Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 544/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2b pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej E. Ż. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 544/17

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. po rozpatrzeniu odwołania E.Z. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. orzekającą o odmowie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków miasta M. kartotek lokali dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] na podstawie zaświadczenia Starosty [...] z dnia [...].12.2014 r. nr [...] potwierdzającego, że lokale mieszkalne, wymienione w załączniku nr 1 tego zaświadczenia spełniają wymagania określone w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) dla uznania ich za samodzielne lokale.

Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Starosta M. po rozpatrzeniu wniosku E.Z. z dnia 17 listopada 2014 r. uzupełnionego w dniu 8 grudnia 2014 r. odmówił ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków miasta M. kartotek lokali dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] na podstawie zaświadczenia Starosty [...] z dnia [...].12.2014r nr [...] potwierdzającego, że lokale mieszkalne, wymienione w załączniku nr 1 tego zaświadczenia spełniają wymagania określone w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) dla uznania ich za samodzielne lokale.

Odwołanie od decyzji złożyła E.Z. W odwołaniu podniosła zarzuty formalno-prawne oraz zarzuty merytoryczne. W części formalno-prawnej skarżąca podniosła zarzuty dotyczące organu wydającego decyzję, osoby upoważnionej do wydawania decyzji w zakresie ewidencji gruntów. W części merytorycznej skarżąca podkreśliła brak zgody rodzeństwa współwłaścicieli nieruchomości spadkowej po zmarłych rodzicach na aktualizację ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca polemizowała również z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że nieruchomość jest uregulowana w księdze wieczystej [...], gdy tymczasem w tej księdze nie został wykazany dom mieszkalny który istnieje od 1971 r. Skarżąca podważyła uprawnienie Geodety Powiatowego do wydania zaskarżonej decyzji podpisanej z up. Starosty.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że nieruchomość zabudowana położona w M. przy ul. [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] o po w. 0,1394 ha, której aktualizacji danych ewidencyjnych poprzez ujawnienie lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, żąda E.Z. stanowi współwłasność w udziałach po 1/4 części E.Z., M.J., A.J. i H.A.

Starosta [...] prowadzący postępowanie z wniosku E.Z., pismem z dnia 9 grudnia 2014 r. udzielił wszystkim współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości wyjaśnień, że aby ujawnić w ewidencji gruntów i budynków kartoteki lokali zgodnie z zaświadczeniem Starosty [...] z dnia [...].12.2014 roku znak [...] w trybie czynności materialno-technicznej, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków niezbędny jest wniosek wszystkich współwłaścicieli.

Wniosek o wprowadzenie ww zmian podpisała jedynie E.Z. Pozostałe strony tego postępowania nie podpisały wniosku o ujawnienie lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul [...] w M.

Współwłaścicielka nieruchomości H.A. w piśmie z dnia 18.12.2014 r. poinformowała organ prowadzący ewidencję gruntów, że nie wyraża zgody na zmiany w rejestrze ewidencji gruntów na podstawie złożonego wniosku przez E.Z. Informację o braku zgody na jakiekolwiek zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków złożyła w dniu 21 grudnia 2014 r. współwłaścicielka A.J. Swój sprzeciw na wykazanie w rejestrze gruntów i budynków samodzielnych lokali w budynku jednorodzinnym wyraził również M.J. w pismach z dnia 24.12.2014r. i z dnia 30.04.2015 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 71 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. 2016 r. poz. 1034 ze zm.) dane ewidencyjne, dotyczące budynków, o których mowa w § 63 ust. 1 pkt 14 lit. a i pkt 15, oraz dane ewidencyjne dotyczące lokali, o których mowa w § 70 ust. 1, ujawnia się w ewidencji: 2) na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych lub osób, jednostek organizacyjnych i organów, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1, na podstawie doręczonego zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892), i dokumentów opracowanych zgodnie z zasadami określonymi w ort. 2 ust. 5 i 6 tej ustawy.

Dalej wywiódł, iż prawa i obowiązki współwłaścicieli nieruchomości określa ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm), gdzie przepis art. 198 w dziale IV "współwłasność" stanowi: każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 199, 200, 201 i 204 kodeksu cywilnego.

