Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 826/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1 i ust. 3, art. 112 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi B.B.-P. i T.P. na decyzję Wojewody z dnia 13 maja 2016 r., znak [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z 25 stycznia 2016 r. znak [...] Starosta [...] orzekł o ograniczeniu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie F.-W., gm. M., powiat m., województwo [...] składającej się z działki nr [...] o pow. 3,6300 ha, wpisanej w księgę wieczystą [...], której współwłaścicielami są B. B.-P. i T. P. - poprzez udzielenie spółce [...] S.A. z siedzibą w K., zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. W.-M., w pasie technologicznym o szerokości 9 m (2 x po 4,5 m od osi linii w każdą stronę) poprzez podwieszenie przewodów o długości około 183 m i powierzchni 0,01644 ha oraz posadowienie jednego słupa. Lokalizację linii i posadowienie słupa oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonej do ww. decyzji Starosty z 25 stycznia 2016 r. mapie, która stanowi jej integralną część. W pasie technologicznym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, polegające na obowiązku korzystania z tego pasa w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy oraz eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych. Powyższe ograniczenie polega również na uprawnieniu [...] S.A. do wstępu na nieruchomość w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatację przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Starosta zobowiązał spółkę [...] S.A. w Krakowie do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót związanych z ww. inwestycją, a w przypadku jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania zgodnie z art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ I instancji orzekając w przedmiotowej sprawie wskazał, iż inwestycja zamierzona na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. F.-W., gm. M., polegająca na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej bez zmiany jej przebiegu poprzez założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji S. W.-M., nie doprowadzi do zmiany aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości i jest zgodna z ostateczną decyzją Burmistrza Gminy i Miasta z 11 maja 2015 r. nr [...] znak [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Starosta uwzględnił również fakt, iż rokowania przeprowadzone w tym zakresie pomiędzy inwestorem a współwłaścicielami ww. nieruchomości nie przyniosły rezultatu w postaci wyrażenia zgody przez współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości na zaproponowane warunki związane z projektowanym przebiegiem planowanej inwestycji.

Odwołanie od decyzji Starosty złożyli B. B.-P. i T. P.

Wojewoda decyzją z dnia 13 maja 2016 r., znak [...], na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015, poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) i wskazał, że w przepisach tych ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Jak wynika z dokumentacji stanowiącej akta przedmiotowej sprawy, do wniosku złożonego przez spółkę [...] S.A. z siedzibą w K. załączono notatki z 10 marca 2015 r. oraz z 1 lipca 2015 r. ze spotkań B. B.-P. z pełnomocnikiem [...] S.A., jak również pisma pełnomocnika inwestora kierowane do B. B.-P. i T. P. z 6 lipca 2015 r. (znaki: [...] i [...]) z załącznikami (karty akt organu I instancji nr: [...]). Powyższe notatki oraz pisma skierowane do stron dokumentują przebieg prowadzonych rokowań mających na celu uzyskanie przez inwestora zgody współwłaścicieli na udostępnienie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. F.-W., gm. M. w celu wykonania prac związanych z przebudową oraz późniejszym funkcjonowaniem napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. W.-M.

W notatce ze spotkania w dniu 10 marca 2015 r. pomiędzy pełnomocnikiem [...] S.A. oraz współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości, które odbyło się w sprawie wyrażenia zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości w związku z powyżej opisaną inwestycją, pełnomocnik przedstawił zakres prac przewidzianych na ww. przedmiotowej działce oraz zaproponował warunki finansowe za zgodę współwłaścicielki powyższej nieruchomości na przeprowadzenie planowanych prac. Pełnomocnik zaznaczył, iż ww. zgoda powinna być wyrażona w formie umowy notarialnego ustanowienia służebności przesyłu. Jak wynika z treści ww. notatki z 10 marca 2015 r., B. B.-P. nie zaakceptowała zaproponowanych przez pełnomocnika inwestora warunków oraz zażądała przesunięcia słupa do granicy działki. Również spotkanie z 1 lipca 2015 r. pomiędzy pełnomocnikiem [...] S.A. oraz współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości nie doprowadziło do uzyskania zgody na udostępnienie inwestorowi działki nr [...], poł. w obr. F.-W. w celu przeprowadzenia na niej niezbędnej inwestycji.

Z kolei w pismach z 6 lipca 2015 r. pełnomocnik spółki [...] S.A. ponownie wystąpił do współwłaścicieli działki nr [...], obr. F.-W., gm. M. B.B-P. i Pana T. P. o wyrażenie zgody na: - udostępnienie przedmiotowej nieruchomości w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. W.-M. polegającym na demontażu przewodów, demontażu stanowiska 1 słupa wraz z fundamentami i uziemieniem, montażu stanowiska 1 słupa wraz z fundamentami i uziemieniem, podwieszeniu przewodów oraz ustanowieniu służebności przesyłu dla przedmiotowej linii (projekt umowy przesłano w załączeniu do pisma z 6 lipca 2015 r.). Za powyższe pełnomocnik inwestora zaproponował jednorazowe wynagrodzenie w wysokości: [...] zł brutto (karty akt organu I instancji nr [...]).

Z uwagi na brak odpowiedzi współwłaścicieli działki nr [...], obr. F.-W., gm. M. na propozycje zawarte w ww. pismach, inwestor uznał bezcelowość prowadzenia dalszych negocjacji w sprawie udostępnienia przedmiotowej nieruchomości pod realizację ww. inwestycji celu publicznego tj. "przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV S.W. — M.", powiadamiając o tym fakcie współwłaścicieli ww. działki w pismach z 29 października 2015 r. (znaki: [...] i [...] - karty akt organu I instancji nr: [...]).

Ponadto w notatce z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej wraz z oględzinami w celu ustalenia stanu faktycznego oraz uzgodnienia interesów stron przez Starostwo Powiatowe 1 grudnia 2015 r., pełnomocnik współwłaścicieli K. K. oświadczyła, iż współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. F.-W. nie zgadzają się na proponowaną lokalizację słupa z uwagi na fakt, że obecnie znajduje się on na środku nieruchomości, i w sposób znaczący wpływa zarówno na jej wartość jak i możliwość korzystania z przedmiotowej działki. Ponadto współwłaściciele chcieliby przede wszystkim, aby linia energetyczna została wkopana w ziemię lub poprowadzona linią napowietrzną, ale wzdłuż granicy działki, a nie przez jej środek (karty akt organu I instancji nr [...] –[...]).

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznano, że przesłanka przeprowadzenia rokowań ze współwłaścicielami nieruchomości została spełniona.

Celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek tj. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub - w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, wskazano, iż planowana inwestycja polega na przebudowie istniejącej już od lat 60 - tych linii elektroenergetycznej bez zmiany jej przebiegu tj. w obszarze działki nr [...], obr. F.-W., gm. M. - na demontażu starych przewodów, jednego starego słupa nośnego wraz z fundamentem oraz uziemieniem oraz na podwieszeniu nowych przewodów linii 110 kV relacji S. W.-M. i postawieniu jednego nowego słupa nośnego wraz z uziemieniem. Przebudowa tej linii oraz powstanie pasa technologicznego nie zmienia zatem aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obrębie F.-W., gm. M. Dla przedmiotowej inwestycji wydana została ostateczna decyzja Burmistrza Gminy i Miasta nr [....] znak [...] z 11 maja 2015 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym obejmująca m.in. ww. nieruchomość.

W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozostawia wątpliwości, iż przeprowadzenie fragmentu sieci elektroenergetycznej mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 tej regulacji przesądza o tym, iż: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" jest celem publicznym.

Z powyższego wynika więc, iż planowana inwestycja stanowi wypełnienie przesłanki zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n., tzn. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji.

Również wymóg zasięgu lokalnego omawianego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego jest zdaniem organu odwoławczego spełniony w przedmiotowej sprawie, bowiem przy uwzględnieniu zasięgu tej inwestycji, ma ona służyć dostarczaniu ludności energii elektrycznej na znacznym obszarze, co potwierdza fakt wydania dla omawianego zamierzenia ww. ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z 11 maja 2015 r.

W świetle powyższego można zatem zdaniem organu odwoławczego przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzależniające udzielenie przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż organ I instancji błędnie przyjął, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z regulacji zawartej w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji z 25 stycznia 2016 r. znak [...] zauważyć należy, że w świetle omówionych powyżej dowodów zgromadzonych w aktach sprawy organu I instancji oraz przedstawionych poglądów wynikających z ww. orzeczeń judykatury - nie znajduje on uzasadnienia. Z akt organu I instancji wynika bowiem, iż współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], poł. w obr. F.-W., gm. M. uzależnili zawarcie umowy służebności przesyłu w zakresie wskazanej inwestycji od spełnienia ich warunków dotyczących zmiany sposobu przebiegu przez powyższą działkę linii elektroenergetycznej 110 kV S. W.-M. m.in. poprzez przeniesienie słupa nośnego do granicy działki. W powyższej kwestii inwestor wypowiedział się w pismach z 6 lipca 2015 r. kierowanych do współwłaścicieli ww. nieruchomości oraz w piśmie z 15 grudnia 2015 r. kierowanym do Starosty, wyjaśniających przyczyny braku możliwości spełnienia żądań współwłaścicieli ww. nieruchomości domagających się przesunięcia słupa nośnego linii elektroenergetycznej do granicy działki, które następnie uległy rozszerzeniu o żądanie zmiany sposobu przeprowadzenia ww. linii elektroenergetycznej przez działkę nr [...] poł. w obr. F.-W., poprzez jej poprowadzenie wzdłuż granicy działki lub kablem podziemnym (karty akt organu I instancji nr: [...]; [...]). W efekcie, żądania współwłaścicieli ww. działki dotyczące zmian w projekcie inwestycyjnym uniemożliwiły zakończenie z pozytywnym skutkiem rokowań w celu uzyskania zgody współwłaścicieli powyższej działki na przeprowadzenie prac związanych z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. W.-M., przebiegającą przez wskazaną powyżej działkę. Podkreślić w tym miejscu należy, iż przebieg omawianej inwestycji został określony w ww. ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z 11 maja 2015 r. nr [...] znak [...] która ma charakter bezwzględnie wiążący w mniejszej sprawie. Słusznie zatem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Starosty, iż ustalenia ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego są wiążące w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. np. wyroki NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08, LEX nr 535260 i z 15 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2587/12, LEX nr 11480888).

Nie jest tez uzasadniony zarzut wadliwego przeprowadzenia rokowań w zakresie uzyskania przez inwestora zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac związanych z inwestycją celu publicznego. Zdaniem bowiem organu odwoławczego, ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż rokowania te nie naruszają regulacji prawnych zawartych w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Również pozostałe zarzuty odwołującej się, tj. kwestie naruszenia przepisów art. 107 § 1 i § 3; art. 7; art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w świetle zebranego przez Starostę Miechowskiego materiału dowodowego zdaniem tut. organu są nietrafne.

Należy bowiem w tym miejscu wyjaśnić, iż przedmiotowa inwestycja polega na założeniu i przeprowadzeniu na ww. nieruchomości napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S. W.-M., w pasie technologicznym o szerokości 9 m ( 2 x po 4,5 m od osi linii w każdą stronę) poprzez podwieszenie przewodów o długości około 183 m i powierzchni 0,01644 ha oraz posadowienie jednego słupa z jednoczesnym demontażem istniejących już przewodów starej linii oraz starego słupa, stanowiących elementy o znacznym stopniu technicznego zużycia. Z powyższego wyraźnie wynika, iż przeprowadzenie powyższej inwestycji jedynie "zastępuje" istniejące już od wielu dziesięcioleci przewody elektroenergetyczne przebiegające nad przedmiotową działką oraz stojący na niej słup, i nie wprowadza żadnych nowych elementów sieci elektroenergetycznej w obrębie działki nr [...] obr. F.-W. gm. M., zarazem nawet zdecydowanie poprawiając bezpieczeństwo linii energetycznej z uwagi na jej zaprojektowanie i wykonaniu zgodnie z najnowszymi, obowiązującymi przepisami i normami technicznymi.

