Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 51/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.3 pkt 7,7a i 8,art.28 ust.1,art.48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 roku sprawy ze skargi W. E. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części budynku - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał W. D. rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia rozbudowy budynku mieszkalnego dwurodzinnego, położonego na działce nr "[...]" w miejscowości P. 34a, gmina O. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku oględzin mających miejsce w dniu 29 sierpnia 2006r. stwierdzono, że wykonywana została rozbudowa o wymiarach 3,20 x 6,10m, a inwestorka nie posiada prawomocnej decyzji zezwalającej na rozbudowę budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce.

W odwołaniu od tej decyzji W. D. wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że w 2004r. otrzymała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zezwalającą na rozbudowę swojej nieruchomości. Wyjaśniła, iż do tej pory organy administracji, mimo licznych interwencji, nie wydały stosownej decyzji, co spowodowało, że wszystkie, niezbędne dokumenty potrzebne do jej wydania straciły swoją ważność.

W.-M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazano, iż w świetle art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odstąpienie od tej reguły będzie miało miejsce jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inwestor przed popełnieniem samowoli budowlanej, w sytuacji braku planu miejscowego, dysponuje ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że niespełnienie któregokolwiek z wymienionych warunków wyklucza możliwość legalizacji i nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części.

Na skutek skargi wniesionej przez W. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007r. (sygn. akt II SA/Ol 349/07) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia "[...]". W orzeczeniu wskazano na konieczność wyjaśnienia rozbieżności co do faktu dobudowy bądź remontu już istniejącej sieni, a także ustalenie kiedy dokonano modernizacji bądź dobudowy tej sieni. Ponadto podniesiono, że obowiązkiem organu administracji wydającego decyzję o nakazie rozbiórki jest jednoznaczne ustalenie, czy istnieje techniczna możliwość wykonania nakazu rozbiórki dobudowanej (odbudowanej) części budynku, bez ryzyka naruszenia konstrukcji istniejącego budynku oraz z zachowaniem innych wymagań bezpieczeństwa w toku wykonywania prac rozbiórkowych. Jeżeli bowiem budynek mieszkalny został połączony w sposób trwały z dobudowaną sienią, to wydanie nakazu rozbiórki powinno być poprzedzone sporządzeniem projektu rozbiórki, który podlegałby zatwierdzeniu w decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego.

W wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia "[...]" nakazał W. D. rozbiórkę rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ podniósł, że w dniu 27 września 2007r. w trakcie ponownej wizji lokalnej ustalono wykonanie rozbudowy budynku mieszkalnego dwurodzinnego o wymiarach ok. 3,20 x 6,10m. Rozbudowa posiada piwnicę, parter i poddasze. Ściany fundamentowe są wykonane z bloczków betonowych, ściany parteru i poddasza – z betonu komórkowego. Dach jest drewniany dwuspadowy, kryty papą, a stropy nad piwnicą i parterem – betonowe. Wskazano, iż wymiary starej sieni na szkicu wykonanym w 1972r. wynoszą 2,15 x 5,20m i nie są zgodne z wymiarami obecnie istniejącej sieni. Powołano się również na oświadczenie B.K., będącej współwłaścicielką przedmiotowego budynku mieszkalnego, według której miała miejsce budowa nowego ganku (sieni) w przedmiotowym budynku.

Powyższa decyzja została uchylona decyzją z dnia "[...]" wydaną przez W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który zarzucił organowi I instancji niewyczerpanie wszystkich środków w celu ustalenia całego stanu faktycznego.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia "[...]" wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi wstrzymać roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni odpowiednich dokumentów.

Jednakże w wyznaczonym terminie W. D. obowiązku wynikającego z postanowienia nie wykonała. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia "[...]" nakazał W. D. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego w miejscowości P. 34a gmina O. na działce nr "[...]" wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W. D. złożyła odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, iż organ pierwszej instancji powinien prowadzić postępowanie w przedmiocie robót budowlanych polegających na remoncie obiektu, a nie rozbudowie obiektu.

Decyzją z dnia "[...]" W.-M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż z zeznań świadków wynika, iż latem 2006r. W. D. dokonała samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. W miejscu projektowanej dobudowy istniał parterowy ganek o wymiarach około 2,0 x 3,5m, posadowiony na żwirobetonowych fundamentach, bez podpiwniczenia z dachem drewnianym. Podniesiono, iż rozbiórkę istniejącego ganku i budowę nowego trzeba traktować jako rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego, na które wymagane jest pozwolenie na budowę.

