Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1295/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 Kpa, art. 61 par. 4 i art. 10 Kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1 P.p.s.a., art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.,art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2006 nr 17 poz 127
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Firmy A. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie zakazu stosowania suszonej hemoglobiny przy produkcji mięsa garmażeryjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...]Wojewódzki Lekarz Weterynarii powołując się na art. 54 ust. 1, ust. 2 lit a, h, ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004 r. str. 1), art. 4 i art. 7 ust. 2 ustawy z 16.12.2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U z 2006 r., Nr 17, poz. 127 ze zm.); § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2006 r. w sprawie określania spraw rozstrzyganych drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii albo urzędowego lekarza weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. Nr 193, poz. 1425 ze zm.) w związku z pkt 1 i 2 rozdziału 2 sekcji V załącznika III rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 str. 55 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 3 t. 45 str. 14), § 7, § 8 i załącznik nr 3 tabela nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 listopada 2010 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (Dz. U z 2011 r., Nr 91, poz. 525) oraz na podstawie art. 104 Kpa - zakazał Spółce stosowania przy produkcji .

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z powiadomienia RASFF Nr [...] sporządzonego przez Stację Sanitarno-Epidemiologiczną

uzyskano informację, że mięso produkcji Spółki sprzedawane w według oznakowania na produkcie zawiera składnik -.

Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 listopada 2010 r., w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych, warunki stosowania barwników dozwolonych określone są w załączniku nr 3, a wykaz barwników dozwolonych do stosowania w żywności określony jest w tabeli nr 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

W powyższym wykazie dozwolonych barwników nie jest wymieniona spożywcza.

Mięso jest zaliczane do surowych wyrobów mięsnych, gdyż spełnia kryteria definicji "wyrobów mięsnych" zawartej w załączniku I pkt. 1.15 rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady.

Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 listopada 2010 r.

w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych nie zezwala na dodawanie barwników do żywności nieprzetworzonej, a ponieważ mięso spełnia powyższe kryterium, stąd wniosek, że przy produkcji mięsa nie powinno się dodawać barwników.

Zgodnie z tym przepisem do celów przygotowania wyrobów mięsnych można używać świeżego mięsa spełniającego określone wymogi: pochodzącego z mięśni szkieletowych, w tym z przylegających tkanek tłuszczowych oraz nie pochodzącego ze skrawków i obrzynek, MOM, mięsa zawierającego fragmenty kości lub skóry lub

z mięsa pochodzącego z głowizny z wyjątkiem mięśni żwaczy, niemięśniowej części kresy białej, okolic nadgarstka i stępu, odłamków kości i mięśni przepony. Istotnym jest zapis, że mięso musi pochodzić z mięśni szkieletowych, co jest pojęciem zawężonym w stosunku do definicji mięsa zawartej w zał. 1 pkt 1.1 rozporządzenia (WE) Nr 853/2004, gdzie przez "mięso" rozumie się jadalne części zwierząt, w tym krew. Wymogi dotyczące wyrobów mięsnych zawarte są w załączniku III sekcji

V rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, a w szczególności w rozdziale II ustęp 1 i 2 sekcji V zał. III zawarte są wymogi dotyczące surowca. Zapis rozdziału II sekcji V zał. III rozporządzenia 853/2004 nie zezwala na stosowanie spożywczej przy produkcji surowych wyrobów mięsnych.

Organ I instancji podał, że z pisma wyjaśniającego strony z dnia[...]. wynika, że producent od [...] zmienił etykietę pozostawiając w opisie składu mięsa garmażeryjnego określenie Ponadto strona w przyszłości planuje na nowej etykiecie mięsa wieprzowego określenie zastąpić określeniem .

Zdaniem organu, w świetle przedstawionych przepisów, określenie dodawanej wyrażeniem może wprowadzać w błąd konsumentów, co stanowiłoby naruszenie art. 46 ust. 1 litera a ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U z 2010 r., Nr 136, poz.914 ze zm.).

Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] zarzucając jej naruszenie szeregu przepisów, a w szczególności art. 6, 8, 10, 29, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a., pkt. 1 i 2 rozdziału 2 sekcji V załącznika III rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.

Odwołująca się zakwestionowała stanowisko organu I instancji, podając,

że w myśl przytoczonej przez organ definicji surowego wyrobu mięsnego z załącznika I pkt 1.15 rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady wynika, że może być do niego dodawany środek spożywczy. Zgodnie zaś z definicją środka spożywczego zawartą w art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Urząd oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, środek spożywczy oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty przetworzone lub nieprzetworzone przeznaczone do spożycia przez ludzi lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji oraz dla niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego wprowadzanych na rynek (Dz. U. Nr 122, poz. 850), świeża i produkty drobiu i zwierząt kopytnych, z wyłączeniem są traktowane jako produkty pochodzenia zwierzęcego, co potwierdza definicja zawarta w pkt. 8.1 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004.

Zdaniem strony, jeżeli więc jest produktem krwiopochodnym

z drobiu lub zwierząt kopytnych, to jest środkiem spożywczym, który może być dodany do surowego wyrobu mięsnego.

Skarżąca podniosła również zarzut błędnego skierowania decyzji do Spółki, a nie do Strony, co - w jej ocenie - stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Lekarz Weterynarii, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r., Nr 112, poz. 744), art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, art. 54 ust. 1, ust. 2 lit. a i h, ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L nr 165 z dnia

30 kwietnia 2004 r. str. 1 ze zm.), pkt 2 rozdziału 2 sekcji V załącznika III rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r. str. 55 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 3 t. 45 str. 14), art. 4 i 7 ust. 1 ustawy z 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r., nr 17, poz. 127 ze zm.) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał podstawę prawną decyzji organu

I instancji oraz przytoczył treść odwołania.

Następnie organ odniósł się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia strony stwierdzając, że nie znajduje on oparcia w zapisach zamieszczonych w Rejestrze Sądowym. Z danych w nim zawartych wynika, że spółka prowadzi Oddziały, które są ujawnione w rejestrze - zgodnie z art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Każdy Oddział działa jako zakład produkcyjny. Zgodnie z art. 436 kc, firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie "oddział" ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę. W świetle art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Decyzja została wydana na stronę oznaczoną jako Spółka [...] Wskazując, że nazwa strony jest prawidłowa organ drugiej instancji stwierdził, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii kierując decyzję na adres Oddziału, skierował decyzję do podmiotu, który jest stroną w niniejszym postępowaniu. Produkcja jest bowiem prowadzona przez Spółkę.

W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Lekarz Weterynarii wyjaśnił, że rozpatrując odwołanie wziął pod uwagę przepisy pkt 2 rozdziału 2 sekcji V załącznika III rozporządzenia (WE) 853/2004, które szczegółowo określają z jakiego surowca może być przygotowany produkt nieprzetworzony. Stanowią one, że do celów przygotowania wyrobów mięsnych można używać następującego surowca: a) świeżego mięsa, b) mięsa spełniającego wymogi pkt 1 (tj. między innymi musi pochodzić z mięśni szkieletowych, w tym z przylegających tkanek tłuszczowych, nie może pochodzić ze skrawków i obrzynek - innych niż całe mięśnie, z MOM, z mięsa zawierającego fragmenty kości lub skóry, z głowizny, z wyjątkiem mięśni żwaczy, z niemięśniowej części kresy białej, okolic nadgarstka i stepu, odłamków kości i mięśni przepony) oraz c) jeżeli danego wyrobu mięsnego nie można spożywać bez uprzedniej obróbki cieplnej, i) mięso pochodzące ze zmielenia kawałków mięsa spełniającego wymogi pkt 1 oprócz pkt 1 c) lit. i) oraz ii) MOM spełniające wymogi rozdziału III, pkt 3d.

