Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 563/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72a
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 32, art. 50 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 2 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 roku sprawy ze skargi A. M. - P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), uchyliło decyzję Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie parku wiatrowego składającego się z zespołu ośmiu elektrowni wiatrowych o maksymalnej mocy łącznej 18,4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach o numerach ewid.: 135, 419 w obrębie [...], 814, 745, 746, 747, 748, 749, 434, 435, 436, 364, 365 w obrębie [...], 391, 404 w obrębie [...], gmina S. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W toku postępowania ustalono, iż wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2009r. E. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w O. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie parku wiatrowego składającego się z zespołu ośmiu elektrowni wiatrowych o maksymalnej mocy łącznej 18,4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach o numerach ewid.: 135, 419 w miejscowości S., 814, 745, 746, 747, 748, 749, 434, 435, 436, 364, 365, w miejscowości O. i 391, 404 w miejscowości W. – położonych na terenie gminy S..

Organ I instancji, po uprzednim uzyskaniu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. i Starosty [...], postanowieniem z dnia [...], znak: [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, który winien spełniać wymagania z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm., powoływana także jako ustawa).

Po przedłożeniu przez inwestora raportu organ gminy pismami z dnia 3 czerwca 2011r., znak: [...] i [...] wystąpił do organu inspekcji sanitarnej o wydanie opinii i do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o uzgodnienie warunków realizacji ww. przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., pismem z dnia 20 czerwca 2011r., znak: [...] pozytywnie zaopiniował warunki realizacji ww. przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji.

Decyzją z dnia [...], nr [...] organ I instancji, na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 74 ust. 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy, a także art. 104 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573, powoływane dalej jako rozporządzenie) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) określił środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym.

W decyzji organ I instancji wskazał, że przedmiotowa inwestycja planowana jest do realizacji w terenie nieposiadającym opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast w części dotyczącej rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia podał, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie parku wiatrowego składającego się z zespołu ośmiu elektrowni wiatrowych o mocy do 2,3 MW i maksymalnej mocy łącznej do 18,4 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, liniami kablowymi i przyłączem do krajowego systemu elektroenergetycznego na działkach o nr ewidencyjnych: 135, 419 w obrębie [...]; 814, 745, 746, 747, 748, 749, 434, 435, 436, 364, 365 w obrębie [...]; 391, 404 w obrębie [...], na terenie gminy S.. Projektowane turbiny osadzone zostaną na wieżach o wysokości do 109 m n.p.t., średnice wirników nie mogą być większe niż 82,0 m, a całkowita wysokość pojedynczej turbiny nie może przekraczać 150 m n.p.t.. Maksymalna moc akustyczna nie może przekraczać 104,5 dB w porze dnia i w porze nocy. Organ wskazał, iż najbliżej położone budynki znajdują się w odległości 420m na zachód od turbiny nr 3.

Następnie organ I instancji podkreślił, iż projektowana inwestycja spowoduje trwałe wyłączenie z użytkowania rolniczego gruntów o powierzchni maksymalnej równej 1,1 ha, natomiast zgodnie z wypisem z rejestru gruntów łączna powierzchnia działek przeznaczona pod przedmiotową inwestycję wyniesie 14,32 ha.

Dalej organ określił charakterystykę przyłącza elektroenergetycznego poszczególnych grup wiatraków, a następnie wskazał, że realizacja przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym polega na lokalizacji poszczególnych turbin w niżej podanych odległościach:

- turbina nr 1: nie mniej niż 470 m od położonych na zachód terenów zabudowy miejscowości O. i minimum 200 m od lasu, alei drzew i zadrzewień śródpolnych;

turbina nr 2: 960 m od położonych na wschód terenów zabudowy miejscowości W.,

turbina nr 3: nie mniej niż 420 m od położonych na zachód terenów zabudowy miejscowości O. i minimum 200 m od lasu, alei drzew i zadrzewień śródpolnych;

turbina nr 4: 900 m od położonych na wschód terenów zabudowy miejscowości W.;

turbina nr 5: 770 m od położonych na północny - zachód terenów zabudowy miejscowości O. i minimum 200 m od lasu, alei drzew i zadrzewień śródpolnych;

turbina nr 6: 980 m od położonych na północny - wschód terenów zabudowy miejscowości W.;

turbina nr 7: 740 m od położonych na południowy - zachód terenów zabudowy miejscowości S.;

turbina nr 8: 680 m od położonych na północny - zachód terenów zabudowy miejscowości S..

Organ orzekł również o zapewnieniu możliwości czasowego wyłączenia w okresie od 15 kwietnia do 30 września lub możliwości czasowego wyłączenia przy prędkości wiatru poniżej 6 m/s dla turbin nr: 1, 2 i 5 posiadających kolizyjną lokalizację wynikającą z obserwacji ornitologicznej i chiropterologicznej, a ponadto określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, jak również podał wymagania dotyczące ochrony środowiska, które należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania pozwolenia na budowę. Organ nałożył także na wnioskodawcę obowiązek zrealizowania określonych w decyzji działań dotyczących zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzenia analizy porealizacyjnej w przedmiocie oddziaływania elektrowni wiatrowej na środowisko (w zakresie klimatu akustycznego), a także wskazał, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje zagrożenia wystąpienia awarii przemysłowych, a z uwagi na realizację przedsięwzięcia w środkowym rejonie kraju, nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w zakresie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ponadto przedsięwzięcie nie będzie

źródłem ponadnormatywnego oddziaływania w zakresie promieniowania elektromagnetycznego oraz emisji hałasu do środowiska, w związku z czym nie przewiduje się konieczności utworzenia obszaru ograniczanego użytkowania w trybie art. 135 ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że planowane przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco

oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w związku § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zalicza się do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z właściwymi organami ochrony środowiska i inspekcji sanitarnej. Pomimo, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest nowym elementem wprowadzanym do środowiska, nie jest planowane do realizacji na obszarach chronionego krajobrazu ani objętych innymi formami ochrony przyrody czy w strefach ekspozycji obiektów dziedzictwa kulturowego, inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnych równoważnego poziomu hałasu w środowisku dla pory dziennej i nocnej, brak emisji i innych uciążliwości dla środowiska oraz brak ryzyka wystąpienia poważnej awarii w fazie eksploatacji nie wpłynie negatywnie na żadne komponenty środowiska. Eksploatacja przedmiotowej elektrowni wiatrowej nie naruszy interesów osób trzecich, nie będzie źródłem powstawania odpadów, nie będzie posiadała źródeł zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza oraz nie wymaga poboru wody i nie będzie źródłem wytwarzania ścieków. Tym samym oddziaływanie planowanej inwestycji na środowisko oraz warunki życia i zdrowia ludzi będzie znikome. Do decyzji załączono charakterystykę planowanego przedsięwzięcia.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. i Z. S., J. D., C. W. i M. W., którzy podnieśli, iż turbina nr 1, która ma być postawiona a działkach nr 364, 365 we wsi O., będzie za blisko ich zabudowań, przez co narażeni będą na hałas i inne uciążliwości, oraz będzie w odległości dużo mniejszej niż 200 m od zadrzewień śródpolnych lasu od strony południowej i północnej. Ich działki położone są w niewielkiej odległości od turbiny nr 1, co oznacza, że nie będą mogli i ich zagospodarować tak jak by chcieli, tzn. nie będą mogli przekształcić swoich działek na teren leśny. Poza tym zarzucili, iż inwestor nie organizował żadnego spotkania na temat planowanej inwestycji, ani z mieszkańcami wsi O. ani z pozostałymi stronami postępowania.

Ponadto odwołanie wniosła również Spółka B , która podniosła, że lokalizacja elektrowni nr 2 na mapie zawartej w decyzji jest niedokładna i stwarza wrażenie, że dotyczy ona działki o nr ewid. 393 lub 394, co wynika z porównania z mapą z ewidencji gruntów. Na mapie tej nie zaznaczono części obszaru leśnego związanego z działką o nr ewid. 388, należącą do Spółki. Działka ta zlokalizowana jest w sąsiedztwie działki o nr ewid. 391. Ponadto Spółka wskazała, iż w decyzji podano, że działka z lokalizacją turbiny wiatrowej nr 2 graniczy od wschodu z drogą gruntową (działka o nr ewid. 408), a jest to błędna informacja, ponieważ od wschodu działka o nr ewid. 391 graniczy bezpośrednio z działką o nr ewid. 388. Nadto decyzja zawiera warunek, że należy zachować 200-metrową odległość turbin o nr 1,3,4,5,6,7,8 od lasów, alei drzew i zadrzewień śródpolnych, a w ocenie Spółki jest to warunek ten nielogiczny i niekompletny zapewne pomyłkowo opuszczono słowo "co najmniej" oraz cyfrę "2". Z analizy mapy wynika także, iż lokalizacja turbiny nr 2 na działce o nr ewid 391 nie zapewni jednoczesnego zachowania co najmniej 200 m odległości turbiny od działki leśnej nr ewid. 388 oraz od obszaru leśnego należącego do rolników wsi O..

Po rozpatrzeniu powyższych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zarzut zawarty w odwołaniu A. i Z. S., J. D., C. W.j i M. W., że inwestor nie organizował żadnego spotkania na temat planowanej inwestycji z mieszkańcami wsi O. i stronami postępowania nie jest trafny. Inwestor w świetle obowiązujących przepisów nie ma takiego obowiązku. Właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest organ gminy, który w tej sprawie prowadzi postępowanie administracyjne. Nie znajduje też uzasadnienia obawa skarżących, że nie będą oni mogli zadecydować o innym zagospodarowaniu swoich działek, np. nie będą mogli przekształcić ich na teren leśny. Zawarty bowiem w zaskarżonej decyzji warunek wykorzystania terenu w fazie eksploatacji przedsięwzięcia niezalesiania jakiejkolwiek części ścisłego obszaru planowanej farmy wiatrowej dotyczy w istocie terenu planowanej inwestycji (tj. obszaru konkretnie określonych działek wg oznaczeń w ewidencji gruntów, na których projektowane jest przedsięwzięcie), a nie terenów przyległych.

Kolegium wyjaśniło jednak, iż postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podlega regułom określonym zarówno w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia na gruncie powyższych ustaw wskazuje, że nie może się ono ostać z innych względów.

Mianowicie w zaskarżonej decyzji organ nie ocenił i nie przedstawił stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę (art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 2 i art. 85 ust. 2 pkt l lit. c ustawy. W środowiskowych uwarunkowaniach niewątpliwie podstawowym dowodem jest sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten, tak jak i inne dowody, podlega ocenie organu podejmującego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach pod kątem, czy jest rzetelny, spójny, logiczny, wolny od niejasności i nieścisłości, a w efekcie, czy może on mieć przesądzające znaczenie. W zaskarżonej decyzji organ podał, że teren, na którym planowana jest turbina nr 2 (działka nr ewid. 391, obr. [...]) graniczy od wschodu z drogą gruntową (działka nr ewid. 408). Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołania Spółki B, że nie jest prawdą, iż działka nr ewid. 391 graniczy od wschodu z drogą gruntową (działka nr ewid. 408), ponieważ od wschodu działka nr ewid. 391 graniczy bezpośrednio z działką nr ewid. 388 (obejmującą obszar leśny). Organ podał, że w charakterystyce przedsięwzięcia błędnie określono nr działki sąsiadującej od strony wschodniej z działką nr 391 położoną w obrębie [...], co wynikało z nieprawidłowego zapisu w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, który jest podstawą do sporządzenia charakterystyki przedsięwzięcia. Organ uznał przy tym, że rozbieżność ta nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Kwestia ta wymaga oceny organu (i odniesienia się do niej autora raportu), zważywszy chociażby na podane przez organ w decyzji informacje charakteryzujące zagospodarowanie terenu przeznaczonego pod inwestycję oraz terenów sąsiednich, że najbliżej położony kompleks leśny stanowi las o pow. 18 ha i aleja drzew wzdłuż drogi W. – G., położone na północ od turbin 1 i 2, a także większy kompleks leśny położony w odległości ca 550 m na południowy - zachód od turbiny nr 8.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A. M.-P. (córka zmarłego E. M.), zarzucając zaskarżonej decyzji sprzeczność istotnych ustaleń Kolegium z treścią zebranego w sprawie materiału, naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji organ prowadzący postępowanie nie ocenił i nie przedstawił stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę (art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 2 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy). Ponadto w ocenie skarżącej zastrzeżenia organu odwoławczego w kwestii prawidłowego określenia położenia terenu, na którym planowana jest turbina nr 2 (działka nr ewid. 391, obręb Wygnanów) nie stanowiły wystarczających przesłanek do uchylenia w całości decyzji organu I instancji, gdyż zapisy art 82 ust. 1 pkt 4 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit c, które mówią, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno zawierać uzasadnienie stanowiska, o którym mowa wyżej, są zapisami niejasnymi i nie wskazują one bezpośrednio na obowiązek zawarcia przez wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stanowiska dotyczącego konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w przypadku gdy takiej konieczności organ wydający decyzję nie stwierdził.

Skarżąca podniosła, iż organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydawania pozwolenia na budowę, a tym samym nie uznał za zasadne by w zaskarżonej decyzji, nakładającej obowiązki na inwestora, informować o braku nałożenia obowiązku.

Skarżąca podniosła również, iż organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadził procedurę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w trakcie której Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. uzgodnił warunki realizacji inwestycji zawarte w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierającym błędnie wskazany numer działki sąsiadującej z działki nr ewid. 391. Co więcej, w trakcie prowadzonego postępowania przez Wójta Gminy S., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dwukrotnie podlegał ocenie z udziałem społeczeństwa i stron, w trakcie których, również nie zostały wniesione uwagi co do treści (w tym błędów) raportu. Kartę charakterystyki przedsięwzięcia, która stanowiła załącznik do zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i która zawierała błędnie wskazany numer działki sąsiadującej z działką nr ewid. 391, sporządzono na podstawie zapisów uzgodnionego raportu.

Zdaniem skarżącej błędne oznaczenie działki było wynikiem błędu maszynowego autora raportu i w żaden sposób nie miało wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządza się w celu szczegółowego przeanalizowania uwarunkowań jakie towarzyszą realizacji przedsięwzięcia, w tym określenia rodzaju, natężenia i zasięgu przewidywanego oddziaływania na środowisko oraz warunki zdrowia i życia ludzi spowodowanego budową, eksploatacją oraz ewentualną likwidacją przedsięwzięcia, a także w celu określenia zakresu niezbędnych działań minimalizujących i ograniczających negatywne skutki tych oddziaływań. Błędnie wskazana numeracja działki sąsiadującej z działką nr ewid. 391 nie przyczyniła się do pominięcia istotnego faktu, który mógłby mieć wpływ na pozostałe zapisy raportu. Tym bardziej należy podkreślić fakt, że na turbinę nr 2 znajdującą się na działce nr ewid. 391 nałożony został, zaskarżoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, obowiązek czasowego wyłączania jej w okresie od 15 kwietnia do 30 września w godzinach nocnych tj. godzinę przed zachodem słońca do godziny po zachodzie słońca lub przy prędkościach wiatru poniżej 6 m/s właśnie z uwagi na fakt, iż w pobliżu turbiny nr 2 znajduje się kompleks leśny oraz aleja drzew znajdujące się częściowo na działce, której numeracja została błędnie wskazana. Tak więc błędne określenie numeru działki nie przyczyniło się do pominięcia uwarunkowania jakim jest istnienie kompleksu leśnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Organ odwoławczy podniósł również, iż decyzja pierwszoinstancyjna w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań została podjęta na wniosek E. M. działającego pod firmą A E. M., był on też adresatem decyzji Kolegium. Z dowodu doręczenia tej decyzji wynika, że w dniu 17 kwietnia 2012r. odebrał ją zięć E. M. – M. P., zaś listonosz wskazał, że przesyłkę doręczył pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Stanowiło to doręczenie decyzji na zasadzie art. 43 K.p.a.

Dalej organ podkreślił, iż skarga została natomiast złożona przez A. M. – P., która nie była uczestnikiem postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. W związku z tym Kolegium wystąpiło do skarżącej, pismem o wskazanie legitymacji do wniesienia przez nią skargi. W odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnik skarżącej – M. P. w poinformował Kolegium, że firma A E. M. z siedzibą w O. na skutek zgonu właściciela została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Na podstawie załączonego aktu poświadczenia dziedziczenia córka E. M., A. M. – P. w dniu 21 lutego 2012r. założyła firmę i jako osoba fizyczna kontynuuje działalność pod firmą A A. M. – P. z siedzibą w O., zatem jako prawny następca ojca jest stroną w przedmiotowej sprawie.

