Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 276/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191, art. 200, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2009 (gm. M.) 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza M. z dnia [...].10.2014 r. nr [...] 2. stwierdza, że wymienione w punkcie I decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej O. S.A. w W. kwotę 5.117 (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Burmistrz M. określił skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie

[...] zł, w miejsce zadeklarowanej kwoty [...] zł. Jako podstawę opodatkowania przyjęto wartość budowli w kwocie 3.131.564 zł, tj. ujawnioną

w pierwotnej deklaracji z 29 stycznia 2007 r. dotyczącej roku 2007, pomniejszoną

o kwotę wartości budowli wykazaną po skorygowaniu deklaracji za 2007 r., właśnie

z uwagi na interpretację Spółki, że linie kablowe nie stanowią budowli

(6.517.837,00 zł - 3.386.273,00zł) - w tym zakresie pominięto jako dowód deklarację za rok 2009.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej Spółki złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że zostało ono złożone z "ostrożności procesowej", gdyż zdaniem Spółki, decyzja nie została doręczona. Spółka podała,

że w piśmie z dnia [...] września 2014 r. wniosła o doręczanie korespondencji

za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a organ nie dotrzymał tej formy. Zaskarżona decyzja została doręczona w sposób tradycyjny, co jest sprzeczne

z treścią art. 144a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U.

z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako "o.p."), co skutkuje, iż zaskarżonej decyzji nie można uznać za doręczoną. W dalszej kolejności podniesiono zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 122 o.p., ponieważ organ nie wyjaśnił w treści decyzji, jakich obiektów Spółka nie wykazała do opodatkowania i nie wiadomo których konkretnie obiektów spór dotyczy. Zarzucono również naruszenie art. 122

w zw. z art. 188 i art. 193 o.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej "u.p.o.l." z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych Spółki w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Zdaniem Spółki nie ustalono podstawy opodatkowania od budowli.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że przedmiotem sporu jest opodatkowanie budowli, w tym przypadku sieci telekomunikacyjnej stanowiącej całość techniczno-użytkową złożoną zarówno z kabla, jak i kanalizacji kablowej.

W ocenie Kolegium, stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Ocenie podlega zasadność wykluczenia wartości linii kablowych z podstawy opodatkowania w podatku należnym za rok 2009. Spółka od 2007 r. nie podnosiła argumentu zmiany stanu faktycznego w sprawie długości linii kablowej, ani zmiany w stanie posiadania budowli do momentu skorygowania deklaracji za 2009 r. poprzez wskazanie

w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r., że [...] stycznia 2009 r. doszło do sprzedaży budowli o wartości [...] zł. Pomniejszenie deklaracji o tę wartość nie jest kwestionowane przez organy podatkowe. Stan faktyczny sprawy został potwierdzony także w toku kontroli prowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej

w W. W dokumencie pokontrolnym, tj. wyniku kontroli z dnia [...] marca

2014 r. jasno i klarownie przedstawiono ustalenia. W toku kontroli ustalono, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży

i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej z T. Ponadto Spółka poinformowała, że przedmiotowa transakcja nie miała wpływu na dokonaną przez nią kwalifikację podatkową linii kablowych położonych w kanalizacji. Kwalifikacja

ta została bowiem dokonana w deklaracjach podatkowych złożonych przed datą transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. Wobec powyższego zdaniem Kolegium, dane dotyczące wartości linii kablowych wyłączonych z opodatkowania przez Spółkę wynikają wprost z deklaracji dotyczącej roku 2007 r. Spółka nie przedłożyła nigdy sposobu wyliczeń, ani żadnych danych

co do obiektów pominiętych, jak i obiektów uwzględnionych w deklaracji. Dlatego też, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż stan posiadania budowli

w postaci linii kablowych umieszczonych w kanalizacji kablowej nie uległ zmianie

w roku 2009 i, że pierwotna deklaracja za rok 2007 może być uznana za dowód

w postępowaniu dotyczącym roku 2009 w części ujawniającej wartość budowli.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji w zakresie interpretacji pojęcia budowla w przypadku kanalizacji kablowej dla potrzeb podatku

od nieruchomości. Podkreśliło, że rozumienia pojęcia budowla, rozumianego jako "całość techniczno-użytkowa" złożona z wielu elementów, które potencjalnie mogą być od siebie odłączone, znajduje potwierdzenie chociażby w wyroku SN w sprawie