Zdaniem organu odwoławczego, pomimo tego że krew mieści się w definicji mięsa podanej w rozporządzeniu 853/2004, to wyraźnie wynika z definicji podanej powyżej, jakiego rodzaju surowiec może być użyty do produkcji tzw. surowych wyrobów mięsnych, do których zaliczane jest mięso garmażeryjne i z całą pewnością krew spożywcza, jako "" nie może stanowić surowca do produkcji takiego wyrobu. Surowiec ten to z pewnością mięso świeże o naturalnym smaku, zapachu i barwie, pochodzące z mięśni szkieletowych. Krew natomiast jest płynem ustrojowym, który jest płynną tkanką łączną. Wyprodukowana z krwi "" zachowuje swoje właściwości naturalnego białka, jednakże nadal nie można jej uważać za mięso pochodzące z mięśni szkieletowych.

Wyrób mięsa garmażeryjnego podlega definicji produktów nieprzetworzonych, zawartej w rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE. L 04.139.1 ze zm.), według której są to środki spożywcze, które nie podlegają przetwarzaniu i obejmują produkty, które zostały rozdzielone, podzielone na części, przecięte, pokrojone, pozbawione kości, rozdrobnione, wygarbowane, skruszone, nacięte, wyczyszczone, przecięte, pozbawione łusek, zmielone, schłodzone, zamrożone, głęboko zamrożone lub rozmrożone". Natomiast zgodnie z definicją, zawartą w załączniku I pkt 1.15. rozporządzenia (WE) Nr 853/2004, której kryteria spełnia mięso garmażeryjne, "surowe wyroby mięsne" oznaczają świeże mięso, w tym mięso rozdrobnione na kawałki, do którego dodano środki spożywcze, przyprawy lub substancje dodatkowe, lub które poddano procesowi niewystarczającemu do modyfikacji wewnętrznej struktury włókien mięśniowych mięsa, a zatem niewystarczającemu do wyeliminowania cech świeżego mięsa.

Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 listopada 2010 r.

w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych, barwniki nie mogą być dodawane do środków spożywczych, z zastrzeżeniem § 9 -12, tj. żywności nieprzetworzonej, czyli środków spożywczych, które nie podlegały żadnemu traktowaniu powodującemu znaczącą zmianę ich oryginalnego charakteru, z wyłączeniem takich czynności, jak: podział, rozdzielenie, rozcięcie, wyjęcie kości, siekanie, obdarcie, obranie, oczyszczenie, mielenie, krojenie, mycie, trybowanie, oziębienie, mrożenie, głębokie mrożenie, zmiażdżenie albo wyłuskanie, pakowanie lub rozpakowywanie.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że preparat , który jest naturalnym czynnikiem nadającym kolor czerwony, nie jest substancją dodatkową dodawaną do żywności, a więc nie może być stosowany do produkcji środków spożywczych w charakterze barwnika spełniającego wymogi powyższego rozporządzenia. W samej specyfikacji tego preparatu, w części dotyczącej sposobu zastosowania, wymieniony jest jego zakres. Preparat może być zastosowany w przemyśle mięsnym jako naturalny czynnik nadający kolor czerwony

w produktach parzonych typu: kiełbasy, mielonki i szynki. Z całą pewnością mięso garmażeryjne, należące do grupy surowych wyrobów mięsnych, nie może być zaliczone do wymienionych produktów parzonych. Produkty parzone są zaliczane do produktów przetworzonych, które zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 oznaczają środki spożywcze uzyskane w wyniku przetworzenia produktów nieprzetworzonych. Produkty te mogą zawierać składniki, które są niezbędne do ich wyprodukowania lub nadania im specyficznego charakteru. Dlatego też zastosowanie do ich produkcji naturalnego czynnika nadającego kolor czerwony nie budzi zastrzeżeń.