Następnie zauważył, że zaświadczenie Starosty z dnia [...].12.2014r. zostało wydane na żądanie jedynie współwłaścicielki E.Z. Zaświadczenie to zostało zaskarżone przez współwłaścicielkę nieruchomości H.A., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na przedmiotowe zaświadczenie Starosty [...] a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. Sygn. akt VII SA/Wa 949/15 oddalił skargę na to postanowienie.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku ujawnienia budynku mieszkalnego w księdze wieczystej organ odwoławczy wyjaśnił, że sąd wieczystoksięgowy ujawnia zmiany w księdze wieczystej na wniosek właściciela. Stanowi o tym, treść przepisu art. 27. 1. ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2016 r. poz. 790 ze zm.) w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że upoważnieniem Starosty [...] z dnia [...].07.2016 r. znak [...] J.N. Geodeta Powiatowy została upoważniona do prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz powszechnej taksacji nieruchomości. Upoważnienie to zawiera również polecenie, że przy podpisywaniu pism w powyższych sprawach należy stosować pieczęć podpisową o treści :" z up. Starosty, imię i nazwisko, stanowisko służbowe". W ocenie organu odwoławczego postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku E.Z. było prowadzone prawidłowo zgodnie z upoważnieniem Starosty [...]. Organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w zaskarżonej decyzji

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.Z. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc:

1) w pierwszej kolejności: o stwierdzenie jej nieważności, z powodu określonego w art. 156 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), z uwagi na to, że podpisująca zaskarżoną decyzję D.W. - starszy inspektor wojewódzki w Oddziale Katastru, faktycznie nie miała do tego pełnomocnictwa, o treści odpowiadającej wymogom art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), a także - z takiego samego powodu - decyzji z [...].10.2016 roku, organu pierwszej instancji,

2) w drugiej kolejności. w przypadku niestwierdzenia powodu, o którym mowa w pkt 1 - o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], wydanej [...].10.2016 r.

W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, przede wszystkim, że decyzja została wydana z obrazą przepisów prawa materialnego oraz procesowego, poprzez niedokładną, niewszechstronną i niepełną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który to obowiązek wynika z art. 15 Kpa, a tym samym i innych jego przepisów, zawartych w Rozdziale 2 Zasady ogólne Kpa, obowiązujących przy określonej w art. 15 normy dwuinstancyjnego postępowania, w szczególności art. 7 i art. 10 § 1 Kpa. Ponadto - zaskarżonej decyzji zarzucono błędną interpretację przepisów, mających zastosowanie w tej sprawie. Skutkiem braku wszechstronnej i pełnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego - została obrażona norma, określona w art. 107 § 3 tegoż Kpa.

Skarżąca zarzuciła, że w podstawie wydania zaskarżonej decyzji nie zostały wskazane inne przepisy oprócz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Skarżąca wyjaśniła, że mając na uwadze podobny zarzut, postawiony decyzji Starosty [...] z [...].10.2016 r. w odwołaniu z 9.11.2016 r. od tej decyzji, i sposób ustosunkowania się [...]WINGiK do tego zarzutu - ma uprawnione podstawy do oceny, że także D.W. nie ma prawnie skutecznego, czyli odpowiadającego wymogom art. 268a Kpa, pełnomocnictwa do rozpatrywania, jako organ drugiej instancji, odwołań od decyzji, organów pierwszej instancji i wydawania decyzji w takich postępowaniach odwoławczych. Fragment pełnomocnictwa, udzielonego na podstawie art. 268a Kpa, zacytowała w odwołaniu Nie ma w nim mowy o prawie wydawania (podpisywania) decyzji administracyjnych. Organ drugiej instancji nie ustosunkował się szczegółowo do mojego zarzutu, tylko wskazał, co Geodeta Powiatowy ma prawo robić, czyli de facto zakres jej obowiązków. Art. 268a Kpa stanowi jednoznacznie, że w pełnomocnictwie musi być ustalony jego zakres. Upoważnienie do prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, nie jest tożsamym z upoważnieniem do wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnych.

