Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 59/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 659
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...][...]w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych 1. stwierdza przewlekłość postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...][...]w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. K. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu M. K. w T. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych, wnosząc o:

1. uwzględnienie skargi i zobowiązanie Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii do podjęcia w terminie 14 dni;

a) uchwały umarzającej wznowione postępowanie, gdyż ustawa z dnia [...] marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie ma w sprawie zastosowania, albo

b) uchwały odmawiającej uchylenia uchwały dotychczasowej, gdyż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, albo

c) innej uchwały kończącej wznowione postępowanie;

2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie organowi stosownej grzywny dyscyplinującej;

4. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.

Skarżący w dalszej części skargi podniósł, iż C. K. do S. S. i T. postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. wznowiła z urzędu postępowanie w sprawie jego przewodu habilitacyjnego.

Wskutek wydawania niezgodnych z prawem aktów administracyjnych, co stwierdzone zostało wyrokami sądów administracyjnych (sygn. akt I SA/Wa 449/10 z 20.08. 2010 r., sygn. akt I OSK 249/11 z 17.05.2011 r. sygn. akt II SA/Wa 308/12 z 15.05.2012 r., sygn. akt I OSK 1854/12 z 8 listopada 2012 r.), Centralna Komisja wezwała pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii do podjęcia uchwały na podstawie art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Od tej czynności upłynęły już dwa lata, a całe wznowione postępowanie prowadzone jest ponad siedem lat. Sprawa nie została dotychczas załatwiona, co w sposób rażący narusza art. 35 Kpa, ale także urąga zasadzie ogólnej szybkości postępowania administracyjnego oraz wyrażonej w art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej zasadzie rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie.

Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Rada Wydziału Nauk Historycznych U. wezwana została do zakończenia wznowionego postępowania w terminie do [...] czerwca 2015 r. Reakcją na to wezwanie było podjęcie przez Radę Wydziału uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i wyznaczeniu nowego terminu do dnia [...] listopada 2015 r. Uchwałę tę uzasadniono brakiem przedłożenia recenzji przez wyznaczonych profesorów, a są one niezbędnym i obligatoryjnym elementem postępowania habilitacyjnego, gdyż bez nich nie jest możliwe wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

W ocenie skarżącego cytowana uchwała nie ma obiektywnych i realnych podstaw, a ponadto w żaden sposób nie usprawiedliwia rażąco przewlekłego prowadzenia postępowania, po pierwsze dlatego, że została podjęta dopiero jako wynik wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a przecież czas jaki upłynął od wznowienia postępowania był wystarczający do jego zakończenia. Po drugie dlatego, że - co wynika z jej treści — organ przeszedł do merytorycznego załatwienia sprawy, mimo iż rozpoczęcie tego etapu było zbędne, a zatem powołanie recenzentów i oczekiwanie na sporządzenie recenzji, przedłuża tylko postępowanie, które i tak trwa już zdecydowanie za długo.

Ponadto skarżący podniósł, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi w myśl art. 149 § 2 Kpa podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania w dwóch kwestiach, tj. co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero zatem ustalenie w toku wznowionego postępowania, że wystąpiła jedna z podstaw wznowienia umożliwia organowi przejście do kolejnego etapu, tj. ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Dopuszczalność wznowienia powinna być weryfikowana przed wydaniem postanowienia o wznowieniu. Jeżeli jednak doszło do wznowienia postępowania, mimo iż nie powinno to nastąpić, to nieprawidłowo wznowione postępowanie powinno zostać umorzone. Ta prosta reguła komplikuje się w sprawach szczególnych, do których należy postępowanie w przedmiocie nadania stopni i tytułów naukowych. W sprawach tych bowiem czynność wznowienia postępowania została wydzielona podmiotowo. Kompetencje w tym zakresie należą do innego organu, tj. Centralnej Komisji, natomiast weryfikacja przesłanek wznowienia oraz rozstrzygnięcie istoty sprawy leży w kompetencji właściwej rady wydziału.

W sprawie skarżącego uzasadnione jest w jego przekonaniu domniemanie, iż Rada Wydziału Nauk Historycznych U. przywiązuje nadmierną wagę do postanowienia Centralnej Komisji wznawiającego postępowanie i uznaje, że jego wydanie potwierdza zarówno dopuszczalność wznowienia jak i wystąpienie przyczyn wznowienia. Tymczasem tak nie jest. Centralna Komisja wznowiła postępowanie pochopnie, bez podjęcia jakichkolwiek rozważań weryfikujących dopuszczalność wznowienia, a zasadniczym impulsem do dokonania tej czynności był artykuł prasowy o wydźwięku politycznym. Wznowienie postępowanie nie było możliwe, bowiem przepisy obowiązujące w dniu wydania postanowienia Centralnej Komisji z dnia [...] kwietnia 2008 r. i w nim powołane, nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w 1995 r., a więc ponad 8 lat przed wejściem w życie ustawy z 2003 r. Mimo, iż kwestia ta była podnoszona wielokrotnie, to ani Centralna Komisja, ani Rada Wydziału nigdy nie wyjaśniły z jakich powodów stosują przepisy prawa, które z uwagi na podstawowe zasady demokratycznego państwa prawa stosowane być nie powinny.

Skarżący wskazał, że ubiegał się o nadanie habilitacji w 1995 r., a spełnienie warunków do jej uzyskania potwierdzili powołani w sprawie recenzenci, a następnie Rada Wydziału oraz Centralna Komisja. Obecna próba podważenia ostatecznych rozstrzygnięć w oparciu o nową przesłankę wznowienia, wprowadzoną do systemu prawa ustawą z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, stanowi jego zdaniem jaskrawy przejaw naruszenia opisanych wyżej zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów tej ustawy do orzeczeń zapadłych przed jej wejściem w życie, nie wynika z żadnego z jej przepisów i jest przejawem niedopuszczalnej interpretacji sprzecznej z zasadą lex retro non agit.

Z wymienionych powodów zdaniem skarżącego należy uznać, że nie było podstaw do wznowienia postępowania, a Rada Wydziału w miejsce powoływania recenzentów i noszenia się z zamiarem ponownego rozstrzygnięcia sprawy, powinna ją umorzyć. Wniosek o uznanie skargi za uzasadnioną i zobowiązanie Rady Wydziału do podjęcia uchwały umarzającej postępowanie jest zatem jego zdaniem konieczny.

Nawet gdyby przyjąć, że jednak ustawa z 2003 r. może mieć w sprawie zastosowanie, choć zdaniem skarżącego pogląd taki jest bezpodstawny, podniósł on, że przytoczony art. 29 ust. 2 określając warunki wznowienia postępowania używa zwrotu "ujawnione okoliczności", mającego kluczowe znaczenie. Inkryminowane okoliczności wskazujące na to, że dorobek powstał z naruszeniem prawa lub dobrych obyczajów w nauce, które mają zostać ujawnione. Ustawa nie podaje jednak kiedy ujawnienie to powinno nastąpić, ażeby usprawiedliwiało wznowienie postępowania. Rozwiązania tego problemu zdaniem skarżącego nie należy poszukiwać literalnie, ale trzeba sięgnąć do wykładni celowościowej, gdyż ujawnienie okoliczności jest relewantne prawnie tylko wtedy, gdy miało miejsce po zakończeniu postępowania w przedmiocie nadania stopnia naukowego, np. zastrzeżenia zgłosił autor, którego wyniki badań zostały w sposób nieuprawniony wykorzystane w pracy. Jeżeli natomiast w toku przewodu habilitacyjnego dana okoliczność istniała i była znana podmiotom zaangażowanym w rozstrzygnięcie sprawy, tj. członkom rady wydziału, recenzentom, członkom Centralnej Komisji, w szczególności wszystkim osobom, które pracę czytały, to nie można uznać, że została ona ponownie ujawniona w rozumieniu art. 29 ust. 2. Po upływie określonego czasu ocena dowodów lub okoliczności faktycznych może się różnić w stosunku do ocen wyrażonych w postępowaniu pierwotnym, ale nie stanowi to przesłanki do wznowienia postępowania. Odmienny sposób rozumienia powołanego przepisu niesie za sobą istotne niebezpieczeństwo: odpowiedzialność za wadliwe przygotowanie rozprawy będzie bowiem spoczywała nie tylko na jej autorze ignorującym prawo i dobre obyczaje w nauce, ale także na osobach, które dysponując ujawnionymi okolicznościami, nie zapobiegły nadaniu stopnia naukowego.

Jeżeli zatem nie wystąpiła przyczyna wznowienia, to przejście do kolejnego etapu wznowionego postępowania, tj. rozstrzygnięcia istoty sprawy, o czym świadczy powołanie przez Radę Wydziału recenzentów, było w przekonaniu skarżącego niedopuszczalne. Z tego względu - jako alternatywny – skarżący przedłożył wniosek o uznanie skargi za uzasadnioną i nakazanie Radzie Wydziału podjęcia uchwały na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmawiającej uchylenia uchwały dotychczasowej.

Ostatni z wniosków sformułowanych w skardze skarżący zgłosił jako przejaw bezradności w oczekiwaniu na zakończenie sprawy. Przypomniał, że sprawa zainicjowana została na podstawie wątpliwych moralnie pobudek, a konflikty polityczne, zawiść, zła wola, to impulsy działań ludzkich, od których niestety nie jest wolna także kadra naukowa. Wynik tych działań trwa jednak jego zdaniem nad wyraz długo, a wznowienie postępowania w sprawie przewodu habilitacyjnego skarżącego bardzo negatywnie wpływa na jego sytuację zawodową oraz życie prywatne, a w tym stan zdrowia. Dalsze oczekiwanie na zakończenie sprawy może spowodować trudne do przewidzenia skutki.

Odpowiadając na skargę Rada Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu M. K. w T. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia ewentualnie o jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podał, że w sytuacji, gdy organ (Rada Wydziału) prowadzi postępowanie w sposób przewlekły stronie postępowania przysługuje możliwość wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym lub na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 kpa). Organ podkreślił, że zażalenie służy do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Rada zaznaczyła także, że w niniejszej sprawie istnieje organ wyższego stopnia, jakim jest C. K. do S. S. i T. wskazując, że o pozycji Centralnej Komisji jako organu wyższego stopnia świadczy m.in. przepis art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule naukowym, zgodnie z którym osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść do uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada wyjaśniła także, że postępowanie wznowieniowe jako nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego w zakresie struktury organów nie różni się od postępowania w trybie zwykłym. Powoduje to sytuację, w której Centralna Komisja jest organem wyższego stopnia w sprawach bezczynności związanych z postępowaniem nadzwyczajnym.

Natomiast w kwestii oddalenia skargi Rada Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu M. K. w T. wskazała, że Rada wyznaczyła termin załatwienia sprawy, który jest adekwatny do czynności podejmowanych w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania w sprawie stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. o sygn. akt II SAB/Bd 72/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. K. na bezczynność Rady Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu M. K. w T. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych, jednak na skutek zaskarżenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29.04.2016 r., sygn. akt I OSK 630/16 uchylił zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej dalej "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.

Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

W przypadku przedmiotu skargi odnoszącego się do przewlekłego prowadzenia postępowania, obowiązkiem sądu jest ustalenie, czy sprawa była załatwiona bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Mówiąc innymi słowy, sąd powinien zbadać, czy nie doszło do nieuzasadnionego przetrzymywania sprawy zamiast nadania jej właściwego biegu oraz czy organ prowadził postępowanie bez niepotrzebnych zahamowań lub przewlekłości - por. R. Orzechowski, w: J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1989, s. 128.

Przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J.Jasielski, R.Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej "usn"), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnień do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Ponadto – jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2723/13 i które to stanowisko Sąd w niniejszym składzie przyjmuje jako swoje – "W literaturze przedmiotu powszechnie przyjmuje się, że pojęcie "odpowiednie zastosowanie przepisów" oznacza, że rozważając, które przepisy regulujące postępowanie administracyjne będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy charakterystyczne postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego. Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach w sprawie ograniczenia lub cofnięcia prawa nadawania stopnia doktora lub doktora habilitowanego nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tych postępowań, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – por. J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; B. Adamiak, J. Borkowski, Zakład administracyjny w postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica 1996, nr 32, s. 23 i n.; A. Błachnio-Parzych, Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), PiP 2003, nr 1, s. 51. Jak podkreśla J. Borkowski, w postępowaniu w sprawach stopni naukowych przepisy kpa mają ograniczone zastosowanie, bo jest ono przede wszystkim posiłkowe, a więc tylko dopełniające już istniejącą w ustawie i aktach wykonawczych regulację czynności postępowania organów właściwych w sprawie - zob. Podstawy prawne nadawania stopni i tytułu, naukowych i w zakresie sztuki, a kontrola sądu administracyjnego w tych sprawach [w:] Ratio est anima legis. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 164. (...) Również w orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że "odpowiednie" stosowanie kpa w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Zdaniem NSA regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 usn należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy kpa mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania kpa oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre – z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a inne w ogóle nie będą miały zastosowania – por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, czy wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06. (...)

Przedmiotowa ustawa nie zawiera regulacji w przedmiocie bezczynności i przewlekłości zatem z mocy powołanego wyżej przepisu art. 29 ust. 1 zastosowanie mają przepisy kpa.

Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi w przedmiocie przewlekłości postępowania. Dla zobrazowania tego uchybienia niebagatelne znaczenie odgrywa chronologiczne zestawienie poszczególnych czynności składających się na całość postępowania w sprawie.

Mianowicie z akt sprawy wynika, że w 1995 r. skarżący otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego; 13 lutego Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii nadała stopień naukowy, a w dniu 26 czerwca Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów zatwierdziła uchwałę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii.

