Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 792/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.T.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.T.F. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] kwietna 2018 r., nr [...] działając na podstawie art 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej: u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako k.p.a.) - odmówił M.T.F. wydania polskiego prawa jazdy kat. B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] lipca 2017 r. M.T. F. złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kategorii B. W związku z tym, iż wyżej wymieniony jest obywatelem RFN organ podjął czynności mające na celu zbadanie, czy wnioskodawca nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego przesłał pismo z [...] lipca 2017 r., z którego wynikało, że wnioskodawca nie posiadał ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] lutego 2017 r. został on pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem środka odurzającego. Warunkiem odzyskania niemieckiego prawa jazdy jest pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania wnioskującemu polskiego krajowego prawa jazdy kategorii B, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta wydał decyzję odmowną.

M.T. F. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących błędnie przyjętych podstaw od braku spełnienia przez stronę warunków niezbędnych do uzyskania wnioskowanego prawa jazdy w sytuacji, gdy strona spełnia wszystkie warunki określone w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i orzeczenia o wydaniu mu prawa jazdy kat. B.

Odwołujący wskazał, że zaprezentowane przez Starostę podstawy odmowy wydania wnioskowanego prawa jazdy nie zasługują na uwzględnienie, albowiem związane są z błędną interpretacją przepisów prawa, która prowadzi z kolei organ I instancji do błędnego i co istotne niekonsekwentnego wniosku, co do posiadania lub nie posiadania przez stronę prawa jazdy i związanych z tym uprawnień do kierowania pojazdami, względnie do ustalenia , czy w sprawie ma miejsce zastosowanie, w myśl przepisów niemieckich rozwiązań w postaci zatrzymania prawda jazdy, cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdu, z czym wiąże się ewentualny skutek w postaci niemożności wydania nowego, polskiego prawa jazdy.

Odwołujący podkreślił, że żaden przepis polskiego prawa w zakresie uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami kat. B (również przez cudzoziemca) nie wymaga poddania się przez ubiegającego się o to prawo jazdy szczegółowym specjalistycznym badaniom lekarsko-psychologicznym. Zakres obowiązków jakie musi spełnić ubiegający się o uzyskanie prawa jazdy tej konkretnie kat. B określa bowiem powołany przepis art. 11 ust. 1 u.k.p. Zatem wymaganie przeprowadzenia szerszych badań lekarskich nie ma podstaw ustawowych na gruncie prawa obowiązującego w Polsce.

Odwołujący wskazał następnie, że dyrektywy Rady z 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE LI991 Nr 237, str. 1) zwane dalej Dyrektywami, normują kwestie praw jazdy wydawanych na terenie Unii Europejskiej. W myśl tych Dyrektyw zasadą jest, że "żadna osoba nie może posiadać praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie" (art. 7 ust. 1 Dyrektywy). Strona wyjaśniła, że konsekwencją tego zapisu Dyrektywy jest możliwość wymiany prawa jazdy na prawo jazdy innego kraju, a także tym samym uzyskania tego prawa jazdy w tym innym kraju. M.T. F. zaznaczył, że w świetle powołanych Dyrektyw strona mogła podjąć w Polsce starania o uzyskanie polskiego prawa jazdy, bowiem w chwili złożenia przez nią takiego wniosku nie została spełniona negatywna przesłanka, w myśl której prawo jazdy nie może być wydane osobie, "w stosunku do której orzeczony został, prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczeniem kolegium ds. wykroczeń tub orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym - zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie obowiązywania tego zakazu".

Zdaniem odwołującego, powyższe okoliczności nie przeczą więc możliwości ubiegania się o uzyskanie polskiego prawa jazdy w innym kraju Unii Europejskiej, w tym w Polsce, oczywiście po spełnieniu wszystkich pozostałych warunków określonych w art. 11 u.k.p. oraz po spełnieniu dodatkowych wymagań wynikających z obowiązującej Dyrektywy 2006/1267WE , które zresztą strona spełnia i co nie jest kwestionowane przez organ I instancji. Strona zaznaczyła, że uzyskanie przez stronę wnioskowanego prawa jazdy służyć będzie zaspokojeniu jej potrzeb związanych z miejscem zamieszkania, w którym skupione jest centrum jej spraw życiowych, a nadto pozwoli na realizację celów zarobkowych związanych z wykonywaniem pracy poza tym miejscem. Brak prawa jazdy stanowi o niemożności realizacji przez stronę jej podstawowych celów życiowych związanych z własnym szeroko rozumianym utrzymaniem się, a brak uzasadnionych podstaw do negowania uprawnienia strony w zakresie objętym jej wnioskiem stanowi naruszenie obowiązku porządku prawnego.

Nadto, w ocenie strony, Starosta błędnie interpretuje zawarte w przekazanej informacji instytucji niemieckiej pojęcie "zatarcia", albowiem nie oznacza ono, jak to przyjmuje datę końcową obowiązywania ewentualnego zakazu prowadzenia pojazdów, zatrzymania czy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a jedynie datę końcową wykreślenia z rejestrów niemieckich informacji w nich zawartych, a dotyczących konkretnej strony w związku z jej uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Na zakończenie odwołujący zaznaczył, że nie znajduje się w posiadaniu innego prawa jazdy, jego uprawnienia do kierowania pojazdami nie znajdują się obecnie w fazie ich zatrzymania względnie cofnięcia , a nadto nie znajduje się w okresie ewentualnie orzeczonego wobec strony zakazu prowadzenia przez nią pojazdów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Ponadto podkreśliło, iż na terytorium RP nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innych państwach - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 u.k.p.).

SKO wyjaśniło, że pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy reguluje art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne - art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów innych państw członkowskich UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich EFTA o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.

Organ odwoławczy wskazał, iż z informacji udzielonej przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego, zawartej w piśmie z [...] lipca 2017 r., przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego na język polski, wynika, iż wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i że może ponownie uzyskać prawo do kierowania pojazdami w RFN, gdy przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną.

Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, wskazując, iż w świetle orzecznictwa prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko wydanego w Polsce i przez polskie organy, ale również – krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji Wiedeńskiej" (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Op 1/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Przez posiadanie prawa jazdy należy w tym kontekście według organu rozumieć i takie sytuacje, w których prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Dokument prawa jazdy poświadcza tylko uprawnienia, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień.

W ocenie SKO, z cytowanych przepisów, w tym w szczególności z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wynika w rozpoznawanej sprawie ponad wszelką wątpliwość ewidentna przeszkoda, wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się przez M.T.F. o wydanie polskiego prawa jazdy w czasie gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w RFN, w której wcześniej wnioskodawca takie uprawnienie uzyskał.

Skargę na powyższą decyzję złożył M. T. F., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 77 § 1-3 k.p.a. przez wydanie decyzji przed zebraniem w sprawie dowodów,

b) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy i odmowę wydania prawa jazdy, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek pozytywnych uzyskania prawa jazdy i braku istnienia przesłanek negatywnych; przede wszystkim organ nie wyjaśnił należycie treści decyzji odmawiającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w szczególności czy w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do cofnięcia lub zatrzymania uprawnień, treści przepisów prawnych regulujących rodzaj i skutki zastosowanego wobec skarżącego środka oraz czasu trwania cofnięcia uprawnień bądź zatrzymania, a także możliwości odzyskania lub nabycia nowych uprawnień przez skarżącego, tym samym nie wyjaśnił należycie istnienia przesłanki negatywnej wydania prawa jazdy w postaci okresu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami za granicą (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.) bądź zatrzymania, w tym nienależycie ustalił treść dokumentów dotyczących zastosowanego wobec skarżącego środka w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, sporządzonych w języku niemieckim, w tym w sposób nieuprawniony pominął zlecenie tłumaczenia na język polski uprawnionemu podmiotowi (tłumaczowi przysięgłemu),

