Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 269/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Kietrza z dnia [...], nr [...], o wymeldowaniu T. D. i A. K. z miejsca pobytu stałego pod adresem [...].

Postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie T. D. i jego wnuka A. K. wszczęte zostało na skutek wniosku z dnia 14 marca 2007 r. przez Z. i L. K., będących właścicielami budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...], którzy podali, że wymienione osoby nie przebywają w miejscu zameldowania stałego pod wskazanym adresem.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Burmistrz Kietrza decyzją z dnia 24 maja 2007r. odmówił wymeldowania T. D. i A. K., natomiast Wojewoda Opolski decyzją z dnia 29 czerwca 2007 r. uchylił tę decyzję z uwagi na niewyjaśnienie okoliczności faktycznych związanych z opuszczeniem przez wymeldowywane osoby miejsca pobytu stałego, zalecając przesłuchanie sąsiadów i wyjaśnienie sprawy nieobecności T. D. w miejscu zameldowania.

Rozpatrzywszy ponownie sprawę, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] odmówił wymeldowania T. D. i A. K. z miejsca pobytu stałego, podając w uzasadnieniu, że osoby te nie przebywają w miejscu pobytu stałego, ostatnio byli widziani tam w kwietniu 2007 r. Dalej podał, że z ustaleń funkcjonariuszy Policji i Straży Miejskiej wynika, iż T. D. w ciągu tygodnia przebywa w miejscowości N., gdzie od 26 września 2007 r. do 31 stycznia 2008 r. był zameldowany na pobyt czasowy przy ul. [...], która to posesja stanowi jego własność, zaś wieczorami oraz w soboty i niedziele przyjeżdża do [...], przy czym jego żona – L. D., zameldowana w N. na pobyt stały, odmówiła składania zeznań. Z kolei A. K. uprzednio przebywał za granicą, a obecnie wyjechał do szkoły w K., natomiast jego matka – M. G. oświadczyła, że syn przebywa w [...], gdzie posiada swoje rzeczy, jak i w miejscu pobytu czasowego w K. Również A. K. oświadczył, że przebywa zarówno w miejscu stałego zameldowania, jak i w miejscu zamieszkania matki w R., a także w K., gdzie kontynuuje naukę.

Na skutek odwołania Z. i L. K., decyzja ta została uchylona przez Wojewodę Opolskiego decyzją z dnia [...]., którą jednocześnie orzeczono o wymeldowaniu T. D. i A. K. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło okoliczność niezamieszkiwania przez wymeldowanych od kilku lat w [...]. Organ stwierdził, że w spornym lokalu mieszka jedynie A. K., natomiast wymeldowane osoby nie koncentrują tam swych spraw bytowych oraz życiowych i że doszło do opuszczenia przez nich miejsca zameldowania na pobyt stały bez wymeldowania, o czym świadczy zamieszkiwanie przez T. D. na terenie własnej posesji, a także niepowaracanie przez A. K. do lokalu w czasie przerw w nauce, jak również oględziny i kontrole służb porządkowych stwierdzające brak prądu i wody w budynku oraz przechowywanie tam rzeczy nieświadczących o przebywaniu wymeldowanych osób.

We wniesionej na tę decyzję skardze T. D. zarzucił naruszenie jego konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw osobistych, podnosząc fakt odcięcia energii przez L. K. i celowe niedoprowadzanie przez niego wody i prądu, a także wskazując, że w spornym budynku zamieszkuje od 1965 r., władając nim w złej wierze, stąd podjął czynności zmierzające do stwierdzenia jego zasiedzenia.

W wyniku rozpoznania skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 67/08, uchylił decyzję organu odwoławczego. Uznając brak wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, Sąd zwrócił uwagę, że przeprowadzając kolejne dowody organ nie odniósł się do ustalonych na ich podstawie faktów i nie rozważył, czy ustalone okoliczności świadczyły o zamiarze T. D. i A. K. do dobrowolnego opuszczenia wskazanego lokalu, czy też do pozostania w nim. Formułując wskazania co do dalszego postępowania, Sąd podkreślił konieczność ustalenia, czy adresaci zaskarżonej decyzji opuścili sporny lokal i czy czynności tej towarzyszył zamiar opuszczenia lokalu. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia gdzie koncentrują się na stałe sprawy życiowe A. K., w szczególności gdzie zamieszkuje on wspólnie z żoną i dzieckiem, a nadto ustalenie np. w drodze dokonania oględzin, czy przebywanie T. D. na posesji będącej jego własnością stanowi zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu.

Ponownie rozpatrzywszy odwołanie Z. i L. K. od decyzji Burmistrza Kietrza z dnia [...], Wojewoda Opolski utrzymał tę decyzję w mocy. Wskazując, że T. D. i A. K. nie opuścili dobrowolnie miejsca pobytu stałego, organ wywiódł, że według oświadczenia T. D. korzysta on ze swego sadu owocowego, który jest źródłem dochodów dodatkowym obok emerytury, a brak prądu w spornym lokalu uniemożliwia częste w nim przebywanie zwłaszcza, że podjęta przezeń próba podłączenia do sieci, skutkowała pobiciem przez właściciela posesji, a w konsekwencji 13-dniowym pobytem w szpitalu. Natomiast z oświadczenia A. K. wynika, że jego wolą jest przebywanie w miejscu zameldowania na pobyt stały, tam koncentruje on sprawy życiowe i tam znajdują się jego rzeczy osobiste, przy czym ze względu na brak wody i prądu żona i syn mieszkają u teściów. Ponadto jego zamieszkiwanie poza miejscem zameldowania jest koniecznością a nie kwestią wyboru, zaś w przyszłości zamierza kontynuować edukację, a po jej zakończeniu wrócić do miejsca zameldowania na pobyt stały.