Na skutek kolejnej skargi wniesionej przez W. D. wyrokiem z dnia 25 września 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 616/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił powyższą decyzję W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż organy obu instancji realizowały jedynie niewielką część zaleceń zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 11 kwietnia 2007r., skupiając się w swoich postępowaniach, a potem uzasadnieniach decyzji na wykazaniu, że doszło w przedmiotowej sprawie do dobudowy całkowicie nowego ganku (sieni), a nie modernizacji starego. Ponadto organ nie uzasadnił w sposób wystarczający i przekonujący dlaczego odmówił wiarygodności oświadczeniom niektórych świadków, a uznał za wiarygodne zeznania innych świadków. Podniesiono także, iż organy nie odniosły się do przedłożonej przez skarżącą mapy z 1997r., z której według skarżącej wynika, że wymiary przedmiotowego ganku były identyczne jak obecnie. Wskazano, iż mapę tę należy poddać analizie, a także skonfrontować z innymi środkami dowodowymi. Ponadto podniesiono, iż istnieje konieczność jednoznacznego ustalenia czy istnieje techniczna możliwość wykonania nakazu rozbiórki dobudowanej (odbudowanej) części budynku, bez ryzyka naruszenia konstrukcji istniejącego budynku oraz z zachowaniem innych wymagań bezpieczeństwa w toku wykonywania prac rozbiórkowych, na co wskazano już w uzasadnieniu poprzedniego wyroku tut. Sądu.

Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał W. D. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego w miejscowości P. 34a gmina O., na działce nr "[...]" wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, iż w trakcie postępowania ustalono, że W. D. dokonała rozbudowy budynku mieszkalnego dwurodzinnego o wymiarach 3,20x6,10m. Rozbudowa posiada piwnicę, parter i poddasze, ściany fundamentowe wykonane są z bloczków betonowych, a ściany parteru i poddasza z betonu komórkowego. Dach jest drewniany dwuspadowy, pokryty papą, stropy nad piwnicą i parterem betonowe, a schody zewnętrzne betonowe. Jednocześnie podniesiono, iż W. D. nie skorzystała z możliwości legalizacji samowolnej rozbudowy, jak również nie dostarczyła ekspertyzy wykonania bezpiecznej rozbiórki przedmiotowej rozbudowy. Ponadto z opinii technicznej wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz kwalifikacje rzeczoznawcy budowlanego jednoznacznie wynika, że elementy starej części budynku i nowej nie oddziaływują na siebie, stanowią dwa oddzielne układy konstrukcyjne, a rozbiórka rozbudowy nie wpływa na konstrukcję starej części budynku i nie stanowi dla niej zagrożenia. Podkreślono, że kwalifikacje autora opinii są odpowiednie do sporządzania tego typu opinii, długoletnie doświadczenie w zawodzie jest dodatkowym atutem, a zatem zarzuty podniesione przez W. D. nie zasługują na uwzględnienie. Wskazano także, iż nieprawdziwy jest zarzut dotyczący odmowy sporządzania kserokopii akt przez organ, gdyż skarżąca uzyskała inną możliwość wykonania kserokopii, tj. poprzez wypożyczenie dokumentów i w towarzystwie pracownika organu wykonania kserokopii poza siedzibą organu.

