Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2088/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 124  par. 1  pkt 1 i  art. 128  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz S.R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SA/Wa 2088/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. zawiesić postępowanie sądowe z uwagi na śmierć uczestniczki postępowania H.R.; 2. podjąć zawieszone postępowanie z udziałem spadkobierców H.R.: M.R. i M.R. – uczestników postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją [...] sierpnia 2012 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1974 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], działka nr [...], oznaczoną jako "[...]" Nr rej. [...].

Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z [...].04.1974 r. ustalił odszkodowanie za grunt nieruchomości [...] przy ul. [...] na kwotę [...] zł na rzecz J.R.- następczyni prawnej byłej właścicielki M.G.. Następcy prawni J. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej. Decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...].04.1974 r. Zgodnie z art. 49 ust 1 pkt 5 ustawy z 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych terenowym organem administracji państwowej w dzielnicy miasta był naczelnik dzielnicy, a nie jak wskazał Wojewoda [...] - Urząd Dzielnicowy [...]. Wobec nieprawidłowego określenia przez Wojewodę organu wydającego decyzję z [...].04.1974 r. Minister uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i rozstrzygnął co do istoty sprawy.

Organ nadzoru stwierdził, że odszkodowanie kontrolowaną decyzją orzeczono na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a zatem w aspekcie zgodności z przepisami tej ustawy należy ocenić zaskarżoną decyzję.

Jak ustalono w toku postępowania nieruchomość [...] położona przy ul. [...] była objęta w dniu wejścia w życie dekretem ogólnym planem zabudowania W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...].08.1931 r.

Z opracowania geodezyjnego uprawnionego geodety z dnia [...].05.2011 r. wynika, iż teren nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] przeznaczony był w w/w planie pod zabudowę zwartą 3 kondygnacyjną do 50 % powierzchni zabudowy. Takie stwierdzenia planu nie wykluczały same przez się możliwości zabudowy budownictwem jednorodzinnym, a tym samym przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości pod takie budownictwo. W planie tym nie było zakazu realizacji budownictwa jednorodzinnego. Przy braku takiego zakazu należało dokonać wykładni planu z uwzględnieniem ówczesnych uwarunkowań i wyjaśnić, czy w owym czasie na obszarze jego obowiązywania faktycznie dopuszczono zabudowę jednorodzinną (por. wyrok NSA z dnia 09.09.2007 r. sygn. akt I OSK 615/06, opubl. LEX nr 346407). Fakt, że nieruchomość nie była zabudowana nie przesądza o niemożliwości zagospodarowania jej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Uznać trzeba, iż w przedmiotowej sprawie prawidłowo organ prowadzący postępowanie w sprawie odszkodowania zwrócił się o opinię dotyczącą przeznaczenia niniejszej nieruchomości do Wydziału Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...], którym pismem z dnia 10.04.1973 r. wskazał, że "znajdujące się na terenie [...] osiedla "[...] " działki niezabudowane mogły być przeznaczone przed rokiem 1945 pod budowę domków jednorodzinnych".

Z przepisu art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z uzasadnienia kwestionowanej decyzji z dnia [...].04.1974 r. wysokość odszkodowania ustalona została przez biegłych Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej b. Prezydium Rady Narodowej W., którzy zawarli swą opinię w elaboratach szacunkowych z marca 1973 r.

W aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości brak jest co prawda protokołu z rozprawy, jednak nie można na tej podstawie wnioskować, iż rozprawa taka nie została przeprowadzona.

Brak w aktach odszkodowawczych protokołu z rozprawy powoduje, że nie można ustalić, czy postępowanie odszkodowawcze zostało przeprowadzone w sposób w pełni prawidłowy oraz nie można z tego powodu czynić organowi zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy. Organ odwoławczy może jedynie obecnie orzekać na tym materiale dowodowym.

Organ podkreślił, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji podstawę prawną przyznanego odszkodowania stanowiły przepisy przywoływanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ( art. 8 ust. 5 i 8 pkt 1) przewidujące stałe stawki ustalone dla określonej kategorii gruntów. Szacowane wartości nieruchomości miało, wobec obowiązujących stawek odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości charakter niezwykle uproszczony. Istotny wobec tego jest fakt czy orzeczona wysokość odszkodowania odpowiada prawu. Do oceny tej kwestii niezbędne jest wzięcie pod uwagę indywidualnych okoliczności sprawy, w tym tego czy wysokość odszkodowania była kwestionowana. Nie należy pominąć faktu, że decyzja z dnia [...].04.1974 r. nie została zaskarżona przez uprawnioną stronę postępowania.

Nie można zatem uznać, iż decyzja o przyznaniu odszkodowania rażąco narusza prawo poprzestając jedynie na stwierdzeniu braku w aktach sprawy protokołu z rozprawy, skoro J.R. przesłano przy piśmie z dnia 07.03.1974 r. elaboraty szacunkowe gruntu i roślin sporządzone w marcu 1973 r. i miała ona możność zgłoszenia do nich uwag i zadawania pytań.