Decyzję tę zaskarżyli Z. i L. K., zarzucając oparcie jej wyłącznie na pisemnych oświadczeniach zainteresowanych, pozorujących tylko fakt zamieszkiwania w spornym lokalu. Podnosząc, że stoją one w sprzeczności z zeznaniami świadków i innymi dowodami, wskazali, że okolicznością powszechnie wiadomą jest zamieszkiwanie T. D. z żoną w N., jak również przebywanie A. K. wprawdzie w [...], ale w lokalu teściów, a nie w miejscu stałego zameldowania.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 570/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje organów obu instancji. Wskazując na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, Sąd uznał, że w ponownym postępowaniu organ nie zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku z dnia 29 kwietnia 2008 r. i w konsekwencji naruszył przepisy art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Dalej Sąd wywiódł, że postępowanie w przedmiocie obowiązku meldunkowego powinno doprowadzić przede wszystkim do stwierdzenia, iż obiektywny stan faktyczny, polegający na opuszczeniu danego lokalu, jest zgodny z wolą osoby w nim zameldowanej, przy czym zamiaru tego nie można ustalać tylko na podstawie oświadczeń osób zainteresowanych, ale na szczegółowej ocenie ustalonych faktów, które albo potwierdzają te oświadczenia albo są z nimi sprzeczne. Podkreślił również, że badając zamiar opuszczenia miejsca pobytu stałego, organ powinien mieć na uwadze, że zamiar czy wola, jako wyraz wewnętrznych przekonań, podlega modyfikacjom i zmianom. Z uwagi na to, że postępowanie dowodowe w zakresie treści woli człowieka należy do najtrudniejszych, organ winien nie tylko możliwie najpełniej zgromadzić materiał dowodowy i ustalić stan faktyczny, ale również dokonać wnikliwej oceny ustalonych faktów. Oceniając działania organów obu instancji Sąd uznał, iż ograniczyły się one wyłącznie do etapu zebrania dowodów i opisania ich treści, nie poddając ustalonych w ten sposób faktów wartościowaniu i konfrontacji, która jest niezbędna w sytuacji, gdy materiał dowodowy prowadzi do sprzecznych wniosków, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd zwrócił też uwagę, że organ odwoławczy dopuścił się tych samych uchybień co organ pierwszej instancji, gdyż ograniczył się do opisania dowodów przeprowadzonych na podstawie art. 52 K.p.a. i stwierdzenia, że pomimo zaleceń Sądu, nie przeprowadzono oględzin lokalu, jak również nie przesłuchano T. D. oraz A. K., ale uzyskano ich pisemne oświadczenia. Dokonując uzupełnienia materiału dowodowego, nie wskazał ponadto w jakim stosunku pozostają ujawnione obecnie okoliczności, do faktów ustalonych już poprzednio, podczas, gdy z lektury akt wynikają sprzeczności w treści zebranych dowodów. Za istotną w sprawie i wymagającą oceny uznał Sąd ujawnioną okoliczność braku podłączenia budynku nr [...] do sieci energoelektrycznej. Zwrócił też uwagę na sygnalizowany przez T. D. fakt pobytu w szpitalu. Ponadto Sąd wskazał, że organy winny były wyjaśnić możliwość korzystania na posesji z wody, jak również wypowiedzieć się co do okoliczności zamieszkiwania w spornym budynku A. K., gdyż skonfrontowanie tego faktu z treścią protokołu oględzin dokonanych w roku 2007 mogłoby doprowadzić do stwierdzenia, że rzeczy znajdujące się w spornym lokalu należą do A. K., a nie do T. D. Za wadliwe Sąd uznał także pominięcie faktu poniesienia przez T. D. kosztów związanych z remontem budynku, co mogłoby wskazywać, że mimo zamieszkania poza lokalem, nadal zabiega on o zachowanie budynku w należytym stanie do dalszego zamieszkiwania. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę na charakter dowodu z oględzin, który nie został przeprowadzony, a także wskazał na konieczność dokonania krytycznej oceny oświadczeń złożonych przez strony mające w sprawie sporne interesy. Podane wadliwości, polegające na braku kompleksowego rozpatrzenia, wszechstronnej oceny i wartościowania dowodów, uniemożliwiały prawidłowe wywiedzenie, czy opuszczenie lokalu, jeśli w ogóle nastąpiło, miało charakter dobrowolny, czy też nie.