W. D. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazała na lakoniczne jej zdaniem uzasadnienie skarżonej decyzji. Podniosła, iż podnoszone przez nią zarzuty są całkowicie nowe i dotyczyły wyłącznie wydanej opinii technicznej. Przy czym w zarzutach do opinii podniesiono nie tylko zarzut niekompetencji, ale także braku bezstronności biegłego. Odwołująca podniosła również, iż fakt, że uczyniła adnotację, że zapoznała się z aktami sprawy, nie świadczy o tym, iż pracownica nie odmówiła jej sporządzenia jakiegokolwiek odpisu lub kserokopii. Odwołująca dodała, iż przedmiotowa sprawa i prowadzone od 5 lat postępowanie jest dla niej niezrozumiałe, gdyż cały przebieg remontu był omawiany z Kierownikiem Wydziału Budownictwa w O. Ponadto mimo, iż dano jej możliwość zajęcia stanowiska i składania wniosków, w żaden sposób nie zostały one uwzględnione, ani nie udzielono odpowiedzi na przedstawione zarzuty odnośnie opinii. Odwołująca się podniosła, iż ustalenie stanu faktycznego, będącego podstawą skarżonej decyzji, ograniczono jedynie do powołania biegłego celem wykonania ekspertyzy o rozbiórce, nie czyniąc nic więcej, a zatem z góry zakładano rozbiórkę. Treść opinii świadczy o panującym w niej chaosie oraz o braku możliwości właściwego postrzegania zaobserwowanych zjawisk, gdyż pojawiają się w niej stwierdzenia, które nie dotyczą jej budynku. Odwołująca się wskazała także, iż biegły dokonując wizji nie przeprowadził żadnych pomiarów. Wyjaśniła, iż nie zmieniła nic w swoim budynku, nie dokonała żadnej rozbudowy, ani samowoli budowlanej, a tylko i wyłącznie remontu, na który uzyskała uprzednią zgodę.

Decyzją z dnia "[...]" W. – M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu szczegółowo opisano stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Wskazano, iż na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym ustaleń organu dokonanych w trakcie wizji lokalnej, stwierdzono, że dokonano rozbiórki części obiektu (sieni), a następnie wykonano rozbudowę (dobudowę do istniejącego obiektu) polegającą na wykonaniu piwnicy, parteru i poddasza. Dobudowa posiada zupełnie inne parametry (długość, szerokość, ilość kondygnacji) niż poprzednio. Również stwierdzenie odwołującej, iż dokonano zamurowania części okien w sposób istotny odbiega od pojęcia remontu, którym to pojęciem strona posługuje się w odniesieniu do wykonanych robót. Ponadto wygląd więźby dachowej widoczny na załączonych fotografiach wskazuje na fakt rozbiórki dachu, a następnie jego odbudowę. Zestawiając stan jaki przedstawia mapa, na którą powołuje się odwołująca, czyli sytuowanie obiektu i jego wymiary po aktualizacji mapy zasadniczej z 1997r., a która to aktualizacja nastąpiła w dniu 6 listopada 2006r., ze stanem jaki obrazuje ta sama mapa zasadnicza z 1997r. aktualnym na dzień 19 sierpnia 2002r. oraz na dzień 9 września 2003r. należy stwierdzić, że dobudówka (sień) na mapach z 2002r. oraz 2003r. jest zupełnie inna niż ta, którą naniesiono po dniu 6 listopada 2006r. Stan jaki stwierdzono na podstawie dokumentów potwierdzają również zeznania świadków. Ponadto sama odwołująca zeznała, iż przy budynku była sień murowana, która była w złym stanie technicznym, gdyż groziła zawaleniem i w 2006r. dokonała remontu tej sień; prace polegały na zastąpieniu nienadającej się cegły, która była pokruszona nowymi bloczkami. Należy stwierdzić, iż zakres tych robót, o których mówi odwołująca, wiązałby się siłą rzeczy z całkowitą rozbiórką obiektu a następnie z jego odbudową. Zeznania świadków pozwalają stwierdzić, iż w 2006r. dokonano rozbiórki istniejącej sieni, a następnie wykonano dobudowę o konstrukcji zupełnie innej niż poprzednio. Zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków wskazują jednoznacznie, że dobudówka (sień) przed wykonaniem robót miała zupełnie inne parametry techniczne niż po ich wykonaniu oraz przy ich wykonaniu zastosowano inne wyroby budowlane niż uprzednio zastosowane. Wypowiedzi świadków oraz odwołującej dotyczące sposobu przeprowadzenia robót oraz ich zakresu nie odpowiadają pojęciu remontu. Sporny obiekt przed wykonaniem robót budowlanych posiadał strop drewniany, obecnie jest betonowy, konstrukcja dachu była zniszczona (obecnie konstrukcja, jak i pokrycie wykonane jest z nowych materiałów), z fundamentów pod gankiem wypadały kamienie (obecnie jest to fundament wykonany w całości z bloczków betonowych), ganek był murowany i obity deskami (obecnie ściany nadziemia wykonane są z pustaków z betonu komórkowego). Tym samym, należy stwierdzić, że dobudowa (sień) została rozebrana, a następnie inwestor wykonał nową dobudowę (sień), która w sposób zasadniczy różni się konstrukcją, jak i parametrami (szerokość, długość i wysokość) od poprzedniej. Ustalono również, że roboty te zostały rozpoczęte w czerwcu 2006r, i jak wskazuje dokumentacja fotograficzna trwały jeszcze w sierpniu 2006r. Uwzględniając zebrany materiał dowodowy, bezspornie można stwierdzić, iż w niniejszej sprawie miało miejsce samowolne wykonanie robót budowlanych, które odpowiadają definicji budowy zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Inwestor na wykonanie robót w tym zakresie i w tym stanie prawnym jaki obowiązywał w czasie ich wykonania stosownie do dyspozycji art. 28 ustawy Prawo budowlane zobowiązany był przed ich rozpoczęciem uzyskać pozwolenie na budowę. Uchybienie temu obowiązkowi w myśl przepisów art. 48 ust. 1 cytowanej ustawy w sytuacji, kiedy inwestor nie wyraża woli ich legalizacji wiąże się z koniecznością zobowiązania inwestora do rozbiórki obiektu bądź jego części wykonanej w warunkach samowoli budowlanej tak, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Jednocześnie zgodnie z opinią techniczną sporządzoną przez W. Z., posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, rozbiórka rozbudowy nie wpływa na konstrukcję starej części budynku i nie stanowi dla niej zagrożenia, bowiem obie części budynku stanowią niezależne od siebie układy konstrukcyjne, jak również "styk" obu części stanowi dylatację oddzielającą i jeżeli podczas dobudowy nie naruszono konstrukcji budynku to tym bardziej nie może to nastąpić podczas rozbiórki. Podkreślono przy tym, iż kompetencje rzeczoznawcy nie budzą wątpliwości, a tym samym zarzuty odwołującej odnośnie niekompetencji autora opinii są bezpodstawne. Problem natomiast rozbieżności pomiędzy stanem istniejącym, a tym jaki określił w swojej opinii W. Z. dotyczący komunikacji między piwnicą a parterem dobudowy oraz czy przestrzeń między istniejącym budynkiem a dobudową wypełniona jest styropianem nie ma znaczenia przy ocenie wniosków jakie zawiera opinia. Rozbieżności te mogłyby mieć znaczenie jedynie przy inwentaryzacji robót , co nie było przedmiotem tej opinii. W świetle zebranego materiału dowodowego poza wszelką wątpliwością jest fakt rozbiórki uprzednio istniejącego ganku, a następnie wykonanie dobudowy części obiektu z wykorzystaniem technologii robót i wyrobów budowlanych innych niż w istniejącym budynku z naruszeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie niewykorzystanie przez inwestora możliwości legalizacji budowy obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki części obiektu wykonanej w warunkach samowoli budowlanej.

