Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 452/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Krystyna Daniel Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. Z. i S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

‘

Prezydent Miasta T. decyzją z dnia 28 grudnia 2018 r. nr [...] działać na podstawie art. 136 ust.3, art. 142 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 104 K.p.a. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] położonej w obrębie [...], jedn. ew. [...], m. Kraków, w granicach parcel l. kat [...] i [...], b.gm. kat. [...], będącej obecnie własnością Gminy Kraków w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 3.11.1977 r. Z. Z. oraz S. C. sprzedali Skarbowi Państwa działki nr [...], [...], [...], objęte Iwh [...], gm. kat. [...] Powyższa umowa sprzedaży została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Do umowy dołączono decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" wydaną przez Zarząd Rozbudowy K. z dnia 12.04.1977 r. co należy przyjąć za cel wykupu niniejszej nieruchomości. W wyniku umowy sprzedaży parcele l. kat. [...] i [...] zostały wykreślone z Iwh [...] gm. kat [...] i wpisane do księgi wieczystej nr [...] Jako właściciel w dziale II księgi wieczystej ujawniony był Skarb Państwa. Aktem notarialnym z dnia 15.07.1980 r. parcele l. kat. [...] i [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na 99 lat (do dnia 15.07.2079 r). Prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. zostało następnie ujawnione w księdze wieczystej KW [...]. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 6 lipca 1995 r. parcele nr [...] i [...] przeszły na własności Gminy Kraków i zostały przeniesione do księgi wieczystej nr [...] Jako właściciel ujawniona została Gmina Kraków, natomiast jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K.. Pismem z dnia 24.08.2018 r. Prezydent Miasta T. wystąpił do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie o udzielenie informacji czy nieruchomość objęta postępowaniem stanowi część drogi publicznej. W odpowiedzi na powyższe Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu poinformował, iż działka [...] zagospodarowana jest infrastrukturą drogowa drogi publicznej - ul. [...]. Ulica [...] (wcześniej ul. [...]) na podstawie rozporządzenia Wojewody Krakowskiego nr 18 zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich (obecnie gminnych), zaś nadanie nazwy ul. [...] nastąpiło na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 14.06.1991 r. Organ stwierdził, że stosownie do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, o którym mowa w art. 136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Na Skarbie Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego spoczywa obowiązek zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Obowiązek ten znosi jednak przepis art. 229 ustawy w sytuacji, gdy Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie jest już w dniu 1 stycznia 1998 r. właścicielem nieruchomości albo też nie włada tą nieruchomością, gdyż została ona oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej (tzn. innemu podmiotowi niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego). Do wyłączenia ciążącego na wyżej wymienionych podmiotach obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n., dochodzi bez potrzeby merytorycznego rozpoznania, czy nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w akcie wywłaszczeniowym. Uwarunkowane jest ono jednak uprzednim ustaleniem, iż spełnione zostały ustanowione w tym przepisie przesłanki, które powodują, że przewidziane w art. 136 ust. 3 u.g.n. roszczenie nie przysługuje. W świetle tego przepisu objęta żądaniem zwrotu nieruchomość musi, być przed dniem 1 stycznia 1998 r.: sprzedana lub obciążona ustanowionym na niej użytkowaniem wieczystym, nabywcą lub użytkownikiem wieczystym musi być osoba trzecia - w rozumieniu tego przepisu, prawo to (użytkowanie wieczyste), musi być ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. i stan ten (własność osoby trzeciej lub ujawnione w księdze wieczystej na rzecz osoby trzeciej prawo użytkowania wieczystego) musi istnieć w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonych jako parcele l. kat. 42 i [...] b.gm. kat. [...] zostało ustanowione i wpisane do ksiąg wieczystych przed dniem 1 stycznia 1998 r., stan ten istniał zarówno w chwili wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również istnieje obecnie a zmianom ulegały jedynie podmioty, którym przysługiwało to prawo. Tym samym nie jest możliwy zwrot części działki ewid. [...] obrębu [...] jedn. ewid. [...] w ramach parcel l. kat. 42 i [...] b.gm. kat. [...], ze względu na fakt spełnienia negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości z art. 229 u.g.n. Ponadto z zebranych w postępowaniu administracyjnym dokumentów wynika, iż działka ewid. [...] obrębu [...], jedn. ewid. [...] znajduje się w liniach rozgraniczających drogi gminnej ulicy [...], będącej drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. A zatem z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne może polegać na przenoszeniu własności między podmiotami wymienionymi w cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. Z. i S. C. zarzucając naruszenie art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez: bezzasadne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym przed 1 stycznia 1998 roku co skutkowało odmową zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (w granicach