Następnie Kolegium wskazało, iż A. M. – P. nie poinformowała organu w toku postępowania odwoławczego o śmierci ojca. O okolicznościach tych Kolegium dowiedziało się zatem dopiero na skutek wyjaśnień złożonych przez skarżącą po wniesieniu skargi na decyzję organu odwoławczego. W tym stanie w toku postępowania odwoławczego Kolegium nie mogło nawet zadziałać w trybie art. 30 § 4 K.p.a. czy art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., a po jego zakończeniu w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., jednakże w ocenie organu II instancji okoliczności te nie mogą rzutować na ocenę zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Jednakże Sąd, aby móc dokonać kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w sposób, o którym wyżej mowa, powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego posiada interes prawny w zaskarżeniu tego aktu.

Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, w skrócie P.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich a także organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja procesowa podmiotu wnoszącego skargę ma charakter materialny (za wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacji społecznych, których interes ma charakter formalny) i opiera się ona na kryterium interesu prawnego. Przez interes prawny należy rozumieć taką sytuację, która wpływa na uprawnienia lub obowiązki określonego podmiotu prawa, wynikające z norm prawa materialnego. Oznacza to konieczność ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Wspomniany związek polega na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) ma wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny powinien być zatem rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes prawny jest zatem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2012r., sygn. akt III SA/Wa 628/08 – dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż podmiot niemający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, a skarga wniesiona przez osobę, która nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2011r., sygn. akt II OSK 439/10 oraz postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2011r., sygn. akt II OSK 227/11 – dostępne w CBOSA).

Istnienie interesu prawnego, rozumianego jako związek między chronionym przez przepisy materialne interesem prawnym podmiotu a aktem lub czynnością organu administracji publicznej jest zatem warunkiem wszczęcia postępowania, a w konsekwencji tego również materialną przesłanką uwzględnienia skargi, a zatem interes prawny podmiotu, który wszczął postępowanie sądowo administracyjne, musi istnieć w dacie rozpoznania skargi. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 461/06, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex, J.P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. LexisNexis 2006, str. 132-136, 144; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 125-130, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. LexisNexis 2005, str. 213-215, 224-227 ). Nie budzi przy tym wątpliwości, że przepisy postępowania sądowo administracyjnego nie przewidują możliwości przekształceń podmiotowych po stronie skarżącego.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wnioskodawcą, czyli podmiotem inicjującym postępowanie administracyjne był E. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy prowadził postępowanie z udziałem ww. inwestora, a wydane decyzje, adresowane również do tej osoby. Tymczasem skargę do sądu administracyjnego wniosła A. M. – P., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotowej sprawy. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej jej ojciec E. M. zmarł przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Jednakże skarżąca poinformowała o tym fakcie organ odwoławczy dopiero po wniesieniu za pośrednictwem organu skargi do sądu administracyjnego. Na pytanie organu odnośnie interesu prawnego, z którego skarżąca wywodzi uprawnienie do zaskarżenia ostatecznej decyzji Kolegium skarżąca odpowiedziała, iż jest ona następcą prawnym zmarłego E. M. i na tę okoliczność złożyła odpis aktu notarialnego, z którego wynika, iż jest ona jedyną spadkobierczynią zmarłego inwestora. Ponadto skarżąca podniosła, iż z chwilą śmierci ojca odziedziczyła ona również prowadzoną przez niego działalność gospodarczą oraz wszelkie wynikające z tej działalności uprawnienia, a wstępując w miejsce zmarłego ojca uzyskała przymiot strony postępowania, w tym legitymację skargową.

W tak ustalonym stanie faktycznym należało dokonać analizy, czy w postępowaniu administracyjnym, jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego doszło do następstwa procesowego po stronie inwestora. Zgodnie bowiem z art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania administracyjnego na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Powołany przepis określa zasadę następstwa procesowego w postępowaniu administracyjnym pod warunkiem, że przedmiotem postępowania są prawa zbywalne lub dziedziczne. W związku z tym należy zbadać, czy uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mają charakter praw zbywalnych lub dziedzicznych.

Na wstępie należy podkreślić, iż uprawnienia wynikające ze stosunków publicznoprawnych co do zasady są niezbywalne i niedziedziczne, bowiem stosunek publicznoprawny jest szczególnym stosunkiem prawnym, wiążącym z jednej strony indywidualnie oznaczonego adresata, z drugiej natomiast organ administracji publicznej. Innymi słowy w prawie administracyjnym materialnym regułą jest niedopuszczalność następstwa prawnego chyba, że zbywalność lub dziedziczność uprawnień wynikających ze stosunku publicznoprawnego znajdzie swoje źródło bądź w konkretnym przepisie prawa materialnego, bądź w wydanym na podstawie tego przepisu akcie administracyjnym. Wskazać również należy, że ustawodawca w art. 30 § 4 K.p.a., stawiając spójnik alternatywy łącznej, dokonał rozróżnienia praw zbywalnych od praw dziedzicznych co oznacza, że nie każde prawo zbywalne będzie prawem dziedzicznym.

