Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 68/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Rozgraniczenie nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 2,
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 37 par. 1, art. 264 par. 1 pkt 1, art. 262 par. 1 pkt 1-2, art. 263 par. 2, art. 264 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1, art. 151, art. 119 pkt 4, art. 133 par. 1 zd. 2, art. 120
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D.U. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 maja 2015 r. znak: [...], Wójt Gminy W. (dalej tez w skrócie jako "Wójt") umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie M. gm. W.: oznaczonej jako działka nr ewid. [...] będąca współwłasnością J.U. w 28/40 części, D.U. w 3/40 części, J.U. w 3/40 części, R.U. w 3/40 części i E.U. w 3/40 części, na podstawie wpisów księgi wieczystej nr [...], a działką nr ewid. [...] stanowiącą własność A.Z. według wpisu księgi wieczystej nr [...] i działką nr ewid. [...] stanowiącą własność A.Z. według wpisu księgi wieczystej nr [...] oraz przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w J.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wójt podniósł, że podstawą wydania decyzji był wniosek J.U., będącej współwłaścicielką i pełnomocnikiem pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...] położonej w Mieronicach. Postanowieniem z dnia 28 września 2012 r. znak: [...] zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe odnośnie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami położonymi w Mieronicach o nr ewid. [...]. Czynności ustalenia przebiegu granic przeprowadził upoważniony geodeta mgr inż. M.S. Strony nie zawarły ugody w stosunku do przebiegu granicy pomiędzy działkami i jak wskazał Wójt, nie było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu tych nieruchomości w oparciu o zgodne oświadczenie stron oraz zebrane dowody przez geodetę upoważnionego do przeprowadzenia czynności technicznych. Operat pomiarowy został przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Jędrzejowie w dniu 27 kwietnia 2015 r. za nr ewid. [...]. Strony postępowania A.Z. i D.U. wniosły uwagi, które nie miały wpływu na treść decyzji. Wobec powyższego organ I instancji w punkcie 2 wskazanej na wstępie decyzji orzekł, że rozstrzygnięcie nastąpi w postępowaniu sądowym.

Powyższa decyzja została doręczona stronom, w tym D.U. w dniu 15 maja 2015 r.

W dniu 30 sierpnia 2018 r. D.U. wniosła ponaglenie na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie orzeczenia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie M. W uzasadnieniu ponaglenia strona wskazała, że w związku z wszczętym postępowaniem rozgraniczeniowych Wójt Gminy W. podpisał umowę z geodetą M.S., która przedstawiła ofertę cenową na wykonane czynności. Zaliczkę w tym zakresie na konto wskazane przez geodetę wpłaciła J.U. Strona podniosła, że Wójt nie dokonał czynności zmierzających do ustalenia poniesionych przez strony kosztów, ani też nie wydał stosownych aktów o podziale tych kosztów. Wskazała, że z uwagi na to, iż bezczynność trwa co najmniej od 3 lat, ma ona charakter rażący.

W odpowiedzi na ponaglenie Wójt Gminy W. podniósł, że organ wystąpił do M.S. w dniu 23 kwietnia 2013 r. z prośbą o przesłanie oferty. Geodeta przesłała oferty cenowe na wykonanie czynności. Jednocześnie wnioskodawczyni złożyła oświadczenie, że wyraża zgodę na takie kwoty, które sama przekazała M.S. Wójt Gminy nie zawierał z geodetą umów i żadne środki finansowe nie wpływały na konto organu, ani organ nie poniósł żadnych kosztów. Geodecie zostało wydane upoważnienie do dokonania czynności rozgraniczeniowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. znak: SKO.GN-70/3229/311/2018 uznało ponaglenie D.U. na bezczynność Wójta Gminy W. w w/w sprawie za nieuzasadnione.

Jak ustaliło Kolegium, przedmiotowe ponaglenie dotyczy nieprzeprowadzenia przez Wójta Gminy W. postępowania w sprawie ustalenia kosztów, postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości oznaczonej nr [...], której jednym ze współwłaścicieli jest skarżąca - D.U. - z działkami sąsiednimi oznaczonymi nr działek [...] stanowiącymi własność A.Z. oraz niewydania postanowienia ustalającego te koszty i dokonującego ich proporcjonalnego rozdzielenia na wszystkie strony tego postępowania rozgraniczeniowego.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wyjaśnił, że powyższe oznacza, iż na podstawie tego przepisu organ może żądać od strony uiszczenia kosztów, które organ poniósł w interesie lub na żądanie stron czy też strony. Organ II instancji podał także, że przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie zawierają regulacji odnośnie kosztów postępowania rozgraniczeniowego i wskazał, że poniesienie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a.