I CK 5/02, czy wyrokach sądów administracyjnych w sprawach: II FSK 1275/05,

II FSK 554/10, I SA/Bk 375/11. O tym, że na całość techniczno-użytkową składa się nie tylko linia kablowa, ale też kanalizacja kablowa świadczy fakt, że kanalizacja zapewnia prawidłowe funkcjonowanie sieci jako całości (chroni kable, skupia je,

a więc służy przesyłowi), często jest koniecznym elementem sieci. Z kolei

po usunięciu kabla kanalizacja nie może pełnić funkcji sieci telekomunikacyjnej (nie przesyła żadnych sygnałów).

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium uznało je za bezzasadne. Wbrew twierdzeniom Spółki, w sprawie nie można mówić o niedoręczeniu decyzji organu I instancji, gdyż ta została doręczona w sposób tradycyjny, za pośrednictwem poczty. Zaznaczono, że doręczanie pism w sposób elektroniczny reguluje przepis art. 152a o.p. Zgodnie z tym przepisem, warunki techniczne i organizacyjne doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

(Dz. U. z 2014 r., poz. 183). Z ustawy wynika, że korespondencja odbywa się

z podpisem w profilu zaufanym albo podpisem kwalifikowanym, a nie po prostu emailem. Wynika to z przepisów dotyczących skutecznego doręczenia urzędowej korespondencji, czyli momentu, w którym można uznać, że pismo zostało doręczone (art. 152 § 3 i art. 152a o.p.). Systemem do korespondencji dla organów podatkowych jest ePUAP. W omawianej sprawie Spółka nie powołała się na fakt posługiwania się profilem ePUAP, wniosek nie umożliwiał identyfikacji firmy w tym systemie, zatem brak było podstaw do kierowania korespondencji na skrzynkę email. Ponadto Spółka, nawet w odwołaniu potwierdza, że doszło do doręczenia, tylko

w innym niż oczekiwany trybie. Odbiór decyzji został potwierdzony na tzw. zwrotce, podpisem osoby upoważnionej do odbioru, a Spółka zapoznała się z treścią decyzji

i w ustawowym terminie złożyła odwołanie, co oznacza, że w żaden sposób nie doszło do naruszenia jej praw.

Zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane prawem, a przeprowadzone postępowanie nie narusza zasady zaufania

i przekonywania, ani zasady dotyczącej obowiązku wszechstronnego prowadzenia postępowania podatkowego. Podkreślono, że sprawa jest oparta na odmiennej interpretacji materialnego prawa podatkowego, zatem w świetle braku rzetelnej informacji od samego podatnika, niezrozumiałe są zarzuty dotyczące nie ustalenia stanu faktycznego. Znamienny jest w tej sprawie fakt, że Spółka nie przedstawiła

w toku postępowania własnej analizy i podała szczegółowych danych co do sposobu przyjętego obliczania wartości linii kablowych.

Na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 w związku

z art. 144a i art. 152a o.p. - przez orzeczenie co do istoty sprawy, choć ze względu na niedoręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania;

2. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 i § 4 o.p. przez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009, w związku z czym należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie

w sprawie podatkowej;

3. art. 210 § 4 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 193 o.p. przez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, będące konsekwencją nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych, wskutek czego nie ustalono podstawy opodatkowania budowli;

4. art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1

pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż za okres od lutego do grudnia 2009 r. - ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2009.

W okolicznościach niniejszej sprawy termin przedawnienia upływał 31 grudnia 2014 r. Decyzja organu II instancji została wydana 12 grudnia 2014 r., lecz jej doręczenie nastąpiło 2 stycznia 2014 r. Sąd nie podziela stanowiska Spółki,

że doręczenie podatnikowi przez organ odwoławczy decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, pomimo wydania tej decyzji przed upływem terminu przedawnienia powoduje, iż przedawnienie nastąpiło.