należących do skarżących parcel katastralnych l. kat. [...] i [...]), pomimo że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a zatem nieruchomość winna zostać zwrócona skrzącym, bezpodstawną odmowę zwrotu nieruchomości należącej do skarżących, podczas gdy Prezydent Miasta T. w żadnym zakresie nie zbadał wskazanych w art. 136 ust. 3 u.g.n. przesłanek zwrotu nieruchomości. Ponadto naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy cel wywłaszczanie nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (w granicach należącej do skarżących parcel katastralnych l. kat. [...] i [...]) pomimo upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., albowiem na nieruchomości powstała droga publiczna a nie osiedle mieszkaniowe, naruszenie art. 7 w zw. z art. 77§1 K.p.a. poprzez nieustalenie kluczowych dla sprawy okoliczności fatycznych, tj. czy przedmiotowa nieruchomość została skutecznie oddana w użytkowanie wieczyste przez dniem 1 stycznia 1998 roku skoro została na niej posadowiona droga, a zgodnie z art. 2 a ustawy o drogach publicznych działka drogowa nie może być przedmiot obrotu prawnego, naruszenie art. 98 u.g.n. w zw. z art. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez zaniechanie ustalenia czy użytkowanie wieczyste ustanowione na przedmiotowej nieruchomości nie wygasło w związku z faktem, że stanowi ona drogę publiczną (gminną), 5) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ I instancji, że dla działki [...] położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...] prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla K. — [...] w Krakowie księga wieczysta nr [...], albowiem jak wynika z analizy w/w księgi wieczystej wskazana powyżej działka w niej nie figuruje.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 6 marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Powołany przepis jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji, gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Co więcej, w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, nie podlega ona zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany, co wyłącza konieczność badania przez organy zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. W tym miejscu wskazać, iż co do zasady "osobą trzecią", w rozumieniu art. 229 u.g.n., jest każda osoba fizyczna lub prawna inna niż Skarb Państwa lub gmina. W orzecznictwie ugruntowany jest także pogląd prawny, zgodnie z którym zarówno Skarb Państwa, jak i gmina, wykonując swe uprawnienia w ramach dominium i jako podmiot prawa cywilnego, uzyskując własność nieruchomości w wyniku czynności cywilnoprawnej przed 1 stycznia 1998 r., mogą być uznane za osobę trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. Ponadto w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że hipotezą art. 229 u.g.n. objęte są wszelkie formy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, w tym powstanie tego prawa z mocy ustawy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż już te dokonane w sprawie ustalenia potwierdzają, iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zastosowanie znajdzie regulacja art. 229 u.g.n., bowiem została ona oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. (której następcą prawnym jest obecna Spółdzielnia Mieszkaniowa "J[...]" w K.) - przed wejściem w życie powołanej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1998 r., zaś fakt ten przed tą datą został ujawniony w księdze wieczystej. Odnosząc się do zarzutów odwołania należy wyjaśnić, iż w przedmiotowej sprawie organy zwolnione były, już z powodu powyższego, z obowiązku ustalania, czy na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano cel jej wywłaszczenia. Z kolei okoliczność wskazana w piśmie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie z dnia 4 października 2018 r., w którym poinformowano, iż działka nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków, w granicach parcel l. kat. [...] i [...], b. gm. kat. [...] jest zagospodarowana infrastrukturą drogową- ul. [...] (wcześniej ul. [...]) oraz treść Rozporządzenia Wojewody Krakowskiego Nr 18 z dnia 2 kwietnia 1998 r., zgodnie z którym przedmiotowa droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych - lokalnych miejskich (obecnie gminnych). Nadanie nazwy ul. [...] nastąpiło na podstawie Uchwały nr XXV/170/91 Rady Miasta Krakowa z dnia 14 czerwca 1991 r. Z powyższego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w pasie drogowym ulicy [...] w Krakowie oraz, iż jest zaliczona do dróg publicznych o kategorii gminnej. Zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Powyższy przepis określa strukturę własnościową nieruchomości zajętych pod pas drogowy drogi publicznej, wyłączając możliwość przeniesienia własności takiej nieruchomości na podmiot inny niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, stwierdzając negatywną przesłankę zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy droga to wydzielony pas terenu, który składa się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczonych do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt, a także pasa zieleni izolacyjnej, ograniczającego wzajemnie negatywne oddziaływanie drogi środowiska. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Jak zatem słusznie wskazał organ I instancji, w niniejszej sprawie zaistniała negatywna przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zawarta w art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z. Z. i S. C. zarzucając naruszenie:

1/ art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez:

a/ bezzasadne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym przed 1 stycznia 1998 roku co skutkowało odmową zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (w granicach należących do skarżących parcel katastralnych l. kat. [...] i [...]), pomimo że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a zatem nieruchomość winna zostać zwrócona skarżącym,

b/ brak zbadania wskazanych w art. 136 ust. 3 ugn ustawowych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

2/ art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy cel wywłaszczanie nie został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (w granicach należącej do skarżących parcel katastralnych l. kat. [...] i [...]) pomimo upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., a nawet przez okres ponad 40 lat liczonych od chwili wywłaszczenia, albowiem na nieruchomości powstała droga publiczna a nie osiedle mieszkaniowe,

3/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieustalenie kluczowych dla sprawy okoliczności fatycznych, tj.

a/ czy przedmiotowa nieruchomość stanowi drogę publiczną czy jedynie pas drogowy;

b/ czy dawne działki l. kat [...] i [...] w całości wchodzą w skład pasa drogowego;

c/ czy przedmiotowa nieruchomość została skutecznie oddana w użytkowanie wieczyste przez dniem 1 stycznia 1998 roku skoro została na niej posadowiona droga, a zgodnie z art. 2 a ustawy o drogach publicznych działka drogowa nie może być przedmiot obrotu prawnego,

d/ czy na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, a jeśli tak to dokładnie kiedy;

4/ art. 98 u.g.n. w zw. z art. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez zaniechanie ustalenia czy użytkowanie wieczyste ustanowione na przedmiotowej nieruchomości nie wygasło w związku z faktem, że stanowi ona drogę publiczną (gminną),

5/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ II instancji, że dla działki [...] położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...] prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla K. — [...] w K. księga wieczysta nr [...], albowiem jak wynika z analizy w/w księgi wieczystej wskazana powyżej działka w niej nie figuruje.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu podległa ocena legalności decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie organu, zachodziła negatywna przesłanka zwrotowa, skutkująca brakiem konieczności badania kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia tj. przesłanka z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.(dalej; u.g.n.). Jak wskazuje organ, nieruchomość ta, zajęta obecnie częściowo pod drogę publiczną, przed 1 stycznia 1998 r. została objęta prawem użytkowania wieczystego ustanowionym na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W ocenie skarżącego, organ wadliwie uchylił się od zbadania kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Podniesiono także, iż jeżeli nieruchomość była w dacie ustanowienia użytkowania wieczystego zajęta pod drogę publiczną to rozporządzenie nią (ustanowienie użytkowania wieczystego) było z mocy prawnej nieważne. Jeżeli zaś infrastruktura drogowa powstała w okresie po ustanowieniu użytkowania wieczystego to na podstawie art. 98 u.g.n. użytkowanie wieczyste wygasło. W ocenie sądu skarga z przyczyn oczywistych jest niezasadna

Zgodnie z dyspozycją art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. (zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten zawiera tzw. negatywną przesłankę zwrotową, przeszkodę w zwrocie nieruchomości, której ustalenie powinno prowadzić do odmowy zwrotu nieruchomości (por. T.Woś, "Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot", Warszawa 2007, s. 284). Ustalenie przez organ administracji istnienia przesłanki z art. 229 u.g.n. powoduje brak możliwości merytorycznego orzekania o zwrocie nieruchomości. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi. Przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości (teza nr 1, 2 do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 679/09, opub. w LEX nr 595463). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06 Sąd ten stwierdził, że jeśli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 u.g.n. Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r. I OSK 2283/16 podkreślono, iż spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy, iż organ administracji w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nie ma kompetencji do oceny skutków prawnych czynności, jakim jest ustanowienie użytkowania wieczystego – oceny czy zostało ono prawidłowo (skutecznie) ustanowione aczkolwiek zauważyć należy, iż organ ustala sekwencję zdarzeń i tak użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. ustanowione zostało w dniu 15 lipca 1980 r. Prawo to ujawniono w księdze wieczystej 9 września 1980 r. Natomiast statut drogi gminnej droga przebiegająca przez część wywłaszczonej nieruchomości uzyskała na mocy Rozporządzenia Wojewody Krakowskiego z 2 kwietnia 1998 r. Tak więc w sposób oczywisty użytkowania wieczystego nie ustanawiano na działce drogowej.

Dalej wskazać należy, iż wbrew stanowisku zawartym w skardze ustanowienie drogi publicznej na danej nieruchomości nie ma skutku wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego na całej nieruchomości objętej tym prawem a jedynie w granicy wydzielonej pod tą drogę (art. 98 u.s.p.). Z kolei fragment działki na którym użytkowanie wieczyste wygasło z powodu wydzielania pod drogi publiczne, jest wyłączony z obrotu w tym z możliwości jej zwrotu jako wykorzystanej sprzecznie z celem wywłaszczenia na mocy art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.). Przepis ten stanowi on, iż drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust 1). Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust 2). Jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2011 r. I OSK 649/11, "roszczenie o zwrot wywłaszczonej (nabytej nieruchomości) nie przysługuje nie tylko w przypadku, o którym mowa w art. 229 u.g.n., ale także, gdy nieruchomość zajęta jest pod drogę publiczną".

Sąd poddał także kontroli zarzut skargi, iż działka objęta żądaniem zwrotu nie figuruje w księdze wieczystej nr KR1P/0012184/7. Zarzut ten jest bezpodstawny, gdyż działka ta objęta jest w/w księgą wieczystą.

Konkludując stwierdzić należy, iż organ prawidłowo przejął, iż przedmiotowa nieruchomość nie podlega zwrotowi, gdyż jej część objęta jest prawem użytkowania wieczystego ustanowionym przed 1 stycznia 1998 r., które to prawo ujawnione jest w księdze wieczystej a pozostałą część zajęta jest pod drogę publiczną.

Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji.