Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 237/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania E. S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia E. S. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., Starosta Ś. orzekł o wymierzeniu E. S. administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...]zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew rosnących na nieruchomości będącej własnością Gminy K. W.., oznaczonej ewidencyjnym numerem działki [...], obręb geodezyjny K. , gmina K. W..

Uzasadniając decyzję organ I instancji ustalił, iż z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż to E. S. ponosi odpowiedzialność za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Okoliczność usunięcia ww. drzew nie była kwestionowana przez stronę. E. S. w toku postępowania podnosiła, iż poprzez przedmiotową wycinkę chciała poprawić bezpieczeństwo mieszkańców K.. Wskazane drzewa stanowiły w ocenie strony bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników drogi, stąd do wycinki drzew doszło w stanie wyższej konieczności. Organ I instancji nie podzielił argumentacji strony wskazując, iż w sprawie doszło do usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia, co uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Organ wskazał, iż na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] odmówił wydania zezwolenia dotyczącego usunięcia 2 drzew z gatunku klon zwyczajny, które to drzewa, mimo braku zezwolenia, zostały przez stronę wycięte.

Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż odwołanie złożyła E. S. zarzucając jej naruszenie:

1. art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w chwili usunięcia drzew przepis nie korzystał z domniemania konstytucyjności,

2. art. 89 ust.1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt. 5 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nałożeniu na stronę administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy karę tę określa się w oparciu o pojęcie "opłaty za usunięcie drzewa", której to nie nalicza się w przypadku usunięcia drzew zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego,

3. art. 86 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy strona powoływała się na zaistnienie stanu wyższej konieczności uregulowanego w tym przepisie,

4. art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego sprawy,

5. art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 89 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie przyrody poprzez brak szczegółowego wykazania sposobu wyliczania obwodów usuniętych drzew,

6. art. 11 Kpa poprzez brak dążenia do przekonania strony postępowania o zasadności wymierzonej jej kary pieniężnej,

7. art. 7 Kpa w zw. z art. 86 ust. 11 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony, przejawiającym się w braku wnikliwego rozpoznania sytuacji materialnej strony i jej rodziny, które uzasadniają umorzenie 50 % wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej.

W dalszej części uzasadnienia organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, iż stroną odpowiedzialną za delikt jest E. S.. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko i argumentację organu I instancji w tym zakresie. Organ administracji wykazał bowiem, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie doszło do usunięcia drzew bez wymaganego prawem zezwolenia, co stanowiło podstawę do wymierzenia ww. kary pieniężnej. Okoliczność usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia oraz ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie drzew w sytuacji braku zezwolenia potwierdzone zostały w kompleksowo zgromadzonym materiale dowodowym. Okoliczność ta została także potwierdzona przez stronę, jak również wynika z wydanego przez Sąd Rejonowy w Ś. przeciwko stronie wyroku nakazowego w dniu [...] kwietnia 2016 roku. W. kary została ustalona na podstawie szczegółowo regulujących tę kwestię przepisów, stosują wyrażoną w zł stawkę za cm obwodu pnia drzewa zgodnie z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 24 października 2014 roku w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni oraz współczynnika różnicującego stawkę w zależności od obwodu pnia, ustalonego na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] października 2004 roku w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów gatunków drzew. Okoliczności związane identyfikacją drzew bezprawnie usuniętych oraz dokładnymi ich danymi mającymi wpływ na wysokość kary nie budzą wątpliwości o tyle, że te same drzewa w tej lokalizacji, tj. klony zwyczajne były przedmiotem prowadzonego w 2015 roku postępowania w sprawie wydania zezwolenia na ich usunięcie. Co do dwóch klonów odmówiono zgody na usunięcie - drzewa te zostały przez stronę usunięte samowolnie. W toku postępowania prowadzonego pod nr [...] dokonano szczegółowych ustaleń co do parametrów drzew oraz ich położenia. Akta ww. sprawie zostały włączone w poczet dokumentów niniejszego postępowania, strona zapoznała się z nimi i nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do zawartych w nich danych. Wbrew wywodom i zarzutom odwołania, organ należycie wyjaśnił na jakiej podstawie ustalono dane dotyczace usuniętych drzew oraz w jaki sposób ustalono wysokość opłaty.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż w sprawie nie doszło do usunięcia drzew w okolicznościach uzasadnianych stanem wyższej konieczności. Należy zauważyć, iż ustawa o ochronie przyrody nie definiuje pojęcia "stanu wyższej konieczności", mimo że art. 89 ust. 7 ww. ustawy przewiduje odstępstwo od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za samowolne wycięcie drzew w przypadku ich wycięcia w stanie wyższej konieczności. Wobec braku definicji stanu wyższej konieczności, należy odwołać się do pojęcia wypracowanego w prawie cywilnym oraz wynikającym z definicji słownikowej języka polskiego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2016 r., II SA/Bk 132/16). W ocenie Kolegium strona dokonując wycinki drzew nie działała w stanie wyższej konieczności, bowiem w sprawie nie istniało rzeczywiste i nieuchronne niebezpieczeństwo, a samo dążenie do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców nie stanowi należytego uzasadnienia dla usunięcia ww. drzew bez wymaganego prawem zezwolenia. Uzasadnienia takiego nie stanowi nadto samo przeświadczenie strony, iż rosnące drzewa stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników drogi. Nie sposób pominąć, iż na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] organ odmówił już wydania zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew, wskazując iż nie ma potrzeby usunięcia tych drzew przy uwzględnieniu faktu, że ich stan zdrowotny jest dobry.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła E. S. zarzucając jej:

1. art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1651, ze zm.) poprzez jego zastosowanie w wyniku błędnej subsumcji, prowadzącej do uznania, że skarżąca popełniła delikt określony w ww. normie, podczas gdy sprawcą deliktu opisanego w tym przepisie może być wyłącznie osoba uprawniona do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, a zatem właściciel lub posiadacz nieruchomości, na której rosły usunięte drzewa, natomiast skarżącej taki status nie przysługuje;

2. art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 28 Kpa poprzez brak uznania Burmistrza Gminy K. W.. za stronę postępowania w sprawie delkitu z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, podczas gdy w każdym przypadku stronami postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny być wszystkie te podmioty, które uczestniczyłyby w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody;

3. art. 85 ust. 1 i 9 w zw. z art. 89 ustawy o ochronie przyrody w aktualnym brzmieniu w zw. z art. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach w zw. z art. 110 Kpa, poprzez wymierzenie kary administracyjnej na podstawie przepisów dotychczasowych, nie zaś nowych, tj. w oparciu o obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 28 października 2016 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów na rok 2017, co skutkowało wymierzeniem kary administracyjnej w łącznej kwocie [...]zł, nie zaś w kwocie wynikającej z przepisów nowych, tj. [...] zł;

4. art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 15 Kpa poprzez nierozpoznanie zarzutów sformułowanych przez stronę w odwołaniu o nr [...] i 8, co prowadziło do braku merytorycznego rozważenia istoty sprawy oraz w konsekwencji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;

5. art. 138 § 2 w zw. z art. 7 i 77 Kpa poprzez brak uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji w całości i brak przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie - co doprowadziło do braku konwalidowania przez organ II instancji wszystkich naruszeń przepisów postępowania, których dopuścił się organ I instancji, wobec czego naruszenia te przeniknęły do zaskarżonej decyzji i skutkowały wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i bez wnikliwego zbadania stanu faktycznego sprawy.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji

Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 237/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., 1369 - dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialno – prawną do rozpoznania niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.).

Z dniem 28 sierpnia 2015 r. weszły w życie niektóre przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045 - dalej "ustawa nowelizująca"), a w tym przepisy nowelizujące art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody (art. 29 pkt 11 i art. 59 pkt 2 ustawy nowelizującej).

Na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 cyt. ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza.

Powyższa regulacja prawa została wprowadzona wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenia przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż znajdują zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu po 28 sierpnia 2015 r., ponieważ zarówno usunięcie drzew w październiku 2015 r. jak i wszczęcie postępowania nastąpiło po tej dacie.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu, iż organ winien zastosować przepisy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. poz. 2249) wskazać należy, iż powyższy zarzut jest nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

Zatem powyższa regulacja odnosi się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2017 r.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję w dniu [...] grudnia 2016 r., a więc przed wejściem w życie powyższej ustawy. Powyższe oznacza, iż Kolegium wydając decyzję nie miało podstaw do stosowania przepisów, które nie obowiązywały w dniu wydawania decyzji.

W niniejszej sprawie strona niezasadnie wiąże kwestię doręczenia decyzji z data wydania decyzji.

Za datę wydania decyzji administracyjnej uznaje się dzień, w którym została ona zaopatrzona we wszystkie niezbędne elementy, wymagane przepisami, w szczególności elementy określone w art. 107 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, ONSAiWSA z 2006 r., nr 5, poz. 132, wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 216/10, Lex nr 672894; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 175/07). Najczęściej będzie to dzień podpisania decyzji przez piastuna funkcji organu administracji publicznej lub osobę upoważnioną. Podpisanie decyzji potwierdza, że został zakończony proces przygotowania aktu administracyjnego i potwierdza, że jest on ukończony.