Z art. 70 § 1 o.p. wynika zasada, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, a więc wygasa z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Termin początkowy i końcowy przedawnienia zobowiązania podatkowego wyznacza zatem termin płatności zobowiązania podatkowego (z zastrzeżeniem instytucji zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia, które wpływają na końcowy termin przedawnienia). Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w odniesieniu do osób prawnych powstaje z mocy prawa. Sąd podziela stanowisko przedstawione

w uchwale siedmiu sędziów NSA z 6 października 2003 r., I FPS 8/03 (ONSA 2004/1/7), że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany

w art. 70 § 1 o.p. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Dlatego sąd administracyjny badając zarzut przedawnienia, powinien przede wszystkim badać datę wygaśnięcia zobowiązania. Jeżeli zobowiązanie wygasło po wydaniu decyzji ostatecznej, sąd ten winien skargę oddalić, gdyż swojej oceny dokonuje biorąc pod uwagę stan istniejący w dniu wydania decyzji organu drugiej instancji (por. wyrok NSA z 25 lutego 2010 r., II FSK 1597/08, dostępny w CBOSA).

Skoro skarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w B. została wydana w dniu 12 grudnia 2014 r., a więc w czasie, gdy zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości nie było przedawnione, stawiany zarzut przedawnienia jest niezasadny.

Kolejny zarzut dotyczy braku doręczenia pełnomocnikowi skarżącej Spółki decyzji Burmistrza M. z [...] października 2014 r., wobec przesłania jej

w formie papierowej, pomimo żądania doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej (pismo z 29 września 2014 r.).

Stosownie do art. 144a § 1 o.p. doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona spełni jeden

z następujących warunków: (1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy; (2) wniesie o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny; (3) wyrazi zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny. Powyższa norma funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, które regulowane jest wymienionymi w nim przepisami ustawy z 18 lipca 2002 r.

o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2013 r., poz. 1422), a także ustawą z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r., poz. 1114), do której z kolei nawiązuje przepis art. 152a o.p. Ogólnie rzecz ujmując, z regulacji tych wynika, że identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych przez podmioty określone w art. 2 następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym

(Dz. U. z 2013 r. poz. 262), lub profilu zaufanego ePUAP – art. 20a ust 1 ustawy. Nawiązuje do tego wprost wskazany już art. 152a § 1 pkt 3 o.p. Chodzi mianowicie

o to ażeby organ dysonował urzędowym poświadczeniem odbioru pisma, albowiem

z tym faktem należy wiązać wprowadzenie go do obrotu prawnego. Z drugiej strony, art. 144a § 1 o.p. stanowi dla strony postępowania gwarancję, że bez jej zgody lub wniosku (także bez czynności wniesienia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej), nie będzie musiała korzystać ze środków komunikacji elektronicznej

i utrzymywać infrastruktury niezbędnej do wymiany dokumentów z organem w drodze elektronicznej.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem o doręczanie jej korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskazała organowi podatkowemu adres elektroniczny [...] Postanowieniem z [...] października 2014 r. organ I instancji odmówił doręczania korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powyższe było podstawą do wysłania decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja z [...] października 2014 r. została doręczona w dniu 20 października 2014 r.

Zdaniem Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym organ dysponując przesłanym mu adresem, który nie spełniał wymogów prawem przewidzianych dla zrealizowania doręczenia pisma tą drogą, zobowiązany był wezwać stronę

do wskazania prawidłowego adresu elektronicznego – kwalifikowanego możliwością uzyskania informacji o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru

w sposób opisany w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne i dopiero wówczas w przypadku nie zastosowania się do tego wezwania wydać rzeczone postanowienie o odmowie doręczenia w oczekiwany przez stronę sposób. Uchybienie to nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż strona nie została pozbawiona możliwości podjęcia działań w celu zrealizowania przysługujących jej prawa do obrony zajętego stanowiska, czemu dała wyraz w złożonym odwołaniu po uprzednim otrzymaniu decyzji w formie tradycyjnej – drogą papierową, dysponując już informacją, że doręczenie drogą elektroniczną jest niemożliwe.

Sąd podtrzymuje tym samym stanowisko przedstawione w wyroku WSA

w Białystoku z 22 kwietnia 2015 r., I SA/Bk 252/15 (dostępny w CBOSA),

że doręczenie decyzji do rąk adresata w formie papierowej, pomimo wniosku

o doręczanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, które nie prowadzi do ograniczenia praw strony w zakresie ochrony jej interesów, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ

na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Burmistrza M. musiały jednak podlegać uchyleniu ze względu na naruszenie norm postępowania podatkowego wyrażonych w art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191

i art. 210 § 4 o.p.

Jak już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych, to na organy podatkowe nałożony jest obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast

na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie

(art. 191 o.p.). Podkreślenia wymaga ponadto, że dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest

to sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Stosownie do art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Trzeba też dodać, że w myśl art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i nie dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie w zasadzie nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem

z [...] września 2014 r. Burmistrz M. wszczął z urzędu postępowanie

w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości

za 2009 r. W tym samym dniu organ I instancji skierował do strony zawiadomienie

o wyznaczeniu 7 – dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Organ zatem jednocześnie wszczął postępowanie podatkowe i poinformował stronę, że zebrał materiał dowodowy.

Wskazuje się, że w momencie wszczęcia postępowania podatkowego następuje zawiązanie stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem podatkowym, a stroną postępowania. Dopiero po wszczęciu postępowania pojawiają się wszelkie uprawnienia i obowiązki przewidziane w dziale IV o.p., które odnoszą się zarówno do organu podatkowego, jak i do stron oraz innych uczestników postępowania (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 165 ustawy - Ordynacja podatkowa). W szczególności wszczęcie postępowania podatkowego otwiera organowi możliwość prowadzenia postępowania dowodowego. W jednym z orzeczeń NSA wskazał, iż czynności dokonywane przed momentem wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2005 r., FSK 2113/04, LEX nr 179008).

Zgodnie z art. 200 § 1 o.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wyznaczenie stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego powinno nastąpić bezpośrednio przed wydaniem decyzji, czyli po zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Strona musi wiedzieć, że organ podatkowy zakończył już definitywnie postępowanie wyjaśniające i po zapoznaniu się z jej ewentualnym stanowiskiem wyda decyzję (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 r., I SA/Łd 1657 i 1658/00).

Jednoczesne wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i postanowienia o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu

do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego czyni w pełni zasadnym wniosek, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Zarzut ten skarżąca Spółka bezskutecznie podnosiła już w piśmie z [...] września 2014 r. stanowiącym odpowiedź na powyższe postanowienia organu I instancji.

Nieprawidłowość ta znajduje potwierdzenie w fakcie, że organ odmówił następnie przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę w tym piśmie

(z [...] września 2014 r.) dowodu z ewidencji gruntów i budynków w celu ustalenia stanu własności skarżącej Spółki tych przedmiotów opodatkowania położonych na terenie Gminy M. oraz przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych w celu ustalenia budowli podlegających opodatkowaniu oraz ich wartości. Burmistrz M. w postanowieniu z [...] października 2014 r. odmówił przeprowadzenia tychże dowodów, wskazując, że okoliczność, na którą wniesiono

o przeprowadzenie dowodu została stwierdzona innymi dowodami – w szczególności wynikami kontroli UKS w W. oraz deklaracjami na podatek od nieruchomości składanymi przez Spółkę w latach ubiegłych. Odnośnie ewidencji gruntów

i budynków wskazano, że dane te nie mają znaczenia dla sprawy, bowiem postępowanie dotyczy wyłącznie zakwestionowania wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stanowisko te organy potrzymały w uzasadnieniu wydanych decyzji.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że ustalenia organów opierają się na wyniku kontroli Dyrektora UKS w W. z [...] marca 2014 r. oraz analizie deklaracji podatkowych składanych przez Spółkę za lata 2007 i 2009. Nadto organ wskazuje, że Spółka nie podnosiła zmiany stanu faktycznego w zakresie długości linii kablowej, ani zmiany w stanie posiadania budowli. Jednocześnie organ opiera się

na domniemaniach. Podnosząc, że z wyniku kontroli z [...] marca 2014 r. wynika,

że Spółka nie posiada ewidencji środków trwałych prowadzonej w sposób umożliwiający przyporządkowanie budowli do poszczególnych gmin uznaje,