Wobec wszystkich okoliczności sprawy – w szczególności niewątpliwej znajomości elaboratów szacunkowych i możności zgłoszenia do nich uwag, braku kwestionowania wysokości odszkodowania, braku zaskarżenia decyzji, należy uznać, że stawiane zarzuty nie mogą być oceniane w kategoriach przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania.

W świetle powyższych ustaleń organ nadzoru stwierdził, że decyzja z [...].04.1974 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa jak również nie jest dotknięta inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa i wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej S.R. zarzucił naruszenie art. 94 kpa , art. 10 § 1 kpa, art. 81 kpa, art. 156 § 1 kpa, art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz rażące naruszenie art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przepis art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, a więc opublikowanym w Dz. U. Nr 10 z 1974 r., poz. 64, stanowił, że odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Niezbędne więc było przeprowadzenie rozprawy, na której uprawniony do odszkodowania mógł przedstawić swoje stanowisko co do wysokości odszkodowania, zgłaszać zastrzeżenia odnośnie elaboratów szacunkowych, biegli mogli zająć stanowisko co do zgłaszanych przez strony zastrzeżeń i wątpliwości co do elaboratów szacunkowych.

I wynik takiej rozprawy stanowił podstawę do ustalenia odszkodowania w decyzji.

Przeprowadzenie więc rozprawy, stosownie do brzmienia art. 22 ustawy, było obligatoryjne.

W rozpoznawanej sprawie, w aktach postępowania odszkodowawczego, brak jest protokołu rozprawy. Należy zgodzić się z organem, że brak protokołu z rozprawy samo przez się nie dowodzi, że postępowanie odszkodowawcze zostało przeprowadzone w nieprawidłowy sposób. Zważywszy, że postępowanie takie miało miejsce ponad trzydzieści lat temu mogą występować braki w dokumentacji. Jednakże w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby, że taka rozprawa została przeprowadzona. Nie ma żadnego śladu w dokumentacji by organ wyznaczył rozprawę, brak jest zawiadomień o wyznaczeniu takiej rozprawy, również w uzasadnieniu decyzji, organ nie odwołuje się w ogóle do rozprawy i jej wyników.

W korespondencji znajdującej się w aktach odszkodowawczych w żaden sposób nie ma odniesienia do rozprawy. Należy więc uznać, że brak jest jakichkolwiek dowodów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, że miała miejsce rozprawa administracyjna. Wobec braków dowodów do uznania , że rozprawa administracyjna, o jakiej stanowił art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. miała miejsce uprawniony jest wniosek, że taka rozprawa w ogóle nie miała miejsca a ustalenie odszkodowania nie nastąpiło na podstawie wyników rozprawy lecz wyłącznie w oparciu o elaboraty szacunkowe. Kontrolowana decyzja [...] kwietnia 1974 r. została więc wydana z rażącym naruszeniem art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności takiej decyzji określoną w art. 156 §1 pkt 2 kpa.

Organy nadzoru obu instancji uznały, że kontrolowana decyzja odszkodowawcza nie jest dotknięta żadną z wad nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa co wskazuje, że decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa i co uzasadnia ich uchylenie. Z tego względu nie ma potrzeby oceniać zasadności powołanych zarzutów skargi. Należy tylko nadmienić, że organ nadzoru nie stosował art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. więc nie mógł go rażąco naruszyć, co zarzuca skarżący w pkt 4 skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Sygn. akt I SA/Wa 2088/12

U Z A S A D N I E N I E

S.R., pismem z dnia 17 września 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 21 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego – radca prawny M.N. – oświadczył, że zmarła uczestniczka niniejszego postępowania H.R.. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik złożył kserokopię aktu poświadczenia dziedziczenia i okazał jego oryginał.

W tej sytuacji radca prawny M.N. wniósł o zawieszenie postępowania sądowego i jednoczesne jego podjęcie, gdyż spadkobiercami w/w zmarłej są uczestnicy postępowania, tj. M.R. i M.R..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

W myśl zaś art. 128 § 1 pkt 1 tej ustawy, Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 21 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] lutego 2013 r., z którego wynika, że zmarła uczestniczka niniejszego postępowania – H.R., jej spadkobiercami są natomiast M.R. i M.R., będący również uczestnikami tego postępowania.

W ocenie Sądu w sprawie zaistniała więc przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowego, z uwagi na śmierć uczestniczki postępowania oraz jego podjęcie, w związku z przedstawieniem dokumentu wskazującego następców prawnych zmarłej, będących uczestnikami tego postępowania.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 124 § 1 pkt 1 oraz art. 128 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.