Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 6/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 23, art. 25, art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: par. 2 ust. 1 i 2, par. 8 ust. 1, par. 17 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 35 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008r. w Olsztynie sprawy ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]", po rozpatrzeniu odwołania Spółki A z siedzibą w C., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" przyznającą Spółce płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w kwocie 0.00zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, że reprezentowany przez S.D. producent rolny Spółka A, złożył w dniu 24 marca 2006 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt - kontynuację wniosku z 2005 r.. We wniosku tym zadeklarował realizację trzech pakietów, w tym:

- pakietu POlb - Półnaturalne łąki dwukośne, dla którego powierzchnia deklarowana wynosiła 126,23 ha, tj.) na działce rolnej A (Łąki trwałe) o powierzchni 17,74 ha, położonej na działce ewidencyjnej o nr 8/9 w obrębie P. oraz na działce rolnej B (Łąki trwałe) o powierzchni 108,49 ha, położonej na działce ewidencyjnej o nr 1/6 w obrębie B. oraz

- pakietu S02bOl - Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności), dla którego powierzchnia deklarowana wynosiła również 126,23 ha, na działce rolnej A (Łąki trwałe) o powierzchni 17,74 ha, położonej na działce ewidencyjnej o nr 8/9 w obrębie P. oraz na działce rolnej B (Łąki trwałe) o powierzchni 108,49 ha, położonej na działce ewidencyjnej o nr 1/6 w obrębie B.

Organ zwrócił uwagę, że w dniu 19 września 2006 r. Spółka zgłosiła zmianę do wniosku, w której zmniejszyła deklarowaną powierzchnię działki rolnej B o 20,00 ha, co było następstwem ustaleń kontroli krzyżowej w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 r., z których wynikało, ze dwóch producentów rolnych (Spółka A oraz Gospodarstwo B) złożyło dwa wnioski na te same grunty rolne położone na działce ewidencyjnej nr 1/6 w obrębie B. To zaś stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym Spółki, w celu sprawdzenia zgodności wniosków ze stanem faktycznym.

Jak podniósł Dyrektor Oddziału ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, o zamiarze przeprowadzenia tej kontroli (m.in. w zakresie programu rolnośrodowiskowego) poinformowano pisemnie S.D. w dniu 29 listopada 2006 r.. W odpowiedzi wymieniony nie wyraził zgody na udział w kontroli, wnosząc o przesunięcie jej terminu na marzec-kwiecień 2007 r., z uwagi na pobyt u rodziny w Niemczech w okresach zimowych, urodziny córki oraz wykonywanie innych zobowiązań zawodowych. Podniósł jednocześnie, że kontrola mająca odbyć się w okresie zimowym narusza przepisy rozporządzenia Rady (WE) 796/2004 oraz rozporządzenia AGRI/6036312005/REVI zawierające wytyczne do kontroli obszarowych na miejscu i do pomiarów powierzchni.

W dniu 01 grudnia 2006 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR skierował do wymienionego producenta rolnego kolejne pismo informując o obowiązku uczestniczenia w czynnościach i wyznaczając nowy termin kontroli na dzień 04 grudnia 2006 r. Pomimo powołania się w związku z wezwaniem na problemy zdrowotne reprezentanta Spółki, stosowne zwolnienie lekarskie nie zostało organowi przesłane.

Również w związku z wyznaczeniem następnego terminu kontroli z tytułu programów rolnośrodowiskowych za rok 2006, na dzień 18 stycznia 2007 r. i poinformowaniem strony o obowiązku udziału w kontroli oraz skutkach dalszego uchylania się od czynności kontrolnych, (w postaci zastosowania kodu GR2 - "producent rolny uniemożliwił przeprowadzenie kontroli", a w konsekwencji wstrzymania płatności rolnośrodowiskowej) S.D. nie stawił się.

Dlatego, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR kolejnym pismem poinformował S.D. o wyznaczeniu ostatecznego terminu kontroli z tytułu programów rolnośrodowiskowych na dzień 23 stycznia 2007 r.

Organ podał, że w dniu 24 stycznia 2007 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło zaświadczenie lekarskie (wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego na język polski) określające przewidywaną niezdolność do pracy pana S.D. do dnia 05 lutego 2007 r. (włącznie). W dniu 20 lutego 2007 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował zaś do S.D. pismo, w którym poinformował, iż w związku z wielokrotnym odraczaniem przez niego terminu kontroli i niewyznaczeniem osoby upoważnionej do uczestniczenia w czynnościach kontrolnych, zastosowano kod GR2 ("producent rolny uniemożliwił przeprowadzenie kontroli") oraz zakończono czynności kontrolne. Organ stwierdził jednocześnie, że pełnomocnik uczestniczący w czynnościach kontrolnych nie musi znać się na programach rolnośrodowiskowych. Rolą jego lub osoby upoważnionej jest zaś wskazanie działek i wpuszczenie inspektorów terenowych na teren gospodarstwa.