W ocenie skarżącej - porównanie treści normy art. 107 § 3 Kpa z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji - jednoznacznie wskazuje, że praktycznie żaden z jej argumentów (zarzutów), zamieszczonych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, nie został poddany wszechstronnej analizie przez organ drugiej instancji, zaś jej uzasadnienie totalnie przemilcza argumenty, zawarte w odwołaniu. Tym samym organ drugiej instancji zamiast ponownie poddać analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - de facto przeprowadził jedynie szczątkową analizę postępowania organu pierwszej instancji. Z tego też powodu:

1. Organ drugiej instancji stwierdził, że działka przy ul. [...] w M. jest działką zabudowaną, będącą we współwłasności czterech osób (mnie i mojego rodzeństwa), każdej w wysokości %, lecz nie zauważył, a może nie chciał zauważyć, że w księdze wieczystej, prowadzonej dla tej nieruchomości, nie jest ujawniony, piętrowy budynek mieszkalny, co jednoznacznie wynika z wyciągu z tej KW, stanowiącego załącznik do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

2. Organ drugiej instancji nie zauważył, a może nie chciał zauważyć, że w kartotece budynku mieszkalnego, wzniesionego na tej działce w 1971 r., podano, że ma on powierzchnię zabudowy 98 m2, lecz nie ma on powierzchni użytkowej. Czy może istnieć taki dom? Pisząc o współudziale czterech współwłaścicieli, każdego w wysokości ¼ % - organ drugiej instancji nie zauważył, lub nie chciał zauważyć, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że udział każdego z współwłaścicieli wynosi ¼ %, lecz odnosi się tylko do spadku po rodzicach a nie do całej nieruchomości. Na tę okoliczność - w aktach sprawy m in. znajduje się wystawione na skarżącą w 1967 roku pozwolenie na budowę piętra, tego budynku, które następnie wybudowała jako inwestor, ą więc jest jego właścicielką oraz jako załączniki do odwołania kserokopie dwóch postanowień o nabyciu spadku, w których poza określeniem wysokości udziałów w spadku, nie ma określenia co wchodzi w skład masy spadkowej.

4. Organ drugiej instancji nie zauważył, lub nie chciał zauważyć, że zupełnie inna jest sytuacja skarżącej w zakresie zaspokojenia, potrzeb mieszkaniowych, a zupełnie inna pozostałych współwłaścicieli. Tylko skarżąca mieszka w jakoby nieistniejącym domu (według zapisów w KW) i fizycznie się nim opiekuje. Dwoje z pozostałych współwłaścicieli mieszka w swoich domach w Polsce, a trzecia - od ponad 30 lat - w USA. Jedyne, w czym uczestniczą, choć nie wszyscy - to w opłacaniu podatku od tej nieruchomości.

5. Organ drugiej instancji ustalił, że Starosta [...] wystąpił do współudziałowców z informacją, że wniosek o zmianę w ewidencji powinni podpisać wszyscy współwłaściciele, lecz nie zauważył, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła, że żądanie, aby wniosek podpisali wszyscy współwłaściciele, było skutkiem rozszerzającej, a więc nieuprawnionej interpretacji § 71 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, z 29.03.2001 r. W odwołaniu wskazała ponadto, ze inne wcześniejsze zmiany w ewidencji były dokonywane przez organ pierwszej instancji na wnioski tylko pojedynczych współwłaścicieli oraz, że wnioski były sporządzane na gotowym formularzu, przygotowanym przez organ pierwszej instancji.

6. Organ drugiej instancji nie zauważył, albo nie chciał zauważyć, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji postawiono zarzut, że decyzja tego organu była wydana na skutek działań pozostałych współwłaścicieli. Nie zgadzali, się oni ha ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków treści wydanego przez Starostę [...] zaświadczenia z [...].12.2014 r o samodzielności lokali w budynku wzniesionym na działce budowlanej przy ul. [...] w M.