Kolegium wyjaśniło, że z przytoczonych wyżej przepisów i poglądów prawnych wynika, iż wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów dotyczy tylko tych kosztów, które zostały poniesione przez organ w interesie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wskazał, że niewątpliwie kosztami takimi są koszty postępowania rozgraniczeniowego. Jednak warunkiem wydania postanowienia w przedmiocie kosztów jest wykazanie przez organ faktu ich poniesienia.

Jak wskazało Kolegium, z akt sprawy nie wynika, aby koszty przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego poniósł Wójt Gminy W. Tylko natomiast poniesienie przez organ takich kosztów, w tym z tytułu należnego geodecie wynagrodzenia za czynności rozgraniczenia, stanowiłoby warunek wszczęcia, prowadzenia i zakończenia postępowania w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem skarżąca potwierdziła, że wnioskodawczyni postępowania rozgraniczeniowego sama uiściła wynagrodzenie na rzecz geodety.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że nie można organowi I instancji zarzucić bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Wójta Gminy W. złożyła D.U. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 36 w zw. z art. 7, 8 i 264 k.p.a. poprzez rażącą bezczynność w zakresie, w jakim organ zobowiązany był do proceduralnego uregulowania kosztów postępowań rozgraniczeniowych, które dotychczas faktycznie materialnie uszczupliły budżet wnioskodawczyni J.U. oraz uczestników (wpłata na konto geodety dokonana przez J.U.).

W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła, że działanie Wójta Gminy W. w zakresie współpracy z geodetą jest według Samorządowego Kolegium Odwoławczego wadliwe. Wójt Gminy W. nie podpisał umowy z geodetą, a następnie upoważnił geodetę do wykonania czynności rozgraniczeniowych. Końcowo wydał decyzję o umorzeniu obu postępowań i nie wydał postanowień o kosztach tych postępowań. Zdaniem skarżącej, bez znaczenia dla prawnego poniesienia kosztów postępowania jest fakt braku zawarcia przez Wójta umowy z geodetą. Może to, pod warunkiem bezwzględnego obowiązku zawarcia takiej umowy, świadczyć o tym, że Wójt Gminy W. jest bardziej bezczynny niż wskazano to w ponagleniu. Skarżąca podniosła, że pisma geodety wskazują oferty cenowe, więc geodeta był gotowy na zawarcie stosownych umów. Zarówno wyjaśnienia Wójta Gminy W. jak i przedmiotowe postanowienie Kolegium nie zawierają informacji, dlaczego Wójt ostatecznie nie zawarł stosownych umów z geodetą, skoro ostatecznie upoważnił geodetę do wykonania czynności de facto w imieniu organu. Skarżąca zarzuciła, że organy nie wyjaśniły, jaki wpływ na upoważnienie geodety do wykonania czynności w postępowaniach rozgraniczeniowych miał brak umowy z geodetą. Ma to istotne znaczenie, bowiem świadczyć może o wewnętrznej sprzeczności działania organu, który z jednej strony nie zawiera umowy na wykonanie czynności, z drugiej natomiast, jako organ prowadzący postępowanie, upoważnia do dokonania czynności rozgraniczeniowych.

Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że Wójt Gminy W. pozostaje bezczynny, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy Wójt działał przez upoważnionego geodetę, a zatem jako organ poniósł koszty postępowania, o jakich wiedział w dniu przedłożenia przez geodetę ofert cenowych, a które obciążają strony postępowań. Wójt zażądał od geodety przedstawienia oferty.

Skarżąca wskazała, że z uzasadnień wyroków sądowych wynika, że orzecznictwa znane są jej przypadki wpłacona geodecie zaliczki przez jedną ze stron postępowania rozgraniczeniowego, nawet gdy uprzednio organ zawarł umowę z geodetą, a także sytuacje, gdzie nie zawarto z geodetą umowy, a wydano upoważnienie do działania, co nie stało na przeszkodzie w uregulowaniu kwestii podziału kosztów postępowania, nie było również przeszkodą do poczynienia w tym zakresie ustaleń i wydania orzeczeń. Mając na uwadze związanie przepisami k.p.a, stanowiącymi o terminach, w jakich organ zobligowany jest załatwić sprawę oraz zasadą szybkości postępowania, organ winien był podjąć czynności formalne zmierzające do uregulowania kwestii współpracy z geodetą i kosztów z tym związanych.

