Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 419/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant: st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi K. N. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2022 roku nr 5/2022, znak: AV.0144.65.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi W. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. ał


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr 5/2022 Prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 31 stycznia 2022 r. K.N. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) orzeczeń wydanych w Sądzie Okręgowym w Łodzi III Wydział Cywilny Odwoławczy z lat 2019-2022 w postępowaniach o przewlekłość postępowania;

2) orzeczeń wydanych w Sądzie Okręgowym w Łodzi, w latach 2015-2021 w sprawach o czyny z art. 197 § 1 k.k. (wraz z uzasadnieniami), gdzie wyroki były uniewinniające;

3) orzeczeń wydanych w Sądzie Okręgowym w Łodzi, w latach 2017-2021 w sprawach o czyny z art. 207 § 1 k.k. (wraz z uzasadnieniami), gdzie wyroki były uniewinniające.

Rozpoznając powyższy wniosek Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi zdecydował o udostępnieniu informacji publicznej w żądanym zakresie, za wyjątkiem udostępnienia informacji publicznej w zakresie orzeczeń wydanych w Sądzie Okręgowym w Łodzi, w latach 2015-2021 w sprawach o czyny z art. 197 §1 k.k. (wraz z uzasadnieniami), gdzie wyroki były uniewinniające (pkt 2 wniosku). Wobec tego decyzją z dnia 1 marca 2022 r. nr A.XX-0144-69/22 Prezes Sądu Okręgowego odmówił K.N. udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że udzielenie żądanej informacji nie jest możliwe ze względu na prywatność osób, których informacja ta dotyczy, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie istnieje bowiem ustawowa podstawa do zagwarantowania obywatelom dostępu za wszelką cenę i kosztem prawa do prywatności. Organ I instancji wskazał na specyfikę i drastyczność spraw objętych decyzją odmowną. Sprawy o przestępstwo z art. 197 k.k. to sprawy to przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, tj. o zgwałcenie. Podkreślono, że specyfika postępowań z wyłączeniem jawności oraz co do przestępstw przeciwko wolności seksualnej w obyczajności jest szczególna, bowiem zawierają one szereg elementów pozwalających na identyfikację osób. W uzasadnieniach orzeczeń sądowych przedstawiany jest szczegółowy opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego m.in. w zakresie wszystkich osób pokrzywdzonych danym przestępstwem, sposobu wyrządzenia krzywdy i zakresu doznanych w wyniku przestępstwa szkód. W przypadku przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności opisy stanu faktycznego i dane z postępowania - opisane szczegółowo w uzasadnieniu dotyczą sfery stricte intymnej. Wobec zaś faktu, że w uzasadnieniu orzeczenia sąd przedstawia przebieg postępowania dowodowego wraz dokonaną w tym zakresie oceną, zatem także opisy sytuacyjne, rodzaj i charakter relacji pomiędzy uczestnikami postępowania, wszelkie okoliczności dotyczące miejsca i czasu popełnienia przestępstwa. W ocenie organu nie budzi zatem wątpliwości, że w tego rodzaju sprawach, gdzie przedmiotem ustaleń i oceny sądu są sprawy intymne pozostające wyłącznie w sferze prywatności osób, których wydane orzeczenia dotyczą. Zanonimizowanie danych osobowych nie zabezpiecza natomiast prywatności osób fizycznych w sposób należyty. Istnieje bowiem ryzyko "rozszyfrowania" tragicznych życiowych sytuacji faktycznych poszczególnych osób z racji charakterystyki postaci czy zdarzeń, społeczności w jakiej dana sytuacja miała miejsce, a jednocześnie nie ma możliwości usunięcia zanonimizowania całych fragmentów uzasadnienia orzeczenia, aby takiego ryzyka uniknąć. Takie uzasadnienie przestałoby być de facto uzasadnieniem. Prawo do prywatności osób fizycznych podlegać musi szczególnej ochronie. Zestawiając prawo wnioskodawcy do żądania informacji publicznej z prawem do ochrony prywatności i dóbr osobistych osób fizycznych Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi stanął na stanowisku, że w tychże sprawach należy przyznać pierwszeństwo prawu do prywatności.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K.N., podkreślając, że w swoim wniosku żądał udostępnienia jedynie wyroków uniewinniających, zanonimizowanych, co uniemożliwi zidentyfikowanie konkretnej osoby.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr 5/2022 Prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest właściwa, a tym samym odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi podkreślił, że odwołanie nie zawiera argumentów, mogących czynić argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji nieuzasadnionymi. Wskazał, że szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", wynikające wprost z przepisu art. 1 u.d.i.p. nie oznacza jednak, że każda informacja, jest "informacją publiczną" i że każda taka informacja podlega obowiązkowi jej udostępnienia. Ograniczenia w udostępnianiu "informacji publicznych" wynikają zarówno bezpośrednio z u.d.i.p, jak również można je wyinterpretować z przepisów innych aktów prawnych, jak chociażby przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, a także w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Cechą prawa do prywatności jest to, że ochroną tą objęta jest dziedzina życia osobistego (prywatnego), rodzinnego i towarzyskiego człowieka. Takie określenie granic sfery prywatnej życia człowieka ma bezpośredni związek z treścią art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ochrona prywatności, stanowi wyjątek od zasady dostępności informacji publicznych. Prezes Sądu podkreślił, że ujawnienie jakiekolwiek okoliczności mogącej konkretyzować daną osobę, narusza sferę jej życia prywatnego. Takie działanie pozostaje w opozycji w szczególności do przepisu art. 23 Kodeksu cywilnego, a także przepisu art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc także naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Szeroki zakres udostępniania informacji publicznych nie może, zdaniem organu, wkraczać sferę prywatności. Żądanie wnioskodawcy należy zatem oceniać nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania informacji, ale też przy uwzględnieniu nadrzędnych wobec niego zasad i wartości, a takim jest prawo do prywatności, zwłaszcza, gdy mówimy o prywatności w kontekście rozpoznawanych przez sądy spraw karnych, których przedmiotem jest obcowanie płciowe z małoletnim, znęcanie się, czy wreszcie zabójstwo. Udostępnienie informacji publicznej w tego typu sprawach byłoby nadużyciem prawa do informacji. Wskazując na poprawność zaskarżonej decyzji Prezes Sądu zaznaczył, że organ I instancji dokonał wyważenia kolidujących ze sobą praw podmiotowych, jakimi są prawo do informacji publicznej wnioskodawcy i prawo do prywatności. Ocenił, że przeprowadzona we wskazanym zakresie ocena doprowadziła do uznania priorytetu prawa do prywatności. Uzasadnienie wniesionego przez skarżącego odwołania nie zawierało natomiast przekonujących argumentów, które pozwoliłyby na uwzględnienie zawartego w nim wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył K.N., wnosząc o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi do udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 2 i 3 jego wniosku. Wskazał, że wnosił o udostępnienie wyroków uniewinniających, a zatem takich, które nie dotyczą życiowych tragedii rzekomych pokrzywdzonych. Nie zgodził się ze stwierdzeniem organu dotyczącym możliwości identyfikacji osób po zanonimizowanej treści wyroków wskazując, że miasto Łódź to jedno z największych miast w Polsce. Dodał, że w innych przypadkach żądania udostępniania wyroków, w ramach u.d.i.p., sądy anonimizowały dane osobowe w wyrokach i uzasadnieniach.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), cytowanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.". Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Na wstępie rozważań dotyczących istoty sporu za niewątpliwe trzeba uznać dwie porządkujące kwestie pozwalające na dalszą analizę sprawy. Pierwsza to charakter żądanej informacji będącej z całą pewnością informacją publiczną. Potwierdza to nie tylko treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i orzecznictwo sądów administracyjnych, ale przede wszystkim art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.

W dalszej zaś kolejności w sprawie nie jest sporne, że Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co ma umocowanie w treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący w skardze wnosi o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego do udzielenia informacji publicznej w zakresie pkt 2 i 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednakże należy zauważyć, że pismem z dnia 28 lutego 2022 roku Prezes Sądu Okręgowego poinformował skarżącego, że w Sądzie Okręgowym w Łodzi w latach 2017-2021 nie było spraw, o których mowa w pkt 3) wniosku, tym samym skarga w tym zakresie nie jest zasadna. Okoliczność udzielenia informacji publicznej w powyższym zakresie nie była także kwestionowana przez pełnomocnika skarżącego.

Spór między stronami sprowadza się więc do zasadności odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w postaci wyroków uniewinniających wraz z uzasadnieniem w sprawach o przestępstwa z art. 197 § 1 Kodeksu karnego, czyli przestępstwa zgwałcenia, gdzie wyroki były uniewinniające.

Bezspornym jest, że w przypadku przestępstw zgwałcenia mamy do czynienia z przestępstwami o szczególnym charakterze, gdyż dotyczą one sfery prywatności i intymności osoby fizycznej. Wydanie przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie o czyn z art. 197 § 1 K.k., bez względu na to czy mamy do czynienia z wyrokiem skazującym czy też uniewinniającym, związane jest z przeprowadzeniem przez Sąd orzekający w takiej sprawie pełnego postępowania dowodowego, którego szczegóły muszą znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, co wynika z art. 424 § 1 Kodeksu postępowania karnego, stosownie do treści którego uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Zgodnie zaś z art. 424 § 2 K.p.k., w uzasadnieniu wyroku należy ponadto przytoczyć okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary, a zwłaszcza przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, środków zabezpieczających oraz przy innych rozstrzygnięciach zawartych w wyroku. Warto w tym miejscu wskazać ponadto na art. 92 K.p.k., który wprowadza ogólną dyrektywę, zgodnie z którą orzeczenia zapadające w postępowaniu karnym muszą się opierać na całokształcie ujawnionych w jego toku okoliczności, jeżeli mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia. Na marginesie, nie można nie zauważyć, że w znakomitej większości postępowań w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (rozdział XXV Kodeksu karnego), a także w innych sprawach, w których będą ujawniane tego rodzaju okoliczności, sądy orzekające w tych sprawach ze względu na ich charakter dotyczące sfery prywatności wyłączają jawność rozprawy.

Jako podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie organ wskazał na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stwierdzając, że jej ujawnienie informacji w żądanym zakresie, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne spraw o ww. charakterze, doprowadzi do naruszenia prywatności osoby fizycznej, której żądana informacja dotyczy. Zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Nie budzi wątpliwości, że powołany wyżej przepis ogranicza zasadę dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, niepełniącej funkcji publicznej, chyba, że zrzekła się ona takiej ochrony. Tym samym wprowadzono odstępstwo od zasady jawności informacji publicznej. Co istotne, wyrażona w nim zasada ma umocowanie konstytucyjne, zgodnie bowiem z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu, czyli prawa dostępu do informacji publicznej, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Stosownie zaś do art. 31 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje (ust. 2). Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Z punktu widzenia rozpoznawanego zagadnienia szczególne znaczenie ma prawo do ochrony prywatności mające swoje źródło w art. 47 Konstytucji RP stanowiącym, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Ta szeroko rozumiana sfera prywatności, poddana z mocy art. 47 Konstytucji RP ochronie prawnej, obejmuje zatem cztery elementy, tj. życie prywatne, życie rodzinne, cześć i dobre imię. Nie jest to wyliczenie ani rozłączne, ani wyczerpujące (zob. M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, LEX/el. 2021, art. 47). Jak podnosi się w doktrynie obowiązkiem władzy publicznej jest przyznanie jednostce rzeczywistych środków prawnych do ochrony przed naruszeniem interesów określonych w art. 47 Konstytucji RP. Na organach władzy publicznej ciąży najpierw obowiązek unikania sytuacji zagrażających prywatności (zob. M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 (47), Warszawa 2016).