Skarżąca podniosła, że odmowa dokonania aktualizacji (zmiany) zapisów w ewidencji, jest de facto naruszeniem normy prawnej, że na wydane zaświadczenia, które jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie przysługują żadne środki zaskarżenia, co też pośrednio przyznał sam organ drugiej instancji, opisując wcześniejsze działania H.A., dotyczące wydanego zaświadczenia o samodzielności lokali.

Tymczasem - choć zaświadczenie o samodzielności lokali nie ingeruje w sferę własności - pod pretekstem ochrony własności pozostałych współwłaścicieli, na co wskazuje przywołanie art. 199 Kodeksu cywilnego, organ drugiej instancji w sposób dorozumiały uznał, że organ pierwszej instancji miał prawo odmówić ujawnienia w ewidencji skutków zaświadczenia o własności lokali. W ocenie skarżącej, biorąc pod uwagę, że zaświadczenie o samodzielności lokali nie ingeruje w sprawy własności - powołanie się organu drugiej instancji pa art. 199 Kc nie ma żadnego merytorycznego uzasadnienia. Także przywołanie następnych artykułów Kodeksu cywilnego nie ma w tej sprawie uzasadnienia, nie mówiąc już o tym, że z posiadanych przez skarżącą i znajdujących się w aktach sprawy dokumentów urzędowych wynika, że w tym domu jest właścicielką połowy domu (piętra) i ma w ¼ % prawo do jego parteru, jako spadku po Rodzicach. Choć tę kwestię ostatecznie rozstrzygnie sąd cywilny, a nie organ administracji.

Jak widać - Starosta [...] - organ administracji geodezyjnej i kartograficznej, woli mieć w ewidencji dom mieszkalny, mający powierzchnię zabudowy, lecz nie mający powierzchni użytkowej, czyli de facto utrzymywać fikcję w tej ewidencji. I to w sytuacji, gdy ma ustawowy obowiązek aktualizować tę ewidencję.

7. Zadziwiająca jest dywagacja organu drugiej instancji na temat ujawniania zmian w księgach wieczystych. Zadziwiające jest przemilczenie normy art. 26 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która jednoznacznie stanowi, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości, a do czasu jego wprowadzenia - dane ewidencji gruntów i budynków. Przywołany przez organ drugiej instancji art. 27 ust. 1 tejże ustawy, także wskazuje na kataster (ewidencję gruntów i budynków), jako na podstawę dokonania zmian przez sąd wieczysto księgowy.

W ocenie skarżącej - to właśnie takie jakoby "wyczerpująco kompletne" dane z ewidencji gruntów i budynków spowodowały, że przy zakładaniu księgi wieczystej na nieruchomość przy ul. [...] w M. - sąd wieczysto księgowy nie ujawnił znajdującego się na niej budynku mieszkalnego, istniejącego od 1971 roku. Zaś obecne jej starania o jego ujawnienie - natrafiły na zdecydowany opór powiatowego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, dokonany pod pretekstem ochrony własności pozostałych Współwłaścicieli, choć wydane jej zaświadczenie o samodzielności lokali nie ingeruje w prawa własności, na co wskazała w odwołaniu.

8. Organ drugiej instancji nie zauważył, a może nie chciał zauważyć, że na końcu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, znajduje się opis parteru i piętra budynku przy ul. [...] w M. oraz - jako załącznik - ich rysunki techniczne, będące swoistym technicznym uzasadnieniem do wydanego zaświadczenia o samodzielności lokali

9. Przywołane w zaskarżonej decyzji tezy wyroków sądów administracyjnych w Gorzowie Wlkp. i Poznaniu, na poparcie sentencji zaskarżonej decyzji, dotyczą zupełnie innych spraw rozpatrywanych przez te sądy i nie mogą być - uznane za jej uzasadnienie.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał jedynie przepis prawa procesowego - art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego, jak też procesowego.

Podstawą materialnoprawną w przedmiotowej sprawie są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2016r., poz. 1629 j.t) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2016r., poz.1034 j.t.). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Istotą ewidencji jest więc systematyczne gromadzenie i aktualizowanie jednolitego dla kraju zbioru powyższych informacji.