Preparat - zgodnie z definicją z art. 2 rozporządzenia (WE)

Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury

w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L z 2002 r., nr 31, poz. 1 ze zm.) – jest środkiem spożywczym. Jednakże zastosowanie tego preparatu jednoznacznie określa producent i nie może być on zastosowany w żadnym innym celu, a z całą pewnością nie może on być zastosowany w celu poprawiania naturalnej barwy poddanego rozdrobnieniu nieprzetworzonego mięsa. Barwniki stosuje się często

w celu zasugerowania konsumentowi lepszej jakości towaru niż rzeczywista. Zgodnie

z art. 3 ust. 3 pkt 45 lit. c) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., nr 136, poz. 914) o zafałszowaniu między innymi możemy mówić wtedy, gdy dokonano zabiegów, które nadały produktom wygląd środka spożywczego o należytej jakości. Dodawanie barwnika do nieprzetworzonego mięsa zmienia jego naturalną barwę, a produkt nabywa cech odmiennych od rzeczywistych.

Powołane w odwołaniu rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji oraz dla niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego wprowadzanych na rynek ma zastosowanie do warunków produkcji i wprowadzania na rynek np. świeżej krwi

i produktów krwiopochodnych drobiu i zwierząt kopytnych, z wyłączeniem surowicy koniowatych. Nie określa natomiast zakresu ich zastosowania w dalszej produkcji żywności zwierzęcego pochodzenia.

Organ podkreślił, że w odwołaniu pełnomocnik podał, iż preparat jest to mięso i środek spożywczy. Natomiast według pisma strony z dnia [...] była to do [...] tygodnia stosowana jako barwnik naturalny (zgodnie ze specyfikacją produktu), a po [...] po zaakceptowaniu przez JMD wzoru etykiety, będzie to już tylko białko wieprzowe. Tak więc pomimo jednoznacznej deklaracji producenta w zakresie jego zastosowania, strona jest w stanie, na własne potrzeby, w danej chwili, zmieniać jego kwalifikacje i zakres zastosowania. Jest to działanie, które zmniejsza w dużym stopniu zaufanie do producenta żywności zwierzęcego pochodzenia.

Wyżej opisaną decyzję ostateczną Spółka reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, 8, 10, 29, art. 40 § 2 Kpa.

Skarżąca wskazała w uzasadnieniu skargi, że organ II instancji nie uwzględnił jej zarzutu skierowania decyzji do Oddziału strony, a nie do strony.

Zdaniem skarżącej Spółki, stanowisko organu II instancji pozostaje

w sprzeczności z art. 29 Kpa, zgodnie z którym stronami mogą być osoby fizyczne

i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne

i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej,

a oddział osoby prawnej nie ma tzw. podmiotowości administracyjnoprawnej.

Wobec powyższego organ nie wykonał zobowiązania wynikającego z art. 10 Kpa odnośnie zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, nie dokonując stosownych zawiadomień. Zgodnie z kolei z art. 40 § 1 Kpa, pisma w sprawie doręcza się stronie, a w przedmiotowej sprawie pisma stronie nie były doręczane, ani pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, który wskazał adres do doręczeń w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W konsekwencji organ II instancji nie przeprowadził postępowania administracyjnego w zgodzie z art. 6 i 8 Kpa, ponieważ nie działał na podstawie przepisów prawa, ani prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestnika do władzy publicznej.

W tym stanie rzeczy, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo odnośnie do zarzutu skargi, organ wyjaśnił, że Lekarz Weterynarii decyzję zakazującą stosowania przy produkcji mięsa, skierował do podmiotu oznaczonego jako Spółka. Od tej decyzji [...] radca prawny D. S., zastępujący firmę oznaczoną Spółka wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. W dniu [...] r. zostało wysłane zawiadomienie o zakończeniu postępowania administracyjnego adresowane na pełnomocnika firmy Spółka [...] w którym między innymi poinformowano stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego i o możliwości zapoznania się przez stronę z aktami sprawy. Zawiadomienie zostało odebrane przez stronę[...] . Inspektoratu Weterynarii skontaktował się z dyrektorem Spółka i uzyskał informację, że pismo niezwłocznie zostało przekazane dla pełnomocnika radcy prawnego D. S. W przedmiotowej sprawie kontrola produkcji dotyczyła szczecińskiego oddziału Spółka, która była informowana przez swój Oddział o wynikach kontroli i o decyzjach administracyjnych dotyczących produkcji wykonywanej

