Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1590/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym) oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm. - zwanej dalej k.p.a.), orzekł: 1) o zatrzymaniu M. O., zam. w [...] przy ul. [...] [...] m. [...] prawa jazdy kat. B nr [...], seria druku [...], wydanego dnia [...] czerwca 2006 r. przez Prezydenta [...]; 2) zobowiązał do zwrotu prawa jazdy; 3) decyzji w pkt 2 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wniosku Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. wynika, że M. O. w okresie od dnia 29 kwietnia 2007 r. do dnia 21 lutego 2008 r. wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego i łącznie otrzymała 28 punktów karnych.

Decyzji nadano został rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego, które to mogą być zagrożone przez kierowcę wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego.

Po rozpoznaniu odwołania M. O. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 127 k.p.a. w związku z art. 17 pkt. 1 k.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz.U. z dnia 2001 r., Nr 79 poz. 856.) oraz art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał zarzuty odwołania i stwierdził, iż rolą organu II instancji w zakresie sprawowania nadzc u prawnego jest ponowne zanalizowane rozpoznawanej sprawy, zarówno w aspekcie materialnym, jak i formalnym. Punktem wyjścia do takiej analizy jest przytoczenie przepisu bądź przepisów prawa będących zdaniem Kolegium podstawą oceny rozstrzygnięcia organu I instancji. W obrębie przedmiotowej sprawy takimi przepisami są zapisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w szczególności art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. di g tej ustawy.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, wydaje starosta. Natomiast art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g tej ustawy stanowi, że zatrzymuje się prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Bezspornym w sprawie jest, że w niniejszej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy podjął organ właściwy, tj. Prezydent [...], pełniący funkcję starosty w miastach na prawach powiatu, którym niewątpliwie jest [...].

W aktach niniejszej sprawy znajduje się wniosek Komendanta [...] Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2008 r. z którego wynika, że M. O. od dnia 29 kwietnia 2007 r. do dnia 21 lutego 2008 r. wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego i łącznie otrzymała 28 punktów karnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że sytuacja określona art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. g ustawy zaistniała. Dlatego też, należało zgcdzić się z tezą przedstawioną przez organ I instancji, że w sprawie realizuje się art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym czyli, że spełnione są przesłanki do zatrzymania prawa jazdy. Nadto organ I instancji dopełnił wymogów procedury, tj. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie zawiadamiając o tym stronę i pouczył w trybie art. 10 k.p.a. o przysługujących stronie prawach procesowych.

Odnosząc się do argumentów M. O. zawartych w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że w toku postępowania administracyjnego nie bada się zasadności otrzymania przez stronę punktów karnych, a zdecydowana większość tez zawartych w odwołaniu dotyczy okoliczności popełnienia przedmiotowych wykroczeń. Oczywistym jest, że organy administracji zarówno I jak i II instancji nie posiadają kognicji do badania okoliczności związanych z popełnionymi wykroczeniami - czy też stosowności sankcji za te wykroczenia. Wniosek Komendanta [...] Policji w [...] z którego wynika, liczba punktów karnych - pełni funkcję swoistego prejudykatu dla organów administracji, którym organy te są związane. Organy administracji nie pełnią w żadnym razie - wobec organów orzekających w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - funkcji organów odwoławczych czy kasacyjnych. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuję się, iż organ orzekając w sprawie zatrzymania prawa jazdy związany jest domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji, co do uzyskania przez kierującego pojazdem liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Poza tym organy administracyjne, jak i sądy administracyjne są związane prawomocnymi orzeczeniami. Zatem także postanowieniami i orzeczeniami w zakresie zatrzymania prawa jazdy. Organy administracyjne i sądy administracyjne nie są uprawnione do oceny czy orzeczenia innych podmiotów są prawidłowe, w szczególności czy odzwierciedlające je działania są zasadne, czy noszą znamiona bezprawności (dostrzegając jawną nielegalność obowiązane są do powiadomienia właściwego organu). Jeśli więc odwołujący się, czy skarżący nie dostarczył organom orzekającym dowodów prezentujących odmienne fakty, niż wynikające ze wspomnianych orzeczeń, organy te miały podstawy do oparcia na nich swych ustaleń. Wynika to z brzmienia art. 76 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do twierdzenia odwołującej się, że nieznane są jej treść wniosku Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. oraz dokumenty do niego załączone i w związku z tym nie może się odnieść do twierdzeń w nich przedstawionych, organ II instancji zauważył, iż dnia [...] października 2008 r. M. O. otrzymała zawiadomienie Prezydenta [...] o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, nr [...]. W piśmie tym wyraźnie wskazano organ wnioskujący o wszczęcie postępowania jak też pouczono stronę w trybie art. 10 k.p.a. o przysługujących jej prawach - w tym o prawie do przeglądu akt sprawy. Zatem nic nie stało na przeszkodzie, by strona zapoznała się z całością zgromadzonych dowodów - w tym co jasne - z treścią wniosku Komendanta [...] Policji nr [...] wraz z dokumentami do niego załączonymi.