Ponownie rozpatrując sprawę, Burmistrz Kietrza przeprowadził postępowanie dowodowe, w toku którego przesłuchał świadków i strony, odbierając też od nich pisemne oświadczenia, a nadto uzyskał dowody w postaci wyjaśnień jednostek Policji oraz przedsiębiorstw wodociągowego i energetycznego. Wyznaczał również terminy oględzin nieruchomości w dniach 23 czerwca, 21 lipca, 19 sierpnia, 19 października 2009 r., o których zawiadamiał strony. Na tej podstawie decyzją z dnia [...], nr [...], powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu T. D. i A. K. z miejsca pobytu stałego w [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie przedstawił przebieg postępowania poprzedzającego jego wydanie. Omawiając zebrany w sprawie materiał dowodowy podał, że przesłuchany w dniu 15 maja 2009 r. L. K. stwierdził, iż T. D. mieszka na terenie gminy [...], a A. K. u teściów i nie przebywają w miejscu zameldowania na pobyt stały. Poza tym, w piśmie z dnia 14 maja 2009 r. Kierownik Posterunku Policji w K., na podstawie informacji uzyskanych od L. D. – żony T. D. oraz sołtysa wsi N.– A. K., poinformował, że T. D. okresowo przebywa w N., ul. [...], gdzie L. D. jest zameldowana w budynku mieszkalnym położonym na terenie sadu stanowiącego własność T. D. W piśmie z dnia 19 maja 2009 r. Komendant Komisariatu Policji w K., po przeprowadzeniu rozmowy z A. K., zamieszkującym pod adresem [...], poinformował że T. D. i A. K. nie przebywają w miejscu pobytu stałego, przy czym A. K. przebywa u teściów w [...], natomiast T. D. w miejscu zameldowania będzie najprawdopodobniej pod koniec jesieni. Przesłuchana w dniu 25 maja 2009 r. świadek I. J. - sołtys wsi [...] zeznała, że od 20 lat nie widziała T. D. na terenie wsi, zaś A. K. mieszka u teściów. W piśmie z dnia 24 maja 2009 r. W. A. – teść A. K. potwierdził, że zięć przebywa u niego od roku 2008 z powodu niejasnej sytuacji budynku, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Przesłuchana w dniu 12 maja 2009 r. świadek A. K. – sołtys N. zeznała, że T. D. widuje sporadycznie, nie uczestniczy on w życiu wsi, a jego posesja nie ma bliskich sąsiadów. Przesłuchana w dniu 25 maja 2009 r. świadek J. B. – będąca od pięciu lat doręczycielem poczty w [...] zeznała, że nie pamięta, by T. D. odbierał osobiście korespondencję, natomiast czynił to i czyni A. K. Z kolei korespondencję do A. K. odbiera jego żona lub teść, a wcześniej A. K. i osobiście A. K. Przesłuchany w dniu 28 maja 2009 r. T. G. zeznał, że T. D. nie widuje, A. K. mieszka u żony, natomiast budynek nr [...] w [...] zamieszkuje A. K. Przesłuchany w charakterze strony w dniu 10 czerwca 2009 r. A. K. potwierdził, że nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania z uwagi na brak warunków do zamieszkania wspólnie z żoną i dzieckiem, posiada przy tym klucze do budynku i czasem odwiedza ojca, zaś od ukończenia studiów mieszka u teściów. Pismem z dnia 1 czerwca 2009 r. Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa Komunalnego "[...]" w K. poinformował, że budynek nr [...] w [...] nie był i nie jest podłączony do wodociągu publicznego, a zarówno osoby użytkujące budynek, jak i jego właściciel nie zwracali się o przyłączenie do sieci miejskiej. Pismem z dnia 3 lipca 2009 r. A sp. z o.o. poinformowała, że obecnie nie jest zawarta umowa sprzedaży energii elektrycznej do spornego budynku mieszkalnego, a wcześniejsze odłączenie spowodowane było brakiem płatności. Przesłuchany w dniu 29 września 2009 r. świadek A. K. zeznał, że T. D. i A. K. nie przebywają pod adresem zameldowania, gdyż t. D. przebywa w gminie [...], gdzie ma sad, a A. K. z powodu braku warunków (wody i prądu) zamieszkuje u teściów, posiada jednak w miejscu zameldowania swoje rzeczy jak odzież, obuwie. Z powodu braku warunków do zamieszkiwania świadek nie jest w stanie potwierdzić, czy t. D. zamieszka zimą w [...] nr [...]. Przytaczając treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ wskazał, że określona w nim przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest zrealizowana gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, co związane jest z fizyczną nieobecnością osoby i skoncentrowaniem przez nią w nowym miejscu spraw życiowych, w tym interesów osobistych i majątkowych. Rezygnacja może nastąpić w sposób wyraźny bądź dorozumiany. Podkreślił, że miejsce pobytu stałego, to miejsce, gdzie dana osoba realizuje swe podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty rodziny i znajomych, utrzymuje choćby okazjonalnie kontakt z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. W oparciu o analizę zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że miejscem pobytu stałego T. D. i A. K. nie jest miejsce zameldowania, lecz miejsce, gdzie faktycznie przebywają i realizują swoje sprawy bytowe, tj. dla T. D. – N. ul. [...], a dla A. K. – [...]. Ich obecność w miejscu zameldowania na pobyt stały ma jedynie charakter okazjonalny i pozorny, a faktycznie pod adresem tym zamieszkuje A. K. – ojciec A. K., będący też byłym zięciem T. K. Natomiast pomimo wcześniejszych deklaracji powrotu do miejsca stałego zameldowania nie uczynił tego ani A. K. po zakończeniu nauki, ani T. D., który wcześniej planował przepisanie posiadłości w N. potomkowi w roku 2007. Powrotu tych osób do miejsca pobytu stałego i przebywania tam nie potwierdzili też świadkowie i ustalenia Policji, zaś korespondencja kierowana do T. D. na adres w [...] od kilku lat jest odbierana przez osoby trzecie. Pomimo czterokrotnie wyznaczanych terminów oględzin w budynku nr [...] w [...] nie doszło do ich przeprowadzenia, tak samo jak i budynku w N., a to z powodu odmowy przez L. D. Organ wskazał, że odmowa ta może dowodzić chęci ukrycia faktu, że od lat jest to miejsce pobytu także T. D., który w pisemnych wyjaśnieniach jako powód, że nie przebywa stale w [...], podał brak wody i prądu oraz zły stan budynków gospodarczych, które to jednak okoliczności wcześniej nie były przeszkodą w dowodzeniu stałego przebywania, gdyż wskazywał, że korzysta z lamp akumulatorowych. Odnosząc się do twierdzeń T. D. zawartych w oświadczeniu z dnia 8 października 2009 r., że w miejscu zameldowania posiada cały majątek, tj. meble, odzież, instrumenty muzyczne, sprzęt gospodarstwa domowego, organ podał, iż nie świadczy to o przebywaniu tam T. D. i A. K. Końcowo wskazał, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego a nie prawnego i nie należy do niej rozstrzyganie sporów majątkowych ani istotnych spraw bytowych i życiowych osób zarejestrowanych w jej zbiorach.

