Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 435/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 7, art. 12
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Lu 435/17

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. (dalej: "organ I instancji") z [...] grudnia 2016 r., którą to decyzją nałożono na J. B. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 8 550,00 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Organ ustalił, że w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego przeprowadzona została kontrola, która objęła okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. W okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało średnio 6 kierowców. W trakcie kontroli u przedsiębiorcy stwierdzono następujące naruszenia:

1) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut;

2) nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

3) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.

Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z [...] października 2016 r. Stwierdzone naruszenia, określone w lp. 5.2.1, 5.2.2, 6.2.1 i 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dały organowi I instancji podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że organ I instancji naruszył przepis art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego.

Ponadto w ocenie skarżącego przy analizie naruszeń norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków, organ kontrolny nie uwzględnił obszernych wyjaśnień strony. Skarżący podniósł również, iż organ kontrolny analizując dokumenty w aspekcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 165/2014 powoływał się na uregulowania, które nie są objęte dyspozycją art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, poprzez co organ w rażący sposób naruszył art. 6 k.p.a. Skarżący zarzucił brak uprawnień inspektorów ITD do kontroli spełniania przez przewoźników obowiązków wynikających z rozporządzenia.

Organ II instancji szczegółowo omówił wszystkie stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Organ odniósł się również szczegółowo do zrzutów odwołania i wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił twierdzeń i wyjaśnień skarżącego. Przytoczył obowiązujące w zakresie transportu drogowego przepisy oraz wynikające z nich uprawnienia organów kontroli. Organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniały okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, wymienione w art. 92c u.t.d., mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia. Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "k.p.a.") poprzez zaniedbanie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy oraz arbitralne i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego.

Skarżący zarzucił, że ustalając czas prowadzenia pojazdu organ bezpodstawnie zaliczył okresy wymiany pasażerów na przystankach do czasu prowadzenia pojazdu oraz nie uwzględnił wytycznych komisji Europejskiej co do zasad stosowania przepisów rozporządzenia nr 3821/85, w szczególności zalecenia dotyczącego tachografów cyfrowych. Ponadto zarzucił, że organ nie podjął próby dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przerzucając ciężar dowodzenia na skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w skrócie: "u.t.d." (w okresie objętym kontrolą obowiązywał tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm., obecnie obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6).

Z akt sprawy wynika, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego, obejmującej okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. dokonano analizy zapisów urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdów przez kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie skarżącego. W wyniku kontroli stwierdzono następujące naruszenia:

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut;

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Stwierdzone w wyniku kontroli uchybienia dotyczyły naruszenia obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 102, s. 1), powoływanego jako: "rozporządzenie nr 561/2006", rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L z dnia 28 lutego 2014 r. Nr 60, str.1), powoływanego dalej jako "rozporządzenie nr 165/2014", które zastąpiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE z 1985 r., Nr L 370, s. 21) oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 z późn. zm.).

Wszystkie uchybienia zostały szczegółowo opisane w protokole kontroli. Skarżący odmówił podpisania protokołu, wyjaśniając, że nie zgadza się z ustaleniami kontroli, ponieważ organ nie uznał opisów na wykresówkach.

Maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy uregulowany jest w art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Organ opisał każde z naruszeń, podając, ile trwała najdłuższa przerwa, jak długo powinna trwać oraz czy ewentualnie mogła być podzielona zgodnie z przepisem art. 7 akapit drugi rozporządzenia nr 561/2006. Organ wyjaśnił, że w przypadku naruszeń, których dopuścili się kierowcy G. B. w dniu [...] kwietnia 2016 r., K. B. w dniu [...] kwietnia 2016 r., J. K. w dniu [...] kwietnia 2016 r., P. P. w dniu [...] czerwca 2016 r. oraz R. Ż. w dniu [...] kwietnia 2016 r. i w dniu [...] maja 2016 r. na odwrocie wykresówek nie opisano przyczyn powstania naruszenia i skarżący w żaden sposób nie podważył ustaleń organów w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. .

Podkreślenia wymaga, że w związku z zarzutami skarżącego organ I instancji przed wydaniem decyzji ponownie analizował wszystkie wykresówki w celu sprawdzenia, czy nie doszło do błędu w obliczeniach okresu prowadzenia pojazdu. Analizy wykresówek dokonał także organ II instancji, nie dopatrzył się jednak błędów w odczycie danych dotyczących czasu pracy. Nie sposób nie zauważyć, że stwierdzone w wyżej wymienionych przypadkach przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy były znaczne: zamykały się w granicach od 19 minut do jednej godziny i 7 minut. Nie było zatem podstaw do uznania tych przekroczeń za mieszczące się w granicach błędu pomiaru czy odczytu.

Natomiast jeśli chodzi o naruszenia, których dopuścili się kierowcy K. B. w dniach [...] maja, [...] maja i [...] maja 2016 r., J. K. w dniu [...] maja 2016 r. oraz R. Ż. w dniu [...] czerwca 2016 r., na odwrocie każdej z wykresówek analizowanych przez organy za wskazane wyżej dni znajdywały się wpisy kierowców, dokonane na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, wskazujące na przyczyny powstania naruszenia i odstąpienia od norm rozporządzenia w zakresie maksymalnego czasu każdy bez przerwy. Organ szczegółowo przeanalizował wszystkie wpisy, dokonał analizy rozkładów jazdy i czasu pracy zapisanego na wykresówkach i wykazał, że w żadnym z omawianych przypadków nie było podstaw do uznania odstąpienia od przestrzegania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu.

Odnosząc się do naruszenia z dnia [...] maja 2016 r. organ wyjaśnił, że analiza rozkładu jazdy na trasie D. – W. wskazuje, że zaplanowane w rozkładzie jazdy odstępy miedzy kursami uniemożliwiają odebranie przez kierowcę przerwy 45 minutowej (przerwa planowa ma wymiar 40 minut). Podczas jazdy do W. nie zaplanowano też na żadnym z przystanków dodatkowej przerwy w wymiarze minimum 15 min. lub podczas jazdy powrotnej przerwy w wymiarze minimum 30 min. Ponadto w dniu [...] maja 2016 r. kierowca K. B. dodatkowo skrócił przerwę, ponieważ wyjechał wcześniej z W. (rozpoczął jazdę już o godz. 7:00, zamiast o 7:10).

Jeśli natomiast chodzi o naruszenie z dnia [...] maja 2016 r., organ stwierdził, że wprawdzie zaplanowano prawidłowo 50 minutową przerwę, ale kierowca nie realizował rozkładu jazdy. Organ podkreślił, że z adnotacji na wykresówce wynika, że kierowca wyruszył z W. 5 minut przed czasem i po jednej godzinie jazdy dojechał do D. W tym czasie pojazd powinien zgodnie z rozkładem jazdy znajdować się w O. Po tej godzinie pojazd miał według adnotacji na wykresówce przejąć inny kierowca. Organ wskazał, że w tej sytuacji, skoro niemożliwe jest, by pojazd dojechał w tak krótkim czasie do D., nie można uznać adnotacji na wykresówce dokonanych przez kierowcę K. B. za wiarygodne.

Podzielić należy również stanowisko organu co do braku podstaw do uznania wyjaśnienia dotyczącego naruszenia opisanego na wykresówce z [...] maja 2016 r. Kierowca wskazał jako przyczynę naruszenia trudne warunki drogowe, słusznie jednak zwraca uwagę organ, że przyczyną powstania naruszenia w tym dniu było niewykonanie prawidłowej przerwy podczas postoju w W. Organ stwierdził, że czas przyjazdu do W. na przystanek końcowy wskazuje na możliwość odbycia przerwy, kierowca jednak tego nie uczynił. Trudne warunki na drodze, a w związku z tym opóźniony przyjazd do W. nie stanowiły więc przyczyny odstąpienia od norm czasy pracy.

Uzasadnione jest także stanowisko organu co do nieuznania adnotacji kierowcy J. K. o wystąpieniu kolizji drogowej w dniu [...] maja 2016 r. jako przyczynie skrócenia wymaganej przerwy. Analiza rozkładu jazdy i zapisów na wykresówce wykazała bowiem, że przekroczenie czasu jazdy spowodowane było wcześniejszym rozpoczęciem jazdy, a nie utrudnieniami na drodze z powodu kolizji (kierowca dotarł do W. tylko z 5 minutowym opóźnieniem).