Z przepisów rozdziału 3 rozporządzenia regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to znaczy zasada utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Według § 45 ust. 1 rozporzadzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych. Ustawowy obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi spoczywa na staroście (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym.

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojaki sposób, tj. w drodze czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej.

Według art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

W drodze w drodze decyzji administracyjnej aktualizacja informacji następuje w pozostałych przypadkach (pkt. 2).

Przyjąć zatem można, iż w praktyce w większości przypadków oraz w sytuacji braku wątpliwości starosty co do prawidłowości i zakresu przedłożonej dokumentacji, regułą będzie dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w ramach czynności materialno-technicznej.

Należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie charakter rejestrowy obrazujący stan faktyczno-prawny ustalony w innych trybach i przez inne organy i oparty na odpowiednich dokumentach. Ujawnienie danych w ewidencji ma więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan już istniejący.

Zatem dla rozpatrzenia sprawy przez organ administracji nie jest konieczne aby z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków występowali każdorazowo łącznie wszyscy współwłaściciele nieruchomości objętej wnioskiem, tym bardziej, że niewątpliwie posiadają oni interes prawny więc powinni uczestniczyć w ewentualnym postępowaniu jako jego strony. Dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy wystarczające jest, aby z takim wnioskiem wystąpił jeden ze współwłaścicieli. Wystąpienie z wnioskiem przez jednego ze współwłaścicieli nie kształtuje bowiem nowego stanu prawnego nieruchomości.

Skarżąca złożyła wniosek o ujawnienie w ewidencji samodzielnych lokali i dołączyła do wniosku zaświadczenie o samodzielności lokali wraz z dokumentacją w postaci rzutów parteru i piętra. Organy rozpoznające wniosek oceniły że zastosowanie znajdzie art. 24 ustawy oraz § 71 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia według którego dane ewidencyjne, dotyczące budynków, o których mowa w § 63 ust. 1 pkt 14 lit. a i pkt 15, oraz dane ewidencyjne dotyczące lokali, o których mowa w § 70 ust. 1, ujawnia się w ewidencji na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych lub osób, jednostek organizacyjnych i organów, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1, na podstawie doręczonego zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892), i dokumentów opracowanych zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 5 i 6 tej ustawy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał że podziela stanowisko organu I instancji o braku możliwości uwzględnienia wniosku ze względu na to, że nie został złożony przez wszystkich współwłaścicieli. Organ odwoławczy nie dokonał merytorycznej oceny zasadności dokonania aktualizacji ewidencji. Stanowiska swojego organ nie wyjaśnił dostatecznie bowiem przytoczył jedynie treść § 71 oraz przepisów art. 199, 200, 201 i 204 kodeksu cywilnego. Wydaje się więc, że ocenił podobnie jak organ I instancji iż wniosek o aktualizację informacji zawartych w ewidencji stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd, a zatem do jej dokonania wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.

Sąd stanowiska tego nie podziela. Uwzględniając istotę i cel ewidencji, a więc gromadzenie aktualnych i udokumentowanych danych o nieruchomościach i ich właścicielach lub podmiotach nimi władających, nie można uznać, że zgłoszenie informacji podlegających ujawnieniu w ewidencji polega na rozporządzeniu przedmiotem własności. A tylko takie czynności stanowią czynności przekraczające zwykły zarząd. Zdaniem sądu zgłoszenie informacji nie ma związku nawet z czynnością zwykłego zarządu przedmiotem własności, a więc działaniem mającym na celu bieżące jego funkcjonowanie i eksploatację.

Zgłoszenie informacji ujawnianych w ewidencji związane jest wyłącznie z ujawnieniem aktualnej sytuacji dotyczącej nieruchomości i generalnym obowiązkiem rejestrowym. Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy oraz w konsekwencji § 71 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stanowią samodzielną podstawę legitymacji dla każdego ze współwłaścicieli do wystąpienia z wnioskiem o wpis aktualnych danych do ewidencji, a jednocześnie określają krąg podmiotów którym przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym ujawnienia informacji w ewidencji.