Z decyzją tą nie zgodził się T. D., deklarując we wniesionym odwołaniu brak woli opuszczenia miejsca zameldowania i wyjaśniając, że wprawdzie nie przebywa stale w miejscu pobytu stałego, niemniej jednak nie jest to wynikiem stałego przebywania w innym miejscu, lecz spowodowane jest brakiem w budynku energii elektrycznej, na podłączenie której właściciel nieruchomości nie wyraża zgody. Wskazując na konflikt z właścicielem lokalu, w tym incydent pobicia go, jaki miał miejsce w roku 2007 podczas próby podłączenia energii, zaznaczył, że na skutek braku zgody L. K., nieruchomość nie została również podłączona do sieci wodociągowej. Pomimo utrudnionych warunków mieszkaniowych, nie ma on jednak zamiaru opuścić spornego lokalu. Na potwierdzenie przebywania w miejscu zameldowania wskazał fakt, że w mieszkaniu nadal znajdują się jego rzeczy osobiste, tj. m.in. meble, odzież, instrumenty muzyczne, warsztat, narzędzia, sprzęt codziennego użytku.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu, odnosząc się do przesłanki wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ odwoławczy wskazał, że ustalenia w sprawie dokonane zostały w oparciu o analizę materiału dowodowego, która doprowadziła do uznania, że strony opuściły miejsce zameldowania. Na tę okoliczność przywołał dowody z przesłuchania L. K. - właściciela spornej nieruchomości oraz świadków. Organ wskazał także na fakt odbierania przez A. K. korespondencji wysyłanej do T. D. i A. K. na adres zameldowania, jak również fakt doręczania jej A. K. do rąk jego żony bądź teścia pod adresem [...]. Podał przy tym, że fakt przebywania tam A. K. potwierdzony został w jego zeznaniach, jak również w piśmie jego teścia – W. A. i zeznaniach jego ojca – A. K., który dodatkowo też zeznał, że T. D. nie przebywa stale w miejscu pobytu stałego, lecz pojawia się tam 2 – 3 razy w miesiącu. Wskazał też, że pismo Komisariatu Policji w K. potwierdza, iż T. D. nie przebywa w [...], a w miejscowości K. Organ odniósł się również do dowodu z przesłuchania A. K. – sołtysa wsi N. oraz pisma Policji w K., w oparciu o które uznał, że T. D. stale przebywa w miejscowości N. Podał przy tym, że L. D. odmówiła zeznań w sprawie oraz nie wyraziła zgody na dokonanie oględzin nieruchomości położonej w N. przy ul. [...], stanowiącej własność T. D. W ocenie organu działanie to, podobnie jak zachowanie T. D. uniemożliwiające przeprowadzenie oględzin w miejscu zameldowania, miało na celu utrudnić zebranie w sprawie dowodów. Dalej organ szczegółowo opisał okoliczności związane z czterokrotnie wyznaczanymi oględzinami w spornym budynku, które jednak z uwagi na brak dostępu do lokalu mieszkalnego nie zostały przeprowadzone, przy czym T. D. w dwóch przypadkach telefonicznie informował organ, że będzie nieobecny, a jako powód nieobecności na oględzinach w dniu 23 czerwca 2009 r. podał prace w sadzie, natomiast w odniesieniu do oględzin w dniu 19 sierpnia 2009 r. nie wskazał powodu. Dokonane w dniu 23 czerwca 2009 r. oględziny posesji, z których sporządzono notatkę, wykazały jednak, że budynek z zewnątrz sprawia wrażenie niezamieszkałego, ogród jest zarośnięty, a w oknach widać ozdoby bożonarodzeniowe. Odnosząc się do okoliczności związanych z odłączeniem w budynku mieszkalnym energii elektrycznej organ zaznaczył, iż nastąpiło to w wyniku zawinionego przez T. D. niepłacenia rachunków za jej dostawę. Jednocześnie z pisma przedsiębiorstwa komunalnego wynika, że ani właściciele obiektu, ani T. D. i A. K. nie występowali o podłączenie do wiejskiej sieci wodociągowej. Ustosunkowując się do twierdzenia T. D. dotyczącego przeprowadzenia przez niego remontu budynku organ dostrzegł, że ze zdjęć, które L. K. dołączył do protokołu z dnia 13 maja 2009 r. wynika, iż zarówno budynki gospodarcze, jak i dom mieszkalny nie były remontowane od szeregu lat. Ocena warunków wewnątrz domu nie była natomiast możliwa z uwagi na brak do niego dostępu. W oparciu o powołane dowody organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wymeldowane osoby swoje sprawy bytowe koncentrują poza miejscem zameldowania, stwarzają pozory zamieszkiwania. Poza tym stwierdził, że T. D. skoncentrował swoje interesy życiowe w nieruchomości stanowiącej jego własność, położonej w N. przy ul. [...], gdzie zamieszkuje wraz z żoną, zameldowaną tam na pobyt stały, i jedynie pozoruje zamieszkiwanie w [...]. Organ uznał, że ustalone w postępowaniu fakty w żaden sposób nie potwierdzają wyrażanej przez niego woli przebywania na stałe w miejscu zameldowania. Również w przypadku A. K., zdaniem organu nie można mówić o woli zamieszkiwania w spornym obiekcie, gdyż skoncentrował on swoje życie w [...], gdzie przebywa wraz z żoną i synem. Nie wykazano przy tym, aby podejmował jakiekolwiek kroki zmierzające do zamieszkania w spornym budynku. Jako dowody pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie i tym samym nie uwzględnione przy rozpoznaniu sprawy, organ wskazał złożone przez T. D. do akt nakazy płatnicze wystawione przez Wójta Gminy [...], decyzję w sprawie umorzenia podatku od środków transportu wydaną przez Burmistrza Kietrza i wydane przez ten organ upomnienie w sprawie niezapłacenia podatku rolnego, zaświadczenie i protokół oględzin lekarskich z dnia 8 lutego 2008 r. oraz kartę leczenia szpitalnego z dnia 20 lutego 2008 r.

