Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 789/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 22 lipca 2022 r. nr 69/2022 znak: GPB-III.7722.36.2022 PK w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K. R. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. ał


UZASADNIENIE

II SA/Łd 789/22

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 22 lipca 2022 r. (nr 69/2022) Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy - po rozpatrzeniu zażalenia A.P. - postanowienie Starosty Pabianickiego z 7 czerwca 2022 r. (nr 53/2022) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012, znak: AB.6740.136.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...].

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A.P. pismem opatrzonym datą 19 grudnia 2020 r. (data wpływu do organu: 23 grudnia 2020 r.) zwrócił się do Wojewody Łódzkiego o wyjaśnienie dlaczego Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uchylił pozwoleń na budowę, w których została ukryta prawda o urządzeniach melioracyjnych.

Na wezwanie organu skarżący w piśmie z 28 stycznia 2021 r. doprecyzował, że domaga się wznowienia następujących postępowań administracyjnych, ponieważ nie brał w nich udziału bez własnej winy:

- w sprawie wydanych przez Starostę Pabianickiego 27 marca 2012 r. pozwoleń na budowę domów mieszkalnych na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w P., przy ul. [...];

- w sprawie wydanego przez Starostę Pabianickiego pozwolenia na budowę kolektora kanalizacyjnego w gminie K. na działce [...] i [...], na terenie Zespołu Szkół Rolniczych w W.;

- w sprawie wydanych przez Starostę Pabianickiego pozwoleń na budowę sieci kanalizacyjnej w ul. [...], [...] i [...] w P.

Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez organy administracji. Starosta Pabianicki postanowieniem z 11 maja 2021 r. (Nr 14/2021) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach:

1. decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 196/2012, znak: AB.6740.133.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w P.,

2. decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012, znak: AB.6740.136.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w P.,

3. decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 198/2012, znak: AB.6740.135.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w P.,

4. decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012, znak: AB.6740.136.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w P.,

5. decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 200/2012, znak: AB.6740.137.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej z szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w P.,

6. decyzji z 15 września 1999 r. (nr AB.GK.7351-78/99) o pozwoleniu na budowę kolektora sanitarnego odprowadzającego ścieki z gminy K. do studzienki rewizyjnej nr [...] – tymczasowego włączenia do kolektora III Miasta P. wraz z drogą dojazdową do punktu pomiarowego na działkach położonych w K. i w P. (z wyłączeniem kolektora od studni rewizyjnej nr [...] do włączenia kolektora w punkcie nr 1),

7. zgłoszenia z 20 listopada 2015 r. (AB.6743.925.2015) Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zatwierdzającego budowę sieci kanalizacji sanitarnej z odejściami bocznymi w ulicach: [...], [...] - dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - obręb [...], działki nr ewid. [...], [...], [...] - obręb [...] oraz działki nr ewid. [...], [...] w K.,

8. zgłoszenia z 20 listopada 2015 r. (AB.6743.926.2015) Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zatwierdzającego budowę sieci kanalizacji sanitarnej z odejściami bocznymi w ulicach: [...], [...], [...], [...] i zasilaniem elektroenergetycznym punktu pomiarowego ścieków sanitarnych w ul. [...] na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - obręb [...] w P. oraz na działce nr ewid. [...] w K.,

9. zgłoszenia z 20 listopada 2015 r. (AB.6743.928.2015) Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. zatwierdzającego budowę sieci kanalizacji sanitarnej z odejściami bocznymi w ulicach: [...], [...], [...], [...] na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - obręb [...], na działce nr ewid. [...] - obręb [...] w P. oraz na działce nr ewid. [...] w K.

Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Wojewoda Łódzki (postanowienie z 28 czerwca 2021 r., nr 92/2021).

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uwzględniając skargę A.P. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z 28 czerwca 2021 r. (nr 92/2021) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Pabianickiego z 11 maja 2021 r. (nr 14/2021) - prawomocny wyrok z 9 lutego 2022 r., II SA/Łd 686/21. Wątpliwości Sądu, co do legalności rozstrzygnięcia Wojewody Łódzkiego dotyczyły wniosku o wznowienie postępowań w stosunku do pozwoleń na budowę, decyzji Starosty Pabianickiego: nr 196/2012, nr 197/2012, nr 199/2012, wszystkie z 27 marca 2012 r. Zdaniem sądu, w sprawie decyzji Starosty Bełchatowskiego z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012), objętej niniejszym rozstrzygnięciem, nie wykazano faktycznej daty powzięcia wiedzy przez skarżącego o tej decyzji albo błędnie przyjęto, że skarżący ma w tym przypadku przymiot strony i może żądać wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że skarżący jest właścicielem działki sąsiadującej bezpośrednio z działkami [...] i [...], a do pozostałych działek brak jest wykazania istnienia interesu prawnego skarżącego do występowania w sprawie jako strona. Jednak, w ocenie sądu administracyjnego, nie można wykluczyć odmowy wznowienia postępowania ze względu na nielegitymowanie się przymiotem strony przez wnioskodawcę. Dotyczy to sytuacji oczywistych, które zachodzą zwłaszcza wtedy, gdy wnioskodawca nie powołuje się na swój interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości, praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej. Brak w zaskarżonych rozstrzygnięciach takich analiz. Dodatkowo, zdaniem sądu, organ powinien wziąć pod rozwagę zarzut skarżącego dotyczący ograniczonego dostępu do tablicy informacyjnej na działce inwestycyjnej, przy ewentualnej ocenie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami o nr 196/2012, 197/2012 i 199/2012.

Organ pierwszej instancji, ponownie prowadząc postępowanie, zgodnie z sugestią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zdecydował o wydaniu odrębnych rozstrzygnięć dla każdego żądania wznowienia postępowania.

Starosta Pabianicki, działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 147 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.P. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012, znak: AB.6740.136.2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, budowę zewnętrznych instalacji: wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacji sanitarnej ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazu ziemnego na działkach nr ewid. [...], [...] w P., przy ul. [...], postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. nr 53/2022 odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., że A.P. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu w trybie zwyczajnym, zaś w swoich pismach nie powoływał się na swój interes prawny, tylko na interes społeczny oraz wyrażał niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej.

A.P. w złożonym zażaleniu wniósł na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o unieważnienie decyzji Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012). W uzasadnieniu zajętego stanowiska A.P. wskazał, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, została zatajona prawda o budowie budynku mieszkalnego na urządzeniach melioracyjnych. Zdaniem skarżącego naruszono art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie dopełniono obowiązku uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie melioracji wodnych. Decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012) nie uzgodniono z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. W ocenie strony rażąco naruszono prawo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. do uzgodnienia budowy budynku mieszkalnego na urządzeniach melioracyjnych. Wobec powyższego A.P. domagał się wydania takiego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, w którym będzie ujawniona prawda o jego budowie na urządzeniach melioracyjnych. Skarżący w zażaleniu nie powołał się jedynie na własny interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości i praworządności i na interes społeczny.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego oraz poinformował, że wniosek skarżącego o unieważnienie ww. decyzji Starosty Pabianickiego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zostanie rozpatrzony przez organ odwoławczy odrębnym rozstrzygnięciem.

Wojewoda - analizując treść pism wnoszonych przez A.P. - uznał, iż zainteresowany nie określił terminu, w którym dowiedział się o wydanej decyzji, będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia, a tym bardziej nie wykazał, że ustawowy termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie został przekroczony. Pierwsze pismo A.P. w niniejszej sprawie wpłynęło do Wojewody Łódzkiego 23 grudnia 2020 r. Po doprecyzowaniu żądania, zgodnie z wezwaniem organu wojewódzkiego, skarżący w piśmie z 28 stycznia 2021 r. wskazał, że domaga się wznowienia postępowań, w tym m.in. tego, które jest przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Jednocześnie A.P. w ww. piśmie oznajmił, że: "o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, o przepisach, o podstawie prawnej dowiedział się 27 stycznia 2021 r. z pisma Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi". Jednak zdaniem Wojewody powyższe informacje nie stanowią okoliczności, o których mowa w art. 148 § 2 k.p.a., tj. powzięcie informacji o wydanej decyzji. Z analizy zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, w tym z korespondencji skarżącego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Pabianicach - w ocenie Wojewody - wynika, iż A.P. mógł posiadać wiedzę o wydanej decyzji Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012) już w 2019 roku. Powyższe potwierdzają m.in.: pismo A.P. z 17 grudnia 2019 r. (do PINB w Pabianicach) oraz pismo PINB w Pabianicach z 23 grudnia 2019 r., w których podano informację o budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych usytuowanych przy ul. [...] w P. (działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Dodatkowo, w aktach sprawy organu pierwszej instancji odnaleziono notatkę służbową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z podpisem skarżącego sporządzoną 13 sierpnia 2020 r. na okoliczność stawienia się A.P. w siedzibie organu nadzoru i zapoznania się aktami sprawy dotyczącymi budynków mieszkalnych usytuowanych przy ul. [...] w P. Wobec powyższego, z wyżej wymienionych dokumentów wynika, że A.P. mógł mieć wiedzę o wydanej decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P. (na działce nr ewid. [...]), wcześniej, niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Mimo, iż w ww. pismach nie odnaleziono takich danych decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, jak: jej numer i data wydania, to z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący miał wiedzę na temat organu wydającego decyzję, przedmiotu i zakresu inwestycji oraz jej lokalizacji.

Następnie Wojewoda Łódzki przeanalizował przedmiotową sprawę w zakresie posiadania interesu prawnego przez skarżącego. Organ ten podzielił stanowisko Starosty Pabianickiego zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012) A.P. nie posiadał przymiotu strony, zaś w swoich pismach nie powoływał się na swój interes prawny, tylko na interes społeczny oraz wyrażał niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej. Jednocześnie, z akt sprawy wynika, co podniósł również organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia, że Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż A.P. nie dysponuje interesem prawnym w odniesieniu do robót budowlanych, realizowanych na działkach nr ewid. [...], [...] i [...]. Dodatkowo Wojewoda zwrócił uwagę, że nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012), tj. działka nr ewid. [...], obr. [...], nie sąsiaduje z nieruchomością skarżącego (działka nr ewid. [...]) i jest od niej oddalona o ok. 20 m, a sporny budynek mieszkalny jednorodzinny jest oddalony od działki skarżącego o ponad 40 m. Z uwagi na zakres przedmiotowej inwestycji, tj. budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami oraz jej odległość od nieruchomości skarżącego Wojewoda uznał, że działka A.P. nie znajduje się w obszarze odziaływania inwestycji. Wobec powyższego oraz z uwagi na fakt, iż skarżący w przedmiotowej sprawie nie wykazuje własnego interesu prawnego, mamy do czynienia z sytuacją, w której A.P. nie legitymuje się przymiotem strony.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że dostęp do tablicy informacyjnej ograniczała zamknięta brama na terenie inwestora, w ocenie Wojewody Łódzkiego, pozostaje on bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, skoro tutejszy organ wywiódł, że w sprawie dotyczącej postępowania zakończonego decyzją z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012) A.P. nie posiada interesu prawnego do występowania w sprawie jako strona. Ze względu na okoliczności wskazane powyżej, postanowienie Starosty Pabianickiego z 7 czerwca 2022 r. (nr 53/2022) należało utrzymać w mocy, gdyż odpowiada ono prawu. Z uwagi na formalny charakter zapadłego rozstrzygnięcia, merytoryczne odniesienie się do zarzutów zawartych z zażaleniu, na tym etapie postępowania nie jest możliwe.

Na powyższe postanowienie Wojewody Łódzkiego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A.P. wskazując, że o decyzji z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012) dowiedział się 24 lutego 2021 z postanowienia nr 85/2021. Ponadto, z uwagi na zalewanie innych nieruchomości, skarżący domaga się doprowadzenia urządzeń melioracyjnych na działce nr ewid. [...] do właściwego stanu, w celu zapewnienia swobodnego przepływu wód.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 31 stycznia 2023 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, w tym również w zakresie naruszenia prawa wodnego poprzez podwyższenie terenu przy budowie spornego budynku i zmianę naturalnego odpływu wody, która teraz zalewa działkę skarżącego. Dodatkowo skarżący wniósł o przesłuchanie świadka - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach na okoliczność czy prawdą jest, że 13 sierpnia 2021 r. udostępniono skarżącemu akta dotyczące budowy domu na działce nr [...]. Ponadto skarżący wskazał, że 13 sierpnia 2021 r. zapoznał się z aktami dotyczącymi budowy budynków na działkach [...] i [...], zaś pozostałych akt mu nie udostępniono, bowiem nie uznano go za stronę postępowania.

W piśmie procesowym z 1 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Pełnomocnik strony podtrzymała argumentację zawartą w skardze i zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 148 § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że żądanie skarżącego wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożone zostało z uchybieniem terminu, przy niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie;

2. art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne odmówienie przymiotu strony A.P., przy niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie;

3. art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Starosty Pabianickiego i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pomimo nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego co do zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i niedokonania oceny w tym zakresie, jak również zaniechania dokonania przez organ pierwszej instancji oceny załączonych do skargi dowodów z dokumentów w zakresie posiadania przez skarżącego interesu prawnego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania przed organem pierwszej instancji i implikuje wadliwość tego postanowienia i konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji.

