. 2 Prawa o adwokaturze, stosownie do którego Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do Komisji. (...) Należy zauważyć, że określenie organu wyższego stopnia w ustawach ma zasadniczo na celu ustalenie właściwości instancyjnej organu administracji publicznej w określonej sprawie i musi być z tej racji odnoszone do regulacji procesowej zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego. Kodeks posługując się określeniem "organ wyższego stopnia" wskazuje na właściwość instancyjną organów (art. 17 k.p.a.), jak również przyjmuje zasadę, według której organem właściwym do rozpoznania odwołania jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji (art. 127 § 2).

Dla oceny charakteru prawnego uchwały Komisji Egzaminacyjnej istotne znaczenie ma również sposób, w jaki ustawa unormowała kontrolę prawidłowości działania Komisji Egzaminacyjnej. Art. 75j ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że od uchwały Komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie jest podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, umożliwiając zaskarżanie decyzji nieostatecznych. Ustawa, wprowadzając możliwość zaskarżenia uchwały Komisji do Ministra Sprawiedliwości i posługując się terminem "odwołanie" nie nadała innego znaczenia temu środkowi kontroli działania Komisji, niż ten, jaki wynika z kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu należy przyjąć, że odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w art. 75j ust. 2 Prawa o adwokaturze, jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowanie przez ustawodawcę środka zaskarżenia w postaci odwołania wzmacnia konkluzję, że rozstrzygnięciu Komisji Egzaminacyjnej ustalającemu wynik egzaminu należy przypisać charakter decyzji administracyjnej.

(...) Wobec zakwalifikowania uchwały Komisji Egzaminacyjnej jako decyzji administracyjnej, nie jest potrzebne osobne odesłanie do stosowania procedury unormowanej w k.p.a., określenia w ustawie terminu wnoszenia odwołania oraz określenia formy, w jakiej następuje rozpatrzenie odwołania. Jeśli chodzi o zastosowanie w omawianej sprawie przepisów k.p.a., bezpośrednie zastosowanie znajduje art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., określający zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązywania kodeksu. Termin do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 75j ust. 2 Prawa o adwokaturze wynika na ogólnych zasadach z art. 129 § 2 k.p.a. (...)

Ze względu na znajdujące tu zastosowanie przepisy k.p.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości jako organu drugiej instancji, dokonane w wyniku rozpatrzenia odwołania co do istoty sprawy, przyjmuje postać decyzji administracyjnej, jak wynika to z art. 138 k.p.a.

(...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 75j ust. 2 Prawa o adwokaturze określa kompetencję Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia odwołania uczestnika postępowania konkursowego w zakresie osiągniętego przez niego wyniku egzaminu w formie decyzji administracyjnej."

Z przedstawionych wyżej ustaleń zawartych w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 241/07), dokonanych na podstawie ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., który miał również zastosowanie do rozpatrywanej sprawy jednoznacznie wynika, że: 1) uchwała Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego ma charakter decyzji administracyjnej w rozumieniu k.p.a.; 2) przysługujące od niej odwołanie do Ministra Sprawiedliwości jest odwołaniem uregulowanym w przepisach k.p.a.; 3) rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości jako organu II instancji ma formę decyzji administracyjnej; 4) od decyzji Ministra jako organu II instancji przysługuje, na zasadach ogólnych, skarga do sądu administracyjnego.

Z przedstawionych względów nie można podzielić stanowiska Ministra Sprawiedliwości, iż przepis art. 78i ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze zawiera szczególne unormowanie dotyczące formy rozpatrzenia odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej i jako taki nie podlega wykładni rozszerzającej, a co za tym idzie - brak jest podstaw do przyjęcia, iż rozpatrzenie odwołania od uchwały (decyzji) Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że rozpatrywana sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego i brak jest podstaw do odrzucenia skargi z przyczyn formalnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podobne stanowisko w rozpatrywanej kwestii zajął już Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1971/06.

Odnosząc się do charakteru i zakresu kontroli wykonywanej przez Ministra należy zauważyć, że w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2007 r. stwierdza się wprost, iż "...przepis art. 75j ust. 2 Prawa o adwokaturze określa kompetencje Ministra Sprawiedliwości do rozpatrzenia odwołania uczestnika postępowania konkursowego w zakresie osiągniętego przez niego wyniku egzaminu..."; praktycznie tożsame brzmienie ma art. 78i powołanej ustawy, w myśl którego od uchwały Komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości.

W ocenie Ministra z literalnej wykładni przepisów dotyczących egzaminu adwokackiego wynika, że zakres służącego zdającemu odwołania dotyczącego wyniku jego egzaminu, ogranicza się jedynie do kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu jako sumy uzyskanych ocen - punktów, przy czym kontrola ta ma charakter formalny, a celem jej jest sprawdzenie przez organ rozpatrujący odwołanie, czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne, wynikające z przepisów ustawy Prawo o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej.

