Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 221/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody z dnia 13 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 grudnia 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku W. L. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku po kotłowni osiedlowej centralnego ogrzewania przy ulicy S. [...] w G., usytuowanej na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] o łącznej powierzchni 687 m2, udzielił pozwolenia na rozbiórkę stropodachu i ścian nadziemia do poziomu izolacji poziomej budynku w/w nieczynnej kotłowni.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że do wniosku W. L. załączył zgodę Lokatorsko-Właścicielskiej Spółdzielni Mieszkaniowej A – użytkownika wieczystego działek o nr [...] i [...] i właściciela przedmiotowej kotłowni - na dokonanie rozbiórki. Jednocześnie organ zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji m. in. o informację w zakresie bezpieczeństwa ludzi i mienia dotyczącą przedmiotowego budynku. Dokumentacja ta została doręczona wraz z adnotacjami S. S. i E. S. Ponadto, S. S. nie wyraził zgody na zabudowę terenu w obrębie czterech metrów od granicy swojego terenu. Zdaniem organu, przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie rozbiórka obiektu w złym stanie technicznym, a nie sprawa ewentualnego pozwolenia na budowę nowego obiektu na terenie objętym rozbiórką. W tej sytuacji, brak jest podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku strony.

Odwołanie od powyższej decyzji (nazwane skargą) złożył S. S. W treści uzasadnienia podniósł zarzut sprzeczności wydanego mocą zaskarżonej decyzji pozwolenia na rozbiórkę z treścią art. 32, 33, 36 ustawy Prawo budowlane. Odwołujący podkreślił, że W. L. nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem odwołującego, W. L., jako wykonawca rozbiórki, w ogóle nie może być stroną niniejszego postępowania, gdyż jest nią tylko Spółdzielnia A. Dodatkowo odwołujący podkreślił, że poniósł szkodę w postaci zniszczenia szyb w jego budynku sąsiadującym z kotłownią na skutek rozbijania murów i nikt mu jej nie zrekompensował.

Po rozpatrzeniu niniejszego odwołania Wojewoda, decyzją nr [...] z dnia 13 lutego 2006 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W treści uzasadnienia organ odwoławczy podał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z treścią art. 28, 33 ust. 4, 80 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 2, 82 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał na treść art. 33 ustawy Prawo budowlane, regulującego warunki formalne wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Organ podał, że inwestor załączył wymaganą zgodę właściciela obiektu na rozbiórkę. Jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z posiadaną dokumentacją właścicielem kotłowni jest "Lokatorsko-Właścicielska Spółdzielnia Mieszkaniowa A, która jednocześnie jest użytkownikiem wieczystym działek, na których jest ona posadowiona (stanowiących własność Gminy Miasta). Nadto organ podał, że S. S., zgodnie z umową z dnia 8 czerwca 1992 r. zawartą ze Spółdzielnią A, jest właścicielem pawilonu cz. A i B przy ulicy S. w G.-O. i użytkownikiem wieczystym znajdującego się pod nim gruntu, jednak w dokumentacji brak jest potwierdzenia, że grunt i lokal zostały przekazane. Wypis z ewidencji gruntów z dnia 5 grudnia 2005 r. wskazuje zatem na Gminę jako właściciela gruntu pod pawilonem, a Spółdzielnię A – jako użytkownika wieczystego. Mając zatem na uwadze treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę w razie spełnienia wymogów, organ odwoławczy zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy.

W skardze na powyższą decyzję S. S. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego - przepisów art. 32, 33 i 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach (Dz. U. z 1995r. nr 10, poz. 47).

W uzasadnieniu skarżący podał, że od początku toczącego się postępowania wnosił zastrzeżenia co do kwestii uregulowania służebności gruntowej przy ścianie budynku kotłowni, graniczącej z działką Spółdzielni A nr [...]. Kwestia ta w ogóle nie została uregulowana, gdyż dalej stroną postępowania jest Spółdzielnia A, a nie W. L. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, naruszono przepisy postępowania, wynikające z treści art. 32 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że pozwolenie na rozbiórkę obiektu może być wydane inwestorowi, który wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tego warunku W. L. zaś nie spełnia, w szczególności nie przedłożył on dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Zdaniem skarżącego, stwierdzenie przez organ odwoławczy, że Spółdzielnia A wyraziła zgodę na rozbiórkę budynku przez inwestora nie jest równoznaczne ze spełnieniem wymogów płynących z treści art. 32 Prawo budowlane, czyli z legitymowaniem się uprawnieniem do dysponowania nieruchomością. Zdaniem skarżącego, prawem do dysponowanie nieruchomością legitymuje się Spółdzielnia A i to ona może złożyć wniosek o rozbiórkę budynku kotłowni, upoważniając W. L. do dokonania rozbiórki, ale dopiero po otrzymaniu pozwolenia na rozbiórkę. Jednocześnie skarżący podniósł, że wskutek samowolnie dokonanej rozbiórki poniósł szkodę, polegającą na zniszczeniu kilku szyb w jego lokalu, znajdującym się w budynku sąsiadującym z kotłownią. W ocenie skarżącego, wydana decyzja nie tylko narusza przepisy ustawy Prawo budowlane ale także przepisy k.c., dotyczące ochrony posiadania oraz art. 28 k.p.a., regulujący status strony w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W treści pisma z dnia 4 grudnia 2006 r. skarżący wskazał, że budynek przedmiotowej kotłowni był własnością Przedsiębiorstwa B, a zatem Spółdzielnia A nie miała prawa do wydania upoważnienia na jego rozbiórkę.

W tej sytuacji, Sąd zobowiązał Spółdzielnię A do przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby że budynek kotłowni, którego dotyczy decyzja o rozbiórce został przekazany Spółdzielni przez przedsiębiorstwo ciepłownicze, bądź złożenia udokumentowanych wyjaśnień, że budynek ten nie należy do innego podmiotu.

W odpowiedzi na powyższe Spółdzielnia nadesłała do Sądu:

- dokument umowy sprzedaży, zawartej w dniu 29 grudnia 2005 r. w formie aktu notarialnego pomiędzy W. L. a Spółdzielnią A, której przedmiotem jest prawo użytkowania wieczystego działek gruntu nr [...] o obszarze 582 m2 oraz [...] o obszarze 105 m2 oraz z prawem własności budynku nieczynnej kotłowni wraz z siecią ciepłowniczą i zewnętrzną instalacją odbiorczą. W treści powyższej umowy zaznaczono, że na podstawie umowy zawartej w dniu 15 grudnia 2005 w formie aktu notarialnego (którą również załączono) Spółdzielnia A oddała przysługujące jej prawa do gruntu oraz posadowionego na nim budynku w użytkowanie Przedsiębiorstwu C Sp. z o.o. w G. na czas nieograniczony, przy czym użytkowanie ograniczone zostało do części działki gruntu zajętej przez sieć ciepłowniczą oraz zewnętrzną instalację odbiorczą oraz do części budynku kotłowni, obejmującego pomieszczenie węzła ciepłowniczego o powierzchni 24 m2,

- jednocześnie Spółdzielnia wyjaśniła, że budynek kotłowni wybudowany został w latach 1984-1987 przez Spółdzielnię, jako obiekt tymczasowy. 28 grudnia 1990 r. Spółdzielnia nieodpłatnie przekazała budynek do eksploatacji przedsiębiorstwu ciepłowniczemu (obecnie B). Po zdemontowaniu w 1997 r. sieci ciepłowniczej wprowadzeniu jednej kotłowni gazowej przy ulicy B. [...], wyeksploatowane urządzenia w obiektach ciepłowniczych zostały zdemontowane, pozostały po nich tylko podupadające w ruinę budynki i place składowe żużla. W 2004 r. B na własny koszt dokonał demontażu placówek opałowych i składów żużla w celu umożliwienia Spółdzielni uregulowania stanu prawnego działek zajętych przez te obiekty.

W związku z tym, że w nieczynnym obiekcie budowlanym musiał pozostać węzeł cieplny B, Spółdzielnia zawarła z przedsiębiorstwem w dniu 15 grudnia 2005 r. umowę, mocą której ustanowione zostało odpłatne użytkowanie na czas nieograniczony praw przysługujących Spółdzielni, przy czym użytkowanie to ograniczone zostało tylko do części działki gruntu zajętej przez siec ciepłowniczą i zewnętrzną instalację odbiorczą oraz części budynku, w którym znajduje się węzeł ciepłowniczy.

Z kolei, w dniu 29 grudnia 2005 r. Spółdzielnia sprzedała przysługujące jej prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wraz z prawem własności budynku W. L., przenosząc jednocześnie prawo odpłatnego użytkowania na rzecz B Spółki z o.o. w G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi;

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

W niniejszym stanie faktycznym żadna ze stron nie kwestionuje faktu spełnienia opisanych w dyspozycji wskazanego przepisu wymogów formalnych przez inwestora – poza jednym – wynikającym z treści art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej ustawy, tj. strona skarżąca wskazuje na brak zgody właściciela obiektu na dokonanie rozbiórki, a ściślej – kwestionuje jego prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Skarżący wywodzi, że stroną postępowania w przedmiocie rozbiórki jest Spółdzielnia A, nie zaś W. L., nie legitymujący się prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością, nawet pomimo faktu uzyskania zgody Spółdzielni na rozbiórkę.