Uzasadniając powyższe pełnomocnik skarżącego podniosła, że z korespondencji skarżącego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, tj. pisma A.P. z 17 grudnia 2019 roku (do PINB w Pabianicach) oraz pisma PINB w Pabianicach z 23 grudnia 2019 roku, w których podano informację o budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych usytuowanych przy ul. [...] w P. (działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...]) nie został wskazany organ, który decyzję wydał. Wobec powyższego nie można zasadnie mówić o "dowiedzeniu się o decyzji" przez A.P.

Ponadto zdaniem strony organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i nie dokonał oceny w tym zakresie, a mimo wszystko Wojewoda utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.

Następnie strona zarzuciła, że zarówno Wojewoda Łódzki jak i organ pierwszej instancji uchylił się od oceny załączonych do skargi dokumentów: notatki urzędowej z dnia 24 lutego 2021 roku, która jak wskazał A.P. świadczy o zalaniu wodą działki nr ewid. [...] i nieprzeprowadzeniu oględzin budowy na działce nr ewid. [...], oraz protokołu z przeprowadzonych oględzin na działce nr ewid. [...], którego treść jak wskazał skarżący świadczy o tym, że woda stoi na sąsiednich nieruchomościach, co implikowało naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, a nadto przez organ drugiej instancji także art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Tymczasem skarżący w toku postępowania konsekwentnie wskazywał, że budowa budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] na nieominiętych, na nieprzebudowanych urządzeniach melioracyjnych ma wpływ na okoliczne tereny, w tym na nieruchomość A.P., albowiem zablokowanie urządzeń melioracyjnych na działce nr ewid. [...] blokuje odpływ wody z innych nieruchomości, w tym z nieruchomości skarżącego, które są zalewane wodą. Zdaniem A.P., obszar oddziaływania inwestycji wykracza poza granice działki, na której inwestycja jest realizowana, w tym obejmuje nieruchomości stanowiące własność skarżącego, co implikuje, że skarżący ma interes prawny do występowania w sprawie jako strona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259] [dalej: ustawa p.p.s.a.] wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a.

Zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zostało wydane w trybie nadzwyczajnym, wznowieniowym. Wyjaśnić trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Powołana instytucja stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. W związku z powyższym przepisy jej dotyczące wymagają ścisłego stosowania.

W myśl art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia jak i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zatem przed wydaniem takiego postanowienia organ bada, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wynikające z art. 145 § 1 k.p.a., a także czy został wniesiony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a.

Na opisanym wyżej etapie organ bada również, czy wniosek pochodzi od strony. Co do zasady, w sytuacji gdy podanie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Jeżeli jednak w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości, wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, to organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07).

Z powyższego wynika, że po otrzymaniu podania o wznowienie obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że interes prawny oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego. Musi zatem istnieć norma prawa przewidująca, w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu, możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy zatem to samo co wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu, tj. strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił ocenę organów, że skarżący nie wykazał, aby przysługiwał mu indywidualny interes prawny, a co za tym idzie przymiot strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr 199/2012 w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. Należy w tym miejscu zaakcentować, że w toku postępowania przed organami administracji skarżący podnosił ogólnie problem "zatajenia" (jego zdaniem) urządzeń melioracyjnych i sieci drenarskiej na terenie inwestycji. Taką argumentację skarżący przedstawiał w pismach z 12 oraz 28 stycznia 2021 r., a także 1 marca 2021 r. Nawet w zażaleniu skarżący zaznaczył, że domaga się ujawnienia prawdy o budowie urządzeń melioracyjnych na działce nr [...] i stwierdził, że powołuje się na potrzebę ochrony sprawiedliwości i praworządności oraz interes społeczny. Były to tak dalece ogólnikowe stwierdzenia, że nie sposób doszukać się w nich indywidualnego interesu prawnego.