We wniesionej skardze T. D. zarzucił, że rozstrzygnięcie to jest niesłuszne, krzywdzące i nie ma nic wspólnego z dowodami zebranymi w sprawie oraz stanem faktycznym. Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego wskazał, iż oględzin miejsca jego zameldowania na pobyt stały dokonano na samym początku postępowania i potwierdziły one jego zamieszkiwanie w spornym budynku, co z kolei stanowiło podstawę dokonania odmowy wymeldowania. Fakt, iż budynek jest zamieszkały potwierdzono również w wyniku oględzin z dnia 25 lutego 2009 r., przeprowadzonych w ramach postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Z uwagi na przeprowadzone czynności skarżący stwierdził, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba ponownego przeprowadzenia oględzin. Zaznaczył też, że usprawiedliwił swoją nieobecność podczas oględzin. Wskazując na zeznania świadków uwzględnione przez organ zakwestionował ich wiarygodność i prawdziwość podanych w nich faktów. Wskazał również, że podejmował działania w celu podłączenia do nieruchomości energii elektrycznej i kanalizacji, niemniej jednak nie doszło do tego z winy właściciela. Jako absurdalne skarżący uznał również twierdzenie, że budynki na posesji są zaniedbane i od wielu lat nie były remontowane. Zaprzeczając temu twierdzeniu wskazał okoliczności związane z podejmowanymi przez niego remontami, zaznaczając, że to właściciel nie partycypował w najmniejszym nawet zakresie w ich kosztach. Dalej skarżący wskazał także na konflikt z właścicielem spornej nieruchomości, w wyniku którego doszło do zdarzenia pobicia. Wywiódł ponadto, że jego wymeldowanie z miejsca pobytu stałego związane jest z toczącym się postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości oraz podejmowanymi przez właściciela działaniami zmierzającymi do sprzedaży nieruchomości. Kwestionując twierdzenie organu, że na stałe zamieszkuje w N. wskazał, że na terenie działki, której jest właścicielem, nie ma budynku mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, przytaczając uzasadnienie zaskarżonej decyzji i podnosząc, że wydana ona została z uwzględnieniem stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego.

Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r., skarżący podtrzymał swoje stanowisko i podniósł, że w sprawie o wymeldowanie wymagane jest jego wyraźne, osobiste oświadczenie o rezygnacji z zamieszkiwania. Wskazał także, że w sadzie stanowiącym jego własność znajduje się jedynie szałas, który nie jest budynkiem mieszkalnym i nie posiada adresu, a który jest zgłoszony do opodatkowania na polecenie gminy i jest tam zameldowana jego żona. Wyjaśnił, że spornego budynku mieszkalnego nie remontował od około 6 lat i nie nocuje w nim, gdyż nie ma do tego warunków, natomiast przyjeżdża, zabiera potrzebne rzeczy i wraca do sadu. Ostatnio był tam w maju br. Natomiast uczestnik postępowania L. K. wnosił o oddalenie skargi, podając, że wniosek skarżącego o zasiedzenie został oddalony, na dowód czego przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 10 czerwca 2010 r., zaś wyrok w sprawie pobicia został uchylony przez Sąd drugiej instancji, który wydał wyrok uniewinniający, a który nie jest jeszcze prawomocny. Poinformował ponadto, że po wydaniu zaskarżonej decyzji A. K. wymeldował się dobrowolnie, co potwierdza przedłożone do akt pismo z Urzędu Miejskiego w Kietrzu z dnia 14 czerwca 2010 r. Zaznaczył też, że zeznający w postępowaniu świadkowie nie są powiązani rodzinnie z uczestnikami postępowania i nie wywierał wpływu na ich zeznania. Stanowisko to poparła uczestniczka postępowania – Z. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w razie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku takich uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem powyższych zasad, kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

W zakresie dokonanej oceny dostrzec przede wszystkim trzeba, iż sprawa wymeldowania T. D. i A. K. z miejsca pobytu stałego pod adresem [...], której dotyczy niniejsze postępowanie, była już dwukrotnie przedmiotem oceny tut. Sądu w wyrokach z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 67/08 i z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 570/08.

Stosownie do powyższego, jak podkreślono już w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., zauważyć należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż ocena prawna dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza z kolei, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu.

Uwzględniając zatem wynikający z art. 153 P.p.s.a. obowiązek w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w ponownym postępowaniu administracyjnym usunięto stwierdzone w poprzednich wyrokach nieprawidłowości zgodnie z zawartymi tam wskazaniami, a rozpoznanie sprawy nastąpiło przy uwzględnieniu wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i zaleceń do dalszego postępowania. Odnotować przede wszystkim należy, że wskazanymi wyrokami doszło do uchylenia wcześniejszych decyzji z uwagi na uchybienia proceduralne w postaci nieprzeprowadzenia w pełnym zakresie postępowania wyjaśniającego i niedokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, skutkujące naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, w ocenie Sądu, wydana została po wyczerpującym zebraniu i wszechstronnym oraz kompleksowym rozpatrzeniu materiału dowodowego, czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji. Ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, który w ocenie składu orzekającego był wystarczający do wydania decyzji o wymeldowaniu. Jednocześnie też, merytoryczne stanowisko organu, poparte stosowną argumentacją, znajduje uzasadnienie w przepisach prawa.

