Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 234/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 39b ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
article: art. 26 ust. 1, art. 45 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: art. 6, art. 7a § 1 i § 2, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) na rzecz P. M., tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z "[...]" 2020 r. P. M. (dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A (dalej jako: "Kierownik BP", "organ", "organ I instancji"), o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem Covid-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z Covid-19". We wniosku oświadczył, że na 1 marca 2020 r. był posiadaczem:

- kurcząt rzeźnych w rozmiarze, co najmniej 1000 szt.,

- indyków rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 szt.

Jako miejsce prowadzenia produkcji drobiu, wg. stanu na 1 marca 2020 r. skarżący wskazał miejscowość A, posesja "[...]".

Pismem z "[...]" 2020 r. oraz załączoną Informacją o miejscu i wielkości prowadzenia produkcji drobiu przez skarżącego, wg. stanu na 1 marca 2020 r. oraz dokonanych przemieszczeniach (dalej jako "Informacja"), będącym odpowiedzią na pismo Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z "[...]" 2020 r. (brak tego pisma w aktach administracyjnych), Powiatowy Lekarz Weterynarii (dalej jako: "Powiatowy Lekarz Weterynarii"), stwierdził, że strona posiada indyki rzeźne w ilości "[...]" sztuk, których nie przemieściła do rzeźni w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. W uwagach do Informacji dodał też, że kurczęta rzeźne zostały wstawione do skarżącego 31 marca 2020 r. oraz potwierdził ich (co najmniej jedno) przemieszczenie do rzeźni w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r.. W przedmiotowym piśmie Powiatowy Lekarz Weterynarii nadmienił również, że dane odnośnie wstawionych ptaków przyjmowane są w oparciu o informacje przekazane przez właściciela. Dane zaś dotyczące ich przemieszczeń do rzeźni sporządzane są w oparciu o datę wystawienia świadectwa zdrowia.

Decyzją z "[...]", nr "[...]" Kierownik BP na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, ze zm., dalej jako: "ustawa Covid-19"), w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej jako: "K.p.a."), odmówił przyznania skarżącemu pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem Covid-19. W uzasadnieniu organ przywołał treść §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z CCMD-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz.1467, dalej jako: "rozporządzenie Covid-19"), który stwierdza, że - pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.2), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził produkcję:

• kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk lub

• indyków rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk

- oraz w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych, gęsi rzeźnych lub indyków rzeźnych. Organ I instancji dodał też, że z przekazanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii danych wynika, że na 1 marca 2020 r. nie został spełniony warunek prowadzenia produkcji kurcząt rzeźnych. Wspomniał też, że skarżący 6 maja 2020 r zgłosił do Inspekcji Weterynaryjnej wstaw 31 marca 2020 r. – "[...]" sztuk kurcząt rzeźnych. Wskazał również, że z przekazanych danych wynika ponadto, że wnioskodawca prowadził produkcję indyków rzeźnych na 1 marca 2020 w rozmiarze "[...]" sztuk, natomiast nie został spełniony warunek przemieszczenia tych indyków w wyznaczonym okresie, tj. od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. Dodał równocześnie, że w przypadku drobiu rzeźnego należy uwzględnić tylko ten drób, który spełnia dwa warunki łącznie, tj. posiadanie odpowiedniej jego ilości według stanu na 1 marca 2020 r. i przemieszczenie w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r.

Skarżący "[...]" 2020 r. wniósł odwołanie od decyzji Kierownika BP w sprawie odmowy przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem Covid-19. Nie zgodził się z przedmiotowym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu wskazał również, że z informacji, jaką uzyskał na infolinii w Agencja Restrukturyzacja i Modernizacji Rolnictwa wynika, iż skarżący spełnia warunki określone w rozporządzeniu Covid-19. Podkreślił równocześnie, że wg stanu na 1 marca 2020 prowadził on produkcję drobiu rzeźnego, zgodnie z "(...) uchwałą DZ.U. paragraf 2, pkt 1, ustęp 2 i 3 (...)" kurcząt rzeźnych lub gęsi rzeźnych lub indyków rzeźnych oraz w okresie od 15 marca 2020 do 15 czerwca 2020 dokonał ich przemieszczenia do rzeźni.

Decyzją z "[...]" nr "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "Dyrektor OR") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ ten podniósł, że w jego ocenie argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zaś dokonane w I instancji rozstrzygnięcie, w oparciu o całość materiału dowodowego zebranego w sprawie i zastosowane przepisy prawne należy uznać za prawidłowe. Przywołując treść art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. oraz przepis art. 15 K.p.a. wskazał też na istotę zasady dwuinstancyjności postępowania, która statuuje nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy, rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Dodał również, że zasady udzielania wnioskowanej pomocy określone zostały w rozporządzeniu Covid-19. W myśl §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c tego aktu, pomoc przyznaje się rolnikowi, (...), jeżeli ten rolnik lub jego małżonek według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził produkcję:

a) kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk lub

c) indyków rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk

- oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych, gęsi rzeźnych łub indyków rzeźnych.

Zgodnie zaś z jego §2 ust. 5 i 6, rodzaj produkcji i jej rozmiar, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. oraz informację o przemieszczeniu zwierząt, o którym mowa w ust. 1 pkt 3. ustala się na podstawie danych udostępnionych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przez organy Inspekcji Weterynaryjnej w ramach współpracy, o której mowa w art. 13 ustawy Covid-19:

decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. L’. z 2020 r. poz. 1421), albo

rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. I ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

- według stanu na dzień 1 marca 2020 r.

Główny Lekarz Weterynarii przekaże Prezesowi Agencji w terminie do 1 września 2020 r. dane, o których mowa w ust. 5. zawierające:

weterynaryjny numer identyfikacyjny, jeżeli został nadany:

imię i nazwisko albo nazwę podmiotu oraz adres prowadzenia działalności:

numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), jeżeli Inspekcja Weterynaryjna jest w jego posiadaniu;

numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli Inspekcja Weterynaryjna jest w jego posiadaniu:

numer identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli Inspekcja Weterynaryjna jest w jego posiadaniu:

informację o prowadzeniu produkcji w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2:

rodzaj produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3:

maksymalną obsadę zwierząt w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3:

in formację o przynajmniej jednym przemieszczeniu zwierząt do rzeźni w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.

Organ odwoławczy stwierdził również, że w świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych, wnikliwej analizy posiadanej dokumentacji oraz nawiązując do zarzutów przedstawionych przez stronę, iż są one bezpodstawne. W pierwszej kolejności zwrócił uwagę, iż skarżący we wniosku, w części III "Oświadczenie w zakresie prowadzonej produkcji rolnej oświadczył" (w pkt 1) wskazał, że według stanu na 1 marca 2020 r. prowadził produkcję: kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk oraz indyków rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk. Podniósł również, że kontrola administracyjna polega na automatycznym sprawdzeniu danych sprawy, zawartych we wniosku z danymi podmiotowymi zawartymi w ewidencji producentów oraz danymi przedmiotowymi zawartymi w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ). Dodał też, że ustalanie kwalifikowalności zwierząt do przyznania pomocy, odbywa się na podstawie wykazów uzyskanych z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt oraz wykazów pozyskanych z Głównego Inspektoratu Weterynarii. (k. 16/2 akt administracyjnych). W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd w aktach sprawy nie doszukał się dokumentów, na które powołuje się organ odwoławczy (ewidencji producentów i Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt). Organ II instancji zauważył także, że na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, podczas jej zatwierdzania - jest określana liczba zwierząt kwalifikujących się do przyznania pomocy. Podniósł także, że w toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt ustalono, że producent na 1 marca 2020 r. posiadał "[...]" sztuk kurcząt rzeźnych. Ponadto ustalono, że na 1 marca 2020 r. posiadał "[...]" szt. indyków rzeźnych, jednakże nie dokonał wymaganego prawem ich przemieszczenia do rzeźni w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. Podkreślił też, że takie stanowisko potwierdzone zostało przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w piśmie z "[...]" 2020 r., oraz korespondencji mailowej z "[...]" 2020 r. Wspomniał też, że lektura obu dokumentów jednoznacznie wskazuje na posiadanie przez skarżącego indyków rzeźnych w ilości "[...]" sztuk oraz brak ich przemieszczenia do rzeźni w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. Dodał też, że z akt sprawy wnika, że skarżący nie posiadał 1 marca 2020 r. kurcząt rzeźnych, jednakże dokonał ich przemieszczenia w okresie, tj. od 15 marca 2020 r do 15 czerwca 2020 r. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego skarżący nie spełnił warunków określonych w §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19. Podkreślił równocześnie, że strona aby otrzymać wnioskowaną pomoc musi spełnić wszystkie przesłanki wymienione w tym akcie prawnym łącznie, a wiec należało odmówić przyznania pomocy. Organ II instancji zauważył także, że wymienione przepisy prawne w sposób wyczerpujący określają przesłanki uzyskania wnioskowanej pomocy. Dodał jednocześnie, iż aktualnie obowiązujące przepisy prawa, regulujące udzielanie przedmiotowej pomocy literalnie określając ilość sztuk zwierząt z danego gatunku wraz z określeniem konkretnego typu użytkowego zwierzęcia, jego wieku oraz stanu posiadana na konkretny dzień. Producent składając przedmiotowy wniosek musiał być świadomy, iż nie spełnia ww. warunków do uzyskania pomocy. Tym samym Kierownik BP w przedmiotowej sprawie dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia, odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. Zauważył także, że skarżący posiadał wiedzę, iż jej uzyskanie uwarunkowane jest m.in. posiadaniem minimalnej ilości sztuk drobiu na 1 marca 2020 r. oraz dokonanie w okresie 15 marca - 15 czerwca 2020 r. ich przemieszczenia, ponieważ podpisując rzeczony wniosek w części V "Oświadczenia i zobowiązania", w polu 16 oświadczył m.in., że: znane mu są zasady przyznawania wnioskowanej pomocy, określone w ustawie Covid-19 oraz rozporządzeniu Covid-19. Tak więc, zdaniem organu odwoławczego na stronie ciąży obowiązek dopilnowania swoich praw i obowiązków, a ich niedopilnowanie powoduje ujemne skutki prawne i negatywne konsekwencje. Producent rolny, jako beneficjent pomocy finansowej powinien dochować należytej staranności w wykonaniu wszystkich warunków, od których uzależniono przyznanie płatności. To przede wszystkim w jego interesie winno leżeć zadośćuczynienie wszystkim stawianym przez prawo wymogom. Producent rolny, występujący jako beneficjent pomocy finansowej, traktowany jest (wbrew temu, co wskazuje strona) jako profesjonalista, od którego oczekiwać należy szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony swoich praw, ale przede wszystkim, w zakresie realizacji przyjętych na siebie zobowiązań. W odniesieniu do stosunków o charakterze zawodowym - a niewątpliwie działalność rolnicza jest działalnością o charakterze zawodowym - konieczna jest staranność na poziomie wyższym od przeciętnej, wymagana od specjalistów bez względu na to. czy wykonująca tą działalność osoba osiągnęła odpowiednio wysoki stopień biegłości w drodze uzyskania specjalistycznego wykształcenia zawodowego (fachowego), czy też poprzez praktyczne doskonalenie zawodowe - wyrok WSA w Gorzowie Wlkp z 31 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Go 389/19. Dyrektor OR podkreślił też, iż zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji, rozpoznając wnioski o udzielenie pomocy finansowej obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał również, że ARiMR jako organ administracji działa na podstawie ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1505, ze zm.) i wykonuje zadania z niej wynikające a jednoznaczne brzmienie przepisów prawnych regulujących kwestie przyznania pomocy dla producentów rolnych (na podstawie, których organy ARiMR przyznają przedmiotową pomoc) uniemożliwia mu stosowanie odstępstw. Organ odwoławczy podkreślił również, że ARiMR nie jest organem ustawodawczym, lecz wyłącznie stosującym przepisy prawa.