W ocenie sądu określenie w art 24 ust. 2a pkt 2 ustawy, że aktualizacja dokonywana jest na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania odsyła do określenia grupy podmiotów których dane ujawniane są w ewidencji. Posłużenie się więc liczbą mnogą ma tylko takie znaczenie, nie oznacza zaś obowiązku kumulatywnego działania w zainicjowaniu postępowania o dokonanie aktualizacji ewidencji.

W sytuacji, gdy wniosek o ujawnienie samodzielnych lokali został złożony przez jednego ze współwłaścicieli zdaniem sądu, z uwagi na interes prawny pozostałych w tego rodzaju postępowaniu wynikający z powyższych przepisów, zasadne było stanowisko organów, iż brak wniosku wszystkich współwłaścicieli (a w tym przypadku nawet ich jednoznaczny sprzeciw), uniemożliwiał ujawnienie informacji w trybie czynności materialno-technicznej. Negatywne stanowisko pozostałych współwłaścicieli, skutkujące brakiem ich wniosku nie stanowiło w ocenie sądu przeszkody do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zasadności i dopuszczalności ujawnienia wnioskowanej zmiany dotyczącej informacji o samodzielnych lokalach na podstawie przedłożonego staroście zaświadczenia wraz z rzutami poszczególnych kondygnacji ujawnionego w ewidencji budynku mieszkalnego. Zwłaszcza, że organy rozpoznające złożony wniosek prowadziły postępowanie administracyjne z udziałem wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Organ I instancji informował uczestników postępowania, że ujawnienie zmiany nie może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej i rozstrzygnięcie nastąpi w drodze decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy i § 71 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Poprzestając na ustaleniach dotyczących jedynie legitymacji do złożenia wniosku o ujawnienie informacji w ewidencji organ odwoławczy nie rozstrzygnął sprawy co do istoty. Nie podejmował czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie wypowiedział się czy dysponuje materiałem dowodowym wystarczającym do ujawnienia zmian w ewidencji, nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a więc złożonej wraz z wnioskiem dokumentacji i tej, która stanowiła podstawę dotychczasowych wpisów w ewidencji. Nie ustalił zatem stanu faktycznego wystarczającego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, naruszając zasady wynikające z art. 7, 77 § 1 kpa, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy poza naruszeniem wskazanych zasad postępowania naruszył także art. 107 § 3 kpa sporządzając uzasadnienie decyzji, które nie zawiera rzetelnej, przekonującej argumentacji stanowiącej podstawę dokonanej przez organ oceny. Organ ograniczył się do przytoczenia wybranych przepisów tj. art. 71 w/w rozporządzenia i art. 199 – 204 kodeksu cywilnego bez wyczerpującego wyjaśnienia jakiej wykładni przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia dokonuje. Nie odniósł się także do wszystkich twierdzeń zawartych w odwołaniu. Pominął podnoszoną przez odwołującą okoliczność, iż organ ewidencyjny nie kwestionował przy okazji dokonywania wcześniejszych zmian w ewidencji legitymacji niektórych spośród współwłaścicieli do złożenia wniosku. Nie odniósł się do twierdzenia o niekompletności dotychczasowego wpisu w ewidencji, w której ujawniono budynek z powierzchnią zabudowy, jednak bez izb czy lokali. Nie odniósł się wystarczająco przekonująco do zarzutu negatywnej konsekwencji braku ujawnienia lokali w przedmiotowym budynku dla wpisu w księdze wieczystej dla nieruchomości, który nie odpowiada stanowi faktycznemu, a także zarzutu dotyczącego braku upoważnienia dla pracownika organu do podpisywania decyzji administracyjnych. Powyższe uchybienia wskazują na naruszenie art. 107 § 3 kpa, nie zaś na naruszenie art. 15 kpa, gdyż organ dokonywał ponownej oceny przedmiotowej sprawy, jednak w ograniczonym, niewystarczającym zakresie.

