Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 554/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11, 107 par.3,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust.3
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1.1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: zakład, organ) decyzją z [...] r. nr [...] wydaną dla A. W. orzekł:

1. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266), zwanej "u.s.u.s.", o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 134.098,02 zł, w tym ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;

2. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 -3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), zwanego "rozporządzeniem", o odmowie umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 42.412,82 zł, w tym ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

1.2 Zakład wyjaśnił, że A. W. zwróciła się o umorzenie zaległości składkowych za lata 2006-2009. Wyjaśniła, że nie ma żadnych środków finansowych na pokrycie zobowiązań, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodu. Od chwili upadku firmy pozostaje bez pracy, utrzymuje się z prac dorywczych, a głównie z pomocy rodziców.

1.3 Organ ustalił, że zaległości powstały w związku z niewywiązaniem się z obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W oświadczeniu majątkowym z [...] r. strona poinformowała, że jest panną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodu z innych źródeł, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej oraz nie korzysta z innych form pomocy. W bazie danych KSI ZUS figuruje od [...] r. jako osoba bezrobotna niepobierająca zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.. Pozostaje bez pracy, utrzymuje się z dorywczych zajęć i z pomocy rodziców. Strona nie wskazała, w jakim zakresie jest to pomoc, jak również jaka jest wysokość dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych. Miejski Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D. poinformował, że wnioskodawczyni nie pobiera żadnych świadczeń i nie figuruje w jego ewidencji. Strona oświadczyła, że nie ponosi stałych wydatków związanych z utrzymaniem, nie ma innych zobowiązań. Nie posiada majątku nieruchomego, ruchomości i innych praw majątkowych oraz wierzytelności. Nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów ani w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako właścicielka/współwłaścicielka majątku ruchomego i nieruchomości.

1.4 W piśmie z [...] r. strona podniosła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K., w ramach łącznej egzekucji administracyjnej i sądowej, zakończyło się jego umorzeniem ze względu na bezskuteczność egzekucji. Postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydane zostały [...] r. W piśmie oznajmiono, że dołączono kopie postanowień w sprawach KM [...], [...], [...], [...], [...], jednakże dokumenty te nie zostały załączone do wniosku.

1.5 Strona zwróciła się o wskazanie aktualnego stanu zaległości, uwzględniając częściowe przedawnienie, w związku z tym zakład przeanalizował należności na koncie pod kątem przedawnienia i pismem z [...] r. poinformował o dokonanych ustaleniach. Podniósł, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W formie tabelarycznej przedstawił rodzaj składki i okres, której dotyczy, kwotę zaległości oraz działania zmierzające do zawieszenia biegu przedawnienia wraz z datą. Wskazał również, że aktualnie w stosunku do całości zadłużenia figurującego na koncie płatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS oraz Naczelnika I Urzędu Skarbowego w K. (tytuły wykonawcze przekazane w lipcu 2014 r.).

1.6 Dalej zakład podniósł, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazała okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązania. Powołując przepis art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. wskazał, że w stosunku do działalności nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b, nie zachodzą w stosunku do zadłużenia wnioskodawczyni. Z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1. Zobowiązanie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie ma zastosowania. Strona zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Posiada dochód z tytułu prac dorywczych. W stosunku do całości zadłużenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. oraz Naczelnika I Urzędu Skarbowego w K.. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Na tym etapie nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Na tej podstawie wykluczeniu podlegają przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6.

Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. Postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie się toczy, nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji.

Organ podsumował, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3. u.s.u.s.

1.7 Organ uznał również, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie przepisów rozporządzenia. Nie zaszły przesłanki umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, ponieważ strona nie prowadzi działalności gospodarczej. W toku prowadzonego postępowania nie przedstawiono żadnej dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowia strony, a także żadnego dokumentu stwierdzającego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy orzeczoną na stałe, które świadczyłoby o trwałym wykluczeniu z rynku pracy. Nie wspomniano również o konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Nie udowodniono zatem, że istnieją przeszkody w świadczeniu pracy - ze względu na trudności zdrowotne wnioskodawczyni bądź członka rodziny, które uniemożliwiają zarobkowanie, a tym samym uzyskiwanie środków na spłatę zadłużenia. Aktualnie strona zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna w PUP w K., co świadczy o gotowości do podjęcia zatrudnienia. Ponadto pracuje dorywczo.

Organ wykluczył również możliwość umorzenia zaległości ze względu na trudną sytuację finansową, która w przypadku spłaty zadłużenia pozbawiłaby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej. Oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W oświadczeniu majątkowym oznajmiła, że nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodu z innych źródeł. Z ustaleń zakładu wiadomo, że zarejestrowana jest w PUP K. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z dorywczych zajęć, a głównie z pomocy rodziców. Nie wskazano w jakim zakresie jest to pomoc, jak również jaka jest wysokość dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych. Pomimo powoływanej trudnej sytuacji materialnej obecnie nie korzysta z dodatkowego wsparcia finansowego w formie zasiłków lub z innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych, co świadczy o tym, że sytuacja finansowa nie wymusza sięgnięcia do systemu pomocy społecznej. Podjęcie starań o uzyskanie środków z pomocy społecznej mogłoby stanowić potwierdzanie faktu, że strona skarżąca nie jest w stanie we własnym zakresie zrealizować potrzeb minimum egzystencji. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu. W sprawie istnieje ważny interes publiczny przemawiający przeciwko umorzeniu zaległości składkowych. Jest nim młody wiek i możliwość ewentualnej spłaty zadłużenia, np. w formie zawartego układu ratalnego. Strona ma 38 lat, a więc długi okres pracy zawodowej przed sobą. Nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego wykluczenie z rynku pracy (np. orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub pracy w warunkach chronionych).

2.1 A. W. wniosła skargę na decyzję zakładu. Wnosząc o uchylenie decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny pełnego materiału dowodowego w sprawie, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia a także poprzez wydanie decyzji o odmowie umorzenia składek w sytuacji, w której powinna zostać wydana decyzja o umorzeniu postępowania, w związku z wygaśnięciem zobowiązań składkowych na skutek przedawnienia;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust 2, 3 i 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, poprzez odmowę umorzenia składek w sytuacji, kiedy okoliczności sprawy uzasadniały umorzenie tych zobowiązań;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 4 oraz art. 24 ust. 5b u.s.u.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skutki prawne okoliczności zawieszających bieg terminu przedawnienia dochodzonych składek zobowiązań trwają do chwili obecnej i uniemożliwiają wygaśnięcie zaległych składek wskutek przedawnienia.

2.2 Skarżąca zarzuciła, że organ nie przeprowadził w zakresie kwestii przedawnienia żadnego postępowania dowodowego, jak też nie zebrał i nie przedstawił żadnych materiałów. Nie wynika z zaskarżonej decyzji:

- na podstawie jakich tytułów wykonawczych (nr i daty wystawienia) prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, kiedy zostało wszczęte (data doręczenia odpisów tytułów wykonawczych),

- przez jaki organ egzekucyjny było i jest aktualnie prowadzone,

- czy doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na poczet ww. zaległości, z jakiego powodu, przez który organ egzekucyjny,

- czy tytuły wykonawcze (które i w jakiej dacie) zostały wystawione ponownie, po umorzeniu postępowania egzekucyjnego,

- które konkretnie zobowiązania (okres i rodzaj) kryją się za cytowanymi znakami "Rb".

Postępowanie wyjaśniające powinno mieć miejsce w ramach postępowania wszczętego wnioskiem ww. o umorzenie zaległości i zakończone przed wydaniem decyzji załatwiającej wniosek.

2.3 Wraz z wnioskiem o umorzenie strona przekazała szereg kopii postanowień komornika sądowego w K. z [...] r. w sprawie umorzenia postępowania obejmującego należności wobec ZUS. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie przedstawił żadnych dowodów, że postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań, które objęte były już egzekucją, zakończoną przez umorzenie, zostało ponownie wszczęte. Postanowieniem z [...] r. nr [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie składek dotyczących roku 2006 i 2007 oraz miesięcy l-VIII, X, XI, XII - 2008 r. i I, VII -XII 2009 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, że postępowanie obejmujące przedmiotowe zaległości nie jest przez naczelnika urzędu skarbowego prowadzone. Postępowanie egzekucyjne w tym zakresie prowadził w ramach swojej właściwości Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., który dokonał m.in. zajęcia rachunku bankowego, doprowadzając do zbiegu egzekucji administracyjnej (prowadzonej także przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego na poczet podatku VAT) z egzekucją sądową. Postanowieniem z [...] r. sygn. akt I [...] Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w K. rozstrzygnął, że łączną egzekucję administracyjną i sądową prowadzić ma komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w K.. Mając na uwadze okoliczność, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego nie prowadził i nie prowadzi postępowania egzekucyjnego na poczet ww. zaległości składkowych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, o czym mówi wprost ww. postanowienie, że do Naczelnika l Urzędu Skarbowego w K. przesłane zostały jedynie tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] Tytuły te obejmują składki na FUZ za okres 09.2008 r., 02-06. 2009 r., i są one w dalszym ciągu w posiadaniu organu egzekucyjnego, który w oparciu o nie prowadzi postępowanie.

2.4 Tytuły wykonawcze obejmujące pozostałe zaległości składkowe przekazane zostały przez Dyrektora ZUS [...] do komornika sądowego, stosownie do powołanego postanowienia Sądu Rejonowego w K.. Zgodnie z tym rozstrzygnięciem, sądowy organ egzekucyjny przejął łączne prowadzenie egzekucji administracyjnej i sądowej do całości majątku dłużniczki, stając się jedynym właściwym organem egzekucyjnym. W tej kwestii wypowiedział się w ostatecznym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w postanowieniu z [...] r. nr [...]

2.5 Postępowanie egzekucyjne, prowadzone przez [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K., w ramach łącznej egzekucji administracyjnej i sądowej, zakończyło się jego umorzeniem, ze względu na bezskuteczność egzekucji. Postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydane zostały [...] r. (postanowienia w sprawach KM [...], [...], [...], [...],[...]).

2.6 W ocenie skarżącej, nie ma znaczenia, że strona nie dołączyła postanowień do wniosku, bowiem znajdują się one w aktach płatnika w ZUS, względnie można o nie wystąpić do komornika. Jeżeli zaś komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, gdzie wierzycielem był zakład, to znaczy że postępowanie to zakończyło się i tym samym zaczął się dalszy bieg terminu przedawnienia.

2.7 Wobec faktu, że postępowanie egzekucyjne zakończone zostało przed [...] r. przyjąć należy, że 5 letni okres przedawnienia składek z lat 2006- 2009 zaczął biec od tej właśnie daty i upłynął [...] r. Nie dotyczy to zobowiązań, które są do dnia dzisiejszego przedmiotem postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]) i w zakresie których nastąpiła odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. To właśnie te zaległości składkowe mogą być przedmiotem merytorycznej decyzji w przedmiocie umorzenia.

2.8 Zaległości składkowe, które nie uległy przedawnieniu, powinny zostać umorzone ze względu na całkowitą nieściągalność dochodzonego obowiązku, w związku z sytuacją majątkową skarżącej. Od czasu kiedy upadła jej firma (likwidacja działalności nastąpiła [...] r.) pozostaje ona bez pracy, utrzymując się z dorywczych zajęć, a głównie z pomocy rodziców. Postępowania egzekucyjne prowadzone od 2006 r nie doprowadziły do wyegzekwowania należności, ani też do ustalenia jakiegokolwiek majątku skarżącej, który mógłby posłużyć do zaspokojenia wierzyciela. Zachodzi całkowita nieściągalność należności składkowych:

- zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności,

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Prowadzone postępowanie egzekucyjne nie dostarczyło dowodów na istnienie przesłanek całkowitej nieściągalności. Prowadzone jest ono bezskutecznie od kilkunastu lat. Zakład nie ma żadnych informacji odnośnie ustaleń dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym, nie wystąpił do naczelnika urzędu skarbowego z jakimkolwiek zapytaniem, monitem czy wnioskiem o udzielenie stosownych informacji.

3.1 W odpowiedzi na skargę zakład wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

4.1 Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt1 lit. a-c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. 2325 ze zm.). Istotnym jest, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani przywołaną podstawą prawną.

Skarga jest częściowo zasadna.

4.2 Okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji osobistej i materialnej skarżącej nie są sporne. Istotą sporu jest natomiast okoliczność przedawnienia części składek oraz to czy organ prawidłowo ustalił, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne.

W ocenie skarżącej tylko składki, które obejmują tytuły wykonawcze z 2009 r. nie uległy przedawnianiu. Nadto wskazała, że nie jest poprawny pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że nie istnieją dowody potwierdzające całkowitą nieściągalność składek.

Zdaniem organu, objęte zaskarżoną decyzją składki nie uległy przedawnieniu a toczące się postępowanie egzekucyjne nie pozwala na uznanie, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, czy też wystąpiła trwała nieściągalność długu. Ocena taka leży bowiem po stronie organu prowadzącego egzekucję.