Strona skargą z "[...]" 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora OR utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucając jej jednocześnie - naruszenie §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19, poprzez nieprzyznanie stronie pomocy finansowej pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do jej otrzymania. W uzasadnienie skarżący podniósł, że nie sposób zgodzić się z decyzją Dyrektora OR. Dodał też, że analiza uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia pozwoliła mu na stwierdzenie, że organ odwoławczy w sposób dowolny przyjął interpretację §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19 (wskazując, że wykładnia ta wypływa wprost z brzmienia aktu normatywnego). Ponadto, organ ten skupił się na wykazywaniu, iż skarżący nie dokonał w zakreślonym terminie przemieszczenia do rzeźni indyków i nie posiadał na 1 marca 2020 r. kurcząt rzeźnych. Dodał jednocześnie, że te dwa fakty nie były przez stronę podważane i nie stanowiły punktu spornego w sprawie. Skarżący podkreślił też, że w sposób bezsprzeczny spełnia obie przesłanki do otrzymania pomocy. Na 1 marca 2020 r. skarżący prowadził produkcję "[...]" sztuk indyków rzeźnych, co wypełnia wymóg wskazany w §2 ust. 1 pkt 3 lit. c tego aktu. Jednocześnie "[...]" 2020 r. dokonał on przemieszczenia "[...]" sztuk kurcząt rzeźnych, co potwierdza spełnienie przesłanki opisanej w pozostałej części §2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Covid-19. Wskazał przy tym, że interpretacja dokonana przez organ odwoławczy jest całkowicie bezpodstawna. Ustawodawca w §2 ust. 1 pkt 3 między lit. a, b i c, określającymi gatunki zwierząt użył, wyrażającego alternatywę spójnika "lub", z kolei część przepisu wyrażonego po koniunkcji "oraz" nie jest przypisana do żadnego z warunków z lit. a, b i c. Zatem warunki z §2 ust. 1 pkt 3 wspomnianego rozporządzenia między lit. a, b i c i lit. c zdanie drugie należy stosować łącznie, ale w drugiej części lit. c ustawodawca nie wyszczególnia gatunków zwierząt, podobnie jak w lit. a, b i c. Zatem nie ma przesłanek, w ocenie strony by interpretować przedmiotowy przepis jak dokonał tego organ II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje w szczególności w przypadku, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 §1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącego pismem z "[...]" 2021 r. sprzeciwiła się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym i wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Sąd z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia, przedmiotowego wniosku nie uwzględnił.

W ocenie Sądu płaszczyzna i istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organ odwoławczy, a wcześniej Kierownik BP, w oparciu o §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19 miały prawo do odmowy przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem Covid-19.