Skarżąca zarzuciła, że organ zgodnie z art. 7 i 8 k.p.a. powinien był wyjaśniać stronom wszelkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy mające wpływ na ich prawa i obowiązki, aby strony na skutek nieznajomości prawa nie poniosły szkody. Przekłada się to na budowanie zaufania obywatela do władzy publicznej.

Odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżąca podkreśliła, że w okolicznościach niniejszej sprawy do Wójta, który otrzymawszy oferty cenowe od geodety i wolę zawarcia umowy należało rozliczenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Geodeta ten na mocy otrzymanego od Wójta upoważnienia dokonał wszelkich czynności, jakie zostały mu powierzone. Wójt, wydając upoważnienie, niejako mógł w ten sposób wyrazić zgodę na warunki geodety, w przeciwnym wypadku poszukiwałby innego geodety. Skarżąca podniosła, że kwestia formalna zawarcia pisemnej umowy nie leży w obowiązku stron postępowania, choć nic nie stoi na przeszkodzie, by strony dokonały zaliczek na poczet późniejszego ustalenia kosztów. Zarzuciła, że w takim przypadku Wójt zobligowany był do uregulowania formalności związanych z kosztami postępowania, a posiadane przez niego narzędzia do pobrania zaliczek urzeczywistniały zasadę oficjalności działania przy podziale kosztów. Nic nie stało na przeszkodzie, aby Wójt np. wezwał strony do wpłaty zaliczek na poczet kosztów i wydał na tę okoliczność akt administracyjny. Wprowadzenie w błąd wnioskodawczyni J.U. spowodowało, że miała ona rozmyty obraz formalnych uregulowań związanych z kosztami postępowania. Były one dla niej nieczytelne, dlatego dokonała wpłaty na konto geodety. Skarżąca wskazała, że fakt dokonania przez stronę zaliczki na konto geodety nie oznacza braku kosztów postępowania i nie ma znaczenia dla formalnej regulacji wynajęcia przez organ geodety, szczególnie że Wójt nie twierdzi, by geodeta kiedykolwiek odstąpił od cenników oferty, czy działał na podstawie umowy z wnioskodawczynią, lecz jednoznacznie potwierdza, iż geodeta działał z upoważnienia organu. Wójt ze swej inicjatywy powinien dojść do porozumienia z geodetą i stronami, a nie biernie oczekiwać, że strona nieoficjalnie dokona zapłaty całości kosztów czynności geodezyjnych z tytułu oficjalnego postępowania rozgraniczeniowego. Poinformowanie strony o tym, że to sąd powszechny będzie regulował kwestię kosztów postępowania administracyjnego stoi, zadaniem skarżącej, w sprzeczności z zasadami dążenia do prawdy obiektywnej i informowania zawartymi w art. 7 i 8 Kpa.

Dalej skarżąca sformułowała zarzuty pod adresem wydanego przez Samorządowe Kolegium odwoławcze w Kielcach postanowienia z dnia 17 września 2018 r. Skarżąca podniosła, że nie posiada informacji, jak wskazywana przez Kolegium wadliwość w działaniu Wójta Gminy W. oraz wpłacenie przez wnioskodawczynię zaliczki na konto geodety odnoszą się do obowiązku orzeczenia o kosztach na podstawie art. 264 k.p.a., czy w okolicznościach faktycznych i prawnych w sprawach znak: [...] oraz [...] nie jest do dnia dzisiejszego możliwe orzeczenie przez Wójta Gminy W. na podstawie art. 264 k.p.a. o kosztach tych postępowań. Z tych też przyczyn poczynienie przez skarżącą oceny prawidłowości rozumowania obu organów w kontekście lakonicznie zasygnalizowanej wadliwości działania Wójta jest niemożliwe.

Następnie skarżąca zważyła, że Wójt Gminy W. zapoznał się z dowodem wpłaty wnioskodawczyni na konto geodety kwoty 5500,00 zł tytułem postępowań rozgraniczeniowych. Były to realne środki finansowe, które obciążyły budżet domowy wnioskodawczyni i z uwagi na fakt, iż zamieszkuje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z D.U., J.U, R.U. oraz E.U. (stronami tych postępowań) stanowiły uszczuplenie portfela pięciu z siedmiu stron postępowań. Z uwagi na fakt, że postępowania toczyły się w interesie również właścicieli działek nr [...], tj. A.Z. i K.R. - Z. organ oficjalnie powinien obciążyć ich kosztami.