4.3 W ocenie Sądu, nie jest zasadny zgłoszony przez stronę skarżącą zarzut przedawnienia, albowiem wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 czerwca 2020 r. I GSK 83/20 (dostępny w bazie LEX) "Przedmiotem postępowania o umorzenie należności jest ustalenie istnienia materialnoprawnej podstawy umorzenia, jaką jest całkowita nieściągalność, a w przypadku jej braku – zaistnienie uzasadnionego przypadku w stosunku do płatnika składek. Przedawnienie nie jest przesłanką, której zaistnienie uzasadnia wniosek o umorzenie zaległości, a zatem nie mieści się ono w granicach sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek". Fakt przedawnienia może być natomiast badany w postępowaniu tyczącym zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Nadto jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku, kwestia przedawnienia zastrzeżona została co do zasady dla właściwości sądów powszechnych, jako sprawa z zakresu ubezpieczenia społecznego w zakresie materialnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2020 r. I GSK 1838/19 – baza cbois, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

4.4 Zasadny okazał się natomiast zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Stanowisko organu w tym zakresie należy uznać za przedwczesne, wobec braku dostatecznej argumentacji. Organ przyjął, że nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednocześnie nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń co do przewidywanych, możliwych do wyegzekwowania kwot, ani wiążących się z tym postępowaniem wydatków egzekucyjnych, stwierdzając lakonicznie, że na tym etapie toczącego się postępowania egzekucyjnego nie można tej okoliczności jednoznacznie stwierdzić. Tymczasem z przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. wynika, że Zakład ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując powyższej samodzielnej oceny organ winien wziąć pod uwagę, że na dzień jej dokonania nie ustalił żadnego majątku nadającego się do egzekucji. Również organ prowadzący egzekucję takiego majątku nie znalazł. Zadaniem organu wynikającego z prawidłowego zastosowania przywołanego powyżej przepisu jest rozważenie, w jakim stopniu prowadzone aktualnie postępowanie egzekucyjne będzie skuteczne, oraz w jakiej potencjalnej kwocie możliwe jest uzyskanie środków. Tymczasem organ ograniczył się do stwierdzenia, że skoro postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone, to nie można jednoznacznie stwierdzić, że nie uzyska się z niego środków przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednocześnie jednak nie oszacował tych wydatków, więc jego wnioskowanie nie jest oparte o rzeczywiście istniejące przesłanki. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa zawierającego wymogi uzasadnienia decyzji. Co istotne prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno czynić zadość zasadzie przekonywania zawartej w art. 11 kpa. Sprowadza się ona do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest wynikiem prawidłowego zastosowania obowiązującego prawa. Innymi słowy z prawidłowo wydanej i uzasadnionej decyzji winno wynikać, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i oparte jest o przepisy obowiązującego prawa, co znaczy, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym wydanie innej decyzji nie było możliwe.

Zaskarżona decyzja standardów tych nie spełnia.

4.5 Powyższe uwagi o brakach w zakresie uzasadnienia decyzji dotyczą też stwierdzenia organu o braku przesłanki, o jakiej mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. W sytuacji bowiem gdy z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca nie posiada żadnych ruchomości i nieruchomości, to aby uzasadnić nieistnienie tej przesłanki koniecznym jest wskazanie majątku, z którego egzekucja należności składkowych byłaby możliwa – czego jednak organ nie uczynił. Stwierdzenie, że w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, organy egzekucyjne nie stwierdziły braku majątku, z którego można prowadzić egzekucje, nie jest wystarczające wobec faktu, że Zakład nie pokazał majątku, z którego egzekucja mogłaby być prowadzona. Tym samym okoliczność, że postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone nie oznacza, że nie zaszła przesłanka o jakiej mowa we wskazanym powyżej przepisie.

Organ, poza przywołaniem i uwagami natury ogólnej opisanych w pkt 4.4 – 4.5 nie odniósł się szczegółowo do przesłanki opisanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. W szczególności, nie przeanalizował istnienia możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej – czym również naruszył art. 107 § 3 kpa.

4.6 Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni rozważania Sądu eliminując przytoczone uchybienia. W szczególności ustali samodzielnie, czy skarżąca posiada jakikolwiek majątek nadający się go egzekucji oraz omówi przesłanki o jakich mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Na wypadek ujawnienia majątku, obliczy potencjalne koszty wydatków egzekucyjnych, celem prawidłowego uzasadnienia istnienia lub nie przesłanki o jakiej mowa w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy. Dokona też dalszych ustaleń w zakresie toczącego się postępowania egzekucyjnego, w szczególności czy organ prowadzący to postępowanie stwierdził lub nie brak majątku nadającego się do egzekucji.

4.7 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.