Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 908/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 174 pkt 1, art. 176, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie Joanna Runge - Lissowska (spr.) NSA Jerzy Stankowski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1027/06 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, 2. oddala wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania w postaci kosztów podróży.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1017/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], przyznająca J. C. zasiłek okresowy od kwietnia do lipca 2006 r. w wysokości 37,90 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił: z ustaleń organu pomocy społecznej – wywiad środowiskowy – wynika, że J. C. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną, bez prawa do zasiłku, a jego jedyny dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w wysokości 352,92 zł. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym skarżący jest uprawniony do otrzymania zasiłku w wysokości obliczonej wg wskazań art. 147 ust. 3 pkt 1.Przepis ten stanowi, że w 2006 r. zasiłek przyznaje się w wysokości 35% różnicy między kryterium dochodowym, a dodatkiem, zatem jest to 35% z 461 zł – 352,92 zł, co wynosi 37,90 z. Kwota ta jest prawidłowo wyliczona, zaś zarzuty skargi są chybione, bowiem dodatek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, natomiast pod aktualizacją wywiadu środowiskowego widnieje podpis skarżącego, a wobec tego materiał dowodowy został zebrany prawidłowo.

Reprezentowany przez adwokata z urzędu, J. C. złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. w szczególności art. 67 Konstytucji RP, art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 114, poz. 1220), jak też naruszenie prawa procesowego, przede wszystkim art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację i zastosowanie lub brak zastosowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przedmiotem zaskarżenia jest to, czy dodatek mieszkaniowy jest dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a także, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 ustalony przez organy dochód powinien zostać zweryfikowany, bowiem zasiłek okresowy przyznano od kwietnia do lipca, zaś dodatek mieszkaniowy był przyznany tylko do 31 maja 2006 r., o czym organy były informowane ale nie przeprowadziły dokładnego postępowania dowodowego w tym zakresie, czym naruszyły art. 67 Konstytucji oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej podstawy zostały trafnie przytoczone.

Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zawiera dwie postawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W skardze kasacyjnej J. C. zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie przepisów postępowania i jako te przepisy wskazano art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem zawierającym przepisy postępowania, jednak wojewódzkie sądy administracyjne nie stosują tych przepisów w swoim postępowaniu, a jedynie oceniają działania organów w świetle tych przepisów. Przepisy postępowania, które może naruszyć sąd administracyjny to te, wg których proceduje, zatem przepisy P.p.s.a. i to jej przepisy są tymi, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

W skardze postawiono także zarzut naruszenia prawa materialnego, przytaczając art. 67 Konstytucji RP oraz art. 8 i 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej powinno polegać na wskazaniu konkretnego przepisu prawa, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, zatem może brać pod rozwagę tylko przepis konkretnie w skardze podany, nie ma natomiast ani prawa ani obowiązku poprawiania i uzupełniania podstaw skargi kasacyjnej. Wszystkie przytoczone w skardze przepisy prawa materialnego mają rozbudowaną strukturę wewnętrzną i artykuły dzielą się na niższe jednostki redakcyjne – ustępy i punkty. Zgodnie zatem art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przytoczenie podstaw będzie polegało na podaniu konkretnego artykułu, ustępu, czy punktu, czemu podstawy niniejszej skargi nie odpowiadają. Jednak należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 176 P.p.s.a., jednym z elementów skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie i na ten składnik skargi należy spojrzeć nie rozdzielając podstaw od uzasadnienia. W podstawach skargi J. C. powołano przepisy nie wskazując ich dokładnie, jak powiedziano wyżej, jednak w uzasadnieniu wymieniono art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, wobec tego ten zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd wziął pod uwagę i okazał się on usprawiedliwiony.

W sprawie nie ma zastosowania pkt 3 ust. 1 art. 8 ale pkt 1 tego artykułu ustawy o pomocy społecznej J. C. jest osobą samotnie gospodarującą (pkt 1 ust. 1), a nie z rodziną (pkt 3 ust. 1).Przepis ten ustala kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, a kryterium to ma zasadnicze znaczenie, bowiem tylko osobom go nieprzekraczającym służy prawo do świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłek okresowy. Zasiłek ten, zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Ustalenie zatem dochodu i odniesienia go do kryterium ma zasadnicze znaczenie w sprawach z pomocy społecznej, w tym w sprawie zasiłku okresowego. J. C. podważył błąd w ustaleniu jego dochodu, zwłaszcza jeśli idzie o miesiące czerwiec i lipiec. Organy pomocy społecznej jako dochód uznały dodatek mieszkaniowy (co było zasadne), jednak skarżący twierdził, że w miesiącach kwiecień – maj, dodatek ten otrzymywał, bowiem do końca maja był on przyznany, zaś zasiłek okresowy został przyznany do końca lipca, bez uwzględnienia tego faktu.

W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów co do losów dodatku mieszkaniowego w miesiącach po 31 maja, a Wojewódzki Sąd nie zwrócił na to uwagi. Skoro zasiłek okresowy jest różnicą pomiędzy kryterium a dochodem, a dodatku za miesiące czerwiec i lipiec nie da się ustalić na postawie akt, to Wojewódzki Sąd powinien był kwestię tę wyjaśnić i stosownie do wyniku orzec.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. O wynagrodzeniu radcy prawnego ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.