że niezasadne było przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu

z ewidencji środków trwałych. Organ zakłada zatem, że Spółka nie mogłaby takiego dowodu przedstawić, chociaż sama wnioskuje o jego przeprowadzenie. Organ odwoławczy przerzuca w tym zakresie obowiązek dowodzenia na stronę stwierdzając, że mogła przedstawić w toku postępowania stosowne informacje

i wyliczenia. W konsekwencji, organy bez przeprowadzenia wnioskowanego dowodu przyjęły, że stan posiadania budowli w postaci linii kablowych umieszczonych

w kanalizacji kablowej nie uległ zmianie w roku 2009 i, że pierwotna deklaracja

za rok 2007 może być uznana za dowód w postępowaniu dotyczącym roku 2009

w części ujawniającej wartość budowli.

Rację ma Spółka, że ewidencja środków trwałych stanowi u przedsiębiorców podstawowe źródło informacji o przedmiocie i podstawie opodatkowania w podatku od nieruchomości. Z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l wynika bowiem, że podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowali całkowicie zamortyzowanych - ich wartość

z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Ujmując rzecz inaczej wniosek dowodowy strony o przeprowadzenie dowodu

z ewidencji środków trwałych zmierzał do wykazania okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla sprawy, zatem jego nieuwzględnienie stanowiło naruszenie art. 188 o.p.

Trzeba zauważyć, że tut. Sąd w wielu orzeczeniach wskazywał, że w sytuacji, gdy podatnik nie przedstawia żądanych przez organ informacji i dokumentów w celu określenia podstawy opodatkowania organy podatkowe, przy wymiarze zobowiązania podatkowego, mogą one opierać się na składanych przez stronę deklaracjach na podatek od nieruchomości (np. wyrok WSA w Białymstoku

z 17 marca 2014 r., I SA/Bk 55/14, dostępny w CBOSA). Możliwość taka występuje zatem, gdy organ nie dysponuje dowodem w postaci ewidencji środków trwałych,

w szczególności gdy pomimo żądania organu podatnik nie przedstawił takiego dowodu, który umożliwiałby ustalenie przedmiotu i podstawy opodatkowania

w podatku od nieruchomości. W kontrolowanej sprawie, dokonując rozliczenia podatku od nieruchomości za 2009 rok, organy nie wzywały Spółki do złożenia takich dokumentów. Nie uwzględniły także wniosku samego podatnika, który wnioskował

o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych.

Uzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 210 § 4 o.p. poprzez brak pełnego uzasadnienia prawnego wydanych rozstrzygnięć. Organ odwoławczy w skarżonej decyzji nie odniósł się do przedstawionej w odwołaniu argumentacji Spółki,

że w sytuacji, gdy właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot, niż właściciel linii kablowych – sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie - linie te nie mogą być uznane za budowle podlegające podatkowi

od nieruchomości. W tym zakresie strona odwołała się do poglądu wyrażonego

w wyroku NSA z 27 maja 2014 r., II FSK 1498/12. Uzasadnienia prawnego w tym zakresie nie zawiera również decyzja organu I instancji.

Wobec braku przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego oraz niedokonania wykładni przepisów u.p.o.l. w zakresie istnienia w sprawie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedwczesne jest rozstrzyganie

o prawidłowości zastosowania przez organy regulacji materialnoprawnych.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu. Organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym ocenić możliwość przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych, a także dokonać wykładni przepisów prawa materialnego istotnych

w kontekście rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd oparł o przepis art. 152, zaś o kosztach postępowania orzekł stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tejże ustawy.