Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 908/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9, art. 10 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 13c, par. 2 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 roku sprawy ze skargi E.G. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji o przyznaniu pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 r. oraz przyznania tej pomocy w innej wysokości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia (...) Nr (...) oraz postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia (...) 2) zasądza od Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. na rzecz E.G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2014r., poz. 1438 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 2, § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015r., poz. 187 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...], nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, o uchyleniu decyzji z dnia [...] przyznającej E. G. pomocy finansowej dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015r. w wysokości 15 532,56 zł, stanowiącej równowartość 3 641,70 euro i przyznał E. G. pomoc finansową w kwocie 8 245,68 zł, stanowiącej równowartość 1 920,73 euro.

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, w dniu 30 września 2015r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o udzielnie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015r. Do wniosku strona załączyła protokół dotyczący oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym sporządzony po wystąpieniu niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz trzy polisy ubezpieczenia upraw.

Decyzją z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał stronie pomoc finansową w wysokości 15 532,56 zł. Decyzja została doręczona stronie w dniu 9 listopada 2015 r. i stała się ostateczna.

Postanowieniem z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]. o przyznaniu stronie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015r. Postanowienie nie zawierało żadnego uzasadnienia.

Następnie decyzją z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Si. uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...]. o przyznaniu stronie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015r. w kwocie 15 532,56 zł i przyznał pomoc jej finansową w wysokości 8 245,68 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z § 13c pkt 9 rozporządzenia RM z dnia 7 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań AR i MR ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1346), w przypadku gdy ze złożonych wniosków wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, przekracza łącznie kwotę 450 mln zł., wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, stawki płatności oraz współczynnika korygującego. Współczynnik ten został ustalony w wysokości 0.81 i taki został przyjęty przy wydawaniu decyzji z dnia [...]

Jak stwierdził organ, w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w postaci skorygowania zapotrzebowania na pomoc wynikającego ze złożonych wniosków, skutkujących tym, że pula środków przeznaczonych na pomoc finansową nie została wykorzystana, celem całkowitego rozdysponowania środków, ponownie ustalono współczynnik korygujący w wysokości 0,86.

Ponadto, po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy jak i obowiązujących przepisów stwierdzono, iż producent rolny nie spełnił wymogu posiadania, co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych objętych ubezpieczeniem, dlatego wysokość pomocy publicznej powinna zostać pomniejszona o 50%. Ponieważ powierzchnia gruntów ornych w gospodarstwie producenta wynosiła 47.04 ha ( z wyłączeniem łąk, pastwisk), ubezpieczeniem powinna zostać objęta powierzchnia 23,52 ha. Z przedstawionych dokumentów wynikało zaś, że producent nie spełnił tego wymogu , gdyż ubezpieczeniem została objęta powierzchnia 20,96 ha.

Z tego względu pomoc finansowa należna jest w kwocie 8245,68 zł . Nowa niższa kwota pomocy została wyliczona przy uwzględnieniu nowej wysokości współczynnika korygującego i pomniejszona o 50% .

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy;

- art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, tak aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa;

-art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki skutkujące uchyleniem z decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji, pomimo braku przesłanek do wznowienia postępowania,

-art. 10 ustawy o ARiMR

wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Dokonując wykładni tego przepisu należy stwierdzić, że wznowienie postępowania może nastąpić w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) decyzja musi być ostateczna, 2) po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe dowody (bądź okoliczności), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, 3) powyższe dowody (bądź okoliczności) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy, 4) dowody te (bądź okoliczności) nie mogły być znane organowi który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydawania.

W niniejszej sprawie okolicznością nową, nieznaną organowi wydającemu decyzję była konieczność skorygowania zapotrzebowania na pomoc wynikającego ze złożonych wniosków w związku z niewykorzystaniem całej puli środków pomocowych. W związku z powyższym Prezes ARiMR zmienił współczynnik korygujący z 0,81 na 0,86, co wpływa na wysokość przyznanej pomocy.

Zasady przyznawania pomocy dla producentów rolnych w gospodarstwach, w których wystąpiły szkody spowodowane suszą reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015r., poz. 187 ze zm.). Zgodnie z § 13c rozporządzenia, w 2015r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości równowartości w złotych 15 000 euro ustalanej zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na j ej stronie internetowej. Do wniosku, o którym mowa w ust. 4k, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zawierającego informacje o powierzchni:

a) owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę,

b) upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę;

2) informacje dotyczące wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez susze, oraz stawki tej pomocy. Stawka, o której mowa w ust. 7, wynosi:

1) 800 zł na 1ha powierzchni owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę;

2) 400 zł na 1ha powierzchni upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez susze. (...)

W przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w ust. 4, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1, przekracza łącznie kwotę 450 min zł, wysokość tej pomocy ustała się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, stawki, o której mowa w ust. 7, oraz współczynnika korygującego. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 450 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na te pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. (...). Pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015r. co najmniej 50% powierzchni w upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

W toku postępowania administracyjnego organ ustalił na podstawie zebranego materiału dowodowego, że powierzchnia pozostałych upraw rolnych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, wynosi 47,04 ha. Zgodnie z § 13c pkt 8 ppkt 2 rozporządzenia, stawka płatności przypadająca na 1ha powierzchni pozostałych upraw rolnych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, wynosi 400 zł. Jednocześnie zgodnie z § 13c pkt 13 rozporządzenia pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 (tj. susza, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina).

Organ pierwszej instancji wyliczył kwotę pomocy w wysokości 8 245,68 zł (tj. 47,04 zł x 400 x 0,86 (współczynnik korygujący) x 50 % (obniżka z tytułu nieposiadania ubezpieczenia co najmniej 50 % upraw). Prawidłowo wziął również pod uwagę współczynnik korygujący ustalony na poziomie 0,86. Współczynnik ten został obliczony na podstawie § 13c ust. 9 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w ust. 4, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc przekracza łącznie kwotę 450 mln zł, wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, stawki, o której mowa w ust. 7, oraz współczynnika korygującego.

Strona we wniosku zaznaczyła, że posiada ubezpieczenia co najmniej 50 % upraw w gospodarstwie, tymczasem powierzchnia upraw objęta ubezpieczeniem, ustalona na podstawie polis ubezpieczeniowych wyniosła 20,96 ha, przy deklaracji upraw 47,04 ha z wyłączeniem łąk i pastwisk. Wobec powyższego powierzchnia upraw objętych ochroną ubezpieczeniową powinna wynosić 23,52 ha.

Organ odwoławczy podkreślił, że niezależnie od tego jaka była przyczyna wznowienia postępowania, w tym przypadku zmiana współczynnika korygującego, to organ rozpatrujący sprawę winien rozpatrując sprawę we wznowionym postępowaniu wziąć pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy, a tym samym powinien ustalić, czy strona spełniła warunek posiadania ubezpieczenia 50% upraw w gospodarstwie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że są one bezzasadne, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania wziął pod uwagę wszystkie zebrane dokumenty i rozstrzygnął sprawę mają na uwadze całokształt zebranych dowodów. W zakresie naruszenia art. 9 K.p.a. organ wskazał, że strona złożyła podpis pod oświadczeniem, że zna warunki przyznania płatności, które wynikają bezpośrednio z treści rozporządzenia. W niniejszej sprawie istniała podstawa do wznowienia postępowania, ponieważ zmianie uległ współczynnik korygujący, co nie było znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, a okoliczność niewyczerpania puli środków finansowych istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej, co uzasadniało wznowienie postępowania z urzędu.