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Wprawdzie zarzut naruszenia przepisów postępowania został w skardze wąsko skonkretyzowany, jednakże z uwagi na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), dalej określanej jako p.p.s.a., rozstrzygnięcie Sądu poprzedzone zostało kontrolą zaskarżonego aktu dokonaną w granicach sprawy niezależnie od zarzutu i wniosku skargi oraz powołanej w niej podstawie prawnej.

Tak przeprowadzona kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem procesowym i z przepisami prawa materialnego dowiodła, że akt ten prawa nie narusza.

Orzekające w sprawie organy obu instancji ustaliły, a skarżąca Spółka temu nie przeczyła i nie przeczy również w skardze, że Oddział do produkcji mięsa garmażeryjnego wieprzowego używała jako barwnika naturalnego, co ujawniono w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Stację Sanitarno-Epidemiologiczną.

Jak wynika to z akt administracyjnych i uzasadnienia decyzji, organ I instancji, to jest Wojewódzki Lekarz Weterynarii wiadomość o tym fakcie powziął

z Powiadomienia Informacyjnego systemu powiadamiania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt RASFF i w związku z tym faktem wszczął postępowanie administracyjne w sprawie "wydania decyzji administracyjnej zakazującej stosowania wieprzowej jako barwnika przy produkcji mięsa wieprzowego", o czym na podstawie art. 61 § 4 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego zawiadomił pismem z dnia [...]Spółkę.

Materialno-prawna ocena tego stanu faktycznego również nie jest przez stronę kwestionowana.

W świetle wskazanych w zaskarżonej decyzji definicji produktów nieprzetworzonych, do których zaliczane jest mięso garmażeryjne, zawartych

w przywołanych w decyzji przepisach rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE.L 04.139. 1 ze zm.) oraz załączniku I pkt 1.15 rozporządzenia (WE) 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, Dz. Urz. UE. Polskie wydanie specjalne), a także wobec sformułowanego w § 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (Dz. U. Nr 232, poz. 1525 ze zm.), wynikające z zaskarżonej decyzji stanowisko, że hemoglobina suszona, a w tym stosowana przez stronę skarżącą jako barwnik dodawany do mięsa w postaci preparatu mimo że wyprodukowana z krwi zachowuje swoje właściwości naturalnego białka, nie może być dodawane do mięsa. Zgodnie bowiem z wyżej wskazanymi definicjami, których dosłowne brzmienie przytoczono w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji, surowcem do produkcji mięsa garmażeryjnego może być wyłącznie mięso świeże, o naturalnym smaku, zapachu i barwie (tymczasem dodanie zabarwia mięso na czerwony kolor), pochodzące z mięśni szkieletowych.

Z powyższych względów należało uznać za zgodną z prawem materialną ocenę ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc do kwestii proceduralnych mieć trzeba na uwadze, że mięso garmażeryjne jest produktem pochodzenia zwierzęcego, przeznaczonym do spożycia przez ludzi, a zatem podlega prawodawstwu krajowemu oraz przepisom unijnym dotyczącym higieny i kontroli środków spożywczych.

Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego

(Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127 ze zm.) określa między innymi właściwość organów

w zakresie higieny i kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego, określonych

w przepisach: rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny

w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 206), oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także wymagania, jakie powinny spełniać produkty pochodzenia zwierzęcego wprowadzane rynek.