Zgodzić należy się ze skarżącą, że decyzja administracyjna, stosownie do art. 110 Kpa, wywołuje skutki prawne z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze doręczenia lub jej ogłoszenia. Dopiero prawidłowe doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji przynajmniej jednej ze stron postępowania i umożliwienie w ten sposób adresatowi zapoznanie się z jej treścią kończy proces decyzyjny oraz załatwia sprawę w rozumieniu art. 104 Kpa. Nie oznacza to jednak, że w pojęciu wydanie decyzji mieści się również doręczenie tego aktu. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe jak i materialne (por. E. Frankiewicz, Wydanie a doręczenie decyzji administracyjnej, PiP z 2002, nr 2, poz. 70). Obowiązujące przepisy Kpa nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem ani z datą jej wysłania.

W tym miejscu wskazać należy, że powszechnie akceptowana w orzecznictwie i w doktrynie jest zasada stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania decyzji, o ile ustawodawca nie stanowi inaczej. Wynika to z ustanowionej w art. 7 Konstytucji RP, jak również w art. 6 Kpa, zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa, to działanie na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu w dniu wydania decyzji.

Tym samym jak wskazano wcześniej organ wydając decyzję obowiązany był stosować przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

3) zniszczenie drzewa lub krzewu;

4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa.

Natomiast stosownie do ust. 2 art. 88 ustawy o ochronie przyrody kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

W niniejszej sprawie należy mieć uwadze, iż wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II W [...] skarżąca została uznana za winną wykroczenia usunięcia trzech drzew typu klon stanowiących przydrożne zadrzewienie nie posiadając wymaganego zezwolenia oraz zgody właściciela.

W tym miejscu wskazać należy, iż mimo że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego (tak: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2015 r., III SA/Wr 47/15, publ.: CBOSA).

W szczególności, należy mieć na uwadze art. 75 Kpa, zgodnie z którym dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Natomiast, zgodnie z art. 76 § 1 Kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Z powyższych względów w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżąca nie posiadając zgody i wiedzy właściciela, co wynika z wyżej wskazanego nakazu karnego jak również z pisma urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] grudnia 2015 r. (k. 3 akt administracyjnych), jak również nie dysponując stosownym zezwoleniem usunęła drzewa. Skarżąca powyższej okoliczności nie kwestionuje wskazując wyłącznie w postępowaniu administracyjnym jak i w skardze, że usunięcia drzew dokonała z uwagi na stan wyższej konieczności oraz zagrożenie ruchu lądowego.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia z przesłankami o których mowa w art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, w myśl którego "W przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej". Oznacza to, że jeżeli po wszczęciu postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej okaże się, że do usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu doszło na skutek wystąpienia tzw. siły wyższej, organ prowadzący postępowanie będzie mógł odstąpić od wymierzenia kary. Na gruncie ustawy o ochronie przyrody pojęcie to nie jest w żaden sposób definiowane. W związku z tym, ustalając jego zakres znaczeniowy, trzeba się posłużyć wykładnią międzysystemową pozwalającą na wykorzystanie znaczenia tego pojęcia wypracowanego w innych dziedzinach prawa. Pojęciem siły wyższej ustawodawca posługuje się od dawna. Na kanwie postanowień art. 152 § 1 kodeksu zobowiązań w orzecznictwie przyjmowano, że "Pod pojęciem «siły wyższej» należy rozumieć zdarzenie pochodzące z zewnątrz przedsiębiorstwa i nie dające się przewidzieć" (orzeczenie SN z dnia 9 kwietnia 1952 r., C 962/51, LEX nr 117428). Natomiast aktualnie na kanwie postanowień art. 435 § 1 k.c. uznaje się, że "Niska temperatura i opady śniegu w lutym są normalnymi zjawiskami atmosferycznymi i bynajmniej nie mieszczą się w zakresie pojęcia siły wyższej, która może powodować powstanie szkody w rozumieniu art. 435 § 1 k.c." (wyrok SA w Szczecinie z dnia 15 listopada 2012 r., III APa 9/12, LEX nr 1240185). Dlatego też w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że co do zasady siła wyższa powinna mieć charakter zewnętrzny i najczęściej będzie się ona przejawiała w nadzwyczajnych zjawiskach przyrodniczych, takich jak trzęsienia ziemi, powodzie, huragany, ale za siłę wyższą mogą być także uznane zdarzenia wywołane przez człowieka, jak działania wojenne czy gwałtowne rozruchy oraz akty władzy publicznej którym należy się podporządkować (M. Owczarek, Siła wyższa jako przesłanka zwalniająca z odpowiedzialności deliktowej prowadzącego przedsiębiorstwo wprowadzane w ruch przy pomocy sił przyrody, PS 2003, nr 1, s. 51 i następne, podobnie Krzysztof Gruszecki w Komentarzu do ustawy o ochronie przyrody - art. 89, publ.Lex/el.).