W opisanym stanie faktycznym prawidłowe jest stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła podstawa do uznania odstąpienia przez kierowców od wymogów dotyczących okresów pracy i odpoczynku za spełniające przesłanki określone w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Zgodnie z tym przepisem, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Przy stosowaniu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 należy uwzględnić ratio legis tego przepisu, wprowadzającego wyjątki od bardzo istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego wymogów co do czasu pracy i odpoczynku kierowców. Wyjątek ten nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis art. 12 może mieć zastosowanie tylko w przypadkach nadzwyczajnych, gdy ścisłe respektowanie wymogów co do odpoczynku kierowcy nie byłoby możliwe z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa osób lub pojazdu. Jeśli kierowca zdecyduje, że konieczne jest odstępstwo od rozporządzenia, musi wskazać przyczyny odstępstwa najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Późniejsze dokumentowanie faktu i przyczyn odstępstwa od przepisów nie może być uznane za spełnienie wymogów art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Należy również zauważyć, że adnotacja dokonywana jest w sytuacji wyjątkowej, kiedy odstąpienie od norm czasu pracy i odpoczynku dopuszczalne jest tylko w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Żadna z adnotacji opisanych przez organ nie wskazuje na istnienie takiej wyjątkowej sytuacji. Przeciwnie, jak wykazano wyżej, naruszenie przepisów o maksymalnym czasie prowadzenia pojazdu bez przerwy spowodowane było okolicznościami innymi, niż wskazane w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Zgodnie z art. 92a ust. 6 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Pod pozycją lp. 5.2. załącznika nr 3 przewidziane są sankcje za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: pod poz. lp. 5.2.1. kara za przekroczenie o czas powyżej 15 minut do 30 minut wynosi 150,00 zł oraz pod poz. lp. 5.2.2 - za każde następne rozpoczęte 30 minut kara pieniężna wynosi 200,00 zł.

Łączna kara za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, określona w lp.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. nałożona została zatem na skarżącego prawidłowo (7 x 150,00 + 350,00 + 3 x 550,00 zł = 3050 zł).

Prawidłowe są także ustalenia, a w konsekwencji nałożona na skarżącego kara za naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Organ wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu [...] maja 2016 r. kierowca R. Ż., kierując pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] nie rejestrował na wykresówce przejazdu na odcinku 51 km. Organ wyjaśnił, że z zapisów na wykresówce wynika, iż kierowca przebył w tym dniu 265 km od stanu początkowego licznika 46725 do stanu końcowego licznika 46990, jednak analiza wykresu drogi wykazuje, że pojazd przebył jedynie 214 km, co oznacza, że odcinek 51 km kierowca przejechał bez rejestrowania tego faktu na wykresówce. Powyższego ustalenia organu skarżący w żaden sposób nie podważył. Powoływanie się przez skarżącego na awarię pojazdu i roztargnienie kierowcy, który miał wpisać stan licznika dopiero po odholowaniu pojazdu do warsztatu słusznie uznane zostało za niewystarczające. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na okoliczność awarii pojazdu, mimo że miał taka możliwość zarówno w toku kontroli, jak i w czasie postępowania przed organami obu instancji.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (ust. 3).

Stosownie natomiast do art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Stosownie natomiast do art. 34 ust. 5, kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu oraz obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, innej pracy, która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim, okresy gotowości oraz przerwy lub odpoczynek.

Z przytoczonych unormowań wynika, że kierowca ma obowiązek stosowania wykresówki przez cały dzienny okres pracy, ponieważ obowiązany jest do rejestrowania nie tylko czasu prowadzenia pojazdu oraz wszelkich innych czynności wykonywanych na zlecenie pracodawcy, lecz także przerw, odpoczynku i okresów gotowości. Zasadą jest zakaz wyjmowania wykresówki przed zakończeniem dziennego okresu pracy. W rozpoznawanej sprawie kierowca naruszył ten zakaz, ponieważ ponad nie zarejestrował na wykresówce ponad 50 km odcinka jazdy. Prowadził zatem pojazd nie rejestrując swojego czasu pracy.

Naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi sankcjonowane jest zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężna w wysokości 5 000,00 zł. Zatem kara pieniężna w kwocie 5 000,00 zł nałożona została na skarżącego prawidłowo.

Prawidłowe jest również ustalenie co do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Organ stwierdził, że nie okazano do kontroli wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego aktywność kierowcy R. Ż. za dzień [...] maja 2016 r. Brakująca wykresówka dotyczyła jazdy pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] (od stanu licznika 580 892 do stanu końcowego 581 171, tj. 279 km). Powyższy brak nie został przez stronę uzupełniony do końca trwania postępowania kontrolnego. Odnosząc się do tego naruszenia wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 32 rozporządzenia nr 165/2014, mającym zastosowanie od 2 marca 2016 r., przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe zobowiązane są do przechowywania wykresówek i wydruków, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Z przytoczonych przepisów wynika obowiązek przedstawienia wykresówek lub danych z karty kierowcy obejmujących wszystkie dni aktywności danego kierowcy. Zgodnie z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu zagrożone jest karą administracyjną w wysokości 500,00 za każdy dzień. Kara za opisane naruszenie nałożona została zatem prawidłowo. Późniejsze przedstawienie wykresówki nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary.

Stosownie do art. 92 a ust. 3 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Łączna kara nałożona na skarżącego wyniosła 8050,00 zł, przepis art. 92 a ust. 3 pkt 1 u.t.d. nie został zatem naruszony.