W przedmiotowej sprawie konieczna była ocena czy przedstawione zaświadczenie o samodzielności lokali może stanowić wystarczającą podstawę wraz ze złożonymi rzutami kondygnacji do ujawnienia samodzielnych lokali, także przy uwzględnieniu aktualnego stanu ewidencji i dokumentacji w niej zgromadzonej. Należy wskazać, że wbrew obawom uczestników postępowania wyrażanym w toku postępowania administracyjnego wniosek o ujawnienie w ewidencji samodzielnych lokali nie musi wiązać się z jednoczesnym ujawnieniem lokali stanowiących odrębną własność. Według bowiem definicji zawartej w art. 2 pkt 8b ustawy przez lokal ujawniany w ewidencji rozumie się samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, w rozumieniu przepisów art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892). Z kolei art. 2 ustawy o własności lokali stanowi, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Oznacza to, że lokal samodzielny nie musi stanowić odrębnej własności, do ujawnienia której w ewidencji konieczne jest przedstawienie także aktu notarialnego, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. Zaświadczenie o samodzielności lokali nie mogłoby więc stanowić wystarczającej podstawy do ujawnienia wyodrębnionych lokali w ewidencji.

Według § 63 rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku są m.in. łączne pole powierzchni użytkowej: a) lokali stanowiących odrębne nieruchomości, b) lokali niewyodrębnionych, c) pomieszczeń przynależnych do lokali (pkt 15) oraz liczba ujawnionych w ewidencji samodzielnych lokali (pkt 16). W § 70 rozporządzenia w ust. 1 wskazane są dane dotyczące lokali ujawnianych w ewidencji, a w ust. 2 dane, które oprócz wymienionych w ust. 1 dotyczą lokali wyodrębnionych (a więc oznaczenie księgi wieczystej, wartość lokalu, jeżeli została ustalona, oraz data ustalenia tej wartości).

Twierdzenia o nieprawidłowości danych w ewidencji w zakresie danych dotyczących budynku tylko w oparciu o brak informacji o samodzielnych lokalach jest nieuprawnione, gdyż nie w każdym budynku ujawnianym w ewidencji takie dane powinny występować. Nie jest także zasadne twierdzenie, że najprawdopodobniej w związku z brakiem danych dotyczących lokali w księdze wieczystej dotyczącej nieruchomości nie ujawniono samego budynku. Otóż w przypadku, gdy budynek nie stanowi odrębnej własności nie ma konieczności wykazywania go w księdze wieczystej. Organ prawidłowo w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wpis w księdze wieczystej następuje na wniosek. Należy wyjaśnić także, że w zakresie ustalenia komu przysługuje prawo własności do nieruchomości znaczenie mogło mieć wyłącznie znajdujące się w materiale dowodowym postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, na podstawie którego dokonano ujawnienia współwłaścicieli w ewidencji, a nie okoliczność, że skarżąca była inwestorem samodzielnym piętra budynku wybudowanego na tej nieruchomości. Sytuacja dotycząca prawa własności nieruchomości może ulec zmianie dopiero w wyniku zawarcia umowy między współwłaścicielami lub w wyniku postanowienia sądu o dziale spadku. Powyższe twierdzenia i zarzuty są tożsame do podnoszonych w odwołaniu, dlatego brak lub niewyczerpujące odniesienie się do nich nie mogło mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący braku zgodnego z treścią art. 268a kpa upoważnienia dla pracowników organu I i II instancji do podpisania decyzji administracyjnej, bowiem zarówno J.N. (pracownik organu I instancji), jak też D.W. (pracownik organu II instancji) otrzymały upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych.

Z uwagi na to, że sprawa nie została rozpatrzona merytorycznie w zakresie zasadności dokonania aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków przez organy obu instancji konieczne stało się uchylenie obu decyzji, by zapewnić stronom dwuinstancyjność postępowania.

W ponownie przeprowadzonym postepowaniu organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną powyżej, zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnosząc się do tego czy przedłożone zaświadczenie o samodzielności lokali wraz z rzutami kondygnacji jest wystarczające do rozpoznania wniosku o ujawnienie lokali w ewidencji, przy uwzględnieniu dokumentów stanowiących podstawę dotychczasowych wpisów w ewidencji, a wydane w sprawie rozstrzygnięcie rzetelnie i przekonująco umotywuje w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak też utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.