W. D. wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie, żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżąca opisała szczegółowo stan faktyczny niniejszej sprawy. Jednocześnie podtrzymała zarzuty przedstawione w złożonym wcześniej odwołaniu. Podniosła, iż mimo uchylenia przez tut. Sąd poprzednio wydanej decyzji w niniejszej sprawie i zobowiązania organu do ponownego przeprowadzenia postępowania, mającego na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i zlikwidowanie błędów popełnionych przez organ, przedmiotowa sprawa nie została rozpatrzona w sposób zgodny z prawem. Skarżąca wskazała na wyjątkowo krótkie terminy dokonywania zawiadomień i przeprowadzania czynności, a także nieodpowiednie jej zdaniem zachowanie pracowników organu, wskazujące na brak kultury osobistej i szacunku do jej osoby. Zarzuciła sprzeczność wydanej decyzji oraz uporczywe niewykonywanie zaleceń Sądu wskazanych w poprzednio zapadłych wyrokach w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła, iż zarówno treść sporządzonej przez inż. W. Z. opinii technicznej, jak i sposób jej przeprowadzenia budziły istotne zastrzeżenia, jednakże organ w żadnym stopniu nie odniósł się do wniesionych przez nią zarzutów w tym zakresie. W ocenie skarżącej opinia została sporządzona w sposób nieprawidłowy, przez osobę niekompetentną oraz stronniczą, a zaskarżona decyzja narusza podstawowe zasady postępowania. Podkreśliła, iż organ oparł wydaną decyzję na dowodach, które zostały wcześniej podważone przez Sąd w uprzednio wydanych wyrokach, a swoim działaniem dąży do zagmatwania postępowania i przedłużania go, co narusza podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego i godzi w treść art.7, art. 8 i art. 12 kpa. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 75 kpa poprzez oparcie wydanej decyzji na nierzetelnej i stronniczej opinii z przeprowadzonej wizji lokalnej, którą cechuje kompletny chaos, niejasność, niespójność, brak logicznego powiązania oraz niekompetencja i stronniczość osoby wykonującej opinię. Wskazała, iż nigdy nie było u niej schodów do piwnicy ani tynków zewnętrznych oraz styropianu, zaś biegły przeprowadzając wizję, nie dokonywał żadnych pomiarów. Skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa do informacji oraz uzyskiwania notatek bądź odpisów z akt sprawy. Ponadto w ocenie strony skarżącej organ drugiej instancji przemilcza pewne kwestie, ignoruje spostrzeżenia i zalecenia Sądu i nie udziela odpowiedzi na podnoszone przez nią zarzuty. Zaznaczyła, iż nie dokonała żadnej rozbudowy, ani samowoli budowlanej, a jedynie remont i nie zmieniała wymiarów ani powierzchni budynku. Remont zaś był konieczny, gdyż budynek znajdował się w złym stanie technicznym, co potwierdza ekspertyza budynku. Jednocześnie podkreśliła, iż Kierownik Wydziału Budownictwa w O., do którego zgłosiła się przed dokonaniem remontu, poinformował, iż żadne zgłoszenie nie jest wymagane. Mimo to organy rozpoznające niniejszą sprawę usilnie próbują przerzucić winę na skarżącą, która z takim postępowaniem nie zgadza się. Działanie te naruszają również art. 8 kpa, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę W. – M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wskazać, iż stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W wyniku przebudowy następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a powołanej ustawy). Natomiast remont sprowadza się do wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszczalne jest stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 cytowanej ustawy). Należy przy tym zaznaczyć, iż w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego np. wymiana elementów drewnianych ogrodzenia na metalowe lub betonowe czy też zastąpienie ścian budynku z drewna ścianami murowanymi nie jest odtworzeniem stanu pierwotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Tego rodzaju roboty budowlane nie są więc remontem, lecz przebudową lub odbudową obiektu budowlanego (wyrok NSA z dnia 14 marca 2006r., sygn. akt II OSK 636/05, niepublik.). Podobnie rozbiórka części drewnianego budynku i wykonanie w tym miejscu części murowanej nie stanowi remontu istniejącego obiektu budowlanego, lecz jest budową, nie można bowiem tego uznać za odtworzenie stanu pierwotnego (wyrok NSA z dnia 13 lutego 1998r., sygn. akt II SA/Łd 73/96, niepublik.). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 443/11, LEX nr 966391) nie ma zasadniczych przeszkód w wiązaniu także pojęcia odbudowy z jakimś odtworzeniem, jednakże oczywistym jest, że nie jest to ten sam rodzaj robót "odtworzeniowych", jaki ma miejsce w przypadku remontu. Zasadnicza różnica wynika bowiem z występującego w przypadku odbudowy faktu uprzedniego w stosunku do samego aktu odtworzenia, rozebrania określonych (zużytych) fragmentów obiektu. Rozebranie takie wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenie stanu pierwotnego o zakresie remontu, bowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane. To odtworzenie zatem, które obejmuje rozebranie, a następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się właśnie z pojęciem odbudowy.

