Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 408/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 197 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 410/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 7 marca 2022 r., nr SKO.4115.288.2021 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

M.S. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 7 marca 2022 r. Decyzją tą organ uchylił decyzję Burmistrza [...] z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr GOPS.5027.8.6.2021.EB ustalającą wysokość odpłatności wnoszonej przez skarżącego za pobyt H.S. w Domu Pomocy Społecznej w [...] na kwotę [...] zł miesięcznie i ustalił wysokość tej odpłatności za miesiące: wrzesień 2021 r. w kwocie [...] zł, październik 2021 r. w kwocie [...] zł, listopad 2021 r. w kwocie [...] zł, grudzień 2021 r. w kwocie [...] zł i od miesiąca stycznia 2022 r. w kwocie [...] miesięcznie.

W treści skargi do Sądu skarżący zawarł został wniosek o natychmiastowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 2 czerwca 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania kwestionowanego aktu, nie wykazał, że realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. może zaistnieć w wypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podniósł, że skarżący zaniechał wyczerpującego uzasadnienia wniosku w tym zakresie, natomiast uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. W ocenie Sądu I instancji, argumenty podniesione przez skarżącego zmierzają wyłącznie do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Natomiast celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia wskazanych w omawianym przepisie okoliczności. Wskazać należy, że pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OZ 219/21). Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od reguły wykonalności decyzji ostatecznych, przeto jej przesłanki należy interpretować wąsko. Złożenie wniosku nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do naprawienia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na możliwość zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zawartym w skardze wniosku nie przedstawił kompletnych informacji potwierdzających zasadność żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mocą której ustalono zobowiązanie do odpłatności H.S. za pobyt w domu pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego zawarty w złożonej do Sądu I instancji skardze poparty został ogólną argumentacją odnoszącą się do sytuacji skarżącego zmierzającej do wykazania, że nie jest on w stanie uiścić należności wynikającej z zaskarżonej decyzji. Skarżący oparł swój wniosek jedynie na oświadczeniu, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i [...] -letnią córką, zaś opłata za pobyt babci w Domu Pomocy Społecznej znacznie uszczupli jego budżet domowy.

Podnieść należy, że tak ogólnikowo zakreślony obraz stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie pozwalał Sądowi I instancji na pozytywne rozpoznanie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przedstawił bowiem dowodów, które dałyby wgląd w jego całościową sytuację majątkową, a jedynie na tym tle można byłoby ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wnioskodawca składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji obowiązany był w sposób precyzyjny wykazać, że zachodzi dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez przytoczenie konkretnych okoliczności potwierdzających ten fakt. W konsekwencji powyższego w realiach rozpoznawanej sprawy brak było możliwości jednoznacznego ustalenia, że zachodzą przesłanki przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej.

Odnosząc się natomiast do argumentów zażalenia wskazać należy, że skarżący zaznaczył, iż ponosi stałe koszty miesięczne w zakresie opłat mieszkaniowych, tj. m.in. opłaty eksploatacyjne takie jak gaz, prąd opłaty za wodę, nieczystości stałe, koszty kredytu hipotecznego, koszty związane z realizacją umów zawartych z dostawcami w tym operatorów komórkowych, opłat za Internet, zajęć pozalekcyjnych i kosztów wypoczynku dziecka, czesne za studia współmałżonki. Przybliżony stały koszt miesięcznego utrzymania jego gospodarstwa domowego wynosi [...] -[...] zł. Niemniej w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności. Wskazanie przez skarżącego możliwości przedłożenia szczegółowych potwierdzeń powyższych okoliczności na wezwanie Sądu nie mogło odnieść zamierzonego skutku, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny na etapie rozpoznawania zażalenia nie jest zobligowany do uzupełniania materiału dowodowego sprawy. To na skarżącym spoczywa obowiązek precyzyjnego wskazania okoliczności i przedstawienia dokumentów je potwierdzających celem uzasadnienia swojego stanowiska.

Ustosunkowując się natomiast do okoliczności, iż w okresie od dnia [...] kwietnia 2022 r. do dnia [...] maja 2022 r. współmałżonka skarżącego nie była osobą aktywną zawodowo podnieść należy, że z dołączonych do zażalenia dokumentów wynika, iż A.S. zatrudniona była w Urzędzie [...] od dnia [...] lipca 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2022 r. Z podnoszonej w zażaleniu argumentacji odnoszącej się do dysponowania jedynie jednym wynagrodzeniem w ww. okresie nie można wywodzić trudnej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. Małżonka skarżącego bowiem od dnia [...] maja 2022 r. została zatrudniona w Urzędzie Miasta [...] na czas nieokreślony z wynagrodzeniem zasadniczym opiewającym na kwotę [...] zł oraz dodatkiem za wieloletnią pracę w wysokości [...] % wynagrodzenia zasadniczego. Z tych też względów uznać należy, że jeden miesiąc nieuzyskiwania przez współmałżonkę stałego wynagrodzenia za pracę nie może stanowić o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających wywiązanie się skarżącego z nałożonego na niego obowiązku.

Podkreślić ponadto trzeba, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych uiszczenie należności pieniężnych samo przez się nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdyż efekt wykonania decyzji nakładającej zobowiązanie, czy karę pieniężną, może zostać zniwelowany przez zwrot uiszczonej kwoty pieniężnej (zob. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II OZ 42/21). Tym samym brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.