Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1099/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

fhSygn. akt I SA/Kr 1099/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Bogusław Wolas (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006r., sprawy ze skargi B. L., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 czerwca 2004r nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych ).


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2004r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek B.L. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania rocznego (P1T-36) za 2003r. Podniesiono w nim , że podatniczka jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury , która wynosi 952 zł 73 gr , jest niepełnosprawna, a jej koszty utrzymania są wysokie.

Decyzją z dnia [...] maja 2004 r Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej wynoszącej 576 zł 80 gr

Powołał się na art. 67 ordynacji podatkowej zgodnie z którym uwzględnienie wniosku o umorzenie może nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach. To jest w takich sytuacjach na które podatnik nie miał wpływu i które mogły by zagrażać jego egzystencji.

Sytuacja podatniczki nie jest aż tak trudna , uzyskuje bowiem stały dochód w postaci emerytury, który pozwala na pokrycie zaległości podatkowej .

Wskazano także, iż dochód z którego wynikła zaległość podatkowa wynikał z umorzenia pożyczki mieszkaniowej.

W odwołaniu podatniczka podniosła , że musiała przejść na emeryturę, co znacznie pogorszyło jej sytuację majątkową.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]czerwca 2004 r utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podkreślono, że Urząd Skarbowy zbadał okoliczności i przyczyny powstania zaległości podatkowej , oraz sytuację finansową podatniczki.

Zaległość podatkowa powstała na skutek umorzenia przez zakład pracy pożyczki mieszkaniowej w wysokości 1 638 zł oraz dofinansowania przez spółdzielnię mieszkaniową wymiany stolarki okiennej i drzwiowej kwota 571 zł 20 gr.

Powtórzono ustalenia organu I instancji co do sytuacji finansowej , podkreślając iż na wniosek podatniczki można rozłożyć zaległość na raty .

W skardze zarzucono nieterminowe załatwienie przez organy podatkowe wniosku z dnia [...] marca 2004r. o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r., oraz narażanie Skarżącej na straty wynikające z utraty ulgi przewidzianej odrębnymi przepisami.

Wskazano także na dowolność interpretacji przepisów prawa , na dowód czego przytoczono fakt pobrania opłaty skarbowej dopiero pod koniec postępowania, oraz nadmierność powołanych przepisów .

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie .

Wyjaśnił, że w zakresie przewidzianych terminów do załatwienia sprawy wszczętej w dniu [...] marca 2004r Naczelnik Urzędu Skarbowego kierował się dyspozycją art. 139 § 1 ordynacji podatkowej , a następnie z przyczyn niezależnych od organu podatkowego zastosował przepis art. 140 oraz 141§1 tej ustawy.

Natomiast odwołanie zostało rozpatrzone przez organ drugiej instancji w terminie określonym w art. 139 § 3 ordynacji podatkowej.

Podkreślono, że skarżąca nie poniosła strat z powodu umorzenia przez pożyczkodawcę - Spółdzielnię Mieszkaniową pożyczki udzielonej na cele mieszkaniowe.

W świetle prawa, rezygnacja pożyczkodawcy z należnej mu spłaty pożyczki, spowodowała określony przychód podatnika, który wpłynął na zwiększenie dochodu, a zatem na zwiększenie zobowiązania podatkowego za 2003r.

Nie ma także znaczenia , że skarżąca nie skorzystała z przewidzianej prawem ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż wynikało to z obowiązującego prawa, gdyż poniesione przez nią wydatki na remont mieszkania nie kwalifikowały się na skorzystanie z ulgi podatkowej.

Zaznaczono również, że organ podatkowy był zobowiązany do wezwania strony do wniesienia opłaty skarbowej, a moment w którym to nastąpiło nie miał znaczenia , bowiem dokonano tego przed zakończeniem sprawy.

Zauważono, iż zgodnie z art. 67 § 1 ordynacji podatkowej decyzje z zakresu umorzenia zaległości podatkowych są decyzjami uznaniowymi, opartymi na ocenie całości materiału dowodowego w sprawie. Zdaniem organu podatkowego przy podejmowaniu tego typu decyzji jest ocena okoliczności, które spowodowały powstanie zaległości podatkowych oraz ocena czy rezygnacja Skarbu Państwa z należnego podatku jest uzasadniona sytuacją ekonomiczno - finansową podatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie .

Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137 poz. 926 z późniejszymi zmianami ) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.

Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu oczywiście wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do stwierdzenia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.

Swobodne uznanie nie może bowiem prowadzić do dowolności i musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego .

W szczególności konieczne jest określenie dokładnej sytuacji finansowej , zdrowotnej i rodzinnej podatnika. Należy w szczególności wziąć pod uwagę wysokość dochodu i wartość posiadanego majątku, ale także ponoszone wydatki . Aby ocena tych przesłanek nie była dowolna musi być dokonana w formie umożliwiającej jej sądową kontrolę . Powinno to zatem znaleźć wyraz w treści decyzji , która zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej musi zawierać miedzy innymi uzasadnienie faktyczne i prawne . Ustawodawca określił także w art. 210 § 4 powyższej ustawy jakie elementy składają się na tę część uzasadnienia . Powinno ono obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

W omawianej sprawie uzasadnienie decyzji wskazuje , iż oceniając zasadność wniosku o umorzenie zaległości podatkowej uwzględniono jedynie przychody skarżącej , pominięto natomiast wysokość wydatków związanych z kosztami utrzymania oraz jej sytuację zdrowotną . Co jest tym bardzie istotne, iż jest ona osobą niepełnosprawną.

W tym miejscu należy podkreślić, że dochód, w wyniku którego powstała zaległość podatkowa, został uzyskany na skutek pomocy udzielonej podatniczce w związku z jej trudną sytuacją finansową.

Nie wyjaśniono także, dlaczego podniesione we wniosku okoliczności nie przemawiają za istnieniem ważnego interesu podatnika , pomimo że z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wynika, iż organy podatkowe sugerują stronie możliwość złożenia wniosku o rozłożenie zaległości na raty , a więc dostrzegają istnienie takiego interesu. Nastąpiło zatem naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy .

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy . Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi.