Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3387/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek ( spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Beata Cieloch Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 3 października 2001 r. , Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję tego samego organu z dnia [...] marca 2001 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącej D. R. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 3387/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. "a" oraz art.20 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z późn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił D. R. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w [...] w dniu [...] kwietnia 1990 r. po mężu F. R., który uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1976 r. Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w [...] z tytułu działalności w ruchu oporu oraz z tytułu utrwalania władzy ludowej.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, że F. R. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego w strukturze Urzędu Bezpieczeństwa, a stosownie do treści powołanych przepisów osoby takie zostają pozbawione uprawnień kombatanckich. Podkreślił także, że uprawnienia przysługujące wdowie mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień współmałżonka.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. R. wniosła o przywrócenie uprawnień kombatanckich na tej podstawie, że jej zmarły mąż posiadał uprawnienia także i z tego tytułu , że w okresie od grudnia 1940 r. do [...] stycznia 1945 r. prowadził działalność w ruchu oporu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 3 października 2001 r Nr [...] , wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 , art. 127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. "a" oraz art. 20 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U, z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2001 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja z dnia [...] marca 2001 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich znajduje uzasadnienie w treści zasady wyrażonej w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" cyt. ustawy , skoro wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że zmarły mąż wnioskującej F. R. był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego. Podkreślił także ,iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o tym, że w/wymieniony został skierowany do służby w tych organach przez organizacje niepodległościowe oraz podkreślił, że stosownie do zasad wyrażonych w powołanych przepisach osobom , które były zatrudnione lub pełniły służbę w organach bezpieczeństwa publicznego uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych innych tytułów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję D. R. domagała się jej zmiany i przywrócenia uprawnień kombatanckich , ponownie wskazując, że jej zmarły mąż prowadził działalność w ruchu oporu , a ona sama była na robotach przymusowych w III Rzeszy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.

Skarga jest uzasadniona , ale z innych przyczyn , niż zostały w niej wskazane. Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pktl lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt l, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3.

Stosownie zaś do treści art. 21 ust.2 pkt 1 ,3 i 4 cyt. ustawy uprawnienia kombatanckie nie przysługuj ą osobie, która:

1) w okresie wojny 1939-1945 kolaborowała z hitlerowskim okupantem,

3) w okresie od września 1939 r. do końca 1956 r. służyła w NKWD albo w innych organach represji ZSRR działających przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu,

4) w latach 1944-1956:

a) pełniła służbę łub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej,

b) była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej:

- w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej,

- w sądownictwie powszechnym lub wojskowym,

- w służbie więziennej,

c) była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej,

d) była funkcjonariuszem organów bądź jednostek organizacyjnych Polskiej Partii Robotniczej lub Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, do których właściwości rzeczowej - terenowej i centralnej - należał nadzór nad instytucjami, o których mowa w lit. a) i b), bądź nad zadaniami, o których mowa w lit. c), a stosownie do treści ust. 3 cyt. przepisu art. 21 zasady określonej w pkt 4 lit ,,a' i "b" nie stosuje się wobec osób , które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Zgodnie z art. 8 i 9 kpa organy administracji publicznej obowiązane są:

- prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywatela do organów Państwa;

- do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Zawiadamiając skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, organ orzekający wezwał ją do m.in. do nadesłania "dowodów mogących mieć wpływ na wynik sprawy"./k. 16 akt adm./. Tego rodzaju ogólnikowe sformułowanie nie spełnia wymagań sposobu informowania, o którym mowa w art. 9 kpa. Organ nie zawiadomił skarżącej, z jakiego powodu zamierza pozbawić ją uprawnień kombatanckich i na jakie okoliczności winna przedłożyć dowody, co było szczególnie wymagane, gdy się zważy, że zmarły mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie z dwóch tytułów, tj. działalności w ruchu oporu i utrwalania władzy ludowej. Uchybiając tym obowiązkom organ naruszył art. 7, 77 § 1 kpa. Takie też stanowisko zajął w wyroku z dnia 6 września 2001 r. sygn. akt V SA 44/01 /LEX nr 50158 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, a Sąd w składzie rozpoznającym nin. skargę pogląd ten w całości podzielił.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 3 października 2001 r. podano, że pełnienie służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego powoduje, że uprawnienia kombatanckie nie przysługuj ą z żadnego tytułu, chyba , że osoby te przedstawia dowody o których mowa w art. 21 ust. 3 cyt. ustawy. Stosownie zatem z zasadą wyrażona w art.. 9 kpa należało poinformować skarżącą o przedłożeniu dowodów na tę okoliczność, albowiem miała ona istotne znaczenie dla ustalenia jej praw po zmarłym mężu, tym bardziej , że z treści kwestionariusza sporządzonego przez samego F. R. wynikało, że do służby w organach bezpieczeństwa został skierowany przez organizację w ramach , której prowadził działalność kombatancką.

Odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono jedynie , że w aktach sprawy brak jest dokumentu świadczącego o skierowaniu męża skarżącej do służby w organach bezpieczeństwa publicznego przez organizacje niepodległościowe.

Mając na uwadze przytoczone okoliczności na zasadzie art. 145§ 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku , a na zasadzie art. 200 cyt. ustawy jak w pkt II.