Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 68/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 i § 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 104 § 1, art. 113, art. 7, art. 12, art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o sprostowanie decyzji administracyjnej 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 2 czerwca 2015 r. o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Kierownika Wydziału Architektury i Gospodarki Komunalnej Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1974 r nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. K. pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 2 czerwca 2015 r. o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Kierownika Wydziału Architektury i Gospodarki Komunalnej [...] z dnia [...] sierpnia 1974 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano że skarżąca jest właścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] , o pow. [...] m2, dla którego Sąd Rejonowy dla [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Natomiast odrębna własność tego lokalu została ustanowiona na podstawie umowy sprzedaży lokalu i oddania w użytkowanie wieczyste części terenu zawartej w dniu 25 stycznia 1975 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] przed notariuszem J. K. (Rep. Nr A.V 906/75), z której wynika, iż udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z własnością lokalu nr [...] wynosi [...] części. Stwierdzono, że umowa ta została zawarta na podstawie ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 1974 r. Podniesiono, że trzydzieści pięć dni wcześniej - w dniu 21 grudnia 1974 r., ustanowiona została odrębna własność lokalu nr [...], bezpośrednio sąsiadującego z lokalem skarżącej - na podstawie umowy sprzedaży lokalu i oddania w użytkowanie wieczyste części terenu (sporządzona w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] przez notariusza J. O. Rep. A nr 9837/74). W umowie tej stwierdzono, iż udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z lokalem nr [...] wynosi [...] części. Wskazano także, że powyższe okoliczności wynikają z treści umowy zmieniającej umowę sprzedaży lokalu i oddania części gruntu w użytkowanie wieczyste zawartej przed notariuszem w [...] W. Z. (Rep. A nr 1604/2014) która dotyczy lokalu nr [...]. Stwierdzono, że została ona zawarta na podstawie: decyzji Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Komunikacji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1973 r. nr [...] o sprzedaży lokalu nr [...] oraz decyzji Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Komunikacji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1974 r. nr [...] o oddaniu w użytkowanie wieczyste udziału w gruncie związanego z lokalem nr [...], wynoszącego [...] części. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 1993 r. o nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Katastru Urzędu Dzielnicowego [...] sprostował oczywisty błąd rachunkowy w pkt 2 ww. decyzji z dnia [...] marca 1974 r., stwierdzając, iż w rzeczywistości udział ten, w świetle powierzchni wszystkich lokali w budynku, wynosi [...] części, a nie - jak orzeczono w decyzji – [...] części. Wskazano, że w związku z powyższym w dniu 20 marca 2014 r. [...] spisało z właścicielami lokalu nr [...] protokół w sprawie sprostowania wysokości udziału w użytkowaniu wieczystym, a następnie, w dniu 21 marca 2014 r., zawarło z tymi właścicielami wspomnianą już wcześniej umowę, na mocy której udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z lokalem nr [...] zmieniono z [...] części na [...] części.

Jednocześnie stwierdzono, że udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z własnością danego lokalu nie jest ustalany dowolnie, lecz wynika ze stosunku powierzchni użytkowej tego lokalu (wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych) do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali (wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi). W związku z powyższym zdaniem skarżącej udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z własnością lokalu nr [...], mającego pow. [...] m2, wynosi [...] części, zatem udział w użytkowaniu wieczystym sąsiedniego lokalu nr [...] o pow. [...] m2 winien wynosić [...] części, a nie [...] części ([...]). Podkreślono, że pomiędzy ustanowieniem odrębnej własności lokali nr [...] i [...] upłynęło zaledwie 35 dni, a udział w użytkowaniu wieczystym związany z lokalem nr [...] o pow. [...] m2 wynosi [...] części, to udział w użytkowaniu wieczystym związany z położonym w tym samym budynku na tej samej nieruchomości lokalem nr [...] o pow. [...] m2, a więc o powierzchni o zaledwie [...] m2 mniejszej, nie może wynosić [...] części, lecz obiektywnie musi wynosić [...] części. Zatem sprostowanie oczywistej omyłki w ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 1974 r. stanowiącej podstawę ustanowienia odrębnej własności lokalu nr [...] poprzez zastąpienie błędnego udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu w wysokości [...] części prawidłowym udziałem w tym prawie wynoszącym [...] części, jest konieczne.

Reasumując skarżąca podniosła, że skoro organ administracji słusznie i prawidłowo sprostował błędny udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z lokalem nr [...], konsekwentnie winien obecnie sprostować również błędny udział w użytkowaniu wieczystym gruntu związany z sąsiednim lokalem nr [...]. Status prawny Lokalu nr [...] stanowiącego własność skarżącej nie różni się - z punktu widzenia istoty niniejszej sprawy - od statusu lokalu nr [...], w odniesieniu do którego organ dokonał już sprostowania, to wobec faktu, iż wszyscy obywatele są równi wobec prawa, obowiązkiem organu jest obecnie sprostowanie błędnego udziału w użytkowaniu wieczystym związanego z lokalem nr [...]. Podkreśliła również, że błędny udział w użytkowaniu wieczystym gruntu stanowi dla niej poważny problem natury nie tylko prawnej, ale również faktycznej (opłata za użytkowanie wieczyste gruntu zostanie naliczona od zawyżonego udziału, podobnie wysokość podatku od nieruchomości).