Należy dostrzec, że organ I instancji uzasadnił czemu uznał, że skarżący nie był stroną postępowania w trybie zwykłym, popierając to stanowiskiem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Następnie Wojewoda Łódzki podjął się bardziej wnikliwej analizy i doszedł do przekonania, że nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją Starosty Pabianickiego z 27 marca 2012 r. (nr 199/2012), tj. działka nr ewid. [...], obr. [...], nie sąsiaduje z nieruchomością skarżącego (działka nr ewid. [...]) i jest od niej oddalona o ok. 20 m, a sporny budynek mieszkalny jednorodzinny jest oddalony od działki skarżącego o ponad 40 m. Z uwagi na zakres przedmiotowej inwestycji, tj. budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami oraz jej odległość od nieruchomości skarżącego, należy przychylić się do poglądu organu, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze odziaływania inwestycji. Wobec powyższego oraz z uwagi na fakt, iż skarżący w toku postępowania przed organami administracji publicznej nie wykazał własnego interesu prawnego, mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący nie legitymuje się przymiotem strony.

Warto tu przypomnieć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano jednolite stanowisko, zgodnie z którym postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydaje się po dokonaniu czysto formalnej oceny podstaw wznowienia (po analizie, czy strona powołała w ogóle okoliczność, która mogłaby stanowić podstawę wznowienia) wtedy, gdy w sposób oczywisty brak jest związku przyczynowego między wskazaną podstawą wznowienia a treścią decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, a ponadto, gdy przeszkody do wznowienia są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskiwania dodatkowych wyjaśnień (np. wyrok NSA z 18 września 2019 r., OSK 1833/19). Nie można więc wykluczyć odmowy wznowienia postępowania ze względu na nielegitymowanie się przymiotem strony przez wnioskodawcę. Jednak dotyczy to sytuacji oczywistych. Takie sytuacje zachodzą zwłaszcza wtedy, gdy wnioskodawca nie powołuje się na swój interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości, praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej (por. wyrok NSA z 24 maja 2017 r., II OSK 2306/15). Z taka sytuacją mamy również do czynienia w niniejszym przypadku.

Wobec powyższego prawidłowo uznały organy obu instancji, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr 199/2012 w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w P., a w konsekwencji nie posiada on legitymacji do żądania wznowienia postępowania zakończonego powyższą decyzją. Wydane w sprawie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. są zatem zgodne z prawem, a rozpoznające sprawę organy w sposób wyczerpujący i należyty uzasadniły zajęte stanowisko.

Natomiast okoliczności faktyczne przywołane przez skarżącego dopiero w piśmie z 31 stycznia 2023 r. złożonym na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (zalewanie działki skarżącego wskutek robót budowlanych wykonywanych przy budowie domu na działce nr [...]) wskazują, iż w rzeczywistości celowe jest rozważenie przez skarżącego skorzystania z uprawnień na podstawie art. 234 ustawy -- Prawo wodne. Z tego powodu przedstawiona w pismach procesowych do Sądu argumentacja nie mogła wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, skoro Sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu na dzień jego wydania przez organ.

Z kolei odnosząc się zarzutów strony skarżącej, iż organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego co do zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy wskazać, że również ten zarzut nie jest trafny. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego składa podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony, kwestie dotyczące zachowania (bądź niezachowania terminu do złożenia wniosku) nie mają znaczenia. Kwestia zachowania terminu ma znaczenie, gdy wniosek składa podmiot mający status strony. Wówczas organ winien sprawdzić, czy strona zachowała ustawowy termin określony w art. 148 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2017 r., II OSK 2306/15). Skoro w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania złożyła osoba, której nie przysługiwał przymiot strony, to nie zachodziła potrzeba i konieczność prowadzenia postępowania i dalszego wyjaśniania kwestii dotyczących zachowania terminu do złożenia wniosku. Z tych względów nie można podzielić zarzutów strony skarżącej, że zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o materiał niekompletny i fragmentaryczny. Wbrew zarzutom strony organ nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Za nietrafiony należy także uznać zarzut uchylenia się przez organ od oceny załączonych do skargi dokumentów: skoro z tych dokumentów – zdaniem strony – wynika okoliczność zalewania działek [...] oraz [...] to jasne jest, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczącej działki [...]. Wszak z poprzedniego wyroku tut. Sądu wynika, że organ był zobligowany do oceny przesłanek do wznowienia odrębnie dla każdego postępowania zakończonego danym pozwoleniem na budowę.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek strony o przesłuchanie świadka, a to z tego powodu, że w świetle art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę (pkt 1 sentencji).

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 250 powoływanej ustawy p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 18).

is