Przechodząc do rozważań, jakie doprowadziły Sąd do powyższego wniosku, na gruncie niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawą działania organów w sprawie wymeldowania osoby z pobytu stałego, bez jej wyraźnego oświadczenia woli o wymeldowaniu, jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stanowi on, że organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli opuściła ona miejsce pobytu stałego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Akceptując stanowisko wyrażone we wcześniejszych wyrokach podkreślić należy, iż w granicach powołanej regulacji pierwszorzędną kwestią wymagającą ustalenia w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, że dana osoba opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały. Przesłanka ta zostaje spełniona jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przejściowa nieobecność w miejscu stałego zameldowania nie może prowadzić do automatycznego uznania, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Uwzględniając tak elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe definicji "pobytu stałego", określonej w art. 6 ustawy, przyjąć przy tym należy, że "opuszczenie miejsca pobytu stałego", stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, nie oznacza tylko fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności ( por. wyroki NSA: z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123; z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912). W rezultacie sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

W świetle powyższego, postępowanie w sprawie wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała poprzez założenie w nowym miejscu ośrodka swych interesów osobistych i majątkowych. Ocena stanu faktycznego winna tym samym dotyczyć tak kwestii faktycznego opuszczenia lokalu, jak i woli zameldowanego odnoszącej się do przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego przez osobę, powinien zostać ustalony w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu, cel i przyczynę opuszczenia miejsca pobytu stałego. Podkreślić należy, iż wymeldowanie nie będzie uzasadnione, jeżeli zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie czasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. Co do zasady, do wymeldowania nie powinno dojść również wówczas, gdy trwałe opuszczenie lokalu nastąpiło wbrew woli osoby zameldowanej. Ustalenie tej woli winno być jednak dokonane w oparciu wszelkie okoliczności faktyczne związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego.

Podzielając stanowisko wyrażone w wyrokach poprzedzających, wiążące ponadto zarówno organ jak i skład orzekający w niniejszej sprawie, powtórzyć w tym miejscu należy, iż badanie dobrowolności, a zatem zamiaru opuszczenia miejsca zameldowania, nie może opierać się tylko na oświadczeniach zainteresowanych, lecz winno również zasadzać się na stwierdzeniu, że oświadczenia te znajdują potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, czy obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu. Badając istnienie i charakter zamiaru osoby zainteresowanej, organy powinny przy tym zawsze mieć na uwadze także to, że zamiar, czy wola osoby, jako wyraz jej wewnętrznych przekonań, myśli, czy życzeń, podlega modyfikacjom i zmianom. Powinny zatem także rozważyć, czy wobec ustalenia długotrwałego przebywania danej osoby poza miejscem zameldowania i rzeczywistego przeniesienia jej centrum życiowego w inne miejsce zamieszkania, nie nastąpiła zmiana woli i zamiaru, a składane oświadczenia, w których osoba zameldowana zapewnia o dalszej swej chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania, zaprzeczają woli znajdującej potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych. Z uwagi na to, że składane oświadczenia zawsze obarczone są wadą subiektywności, o treści woli można bowiem obiektywnie wnioskować pośrednio tylko na podstawie zewnętrznych jej przejawów, a zatem szczegółowych ustaleń w zakresie faktów.

W świetle przedstawionych rozważań, oceniając prawidłowość postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, uznać należało, że rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z zaleceniami Sądu, z uwzględnieniem zasad postępowania wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przede wszystkim dostrzec należy, że w postępowaniu wyjaśniającym w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy. W tym zakresie, w celu ustalenia istotnych okoliczności faktycznych związanych z opuszczeniem tak przez skarżącego, jak i przez A. K. miejsca pobytu stałego, organy przeprowadziły dowód z przesłuchania świadków, stron postępowania, a także wystąpiły do Policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowych. Stosownie do wskazań Sądu podjęto także działania w celu wyjaśnienia okoliczności dotyczących odłączenia w lokalu mieszkalnym energii elektrycznej oraz dostępu do wody z sieci wodociągowej. W tym zakresie wystąpiono o udzielenie informacji do spółki dostarczającej energię elektryczną oraz przedsiębiorstwa komunalnego zarządzającego siecią wodociągową, uzyskując od tych podmiotów pisemne informacje. W celu ustalenia, czy osoby podlegające wymeldowaniu nadal przebywają i koncentrują swoje sprawy życiowe w miejscu zameldowania, kilkakrotnie podjęto również działania zmierzające do przeprowadzenia oględzin spornego lokalu mieszkalnego, a także wystąpiono do L. D. – żony skarżącego o zgodę na oględziny w miejscu jej zameldowania, tj. obiektu mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości położonej N. przy ul. [...], stanowiącej własność skarżącego. Fakt, że wskazane oględziny nie zostały przeprowadzone ze względu na brak dostępu do lokalu mieszkalnego w [...] i brak zgody L. D., nie zmienia przy tym oceny Sądu w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. O ile bowiem na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu ustalenia okoliczności sprawy i przeprowadzenia wszelkich dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, to nie można od niego wymagać dokonania ustaleń w oparciu o dowody niedające się przeprowadzić. W przypadku zatem, gdy organ z przyczyn od niego niezależnych nie jest w stanie uzupełnić materiału dowodowego o określony dowód, zobowiązany jest dokonać ustaleń stanu faktycznego odpowiadającego logicznie pozostałemu materiałowi dowodowemu. Zaznaczyć przy tym przyjdzie, iż strona winna współprzyczyniać się do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli ma on potwierdzać podnoszone przez nią twierdzenia i chce z tego wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. W niniejszej sprawie podkreślić należy, że wyznaczane czterokrotnie oględziny miejsca zameldowania na pobyt stały nie zostały przeprowadzone na skutek niemożliwości dostępu do lokalu mieszkalnego, przy czym skarżący i A. K. byli powiadamiani o terminach oględzin. Pomimo tego, w kolejno wyznaczanych terminach nie byli obecni pod adresem zameldowania, chociaż z całą pewnością posiadali wiedzę odnośnie wagi tego dowodu, którą mogli uzyskać choćby z lektury uzasadnień orzeczeń zapadłych dotychczas w sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można przy tym uznać, że nieobecność zarówno skarżącego, jak i jego wnuka, była w jakikolwiek sposób usprawiedliwiona. W tych warunkach okoliczność braku udostępnienia przez T. D., jak i A. K. lokalu mieszkalnego w celu przeprowadzania oględzin w toku postępowania administracyjnego, została w powiązaniu z pozostałymi dowodami trafnie uznana jako przemawiająca za zamieszkiwaniem obu tych osób poza przedmiotowym lokalem mieszkalnym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że z uwagi na brak możliwości wstępu do lokalu, nie można organom stawiać zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie i ignorowania zaleceń Sądu, ani też podważać faktu dokonania ustaleń co do okoliczności jego opuszczenia przez osoby podlegające wymeldowaniu. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby do nieakceptowalnej sytuacji, w której strona skutecznie blokuje przebieg postępowania administracyjnego, uniemożliwiając organowi weryfikację swych gołosłownych twierdzeń. Godziłoby to w podstawowe zasady procedury administracyjnej, w tym zasady szybkości, praworządności i zaufania do organów Państwa, zwłaszcza ze strony pozostałych uczestników postępowania (art. 12, art. 6 i art. 8 K.p.a.). Stosownie zatem do zaleceń Sądu, zawartych w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., organy oceniły tę okoliczność w powiązaniu z innymi dowodami. Za taki dowód należy uznać m.in. notatkę urzędową z dnia 23 czerwca 2009 r. na okoliczność dokonania oględzin posesji, z której wynika, że budynek nie sprawia wrażenia zamieszkałego. Fakt ten potwierdza też dokumentacja fotograficzna zawarta w aktach sprawy. Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska skarżącego, że fakt zamieszkiwania przez niego w spornym mieszkaniu potwierdzany został w wyniku oględzin dokonanych w ramach postępowania sądowego dotyczącego nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia zaznaczyć trzeba, że organ prowadzący postępowanie nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń dokonanych przez inne organy. Wyjaśniając istotne dla sprawy okoliczności winien samodzielnie ustalić okoliczności faktyczne w oparciu o przeprowadzone dowody. Z tego też powodu nie można zarzucić organom, iż nieprawidłowo nie oparły swego rozstrzygnięcia na ustaleniach dokonanych na potrzeby innego postępowania prowadzonego wcześniej i w zupełnie innym celu.