Wskazano, że wobec nierozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego wniesione zostało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W następstwie jego rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Zatem skarga na bezczynność jest zasadna.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, gdyż jest ona niedopuszczalna. Jednocześnie podniósł, że skarżąca, domaga się działania organu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., w myśl którego organ dokonuje w drodze postanowienia sprostowania błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innych oczywistych omyłek w decyzji administracyjnej. Sprostowaniu miałaby ulec wysokość udziału skarżącej w nieruchomości wspólnej. Wskazał, że wg stanu prawnego na chwilę obecną w sprawach związanych z ustaleniem wysokości udziałów w nieruchomości wspólnej nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego. Zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej, gdy udział (ten został błędnie obliczony czyli w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba sprostowania pomyłki rachunkowej) następuje w drodze uchwały wspólnoty mieszkaniowej podjętej większością głosów w trybie art. 22 ust. 3 pkt 5 a ustawy o własności lokali, a więc w trybie poddanym prawu cywilnemu, a nie administracyjnemu. Podniósł, że aby zakwalifikować akt lub czynność jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej musi zaistnieć co najmniej element jednostronności działania, od którego uzależnione jest korzystanie z uprawnienia. W sprawie sprostowania udziału w nieruchomości wspólnej organ nie jest uprawniony do jednostronnego przesądzenia o treści uprawnienia skarżącej, czynność ta nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego, zatem nie mieści się w zakresie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, a tym samym nie podlega skardze na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem zdaniem organu przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i w myśl art. 58 § 1 powołanej ustawy, podlega odrzuceniu. Prezydent powołał się również na treść uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia skarżącej, w którym wskazano, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy oczywistej omyłki pisarskiej czy błędu rachunkowego, natomiast ustalenia skarżącej oparte są na porównaniu zawartego przez nią aktu notarialnego sprzedaży innego lokalu i samodzielnym wyliczeniem, bez oparcia na mającej walor obiektywizmu i wiarygodności dokumentacji budynku czy pomiarach lokalu, przez porównanie, nowej wysokości udziału. Skarżąca domaga się od organu jednostronnego aktu władczego, który doprowadziłby w istocie, bez żadnej podstawy prawnej, do dokonania zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany ustaleń dokonanych w chwili zawarcia aktu notarialnego w 1974 r. na podstawie ówczesnej dokumentacji i przydania im nowego wymiaru, co stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję w prawa główne innych właścicieli, wpływając na sferę ich praw i obowiązków, co, w myśl obecnie obowiązującej ustawy o własności lokali, wymaga czynności prawnej z udziałem wszystkich właścicieli lokali w nieruchomości. Jednocześnie Prezydent podniósł, że sprostowanie udziałów w nieruchomości wspólnej następuje w formie aktu notarialnego, a nie władczego jednostronnego aktu organu, z tego też względu sprawa ta nie może być rozpatrzona i załatwiona przez organ, o czym skarżąca była wielokrotnie informowana. Wskazał także, że uchwała Wspólnoty z dnia 25 marca 2015 r., niezależnie od oceny prawnej sposobu jej podjęcia, również nie upoważnia organu do podjęcia działania, bowiem to przedstawiciel (członek) zarządu wspólnoty mieszkaniowej składa w formie aktu notarialnego jednostronne oświadczenie o zmianie udziałów w nieruchomości wspólnej w oparciu o uchwały podjęte przez właścicieli lokali na zebraniu wspólnoty mieszkaniowej i udzielone pełnomocnictwo. Prezydent podkreślił, że powoływanie się na czynności prawne podjęte z właścicielem lokalu nr 6 w tej samej nieruchomości i żądanie analogicznego działania jest niezasadne, ponieważ sprostowanie decyzji administracyjnej dot. sprzedaży lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz oddaniu związanego z tym udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu zostało dokonane postanowieniem administracyjnym wydanym w roku 1993, a więc w innym stanie prawnym niż obowiązujący obecnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Również stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania.

W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy, a tym samym wydanie orzeczenia o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie podjął żadnych czynności wobec wniosku skarżącej z dnia 2 czerwca 2015 r.

Od ww. daty rozpoczął bieg termin z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23) – powołana dalej jako: "k.p.a.", do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy organ nie wydał rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Wskazówka sprawnego procedowania w sprawie indywidualnej wypływa z treści art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a.

W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] miesięcznego terminu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że nie nosi ona cechy rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ prowadził korespondencję z pełnomocnikiem skarżącej odnosząc się do oceny prawnej przedmiotowego wniosku, wskazując przepisy prawa oraz informując szczegółowo o możliwych sposobach rozwiązania problemu ustalenia prawidłowej wysokości udziału. (vide: pisma z dnia 19 maja 2014 r., 4 sierpnia 2015 r., 24 września 2015 r.)

Podkreślenia wymaga, że ww. pisma miały charakter informacyjny, nie można ich uznać za załatwienie sprawy. Jak wynika bowiem z treści art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Natomiast zgodnie z art. 113 § 3 k.p.a. na postanowienia w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie. Rozstrzygnięcie wniosku o sprostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek następuje w drodze postanowienia niezależnie od tego, czy załatwienie wniosku jest pozytywne czy negatywne dla wnioskodawcy. Z uwagi na to, że organ w niniejszej sprawie nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, a był do tego zobowiązany, Sąd uznał skargę za zasadną.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1 a w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 niniejszej ustawy.