Odnośnie wniosku o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] października 2008 r. Prezydenta [...] Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławczego nie uznało, by zgodnie z art. 135 k.p.a. zaistniały przesłanki by uchylić rygor natychmiastowej wykonalności.

Zatrzymanie M. O. prawa jazdy kategorii B, nr [...], seria druku [...], następnie zobowiązanie do zwrotu prawa jazdy było zasadne, skoro zatem ponowna analiza sprawy w zakresie zarówno formalnym i materialnym nie spowodowała zlokalizowania uchybień organu, należało decyzję organu I instancji utrzymać w mocy jako zgodną z przepisami obowiązującego prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. złożyła M. O. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...]

Uzasadniając skargę skarżąca powołała argumenty przedstawione w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga M. O. nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., jak i poprzedzająca ja decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 2008 r., nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć wydanych przez organy obu instancji, stanowił w niniejszej sprawie art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z tym przepisem decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. Oznacza to, że na starostę ustawodawca nałożył obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Zatrzymanie prawa jazdy następuje z powodu upływu terminu jego ważności (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d), jak również z uwagi na fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g).

Wskazać należy, iż starosta w wymienionych sytuacjach nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. W przepisach zawarte zostały normy nakazujące dla tego organu. Przekroczenie punktów skutkuje nakazem zatrzymania prawo jazdy, zaś starosta obciążony jest nakazem wydania decyzji o zatrzymaniu. Przy tym, w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym mowa jest o przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli o punktach przypisanych kierowcy, a nie o punktach wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1208/10, Lex nr 751976; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r" sygn. akt I OSK 1152/09, Lex nr 794166). Ponadto, starosta orzekając w sprawie zatrzymania prawa jazdy związany jest domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji, co do uzyskania przez kierującego pojazdem liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 389/07, Lex nr 456707).

Bezspornym w sprawie jest, że decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy M. O. podjął organ właściwy, tj. Prezydent [...], pełniący funkcję starosty w miastach na prawach powiatu, którym niewątpliwie jest m.st. Warszawa.