c) art. 7a k.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie treści niemieckich norm prawnych dotyczących cofnięcia bądź zatrzymania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na niekorzyść skarżącego, podczas gdy w razie istnienia wątpliwości co do treści regulacji niemieckich dotyczących decyzji o cofnięciu bądź zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy i w czasie trwania tego cofnięcia bądź zatrzymania organ winien je tłumaczyć na korzyść skarżącego, tzn. uznać, że decyzja o cofnięciu uprawnień bądź zatrzymania w stosunku do skarżącego wygasła i w dniu złożenia wniosku dopuszczalne jest wydanie nowego prawa jazdy skarżącemu; organy obu instancji całkowicie pominęły ustalenie znaczenia wskazanego w informacji z Federalnego Urzędu Transportu okresu, na który prawo jazdy zostało cofnięte bądź zatrzymane,

d) art. 84 § 1 k.p.a. przez rezygnację ze zwrócenia się do biegłego z zakresu niemieckiego prawa karnego w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne konieczne do ustalenia, jakiego rodzaju decyzje dot. prawa jazdy zostały wydane wobec skarżącego w oparciu o przepisy niemieckiego Kodeksu karnego i niemieckiego Kodeksu postępowania karnego, i jaki jest czas obowiązywania tych decyzji, a co za tym idzie – czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.kp.,

e) art. 12 ust. 2a w zw. z ust. 2b u.k.p. przez zwrócenie się w celu wydania prawa jazdy do organów niemieckich o potwierdzenie, że skarżący ubiegający się uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w tym państwie, ani nie rozpoczął procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy z pominięciem drogi teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy, podczas gdy powyższe przepisy stanowią, iż jest to wyłączna droga pozyskania ww. informacji,

2. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy wobec uznania, że skarżący uzyskał za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte lub zatrzymane i trwa okres cofnięcia uprawnienia lub zatrzymania, podczas gdy okres cofnięcia uprawnień skarżącemu (a w istocie czas trwania zakazu udzielenia skarżącemu nowych uprawnień do kierowania pojazdami) ustał i skarżący mógł ubiegać się o wydanie nowego prawa jazdy, co też uczynił składając wniosek do Starosty,

b) art. 11 ust. 1 u.k.p. przez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek uzyskania prawa jazdy.

W świetle wskazanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od złożonego pełnomocnictwa.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Należy wskazać, że zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy u.k.p., a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16, CBOSA) wskazał, że od daty wstąpienia Rzeczpospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego. W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo kierowania pojazdami kluczowe znaczenie mają dwie dyrektywy unijne: dyrektywa Rady z 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG, Dz. Urz. WE, seria L, nr 237, s. 1, ze zm.) oraz zastępująca ją od dnia 19 stycznia 2007 r. – dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE, seria L, nr 403, s. 18). Obydwie dyrektywy wprowadzają przepisy pozwalające na odmowę wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa (art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE). Dyrektywy wprowadzają zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy nr 2006/126/WE – "jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy"). Wskazać również należy, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 stanowi odpowiednik regulacji zawartej w art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18 ze zm.) zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione".

W orzecznictwie wskazuje się, że przez takie sytuacje, gdy prawo jazdy w danym momencie nie jest ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócone, rozumieć należy takie zdarzenia jak np. upływ terminu ważności samego dokumentu, upływ terminu ważności badań lekarskich, czasowe odebranie dokumentu lub czasowe pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami. W takich sytuacjach nie sposób bowiem uznać, że osoba w ogóle nie posiada ważnego prawa jazdy. Z sytuacją odmienną pod względem skutków prawnych – tj. nieposiadania prawa jazdy mamy natomiast do czynienia wtedy, gdy osoba nigdy nie posiadała takiego uprawnienia lub też została go pozbawiona na stałe na mocy obowiązujących przepisów prawa i w trybie w nich przewidzianym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1167/16, CBOSA).

Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE wyrażonym w wyroku z 1 marca 2012 r. w sprawie C-467/10 B. A., przepisy art. 1 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 i 4 dyrektywy Rady 91/439/EWG w związku z art. 2 ust. 1 oraz z art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom przyjmującego państwa członkowskiego, które pozwalają, aby odmówiło ono uznania na swoim terytorium prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim, jeżeli wobec posiadacza owego prawa jazdy przyjmujące państwo członkowskie nie zastosowało żadnego środka w rozumieniu rzeczonych art. 8 ust. 4 dyrektywy 91/439 lub art. 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126, lecz w tym ostatnim państwie odmówiono mu wydania pierwszego prawa jazdy na tej podstawie, że zgodnie z przepisami wskazanego państwa nie spełniał on fizycznych i psychologicznych wymogów bezpiecznego prowadzenia pojazdu silnikowego.