Stosownie do art. 4 tej ustawy, postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że prawodawstwo weterynaryjne, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287, z późn. zm.3)), stanowi inaczej, które to wyłączenie w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 powiatowy lekarz weterynarii albo urzędowy lekarz weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii wydają decyzje administracyjne lub wykonują czynności w celu realizacji zadań wynikających

z przepisów rozporządzenia nr 853/2004, rozporządzenia nr 854/2004 i rozporządzenia nr 882/2004 lub z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tych rozporządzeń, przy czym określenie spraw rozstrzyganych przez powiatowego lekarza weterynarii w drodze decyzji administracyjnej ustawa w art. 7 ust. 4 powierzyła ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa w drodze rozporządzenia. Na podstawie tej delegacji ustawowej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 października 2006 r. (Dz. U. Nr 193, poz. 1425 ze zm.) w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii albo urzędowego lekarza weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii, mocą którego powiatowemu lekarzowi weterynarii powierzył wydawanie decyzji administracyjnych

w sprawach realizacji zadań wynikających z przepisów m.in. rozporządzenia (WE)

nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), sprawie zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 oraz cofnięcia środków, o których mowa w art. 54. Powyższe Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w art. 54 ust.1 stanowi, że w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności.

Działanie takie, jak stanowi to ust. 2 zawiera, gdzie jest to stosowne, następujące środki:

a) nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności

z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt;

b) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt;

c) monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności;

d) upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone;

e) zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu;

f) zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia zakładu;

g) środki określone w art. 19 dotyczące przesyłek z państw trzecich;

h) wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

W myśl zaś art. 54 ust. 3 właściwy organ dostarcza danemu podmiotowi gospodarczemu lub przedstawicielowi:

a) pisemne powiadomienie swojej decyzji dotyczącej podejmowanych działań zgodnie z ust. 1, wraz z uzasadnieniem decyzji;

oraz

b) informacje o prawie do odwoływania się od takich decyzji oraz o stosowanej

procedurze i terminach.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że w niniejszej sprawie Lekarz Weterynarii jako organ I instancji, a następnie Wojewódzki Lekarz Weterynarii jako przewidziany w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.

o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 ze zm.) organ odwoławczy, był nie tylko uprawniony ale i zobligowany do wydania decyzji administracyjnej stosującej środki zaradcze właściwe do usunięcia wykrytej niezgodności (zdefiniowanej w art. 2 pkt 10 rozporządzenia) w produkcji wieprzowego mięsa garmażeryjnego.

W świetle wynikających z ustaleń zaskarżonej decyzji związanych z wyjaśnieniami producenta zawartymi w pismach kierowanych do organu w toku postępowania, wskazującymi na zamiar zmiany wyłącznie etykiety na produkcie a w konsekwencji na kontynuację produkcji wieprzowego mięsa garmażeryjnego z dodatkiem zabronionej suszonej hemoglobiny pod zmienioną nazwą (jako białko zwierzęce), zastosowany w zaskarżonej decyzji środek zaradczy w postaci zakazu stosowania suszonej hemoglobiny do produkcji wieprzowego mięsa garmażeryjnego uznać trzeba za adekwatny do potrzeby usunięcia stwierdzonego stanu niezgodności i jako środek zgodny z prawem. Odnosząc się do zarzutu skargi, kwestionującego prawidłowość określenia strony przez organy orzekające, należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 ust. 1 wyżej przywoływanego rozporządzenia WE Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. środki zaradcze, jakie zobligowany jest zastosować właściwy organ w razie wykrycia niezgodności z prawem żywnościowym podejmowane są w stosunku do "podmiotu gospodarczego". Nie naruszyły zatem prawa organy przyjmując, że adresatem decyzji nakładającej określony w niej zakaz powinien być podmiot gospodarczy zajmujący się bezpośrednio produkcją żywności, co do której stwierdzono stan niezgodności z prawem żywnościowym, a więc Spółki uzasadnienie tego stanowiska również trafnie zostało wywiedzione w zaskarżonej decyzji, w której organ odniósł się do zarzutu odwołania, opierając się na definicji oddziału zawartej w art. 5 pkt 4 ustawy z dnia

