Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 780/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1989 nr 24 poz 133
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 kwietnia 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. K. jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] przyznającą wnioskodawcy prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w związku z zaliczeniem do okresu służby, od którego zależy prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 26.06.1990 r. do 26.12.1990 r.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 88 ust. 2, ust. 3, ust. 4 pkt 4 oraz art. 91 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U.

z 2013 r., poz. 1340 ze zm. – zwana dalej "ustawą PSP") w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20.07.1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy /Dz.U. Nr 54, poz. 310 – zwana dalej "ustawą o wliczaniu okresów pracy (...)"/, art. 2 ustawy z 14.12.1989 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin /Dz.U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm. – zwana dalej "ustawą o ubezpieczeniu (...)/ w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.03.1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych

i członków ich rodzin (Dz.U. z 1988 r. Nr 2, poz. 10 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem z dnia 28.03.1983 r."), § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27.02.2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 37, poz. 212 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem z dnia 27.02.2008 r.") oraz art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych:

Raportem z dnia 26.11.2013 r. J. K. zwrócił się do Komendanta Miejskiego PSP o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 2.09.1985 r. do 27.12.1990 r . do pracowniczego stażu pracy. Do wniosku dołączono wymagane dokumenty, w tym zeznania świadków potwierdzających pracę w gospodarstwie.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Komendant Miejski PSP pismem z dnia [...].01.2014 r. (...) zaliczył J. K. do pracowniczego stażu pracy pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 26.06.1990 r. do 26.12.1990 r. z wyłączeniem okresu od 2.09.1985 r. do 25.06.1990 r. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez J. K. od ww. pisma Komendant Wojewódzki PSP kwalifikując ww. pismo jako decyzję i po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] uchylił ww. decyzję zawartą w piśmie z dnia [...].01.2014 r. a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...].03.2014 r. Nr [...] Komendant Miejski PSP przyznał z dniem 26.11.2013 r. J. K. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 21,5%, wzrastającego z dniem 25 czerwca każdego roku kalendarzowego o 0,5%, aż do wysokości 25% uposażenia zasadniczego, w związku z zaliczeniem do okresu służby, od którego zależy prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość, pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 26.06.1990 r. do dnia 26.12.1990 r. jednocześnie wskazano, że integralną częścią decyzji jest angaż określający wysokość uposażenia.

Organ ustalił, że w okresie od 2.09.1985 r. do 27.12.1990 r. J. K. świadczył pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców (właścicieli gospodarstwa) posiadającym powierzchnię 1,98 ha, pozostawał z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym oraz miał ukończony 16 rok życia. W tym okresie nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów. Jednakże jak zaznaczył organ w okresie od 2.09.1985 r. do 25.06.1990 r. J. K. nie posiadał statusu domownika, bowiem w tym czasie był uczniem szkoły ponadpodstawowej a zatem praca w gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu (...) oraz § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28.03.1983 r.

Natomiast za okres pracy w gospodarstwie rolnym od 26.06.1990 r. do 26.12.1990 r. organ przyznał prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym. Organ I instancji wyjaśnił, że

z dniem 26.06.1990 r., tj. po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej – Zespole Szkół Elektrycznych im. [...] w K., ustała przyczyna powodująca, że we wcześniejszym okresie nie można było uznać, że praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania. Wyjaśniono również, że obliczenia wzrostu uposażenia zasadniczego wg stawki odpowiadającej grupie uposażenia dokonano w angażu, z uwzględnieniem nowej daty wzrostu uposażenia.

W odwołaniu od tej decyzji J. K. wyjaśnił, że w zakresie w jakim organ

I instancji zaliczył okres od dnia 26.06.1990 r. do 26.12.1990 r. pracy

w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika do pracowniczego stażu pracy skutkującego wzrostem uposażenia zasadniczego, decyzja jest słuszna

i zgodna ze stanem prawnym i faktycznym i w tym zakresie nie składa odwołania. Kwestionuje natomiast fakt braku zaliczenia okresu od 2.09.1985 r. do 25.06.1990 r. i uznanie, że pobieranie nauki w tym okresie w szkole ponadgimnazjalnej stanowi negatywną przesłankę do zaliczenia tego okresu.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2014 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej KWPSP) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy jako prawidłowe uznał ustalenia dokonane przez organ I instancji a dotyczące zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat. Cytując treść art. 88 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej regulującego kwestie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz zaliczenia do okresów tej służby innych okresów od których zależy prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość, podał, że tymi innymi okresami o których mowa w art. 88 ust. 4 pkt 4 tej ustawy zaliczanymi z mocy odrębnych przepisów są m.in. wyszczególnione w ustawie o wliczaniu okresów pracy (...) okresy pracy w

gospodarstwie rolnym. W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył okresu 2.09.1985 r. do 27.12.1990 r. zatem prawidłowo, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji poddał rozwadze art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy (...), zgodnie z którym ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31.12.1982 r., okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu (...).

Organ zaznaczył, że w pierwszej kolejności należało ustalić czy strażak (wnioskodawca) był w tym okresie domownikiem w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych. Wskazując na istniejące w orzecznictwie rozbieżności organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przeważającym w judykaturze poglądem normatywnej treści pojęcia "domownik" należy poszukiwać w ustawie obowiązującej w okresie, w którym praca w gospodarstwie rolnym była wykonywana.

W przedmiotowej sprawie skoro wniosek dotyczył okresu od 2.09.1985 r. do 27.12.1990 r., zatem zasadnie organ I instancji zdefiniował pojęcie domownika na podstawie ustawy z dnia 14.12.1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 cyt. ustawy poprzez użyte w ustawie określenie "domownik" należy rozumieć członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące

w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym

z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi główne źródło utrzymania. Przy czym rozporządzenie z dnia 28.03.1983 r. w § 2 ust. 2 pkt 2 precyzuje, że praca w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształcił się w szkole ponadpodstawowej.

Organ zaznaczył, że w stanie prawnym obowiązującym do 31.12.1990 r. J. K. w okresie od 2.09.1985 r. do 25.06.1990 r. nie mógł być uznany za domownika, gdyż kształcił się wówczas w szkole ponadpodstawowej. Z tego powodu tego okresu nie można uwzględnić przy ustalaniu uprawnień związanych z uposażeniem. Zasadnie natomiast zaliczono do okresu służby, od którego zależą prawo do wzrostu uposażenia, okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 26.06.1990 r. do 26.12.1990 r. Prawidłowo obliczono również procentowy wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat wraz z podaną jego wysokością w angażu, co jest zgodne z art. 88 ust. 2

i 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Końcowo organ podał, że aktualizacja prawa do wzrostu uposażenia nie wynikająca z przebiegu służby wymaga wydania decyzji administracyjnej na podstawie dokumentów złożonych przez strażaka (§3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 27.02.2008 r.). Natomiast zmiana uposażenia następuje z dniem złożenia wniosku (art. 91 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).

Z powyższą decyzją nie zgodził się J. K. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części odmawiającej wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat w okresie od 2.09.1985 r. do dnia 25.06.1990 r., tj. w okresie pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy (...) poprzez nieuznanie skarżącego za domownika wobec kształcenia się w szkole ponadpodstawowej oraz błędną wykładnię art. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu (...)

w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28.03.1983 r. poprzez przyjęcie, że praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.

W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu decyzji a dotyczącym dokonanej tam interpretacji pojęcia "domownik". J. K. podtrzymał w całości argumentację podniesioną w odwołaniu. Powołując się na wyrok NSA z 26.10.2012 r., sygn. akt I OSK 119/12 raz jeszcze podkreślił, że nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza uznanie danej osoby za domownika, ale tylko dla potrzeb ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Nie sposób przyjąć jako zasady, że samo kształcenie się w szkole ponadpodstawowej oznacza, że praca w gospodarstwie rolnym nie jest głównym źródłem utrzymania.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została przez Sąd uwzględniona z przyczyn, które WSA obowiązany był dostrzec z urzędu.

Na wstępie wypada wyjaśnić, stronom że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Stan faktyczny sprawy nie jest przez strony kwestionowany. Istota sporu sprowadza się do różnic w interpretacji przepisów prawa. Także zdaniem Sądu ustalone przez Organy okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości, przez co mogą stanowić podstawę wyrokowania.

Sąd badając legalność czyli zgodność zaskarżonego aktu z prawem, zobligowany był zbadać czy organy obu instancji działały na podstawie przepisów obowiązujących w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, ten niebagatelny wymóg zachowania zgodnego z prawem nie został dotrzymany.

Należy przypomnieć, iż Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej rozstrzygając o wniosku J. K. o doliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 2 września 1985 r. do 27 grudnia 1990 r. do stażu służby zastosował definicję legalną domownika rolnika wyrażoną w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. z 1989 r. nr 24, poz. 133 ze zm.; zwana dalej ustawą z 1982 r.). Zdaniem tego organu jest to akt prawny, do którego odsyła art. 88 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2013 r. poz. 140 ze zm.; zwana dalej ustawą o PSP) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidulanym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. nr 54, poz. 310; zwana dalej ustawą o wliczaniu).

Należy też przypomnieć, iż w świetle art. 88 ust. 2 ustawy o PSP, uposażenie zasadnicze strażaka wzrasta z tytułu wysługi lat w Państwowej Straży Pożarnej o 2% po 2 latach służby i o dalszy 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby oraz o 0,5% za każdy rok służby powyżej 20 lat, do wysokości 25% po 30 latach służby. Natomiast na mocy art. 88 ust. 4 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, do okresu służby, od którego zależą prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość, zalicza się również inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Innymi przepisami, są niewątpliwie przepisy ustawy o wliczaniu. Otóż na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Przywołany wyżej przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu został uchwalony okresie obowiązywania ustawy z 1982 r., a wszedł w życie 1 stycznia 1991 r., a więc w czasie wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2013 r. poz. 1403; zwana dalej ustawą o ubezpieczeniu społecznym). Ustawa o ubezpieczeniu społecznym poprzez art. 122, uchyliła ustawę z 1982 r., co oznacza, że już w chwili wejścia w życie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu, w zakresie wliczania do stażu pracy okresów pracy domownika rolnika w gospodarstwie rolnym odsyłał do przepisów nieobowiązujących. Nie podlega w tym miejscu kwestii, że ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie zawiera w swej treści przepisów intertemporalnych, pozwalających na stosowanie przepisów nieobowiązujących do stanów faktycznych mających miejsce w czasie obowiązywania ustawy z 1982 r. Na tle powyższych regulacji, w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż należy kierować się zasadą dalszego działania ustawy dawnej, jeśli praca w gospodarstwie rolnym wykonywana była w całości w czasie obowiązywania ustawy z 1982 r. (zob. A Rzetecka – Gil, Komentarz do Komentarz do art.1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu, LEX/el 2008). Z tej przyczyny, aby nastąpiło wliczenie okresu pracy w gospodarstwie w charakterze domownika rolnika wnioskodawca winien spełniać warunki określone w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 1982 r. Przepis ten definiował pojęcie domownika następująco : członek rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza uznanie danej osoby za domownika, ale tylko dla potrzeb ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Zdaniem Sądów, powoływany przez Organy w niniejszej sprawie przepis § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1988 r. Nr 2, poz. 10 z późn. zm.) służył w istocie zwolnieniu z ustawowego obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu osób kształcących się w szkołach ponadpodstawowych i wyższych. Nie sposób bowiem przyjąć jako zasady, iż samo kształcenie się w szkole ponadpodstawowej oznacza, iż praca w gospodarstwie rolnym nie jest głównym źródłem utrzymania osoby, która dopiero pobiera naukę w szkole ponadpodstawowej (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 września 2011 r., o sygn. akt I SA/Ke 428/11, LEX nr 966370).

Zasad legalizmu wyrażona w art. 7 Konstytucji RP, nakazuje organom władzy publicznej działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Zdaniem WSA prawem w rozumieniu tej regulacji są wyłącznie te przepisy i wyrażone w nich normy, które posiadają moc obowiązującą a tym samym, które mogą być przez te organy stosowane.

To ustalenie jest w niniejszej sprawie istotne bowiem J. K. z wnioskiem o doliczenie czasu pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik rolnika zwrócił się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w dniu 26 listopada 2013 r., a więc czasie gdy nie obowiązywały już przepisy ustawy z 1982 r. Data złożenia wniosku wyznaczyła w niniejszej sprawie organom prawo, według którego winny one oceniać zdarzenia prawne mające znaczenie dla uzyskania przez wnioskodawcę uprawnienia do podwyższenia uposażenia na podstawie art. 88 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o PSP, a więc także okresy czasu pracy w charakterze domownika w indywidulanym gospodarstwie rolnym. Utrata mocy obowiązującej z dniem 1 stycznia 1991 r. ustawy z 1982 r. spowodowała, że od tej chwili jej przepisy nie mogły stanowić podstawy decyzji administracyjnej o zaliczeniu do okresu służby, od którego zależy wzrost uposażenia, okresu pracy w indywidulanym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Normy ustawy z 1982 r. z chwilą derogacji, która nastąpiła na podstawie art. 122 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przestały być częścią systemu prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a tym samym przestały stanowić oparcie dla aktów stosowania prawa wobec wniosków o ukształtowanie uposażenia złożonych przez strażaka w czasie obowiązywania ustawy o ubezpieczeniu społecznym.

Zdaniem Sądu, okres obowiązywania przepisu obejmuje czas, w którym zarówno przynależy on do systemu prawa, jak i jest stosowalny. Innymi słowy, uchylenie przepisu pozbawia organ możliwości jego władczej konkretyzacji. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania, organy powinny stosować przepisy obowiązujące w momencie jego rozstrzygania z tej przyczyny, że żadna z obowiązujących regulacji nie nakazywała stosować względem okresów, na które powoływał się J. K. uchylonych przepisów ustawy z dnia 1982 r. Tym samym nie nastąpiło dopuszczalne w polskim prawie przedłużenie stosowalności przepisów, które utraciły na skutek derogacji moc obowiązującą. Natomiast art. 88 ust. 2 i 4 pkt 3 ustawy o PSP, obligując do zaliczania okresu służby, od którego zależą prawo do wzrostu uposażenia i jego wysokość inne okresy, zawiera w swej treści normę pozwalającą na retroaktywne działanie regulacji obowiązujących w chwili złożenia przez strażaka wniosku o zaliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Należy bowiem podkreślić, że ustawodawca odsyłając w art. 88 ust. 4 pkt 4 ustawy o PSP do przepisów odrębnych, obliguje organ aby oceniał okresy pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika sprzed złożenia wniosku, według norm obowiązujących w chwili wydawania decyzji, a nie według norm obowiązujących w chwili pracy w gospodarstwie.

Poza tym, do przyjęcia aktualnie obowiązującej definicji domownika rolnika normowanej przez art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym przekonuje fakt, iż norma ta stawia wnioskodawcom mniej rygorystyczne wymagania w stosunku do tych jakie wynikały z ustawy z 1982 r. Należy podkreślić, że art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym nie stawia tak jak poprzednie rozwiązania ustawy z 1982 r. warunku, aby praca domownika w gospodarstwie stanowiła jego główne źródło utrzymania. Wnioskodawca winien jest w tym względzie wykazać, iż stale pracował w tym gospodarstwie rolnym i nie był związany z rolnikiem stosunkiem pracy. Co także istotne, domownikiem rolnika jest również taka osoba, która zamieszkiwała w bliskim sąsiedztwie gospodarstwa rolnego rolnika, a nie tylko taka która w świetle art. 2 pkt 2 ustawy z 1982 r. pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem.

Warto zauważyć, iż do zbieżnych wniosków doszedł WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 1313/13, stwierdzając naruszenie przepisów prawa polegające na błędnym zastosowaniu przepisów art.2 pkt. 2 ustawy z 1982 r. oraz § 2 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. nr 2 poz. 10), bowiem wskazane przepisy w momencie orzekania przez organy jak również w chwili złożenia wniosku w przedmiocie zaliczenia do stażu pracy określonych okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców wnioskodawcy już nie obowiązywały.

Reasumując, zaskarżone do WSA decyzje naruszają przepisy prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie wobec skarżącego regulacji nieobowiązujących, a więc takich których organy nie były uprawnione zastosować w postaci przepisów ustawy z 1982 r. oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Dostrzeżone uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem nowe regulacje nie wymagają od wnioskodawcy wykazywania, że praca w gospodarstwie stanowiła główne źródło utrzymania domownika. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny przyjąć jako wzorzec definicje domownika rolnika, która wynika z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym.

Z wyżej wyłożonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Orzeczenie o zastosowaniu instytucji ochrony tymczasowej oparto na art. 152 p.p.s.a.