W związku z przesłanym w toku postępowania pismem Dyrektora Departamentu Kontroli na Miejscu w Centrali ARiMR z 13 marca 2007 r., odnoszącym się do przebiegu czynności kontrolnych w Spółce, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR dokonał w dniu 21 marca 2007 r. zmiany kodu w protokole z czynności kontrolnych, z GR2 – jako kod sankcjonującego i skutkującego wykluczeniem wniosku o przyznanie płatności, na kod mniej rygorystyczny GR11, nie powodujący sankcji.

Mając natomiast na uwadze, iż pomimo umożliwienia udziału w czynnościach kontrolnych na miejscu, producent rolny nie wziął w niej udziału, zaś jego celem było odraczanie ostatecznego terminu i przedłużanie postępowania, organ przyjął w ramach programu rolnośrodowiskowego pomiary działek rolnych stwierdzone podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Spółki A w dniach 04-05 grudnia 2006 r., w ramach kontroli obszarowej.

Odnosząc się do zarzutu producenta, że kontrola na miejscu w dniach 04 - 05 grudnia 2006 r., została przeprowadzona po okresie wegetacyjnym, co jest niezgodne z przepisami krajowymi i unijnymi dotyczącymi sposobu naliczania i wypłat płatności bezpośrednich oraz przepisów dotyczących sposobu przeprowadzania kontroli w gospodarstwach, organ odwoławczy podkreślił, że przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) nie określają w sposób jednoznaczny terminu, w jakim powinna być przeprowadzona kontrola na miejscu dotycząca wniosku złożonego w danym roku gospodarczym. Zasady dotyczące przeprowadzania kontroli na miejscu zostały zaś w wymienionym rozporządzeniu określone ogólne.

W myśl art. 23 ww. rozporządzenia, kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Ponadto art. 25 ww. rozporządzenia stanowi, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków.

Również przepisy krajowe, w tym ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), określając proces przeprowadzania kontroli na miejscu, nie stanowi w jakim okresie powinna zostać ona przeprowadzona.

Organ podkreślił, że wyniki z przeprowadzonej na miejscu kontroli w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych mają bezpośrednie przełożenie na ustalenie stanu faktycznego w zakresie programu rolnośrodowiskowego. W przedmiotowej sprawie nie odbyła się kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego z przyczyn niezależnych od producenta rolnego, którego obecność podczas takiej kontroli jest obowiązkowa. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach w roku 2006, materiał dowodowy zebrany w sprawie obszarowej posłużył ocenie zgodności deklaracji z wniosku rolnośrodowiskowego ze stanem faktycznym.

Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa udzielana jest producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych. Za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb (§ 2 ust. 2). W myśl § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych. Zatem do naliczenia przedmiotowej płatności znaczenie ma wielkość powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu. Celem czynności kontrolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego jest sprawdzenie, czy producent rolny prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych we wniosku działkach rolnych i czy realizuje określone we wniosku pakiety, tzn. czynności kontrolne dotyczą powierzchni.

Organ zwrócił uwagę, że kontrola obszarowa w ramach płatności bezpośrednich do gruntów rolnych także dotyczy powierzchni deklarowanej przez producenta rolnego. Kontrola na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ma bowiem na celu:

-określenie sumy powierzchni działek rolnych w gospodarstwie w ramach poszczególnych grup płatności,

-sprawdzenie przestrzegania wymagań dobrej kultury rolnej na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku,

- określenie, czy deklarowane działki utrzymane były w dobrej kulturze rolnej zgodnej z wymaganiami ochrony środowiska.

Analizując protokół pokontrolny, szkice oraz bogatą dokumentację fotograficzną Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że kontrola przeprowadzona została prawidłowo. Dołączone do akt fotografie wyraźnie dokumentują stan powierzchni pól w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy oraz ich pokrycie roślinnością. Działka rolna A położona na działce ewidencyjnej nr 8/9 została zakwalifikowana przez zespół kontrolny jako działka, na której na dzień kontroli nie była prowadzona działalność rolnicza, tj. nie przeprowadzono koszenia, nawożenia, wypasania. Działka ta porośnięta była krzakami oraz roślinnością bagienną. Krzaki widoczne na zdjęciach nie wyrosły na gruncie w ciągu kilku miesięcy, lecz są efektem kilku lat. Zatem szata roślinna stwierdzona na gruntach obrazuje brak prowadzenia działalności rolniczej na dzień kontroli. Inspektorzy terenowi zastosowali więc do działki rolnej A kod DR 18 "W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza", w wyniku którego działka rolna zostaje wykluczona z płatności.

Jak zauważył organ, inspektorzy terenowi stwierdzili również, że niespójna jest działka rolna B, która składa się z kilku części: B1, B2, B3, B4, B5, zaś pozostała cześć jest nieużytkiem. Na działkach B1 i B2 dokonywano koszenia i zbioru siana. Na działkach B3, B4 i B5 nie wykonano koszenia, ani nie zebrano biomasy, bądź grunty nie były użytkowane jako pastwiska. Pozostała część działki to nieużytek porośnięty trzciną z powodu wysokiego poziomu wód gruntowych. Inspektorzy terenowi zastosowali do działki rolnej B kod DR 13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, a ponadto kod DR 22, świadczący o tym, że działka rolna jest niespójna, tzn. jako jedną działkę rolną zadeklarowano kilka działek rolnych, nie sąsiadujących ze sobą, na których prowadzona jest jedna uprawa. Inspektorzy terenowi zastosowali również kod DR 14, który oznacza, że działka rolna lub jej część nie jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, jednakże w sprawie rolnośrodowiskowej zastosowanie takiego kodu nie skutkuje nałożeniem obniżeń z tego tytułu.

