Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 562/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015r. sprawy ze skargi F. Z. i Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok 1) oddala skargę, 2) odrzuca skargę Z. O., 3) przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny na rzecz doradcy podatkowego S. S. kwotę 2 952 (słownie dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złotych w tym podatek od towarów i usług w wysokości 552 złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej organ odwoławczy lub organ II instancji ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy ( dalej organ I instancji ) z dnia 29 stycznia 2015 r. ustalającą F. Z. i Z. O. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2015 w wysokości 19.102,00 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 13 § 1 pkt 3 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.; dalej: ustawa o podatku rolnym ), art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: ustawa o podatkach i opłatach lokalnych).

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Wójt Gminy ustalił F. Z.( dalej: Skarżący ) i Z. O. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 w wysokości 19.102,00 zł. Podatek rolny w kwocie 628,00 zł od gruntów o powierzchni 3,4478 ha fizycznego użytków rolnych, co stanowi 4,1887 ha przeliczeniowego, podatek od nieruchomości od powierzchni 49.929 m2 gruntów pozostałych na kwotę 18.474,00 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wysokość podatku rolnego i podatku od nieruchomości ustalił na podstawie złożonej informacji, ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli F. Z. i Z. O.

W odwołaniu zakwestionowano decyzję w zakresie podatku od nieruchomości w kwocie 18.474,00 zł dotyczącego działek nr 652 i 661 w P. Z. W odwołaniu zawarli wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu, w którym powołują się na złe warunki życiowe, podeszły wiek oraz zły stan zdrowia, do którego przyczyniły się egzekucje komornicze prowadzone od 2011 r. z inicjatywy Wójta G. Z. Zarzucono brak wydania decyzji rekultywacyjnej dotyczącej działki 652. Do odwołania dołączyli pismo informacyjne z dnia 15 grudnia 2011 r. skierowane do Starostwa Powiatowego w S. o wykonaniu prac rekultywacyjnych z żądaniem dokonania ich odbioru.

W jego ocenie organ I instancji w sposób nieprawidłowy nalicza podatek od nieruchomości – użytków kopalnianych, pomimo tego, że z powodu braku surowca, gliny do wyrobu cegły, cegielnia została zlikwidowana. Za nieprawidłowe ocenia naliczanie podatków od terenów zabudowanych, oznaczonych jako "Bi" podczas, gdy na terenie tym znajdują się obiekty nadające się do rozbiórki, niespełniające wymogów prawa budowlanego.

Odwołanie Z. O. jako złożone przed doręczeniem jej decyzji organu I instancji nie zostało rozpoznane - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania, wyrokiem zaś z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 563/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.

Rozpoznając natomiast odwołanie F. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., nie podzieliło podniesionych w nim zarzutów i wskazaną na wstępie decyzją utrzymało decyzję Wójta Gminy Z. w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia i klasyfikacja gruntów ustalana jest w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, która zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2015 r., poz. 520; dalej: prawo geodezyjne i kartograficzne), stanowi podstawę wymiaru podatków i świadczeń, a dane w niej zawarte mają walor dokumentu urzędowego. Na jej podstawie powierzchnia fizyczna użytków rolnych będących w użytkowaniu wieczystym podatników wynosi 3,4478 ha, co stanowi 4,1887 ha przeliczeniowego. Przeliczając powierzchnię przez równowartość pieniężną 2,5 q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy, obniżonej Uchwałą Rady Gminy Z. z dnia 29 październik 2015 r., nr XLIV/384/2014 ( Dz.Urz. Woj. Podkarpackiego z 2014 r., poz. 3117 ) do kwoty 60,00 zł za 1 q, ustalono kwotę 628,00 zł należnego podatku.

Z tych samych powodów za prawidłowe organ odwoławczy ocenił ustalenia dotyczące podatku od nieruchomości. Podstawę opodatkowania stanowiły grunty położone w obrębie P.Z., tj. część działki nr 661 o pow. 31,612 m2, oznaczonej jako użytki kopalniane ( K) oraz część działki nr 661 o pow. 18,317 m2, oznaczonej jako tereny zabudowane (Bi). Kwota podatku została ustalona jako iloczyn powierzchni 49,929 m2 i stawki podatkowej 0,37 zł za 1 m2, przewidzianej dla "gruntów pozostałych" w uchwale Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2014 r., nr XLIV/385/2014 w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości ( Dz.Urz. Woj. Podkarpackiego z 2014 r., poz. 3118).

