Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 197/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Pełnomocnik procesowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 122 art. 187 par. 1 art. 145 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Spółki z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia

[...] Nr [...], wydanym na podstawie przepisów art. 162 § 1 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, odmówiło Przedsiębiorstwu "A" Spółka z o.o. z/s w B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy z dnia [...] określającej wymiar podatku od nieruchomości za 2003 r.

W sprawie tej ww. decyzją z dnia [...] organ podatkowy powiększył wymiar podatku o kwotę [...] od nieruchomości położonej w B., a nabytej przez Spółkę na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]. Jednak, w dniu 30 grudnia 2003 r. Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości z uwagi na zły stan techniczny obiektów znajdujących się na tej nieruchomości, co miało uzasadniać ich wyłączenie od opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek dla obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkowanie ich stawką podatku, jak dla gruntów i budynków pozostałych. W związku ze złożoną korektą, Spółka wystąpiła także z wnioskiem o zwrot nadpłaty w tym podatku. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy stwierdził wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. w części dotyczącej zabudowań, natomiast odmówił stwierdzenia nadpłaty w części dotyczącej gruntów.

Od powyższej decyzji Spółka złożyła w dniu [...] odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło zaskarżoną decyzję w całości. W związku z takim rozstrzygnięciem, w dniu [...] organ podatkowy wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu podatkowego z dnia [...]. Następnie, decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]., która to decyzja, w wyniku uwzględnienia odwołania Spółki, została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji, gdyż według organu odwoławczego, niedopuszczalne było wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania już wznowionego. Następnie, w dniu [...] Burmistrz Gminy wydał decyzję o Nr [...], którą odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] jednak także ta decyzja, w wyniku rozpoznania odwołania Spółki z dnia [...] została również uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Burmistrz Gminy wydał decyzję z dnia [...] odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] która to decyzja została doręczona Przedsiębiorstwu "A" w dniu 1 września 2005 r. Natomiast w dniu 16 września 2005 r. adwokat J.P. w imieniu Spółki wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od tej decyzji, a w dniu 10 października 2005 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...]. Wniosek uzasadniła tym, że decyzja ta została jej przekazana przez Spółkę w dniu 2 września 2005 r. faksem, a o uchybieniu terminu dowiedziała się z pisma skierowanego przez Burmistrza Gminy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przesłanego do jej wiadomości. Ponadto, pełnomocnik podniosła, że decyzja wysłana drogą faksową, z powodu awarii urządzenia odbierającego faksy, została jej doręczona z jednodniowym opóźnieniem, tj. w dniu 2 września 2005 r., a pracownik jej Kancelarii zadekretował pismo, zgodnie z datą jego wpływu, tj. 2 września 2005 r. O awarii urządzenia, pełnomocnik Spółki dowiedziała się po kilku tygodniach, gdy urządzenie uległo całkowitej awarii i wówczas okazało się, że część dokumentów nie zostało wydrukowanych lub zostały wydrukowane z opóźnieniem. Pełnomocnik zawnioskowała we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania o przesłuchanie w charakterze świadka pracownika Kancelarii – S.O. oraz dopuszczenie, jako dowodu, pisemnego oświadczenia pracownika Spółki w kwestii wysłania faksem decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] odmówiło przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka S.O. wskazując, że awaria urządzenia faksującego została uprawdopodobniona, nie zachodzi więc konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanego świadka, natomiast zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Swoje stanowisko Kolegium uzasadniło tym, że Spółka, a w szczególności jej pełnomocnik, nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, co jest przesłanką do przywrócenia terminu, zgodnie z przepisem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Według Kolegium, wskazana przez Spółkę awaria urządzenia faksującego, niezależna od Spółki i jej pełnomocnika,

nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, ponieważ Spółka i jej pełnomocnik powinni w taki sposób zorganizować obieg korespondencji, aby data nadania pisma przez urządzenie faksujące nie była jedyną wiarygodną datą odbioru pisma. Ponadto, Kolegium wskazało, iż pełnomocnik Spółki nie dochował,

w kwestii ustalania daty wpływu pisma do klienta, należytej staranności, wymaganej od osób występujących z racji wykonywanego zawodu, jako pełnomocnicy stron.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, w dniu 7 marca 2006 r. Spółka złożyła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę w imieniu Spółki sporządził i wniósł radca prawny W.W., który poinformował o wygaśnięciu pełnomocnictwa adwokat J.P. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- naruszenie przepisów art. 162 § 1 w związku z art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy swojej oraz swojego pełnomocnika w uchybieniu terminu,