Wskazać w tym miejscu należy, że inaczej ustawodawca traktuje wymogi formalne w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę a inaczej w przypadku pozwolenia na rozbiórkę, choć zasadniczo obie te instytucje są ze sobą związane. Kwestię wymogów formalnych wniosku o pozwolenie na rozbiórkę ustawodawca uregulował w dyspozycji cytowanego art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Z kolei, wymogi formalne wniosku pozwolenia na budowę unormowane zostały w dyspozycji art. 33 ust. 2 i 3 tejże ustawy. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć (m. in.) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo dysponowanie nieruchomością na cele budowlane jest kategorią szerszą pojęciowo niż "wymóg uzyskania zgody właściciela nieruchomości" na określona inwestycję. Prawo to może być bowiem oparte na różnych stanach faktycznych. Zważyć jednak należy, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 1987 r. w sprawie IV SA 381/87, opublikowanym w ONSA z 1988 r., nr 1, poz. 7 stwierdzono, że warunek wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomości należy uznać za spełniony, jeżeli inwestor uzyska zgodę właściciela nieruchomości na budowę projektowanego obiektu. W pewnych zatem sytuacjach prawnych kategorie: "prawa do dysponowania nieruchomością" oraz "zgody właściciela" na określoną inwestycję mogą być interpretowane jednakowo. Niezależnie od tego, czy cytowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego uznamy za trafny, wskazać należy, że w niniejszym stanie faktycznym inwestor – W. L. uzyskał zgodę Spółdzielni A na dokonanie rozbiórki stropodachu i części ścian parteru do poziomu izolacji poziomej budynku nieczynnej kotłowni, znajdującej się na działkach gruntu nr [...] i [...] przy ulicy S. [...] w G. (oświadczenie Prezesa Spółdzielni A – k. 11 akt administracyjnych).

W dacie składania tegoż oświadczenia (tj. w dniu 24 listopada 2005 r.) Spółdzielnia A była użytkownikiem wieczystym działek o numerach [...] i [...] oraz właścicielem budynku kotłowni na nich posadowionego (wypis i mapa z ewidencji gruntu – k. 25 akt administracyjnych oraz umowy zawarte przez Spółdzielnię A w formie aktu notarialnego – k. 34-36, 40-41 oraz wypis z ewidencji gruntów – k. 37 akt). Zatem, uznać należy, że inwestor spełnił warunki formalne prawidłowości wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, wynikające z treści art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego, odnoszących się do statusu Przedsiębiorstwa C Spółki z o.o. w G., jako właściciela budynku przedmiotowej kotłowni, wskazać należy, że są chybione. Spółka ta bowiem, na mocy umowy z dnia 15 grudnia 2005 r., korzystała z ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest prawo użytkowania. Przedmiotem użytkowania przez Przedsiębiorstwo C Spółkę z o.o. w G. były prawo użytkowania wieczystego działek gruntu o numerach [...] i [...] wraz z prawem własności budynku przedmiotowej kotłowni – z przeznaczeniem na utrzymanie na niej cieci ciepłowniczej, węzła ciepłowniczego oraz zewnętrznej instalacji odbiorczej. Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami cytowanej umowy użytkowania, użytkowanie zostało ograniczone do części działki gruntu zajętej przez sieć ciepłowniczą oraz zewnętrzną instalację odbiorczą oraz części budynku kotłowni, obejmującego pomieszczenie węzła ciepłowniczego. Fakt ustanowienia prawa użytkowania na rzecz innego podmiotu nie oznacza jednak, że Spółdzielnia utraciła swój status, jako użytkownika wieczystego, a jedynie przesądza o zbyciu części przysługujących uprawnień, składających się na treść ustanowionego ograniczonego prawa rzeczowego.

Spółdzielnia zatem, jako użytkownik wieczysty, miała prawo złożyć oświadczenie w przedmiocie zgody na dokonanie rozbiórki, a jego załączenie przez inwestora do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę stanowiło wypełnienie przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Chybione jest zatem stanowisko skarżącego w zakresie, w jakim kwestionuje on uprawnienia Spółdzielni do złożenia takiego oświadczenia. Dodatkowo wskazać należy, że na podstawie umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Spółdzielnią A a W. L. w dniu 29 grudnia 2005 r., ten ostatni nabył przysługujące uprzednio Spółdzielni: prawo użytkowania wieczystego działek gruntu o numerach [...] i [...] wraz z prawem własności znajdujących się na nich kotłowni. Jednocześnie, na mocy tej samej umowy, zagwarantowane zostały dotychczasowe uprawnienia użytkownika – B Spółki z o.o. w zakresie użytkowania ustanowionego na mocy umowy ze Spółdzielnią A z dnia 15 grudnia 2005 r. Zatem, od dnia 29 grudnia 2005 r. inwestor – W. L. uzyskał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.

Poza powyższym, analiza akt sprawy nie wykazała naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a. W ocenie Sądu, stan faktyczny w niniejszej sprawie został prawidłowo ustalony, a materiał dowodowy zebrany w sposób wyczerpujący. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów dotyczących obligatoryjnych elementów treści uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia, uznając że zarówno stan faktyczny, jak i podstawa prawna rozstrzygnięcia zostały ustalone prawidłowo.

Mając na uwadze powyższe i fakt, że zarzuty skarżącego nie znalazły uzasadnienia w niniejszej sprawie Sąd, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.