W świetle ustaleń poczynionych przez organ nadzoru budowlanego nie ulega wątpliwości, iż skarżąca przeprowadziła roboty budowlane, które nie mieszczą się w pojęciu remontu w rozumieniu Prawa budowlanego. Ustalono bowiem, że W. D. dokonała rozbudowy budynku mieszkalnego dwurodzinnego o wymiarach 3,20x6,10m, która to rozbudowa posiada piwnicę, parter i poddasze, ściany fundamentowe wykonane są z bloczków betonowych, a ściany parteru i poddasza z betonu komórkowego, natomiast dach jest drewniany dwuspadowy, pokryty papą, stropy nad piwnicą i parterem betonowe, a schody zewnętrzne betonowe. Istniejąca poprzednio sień, wykonana z muru i obita deskami, została rozebrana, a w jej miejscu została postawiona nowa sień, o zupełnie innych parametrach niż uprzednio. Poprzedni ganek był murowany obity deskami, zaś obecnie ganek jest wykonany z bloczków z betonu komórkowego, również strop jest obecnie betonowy zarówno na poziomie piwnic, jak i parteru. Należy przy tym wskazać, iż stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o zeznania świadków, protokoły przeprowadzonych oględzin, jak i wypowiedzi samej skarżącej. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku tut. Sądu organy w uzasadnieniu decyzji wyjaśniły, z jakich względów uznały za wiarygodne zeznania powołanych świadków, a także wyjaśniły rozbieżności w mapach geodezyjnych. Ponadto sama skarżąca w oświadczeniu z dnia 14 września 2006r. podała, iż "dokonano odbudowy starej sieni, ponieważ była w krytycznym stanie i groziła zawaleniem". Także z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 29 sierpnia 2006r. i zdjęć wówczas wykonanych wyraźnie widać, iż dokonano zmiany chociażby usytuowania schodów prowadzących do sieni, gdyż schody poprzednio istniejące nie prowadzą do wejścia, lecz z kończą się na ścianie budynku. Już choćby ta okoliczność, wskazywana przez organy, świadczy o tym, iż nieprawdziwe są wyjaśnienia strony skarżącej jakoby nie dokonywała żadnych zmian w obiekcie budowlanym. Zakres dokonanych robót budowlanych świadczy zaś o tym, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozbudową, do przeprowadzenia której niezbędne jest uzyskanie pozwolenia stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z tym, iż na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nie zostało wydane pozwolenie na budowę, zachodziła podstawa do wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania, w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przy czym w takim przypadku w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie mające na celu legalizację obiektu budowlanego, a dopiero w przypadku braku podstaw do takiej legalizacji orzekają o nakazie jego rozbiórki w całości lub w części. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do brzmienia tych przepisów organ administracji właściwy w sprawie po wszczęciu postępowania winien ocenić, czy budowa, o której mowa: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Konieczną dla przeprowadzenia legalizacji przesłanką jest zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a gdy plan nie obowiązuje z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.

Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stwierdził możliwość zalegalizowania spornego obiektu i postanowieniem z dnia "[...]" nakazał inwestorowi wstrzymać roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni określonej dokumentacji. Fakt, iż skarżąca nie przedłożyła wskazanych dokumentów upoważniało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących opinii technicznej oraz jej autora należy zauważyć, iż inż. W. Z. jest wpisany do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych w specjalności konstrukcyjno – budowlanej obejmującej projektowanie w zakresie budynków i innych budowli z wyłączeniem linii, węzłów i stacji kolejowych, dróg oraz lotniskowych dróg startowych i manipulacyjnych, mostów budowli hydrotechnicznych i melioracyjnych. Zatem jego uprawnienia jako rzeczoznawcy budowlanego nie budzą żadnych wątpliwości, zaś wydana przez niego opinia techniczna spełnia ustawowe wymagania. Należy przy tym podkreślić, iż przedmiotowa opinia techniczna została sporządzona na zlecenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wyłącznie w celu ustalenia, czy istnieje techniczna możliwość wykonania nakazu rozbiórki dobudowanej części bez ryzyka naruszenia konstrukcji istniejącego budynku mieszkalnego. W związku z tym, iż istotą opracowania jest ustalenie wzajemnego oddziaływania części nowej budynku (rozbudowy) na elementy konstrukcyjne starej drewnianej części budynku, opis ograniczono do charakterystyki ogólnej obu części budynku. Nie dokonywano również oceny stanu technicznego starej i nowej części budynku, bowiem stan techniczny nie jest przedmiotem niniejszego opracowania, podobnie jak ustalenie zakresu wszystkich dokonanych robót budowlanych. Zatem wszelkie zarzuty skarżącej dotyczące opisu obiektu budowlanego, zawartego w przedmiotowej opinii nie mają znaczenia dla ustalenia kwestii możliwości dokonania rozbiórki i dlatego są bezskuteczne.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.