W wyniku kontroli na miejscu organ ustalił powierzchnię w ramach poszczególnych w sposób następujący:

dla pakietu POlb - Półnaturalne łąki dwukośne - 24,91 ha;

dla pakietu S02bOl - Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) - 24,91 ha;

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że w celu oceny stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Spółki A w grudniu 2006 r., powołano biegłego, którego opinia wydana na podstawie zdjęć i protokołu z kontroli na miejscu w gospodarstwie Spółki A, w grudniu 2006 roku - potwierdziła zawarte w protokole ustalenia. Odnośnie działki rolnej B, biegły sądowy proponował nawet zmianę kodu błędu pokontrolnego na bardziej restrykcyjny dla wnioskodawcy w porównaniu do kodów zawartych w przedmiotowym protokole. Dokonując oceny zdjęć fotograficznych biegły sądowy wskazał, że działka A nie była koszona w sezonie wegetacyjnym ani wypasana, nie była na niej prowadzona działalność rolnicza, co potwierdziły zdjęcia, na których widoczne są zakrzaczenia i licznie występują wierzby. Na działce występują też skupiska trzciny pospolitej, a ponadto mozga trzcinowa. Na danych gruntach stwierdzony został odłóg wieloletni. Przy ocenie zdjęć wykonanych w odniesieniu do deklarowanej działki rolnej A biegły sądowy podkreślił też wielokrotnie, że obiekty (grunty) widoczne na zdjęciach nie były użytkowane rolniczo na dzień kontroli, nawet od kilku lat wstecz (zdjęcie nr 3182 - "obiekt nie był użytkowany przez minimum 5 lat"; nr 3184 - "obiekt nie był użytkowany rolniczo w roku 2006"; nr 3185 - "obiekt nie był użytkowany rolniczo w roku 2006"; nr 3186 - "pierwszy plan wskazuje na brak użytkowania rolniczego w roku 2006"; nr 3189 - "obiekt nie był użytkowany jako działka rolna przez około 10 lat"; nr 3191 - "obiekt nie był użytkowany rolniczo wiele lat"; nr 3193 - "działka nie koszona w roku 2006"; nr 3194 - "obiekt nie był użytkowany rolniczo przez około 9-11 lat lub dłużej").

Dyrektor Oddziału ARiMR zwrócił uwagę, że bardziej korzystny dla wnioskodawcy niż w opinii biegłego okazał się również kod zastosowany przez inspektorów terenowych na działce rolnej B (DR 13+, DR14, DR22). Biegły sądowy wyraźnie bowiem wskazał, że część działki rolnej B oznaczona w protokole jako B1 o pow. 12,70 ha nie była koszona w roku 2006, co potwierdziły zdjęcia o nr 3195,3196,3197,3198,3199. Ponadto w 2006 wykonywane było koszenie na części działki rolnej B2 na powierzchni 6,52 ha. Według opinii biegłego, część działki rolnej B3 nie była użytkowana rolniczo w 2006 roku, co potwierdzają zdjęcia o nr 3202, 3203,3204,3205,3206,3207. Ze zdjęć wynika, że grunty nie były wykaszane, ani wypasane w roku 2006. Biegły wskazał, że działka rolna B4 była tylko częściowo użytkowana rolniczo w roku 2006, co widoczne jest na zdjęciu nr 3210 i 3211, z którego wynika, że grunt był wypasany lub koszony. Pozostała część tej działki nie była natomiast użytkowana rolniczo (zdjęcie nr 3209 -"nie koszono i nie wypasano w 2006 roku. Teren podmokły. W środku trzcina pospolita."; zdjęcie nr 3212 - "nie koszone i nie wypasane w roku 2006"). W ocenie biegłego działka rolna B5 również nie była użytkowana rolniczo w roku 2006 (zdjęcie nr 3213 - "nie koszone i nie wypasane w roku 2006").

Ponadto w opinii biegłego pozostała część działki rolnej B oznaczona na szkicu pomiaru działek rolnych nr 2, nie była użytkowana rolniczo przez kilka (około 5-6) lat. Ta część działki ewidencyjnej jest nieużytkiem, z licznie występującą trzciną pospolitą oraz zakrzaczeniami, ponadto stwierdzony został wieloletni odłóg, zaniedbany, ze złą gospodarką wodną (nie konserwowane i zatkane odpływy wody), porośnięty typową roślinnością dla terenów podmokłych, bagiennych i strefy przybrzeżnej jezior i stawów (zdjęcia nr 3170; 3171-3177). Biegły podkreślił, że kod nieprawidłowości do części działki B powinien być rozszerzony o DR 18, ze względu na istniejący odłóg oraz brak użytkowania rolniczego.

