Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 737/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 309 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu na rzecz skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komisja Stypendialna Uniwersytetu M. K. w T., działając na podstawie art. 93 ust. 2 i 3, art. 94 ust. 1 oraz art. 307 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 85 ze zm., zwanej w skrócie "P.s.w.n.") § 114 uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] kwietnia 2019 r. - Statut Uniwersytetu M. K. w T. (Biuletyn Prawny UMK z 2019 r. poz. 120) oraz § 4 ust. 1 i 2, § 10 ust. 1 i § 11 zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] października 2019 r. - Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. (t.j. Biuletyn Prawny UMK z 2020 r., poz. 360, zwany dalej "Regulaminem świadczeń UMK"), decyzją z [...] stycznia 2021 r. zmieniła swoją decyzję z [...] grudnia 020 r. o przyznaniu P. A. (tj. Skarżącej) stypendium rektora na rok akademicki 2020/2021 w części dotyczącej okresu przyznania stypendium - na okres 4 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż składając wniosek o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2020/2021, zainteresowana nie wskazała informacji o studiach odbywanych poza Uniwersytetem M. K. w T. (zwanym dalej "UMK), dlatego stypendium rektora na okres od lutego do czerwca 2021 roku zostało przyznane w wyniku wprowadzenia w błąd Komisji Stypendialnej UMK. W wyniku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, nieznanych Komisji, a istniejących w dniu wydania decyzji, Komisja Stypendialna wznowiła postępowanie w sprawie przyznania stypendium.

Organ, na podstawie danych uzyskanych z bazy Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POLon ustalił, że w [...] lutego 2021 r. okres studiów Skarżącej przekraczać będzie 6 lat (72 miesiące) i tym samym nie spełni już ustawowego warunku przysługiwania tego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca podnioał, iż wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, musi mieć znaczenie to, czy student występował o świadczenie i czy zostało mu ono przez uczelniany organ stypendialny przyznane, tj. czy pobierał świadczenie.

Zdaniem odwołującej zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 86 ust. 1 P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego stypendium (art. 87 P.s.w.n. określa przesłanki prawa do ubiegania się o stypendium socjalne, w art. 89 P.s.w.n. wskazano warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, w art. 91 P.s.w.n ustalono warunki stypendium rektora). Oznacza to, że aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione co najmniej trzy warunki:

- ubiegający się musi mieć status studenta;

- ubiegający się musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc;

- ubiegający się musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej.

Ponadto Skarżąca wskazała, że art. 93 ust 2 P.s.w.n stanowi, iż świadczenia przysługują studentowi nie dłużej, niż przez okres 6 lat. W jej przypadku, gdy stypendium jest przyznawane na 9 miesięcy, nie sposób jest do okresu 6 lat przysługiwania stypendium, zaliczać trzech miesięcy wakacji, podczas, których nie można otrzymać świadczenia. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 9 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy.

Odwołująca zwróciła uwagę, że powyższy kierunek interpretacyjny jest zgodny z linią orzeczniczą nakreśloną przez sądy administracyjne w podobnych sprawach: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt. II SA/Go 155/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020r. sygn. akt III SA/Gd 462/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Sz 222/20, wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 września 2020 r., sygn. II SA/Ke 356/20.

Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego kwestia możliwości przyznania stypendium osobom studiującym powyżej 6 lat została uregulowana zarówno w przepisach P.s.w.n. jak i w ust. 1 § 4 Regulaminu świadczeń UMK. Ust. 2 § 93 wymienionej ustawy mówi, że świadczenia przysługują studentowi na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Odnosząc ten zapis do sytuacji odwołującej organ wskazał jej okresy studiów:

- od [...] września 2014 r. do [...] kwietnia 2014 r. studia na kierunku farmacja, studia stacjonarne jednolite magisterskie,

- od [...] października 2015 r. do [...] października 2016 r. studia na kierunku lekarskim, studia niestacjonarne jednolite magisterskie,

- od [...] października 2016 r. do chwili obecnej studia na kierunku lekarskim, studia stacjonarne jednolite magisterskie.

Organ odwoławczy podniósł, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na swojej stronie internetowej, w zakładce "Świadczenia dla studentów od [...] października 2019 r." zamieściło informację, że świadczenia przysługują studentom nie dłużej, niż przez okres 6 lat, co zdaniem organu odwoławczego oznacza, że łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia, czy je pobiera, ponieważ 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta na pierwszym kierunku studiów. Termin ten biegnie także, gdy osoba przebywa na urlopie od zajęć, ale nadal pozostaje studentem. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa.