Z akt postępowania - wniosku Komendanta [...] Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2008 r. wynika, że M. O. od dnia 29 kwietnia 2007 r. do dnia 21 lutego 2008 r. wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego i łącznie otrzymała 28 punktów karnych, a więc przekroczyła limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Słusznie zatem zarówno Prezydent [...] jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznały, iż nie ulega wątpliwości, że sytuacja określona art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd podziela więc zdanie organów obu instancji, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do zatrzymania prawa jazdy M. O. Nadto, Sąd stwierdza, że organ I instancji dopełnił wymogów procedury, tj. wszczynając postępowanie w sprawie zawiadamiał o tym stronę i pouczył ją w trybie art. 10 k.p.a. o przysługujących jej prawach procesowych. Ponadto, z uwagi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, organ I instancji stosując art. 108 § 1 k.p.a., prawidłowo nadał decyzji z dnia 27 października 2008 r. rygor natychmiastowej wykonalności Zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Odnosząc się do argumentów M. O. zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie wskazało, że w toku postępowania administracyjnego nie bada się zasadności otrzymania przez stronę punktów karnych, a zdecydowana większość tez zawartych w odwołaniu dotyczyła okoliczności popełnienia przedmiotowych wykroczeń. Oczywistym jest, że organy administracji zarówno I jak i II instancji nie posiadają kognicji do badania okoliczności związanych z popełnionymi wykroczeniami - czy też stosowności sankcji za te wykroczenia. Wniosek Komendanta [...] Policji w [...] z którego wynika, liczba punktów karnych - pełni funkcję swoistego prejudykatu dla organów administracji, którym organy te są związane. Organy administracji nie pełnią w żadnym razie - wobec organów orzekających w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - funkcji organów odwoławczych czy kasacyjnych.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 76 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, co nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu. Dokumentom urzędowym Kodeks postępowania administracyjnego przyznaje zwiększoną moc w zakresie tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, w sytuacji gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) dokumenty sporządzono w przepisanej formie, 2) dokumenty sporządziły powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania (rzeczowym, miejscowym, instancyjnym).

Nadana przez ustawodawcę moc dowodowa dokumentu to: moc formalna, dotycząca tego, że wystawca dokumentu rzeczywiście "zaświadczył urzędowo", oraz moc materialna, która dotyczy znaczenia, skuteczności prawnej zawartego w dokumencie zaświadczenia, jego relewantności z punktu widzenia tematu dowodowego. Ponadto dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, tzn., że dokument pochodzi od organu, który go wystawił, a także z domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 76 § 3 przyjął, iż domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu.

Dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 389/07, Lex nr 456707).

W niniejszej sprawie, po uzyskaniu określonej liczby punktów przez skarżącą Komendant [...] Policji w [...] przesłał sformalizowaną informację do organu uprawnionego do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a więc do

Prezydenta [...]. Tym samym organ ten przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ustalał stan faktyczny, jakim jest liczba punktów karnych przypisanych danemu kierowcy, wyłącznie na podstawie dokumentu urzędowego, którego moc dowodowa została omówiona wyżej.

Prezydent [...] nie jest organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, bowiem ewidencję taką, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, prowadzi co do zasady Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Prezydent [...] zaś orzekając w przedmiotowej sprawie związany był domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta [...] Policji w [...], co do uzyskania przez M. O. liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oczywiście domniemanie to nie jest nieusuwalne i zgodnie z przepisem art. 76 § 3 k.p.a. daje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, jak to już zostało wcześniej powiedziane, ale inicjatywa dowodowa leży po stronie podważającej treść takiego dokumentu.

Z załączonych akt sprawy, nie wynika zaś, aby M. O. wykazała nieprawdziwość informacji udzielonej przez Komendanta [...] Policji w [...], która to de facto stanowiła podstawę do wydania zaskarżonych decyzji.

Sąd zauważa także, że odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że nieznane są jej treść wniosku Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. oraz dokumenty do niego załączone, organ II instancji zasadnie podniósł, iż dnia 17 października 2008 r. M. O. otrzymała zawiadomienie Prezydenta [...] o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, nr [...]. W piśmie tym wyraźnie wskazano organ wnioskujący o wszczęcie postępowania jak też pouczono stronę w trybie art. 10 k.p.a. o przysługujących jej prawach - w tym o prawie do przeglądu akt sprawy. Zatem nic nie stało na przeszkodzie, by strona zapoznała się z całością zgromadzonych dowodów - w tym co jasne - z treścią wniosku Komendanta [...] Policji nr [...] wraz z dokumentami do niego załączonymi.

Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.