Należy zauważyć, że pomoc mająca na celu wsparcie rozwoju obszarów wiejskich została uregulowana zarówno w przepisach unijnych, jak i krajowych. W zakresie nieokreślonym w przepisach unijnych lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, zastosowanie ma ustawa Covid-19 oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia (w tym rozporządzenie Covid-19).

W przedmiotowej sprawie przepisami prawa materialnego, mającymi zastosowanie są przepisy rozporządzenia Covid-19. Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy Covid-19. Zgodnie z przywołanym przepisem to:

1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki lub tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań oraz poddziałań, w szczególności:

a) formę i tryb składania wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność,

b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność,

c) kryteria wyboru operacji - w przypadku operacji, w odniesieniu do których nie stosuje się wyjątku określonego w art. 49 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013,

d) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa o przyznaniu pomocy - w przypadku działań i poddziałań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,

e) działania lub poddziałania i przypadki, w których następca prawny podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części, albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,

f) działania lub poddziałania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części, albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części jest przyznawana pomoc, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy

- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu, w szczególności przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy zgodnie z warunkami wynikającymi z programu, biorąc pod uwagę specyfikę poszczególnych działań i poddziałań oraz konieczność ukierunkowania pomocy, w szczególności ze względu na szczególne potrzeby i warunki zidentyfikowane zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c ppkt iv rozporządzenia nr 1305/2013 i wskazane w programie;

2) szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy technicznej, w tym tryb składania wniosków o przyznanie pomocy technicznej, szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać te wnioski oraz umowa, na podstawie której przyznaje się tę pomoc, mając na względzie zapewnienie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy technicznej zgodnie z warunkami wynikającymi z programu, w tym uzależniając wysokość przyznawanej pomocy technicznej od efektywności wykonywania zadań związanych z przyznawaniem lub wypłatą pomocy.

2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić wysokość zmniejszeń kwot pomocy, o których mowa w art. 64 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, mając na względzie kryteria określone w art. 64 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013.

3. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczące działań lub poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12a i 13a, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić kryteria wyboru operacji, mając na względzie art. 49 ust. 1 lub 3 rozporządzenia nr 1305/2013.

4. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić wysokość zmniejszeń kwot pomocy technicznej, o których mowa w art. 64 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, mając na względzie kryteria określone w art. 64 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013.

Według §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19, pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:

3) według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził produkcję:

a) kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk lub

b) gęsi rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk, lub

c) indyków rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk

- oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych, gęsi rzeźnych lub indyków rzeźnych.

Stosownie do §5 rozporządzenia Covid-19, rodzaj produkcji i jej rozmiar, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, oraz informację o przemieszczeniu zwierząt, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ustala się na podstawie danych udostępnionych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", przez organy Inspekcji Weterynaryjnej w ramach współpracy, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przy czym rodzaj produkcji i jej rozmiar ustala się na podstawie:

1) decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421), albo

2) rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

- według stanu na dzień 1 marca 2020 r.

W myśl §6 rozporządzenia Covid-19, Główny Lekarz Weterynarii przekaże Prezesowi Agencji w terminie do dnia 1 września 2020 r. dane, o których mowa w ust. 5, zawierające:

1) weterynaryjny numer identyfikacyjny, jeżeli został nadany;

2) imię i nazwisko albo nazwę podmiotu oraz adres prowadzenia działalności;

3) numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), jeżeli Inspekcja Weterynaryjna jest w jego posiadaniu;

4) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli Inspekcja Weterynaryjna jest w jego posiadaniu;

5) numer identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli Inspekcja Weterynaryjna jest w jego posiadaniu;

6) informację o prowadzeniu produkcji w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

7) rodzaj produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3;

8) maksymalną obsadę zwierząt w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3;

9) informację o przynajmniej jednym przemieszczeniu zwierząt do rzeźni w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.

Sąd badając akta administracyjne sprawy (dalej jako: "akta sprawy", "akta administracyjne") stwierdził bezspornie, iż skarżący na 1 marca 2020 r. prowadził produkcję "[...]" sztuk indyków rzeźnych. Oprócz tego "[...]" 2020 r. dokonał on wstawienia kurcząt rzeźnych. Jednocześnie w okresie od 15 marca 2020 r do 15 czerwca 2020 r. nastąpiło, co najmniej jedno przemieszczenie do rzeźni ww. kurcząt. Ten stan rzeczy potwierdza Informacja zawarta przy piśmie z "[...]" 2020 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii (k. 5/2 akt administracyjnych). Jeśli chodzi o ilość kurcząt rzeźnych, będących w posiadaniu skarżącego, to w aktach sprawy znajduje się jedynie niepodpisana przez nikogo korespondencja e-mailowa, wskazująca na "[...]" sztuk (k. 7.2 i k. 7/3). Nie zostało to jednak potwierdzone żadnym oficjalnym dokumentem (np., uprawnionego do tego podmiotu, zgodnie z §5 w związku z §6 pkt 6-8 rozporządzenia Covid 19). Jednocześnie Sąd zauważył (bazując na aktach sprawy), że organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń w zakresie dokładnej daty przemieszczenia przez stronę kurcząt do rzeźni.