Skoro zatem, jak zostało podkreślone powyżej, zbywalność lub dziedziczność uprawnień wynikających ze stosunku publicznoprawnego może wynikać jedynie z konkretnego przepisu prawa materialnego to w związku z tym należy, ze względu na przedmiot niniejszej sprawy, takiego przepisu poszukiwać w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko. Takim przepisem jest art. 72a ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji. Z przepisu, o którym mowa jednoznacznie wynika, iż uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są uprawnieniami zbywalnymi, jednakże tylko i wyłącznie z zachowaniem warunków przewidzianych w ustawie. Po pierwsze zatem przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej. Po drugie dotychczasowy uprawniony musi wyrazić zgodę na przeniesienie tej decyzji na inny podmiot. Po trzecie podmiot, na który decyzja ma zostać przeniesiona musi bezwzględnie przyjąć wszystkie warunki z tej decyzji wynikające. Natomiast czwartym warunkiem przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, choć nie wynika to wprost z przepisu, jest ostateczność decyzji, która ma zostać przeniesiona na inny podmiot. W świetle wymogu dotyczącego akceptacji wszystkich warunków zawartych w decyzji, nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, iż przedmiotem przeniesienia może być wyłącznie decyzja ostateczna. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 30 marca 2011r., sygn. akt II SA/Łd 891/10 (dostępny w CBOSA). Co prawda powołany wyrok został wydany w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, na gruncie art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jednak analogiczne brzmienie tego przepisu do brzmienia art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko skłania do przekonania, że zaprezentowany w powołanym wyroku pogląd zachowuje swoją aktualność także w sprawie niniejszej.

Z powyższego wynika, iż uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, choć są zbywalne to jednak nie podlegają dziedziczeniu. Świadczy o tym konieczność przeniesienia tych uprawnień w formie kwalifikowanego aktu jakim jest decyzja administracyjna, a także spełnienia pozostałych warunków czyli uzyskanie zgody uprawnionego (zatem tylko podmiotu, któremu przysługuje zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych) i wstąpienie w całokształt uprawnień i obowiązków, jakie niesie ze sobą ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skoro ustawodawca uzależnił przeniesienie (zbycie) takiej decyzji od określonych warunków, to oczywistym jest, że bezwarunkowe przejście tych uprawnień w drodze dziedziczenia jest wykluczone. Nie ma bowiem przepisu prawa materialnego, który by na to zezwalał.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie można mówić o zmianie podmiotowej po stronie podmiotu ubiegającego się o uzyskanie pozytywnej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, bowiem żaden przepis prawa materialnego nie daje podstaw do przekształcenia podmiotowego po stronie zmarłego inwestora, do czego mogłyby mieć zastosowanie reguły następstwa procesowego, określonego w art. 30 § 4 K.p.a. Zważywszy, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę winien istnieć już w chwili inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, to stwierdzenie przez Sąd braku tegoż interesu prawnego jest równoznaczne z brakiem legitymacji procesowej, a to z kolei, z uwagi na charakter materialny tej legitymacji powoduje oddalenie skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1397/09, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 227/11, oba dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex). Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, w której Sąd dokonałby kontroli legalności zaskarżonego aktu na żądanie osoby, która w chwili wnoszenia skargi nie posiadała interesu prawnego.

Stosownie bowiem do treści art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowo administracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przez pojęcie "skarżący" użyte w art. 32 P.p.s.a. należy rozumieć podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 P.p.s.a.), który z tego uprawnienia skorzystał, tzn. wniósł skargę po sądu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że A. M.-P., jako spadkobierca inwestora E. M., nie może być uznana za skarżącą, bowiem nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, w którym nie doszło również do następstwa procesowego z powodu niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 30 § 4 K.p.a.

Powyższe wywody wskazują na niecelowość odnoszenia się do zarzutów skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

a.tp.