Kończąc, skarżąca powołała się na opinię Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach z dnia 23 września 2011 r., zamieszczoną na stronie internetowej tego organu. Skarżąca podkreśliła, że wnioskodawczyni ani pozostałe strony postępowania nie zawarły umowy z geodetą, ani tym bardziej nie upoważniły geodety do wykonania czynności, choć pisma wnioskodawczyni o wyrażeniu zgody na kwoty wskazane przez geodetę w rzeczywistości oznaczają potwierdzenie, że wnioskodawczyni ma świadomość wysokości kosztów postępowania i że będzie w stanie ponieść ten ciężar częściowo i proporcjonalnie do swojego interesu w sprawie. Upoważniając geodetę Wójt zaś stał się zleceniodawcą czynności i to w jego obowiązku leży uregulowanie kwestii kosztów z uwzględnieniem wpłaconych zaliczek. Dotychczasowy brak działania organu działa na szkodę stron postępowania.

Mając na uwadze powyższą argumentację skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy W. w zakresie podjęcia czynności ustalenia i uregulowania kosztów postępowań rozgraniczeniowych oraz wydania stosownych aktów administracyjnych, uznania, iż bezczynność miała charakter rażący, wyznaczenie organowi terminu jednego miesiąca na uregulowanie zaległych w tym zakresie kwestii tj. podjęcia czynności zmierzających do formalnego załatwienia kosztów w.. postępowań przed Wójtem Gminy W., a w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności skargi obciążenie kosztami Skarb Państwa.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy przestawił stanowisko oponujące skardze i wskazał, że mając na uwadze wszelkie okoliczności prowadzonego postępowania, a przede wszystkim brak poniesionych przez gminę kosztów, nie widział potrzeby wydania postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju.

Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest zatem uprzednie wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. 2018 poz. 2096, dalej jako "k.p.a.").

W rozpatrywanej sprawie D.U. skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego poprzedziła wyczerpaniem trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Przed wniesieniem skargi, w dniu 30 sierpnia 2018 r., na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., D.U. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach ponaglenie (zatytułowane "Zażalenie") w związku z bezczynnością Wójta Gminy "w przedmiocie dokonania czynności i wydania stosownych aktów administracyjnych w przedmiocie orzeczenia o kosztach postępowań rozgraniczenia nieruchomości" położonych w obrębie M., gm. W., znaki: [...]. Postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. znak: [...] Kolegium uznało ponaglenie skarżącej - na bezczynność Wójta Gminy W. w zakresie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w obrębie M., gm. W.oznaczonych jako działka nr [...] z działkami nr [...] - za nieuzasadnione.

W związku ze spełnieniem omówionego wyżej i pozostałych wymogów formalnych przewidzianych przepisami prawa dopuszczalne było więc rozpoznanie skargi D.U. przez sąd administracyjny.

Bezspornie postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przez Wójta Gminy, wszczęte na wniosek J.U., zakończyło się wydaniem na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) decyzji z dnia 14 maja 2015r. umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...] oznaczonej jako działka nr ewid. [...] będącej współwłasnością [...] a działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] stanowiącymi własność A.Z. Z uzasadnienia decyzji wynika, że czynności ustalenia przebiegu granic przeprowadził geodeta mgr. inż. M.S., strony w postępowaniu administracyjnym nie zawarły ugody i brak było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu tych nieruchomości w oparciu o zgodne oświadczenie stron oraz zebrane dowody przez geodetę. Decyzja została doręczona stronom postępowania, które nie złożyły odwołania od tej decyzji.

Niesporna jest także okoliczność, że Wójt Gminy nie wydał postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego zakończonego ww. decyzją tego organu.

Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie zawierają regulacji odnośnie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Poniesienie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a. Jak stanowi art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Tym samym organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami. Użyte jednak w tym przepisie sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi jedynie zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania (tak: NSA w wyroku z dnia 25 września 2007 r., II GSK 137/07, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Formą rozstrzygnięcia w sprawie kosztów jest postanowienie. Wydaje się zatem dwa akty administracyjne różnej rangi prawnej i wyraźnie rozdzielone, choć jednoznacznie powiązane ze sobą. Postanowienie w sprawie kosztów, które ma samodzielny byt, ponieważ dotyczy kwestii incydentalnej, stosownie do art. 264 § 2 k.p.a., wydawane jest zarówno wtedy, gdy organ ustala takie koszty, jak i wtedy, gdy odmawia ich przyznania. Stronę obciążają te koszty postępowania, które: wynikły z winy strony (art. 262 §1 pkt 1 k.p.a.), zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.). Postanowienie o ustaleniu wysokości kosztów postępowania określa je odpowiednio do okoliczności sprawy, a więc żądań stron, ich interesu, czy spowodowania dodatkowych kosztów z winy którejś ze stron postępowania. Koszty postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 980/08, LEX 518009). Zasadniczo koszty powołanego przez organ geodety w sprawie z wniosku strony uważa się za koszty poniesione w interesie strony – art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Niemniej muszą to być koszty "poniesione" przez organ, jak wynika to wprost z treści analizowanego przepisu prawa.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to pogląd Sąd podziela w niniejszej sprawie (zob. wyrok z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 2877/15, lex nr 2346736, czy wyrok z dnia 10 listopada 1995 r., III SA 199/95, lex nr 1689183) przepis art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. normuje "rozdział" kosztów pomiędzy organem i stronami postępowania, lecz nie stanowi podstawy prawnej do przyznawania przez organ administracji na rzecz strony zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania i to niezależne od tego, czy koszty przeprowadzonego przez stronę dowodu (np. opinii biegłego, opinii Zespołu Oceniającego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych) okazały się istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Także przepis art. 263 § 2 k.p.a. reguluje wyłącznie sprawę obliczania kosztów przez organ administracji prowadzący postępowanie; nie stwarza stronie uprawnienia do ubiegania się o zwrot jakichkolwiek poniesionych przez nią kosztów. Artykuł 264 § 1 k.p.a. jednoznacznie stanowi, iż jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie - § 2. Przepis ten stanowi podstawę prawną do ustalenia wysokości kosztów postępowania i osób zobowiązanych do ich poniesienia, a osobie, która nie zgadza się z obciążeniem jej kosztami postępowania służy prawo wniesienia zażalenia, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Przepis art. 264 § 1 k.p.a. nie daje podstawy prawnej do orzekania przez organ administracji o zwrocie kosztów na rzecz strony postępowania.

W aspekcie powyższych rozważań Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się bezczynności.

Z okoliczności kontrolowanej sprawy wynika, że geodeta mgr. inż. M.S. wykonała czynności ustalenia przebiegu granic, a następnie dokumentację, w tym operat pomiarowy z przeprowadzonych czynności, którą przedłożyła do organu prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe. Wójt Gminy upoważnił ww. geodetę do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych odnośnie nieruchomości położonych w obrębie M.oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] (k. 24 akt administracyjnych). Upoważnienie to zostało udzielone wskazanemu geodecie, albowiem geodeta ten podjął się wykonania ww. czynności, a wnioskodawczyni J.U., jak wynika z akt administracyjnych, wyraziła zgodę na przeprowadzenie czynności przez ww. geodetę za kwotę wskazaną w ofercie tego geodety złożonej do organu w dniu 13 maja 2015 r. (k. 22-23 akt administracyjnych). Niemniej upoważniony przez Wójta - do wykonania czynności w analizowanym postępowaniu rozgraniczeniowym - geodeta nie złożył do akt sprawy żadnego rachunku z żądaniem wynagrodzenia za dokonane urzędowe czynności. Organ nie wzywał żadnej ze stron postępowania o zaliczkę na pokrycie kosztów pracy geodety.

W aktach administracyjnych, które zostały przedłożone Sądowi, nie ma żadnej informacji o poniesieniu jakichkolwiek kosztów przez organ I instancji w postępowaniu rozgraniczeniowym. W aktach tych zalega skan polecenia przelewu kwoty 5500 zł dokonanego w dniu 11 kwietnia 2014 r. przez J.U. na rachunek geodety uprawnionego M.S. tytułem rozgraniczenia działki nr [...] w Mieronicach oraz skan pisemnej informacji od geodety dotyczącej rozliczenia ww. kwoty. Te okoliczności w swoich pismach potwierdziła skarżąca, podnosząc, że J.U. uiściła należności na rzecz geodety M.S. związane z przedmiotowym postępowaniem rozgraniczeniowym. Brak jest w aktach administracyjnych jakiejkolwiek umowy zawartej pomiędzy Wójtem a ww. geodetą uprawnionym, dotyczącej wykonanych przez geodetę czynności w ramach postępowania rozgraniczeniowego odnośnie nieruchomości położonych w obrębie M. oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...]. Ponadto z tych akt nie wynika, aby J.U. uiściła należności na rzecz geodety na zlecenie organu. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, by Wójt wydatkował jakiekolwiek środki finansowe na wynagrodzenie wskazanego geodety, nie ma również w aktach żadnej informacji o powstaniu innych kosztów, to nie została spełniona przesłanka poniesienia kosztów przez organ, wynikająca z art. 262 § 1 k.p.a., więc brak jest podstaw prawnych i faktycznych do orzekania przez Wójta Gminy z urzędu w kwestii ustalenia wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz określenia terminu i sposobu ich uiszczenia.