Mając również na względzie, że w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r. Sąd zobligował organ nie tylko do zebrania materiału dowodowego, lecz przede wszystkim do poddania zgromadzonych dowodów wnikliwej analizie i ocenie, skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy zastosował się do tych wskazań i dokonał analizy zgromadzonych w postępowaniu dowodów, jak również przeprowadził ocenę ujawnionych na ich podstawie faktów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. W szczególności wskazał w zaskarżonej decyzji dowody, na podstawie których uznał, że strony opuściły miejsce pobytu stałego, jak również znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, których nie wziął pod uwagę. Powołał także ujawnione w postępowaniu okoliczności związane z brakiem podłączenia budynku do sieci energetycznej i kanalizacyjnej, które to przyczyny strony podnosiły w postępowaniu jako utrudniające stałe przebywanie w spornym lokalu. Stwierdzając natomiast fakt, że w spornym budynku zamieszkuje A. K., organ powołał złożone przez niego zeznania i wynikające z nich okoliczności, jako jeden z dowodów stanowiących podstawę ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca zameldowania z art. 15 ust. 2 ustawy. Odniósł się także do okoliczności dotyczącej poniesienia przez skarżącego kosztów remontu budynków w obrębie posesji w [...].

Oceniając nadal prawidłowość rozstrzygnięcia o wymeldowaniu podnieść trzeba, że zaistnienie przesłanki wymeldowania, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, w odniesieniu do A. K. znajduje potwierdzenie w pisemnym oświadczeniu W. A., który oznajmił, że strona przebywa w jego posiadłości w [...], jak również kontroli dokonanej przez Policję w miejscu zameldowania, podczas której nie zastano go w spornym lokalu pomimo kilkakrotnego sprawdzenia. Przede wszystkim jednak, opuszczenie miejsca pobytu stałego potwierdził sam zainteresowany, który w trakcie przesłuchania przeprowadzonego dnia 10 czerwca 2009 r. wyraźnie oświadczył, że od marca 2008 r. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania na pobyt stały, z uwagi na brak odpowiednich warunków bytowych w lokalu mieszkalnym, lecz przebywa wraz z żoną i dzieckiem w [...]. Jego oświadczenie w sposób jednoznaczny potwierdziło fakt stałego przebywania poza miejscem zameldowania, jak również wolę zlokalizowania swojego centrum życiowego w innym miejscu. Skoro zaniechał on przebywania w miejscu pobytu stałego, a jednocześnie w toku postępowania nie ujawniono okoliczności faktycznych przemawiających przeciwko takim ustaleniom, to uznać należało, iż zaistniała w stosunku do niego przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy.