Ponadto organ wskazał, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia ustawy tj. sprzed [...] października 2018 r., a prawo do świadczeń nie przysługuje także studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeśli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia, w tym również tytuł uzyskany za granicą.

Przeliczając okres czasu gdy odwołująca była studentem tj. 6 lat, czyli 72 miesiące studiowania upłynęły w dniu [...] stycznia 2021 r. i do tego dnia przyznano stypendium.

Odnosząc się do argumentu, że interpretacja przepisów jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych w podobnych sprawach tj. II SA/Go 155/20, III SA/Gd 462/20, II SA/Sz 222/20, II SA/Ke 356/20, organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenia te nie wiążą komisji stypendialnych w tej sprawie.

Ponadto zauważono, że ministerstwo nadzorujące szkolnictwo wyższe, nie zmienia swojego stanowiska w sytuacji wskazanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych. Ponadto, co do wykładni przepisu art. 93 ust. 2 P.s.w.n. nie wypowiedział się jeszcze Naczelny Sąd Administracyjny.

W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK dopiero zajęcie stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny ukształtowałoby linię orzeczniczą, którą mogłyby uwzględnić organy stypendialne w sytuacji rozbieżnych wykładni przepisów prawa stosowanych przez wojewódzkie sądy administracyjne i ministerstwo nadzorujące szkolnictwo wyższe. Sytuacja w tym zakresie jest rozwojowa, ponieważ w dniu 16 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt III OSK 3219/21) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora, na który między innymi odwołująca się powołuje (sygn. akt II SA/Go 155/20). Organ odwoławczy zauważył, że nawet wojewódzkie sądy administracyjne nie są zgodne, co do wykładni przepisu art. 93 ust. 2 P.s.w.n. – vide: orzeczenie WSA w Gliwicach, sygn. akt lll/SA Gl 247/20.

W skardze do Sądu P. A. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego w całości oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2021 r. w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego znaczenie dla sprawy:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, zwanej w skrócie "k.p.a." - poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez Organ, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania a nie tylko pobierania stypendium,

2. art. 7a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy na korzyść strony (studenta) w sytuacji, gdy w sprawie pozostawały wątpliwości co do natury sprawy;

3. art. 7b k.p.a. poprzez brak współdziałania ze sobą Organów z zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w wyniku czego organ nie miał na względzie interesu społecznego, ani słusznego interesu obywateli, ani sprawności postępowania. Organ nie posługiwał się środkami adekwatnymi do charakteru okoliczności i stopnia złożoności przedmiotowej sprawy;

4. art. 9 k.p.a. - organ wydając decyzję na podstawie wybiórczych i niekompletnych, informacji dokumentów oraz wypowiedzi - nie wykonał swojego obowiązku co do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły lub mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w wyniku czego, mimo że Organ ma obowiązek czuwać, aby skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa - nie udzielił niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

5. art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwianiu sprawy, to jest nie wyjaśnił, dlaczego do 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium wlicza się okresu studiowania sprzed wejścia w życie ustawy tj. sprzed 1 października 2018 roku;

6. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 poz. 1669) z związku z art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższy i nauce (Dz.U. 2018 r., poz. 1668 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, a przez to błędne zastosowanie i uznanie, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium, należy uznać okres, w którym skarżący posiada status studenta, a nie faktycznie pobiera stypendium

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 93 ust. 2 i 3 P.s.w.n. oraz § 4 ust. 1 i 2 Regulaminu świadczeń UMK poprzez przyjęcie, że Skarżącej nie należy przyznać stypendium rektora z powodu hipotetycznego przekroczenia 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2021 r. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Skarżąca, podtrzymała swoje stanowisko prezentowane w w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, musi mieć znaczenie to, czy student występował o świadczenie i czy zostało mu ono przez uczelniany organ stypendialny przyznane, tj. czy pobierał świadczenie.

Ponadto skarżąca podtrzymała stanowisko, że do okresu 6 lat przysługiwania stypendium nie można zaliczać trzech miesięcy wakacji, podczas, których nie można otrzymać świadczenia.