Nie można też pominąć, że prawo do prywatności zaliczane jest także do dóbr osobistych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej k.c.). Nie budzi wątpliwości, że katalog dóbr osobistych określony w art. 23 K.c. ma charakter otwarty i obejmuje także dobra osobiste związane ze sferą życia prywatnego. Co więcej, w literaturze podnosi się, że prawo do ochrony sfery życia prywatnego obejmuje prawo do intymności oraz prawo do prywatności. Sfera intymności obejmuje "ten zakres faktów dotyczących jednostki i jej przeżyć, który w zasadzie nie jest przez nią ujawniany nawet osobom najbliższym i którego «odsłonięcie» przed kimkolwiek wywołuje zawsze uczucie wstydu, zakłopotania i udręki" (A. Kopff: Koncepcja praw do intymności i do prywatności życia osobistego (zagadnienia konstrukcyjne), Studia Cywilistyczne, t. XX, Kraków 1972, s. 33). W świetle tej koncepcji, ochrona prawna sfery intymności ma charakter absolutny. Nie istnieją jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadnić wkroczenie w tę sferę, usprawiedliwić zainteresowanie innych faktami objętymi sferą intymności jednostki (tak: K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz do art. 23, Wyd. 30, Warszawa 2022). Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia zatem udzielenie jej silnej ochrony prawnej, bowiem przetwarzanie danych osobowych może spowodować naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do prywatności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 67). Częścią prawa do ochrony prywatności jest prawo do ochrony danych osobowych (zob. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 488/21, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady ochrony danych osobowych reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE .L 119 z 04.05.2016, dalej RODO). Zgodnie z art. 4 pkt powołanego rozporządzenia "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"). Możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 372/21). Nie budzi więc żadnych wątpliwości, że pojęcie danych osobowych jest pojęciem bardzo pojemnym.

Nie można nie dostrzec, że realizacja powyższych wynikających z Konstytucji RP praw, a mianowicie prawa do informacji publicznej, z drugiej zaś prawa do prywatności, może skutkować, tak jak w niniejszej sprawie, kolizją tych praw i wówczas pojawia się konieczność rozstrzygnięcia takowej kolizji. Powszechnie przyjmuje się, że w razie takiej kolizji nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu. Nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. Nie można również wykluczyć możliwości ingerencji w sferę prywatną za pomocą prawa do informacji publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02, publ. OTK-A 2002 Nr 4, poz. 43). Prywatność może być w pewnych sytuacjach przedmiotem ingerencji dla ochrony dobra wspólnego, jednak wkraczanie w tę sferę, musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją. Nie zawsze jednak dobro wspólne przeważa nad interesem indywidualnym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., sygn. K 17/05, OTK-A 2006, nr 3, poz. 30). Mając na uwadze konieczność pogodzenia ww. wartości konstytucyjnych, tj. prawa do informacji publicznej oraz prawa do prywatności, udostępnienie informacji publicznej w takich przypadkach winno być zrealizowane poprzez anonimizację danych umożliwiających identyfikację osoby.

Tak więc w sytuacji kolizji prawa dostępu do informacji publicznej i prawa do prywatności rolą podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej jest odpowiednie i właściwe wyważenie zasady jawności życia publicznego i przejrzystości działania administracji publicznej oraz ochrony prywatności osób fizycznych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu należy w pełni zgodzić się z organami obu instancji, że w przypadku postępowań, których przedmiotem są przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, mamy do czynienia ze szczególnym rodzajem przestępstw, a to z tego powodu, że dotyczą one bezsprzecznie sfery prywatnej oraz, co więcej, sfery intymnej. Nie budzi żadnych wątpliwości, że uzasadnienia orzeczeń zapadających w tego rodzaju sprawach, zawierają wiele elementów, które pozwalają na identyfikację osób. Mając na uwadze także powołane wyżej przepisy Kodeksu postępowania karnego podzielić należy poglądy organów, że w uzasadnieniach tego rodzaju orzeczeń sądowych przedstawiany jest szczegółowy opis ustalonego w sprawie stanu faktycznego w szczególności w zakresie opisu sytuacyjnego, wskazania wszystkich osób pokrzywdzonych danym przestępstwem, charakteru i rodzaju relacji pomiędzy uczestnikami postępowania, sposobu wyrządzenia krzywdy i zakresu doznanych w wyniku przestępstwa szkód oraz, co niezmiernie istotne, w wypadku tego rodzaju przestępstw opisy stanu faktycznego i inne dane dotyczą sfery stricte intymnej tych osób.