2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155,

poz. 1095 ze zm.). W myśl tego przepisu, oddział – oznacza wyodrębnianą

i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności gospodarczej. Skoro skarżąca Spółka utworzyła oddział, który stanowi samodzielny zakład produkcyjny, o czym świadczy ujawnienie Oddziału w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako firmy, pod którą Spółka działa, a przy tym na etykiecie produktu tj. garmażeryjnego mięsa wieprzowego Oddział ten uwidoczniony został jako jego producent, to nie ma podstaw do uznania za nieprawidłowe oznaczenia strony postępowania.

Zgodnie z art. 107 § 1 kpa decyzja administracyjna powinna między innymi zawierać oznaczenie strony postępowania. Z decyzji organów obu instancji wynika, stroną oznaczono w nich następująco : Spółka

Z oznaczenia tego nie wynika, że organy za stronę postępowania uznały Oddział Spółki, lub, że przyjęły, że Oddział Spółki i sama Spółka stanowią dwa odrębne podmioty prawne. Przeciwnie, z cytowanego adresu wynika, że stroną jest "Spółka, zaś następne wskazanie adresu Oddziału określa bezpośredniego producenta produktu, co do którego stwierdzono niezgodności stanowiące podstawę orzeczonego w decyzji zakazu.

Wskazanie Spółki jako bezpośredniego producenta nie powinno jednak rzutować na kwestię doręczenia decyzji. Zgodzić się trzeba z twierdzeniem skargi,

że decyzja powinna być doręczona na adres "Spółka w siedzibie organu uprawnionego do działania w imieniu tej Spółki, która posiada osobowość prawną i podmiotowość administracyjno – prawną w rozumieniu art. 29 k.p.a. Zgodnie z art. 40 § 1 pisma doręcza się stronie, a zatem decyzję należało doręczyć Spółka w siedzibie Spółki, a od chwili ustanowienia pełnomocnika doręczenia należało kierować do pełnomocnika Spółki. Formalnie zatem rzecz ujmując doręczenia decyzji nie były prawidłowe, ale w realiach niniejszej sprawy nie miało to żadnego wpływu na wynik postępowania, a tylko wykazanie, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadziłoby, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a do uwzględnienia skargi. Zarówno z akt administracyjnych jak i z treści odpowiedzi na skargę nie wynika, aby doręczenie przez organ I instancji zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres Spółki a nie na adres siedziby Spółki w jakkolwiek sposób ograniczyło stronę w jej prawie czynnego udziału w postępowaniu. Spółka działająca przez dwóch członków zarządu ustanowiła pełnomocnika w osobie radcy prawnego, który wniósł w terminie odwołanie od decyzji organu I instancji, a następnie skargę do Sądu. W odwołaniu, podobnie jak i w skardze w ramach podnoszonego zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. pełnomocnik Spółki nie wykazał, poza ogólnikowymi stwierdzeniami, w czym konkretnie przejawiło się ograniczenie strony w prawie czynnego udziału w postępowaniu. Z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że pisma doręczone w siedzibie Oddziału zostały przekazane do siedziby Spółki, co zresztą nie może być kwestionowane, skoro pełnomocnik zdołał

w terminie wnieść odwołanie oraz skargę. Dlatego zarzut naruszenia wskazanych

w uzasadnieniu skargi przepisów postępowania administracyjnego (art. 10, 29, 40 § 1 oraz zasad art. 6 i 8 kpa) uznać trzeba za chybiony.

Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że właściwy organ, działając

w ramach przysługujących mu kompetencji, na podstawie bezbłędnie ustalonego stanu faktycznego i w oparciu o prawidłową ocenę prawną tego stanu podjął zgodną

z prawem materialnym decyzję administracyjną.

W tym stanie sprawy należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.