Wskazując na powyższe organ podkreślił, że przedmiotowa opinia biegłego w pełni potwierdziła zawarte w protokole z czynności kontrolnych uwagi i stwierdzenia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż inspektorzy terenowi nie zauważyli bel sianokiszonki, które leżały poukładane przy wjeździe do wioski, Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że powyższe może mieć odniesienie do kontroli na miejscu wykonywanej w gospodarstwie rolnym C również reprezentowanej przez S.D. Podczas tej kontroli uznano bowiem, iż działka rolna K (pow. deklarowana 96,59 ha), na której znajdowały się baloty zrolowanej trawy, użytkowana rolniczo była na powierzchni 16,75 ha.

Z kolei w związku z zarzutem odwołania, iż przeprowadzenie kontroli po zakończeniu okresu wegetacji i w okresie, gdy na gruntach leżał śnieg uniemożliwiło prawidłową weryfikację stanu upraw organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na określonych działkach rolnych podczas przedmiotowej kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości przejawiające się brakiem rolniczego użytkowania gruntów, a w konsekwencji zawyżeniem powierzchni wnioskowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Na podstawie fotografii wykonanych podczas czynności kontrolnych można stwierdzić, iż warunki pogodowe panujące w okresie przedmiotowej kontroli były sprzyjające. Przy tak korzystnej pogodzie inspektorzy terenowi zauważyliby z łatwością resztki pożniwne i jakiekolwiek wzruszenie gleby. Również pismo Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział Morski z dnia 17 września 2007 r. potwierdziło, że w okresie od 4 do 13 grudnia 2006 r. w rejonie powiatu brak było opadów śniegu i grubość pokrywy śnieżnej wynosiła 0 cm.

Zgadzając się z ustaleniami organu I instancji odnośnie wielkości powierzchni kontrolowanych działek organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż Spółka A była posiadaczem i prowadziła działalność rolniczą jedynie na 4,91 ha gruntów zgłoszonych we wniosku rolnośrodowiskowym w roku 2006. Na podstawie wyników z kontroli na miejscu można stwierdzić, że działalność rolnicza była prowadzona jedynie na 24,91 ha gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr 1/6 i 8/9, zaś Spółka zgłosiła do wniosku powierzchnię 126,23 ha. W trakcie prowadzonego postępowania udowodniono także, iż w obrębie tych 24,91 ha działalność rolniczą na obszarze 20,00 ha prowadził inny producent rolny, tj. Gospodarstwo B. W związku z powyższym jedynie powierzchnia 4,91 ha kwalifikowałaby się do przyznania Spółce płatności rolnośrodowiskowych. Organ odmówił jednak przyznania przedmiotowych płatności ze względu na procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną przekraczającą 20%.

Różnicę tę organ wyliczył następująco:

126,23 ha - 4,91 ha = 121,32 ha

[powierzchnia deklarowana we wniosku w ha - powierzchnia stwierdzona podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz podczas kontroli na miejscu w ha = różnica w ha],

121,32 ha/4,91 ha x 100 % = 2470,87 %

[różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz kontroli na miejscu w ha / powierzchnia stwierdzona podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz kontroli na miejscu w ha x 100% = różnica procentowa].

Wskazując na powyższe jako podstawę prawną organ powołał art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) oraz § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

Odnosząc się natomiast do materiałów fotograficznych przekazanych przez S.D. w postępowaniu odwoławczym organ stwierdził, iż w związku z brakiem szkicu lokalizującego miejsca wykonania fotografii, nie jest możliwe stwierdzenie, jakie działki one przedstawiają. Również na ich podstawie nie można ustalić terminu wykonania fotografii.

Dyrektor Oddziału ARiMR nie podzielił zarzutów odwołania dotyczących podważenia wiarygodności jednostki certyfikującej, w sytuacji gdy beneficjent posiada certyfikat zgodności upraw ekologicznych na poszczególne płody rolne, wystawiony przez jednostkę certyfikującą D w dniu 10 października 2006 r.. Podnosząc powyższe organ wskazał, ze certyfikat ten posiada jedynie Spółka C, która prowadzi ekologiczną produkcję żywności zgodnie z wymogami Rozporządzenia (EWG) Nr 2092/91 w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198, ze zm.). Natomiast w odniesieniu do Spółki A, D w dniu 16 października 2006 r. wydał zaświadczenie dla gospodarstwa przestawiającego się na rolnictwo ekologiczne. Zaświadczenie to uprawnia jedynie do wnioskowania o dofinansowanie dla gospodarstw ekologicznych, na mocy odnośnych przepisów, nie upoważnia zaś do znakowania produktów, wytworzonych w gospodarstwie, adnotacją o ekologicznej metodzie produkcji, ani znakiem D.

