Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1875/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1 i 3, art. 107 par. 2 pkt 2 i 4, art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 116 par. 1 pkt 2, art. 191
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 10, art. 11 ust. 1 i 2, art. 12, art. 13 par. 1, art. 21 ust. 1, art. 146 ust. 1, art. 218 par. 1 pkt 1, art. 308 ust. 1, art. 311 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2344
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.
article: art. 59 par. 2, art. 71 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Monika Świercz (sprawozdawca), Protokolant referent Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu waz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwany dalej: "Prezesem Zarządu PFRON", "organem pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] września 2016 r. ustalił, że odpowiedzialność za zaległości L. S.A. w upadłości likwidacyjnej (dalej zwana "Spółką") z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwany "PFRON") za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. w kwocie głównej 29.467 zł oraz w odsetkach 17.090 zł naliczonych na dzień wydania niniejszej decyzji ponosi były członek zarządu A. C. (dalej zwana "Stroną" lub "Skarżąca") solidarnie z drugim członkiem zarządu T. B.

Strona w odwołaniu z 12 października 2016 r. wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego oraz uwzględnienie wszystkich dowodów, w tym zgłoszonych w wyjaśnieniach z dnia 30 lipca 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p.") poprzez wezwanie strony do przedstawienia dokumentów, których nigdy nie posiadała, a które jej zdaniem były w posiadaniu PFRON oraz poprzez brak odniesienia organu pierwszej instancji do jej pisma z dnia 29 lipca 2016 r.

Skarżąca ponadto wskazała, że Prezes Zarządu PFRON nie wskazał numeru, ani daty postanowienia o bezskuteczności egzekucji, a tym samym nie wykazał obowiązkowej przesłanki do wszczęcia postępowania przeciwko członkowi zarządu. Podniosła także, że ww. organ powinien wcześniej podjąć działania egzekucyjne, kiedy Spółka była w dobrej kondycji finansowej i istniała szansa za uzyskanie spłaty. Strona wskazała też, że wniosek o upadłość został złożony przez Spółkę 30 stycznia 2012 r., a więc 6 miesięcy po jej rezygnacji z pełnienia funkcji w zarządzie; wniosek został złożony we właściwym czasie albowiem Spółka posiadała majątek wystarczający do pokrycia kosztów postępowania upadłościowego oraz do pokrycia dużej części zobowiązań spółki.

Zdaniem Strony w okresie pełnienia funkcji członka zarządu nie było przesłanek do zgłoszenia upadłości: spółka nie była niewypłacalna. Skarżąca zgłosiła także zarzut przedawnienia roszczenia Prezesa Zarządu PFRON przeciwko członkom zarządu Spółki z uwagi na fakt, że powództwo przeciwko członkowi zarządu nie zostało wytoczone w ciągu 3 lat od momentu, w którym na podstawie innych dowodów, niż postanowienie o bezskuteczności egzekucji, można by uprawdopodobnić, że egzekucja będzie bezskuteczna.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (zwany dalej: "Ministrem"; "organem odwoławczym") decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia[...] września 2016 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie podniósł, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił okres zaległości Spółki, za który Skarżąca (do 30 stycznia 2014 r. nosząca nazwisko K.) ponosi odpowiedzialność. Wskazał przy tym, że jako prezes zarządu pełniła tę funkcję w okresie od dnia 22 lutego 2010 r. do 19 sierpnia 2011 r., czyli w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązań za grudzień 2010 r. do czerwca 2011 r. Powyższe potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołów i uchwał powołujących i odwołujących członków zarządu przesłanych przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Gospodarczy KRS przy piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r.

Minister podniósł jednocześnie, że bezskuteczność egzekucji została wykazana na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] W. w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 18 maja 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia zakończenia postępowania upadłościowego wobec Spółki. Z planu podziału funduszów masy upadłości zatwierdzonym postanowieniem sędziego komisarza z dnia [...] marca 2015 r. wierzytelność zgłoszona w III kategorii przez Prezesa Zarządu PFRON została zaspokojona w wysokości 22.878,69 zł, czyli w 24,5360% (łączna wierzytelność zgłoszona przez PFRON w stosunku do Spółki wynosiła wraz z odsetkami 93.245,40 zł). Tym samym w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji, ponieważ wierzyciel pozyskał z ostatecznego planu podziału funduszy masy upadłości Spółki kwotę 22.878,69 zł, czyli 24,536 % wierzytelności.

Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., zwrócił uwagę, że pismem z dnia 30 maja 2016 r. organ pierwszej instancji wezwał Stronę do nadesłania, dokumentów potwierdzających, że w okresie od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) Spółki lub potwierdzających, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) ww. Spółki nastąpiło bez winy Skarżącej lub potwierdzających zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego), sprawozdań finansowych ww. Spółki za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r., uchwały w sprawie powołania oraz odwołania z funkcji członka zarządu Spółki, wskazania jej mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki oraz innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji, Strona przy piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r. poinformowała, że nie jest i nigdy nie była w posiadaniu oryginałów jakichkolwiek dokumentów dotyczących Spółki i w związku z tym nie ma możliwości przedłożenia żądanych przez organ dokumentów.

Organ odwoławczy wskazał, że Spółka złożyła deklaracje DEK-I-0 za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r., lecz nie dokonała wpłaty kwoty z nich wynikającej, a zatem nie wywiązała się z wymagalnych zobowiązań. Organ podniósł, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (dalej "u.p.u.") w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który ustalana jest odpowiedzialność Strony, miała ona termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Data wymagalności pierwszego niezapłaconego zobowiązania za grudzień 2010 r. w kwocie 4.027 zł przypadała na dzień 20 stycznia 2011 r. W przekonaniu organu wobec niedokonania zapłaty, wniosek o upadłość winien zostać złożony do dnia 3 lutego 2011 r. Natomiast wniosek taki został złożony w dniu 14 listopada 2011 r. przez jednego z wierzycieli, a w dniu 30 stycznia 2012 r. przez dłużnika czyli L. S.A.

Minister uznał, że pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 u.p.u., tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca ją do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować kolejne zobowiązania wobec PFRON. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy u.p.u. nie uzależniają obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od jednoczesnego ziszczenia się obu przesłanek, o których mowa w powołanym art. 11 ww. ustawy. Według organu oznacza to, że nawet dysponujący majątkiem dłużnik będzie uznany za upadłego, jeżeli zaprzestał wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, co potwierdza wyrok NSA z dnia 9 lutego 2016 r. wydany w sprawie o sygn. akt I FSK 1552/14. Powołując się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r. wydany w sprawie o sygn. akt II FSK 651/11, organ drugiej instancji stwierdził, że w świetle definicji pojęcia stanu "niewypłacalności" zawartej w art. 11 ust. 1 u.p.u., każdorazowy brak realizacji zobowiązania w wymaganym terminie będzie skutkował uznaniem, iż w przypadku dłużnika zachodzi stan jego niewypłacalności. Tym samym za niemające znaczenia uznał z jakiego powodu nie wypełnia on swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też jaka jest wysokość długu w porównaniu do jego aktywów, czy są to zobowiązania publicznoprawne, czy cywilnoprawne oraz to, czy są one stwierdzone tytułem egzekucyjnym, czy wykonawczym.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowym postępowaniu Skarżąca nie wykazała, iż jako członek zarządu Spółki podjęła działania zmierzające do zaspokojenia wierzyciela czyli PFRON, nie wykazała, iż zgłosiła we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęła postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, a także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy.

Minister odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego przedawnienia roszczenia wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 z późń. zm.; dalej zwana "ustawą o rehabilitacji") do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ww. ustawy stosuje się przepisy O.p. Organ mając na uwadze art. 118 § 2 O.p. podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu decyzja została doręczona Stronie w dniu 29 września 2016 r. zatem jej zarzut należy uznać za bezpodstawny.

Mając z kolei na uwadze zarzut dotyczący naruszenia art. 187 § 1, art. 191 i art. 121 O.p., organ drugiej instancji wskazał, że ciężar wykazania przesłanek uwalniających skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki spoczywa na stronie i nie można domagać się od organów podatkowych, by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów przemawiających na korzyść strony, w szczególności jeżeli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego.

Końcowo Minister odnosząc się do zarzutu Strony zgodnie z którym, organ pierwszej instancji nie przeanalizował jej pisma z dnia 29 lipca 2016 r., wskazał, że organ ustosunkował się do niego rozpatrując odwołanie Strony i uznał, że nie miało ono wpływu na wydaną decyzję.

Strona w skardze z 2 lipca 2018 r., wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 187, art. 188 oraz art. 121 O.p., polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, nieuwzględnieniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącą, jak też na braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu zadłużenia Spółki, a co za tym idzie podstaw do ogłoszenia upadłości tejże Spółki, na chwilę rezygnacji Strony z funkcji członka zarządu Spółki tj. na dzień 19 sierpnia 2011 r., co w konsekwencji spowodowało przyjęcie stanowiska o jej odpowiedzialności za zadłużenie wobec PFRON na podstawie art. 116 O.p., pomimo faktu, iż Skarżąca w toku postępowania administracyjnego (podatkowego) wskazywała na dowody, które mogą potwierdzić niewystępowanie po jej stronie obowiązku zgłoszenia upadłości we właściwym czasie, wymienionego w art. 116 O.p.;

2) niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 1) a) O.p. polegające na wyrażeniu stanowiska, iż na Skarżącej spoczywał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, w sytuacji gdy powstało zadłużenie względem PFRON, podczas gdy sam fakt powstania zadłużenia nie stanowi przestanki obowiązku zgłoszenia upadłości spółki, czyli nadejścia "właściwego momentu" na dokonanie rzeczonej czynności, w rozumieniu ww. przepisu prawa, w sytuacji gdy wykazała odpowiednimi dowodami zaistnienie okoliczności stanu faktycznego, a mianowicie wykazała brak istnienia po jej stronie obowiązku zgłoszenia upadłości Spółki.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z kopii dokumentów dołączonych do skargi.

Sąd na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a.") postanowił odmówić dopuszczenia ww. dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stosownie do art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddana została decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej, jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na PFRON.

Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika zakreślają przepisy Rozdziału 15 Działu III O.p.

Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).

Do odpowiedzialności Skarżącej w przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustaliły organy podatkowe obu instancji, znajduje zastosowanie art. 116 O.p., zgodnie z którym, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

Zatem przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki z uwagi na jej posiłkowy charakter.

Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Członek zarządu będzie zatem zwolniony z odpowiedzialności jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z § 4 art. 116 O.p. przepisy o odpowiedzialności członka zarządu stosuje się również do byłego członka zarządu.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala uznać, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do L. S.A. oraz pełnienie przez Skarżącą funkcji prezesa zarządu tej Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON.

Należy wskazać, że z protokołów i uchwał powołujących i odwołujących członków zarządu przesłanych przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Gospodarczy KRS przy piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. wynika, że Skarżąca jako prezes zarządu pełniła tę funkcję w okresie od dnia 22 lutego 2010 r. do 19 sierpnia 2011 r., czyli potwierdzają, że Skarżąca jako prezes zarządu pełniła tę funkcję w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań wobec PFRON za grudzień 2010 r. do czerwca 2011 r. Organ więc udowodnił, że zaległości podatkowe Spółki wynikają z zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków Prezesa zarządu przez Skarżącą.

W odniesieniu do drugiej z przesłanek odpowiedzialności - bezskuteczność egzekucji – Sąd zauważa, że jest ona rozumiana jako pewien stan faktyczny ustalony przez organ i potwierdzony sporządzonymi dokumentami. Jest to sytuacja, w której nie ma wątpliwości, iż nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji skierowanej do majątku podatnika (Spółki) nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzycieli. Zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku tego postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (Spółki).

Zgodnie z przywołanym przez organ wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt II UK 7/11 uznanie egzekucji za bezskuteczną, może nastąpić także w przypadku, kiedy na przykład w postępowaniu upadłościowym wierzyciel nie uzyskał pełnego zaspokojenia w wyniku zakończenia postępowania upadłościowego. Zatem bezskuteczność egzekucji może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób, który nie poddaje w wątpliwość oceny, że środki majątkowe podmiotu, który wszczął procedurę upadłościową nie wystarczą na zaspokojenie istotnej części jego długów. W wyroku tym Sąd Najwyższy odwołał się do wskazywanej przez Skarżącego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08 (wskazano, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczonego dowodu, przy czym nie jest w tym przypadku konieczne wydanie przez organ postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego).

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II UK 7/11 stwierdził, że: "Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie ustanawia wprost obowiązku wierzyciela do udowodnienia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce przez wskazanie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieją oczywiste powody do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne nie przyniesie oczekiwanego skutku, bezskuteczność egzekucji może być dowodzona również w inny sposób. Oczywiście, najprostszym środkiem zmierzającym do celu jest wydanie - w uzasadnionych przypadkach - postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego zalegającemu podatnikowi. Przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego - z uwagi na brak majątku - zawiera przepis art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z nim, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Mając jednak na względzie, iż wierzyciel nie musi wykazywać, że wyczerpano wszystkie możliwe sposoby egzekucji, możliwe byłoby pod pewnymi warunkami zwolnienie organu (...) z obowiązku uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec spółki zanim wyda decyzję na zasadzie art. 116 Ordynacji podatkowej, na podstawie której żądać będzie spełnienia długu od osób trzecich. Zasadne to będzie w sytuacji, gdy na podstawie innych dowodów przeprowadzonych poprzez właściwy organ w postępowaniu, które tak jak postępowanie egzekucyjne za podstawowy cel stawia zaspokojenie wierzycieli zostanie wykazane, że oczywista jest niemożność przeprowadzenia skutecznej egzekucji z majątku spółki. (...) Uznanie egzekucji za bezskuteczną zatem może nastąpić także w przypadku, kiedy na przykład w postępowaniu upadłościowym:

- oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy - Prawo upadłościowe (sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, sąd może również oddalić wniosek w razie stwierdzenia, że przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku dłużnika są obciążone zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką, a pozostały jego majątek nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania). W wyroku z 7 maja 1997 r. sygn. akt II CKN 117/97, LEX nr 50806, Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że "przy określaniu właściwego czasu dla wystąpienia o otwarcie postępowania układowego względnie o ogłoszenie upadłości (...) należy uwzględnić funkcje ochronne tych postępowań wobec wierzycieli, nie może to zatem być moment, w którym wniosek o upadłość musi zostać oddalony, bo majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego",

- umorzono postępowanie z powodu braku środków na koszty postępowania zgodnie z przepisem art. 218 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe (sąd umarza postępowanie upadłościowe, gdy się okaże, że majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym lub wpisem do rejestru statków nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania),

- wierzyciel nie uzyskał pełnego zaspokojenia w wyniku zakończenia postępowania upadłościowego.

Oczywiście można powyższy katalog rozszerzyć o inne zdarzenia prawne, które jednak muszą posiadać wspólną cechę w postaci ustalenia niemożności zaspokojenia wierzyciela w oparciu o procedury ustalone przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy w ogóle nie wszczęto postępowania egzekucyjnego a bezskuteczność egzekucji nie została ustalona w innym przewidzianym prawem postępowaniu, nie można tak stwierdzonej bezskuteczności uznać, iż spełnia ona wymogi z art. 116 Ordynacji podatkowej - tj. powoduje stan, w którym nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Taką pewność daje zaś tylko wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Przedstawiona interpretacja spełnia przy tym funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą osobę trzecią przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe (składkowe) spółki.

Jeżeli chodzi zaś o problem możliwości wykazywania bezskuteczności egzekucji już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, zaaprobować należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikający z uchwały siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, że dowodem na tę okoliczność nie musi być wydane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny postanowienie o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność. Stan bezskuteczności egzekucji może być bowiem stwierdzony w toku egzekucji administracyjnej lub sądowej, czego konsekwencją jest, zgodnie z art. 71 § 1 u.p.e.a. i art. 913 § 1 k.p.c., możliwość zwrócenia się przez organ egzekucyjny (lub wierzyciela w toku egzekucji sądowej) do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku."

Odnosząc powyższe rozważania judykatury (które sąd w pełni podziela) na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ stwierdził istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, na podstawie innych dowodów przeprowadzonych poprzez właściwy organ w postępowaniu, które tak jak postępowanie egzekucyjne za podstawowy cel stawia sobie zaspokojenie wierzycieli. Wykazał tymi dowodami, że oczywista jest niemożność przeprowadzenia skutecznej egzekucji z majątku spółki. Ustalono niemożność zaspokojenia wierzyciela w oparciu o procedury ustalone przepisami prawa. Działanie organu wypełniło przy tym funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą Skarżącego przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jego odpowiedzialności za zaległości spółki.

W niniejszej sprawie organ ustalił, że w dniu 14 listopada 2011 r. do Sądu Rejonowego dla [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości L. S.A. złożony przez wierzyciela spółki V. S.A. W dniu 30 stycznia 2012 r. taki wniosek złożyła sama spółka L. jako dłużnik. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Sąd Rejonowy ogłosił upadłość tej spółki obejmującą likwidację majątku dłużnika. Sąd wyznaczył Sędziego komisarza oraz syndyka masy upadłości. Wezwał także wierzycieli upadłego do zgłaszania swoich wierzytelności w terminie miesiąca od daty ukazania się ogłoszenia w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym". W dniu 18 maja 2015 r. Sąd ten wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia zakończenia postępowania upadłościowego wobec L. S.A. w Warszawie. Sąd ten ustalił i zwarzył, że upadłość tej spółki obejmująca likwidację majątku dłużnika została zakończona. W trakcie postępowania syndyk spieniężył majątek upadłego, z czego uzyskał łączną kwotę 3.343.096,03 zł, która została przeznaczona na zaspokojenie wierzycieli i zabezpieczenie wydatków związanych z zakończeniem postępowania upadłościowego. Syndyk zaspokoił wierzytelności kategorii I w 100 %, w kategorii II w 100 % i w kategorii III w 24,5360 %. Wierzytelność zgłoszona w III kategorii przez Prezesa Zarządu PFRON została zaspokojona w wysokości 22 878,69 zł, czyli w 24,5360% (łączna wierzytelność zgłoszona przez PFRON w stosunku do L. S.A. wynosiła wraz z odsetkami 93 245,40 zł). Wierzyciele z pozostałych kategorii nie zostali zaspokojeni.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji, ponieważ jak wcześniej wskazano wierzyciel - PFRON pozyskał z ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości L.S.A. kwotę 22 878,69 zł, czyli 24,536 % wierzytelności.

Zauważyć należy, że zgodnie z Prawem upadłościowym celem postępowania upadłościowego, które zostało przeprowadzone w stosunku do Spółki było zaspokojenie roszczeń wierzycieli w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą – zachowanie dotychczasowego przedsiębiorstwa dłużnika oraz uzyskanie możliwości oddłużenia przez rzetelnych dłużników (art. 2 Prawa upadłościowego). Postępowanie upadłościowe polegało na zbyciu majątku upadłego wchodzącego w skład masy upadłości i zaspokojeniu wierzycieli z uzyskanych w ten sposób funduszy. Zauważyć przy tym należy, że postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, zaś po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości – umarza się z mocy prawa (art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego). Po sporządzeniu spisu inwentarza i sprawozdania finansowego albo po złożeniu pisemnego sprawozdania ogólnego syndyk przeprowadza likwidację masy upadłości (art. 308 ust. 1 Prawa upadłościowego). Likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż z wolnej ręki lub w drodze przetargu lub aukcji przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, nieruchomości i ruchomości, wierzytelności oraz innych praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych (art. 311 ust. 1 Prawa upadłościowego).

Powyższe wskazuje, że prawidłowo organy stwierdziły, iż spełniona została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu – stwierdzono bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki. Nie zasługuje więc na uwzględnienie podnoszony przez Skarżącą zarzut braku postanowienia o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki.

Sąd podziela także stanowisko organu, że w sprawie Strona nie wykazała istnienia przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 O.p. dotyczących możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej Skarżącego. W tym miejscu w odniesieniu do zarzutu Skarżącego wskazać należy, że ‒ poprzez użyty zwrot legislacyjny "a członek zarządu nie wykazał" ‒ przepis wyraźnie przesuwa ciężar ich wykazania na podatnika.

Skarżąca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki jako osoba trzecia powinna wykazać, że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe),

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy,

- istnieje konkretny majątek spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Pomimo iż ciężar wykazania ziszczenia się przynajmniej jednej z ww. negatywnych przesłanek odpowiedzialności ciąży na stronie postępowania podatkowego, to zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09; CBOSA). Odpowiedzialność członka zarządu może zatem wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy więc ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.

Z art. 10 ustawy - Prawo upadłościowe wynika, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Ustawa Prawo upadłościowe wprowadza dwie niezależne od siebie przesłanki ogłoszenia upadłości: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań oraz nadmierne zadłużenie. Przesłanki te mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy.

W doktrynie przyjmuje się, że pierwsza z przesłanek ogłoszenia upadłości, tj. niewykonywanie zobowiązań zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swych zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy gdy dłużnik nie wykonuje wszystkich zobowiązań, ale także wtedy, gdy nie wykonuje niektórych z nich (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt 1 FSK 2030/2008; CBOSA). Przepis art. 11 ust. 1 odnosi się do wszystkich podmiotów, które mogą zostać ogłoszone upadłymi. Nawet zatem "dobra sytuacja finansowa" dłużnika rozumiana jako brak przesłanki z art. 11 ust. 2 p.u.n. nie zwalnia go od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie reguluje (expressis verbis nie wykonuje) on wymagalnych zobowiązań. W doktrynie prawa upadłościowego wskazuje się, że art. 11 ust. 1 p.u.n. określa niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swe wymagalne zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich i wszystkie zobowiązania, w tym z tytułu podatków i innych danin publicznych. Tym bardziej zatem musi obowiązywać przedsiębiorców. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. Co najwyżej w takim przypadku sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 12 p.u.n., lecz ta okoliczność nie zwalnia dłużnika od obowiązku wynikającego z art. 21 ust. 1 p.u.n.

Moment ziszczenia się choćby jednej z wyżej wymienionych przesłanek jest tym czasem, kiedy to członek zarządu, chcący uwolnić się od odpowiedzialności z art. 116 O.p., powinien złożyć wniosek o upadłość bądź wszczęcie postępowania układowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe dłużnik jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2 jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1 spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub z innymi osobami. Dwutygodniowy termin liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy prawidłowo organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby została spełniona którakolwiek z przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki. W szczególności w przedmiotowej sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Skarżącej dotycząca terminowego zgłoszenia wniosku o upadłość, bowiem jak wynika z akt sprawy - wniosek taki nie został złożony we właściwym czasie.

W tym względzie Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, iż Spółka nie znajdowała się w stanie trwałego zaprzestania spłaty zadłużenia i była w stanie spłacić swoje zadłużenie. Sąd zauważa, że Skarżąca wskazuje wprawdzie, że spółka nie była niewypłacalna, ale przyznaje, że nie regulowała wszystkich swoich zobowiązań w terminie, gdyż uważa, że trudności te miały jedynie charakter przejściowy. Sąd w tym względzie zauważa, że zobowiązania wobec PFRON nie były jedynymi nieuregulowanymi zobowiązaniami.

W niniejszej sprawie data wymagalności pierwszego niezapłaconego zobowiązania wobec PFRON za grudzień 2010 r. w kwocie 4 027,00 zł przypadała na dzień 20 stycznia 2011 r. Zaznaczyć należy, że nie była to jedyna, niezapłacona wierzytelność Spółki, gdyż z akt sprawy wynika, iż wobec L. S.A. istniała także wierzytelność innego podmiotu – V. S.A. z terminem płatności przypadającym w dniu 4 grudnia 2010 r. (akta sprawy k. 52). Wobec niedokonania zapłaty zobowiązań w stosunku do PFRON wniosek o upadłość winien zostać złożony do dnia 3 lutego 2011 r. (zgodnie z art. 21 Prawa upadłościowego). Wniosek taki został złożony natomiast w dniu 14 listopada 2011 r. przez jednego z wierzycieli Spółki (V. S.A.). L. S.A. złożyła swój wniosek dopiero w dniu 30 stycznia 2012 r.

W tych okolicznościach należy uznać, że prawidłowo organ ustalił, iż pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 ustawy, tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca Spółkę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować zobowiązania wobec PFRON.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie analizy sytuacji majątkowej Spółki wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie podstawy ogłoszenia upadłości organ ocenił w oparciu o pierwszą przesłankę niewypłacalności, jaką jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań. Zatem mając na uwadze powyższe nie zachodziła potrzeba dokonywania dalszej analizy sytuacji majątkowej Spółki z okresu w jakim Skarżąca pełniła funkcję w zarządzie. W tej sytuacji nie ma też znaczenia jaki majątek posiadała Spółka na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość bowiem fakt istnienia wskazanych zaległości Spółki wobec PFRON wypełnia przesłankę niewypłacalności.

Sąd podziela stanowisko organu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił przesądzić, iż Skarżąca winna liczyć się z tym, że będzie zobowiązana ponieść konsekwencje powstania zobowiązań dla PFRON. W okresie, kiedy pełniła ona funkcję prezesa zarządu Spółka była zobowiązana do dokonywania obowiązkowych wpłat na PFRON i złożyła deklaracje za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r., lecz nie dokonała wpłat kwot z nich wynikających.

Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej również wtedy gdy wykaże, że niezgłoszenie wniosku o upadłość bądź niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Wskazać przy tym należy, że brak winy konkretnego członka zarządu w niezgłoszeniu przedmiotowych wniosków jako przesłanka uwalniająca go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a zatem okoliczność jemu służąca, winna być wykazana przy jego istotnym udziale i z jego inicjatywy. Sąd zauważa, że uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki sprowadza się do wykazania należytej staranności w działaniu zmierzającym do wszczęcia postępowania upadłościowego w celu ochrony wierzycieli. Wymagany jest odpowiedni poziom wiedzy i profesjonalizmu ze strony członka zarządu spółki kapitałowej, a w konsekwencji wynikająca z nich podwyższona staranność (art. 355 § 2 k.c.). Powyższe oznacza przyjęcie, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, iż jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem ogłoszenie upadłości (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt II FSK 623/10; CBOSA). Obowiązkiem członka zarządu w organie zarządzającym spółki jest niewątpliwie monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III AUa 2181/12; CBOSA). Za brak podjęcia przez członka zarządu odpowiednich środków przeciwdziałających złej sytuacji finansowej spółki, Skarb Państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji. Byłoby to oczywiście niesprawiedliwe wobec innych podatników, którzy dokładają starań, aby sprawowaną funkcję pełnić zgodnie z prawem i wypełniać nałożone na nich obowiązki. Zaniechanie podjęcia odpowiednich działań wynikających z istoty pełnionej funkcji zarządczej nie może prowadzić do zwolnienia z odpowiedzialności opartej o art. 116 O.p.

W związku z powyższym nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie Skarżącej o powierzeniu prowadzenia księgowości Spółki specjalistycznej firmie zajmującej się finansami. W tym zakresie Skarżąca twierdzi, że firma ta przejęła na siebie odpowiedzialność karną i karno-skarbową za nienależyte wykonywanie obowiązków podatkowych w imieniu Spółki. Sąd zauważa, że przejęcie odpowiedzialności przez biuro rachunkowe, o ile takie zobowiązanie istnieje (Skarżąca okazała tylko kopię niepodpisanego tekstu, bez daty) dotyczy odpowiedzialności karnej i karno-skarbowej, a nie podatkowej, w szczególności wynikającej z art. 116 O.p.

Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły, iż Skarżąca nie wykazała braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Prawidłowo i kompletnie ustalony stan faktyczny sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że miał on możliwość (i powinność) przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań spółki, w tym z tytułu wpłat na rzecz PFRON, dokładając co najmniej podstawowej staranności. Bierna postawa Strony nie może stanowić uzasadnienia dla braku podejmowania przez nią jakichkolwiek działań w imieniu Spółki, a w konsekwencji nie daje podstaw do uwolnienia od odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

W przedmiotowym postępowaniu Skarżąca nie wykazała istnienia negatywnych przesłanek orzeczenia o jej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Z uwagi na powyższe, organ prawidłowo ustalił, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Skarżąca jako były prezes zarządu ponosi odpowiedzialność za zobowiązania L. S.A. z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r., solidarnie z drugim członkiem zarządu.

W odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącej przedawnienia roszczenia prawidłowo organ stwierdził, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 ze zm.) do wpłat o których mowa w art. 21 ust. 1 ww. ustawy stosuje się przepisy O.p., a nie jak wskazuje Skarżąca ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z art. 70 § 3 O.p. bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości (co miało miejsce w niniejszej sprawie). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego. Zarzut Skarżącej nie jest więc uzasadniony.

Końcowo za niezasługujące na uwzględnienie Sąd uznaje również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Dokonały jego wyczerpującej oceny, wyciągając logiczne, zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski, nie przekraczając granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje Skarżący, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że po stronie Spółki istnieją zaległości w PFRON, wobec których stwierdzono bezskuteczność egzekucji. Sąd podzielił również ocenę organów co do tego, że w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań, które przerodziły się w zaległości, Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. Sąd podziela także stanowisko orzekających w sprawie organów, że Skarżąca nie wykazała, iż zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, ani też nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Prowadzone w tym zakresie postępowanie podatkowe zostało oparte na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, którego ocena odpowiada regułom wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej. To zaś oznacza, że zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie znalazł w zaskarżonej decyzji innych uchybień, które mogłyby uzasadnić jej uchylenie.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd zobowiązany był oddalić skargę, o czym na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł w sentencji wyroku.