W świetle wyżej omówionych zarzutów odwołania wskazać należy na treść art. 124 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli natomiast przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4, który stanowi, iż odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Kwestie odszkodowawcze, jak z powyższego wynika, mogą być jednak rozpatrywane dopiero po zrealizowaniu inwestycji, co do której wydawane jest obecnie zezwolenie, w trybie art. 124 u.g.n.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. B. – P. i T. P. Zarzucili jej:

l. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na sprawy, tj.:

a. naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w II instancji administracyjnej bez uprzedniego zawiadomienia skarżących o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co skutkowało brakiem zapewnienia skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania,

b. naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, brak analizy i oceny zasadności argumentacji podnoszonej przez skarżących w toku postępowania, w tym przyczyn odmowy przez skarżących wyrażenia zgody na proponowany przebieg inwestycji, rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących, brak wyczerpującego i wszechstronnego rozważenia materiału zgromadzonego w sprawie, brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji oceny zarzutów i twierdzeń prezentowanych przez strony postępowania,

c. naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej, tj. brak jakiegokolwiek odniesienia się i oceny argumentacji i twierdzeń przedstawianych przez Skarżących w toku postępowania, uwzględnienie interesu jedynie spółki [...] SA Oddział w B. przy ocenie zasadności złożonego wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących oraz poprzez brak wyjaśnienia skarżącym zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności - przy ocenie twierdzeń podnoszonych przez strony w toku postępowania,

d. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty w sytuacji, gdy winna ona zostać zmieniona lub uchylona z uwagi na naruszenia przepisów wskazane w odwołaniu skarżących z 12 lutego 2016 r.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w formie przewidzianej decyzją Starosty z 25 stycznia 2016 r. w sytuacji, gdy cel publiczny, dla którego realizacji wprowadzono to ograniczenie, może być osiągnięty w inny sposób, niż przewidziany tymże ograniczeniem,

b. naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących bez jakiegokolwiek rozważenia i oceny zasadności argumentów podnoszonych przez skarżących w trakcie postępowania, przemawiających za odmową wyrażenia zgody na proponowany przebieg inwestycji na ich nieruchomości, podczas gdy brzmienie wskazanego przepisu, w szczególności stwierdzenie: "Starosta (...) może ograniczyć (...) sposób korzystania z nieruchomości", wskazuje na fakultatywność działania Starosty w tym względzie i uzależnienie tego działania od wcześniejszego zbadania interesów stron postępowania, w tym w szczególności przyczyn i zasadności odmowy wyrażenia zgody na inwestycję przez właściciela nieruchomości,

c. naruszenie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że skoro ustalenia ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego są wiążące w postępowaniu w sprawie o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., to treść decyzji o lokalizacji celu publicznego niejako automatycznie determinuje treść decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. i tym samym wyklucza odmowę ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy taka zależność nie zachodzi.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, o rozważenie zasadności zastosowania uprawnienia przewidzianego przepisem art. 135 p.p.s.a. i równoczesnego uchylenia decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty należało ocenić jako bezzasadne, a zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenie przepisów postępowania. W szczególności nie został naruszony art. 10 Kpa poprzez wydanie decyzji w II instancji administracyjnej bez uprzedniego zawiadomienia skarżących o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co skutkowało brakiem zapewnienia skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Zgodnie z w zasadzie jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych, dotyczącym skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 Kpa: "w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a." (WSA w Poznaniu, w wyroku z dnia 7 lutego 2013r. sygn. IV SA/Po 1109/12). Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości.

Nie znajdują też uzasadnienia pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a to zarzut naruszenia przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone rzetelnie, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami a w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo wyjaśnił zarówno podstawy prawne swojego działania jak i ustalony stan faktyczny sprawy oraz odniósł się do zarzutów odwołania. Sam fakt niezadowolenia skarżących z treści rozstrzygnięcia nie jest jednoznaczny z jego wadliwością.

Nie są też zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 124 i 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.),dalej zwana u.g.n..

Zgodnie z art. 124 ust. 1 tej u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przepis ten ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość - organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Organ administracji jest zobligowany do zbadania czynności poprzedzających złożenie wniosku, w tym sprawdzenia przeprowadzonych między stronami rokowań. Z uwagi na ograniczenie w swobodnym korzystaniu z prawa własności istotne jest jednoznaczne określenie przebiegu inwestycji przez daną nieruchomość jak również precyzyjne określenie na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji.

W ocenie Sądu należy uznać, że stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. przeprowadzono prawidłowo rokowania. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1307/05, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07 lex nr 357505, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 lex nr 574097).