Z kolei w związku z argumentacją, że prowadzenie gospodarstwa ekologicznego wyklucza stosowanie herbicydów, wynikiem czego jest pojawiająca się roślinność ruderalna, towarzysząca poszczególnym uprawom, organ zauważył, że pomimo prowadzenia gospodarstwa ekologicznego, producent rolny powinien stosować inne zabiegi, aby roślinność ruderalna nie występowała. Na gruntach rolnych w gospodarstwie A nie stwierdzono przy tym roślinności ruderalnej, lecz wieloletnie drzewa, zakrzaczenia, trzcinę pospolitą, co świadczy o tym, że na tych gruntach w roku 2006 nie były wykonywane żadne zabiegi agrotechniczne.

Z powyższych względów organ II instancji nie znalazł przesłanek do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 68 ust. 1 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. z dnia 21 kwietnia 2004 r. stanowiącego, że obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

Dyrektor Oddziału ARiMR podniósł ponadto, że decyzja w sprawie została wydana z opóźnieniem, jednak wynikło ono z niezależnego od organu I instancji oczekiwania na akredytację ARiMR, jako agencji płatniczej. Konieczność przesuwania terminu wydania decyzji związana była natomiast z przekazywaniem przez S.D. zwolnień lekarskich i niemożnością przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie wniosku rolnośrodowiskowego, z udziałem strony.

W złożonej skardze Spółka A wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004r.), w zakresie wymogu przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu w taki sposób, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc, poprzez bezpodstawne wyznaczenie do przeprowadzenia kontroli na miejscu na działkach rolnych skarżącej na miesiąc grudzień 2006r., jak również przyjęcie jako wiążących w sprawie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych ustaleń z kontroli przeprowadzonej w sprawie płatności obszarowej oraz

- art. 68 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., w zakresie, w jakim organ uznał, iż rolnik nie wykazał braku winy w zakresie przypisywanych mu nieprawidłowości, poprzez brak zbadania, czy istnieją przesłanki określone we wskazanym przepisie.

Decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR skarżąca zarzuciła ponadto obrazę przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu ze zdjęć, którymi skarżąca udokumentowała faktyczny stan rzeczy dotyczący zakresu prac wykonanych na działkach rolnych należących do skarżącej,

- art. 8 k.p.a. poprzez działania ARiMR powodujące podważenie zaufania skarżącej do organów Państwa,

- art. 11 k.p.a. z uwagi na nie wyjaśnienie zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie w jakim ARiMR pominęła znaczenie dokumentu AGRI/6036312005-REV1 oraz stanowisko Dyrektora Departamentu Kontroli na Miejscu Centrali ARiMR wyrażone w piśmie znak: "[...]" z dnia "[...]" , jak również

- art. 107 § 3 k.p.a., wobec pominięcia w uzasadnieniu decyzji oceny faktów podanych przez stronę w trakcie postępowania oraz faktów, na których oparto rozstrzygnięcie.

Skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminujące traktowanie strony przez władzę publiczną, jak też rażące naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z w art. 12 tej ustawy, poprzez dopuszczenie się przez organ administracji publicznej długotrwałego pozostawania w bezczynności wskutek rażącego naruszenia określonych w art. 35 kodeksu terminów rozpoznania sprawy.

W motywach skargi Spółka podniosła, iż naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. polegało m.in. na nieprawidłowości konstruowania uzasadnienia skarżonej decyzji. Organ omawiając kolejność czynności w zakresie wyznaczania kolejnych terminów, w których miała zostać przeprowadzona kontrola na miejscu na działkach rolnych skarżącej spółki, całkowicie pominął bowiem znaczenie dla sprawy i konsekwencje stanowiska Dyrektora Departamentu Kontroli na Miejscu Centrali ARiMR, wyrażonego w piśmie znak: "[...]" z dnia "[...]".

Jak zauważono w uzasadnieniu skargi, z pisma tego jednoznacznie wynika konieczność zmiany kodu (z GR2 na GR11), co było następstwem faktu, iż planowana kontrola nigdy się nie odbyła z powodów niezależnych od producenta rolnego. Pomijając powyższe organ wskazał zaś, że działanie producenta rolnego jako celowe polegało na odraczaniu ostatecznego terminu kontroli i przedłużeniu postępowania. Zaprzeczając, aby Spółka kiedykolwiek kierowała się w swych kontaktach z ARiMR podobnymi pobudkami, skarżąca zwróciła uwagę na bezpodstawne przyjęcie przez organ, iż kontrola miała miejsce, skoro ten stan rzeczy nie zaistniał.

W jej ocenie, kontrola w grudniu 2006r. jako całkowicie nieskuteczna powinna być całkowicie pominięta, co odpowiadałoby nie tylko literze przepisu art. 23 rozporządzenia Komisji (WE), ale również zaleceniom doprecyzowującym warunki tejże kontroli wynikającym z dokumentu AGRI/60363/2005-REVl.

Ponadto fotografie wykonane przez kontrolerów ARiMR dotyczące nieprawidłowości w zakresie prowadzenia działalności rolniczej na deklarowanych działkach rolnych i realizacji pakietów nie zostały przekazane producentowi wraz z protokołem pokontrolnym, co jak podniesiono w skardze, utrudniło zakwestionowanie ustaleń organu będących podstawą pomniejszenia wielkości pomocy finansowej.