Odnosząc przedmiotowy stan faktyczny do kluczowego w sprawie §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19, należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż w wewnętrznej korespondencji e-mailowej ARiMR (nie podpisanej, przez co nie stanowi ona dokumentacji urzędowej w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. w zw. z art. 76a K.p.a.), to poglądowo wyraźnie pokazuje (skoro została włączona do akt administracyjnych sprawy), że organ I instancji miał duże problemy z wykładnią przedmiotowego przepisu. Jak czytamy bowiem w tej korespondencji:

• "Według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził produkcję:

a) kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 szt. lub

b) gęsi rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 szt., lub

c) indyków rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 szt.

- oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. miał dokonać przemieszczenia kurcząt, gęsi lub indyków. Poniżej również dla nakreślenia obrazu naszej sytuacji informacja z weterynarii, sytuacja jest tak: rolnik złożył deklarację do drobiu w zakresie kurcząt rzeźnych, indyków rzeźnych. Dane z aurelii wskazują na "[...]" kurcząt (brojler w sloganie PLW) oraz 0 indyków. Natomiast dane PLW wskazują na "[...]" kurcząt i "[...]" indyków. Ponadto w sytuacji uwzględnienia ilości "[...]" indyków pojawia się pytanie czy warunek zostaje spełniony, w sytuacji gdzie przemieszczenia w wymaganym okresie są spełnione przez przemieszczenie kurcząt. Prosimy o pomoc w przedmiotowej sprawie." – (k. 7/2 akt administracyjnych),

• "W związku z poniższym przypadkiem oraz wątpliwościami BP dotyczącymi interpretacji §2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. (...), bardzo proszę o potwierdzenie dotychczasowego stanowiska. Sytuacja: Na dzień 1.03.2020 – "[...]" kurcząt i "[...]" indyków. Przemieszczenia – "[...]" kurcząt i "[...]" indyków. Wyżej wymieniony przepis mówi, że producent na dzień 1 marca 2020 r. miał prowadzić produkcję kurcząt rzeźnych w ilości co najmniej 1000 szt. lub gęsi w ilości co najmniej 1000 szt., lub indyków w ilości co najmniej 1000 szt. oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. miał dokonać przemieszczenia kurcząt, gęsi lub indyków. Przepis nie mówi wprost, że rolnik ma dokonać przemieszczenia tego drobiu, który posiadał na dzień 1 marca. Niemniej jednak stoimy na stanowisku, że przemieszczenie dotyczy tego konkretnego drobiu, który rolnik posiadał na dzień 1 marca w ilości co najmniej 1000 sztuk. Z uwagi na powyższe oraz z uwagi na zmianę interpretacji przepisu §2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia (tj. do dnia zakończenia naboru rolnik musi prowadzić działalność w zakresie chowu i hodowli zwierząt, których był w posiadaniu na dzień 1 marca, ale muszą to być zwierzęta, co do których spełnił warunek posiadania minimalnej ilości sztuk) bardzo proszę o informację, czy powyższe stanowisko jest poprawne." - (k. 7/2 akt administracyjnych),

• w odpowiedzi zaś na ww. dwa e-maile czytamy: "W rejestrze GIW jest uwzględniony drób i przemieszczenie odnośnie tego konkretnego rodzaju drobiu. W poniższym przypadku rolnik nie posiadał indyków na 1 marca 2020 r., dlatego też nie znajduję tu analogii do zwierząt. W przypadku zwierząt rolnik zobowiązany jest prowadzić działalność odnośnie gatunku zwierzęcia, którego był posiadaczem w dniu 1 marca 2020 r. (nawet jeśli zwierzęta te nie kwalifikowały obliczenia z ich uwzględnieniem pomocy). W przypadku drobiu rzeźnego należy uwzględnić ten drób, który, spełnia 2 warunki jednocześnie tj. posiadanie odpowiedniej ilości i przemieszczenie." - (k. 7/1 akt administracyjnych).

Analiza przedmiotowej korespondencji pozwala, w ocenie Sądu na jednoznaczne stwierdzenie, że organ I instancji miał, o czym już wcześnie wspomniano wyraźny problem z interpretacją §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19. Nie uszło uwadze Sądu również to, że w przedmiotowej korespondencji pojawiają się nawet rozbieżności, co do ustalonego stanu faktycznego:

- "Na dzień 1.03.2020 – "[...]" kurcząt i "[...]" indyków. Przemieszczenia – "[...]" kurcząt i "[...]" indyków. (...)" – (k. 7/2 akt administracyjnych),

- "(....) dla nakreślenia obrazu naszej sytuacji informacja z weterynarii, sytuacja jest tak: rolnik złożył deklarację do drobiu w zakresie kurcząt rzeźnych, indyków rzeźnych. Dane z aurelii wskazują na "[...]" kurcząt (brojler w sloganie PLW) oraz "[...]" indyków. Natomiast dane PLW wskazują na "[...]" kurcząt i "[...]" indyków." (k. 7/2 akt administracyjnych),

- w odpowiedzi czytamy: "(...) W poniższym przypadku rolnik nie posiadał indyków na 1 marca 2020 r." – (k. 7/1 akt administracyjnych),

a zgodnie przecież z Informacją Powiatowego Lekarza Weterynarii z "[...]" 2020 r., wielkość produkcji skarżącego na 1 marca 2020 r. obejmowała bezspornie "[...]" sztuk indyków rzeźnych. Zwróciło uwagę Sądu również to, że dane pozyskiwane były, cyt.: "(...) Dane z aurelii (...)", "(...) dane PLW (...)", "(...) W rejestrze GIW (...)" – (k. 7/1 i k. 7/2 akt sprawy), tymczasem w aktach sprawy takich dokumentów Sąd nie odnalazł. Przedmiotowa korespondencja wyraźnie więc wskazuje, że były problemy z interpretacją §2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Covid-19. Pokazuje jednak coś jeszcze, że nastąpiła zmiana interpretacji tego przepisu na niekorzyść rolników ubiegających się o wsparcie (pomoc). W korespondencji czytamy bowiem: "(...) Z uwagi na powyższe oraz z uwagi na zmianę interpretacji przepisu §2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia (tj. do dnia zakończenia naboru rolnik musi prowadzić działalność w zakresie chowu i hodowli zwierząt, których był w posiadaniu na dzień 1 marca, ale muszą to być zwierzęta, co do których spełnił warunek posiadania minimalnej ilości sztuk) bardzo proszę o informację, czy powyższe stanowisko jest poprawne." (k. 7/2 akt sprawy). Powyższe utwierdza Sąd w przekonaniu, że dokonane rozstrzygnięcie zostało podjęte bezkrytycznie i bezrefleksyjnie, co tym bardziej pokazuje, że winno to odbyć się w oparciu o przekonujący wywód prawniczy, w zakresie przyjętych metod wykładni spornego przepisu, wyrażony w opinii służb prawnych organów obu instancji (tym bardziej, że służby te miały wątpliwości, co do prawidłowości przyjętej interpretacji, o czym jest mowa w przytoczonej już korespondencji – k. 7/2 akt administracyjnych), ale przede wszystkim stanowiskiem gospodarza aktu normatywnego - Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tymczasem, w aktach sprawy takich dokumentów Sąd nie odnalazł. Wątpliwe jest zatem twierdzenie Dyrektora OR, że: "(...) zarówno organ I, jak i II instancji, rozpoznając wnioski o udzielenie pomocy finansowej obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. (...) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ administracji działa na podstawie ustawy (...) i wykonuje zadania z niej wynikające, a jednoznaczne brzmienie przepisów prawnych regulujących kwestie przyznania pomocy dla producentów rolnych (na podstawie, których organy ARiMR przyznają przedmiotową pomoc) uniemożliwia ARiMR stosowanie odstępstw. Organ II instancji podkreślił również, że ARiMR nie jest organem ustawodawczym, lecz wyłącznie stosującym przepisy prawa." - (k. 16/2 s. 4 i k. 16/3 akt administracyjnych). Sąd zauważył również, że organy obu instancji pominęły istotny dla sprawy (w tego typu sytuacjach) - art. 7a. §1 i §2 K.p.a., w którym wyrażona została zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu §1 nie stosuje się:

1) jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego;

2) w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.