Odnosząc się do postawionych w odwołaniu zarzutów, organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest decyzji o zakończeniu rekultywacji działki nr 652, mogącej stanowić podstawę zmiany w ewidencji gruntów. Organ powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 393/14 oddalając skargę Z. O. na decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r. wskazał, że dopiero wydanie stosownej decyzji starosty o zakończeniu rekultywacji terenu umożliwi wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i będzie miało znaczenie dla obowiązku podatkowego.

W skardze na powyższą decyzję F. Z. i Z. O. domagali się uchylenia decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, dopuszczenia do udziału w sprawie prokuratora, wstrzymania egzekucji komorniczej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., oraz prowadzenia sprawy w trybie jawnym.

W uzasadnieniu skargi podtrzymali argumenty, które podnosili w postępowaniu podatkowym. Dodatkowo wskazali, że uległa zmianie powierzchnia działki 652. Wody deszczowe zalały grunt rolny R IIIa do połowy, uniemożliwiając korzystanie z powierzchni o wielkości 0,90 ha.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd pragnie wyjaśnić, że skarga Z. O. została odrzucona na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a. ) z powodu bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 1 lipca 2015 r. zostało skierowane do Skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało Skarżącej doręczone osobiście w dniu 3 lipca 2015 r. lecz wyznaczony termin upłynął bezskutecznie w dniu 10 lipca 2015 r.

Przechodząc do kontroli decyzji, skutecznie zaskarżonej przez F.Z., Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, że zgodnie z art. 90 § 1 P.p.s.a. zasadą jest, że posiedzenia sądowe są jawne i tak było w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o przeprowadzenie sprawy w trybie jawnym był zbędny.

Niezasadny był wniosek o dopuszczenie do udziału Prokuratora, który nie wniósł skargi ani też nie zgłosił udziału w postępowaniu, a tylko w takich przypadkach, zgodnie z art. 92 § 1 P.p.s.a. postępowanie przed sądem toczy się z jego udziałem.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Z. ustalająca F. Z. i Z. O. łączne zobowiązanie pieniężna za 2015 r.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie organy obu instancji ustalając wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego oparły się na zapisach ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy Skarżący kwestionował aktualność tych zapisów ze względu na mającą miejsce rekultywację terenu oraz ze względu na niemożliwość korzystania z gruntów ornych R IIIa z powodu wód gruntowych, które zalały ponad połowę działki.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do wymiaru podatków i świadczeń. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że w trakcie postępowania podatkowego o ustalenie wysokości podatku od nieruchomości organ musi oprzeć się na danych wynikających z ewidencji gruntów w zakresie powierzchni działki i jej przeznaczenia (por. wyrok NSA z 14 września 2011; II FSK 533/10 , wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r.; II FSK 259/10, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r.; IIFSK 1291/09 czy też wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2011 r.; I SA/Rz 574/11, czy z dnia 12 maja 2011 r. I SA/Rz 147/11 , czy np. WSA w Gdańsku z 25 stycznia 2011 r. I SA/Gd 1166/10 - wszystkie orzeczenia w bazie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Fakt związania organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i nieruchomości nie jest kwestionowany w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Poza zupełnie wyjątkowymi sytuacjami dane te stanowią podstawę do dokonywania ustaleń w zakresie wielkości powierzchni i przeznaczenia gruntów podlegających opodatkowaniu.

Z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego na dzień 13 marca 2015 r. wynika, że F. Z. i Z. O. są użytkownikami wieczystymi gruntu Skarbu Państwa, położonego w jednostce ewidencyjnej Z. obręb P.Z., oznaczonego jako działki nr: 652 o pow. 6,2775 ha, nr 661 o pow. 6,5282 ha i nr 662 o pow. 0,4766 ha. Działka 652 o łącznej powierzchni 6.2775 ha częściowo - 3,1612 ha wykorzystywana jest jako użytki kopalne, pozostała część działki posiada wykorzystanie jako grunty orne ( R IIIa, R IV a i R IVb ), łąka ( Ł III), pastwisko ( Ps IV) lub jest nieużytkiem ( N). Odnośnie zaś działki 661 o powierzchni 6.5282 cześć działki o powierzchni 1.8317 ha posiada oznaczenie (Bi) co oznacza inne tereny zabudowane, pozostała część to grunty orne ( R IIIa ) i nieużytki (N). Działka 662 o powierzchni 0,4766 ha to grunty orne ( RIIIa) o powierzchni 0,4459 ha i nieużytki 0,0307 ha. Wszystkie działki objęte są Księgą Wieczystą nr KW 44018.

Prawidłowo organy obu instancji ustaliły podatek od nieruchomości oraz podatek rolny przyjmując wskazane w ewidencji gruntów i budynków wielkości powierzchni. Nie budzi również zastrzeżeń, i nie były w sprawie kwestionowane przyjęte przez organy stawki podatku, wynikające z prawidłowo powołanych przepisów.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzut dotyczący nieprawidłowego opodatkowania terenów zakwalifikowanych jako użytki kopalniane oraz tereny zabudowane ze względu na mającą miejsce rekultywację terenu.

Zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych, wyłączanie ich z produkcji rolnej, jak również tryb postępowania oraz zasady rekultywacji terenów rolnych i leśnych zdewastowanych na skutek prowadzenia na nich pozarolniczej działalności gospodarczej zostały określone w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 z zm.).

Przeprowadzenie postępowania w zakresie rekultywacji gruntów jest postępowaniem szczególnym, przewidzianym przez ustawę sposobem zmiany przeznaczenia gruntu i uznania go ponownie za grunt rolny. Ten wyjątkowy tryb nie może być zastąpiony żadnym innym postępowaniem. Tylko w jego toku może dojść do wydania decyzji ustalającej, że teren został zrekultywowany, a następnie wpisanie do ewidencji gruntów jako gruntu rolnego.

Ustawa jednoznacznie wskazuje, że gruntem rolnym jest grunt figurujący w ewidencji gruntów jako rolny ( art. 2 ust. 1 pkt 1). Przez rekultywację gruntów - rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.

Przewiduje ona na tym etapie uprawnienia dla starosty, który określa w drodze decyzji:

1) stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5;

2) osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów;

3) kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów;

4) uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną.

W świetle powyższych zapisów stwierdzić należy, że dopiero uprawomocnienie się decyzji o zakończeniu rekultywacji jest podstawą do dokonania zmiany w ewidencji gruntów w zakresie przeznaczenia gruntu, jako rolnego.

Właściwy do wydania takiego rozstrzygnięcia jest inny organ niż występujący w niniejszej sprawie organ podatkowy- starosta. Dlatego też w ocenie Sądu Administracyjnego organ podatkowy nie był uprawniony do dokonania ustaleń w zakresie przeznaczenia gruntu i np.: uznania go za rolny, a tym samym do wymierzenia podatku rolnego zamiast podatku od nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 393/14, że wydanie takiej decyzji umożliwi dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) podstawą do dokonania takich zmian z urzędu są zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Z uwagi na przewidziany przez ustawę szczególny tryb postępowania przy prowadzeniu rekultywacji nie jest możliwe ocenianie jej jako zakończonej w postępowaniu podatkowym. Takie ustalenie przekracza uprawnienia organów podatkowych określone art.194 § 3 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie mogą zastąpić decyzji starosty w tym zakresie.

Z tych samych przyczyn nieuzasadniony jest zarzut dotyczący opodatkowania terenów figurujących w ewidencji jako zabudowane.

Odnosząc się z kolei do zarzutu niemożliwości korzystania z nieruchomości oznaczonej jako R III a, z powodu wód opadowych.

Podatek od nieruchomości jak również podatek rolny mają charakter podatku majątkowego. Podatnikiem podatku od nieruchomości, podatku rolnego jest podmiot wskazany w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz w tak samo oznaczonym przepisie ustawy o podatku rolnym, bez względu na to, czy czerpie korzyści z nieruchomości i obiektów budowlanych, od których płaci podatek od nieruchomości. Obowiązek podatkowy uzależniony jest w tym podatku jedynie od posiadania nieruchomości, a nie innych okoliczności (np. sytuacji majątkowej podatnika, czerpania dochodów z nieruchomości, jej wartości czy jakości gruntu).

W świetle powyższego zarzuty dotyczące niemożliwości korzystania z nieruchomości pozostają bez wpływu na wymiar podatku.

Wynagrodzenie pełnomocnika obliczono na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez doradcę podatkowego (Dz. U. nr 31, poz. 153 ).

W niniejszym postępowaniu wartość przedmiotu sprawy wynosi 19.102 zł, zatem, zgodnie z wyżej powołanym przepisem, stawkę należało określić na kwotę 2.400 zł, powiększoną stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23%.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).