Organ odwoławczy podkreślił również, że zgodnie § 13c pkt 13 rozporządzenia ubezpieczenie upraw ma nastąpić na podstawie obowiązkowego ubezpieczenia, o którym stanowi ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2015r., poz. 577). Przepis ten stanowi jedynie o tym, że co najmniej 50 % upraw w gospodarstwie powinno być ubezpieczone. Rozporządzenie zawiera jedynie odesłanie do ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w zakresie definicji zjawisk powodujących szkody, co wynika z sformułowania "szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawiną, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich". Definicje tych zjawisk znajdują się w art. 3 ust. 2 pkt 1-12 cytowanej ustawy. Obowiązek posiadania ubezpieczenia określonych upraw wynika z art. 10c. ustawy z dnia 7 lipca 2005r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, jednak obowiązek ten związany jest w otrzymywaniem przez rolnika płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Przepis ten stanowi, że rolnik w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, zwany dalej "rolnikiem", który uzyskał płatności bezpośrednie w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez powódź, suszę, grad, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne. Obowiązek ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1, uważa się za spełniony, jeżeli od dnia 1 lipca roku następującego po roku, za który rolnik uzyskał płatności bezpośrednie, w okresie 12 miesięcy, ochroną ubezpieczeniową objęte jest co najmniej 50% powierzchni upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, od co najmniej jednego z ryzyk wymienionych w ust. 1. Na podstawie § 13c pkt 13 rozporządzenia, zmniejsza się pomoc finansową w przypadku nieposiadania ubezpieczenia 50% powierzchni upraw w gospodarstwie. Od tej normy nie zostały w rozporządzeniu przewidziane żadne wyjątki. Stąd w zakresie obniżenia płatności decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.

-art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,

- art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych tak aby strona nie poniosła szkody na skutek nieznajomości prawa,

- art. 151 §1 pkt 2 K.p.a. polegający na uznaniu przez organ, że w sprawie zaistniały przesłanki skutkujące do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji, pomimo braku przesłanek do wznowienia postępowania,

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 10 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

- § 2 i 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR

wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przyznana jej pomoc finansowa w kwocie 15 532,56 zł została już dawno spożytkowana na cele związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Działając w dobrej wierze skarżąca była przekonana, że przyznane jej środki są wypłacone po zweryfikowaniu przez organ złożonego przez nią wniosku jak i załączonych do wniosku dokumentów w tym polis ubezpieczeniowych, potwierdzających fakt istnienia ubezpieczenia. Podała, że niczego nie zataiła przed organami, złożyła wszystkie wymagane dokumenty. To na skutek błędu organu została jej wypłacona pomoc w kwocie 15 532,56 zł i brak jest w takim stanie faktycznym przesłanek do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 w zw. z art. 151 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że decyzja nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. , wydaną w trybie wznowieniowym w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (pkt 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Aby ocenić prawidłowość decyzji wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego, należy w pierwszej kolejności ocenić, czy w sprawie zaistniała wskazana przesłanka wznowienia postępowania. Brak takiej przesłanki pociąga bowiem za sobą odmowę wznowienia postępowania albo odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli doszło poprzednio już do wznowienia postępowania.

Kodeks postępowania administracyjnego opiera dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. na zaistnieniu dwóch generalnych przesłanek pozytywnych – 1/ rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną i 2/ wystąpieniu jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia oraz na stwierdzeniu braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych. Przy czym dla dopuszczalności samego wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania treść art. 146 k.p.a. nie ma znaczenia. Przesłanki negatywne dotyczą tylko dopuszczalności uchylenia decyzji ostatecznej.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznaniu E. G. pomocy finansowej dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 r. Została ona doręczona skarżącej 9.11.2015 r. i nie zostało od niej wniesione odwołanie.

Jak podnosi się w orzecznictwie, każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń, przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych ( np. wyrok NSA w sprawie II GSK 2008/13 z dnia 16.12.2014 r. opublik. www.nsa.gov.pl ) .

Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a) k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a. Te dwa etapy można kolejno określić jako postępowanie w sprawie wznowienia i jako postępowanie wznowieniowe.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej /.../ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W rozpatrywanej sprawie w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia 22 lutego 2016 r. jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ale bez przytoczenia treści przepisu i bez wskazania jakie konkretnie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane mu, wyszły na jaw. Należy więc zauważyć, że z treści tego postanowienia strona nie miała możliwości ustalenia czego (jakich okoliczności) dotyczyć będzie postępowanie wszczęte w trybie nadzwyczajnym. Następnie zaś, bez załączenia dokumentów potwierdzających fakt zmiany współczynnika korygującego i bez zawiadomienia strony w trybie art. 10 k.p.a., w dniu 11.04.2016 r. wydana została decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej przyznającej pomoc w kwocie 15 532,56 zł i przyznaniu pomocy w kwocie 8 245,68 zł. Takie działanie organu niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 8, 9 i 10 § 1 k.p.a.

Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków:

1/ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

2/ okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

3./ okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;

4/ okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.

Nie powinno budzić wątpliwości, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji jako nową , nieznaną organowi okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano skorygowanie zapotrzebowania na pomoc wynikającego ze złożonych wniosków w związku z tym, że pula środków przeznaczonych na pomoc finansową nie została wykorzystana. W związku z czym, celem całkowitego rozdysponowania środków, zmieniony został przez AR i MR współczynnik korygujący z wysokości 0,81 do wysokości 0,86, co wpływa na wysokość przyznanej pomocy.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaszła powołana przez organy przesłanka do wznowienia, gdyż w dniu wydania pierwotnej decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej pomocy finansowej nie zaistniała jeszcze okoliczność faktyczna, którą organ powołał jako uzasadnienie wznowienia postępowania tj. skorygowanie zapotrzebowania na pomoc w związku z niewykorzystaniem puli środków przeznaczonych na pomoc i ustalenie współczynnika korygującego w nowej wysokości 0,86 , o którym mowa w § 13c ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań AR i MR ( Dz. U. 2015, poz. 187 ze zm.). Z załączonych do akt dokumentów, ani z uzasadnienia decyzji nie wynika dokładnie kiedy ustalony został nowy wskaźnik korygujący, ale nie ulega wątpliwości, że musiało to nastąpić po wydaniu decyzji z dnia [...] r., po koniec roku, kiedy AR i MR mogła już obliczyć ilość środków potrzebnych na wypłatę pomocy . Nie była to więc okoliczność istniejąca w dacie wydania decyzji przez organ.

Z uzasadnień orzeczeń w innych sprawach np. wyrok WSA we Wrocławiu z 16.11.2016 r. sygn. III SA/Wr 368/16 ( dostępne na stronie www.nsa.gov.pl) wynika, że informację w tym przedmiocie zawierało pismo Zastępcy Prezesa AR i MR z dnia 3 grudnia 2015 r. kierowane do Dyrektorów OR AR i MR , w którym poinformowano o ustaleniu współczynnika korygującego w wysokości 0,86, co miało spowodować konieczność wyrównania wypłaconej dotychczas pomocy w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, uchylenia dotychczas wydanych decyzji oraz przyznania nowej większej kwoty. W związku z tym należy uznać przede wszystkim, że brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie wykazano w postępowaniu zaistnienia wskazanej przesłanki wznowienia. Doszło zatem do naruszenia art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. Nie można też uznać, że uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji narusza zasadę wyrażoną w art. 134§2 p.p.s.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania wydana została decyzja niekorzystniejsza od pierwotnej (odmiennie niż w sprawie sygn. III SA/Wr 368/16). Ponadto, ponieważ w ocenie sądu brak było podstawy do wznowienia postępowania w sprawie należało na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylić także postanowienie o wznowieniu postępowania. Gdy chodzi o pozostałe okoliczności, które zdecydowały w przypadku sprawy skarżącej o zmniejszeniu przyznanej pomocy o 50%, to wynikały one z dokumentów będących w posiadaniu organu w dacie wydania decyzji z 30 października 2015 r.. Co więcej, jak wynika z karty weryfikacji wniosku organ wiedział, że producent rolny nie posiada ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych ( pkt 4 wniosku). Okoliczności te także nie mogły więc stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Z powyższych względów wobec tego, że nie było w sprawie podstawy do wznowienia postępowania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł składają się: kwota uiszczonego wpisu – 200 zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł określone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), które miało zastosowanie z uwagi na datę wniesienia skargi (22.09.2016r.).