Sąd nie podziela przedstawionego wyżej stanowiska Ministra Sprawiedliwości.

Jest oczywiste, że - zgodnie z tym, co podnosi organ - Minister Sprawiedliwości w ramach kontroli odwoławczej nie może dokonać ponownie ustaleń faktycznych i nie wykonuje uprawnień przysługujących wyłącznie Komisji Egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych.

Jednakże między formalną kontrolą prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu jako sumy uzyskanych ocen (punktów), a więc - czysto matematycznym sprawdzeniem wyniku egzaminu a ponownym sprawdzeniem prac pisemnych, co do kompetencji Ministra już nie należy, znajduje się krąg zagadnień, które powinny podlegać kontroli Ministra Sprawiedliwości. Do zagadnień tych należą m.in. warunki przeprowadzenia egzaminu adwokackiego, obejmujące zarówno warunki lokalowe, zachowanie członków Komisji Egzaminacyjnej, jak i dostępność odpowiednich pomocy naukowych oraz wykraczająca poza prawdopodobieństwo zbieżność ocen egzaminatorów. Do rozstrzygnięcia pozostał podniesiony przez kandydata zarzut nieścisłego sformułowania tematu z zakresu prawa administracyjnego. Przypomnieć tu trzeba, że zgodnie z treścią art. 78d ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, "W części pisemnej egzaminu adwokackiego zdający opracowuje cztery tematy z zakresu różnych dziedzin prawa. Opracowanie tematu następuje w postaci sporządzenia odpowiedniego pisma procesowego lub opinii na podstawie akt sądowych. W tej części egzaminu może być przedstawiony problem prawny do rozstrzygnięcia przez zdającego na podstawie opisanego przypadku (casusu) lub opracowanie decyzji administracyjnej lub aktu prawa miejscowego." Jak widać, ustawa stwarza tu jednostce formułującej zadania egzaminacyjne szereg możliwości - z tym, że muszą to być polecenia ściśle określone. Tego warunku nie spełniało zadanie z zakresu prawa administracyjnego postawione przed zdającym.

W konsekwencji w ocenie Sądu w toku przeprowadzonego postępowania egzaminacyjnego, znajdującego odzwierciedlenie w wydanych (i zaskarżonych) decyzjach administracyjnych, naruszono przepisy art. 7, 15, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisy art. 78 ust. 3, art. 78b ust. 2, art. 78e ust. 2, a w szczególności art. 78i ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Powyższe ustalenia Sądu znajdują również oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 276/07, w którym jednoznacznie stwierdzono, "...iż przeprowadzenie egzaminu radcowskiego (postępowania konkursowego) jest sprawą z zakresu administracji publicznej, a wydanie przez Ministra Sprawiedliwości rozstrzygnięcia w wyniku odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej jest decyzją administracyjną. W tej sytuacji (...) wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości musi być poprzedzone ponownym zbadaniem sprawy administracyjnej, zgodnie z wymogami k.p.a. Przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o racach prawnych, w tym przepisy tej ustawy powołane w skardze kasacyjnej, nie zawierają żadnych ograniczeń dla organu odwoławczego (Ministra Sprawiedliwości) dotyczących postępowania w przypadku rozpoznawania odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej.

Stąd też Minister Sprawiedliwości powinien rozpatrzyć odwołanie zgodnie z wymogami zawartymi w rozdziale 10 k.p.a. (Odwołania), w tym w szczególności zgodnie z art. 140 k.p.a., który w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 k.p.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. W myśl zaś art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. (...) Minister Sprawiedliwości przy rozpoznawaniu odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nie może ograniczyć zakresu kontroli tej uchwały tylko do warunków formalnych działania Komisji, w tym sprawdzenia prawidłowości liczenia punktów, składu Komisji, przebiegu egzaminu oraz prawidłowości protokołu i podpisów.

(...) Minister Sprawiedliwości zasadnie podnosi, iż jako organ nadrzędny nad Komisją Egzaminacyjną nie jest uprawniony do ponownego przeprowadzenia egzaminu. Nie oznacza to jednak, iż nie posiada uprawnienia do merytorycznej kontroli wyników egzaminu. Ta merytoryczna kontrola może również polegać na ocenie prawidłowości i konkretności pytań, na które miał udzielić odpowiedzi uczestnik postępowania konkursowego, gdyż od oceny samego pytania uzależniona jest przecież ocena odpowiedzi.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut skargi kasacyjnej, iż Komisja Egzaminacyjna dokonując oceny egzaminu korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego, to stwierdzić należy, iż taka uznaniowość nie oznacza dowolności decyzji administracyjnej.

Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji państwowej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stąd też także w sytuacji, gdy Komisja Egzaminacyjna wydaje ocenę (ustala wynik egzaminu) w granicach tzw. uznania administracyjnego, rzeczą organu odwoławczego jest zbadanie, czy granice tego uznania nie zostały przekroczone."

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.