W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo opisał przebieg rokowań, które trwały co najmniej od 10 marca 2015 r. do 1 grudnia 2015 r. Początkowo współwłaścicielka nieruchomości skarżąca B.B.-P. nie zaakceptowała zaproponowanych przez pełnomocnika inwestora warunków oraz zażądała przesunięcia słupa do granicy działki (10 marca 2015r.), następnie skarżący nie współwłaściciele nie odpowiedzieli na pismo pełnomocnik spółki [...] S.A. z dnia 6 lipca 2015 r. a ostatecznie podczas rozprawy administracyjnej która odbyła się 1 grudnia 2015 r., pełnomocnik współwłaścicieli K. K. oświadczyła, iż współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. F.-W. nie zgadzają się na proponowaną lokalizację słupa oraz przebieg linii energetycznej.

Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że rokowania nie odniosły rezultatu.

W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo wskazały i podkreśliły również, że inwestycje, które przewiduje omawiany przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., co do zasady mają realizować cel publiczny określony jako zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Tak określony cel jest także zbieżny z celem publicznym określonym w art. 6 pkt 2 u.g.n., określonym jako "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Łączna lektura całego przepisu art. 124, dodatkowo w powiązaniu z jego usytuowaniem w ustawie o gospodarce nieruchomościami w rozdziale 4 pt. "Wywłaszczanie nieruchomości" prowadzi do wniosku, że jest to rodzaj wywłaszczenia, jednakże z założenia mniej dolegliwy niż całkowite pozbawienie właściciela władztwa nad rzeczą (nieruchomością lub jej częścią).

Jednym z warunków przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. tj. postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, jest w świetle art. 112 ust. 3 u.g.n. niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 art. 124. Dlatego w w art. 124 ust. 3 u.g.n. ustawodawca zobowiązał jednostkę organizacyjną zamierzającą wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, do przeprowadzenia rokowań, zanim wszczęte zostanie postępowanie administracyjne. Tym samym nie mają racji skarżący, że cel publiczny, dla którego realizacji wprowadzono ograniczenie opisane zaskarżona decyzją, może być osiągnięty w inny sposób, niż przewidziany tymże ograniczeniem, skoro rokowania zmierzające do dobrowolnego wyrażenia zgody przez skarżących na konieczne ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości nie przyniosły rezultatu.

Rację mają też organy, że ustalenia ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego są wiążące w postępowaniu w sprawie o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Treść decyzji o lokalizacji celu publicznego determinuje treść decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co wprost wynika z tego przepisu ("ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego."). Tym samym na etapie postępowania o wydanie zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. nie jest już możliwe kwestionowanie przebiegu inwestycji celu publicznego, gdyż o nim stanowi decyzja administracyjna, korzystająca z waloru ostateczności.

W świetle utrwalonego poglądu judykatury organ w postępowaniu o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie mógł badać poprawności czy racjonalności usytuowania inwestycji. Ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. nie może uwzględniać okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji i ewentualnych nieprawidłowości jakie zaistniały, przy ustalaniu tej lokalizacji, ponieważ lokalizacja ta jest przedmiotem odrębnej decyzji, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji (wyrok NSA z dnia 15 maja 2014 r. I OSK 2587/12).

Nie są też zasadne zarzuty skargi dotyczące braku rozważenia argumentów skarżących przemawiających za odmową wyrażenia zgody na proponowany przebieg inwestycji na ich nieruchomości, podczas gdy brzmienie wskazanego przepisu, wskazuje na fakultatywność działania Starosty i uzależnienie tego działania od wcześniejszego zbadania interesów stron postępowania. Swoboda podejmowania decyzji przez starostę w tej materii została ograniczona tylko do inwestycji, które zostały umieszczone w planie miejscowym, zaś w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oznacza to, że starosta może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Nieumieszczenie zamierzenia inwestycyjnego w planie miejscowym, lub brak decyzji lokalizacyjnej inwestycji celu publicznego stanowią przesłanki negatywne do wydania przez starostę decyzji, ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela. Za taką interpretacją przepisu art. 124 u.g.n. przemawia wykładnia językowa jak również wykładnia systemowa (art. 21 i 64 Konstytucji RP). W tym znaczeniu jest to decyzja uznaniowa, jednak po spełnieniu przesłanek zawartych w przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n., organ nie może odmówić żądaniu wnioskodawcy, w przeciwnym bowiem razie cel przepisu, jakim jest umożliwienie realizacji inwestycji celu publicznego czyli inwestycji służącej ogółowi społeczeństwa (również społeczności lokalnej) nie mógłby zostać osiągnięty.

Mając na uwadze, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do jej uchylenia Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.