Wyrok NSA, sygn. akt V SAB 301/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Kwestia uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej i utrzymania tych uprawnień jako wynikających z pełnienia służby wojskowej w okresie: marzec 1946 r. - lipiec 1947 r., powoduje objęcie tego okresu terminem określonym datą końcową 30 czerwca 1947 r. /art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./.

TEZY

Kwestia uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej i utrzymania tych uprawnień jako wynikających z pełnienia służby wojskowej w okresie: marzec 1946 r. - lipiec 1947 r., powoduje objęcie tego okresu terminem określonym datą końcową 30 czerwca 1947 r. /art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka Jerzego S. na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zakresie zmiany podstawy przyznania uprawnień kombatanckich zobowiązał Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do podjęcia czynności.


UZASADNIENIE

Henryk S. złożył skargę na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zakresie zmiany podstawy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący zyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZBoWiD z tytułu udziału w walce zbrojnej o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej w okresie od marca 1946 r. do lipca 1947 r. Działalność tę Skarżący odbywał w ramach odbywania czynnej służby wojskowej w WP w 15 pułku piechoty wchodzącym w skład Saskiej Dywizji.

W tej sytuacji we wrześniu 1997 r. pełnomocnik Kierownika Urzędu ds. Kombatantów w województwie ciechanowskim wydał Skarżącemu nowe zaświadczenie o uprawnieniach potwierdzając fakt zachowania przez Skarżącego uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Skarżący domaga się wydania formalnej decyzji dotyczącej jego kombatanckiego statusu i tytułu, na jakim są one oparte.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się tylko "Protokół przeglądu akt kombatanckich" z 18.09.1997 r., gdzie w rubryce "okresy zaliczone do uprawnień kombatanckich" wpisano okres marzec 1946 r. - lipiec 1947 r., powołano art. 25 ust. 1 ustawy a rubryce "tytuł uprawnień kombatanckich" - wpisano "potwierdzenie uprawnień kombatanckich przez ZBoWiD". Skarżący w kolejnych pismach domaga się wydania decyzji i uwidocznienia w niej faktu, iż brał udział w walkach zbrojnych jako żołnierz. Ponadto Skarżący dysponuje /nie wiadomo kiedy złożonym organom administracji/ postanowieniem weryfikacyjnym (...) z 8 marca 1991 r. wystawionym przez Wojewódzkie Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, z którego wynika, iż Skarżący był deportowany w okresie 1940-1945 w głąb Rzeszy Niemieckiej /bez bliższego sprecyzowania miejsca i charakteru deportacji/.

W aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 14 września 1999 r., określone jako mające "charakter informacyjny" (...). W piśmie tym dokonano wyjaśnienia, iż Skarżący nie odpowiada kryteriom kombatanta, ponieważ jako żołnierz z poboru jedynie zachował uprawnienia uprzednio przyznane przez ZBoWiD, jednakże nie może pretendować do miana kombatanta, chyba, iż udowodni swój udział w walkach z UPA lub z Wehrwolfem. W dalszym ciągu w tym samym piśmie Urząd zapowiada zbadanie akt Skarżącego i podjęcie formalnego postanowienia w sprawie wniosku weryfikacyjnego związanego z istnieniem postanowienia weryfikacyjnego (...).

Dalszych działań jednak ze strony organu administracji nie podjęto. Brak także odpowiedzi na skargę. Przesłano ją Kierownikowi Urzędu w dniu 24.08.2000 r. W dniu 27 września 2000 r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiadomił, że nie może nadesłać odpowiedzi na skargę, z uwagi na brak akt w urzędzie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona. Niewątpliwy w sprawie jest brak działania organu administracji, mimo, iż Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych sam zapowiadał zbadanie sprawy Skarżącego w piśmie z września 1999 r. Niesporne jest, że w sprawie nie podjęto żadnych działań w związku z istnieniem dokumentu o deportacji Skarżącego w latach 1940-1945. Wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego w tej sprawie musi się wiązać z określeniem charakteru i miejsca deportacji, a także terminem przedstawienia organowi tego dokumentu i jego wpływu na już posiadane uprawnienia. Jednakże wymaga to przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, które - choć zapowiedziane - w sprawie się nie toczy.

Kwestia uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej i utrzymania tych uprawnień jako wynikających z pełnienia przez Skarżącego służby wojskowej w okresie od marzec 1946 r. - lipiec 1947 r., co powoduje objęcie tego okresu terminem określonym datą końcową 30 czerwca 1947 r. /art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./. - także nie jest rozstrzygnięta prawidłowo. Dokument zatytułowany "protokół przeglądu akt kombatanckich" nie zawiera danych formalnie wymaganych przez Kpa dla decyzji administracyjnej i dlatego powinien być uzupełniony jej wydaniem, ze wskazaniem wszystkich niezbędnych elementów, także w zakresie tytułu uprawnień oraz faktów decydujących o ich utrzymaniu.

Wskazać należy, że opieszałość w załatwianiu sprawy przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest znaczna. Skarżący nie był informowany zgodnie z wymaganiami art. 36 Kpa o przyczynach opieszałości. Także brak odpowiedzi na skargę świadczy o niewłaściwym stosunku organu do załatwienia niniejszej sprawy.

W tej sytuacji, na podstawie art. 26 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

W kwestii kosztów orzeczenie oparto na art. 55 tej ustawy.