W tym miejscy należy zauważyć, że Sąd nie doszukał się w aktach sprawy, ze strony obu organów, aby doszło do sytuacji wyłączenia przyjętej tu zasady. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: "NSA", wyroki dostępne na stronie internetowej – http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w wyroku z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1795/19: "Przepis art. 7a §2 pkt 1 k.p.a. wskazuje przy tym przypadki ważnego interesu publicznego jako "istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego". Organy administracji publicznej powinny zatem nadawać temu pojęciu możliwie najwęższe znaczenie, mając na uwadze cel i funkcje omawianej zasady, in dubio pro libertate. Nie jest dopuszczalne - w celu odmowy zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony - powołanie się na abstrakcyjny i nieokreślony interes publiczny. Wyłączenia zasady określonej w art. 7a §1 k.p.a. wymaga nie każdy (skonkretyzowany i zdefiniowany) interes publiczny, ale wyłącznie ważny interes publiczny. Organ powinien zatem ocenić wagę i znaczenie występującego w sprawie interesu publicznego jako ważnego interesu publicznego." Jak zaś zauważył WSA w Gliwicach w wyroku z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 609/18: "W przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony. Jeśli jednak wynik przeprowadzonej wykładni daje jasność co do treści normy prawnej, to nie ma podstaw do zastosowania art. 7a §1 k.p.a. Tylko niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów stosowanego prawa rozstrzyga się na korzyść strony.". W tym kontekście, trzeba też pamiętać, na co wielokrotnie wskazywało orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktryna, że zasady ogólne postępowania administracyjnego, ujęte w Kodeksie postępowania administracyjnego nie mają jedynie waloru postulatywnego, ale są obowiązującymi powszechnie przepisami prawa, które każdy organ, rozpatrując i rozstrzygając daną sprawę musi bezwzględnie stosować. Co istotne też, wywierają one znaczący wpływ na cały proces stosowania prawa, również tego materialnego. Stanowiąc często drogowskaz, w którym kierunku organy stosujące szeroko rozumiana prawa administracyjne powinny pójść. Jak zauważyli autorzy komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego: "Zasady ogólne pełnią szczególną rolę w postępowaniu administracyjnym, ponieważ wyznaczają ramy tego postępowania, jak również mają wpływ na stosowanie norm prawa materialnego (...).", R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021 r. Tego typu działania więc (jak, np.: brak kompletnych akt sprawy, rozstrzyganie wątpliwości interpretacyjnych danego przepisu prawa na niekorzyść skarżącego - mimo braku rzetelnej jego wykładni, dokonanej bez uwzględnienia wskazań własnych służb prawnych oraz wyrażonego stanowiska przez gospodarza aktu prawnego, gdzie sporny przepis został zamieszczony) - nie budują z pewnością zaufania do organów państwa. Ponadto, jak słusznie zauważył organ odwoławczy - organy administracji publicznej powinny działać zgodnie z prawem i w jego granicach. Nie oznacza to jednak dowolności interpretacyjnej danego przepisu, tym bardziej, że w tym przypadku mamy do czynienia z aktem prawnym o charakterze specjalnym (pomocowym), który dotyczy, jak sama nazwa jego wskazuje - szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z CCMD-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Ponadto, zgodnie z art. 7 K.p.a. rozstrzygając daną sprawę organy zawsze powinny uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tego zaś w aktach sprawy Sąd się nie doszukał.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu doszło do naruszenie przez organ odwoławczy art. 54 §2 P.p.s.a., który stwierdza, m.in. że, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy. Brak w aktach sprawy kompletnej dokumentacji w oparciu, o którą organ dokonywał ustalenia stanu faktycznego powoduje, że doszło też do ruszenia art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. To spowodowało również naruszenie art. 6 K.p.a. i art. 7a K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. Sąd nie ma też wątpliwości, zgadzając się ze skarżącym, że powyższe nieprawidłowości oraz związane z tym naruszenia prawa przełożyły się na naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przypadku §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19.

Odnosząc się w końcu do treści spornego przepisu §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19, przy uwzględnieniu bezspornego stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, że literalne jego brzmienie wskazuje, że pomoc przyznaje się rolnikowi, który spełnia dwa warunki:

- według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził minimum jedną z produkcji wskazanych w pkt 3 lit a-c oraz

- dokonał przemieszczenia w okresie od 15 marca 2020 r. do 15 czerwca 2020 r. minimum jednego drobiu wskazane w pkt 3 lit a-c, ale już po myślniku.