Odnosząc powyższe kwestie do swojej sytuacji, Skarżąca stwierdziła, że spełnia wszystkie przesłanki do przyznania na cały rok akademicki 2020/2021 stypendium rektora, gdyż łącznie stypendium otrzymywała przez 22 miesiące:

- w roku akademickim 2018/2019 przez okres 9 miesięcy,

- w roku akademickim 2019/2020 przez okres 9 miesięcy,

- w roku akademickim 2020/2021 przez okres 4 miesięcy.

Skarżąca dodała też, że spełnia dodatkowe kryteria jak: wysoka średnia ocen oraz dodatkowe osiągnięcia w nauce.

Skarżąca wskazała, że jej stanowisko jest zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych - vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. II SA/Ol 107/20,; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn.. akt III SA/Gd 462/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Sz 222/20; wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 września 2020 r.; sygn. II SA/Ke 356/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Sz 260/20.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie Bydgoszczy będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 15 lipca 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie to, czy przy wydaniu decyzji organ nie naruszył przepisów postępowania, czy przepisów prawa materialnego.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w powyżej zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie organy (jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji) prowadziły w trybie wznowieniowym. Chociaż nie wynika to z treści rozstrzygnięcia, albowiem organ nie powołał w podstawie wydania decyzji stosownych przepisów wskazujących na tryb procedowania. Ponadto w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów potwierdzających zachowanie trybu wznowienia postępowania (postanowienie o wznowieniu postępowania).

Organ I instancji powołał się na "przyznanie i wypłacenie stypendium w wyniku wprowadzenia w błąd Komisji Stypendialnej UMK" i "wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych nieznanych Komisji". Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W myśl zaś art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Brzmienie powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że przedmiot wznowienia postępowania ograniczony jest wyłącznie do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a dopuszczalnym rozstrzygnięciem po wznowieniu postępowania jest uchylenie dotychczasowej decyzji i wydanie nowego rozstrzygnięcia lub odmowa uchylenia decyzji. Należy też wskazać, że granica wznowionego postępowania jest wyznaczona ostateczną decyzją i nie można wyjść poza tę granicę. W sytuacji, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie wznowionej jest przyznanie stronie stypendium rektora, to przedmiotem takiego postępowania może być wyłącznie ta kwestia.

Z uwagi na powyższe, przedmiotem badania w rozpoznawanej sprawie mogła być jedynie decyzja dotychczasowa (decyzja z dnia [...] grudnia 2020 r.) i organ mógł jedynie bądź odmówić jej uchylenia, bądź uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Niedopuszczalne było natomiast wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego (wydanie orzeczenia o zmianie dotychczasowej decyzji). Zmiana dotychczasowej decyzji z [...] grudnia 2020 r. w trybie wznowienia postępowania nastąpiła zatem z naruszeniem art. 151 § 1 k.p.a.

Natomiast w pozostałym zakresie, decyzję organów należy uznać za przedwczesne. Organ nie wyjaśnił bowiem w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na zasadność rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Uchybienie to jest wynikiem błędnej interpretacji przepisów P.s.w.n.

W niniejszej sprawie organ uznał, przeliczając okres czasu gdy Skarżąca była studentem tj. 6 lat, że 72 miesiące studiowania upłynęły [...] stycznia 2021 r. i jedynie do tego dnia należy przyznać stypendium. Stanowisko to oparte zostało na wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 4 P.s.w.n. oraz § 4 ust. 1 pkt 1 Regulaminu świadczeń UMK (który zasadniczo stanowi powtórzenie art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.), zgodnie z którą nie jest możliwe przyznanie stypendium osobom studiującym powyżej 6 lat.

Stanowisko to nie zasługuje na akceptację.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 P.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium rektora, przy czym – stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. – świadczenie to przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

Przyjęta przez organy wykładnia ww. przepisu jest w ocenie Sądu błędna. Organy przyjęły bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "posiadania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu. Wymieniona ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczenia". Wobec braku definicji ustawowej pojęcie to należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium rektora, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania tego świadczenia, lecz konieczne jest spełnienie warunków jego przyznania wymienionych w art. 91 P.s.w.n.

Dlatego też 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Nie można więc podzielić poglądu organu odwoławczego, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenia oraz czy zostało mu ono przyznane przez właściwy organ uczelni, to jest czy pobierał świadczenie.

Wobec powyższego brak jest podstaw do zrównania znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczeń", o którym mowa w ustawie z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenia".