Następnie w 2008 r. Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów wznowiła postępowanie zakończone uchwałą z dnia [...] lutego 1995 r., a [...] czerwca 2009 r. Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii podjęła uchwałę o niewszczynaniu przewodu habilitacyjnego. W dniu [...] grudnia 2009 r. Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów uchyliła swoją uchwałę z dnia [...] czerwca 1995 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek wniesionego środka zaskarżenia, wyrokiem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1460/11) stwierdził nieważność decyzji Centralnej Komisja ds. Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2009 r., w następstwie czego Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów uchyliła swoją uchwałę z dnia [...] czerwca 1995 r. i umorzyła postępowanie. W dalszym toku postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 308/12 uchylił uchwałę Centralnej Komisja ds. Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2011 r. oraz uchwałę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia 16. Czewca 2009 r. Wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia [...].11.2012 r., sygn. akt I OSK1854/12.

W dniu [...] marca 2015 r. Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów wydała postanowienie o wznowieniu postępowania w przedmiocie zatwierdzenia uchwały z [...] lutego 1995 r.

P. z dnia [...] maja 2015 r. Rada Wydziału Nauk Historycznych U. wezwana została przez skarżącego do zakończenia wznowionego postępowania w terminie do [...] czerwca 2015 r. Reakcją na to wezwanie było podjęcie przez Radę Wydziału uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i wyznaczeniu nowego terminu do dnia [...] listopada 2015 r. Uchwałę tę uzasadniono brakiem przedłożenia recenzji przez wyznaczonych profesorów, a są one niezbędnym i obligatoryjnym elementem postępowania habilitacyjnego, gdyż bez nich nie jest możliwe wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, przy czym uchwała ta została podjęta dopiero w wyniku wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 zdanie 2 usn, uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. Natomiast termin sporządzenia opinii przez recenzentów zawarty został w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2011 r., poz. 1200), dalej rozporządzenie, które z mocy § 33 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1842) w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W myśl § 20 ust. 3 rozporządzenia, kierownik jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie o nadanie tytułu profesora, po otrzymaniu z Centralnej Komisji zawiadomienia o powołaniu recenzentów, niezwłocznie zleca im sporządzenie, w terminie dwóch miesięcy recenzji. Następnie po zapoznaniu się z recenzjami rada jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie podejmuje uchwałę w sprawie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora - § 22 ust. 1 rozporządzenia.

W ocenie Sądu, czas trwania postępowania prowadzonego przez Radę Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu M. K. w T. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych, charakteryzującego się tym, że brak było po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, pozwalają stwierdzić, że w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie tego postępowania, przy czym na przeszkodzie nie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania. W szczególności z nadesłanych Sądowi akt wynika, że organ zwrócił się do recenzentów o sporządzenie recenzji pismami z dnia [...] kwietnia 2015 r. Recenzje zostały złożone dopiero pod koniec lipca i na początku sierpnia 2015 r. W przesłanych aktach brak jakichkolwiek dokumentów wskazujących na przeszkody w zachowaniu terminu złożenia recenzji ani jakichkolwiek dokumentów wskazujących, iż organ czynił starania, by termin ten został dochowany. Zwrócić należy w tym kontekście uwagę na przepis art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, którego uchybienie jest oczywiste, ale przede wszystkim o naruszenie art. 8 k.p.a. tj. naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Nieprawidłowe jest stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, że Rada wyznaczyła termin załatwienia sprawy, który jest adekwatny do czynności podejmowanych w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania w sprawie stopnia naukowego doktora habilitowanego. Takie twierdzenie nie usprawiedliwia – w stanie faktycznym sprawy - braku należytego działania organu przez tak długi czas.

Dla zakwalifikowania przewlekłości postępowania jako rażącej, należy mieć na uwadze, że jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W niniejszej sprawie okres oczekiwania na załatwienie sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych jest długi, jednak z uwagi na charakterystykę tego postępowania nie na tyle, aby uznać rażące naruszenie przepisów regulujących czas postępowania.

Zatem żądanie skargi - wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności powstania bezczynności, nie jest uzasadnione.

Z nadesłanych na żądanie Sądu dokumentów wynika ponadto, że toczone przewlekle postępowanie zostało zakończone – uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2015 r. Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii uchyliła swoją uchwałę z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego i odmówiła mu nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W tej sytuacji brak jest podstaw do tego, aby Sąd orzekał o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie stosownego aktu (uchwały) kończącej postępowanie. Natomiast kwestia prawidłowości (zgodności z prawem) ww. uchwały, która został przez organ podjęta pozostaje poza zakresem obecnego postępowania; może być ona ewentualnie przedmiotem odrębnej skargi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, że Rada Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu M. K. w T. dopuściła się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 1 wyroku). Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Orzeczenie zawarte w punkcie 3 wyroku, Sąd oparł na przepisie art. 200 P.p.s.a.