Przesłanym zaś przez producenta zdjęciom, których celem było skonfrontowanie spostrzeżeń organu i strony, w sposób uznaniowy i bezzasadny pozbawiono mocy dowodowej poprzez lakoniczne stwierdzenie, iż strona nie przedstawiła szkicu lokalizacyjnego oraz że organ nie może ustalić terminu wykonania fotografii.

Odnosząc się do zarzutu oczywistej bezzasadności wyznaczania kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej w grudniu 2006r., skarżąca odwołała się do treści art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 oraz dokumentu AGRI/60363/2005-REVl, w świetle których przeprowadzenie kontroli w tym miesiącu przeczy zasadom doświadczenia życiowego, narusza te przepisy prawa i czyni zasadnym wniosek o uchylenie przedmiotowej decyzji.

Skarżąca podkreśliła, że wobec tego, iż w protokole końcowym stwierdzono, że niewidoczne są uprawy i prace polowe wykonane w okresie wegetacyjnym 2006r., to na uwagę zasługuje fakt, że przeprowadzenie kontroli poza okresem wegetacyjnym, nie odzwierciedla całej sytuacji gospodarstwa. Trudno bowiem jednoznacznie określić zaawansowanie prac polowych lub ich brak, ze względu na pokrywę śnieżną. Ponadto warunki pogodowe jakie dominowały w okresie jesiennym, skutecznie uniemożliwiały pracę na działkach podmokłych i znajdujących się na torfowiskach, co nie oznacza, że nie rozpoczęto prac.

Naruszeniem zasad kpa było również zorganizowanie przez organ warunków zapoznania się z treścią pism dotyczących planowanych przez Agencję działań, w celu ich przetłumaczenia i zrozumienia przez reprezentanta strony będącego obywatelem Niemiec i nie władającego językiem polskim.

Niedopuszczalnym było również pomijanie przez organ, ekologicznego charakteru działalności skarżącej, z czym wiąże się szereg specyficznych następstw, w tym także w zakresie rozwoju roślinności na obszarach, gdzie nie używa się herbicydów.

Jak podniesiono w skardze, w odniesieniu do szczególnego profilu działalności rolniczej skarżącej spółki, z powodu specyfiki gruntów, nie zawsze można prowadzić prace polowe zgodnie z terminami przewidzianymi przez organ kontrolujący. W większości bowiem przypadków są to pola o podłożach torfowych, bogatych w wody gruntowe i w wyniku każdorazowych opadów deszczu, istnieje konieczność odczekania na obniżenie poziomu wód. Bezsprzeczny jest również fakt, że termin, w którym została przeprowadzona kontrola gospodarstwa jest terminem niewłaściwym. Jak bowiem można w okresie zimowym lub po zakończonym okresie wegetacji jednoznacznie określić co na danych polach rosło. Tymczasem niestosowanie środków ochrony roślin, w szczególności herbicydów, jak powszechnie wiadomo, powoduje gwałtowne zachwaszczenie upraw w sposób dominujący.

Wskazując na zaistniałe w okolicznościach sprawy nieprawidłowości skarżąca zwróciła również uwagę na stanowiący swoistą formę dyskryminacji sposób traktowania, który dla obywateli Niemiec jest nieporozumieniem i stanowi swoistą formę szykany oraz działania na niekorzyść podmiotu z udziałem osób i środków pochodzenia niepolskiego. Skutkiem tego są zaś obecnie niepowetowane straty materialne w płaszczyźnie ekonomicznego bytu skarżącej spółki.

Wszystko to, w tym przewlekłość postępowania, zmusza skarżącą do poszukiwania sprawiedliwości za pośrednictwem instytucji i organów Unii Europejskiej, gdyż działanie ARiMR jest ewidentnym zaprzeczeniem zasady pogłębiania zasady ogólnej k.p.a. - pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8). Jednocześnie stanowi to podstawę dla zarzutu bezczynności (art. 35 w zw. z art. 12 k.p.a.).

W odpowiedzi, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR , wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnośnie zarzutów dotyczących reprezentanta strony będącego obywatelem Niemiec i nie władającego językiem polskim, organ podniósł, że zgodnie przepisem art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, język polski jest językiem urzędowym organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne. Kontakt werbalny z reprezentantem strony w dokonywanych czynnościach urzędowych oraz jakość pism strony należało zaś w związku z prowadzonym postępowaniem uznać za poprawne. Zarzucanie organom ARiMR opieszałości, w sytuacji wielu błędów we wniosku strony oraz braku współpracy w postępowaniach kontrolnych i wyjaśniających, jest w ocenie Dyrektora Agencji, nadużyciem. Jak podano w odpowiedzi na skargę, organy ARiMR nie różnicują metod procedowania w zależności od narodowości strony. Podnoszenie przez autora skargi dyskryminacji i szykany obywateli niemieckich ma charakter pomówienia i najprawdopodobniej ma służyć odwróceniu uwagi od istoty sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd stwierdził, iż wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzja nie narusza prawa.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżąca Spółka ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w związku z czym deklarowała realizację pakietów:

- POlb - Półnaturalne łąki dwukośne, dla którego powierzchnia deklarowana wynosiła 126,23 ha, w tym 17,74 ha na działce rolnej A (Łąki trwałe), położonej na działce ewidencyjnej o nr 8/9 w obrębie P. oraz 108,49 ha na działce rolnej B (Łąki trwałe), położonej na działce ewidencyjnej o nr 1/6 w obrębie B. oraz

- pakietu S02bOl - Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności), o tej samej powierzchni deklarowanej, na wymienionych działkach.

Utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą Spółce A płatności z tytułu zadeklarowanych pakietów organ orzekający oparł rozstrzygnięcie przede wszystkim na ustaleniach przeprowadzonej kontroli obszarowej, z których wynikało, że skarżąca prowadzi działalność rolniczą kwalifikującą zgłoszony areał do płatności rolnośrodowiskowych na gruntach rolnych o łącznym obszarze 4,91ha ha, wobec zadeklarowanych we wniosku 126,23 ha.

W myśl § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. - płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004);

2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

3) w przypadku realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 3-6 - prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją",

4) w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 - realizacji tego pakietu na wszystkich działkach rolnych w gospodarstwie rolnym.

Z kolei § 8 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych.

W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa krajowego oraz rozporządzenia Unii Europejskiej określające wymogi przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, jak również zebrany w sprawie materiał dowodowy, należało zbadać legalność odmowy przyznania tych płatności skarżącemu.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się tym samym do rozstrzygnięcia, czy zasadnym było nie przyznanie Spółce płatności z tytułu działań rolnośrodowiskowych w związku z ustaleniami przeprowadzonego przez organy postępowania odnośnie różnic obszarowych co do gruntów zadeklarowanych i stwierdzonych w toku kontroli oraz niespełnienia przesłanki utrzymywania zadeklarowanych gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Odnosząc się do tej kwestii podkreślić na wstępie należy, iż decydujące znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji mają wnioski płynące z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego w wymienionym zakresie. Istota sporu sprowadza się bowiem głównie do zagadnień dowodowych. Niezbędne zatem jest odniesienie się do treści art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten statuuje na gruncie postępowania administracyjnego zasadę swobodnej oceny dowodów. Polega ona na tym, że organ administracji nie jest związany jakimikolwiek regułami dowodowymi, ocenia dowody za wiarygodne bądź niewiarygodne na podstawie własnego przekonania. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Zasada ta ogranicza zakres oceny organu administracji do tych dowodów, które zostały zebrane w toku postępowania dowodowego. W postępowaniu tym materiał dowodowy powinien być zebrany w całości i w sposób wyczerpująco rozpatrzony, co wynika z art. 77 k.p.a. Ponadto organ administracji powinien uczynić zadość treści art. 7 k.p.a., w świetle którego w toku postępowania organy administracyjne podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Z akt sprawy wynika, że w związku z bezskutecznością wielokrotnie podejmowanych czynności w celu przeprowadzenia kontroli realizacji programu rolnośrodowiskowego, ustalenia w tym zakresie organy oparły między innymi na materiałach kontroli obszarowej. W ramach przeprowadzonej w dniach 4-5 grudnia 2006r. kontroli na miejscu badały bowiem tożsamość zgłoszonych do płatności gruntów rolnych, aktualność planu działalności rolnośrodowiskowej oraz zgodność powierzchni gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że skarżąca z zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności gruntów nie uprawiała, a utrzymywała w dobrej kulturze rolnej jedynie 4,91 ha. Z akt wynika, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z uwzględnieniem treści art. 7 i art. 77 k.p.a., zaś przedstawiona przez organ odwoławczy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Materiał dowodowy i wyniki przeprowadzonego postępowania w sprawie jednoznacznie świadczą o tym, że Spółka A jako beneficjent płatności rolnośrodowiskowych zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności zawyżoną powierzchnię. Potwierdzeniem powyższego są wyniki kontroli na miejscu, jak też dowody w postaci opinii biegłego, czy dołączony do akt materiał fotograficzny.

Wywodząc, że przeprowadzenie kontroli na miejscu poza okresem wegetacyjnym nie odzwierciedlało całej sytuacji gospodarstwa strona konsekwentnie wskazywała na bezzasadność jej wyznaczania metodą inspekcji terenowej w grudniu 2006r..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie zauważył, iż to w jakim okresie powinna zostać przeprowadzona kontrola na miejscu nie wynika w sposób jednoznaczny z przepisów krajowych ani europejskich. Przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) nie określają w sposób jednoznaczny terminu, w jakim powinna być przeprowadzona kontrola na miejscu dotycząca wniosku złożonego w danym roku gospodarczym. Zasady dotyczące przeprowadzania kontroli na miejscu zostały zaś w wymienionym rozporządzeniu określone ogólne, co potwierdza treść jego art. 23, zgodnie z którym kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności, a ponadto art. 25 rozporządzenia stanowiący, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Stosowanie nie mających charakteru wiążącego, a jedynie pomocniczy, zaleceń i wytycznych zawartych w powoływanym w skardze dokumencie roboczym AGRI/60363/2005-REVl, należy natomiast zdaniem Sądu rozważać na tle okoliczności konkretnej sprawy. W sytuacji, gdy tak jak w sprawie niniejszej, organy z zachowaniem reguł procesowych zawartych w przepisach krajowych, przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, odwoływanie się do wymienionych wytycznych Sąd uznał za zbędne.