W ocenie składu orzekającego słusznie uznały organy, iż z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Słusznie wskazał organ II instancji, że strona dokonując wycinki drzew nie działała w stanie wyższej konieczności, bowiem w sprawie nie istniało rzeczywiste i nieuchronne niebezpieczeństwo, a samo dążenie do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców nie stanowi należytego uzasadnienia dla usunięcia ww. drzew bez wymaganego prawem zezwolenia. Zgodzić należy się z organem, że uzasadnienia takiego nie stanowi samo przeświadczenie strony, iż rosnące drzewa stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników drogi.

W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż strona wcześniej podejmowała działania mające na celu zgodne z prawem usunięcie drzew. Jak wynika z akt sprawy i z wyjaśnień strony w wyniku jej działań Gmina K. W.. starała się o uzyskanie zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew. W wyniku tych działań decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Starosta Ś. zezwolił Gminie K. W.. na usunięcie 1 drzewa oraz odmówił usunięcia 2 drzew z gatunku klon. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż organ uznał, że wystarczające dla zmniejszenia zagrożenia ruchu drogowego wystarczające będzie usunięcie jednego drzewa.

Zatem mając na uwadze, iż uprawnione do tego organy analizowały przesłanki usunięcia drzew nie stwierdziwszy konieczności ich usunięcia nie można uznać, iż samo przekonanie skarżącej o niebezpieczeństwie ruchu lądowego czy też stanie wyższej konieczności uzasadniało wycięcie drzew bez uzyskania stosownego zezwolenia oraz zgody posiadacza nieruchomości.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody dotyczyć ma w założeniu jedynie podmiotów wyspecjalizowanych do niesienia pomocy tj. jednostek ochrony przeciwpożarowej lub innych właściwych służb ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia (zob. wyżej przywołany wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2016r., II SA/Bk 132/16).

Tym samym w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary za usunięcie drzew.

W tym miejscu zgodzić należy się ze strona skarżącą, iż sprawcą deliktu o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody może być tylko osoba która mogła uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew tj. posiadacz nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości czy też właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380, 585 i 1579) (art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody).

Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż organ wymierza administracyjną karę pieniężną również za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości z czym mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Stosownie do ust. 2 art. 88 ustawy o ochronie przyrody kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Jak wskazano już wyżej skarżąca nie posiadała zgody właściciela nieruchomości na usunięcie drzew co wynika z wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II W [...] oraz pisma urzędu Miejskiego w K. W. z dnia [...] grudnia 2015 r., a co nie jest również kwestionowane przez skarżącą.

Z powyższych względów nie było przeszkód aby skarżącej wymierzyć karę pieniężną za usunięcie drzew. Natomiast fakt powołania błędnej podstawy prawnej przez organ uznać należy za uchybienie nie mające wpływu na wynik sprawy.

Kontrolując zaskarżoną decyzję należy mieć również na uwadze, iż wysokość kary została obliczona prawidłowo.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od [...] sierpnia 2015 r. do [...] grudnia 2016 r. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1. Organ ustalając wysokości opłaty prawidłowo wziął pod uwagę obwód pnia wynikający z protokołu oględzin drzew dokonanych przed wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r..

Za zasadny ale nie mający wpływu na wynik sprawy należy uznać zarzut naruszenia art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 15 Kpa poprzez nierozpoznanie zarzutów sformułowanych przez stronę w odwołaniu. Uzasadnienie decyzji aczkolwiek jest dość lakoniczne i nie odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania, to jednakże zawiera opis stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji w stopniu umożliwiającym konrtolę zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu braku udziału w postępowaniu Burmistrza Gminy K. W.. wskazać należy, iż powyższe nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji. Jest bowiem bezsprzeczne, że strona skarżąca nie legitymuje się pełnomocnictwem do reprezentowania Gminy K. W.. i do działania w jej imieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Podkreślić należy, że przesłanka wznowienia określona w ostatnio wymienionym przepisie Kpa może być brana pod uwagę tylko na wniosek strony, która została w postępowaniu administracyjnym pominięta. Jak stwierdza NSA w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 362/11: "odnosząc się do podnoszonej w skardze kasacyjnej kwestii nieprawidłowej oceny co do nie zapewnienia możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym określonej gminy należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie mógł z urzędu tej okoliczności uwzględnić przede wszystkim z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 par. 1 pkt 4 kpa, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który niejako z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.". Skład orzekający w pełni podziela wskazany pogląd NSA.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.