W ocenie Sądu, wskazana przesłanka zaistniała także w stosunku do T. D., co również znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. Jako istotne dla ustaleń w tym względzie wskazać należy zeznania świadków, którzy potwierdzili, że skarżący nie przebywa stale w spornym lokalu, gdyż nie jest tam widywany. W szczególności okoliczność ta potwierdzona została jednak przez A. K. zamieszkałego w spornej nieruchomości. W tym miejscu, odnosząc się do stanowiska skarżącego kwestionującego wiarygodność zeznań świadków, stwierdzić należy, że przesłuchane jako świadkowie osoby nie tylko nie są zainteresowane wymeldowaniem skarżącego, lecz również są to osoby postronne, nie mające żadnego interesu w jego wymeldowaniu. W toku postępowania administracyjnego nie zostały ujawnione żadne okoliczności faktyczne mogące poddać w wątpliwość ich oświadczenia. Wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące tych zeznań, jako nieznajdujące potwierdzenia w okolicznościach faktycznych, nie stanowią zatem podstawy do podważenia ich wiarygodności. Fakt przebywania skarżącego stale w miejscu zameldowania nie został także potwierdzony w trakcie policyjnych kontroli w miejscu zameldowania, podczas których nigdy skarżącego nie zastano. Składając wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym, w piśmie z dnia 8 października 2009 r. potwierdził on z kolei, że większość czasu spędza na terenie swojej nieruchomości położonej w N. W świetle przedstawionych dowodów, jak również biorąc pod uwagę fakt nieobecności skarżącego na terenie nieruchomości w dniach wyznaczanych na dokonanie oględzin oraz nieujawnienia w toku postępowania jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że w miejscu zameldowania znajduje się jego centrum życiowe, uprawnioną jest ocena co do zaistnienia przesłanki wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że okolicznością przemawiającą za tym, że jego pobyt w miejscu zameldowania ma charakter trwały, jest zgromadzenie w lokalu mieszkalnym sprzętów urządzenia mieszkania oraz odzieży czy instrumentów. Ponadto fakt, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy należące do skarżącego nie może stanowić wystarczającego dowodu na to, że stale on tam zamieszkuje. Pozostawienie w lokalu rzeczy nie świadczy bowiem o tym, że lokal nie został opuszczony. Jak słusznie wywiedziono w orzecznictwie, opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nie świadczy zatem o skoncentrowaniu spraw życiowych w miejscu zameldowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 136/09, LEX nr 553622). Potwierdzone dowodami zachowanie skarżącego wskazuje, że centrum jego spraw życiowych znajduje się poza miejscem zameldowania, tj. w N., gdzie skarżący przebywa zajmując się sadem stanowiącym źródło jego dochodów i gdzie zamieszkuje jego żona. W tych warunkach wyjątkowo sporadyczne pobyty skarżącego w miejscu zameldowania nie mogą być podstawą do uznania, że w spornym lokalu w [...] przebywa on z zamiarem stałego pobytu i że w tym miejscu koncentruje on swe sprawy życiowe.

Na tle przedstawionych okoliczności, w ocenie Sądu, organ zasadnie wyprowadził wniosek, że pobyt skarżącego w miejscu zameldowania utracił walor stałości. Jako pozostający bez wpływu na dokonanie oceny w tej kwestii uznać przy tym należy wskazywany przez skarżącego w toku postępowania fakt, że we wcześniejszym okresie przez wiele lat zamieszkiwał on stale wraz ze swą rodziną w spornym lokalu mieszkalnym. Zauważyć trzeba, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie o wymeldowanie organy obowiązane są uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji. W niniejszej sprawie można stwierdzić, że na przestrzeni ponad trzyletniego okresu, w jakim toczyło się postępowanie administracyjne, fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez T. D. i A. K. uległ utrwaleniu. Pomimo posiadania dostępu do lokalu, nie były podejmowane działania będące przejawem choćby chęci skoncentrowania właśnie tam swych spraw życiowych, rozumianych jako realizacja podstawowych funkcji życiowych takich jak mieszkanie, nocleg, przechowywanie rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), spożywanie posiłków, wypoczynek, przyjmowanie odwiedzin oraz odbieranie korespondencji. Taką definicję miejsca stałego pobytu, którą należy w pełni zaakceptować, a która została przytoczona w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, wywiedziono w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912); dodatkowo podano w niej, że "miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego, lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego, zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd".

W świetle dotychczas powiedzianego skonstatować należy, że w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo uznały, iż centrum życiowe T. D. i A. K., w którym skoncentrowane zostały bieżące czynności życiowe, nie mieści się w budynku nr [...] w [...]. Zdaniem Sądu, zachowanie obu w/w osób, odczytane w kontekście zebranych w sprawie dowodów, świadczy o zerwaniu więzi życiowej z tym miejscem spowodowanej koncentracją interesów życiowych w innym miejscu. Zasadnie też organy obu instancji przyjęły, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu. Służy ono zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Nie ma ono przy tym wpływu na ustalenie uprawnień do lokalu mieszkalnego. Natomiast fakt, że skarżący we wcześniejszych latach poczynił znaczne nakłady finansowe na remont obiektu mieszkalnego oraz obiektów gospodarczych, w żaden sposób nie potwierdza jego obecnego zamiaru stałego przebywania w miejscu zameldowania.

Na gruncie niniejszej sprawy nie sposób również uznać, że wobec skarżącego przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy nie zaistniała w związku z tym, że opuścił on miejsce pobytu stałego na skutek braku podłączenia lokalu do sieci energetycznej i kanalizacyjnej, co było wynikiem braku zgody właściciela. Dostrzec trzeba, iż skarżący nie opuścił miejsca zameldowania na skutek bezprawnego usunięcia go z lokalu przez właściciela, lecz z własnej woli nie przebywa na stałe pod adresem zameldowania, zajmując się pielęgnacją sadu. Okoliczności związane z zapewnieniem przez właściciela w lokalu koniecznych warunków mieszczących się w standardzie lokali mieszkalnych, jakkolwiek mogły mieć wpływ na jego decyzję, nie wyłączały zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy. Działania właściciela w tym zakresie nie zostały wszak uznane za bezprawne, a skarżący nadal posiada dostęp do mieszkania. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest natomiast stanowisko, zgodnie z którym o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, można mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (tj. wbrew własnej woli), nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427 oraz z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1069/05, LEX nr 360269). Uznać przy tym trzeba, że skuteczne skorzystanie przez stronę z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania nie oznacza jedynie formalnego wystąpienia przez stronę o stosowną ochronę prawną do właściwych organów, lecz uzasadnione prawnie wystąpienie, w wyniku którego właściwe organy uznały za bezprawne działanie dysponenta lokalu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.