Należy wskazać, że przepisy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez sąd, czy orzekający organ nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 1855/15, CBOSA). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zważyć trzeba, że ocena zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga uprzedniego stwierdzenia, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2740/15, CBOSA). Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. W orzecznictwie wskazano, iż wynikający z treści art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. zakres ustaleń organu obejmuje badania, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 718/16, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy należy stwierdzić, że dokonane przez organy ustalenia, co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy są przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla zastosowanej kwalifikacji prawnej.

Należy wskazać, że organ I instancji stwierdził, że skarżący nie posiada w Niemczech ważnego prawa jazdy, bowiem dnia [...] lutego 2017 r. został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem środków odurzających. Organ I instancji wskazał, że warunkiem odzyskania przez skarżącego niemieckiego prawa jazdy jest przedstawienie pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że do pisma z dnia [...] lipca 2017 r. Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego dołączono m.in. decyzję z dnia [...] lutego 2017 r., z której wynikało, że M.T. F. został pozbawiony prawa jazdy ze względu na skłonność do narkomanii Jako datę niepodważalności/oddania/przedłożenia wskazano w ostatniej z decyzji datę [...].03.2017 r. Organ II instancji uznał, że istnieje ewidentna przeszkoda wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się przez skarżącego o wydanie polskiego prawa jazdy, w czasie gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w Niemczech.

Zdaniem Sądu przedstawione stanowisko budzi istotne wątpliwości. W ocenie Sądu, konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy jest bowiem jednoznaczne ustalenie, czy skarżący pozostaje w Niemczech w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stosownie do art.12 ust.1 pkt 5 u.k.p. Należy wskazać, że organy nie ustaliły znaczenia prawnego daty ([...] marca 2032 r.) zawartej w dokumencie [...] i przetłumaczonej jako umorzenie (w oryginale [...]). Nadto z dokumentu tłumaczenia przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego wynika, że zwrot "Tilgungs Datum" powinien być przetłumaczony jako "data zatarcia". Z materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, iż do wskazanych dat (umorzenia, zatarcia?) nastąpiło terminowe cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Takiej informacji nie zawiera pismo Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. w którym wskazano, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i może on ponownie wejść w posiadanie prawa jazdy, jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Okoliczności tej sprawy wymagały, zdaniem Sądu zbadania prawa obcego, jako że należało wyjaśnić jakie środki prawne zostały zastosowane przez organy RFN wobec skarżącego i czy mogą one zostać uznane za odpowiadające normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 ust. 5 u.k.p. tzn., czy prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika bowiem jednoznacznie jakie konkretnie środki prawne zastosowane przez organy RFN obowiązują skarżącego w dacie orzekania i do jakiego czasu, w szczególności w jakim okresie skarżący jest zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy medyczno-psychiatrycznej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Go 447/18, CBOSA). Należy również wyjaśnić znaczenie pojęć prawnych, takich jak data umorzenia postępowania, data ponownego przedłożenia. Nie może zarazem budzić wątpliwości, że ustalenie treści prawa obcego jest elementem stanu faktycznego. Organ może w sprawie, w której pojawia się problem znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy znajomości prawa obcego, zwrócić się o stosowną informację do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, a w sytuacji, gdy korzystając z dostępnych mu środków nie jest w stanie ustalić treści prawa obcego skorzystać z opinii biegłego, Zdaniem Sądu, skoro w rozpoznawanej sprawie nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy przyjęte przez organy istotne fakty zostały ustalone, subsumcja tego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.) byłaby przedwczesna.

Z powyższych względów Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wobec istotnych braków dowodowych doszło do naruszenia prawa procesowego to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na konieczność znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem dokumentów i prawa obcego należało również uchylić decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Zadaniem organów będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących informacji organów RFN.

O należnych skarżącemu kosztach postępowania (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości 697 zł, Sąd zaliczył wpis od skargi - 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł, odpowiadające wysokości stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).