Świadczy o tym użyty przez ustawodawcę spójnik "oraz", który jest spójnikiem koniunkcji, jak spójnik "i", "a także" (przesądzając tym samym, że warunki te muszą być spełnione łącznie). Odnosząc się teraz do pierwszego z tych warunków, to w ocenie Sądu jest on spełniony jeżeli rolnik, według stanu na dzień 1 marca 2020 r. prowadził minimum jedną z produkcji wskazanych w pkt 3 lit a-c tego przepisu. Przesądza o tym użyty przez ustawodawcę spójnik alternatywy nierozłącznej (łącznej) "lub". Jak zauważył Sąd Najwyższy (dalej jako: "SN" w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 29 września 2006 r., sygn. akt II UZP 10/06, spójnik "lub" wyraża "alternatywę łączną, czyli dopuszcza możliwość współwystępowania sytuacji komunikowanych przez zdanie łączone tym spójnikiem", a zatem możliwe jest spełnienie warunków wynikających z jednego lub kilku a także z wszystkich zdań oddzielonych spójnikiem "lub".", (zob. też uchwała SN z 9 września 2008 roku, sygn. akt., III CZP 31/08, czy też wyrok SN z 17 marca 2006 r., sygn. akt I CSK 8 I/OS)". W intersującym nas stanie faktycznym sprawy skarżący pierwszy warunek spełnił, gdyż wg. potwierdzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii Informacji z "[...]" 2020 r. (k. 5/2 akt administracyjnych) posiadał ww. dacie "[...]" sztuk indyków rzeźnych. Jeśli zaś chodzi o drugi warunek, określony w pkt. 3 lit. a-c, po myślniku: "(...) - oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych, gęsi rzeźnych lub indyków rzeźnych.", to można byłoby go czytać, jak zrobiły to organy obu instancji (uznając, że warunek posiadania i warunek przemieszczenia może dotyczyć łącznie tylko tego samego gatunku drobiu, który był też w posiadaniu skarżącego w dacie 1 marca 2020 r. - w tym wypadku indyków rzeźnych), gdyby ustawodawca wyraźnie wskazał, że przemieszczenie może dotyczyć tylko drobiu posiadanego 1 marca 2020 r., np. poprzez zamieszczenie po słowie "przemieszczenia" zwrotu "tych", lub bardziej precyzyjnego "- oraz przemieszczenie drobiu, który rolnik posiadał w dniu 1 marca 2020 r.". Tymczasem użył on podobnego zabiegu legislacyjnego, jak w pkt. 3 lit. a-c rozporządzenia Covid-19 - czyli zastosował spójnik alternatywy nierozłącznej (łącznej) "lub", który w tym przypadku również oznacza, że wystarczy spełnienie jednej przesłanki (bez względu, którego drobiu to dotyczy), aby warunek ten został spełniony. Odnosząc to do stanu faktycznego niniejszej sprawy, skarżący spełnił tenże warunek, przemieszczając do rzeźni w okresie wymaganym przez prawo (pomiędzy 15 marca 2020 r. a 15 czerwca 2020 r.) drób rzeźny, który wstawił do produkcji "[...]" 2020 r., co potwierdził Powiatowy Lekarza Weterynarii w Informacji z "[...]" 2020 r. (k. 5/2 akt administracyjnych). Sąd zwrócił również uwagę, że przepis ten zawiera błąd legislacyjny. W pkt. 3 lit. a-c, po myślniku "(...) - oraz w okresie od dnia 15 marca 2020 r. do dnia 15 czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych, gęsi rzeźnych lub indyków rzeźnych.", po słowie "kurcząt rzeźnych" użyty został przecinek. Zwykle, w poprawnej legislacji odpowiada on spójnikowi "i" (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 942/18). Zważywszy jednak na racjonalnego ustawodawcę, w ocenie Sądu nie stanowi on w tym przypadku koniunkcji i należy go czytać jako spójnik "lub". W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, że warunek ten mógłby być spełniony w przypadku przemieszczenia łącznie: kurcząt rzeźnych i gęsi rzeźnych lub tylko samych indyków rzeźnych. Z punktu widzenia prawidłowej legislacji oraz poszanowania praw adresatów przedmiotowej normy prawnej jest to sytuacja nie do przyjęcia.

Należy również dodać, że podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w §3 tego artykułu. Stanowi on m.in., że uzasadnienie prawne stanowi wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Szczególnie gdy dotyczy problemów interpretacyjnych danego przepisu. Tym bardziej, że jest to ważny element każdego rozstrzygnięcia, ponieważ przedstawia prawniczy tok rozumowania organu, który doprowadził do wydania decyzji. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym ma ono kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji, bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, oraz wyrok NSA z 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96). W przedmiotowej sprawie, Sąd uzasadnienia prawnego, dotyczącego w szczególności procesu wykładni problematycznego §2 ust. 1 pkt 3 lit. a i c rozporządzenia Covid-19 nie odnalazł. Organ odwoławczy przytoczył jedynie jego treść, nie zawierając w uzasadnieniu wyczerpującego wyjaśnienia, z którego wynikałoby, dlaczego właśnie to on ma zastosowania do sytuacji skarżącego, przy tak dokonanej jego interpretacji. To spowodowało, zdaniem Sądu naruszenie również art. 107 §3 K.p.a.

Trzeba też pamiętać, o czym organy obu instancji zdaje się całkowicie zapomniały, że zarówno ustawa Covid-19, jak i wydane na jej podstawie rozporządzenie Covid-19, są reakcją na negatywne skutki pandemii i stanowią rozwiązania nadzwyczajne. Cel zaś tych regulacji nastawiony jest na realne wsparcie dla podmiotów, które skutki pandemii Covid-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem pandemicznym). O wyjątkowości rozwiązań legislacyjnych świadczy również przywołany w §2 ust. 1 rozporządzenia Covid-19 art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) Nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, który stanowi, że wsparcie w ramach niniejszego działania zapewnia pomoc nadzwyczajną dla rolników i MŚP szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19, w celu zapewnienia ciągłości ich działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym artykule.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Uznając ją za wydaną przedwcześnie. Organ mając na uwadze ocenę prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu (art. 153 P.p.s.a.) winien w szczególności dokonać stosownej interpretacji §2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Covid-19 i wówczas przyporządkować go do ustalonego prawidłowo i w pełnym zakresie stanu faktycznego. Pamiętając przy tym, że wykładnia prawa jest zespołem czynności, zmierzających do zrekonstruowania z obowiązujących przepisów prawnych norm postępowania i ustalenia ich znaczenia. Samo odtworzenie normy z przepisów prawnych nie wyczerpuje operacji wykładni. Najważniejszym krokiem jest takie ustalenie jej treści, aby w jednoznaczny (nie budzący wątpliwości) sposób charakteryzowała adresata, okoliczności i wyznaczony w nich wzór zachowania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 §2 P.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.