Należy podkreślić, że powyższe stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem prezentowanym zarówno w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (wskazane przez Skarżącą), jak też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 15 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 4082/21 (uchylający wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego jedynie ze względów proceduralnych), z 7 lipca 2021 r. sygn. III OSK 3596/21 (odnoszący się do sytuacji stypendium rektora), z 8 lipca 2021 r. sygn.. III OSK 3913/21 oraz z 1 października 2021 r. sygn. III OSK 3967/21 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Należy także podkreślić, że ani organu ani Sądu nie wiąże przywoływane w zaskarżonej decyzji stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kwestii interpretacji art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., prezentowane między innymi na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji i Nauki w dziale "Stypendia i pomoc dla studentów i doktorantów" (pod adresem https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/stypendia-i-pomoc-dla-studentow-i-doktorantow) jako kolejne informacje "Świadczenia dla studentów od [...] października 2019 r.", "Świadczenia dla studentów od [...] października 2020 r.". Ani pisma organów organów władzy państwowej, administracj czy urzędów ani strony internetowe nie stanowią źródła prawa w Polsce, a już zwłaszcza prawa powszechnie obowiązującego, które zostało wskazane w art. 87 Konstytucji RP. Tym bardziej, w kontekście zamkniętego systemu źródeł prawa w ujęciu Konstytucji RP, podstawy prawnej dla wydania decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądu nie może stanowić tzw. prawo powielaczowe. Należy zauważyć także, że stanowisko Ministra nie zostało poparte pogłębioną argumentacją. Jest ponadto sprzeczne z celem uregulowań dotyczących pomocy materialnej studentom wyrażonym w uzasadnieniu projektu ustawy p.s.w.n. Ustawa ma realizować cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, tj. jej regulacje mają pozwalać na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2021 r. sygn. III OSK 4199/21, niepublikowane).

Skoro więc w świetle art. 86 ust. 1 P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium, a samo posiadanie statusu studenta nie jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium, to tym samym nie można uznać, jak błędnie przyjęły to w niniejszej sprawie organy, że to wraz z momentem rozpoczęcia na pierwszym kierunku studiów zaczyna biec termin 6 lat, ograniczający czas przysługiwania stypendium - stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. powiązany jest bowiem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta (por. wskazane wcześniej wyroki NSA jak też wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 203/21 oraz przywołane we wskazanych wyrokach orzeczenia sądów administracyjnych i pogląd doktryny; dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 ust. 1 P.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy w roku. W myśl zaś § 8 ust. 2 Regulaminu świadczeń UMK – maksymalnie do 9 miesięcy. Zgodnie z przepisami ustawy rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma zaś prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 10 miesięcy (9 miesięcy według Regulaminu). Z art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 P.s.w.n. wynika zatem, że świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. Dlatego sposób obliczania 6-letniego okresu, w którym student może pobierać stypendium, winien być odniesiony do okresu, kiedy studentowi świadczenie rzeczywiście przysługiwało.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że badając spełnienie przesłanek otrzymania przez Skarżącą w roku akademickim 2020/2021 przedmiotowego stypendium, orzekające w sprawie organy do sześcioletniego okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. wliczyły cały okres studiowania przez Skarżącą, nie rozważając, czy rzeczywiście świadczenie stypendialne przysługiwało w rozumieniu wyżej wskazanym (tj. czy Skarżąca była beneficjentem tego świadczenia).

W konsekwencji powyższego przyjęcie, iż wspomniany sześcioletni okres upłynął w dniu [...] stycznia 2021 r. nie zasługuje na akceptację.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem także prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. przez błędną jego wykładnię. Konsekwencją wymienionego uchybienia było ponadto naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących okresów pobierania przez Skarżącą świadczenia, istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium rektora na rok 2020/2021.

Powyższe względy uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również uchylenie decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. Oznacza to, że – jak wyżej wskazano, organ przed wydaniem decyzji winien dokonać ustaleń dotyczących okresów pobierania przez Skarżącą przedmiotowego świadczenia, a wydając decyzję przyjąć, że do sześcioletniego okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. można zaliczyć jedynie okresy pobierania przedmiotowego świadczenia, a nie okresy, w których Skarżąca była studentką (bez względu na to, czy przysługiwało, czy nie przysługiwało jej świadczenie).

O kosztach postępowania, biorąc pod uwagę wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., obejmując nimi kwotę uiszczonego przez Skarżącą wpisu tj. 200 zł.