Postanowienie w sprawie "zwrotu kosztów postępowania" z art. 264 § 1 k.p.a. wydawane jest w sytuacji, gdy organ ustala takie koszty, jak i wtedy gdy odmawia ich ustalenia. W niniejszej sprawie z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych nie wynika, by Wójt Gminy poniósł koszty spełniające wymóg z art. 262 § 1 k.p.a. Organ nie miał więc z urzędu obowiązku wydawania żadnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, skoro koszty geodety zostały poniesione ze środków wnioskodawczyni (czy innych stron postępowania), którzy w tej materii nie działali na zlecenie organu. Wójt Gminy nie był także zobowiązany wydać postanowienia odmawiającego ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, skoro wniosek o ustalenie takich kosztów nie wpłynął do organu od żadnej ze stron. Strona, składając wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zainicjowałaby postępowanie administracyjne w określonej sprawie administracyjnej, a wówczas organ administracyjny powinien, w określonym przepisami terminie, podjąć kroki do procesowego zakończenia postępowania. Tak się w tej sprawie nie stało.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby został złożony przez którąkolwiek ze stron postępowania wniosek w przedmiocie ustalenia kosztów przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego, co potwierdzają zresztą twierdzenia skarżącej i organu, a więc organ nie był zobowiązany do rozstrzygnięcia o tym wniosku, m.in. poprzez odmowę ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Skoro więc nie powstał po stronie Wójta Gminy obowiązek wydania postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, nie można mówić o bezczynności tego organu w postępowaniu administracyjnym w analizowanym zakresie. Przepis art. 264 § 2 k.p.a. wyklucza bowiem możliwość przyznania przez organ zwrotu kosztów postępowania między stronami, nie stanowi również podstawy prawnej obligującej organ do przyznawania przez organ administracji na rzecz strony zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania.

Należy przy tym wyjaśnić, że należność na rachunek geodety została uiszczona w dniu 11 kwietnia 2014 r., kiedy organ prowadzący nie był uprawniony w żadnej mierze z uwagi na brzmienie art. 264 §1 k.p.a. do rozstrzygania w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, skoro dopiero w dniu 14 maja 2015 r. wydał decyzję kończącą to postępowanie.

Ponadto podkreślić trzeba, że nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi te wszystkie zarzuty skargi, które dotyczą zgodności z prawem wydanej przez Wójta Gminy decyzji z dnia 14 maja 2015 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości (w tym prawidłowości podejmowanych czynności procesowych m.in. związanych z wyborem i upoważnieniem geodety, realizowaniem zasady informowania stron o przysługujących im uprawnieniach), jak również które dotyczą prawidłowości procedowania i legalności wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie ponaglenia D.U. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach w trybie art. 37 k.p.a., albowiem sąd administracyjny nie może kontrolować decyzji ostatecznej w przedmiocie rozgraniczenia, co do której przysługiwało stronom odwołanie (ewentualnie w dalszej kolejności skarga do sądu administracyjnego), jak również zgodności z prawem postanowienia wydanego przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Z uwagi na część tytułową skargi i sformułowanie zakresu zaskarżenia, Sąd rozpoznał bezczynność Wójta Gminy polegającą na nieuregulowaniu i nieustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w miejscowości M. gm. W. oznaczonych jako działka nr [...] z działkami nr [...]. Dostrzegając, że powyższy organ wydał również postanowienie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowości M. gm. W. oznaczonych jako działka nr [...] z działkami nr [...] (umarzając to postępowanie i przekazując sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Jędrzejowie) oraz że - jak wynika ze skargi i odpowiedzi na skargę - organ także w tym przypadku miał nie wydać postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, należy zauważyć, że w sytuacji tożsamości stanu faktycznego ocena prawna Sądu dokonana w tej sprawie zachowałaby aktualność odnośnie postępowania organu w tym odrębnie, ale równocześnie prowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym.

Z uwagi na treść art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym, a wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 133 § 1 zd. 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.