Prawidłowe jest także stanowisko organ co do braku podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d.

Zgodnie z art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85 (obecnie: rozporządzenia nr 165/2014) oraz Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR). To na podmiocie wykonującym przewozy ciąży obowiązek przedstawienia dowodów zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, umożliwiającej przestrzeganie przepisów obu rozporządzeń oraz prawidłowych zasad wynagradzania. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów o czasie pracy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest organizacja pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów (art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006). Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców, gdyż czas pracy kierowców i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego.

To na podmiocie wykonującym przewozy ciąży obowiązek przedstawienia dowodów zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów obu rozporządzeń oraz prawidłowych zasad wynagradzania. W rozpoznawanej sprawie skarżący takich dowodów nie przedstawił. Nie wykazał również, że wprowadził w swoim przedsiębiorstwie transportowym system nadzoru i kontroli uniemożliwiający popełnianie naruszeń przez kierowców. Przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów o czasie pracy.

Z przepisu art. 92b u.t.d. nie wynika obowiązek organu poszukiwania dowodów na okoliczność przyczyn naruszeń, ani też obowiązek przeprowadzania z urzędu dowodów na okoliczność organizacji pracy w dacie każdego z naruszeń. To na skarżącym jako podmiocie wykonującym przewóz ciążył obowiązek wskazania dowodów na okoliczność, że do naruszenia doszło mimo zapewnienia przez skarżącego właściwej organizacji i dyscypliny, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Zarzut przerzucenia na skarżącego ciężaru dowodu jest całkowicie nieuzasadniony.

Z kolei w myśl przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Ponadto nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (art. 92c ust. 1 pkt 2) lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (art. 92c ust. 1 pkt 3).

Przepis art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W przepisie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć. W dyspozycji art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 92c ust. 1 u.t.d. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń obowiązujących przepisów. W przepisie art. 92c ust. 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć, a nie okoliczności związane z doborem pracowników. Z akt sprawy nie wynika, by takie okoliczności zachodziły w przypadku skarżącego.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Żadne takie okoliczności nie wynikały z dokumentacji zbadanej przez organ w toku kontroli, ani z dokumentacji przedstawionej w toku postępowania przez skarżącego. Również w skardze skarżący okoliczności takich nie wskazał. Podkreślić należy, że nie było obowiązkiem organu przeprowadzanie z urzędu dowodów na okoliczność istnienia nadzwyczajnych, niedających się przewidzieć okoliczności, które spowodowały stwierdzone w toku kontroli naruszenia. Słusznie zwraca ponadto uwagę organ, że brak uwzględnienia wyjaśnień skarżącego, niepopartych żadnymi dowodami nie stanowi naruszenia zasad postępowania określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. Skarżący był pouczony o przysługujących mu w postępowaniu prawach i uprawnieniach oraz konieczności przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów, poza własnym opisem przyczyn naruszeń. Rację ma organ, że to skarżący jako zainteresowany osiągnięciem korzystnego rozstrzygnięcia winien przedstawić dowody potwierdzające jego wyjaśnienia.

Z przepisów rozporządzenia nr 561/2006 i 165/2014 wynika, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy mają obowiązek zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów, wykresówek i kart kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego. Skarżący będący profesjonalnym przedsiębiorcą powinien mieć nadzór i kontrolę nad sposobem wykonywania pracy przez zatrudnionych pracowników oraz nad pojazdami. Dzięki właściwej organizacji nie dochodziłoby do naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców oraz przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących. Przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe były możliwe do wykonania zgodnie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powinien więc uwzględniać nie tylko długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, liczbę przystanków, lecz także wszystkie czynności, które w związku z przewozem kierowca musi wykonać.

Od daty ujawnienia naruszenia do wydania decyzji ostatecznej przez organ II instancji nie upłynął termin 2 lat, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organy administracji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dowody te zostały następnie prawidłowo ocenione, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jest szczegółowe i wyczerpujące, wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których organ oparł swoje ustalenia. Uzasadnienie zawiera też szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. są więc nieuzasadnione.

Bezpodstawne jest także powoływanie się przez skarżącego na wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące stosowania przepisów rozporządzenia nr 3821/85. Jest poza sporem, że kontrolowane pojazdy wyposażone były w tachografy analogowe. Zalecenia Komisji, dotyczące uwzględniania piętnastominutowych różnic ponad 4,5 godzinne okresy prowadzenia pojazdu w odniesieniu do kursów z częstymi przystankami dotyczą pojazdów wyposażonych w tachografy cyfrowe, nie mogły więc mieć zastosowania w sprawie niniejszej.

Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).