Odnosząc się do kwestii anonimizacji uzasadnień orzeczeń, to Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA (np. Wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4728/21), iż w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy dóbr chronionych, czyli anonimizacja danych, przede wszystkim danych wrażliwych. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych powinien rozważyć, czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia nazwiska osoby podejrzanej, oskarżonej, skazanego lub świadków czynu, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Jednakże zdaniem Sądu, nawet anonimizacja orzeczeń dotyczących przestępstw z art. 197 § 1 K.k., nie wyeliminowałaby istniejących zagrożeń, a ponadto wskutek konieczności usunięcia obszernych fragmentów uzasadnień prowadziłaby de facto do całkowitej nieczytelności uzasadnień wyroków.

Zdaniem Sądu należy więc zgodzić się z organami, że pomimo anonimizacji istnieje uzasadnione ryzyko odkodowania sytuacji faktycznych oraz poszczególnych osób z racji charakterystyki postaci czy zdarzeń, społeczności w jakiej dana sytuacja miała miejsce, a jednocześnie nie ma możliwości usunięcia zanonimizowania całych fragmentów uzasadnienia orzeczenia, aby takiego ryzyka uniknąć. Takie uzasadnienie utraciłoby charakter uzasadnienia i to zarówno w przypadku wyroków skazujących jak i uniewinniających. Anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko w sytuacji, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentów waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy, nie może niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek (zob. Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 203/21, Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 103/22).

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo dokonały wyważenia kolidujących ze sobą praw podmiotowych, jakimi są prawo do informacji publicznej i prawo do prywatności mając na uwadze szczególnych charakter przestępstw, których dotyczył wniosek oraz treści uzasadnień wyroków zapadających w tego rodzaju sprawach i przyznały priorytet prawu do prywatności. Organy zasadnie przyjęły, że zanonimizowanie danych osobowych, polegające de facto na usunięciu obszernych fragmentów uzasadnień nie zapewni ochrony prawa do prywatności osób fizycznych, a jednocześnie prowadziłoby do całkowitej nieczytelności uzasadnień wyroków, co finalnie skutkowałoby nieosiągnięciem celu, do którego dążył wnioskodawca składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym organy po wyważeniu kolidujących ze sobą praw, prawa do informacji publicznej oraz prawa do prywatności, zasadnie przyjęły, że anonimizacja uzasadnień nie przyniesie zakładanego rezultatu. Spełnione więc zostały przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie.

W kontekście żądania udostępnienia orzeczeń we wskazanym wyżej zakresie żadnego znaczenia nie ma także podnoszona przez skarżącego okoliczność, że miasto Łódź jest jednym z największych miast Polski. Okoliczność ta nie wyklucza bowiem możliwości identyfikacji osób wskazanych w uzasadnianiach orzeczeń.

Decyzje wydane w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej powinny odpowiadać w swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., a uzasadnienie takiej decyzji, zgodnie z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, musi wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. W ocenie Sądu organy obu instancji przedstawiły w wydanych decyzjach racjonalną i przekonującą argumentację uzasadniającą odmowę udostępnienia informacji publicznej w żądanych zakresie stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie w ramach przysługującej kognicji, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego, postępowanie administracyjne zostało bowiem przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi K.p.a., a w szczególności art. 7, art. 8, art. 11 K.p.a., a także innymi normami, zwłaszcza art. 77 i art. 80 K.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.

Ze względu na powyższe na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Sąd oddalił skargę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., przyznając kwotę 240 zł powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, obejmującą wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata ustalone stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 z późn. zm.).

is