Słuszne i dopuszczalne w świetle wyrażonej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów, w sytuacji gdy, kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego nie odbyła się z przyczyn niezależnych od producenta rolnego, jest stanowisko organu w kwestii uznania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Nie można przy tym, w świetle dołączonego do akt pisma Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział Morski z dnia 17 września 2007 r. oraz dokumentacji fotograficznej zgodzić się z zarzutem skargi, iż przeprowadzenie tej kontroli po zakończeniu okresu wegetacji i w okresie, gdy na gruntach leżał śnieg uniemożliwiło prawidłową weryfikację stanu upraw.

Z uwagi na stwierdzone w ramach kontroli obszarowej nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach w roku 2006, zebrany w niej materiał dowodowy prawidłowo posłużył więc ocenie zgodności deklaracji z wniosku rolnośrodowiskowego ze stanem faktycznym.

Zauważyć należy, iż myśl § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych. Oczywistym jest zatem, że w świetle tego przepisu wielkość powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu ma istotne znaczenie do naliczenia przedmiotowej płatności. Celem czynności kontrolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego jest bowiem sprawdzenie, czy producent rolny prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych we wniosku działkach rolnych i czy realizuje określone we wniosku pakiety.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, za prawidłowe Sąd uznał w szczególności ustalenia organu dotyczące stanu powierzchni pól w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy oraz ich pokrycia roślinnością. To, że szata roślinna stwierdzona na gruntach obrazuje brak prowadzenia działalności rolniczej na dzień kontroli zostało przez organ dokładnie i przekonywująco umotywowane, z powołaniem dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej, potwierdzonej dołączoną do akt opinią biegłego. Dokonana analiza tych dowodów nie została natomiast przez stronę skarżącą podważona. Spółka nie wskazała w postępowaniu przed organami stosownych wniosków dowodowych w celu skutecznego zakwestionowania przedstawionej przez organy wersji. Nie stanowi zaś takiego dowodu dołączona przez stronę na etapie postępowania odwoławczego dokumentacja fotograficzna, w oparciu o którą nie jest możliwe stwierdzenie, jakich działek ona dotyczy, skoro nie zawiera szkicu lokalizującego miejsca wykonania fotografii. Niemożliwym na podstawie tych zdjęć jest również ustalenie terminu ich wykonania.

W okolicznościach sprawy, wobec zgromadzonych przez organy wymienionych wyżej dowodów ciężar wykazania, że producent rolny prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych we wniosku działkach rolnych i realizuje określone we wniosku pakiety spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe. Z akt wynika, że pomimo zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, między innymi w związku z wezwaniami do zaznajomienia z materiałami sprawy, dowodów podważających materiał zebrany przez organy i wniosków do zweryfikowania, strona nie przedstawiła. Organy miały zatem podstawy do nie przyznania Spółce w oparciu o zebrany materiał, płatności z tytułu działań rolnośrodowiskowych w związku z ustaleniami odnośnie różnic obszarowych co do gruntów zadeklarowanych i stwierdzonych w toku kontroli, jak też ustaleniami dotyczącymi niespełnienia przesłanki utrzymywania zadeklarowanych gruntów w dobrej kulturze rolnej.

W związku z ustalonym stanem faktycznym prawidłowo zastosowały też powołane wyżej prawo materialne, w tym § 17 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

Na tle poczynionych ustaleń nie budzi ponadto zastrzeżeń dokonanie wyliczeń różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w trakcie kontroli, na podstawie zacytowanego w uzasadnieniu decyzji art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wspólnotowych, wskazanych w decyzjach organu I i II instancji. Ich powołanie w związku z nieprawidłowościami wykrytymi przez organ, na tle rozbieżności między deklarowaną pierwotnie przez skarżącą, a rzeczywistą powierzchnią gruntów Sąd uznał za prawidłowe.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy, Sąd nie stwierdził również mających wpływ na jej wynik uchybień w zakresie przewlekłości postępowania. W świetle akt nie znalazły ponadto uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty dotyczące dyskryminacyjnego i stanowiącego swoistą formę szykany sposobu traktowania, będącego obywatelem Niemiec, reprezentanta Spółki.

Reasumując należy stwierdzić, iż w świetle ustaleń dokonanych w trakcie przeprowadzonego przez organy postępowania rozbieżność pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią wymienioną we wniosku o przyznanie płatności, nie budzi wątpliwości.

Jeżeli więc zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, to zarzuty podniesione przez skarżącą w nie mogą prowadzić do jego uchylenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).