- naruszenie przepisów art. 162 § 1 w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne jego zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu, w sytuacji gdy decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] stanowiąca przedmiot odwołania, została nieprawidłowo doręczona bezpośrednio Spółce, mimo, że w toku postępowania podatkowego była ona już wówczas reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokat J.P., zaś gdyby miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji pełnomocnikowi, to nie mogłoby dojść do sytuacji błędu doręczenia w wyniku awarii urządzenia faksującego, a tym samym do uchybienia terminowi oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Uzasadniając skargę, Spółka wskazała na pominiętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze okoliczność, że decyzja nie została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi, tylko Spółce, podczas gdy adwokat J.P. miała udzielone przez Spółkę pełnomocnictwo, które złożyła wraz z odwołaniem w dniu 28 stycznia 2005 r. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...]. Pełnomocnictwo to było aktualne w dniu wydania ostatniej decyzji w dniu [...]. Spółka podniosła także, iż do momentu wydania decyzji z dnia [...] pełnomocnictwo było uznawane przez organy podatkowe obu instancji, które doręczały pełnomocnikowi wszelkie pisma, kierowane do Spółki. Według Spółki, to uchybienie jest na tyle istotne, że, gdyby decyzja została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi, nie miałaby znaczenia awaria urządzenia faksującego, zaś stwierdzenie Kolegium co do konieczności zaznaczania dat wpływu pism, także nie gwarantuje bezpieczeństwa, gdyż w dziennych pieczątkach wpływu ręcznie ustala się datę i zawsze istnieje ryzyko błędu popełnionego przez pracownika przy ustawianiu daty.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zasadności zarzutów i wniosło o jej oddalenie, a ponadto wskazało, że pełnomocnictwo udzielone adwokat J.P. w dniu 21 stycznia 2005 r. obejmowało uprawnienie do reprezentacji jedynie w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] w związku z czym pełnomocnictwo to nie mogło stanowić podstawy do reprezentowania Spółki przez nią w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...].

Na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, pełnomocnik Spółki nie dysponował kopią pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę adwokat J.P. w dniu 21 stycznia 2005 r., zaś Kolegium nie było reprezentowane przez pełnomocnika, dlatego też Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do uzupełnienia akt postępowania administracyjnego o pełnomocnictwo załączone do odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...].

W wykonaniu tego zobowiązania, Kolegium pismem z dnia [...] poinformowało Sąd, że pełnomocnictwo to nie zostało załączone do odwołania, lecz złożone na wezwania organu I instancji do usunięcia braków formalnych odwołania. Ponadto, Kolegium załączyło do tego pisma pełnomocnictwo Spółki z dnia 21 stycznia 2005 r. udzielone adwokatowi S.P. o treści: "Upoważniam adwokata S.P. z Kancelarii [...] Spółki Cywilnej [...] do zastępowania mnie wraz prawem substytucji według wyboru pełnomocnika, w tym aplikantom adwokackim, przed sądami wszystkich instancji, urzędami, instytucjami i władzami RP, w tym także do zawierania ugód w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] ([...]) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Udzielam substytucji: adw. I.F., adw. T.F.." oraz pełnomocnictwo substytucyjne S.P. z dnia 28 stycznia 2005 r. o treści: "Upoważniam adwokata J.P. do zastępowania mnie w sprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, skarżący "A" Sp. z o.o. w B. [...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, określonych w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązujących organy podatkowe do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, którym to wymogom organ podatkowy II instancji nie sprostał.

Z analizy akt postępowania podatkowego wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło zaskarżone rozstrzygnięcie, mimo niekompletności akt postępowania, albowiem w aktach tych nie było dwóch pełnomocnictw, znajdujących się w dokumentacji odwoławczej Kolegium w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] przedłożonych organowi podatkowemu I instancji, na jego wezwanie do uzupełnienia braków odwołania, a nadesłanych przez Kolegium Sądowi w wykonaniu zobowiązania z dnia 20 września 2006 r.

Wskazane pełnomocnictwa lub ich kserokopie powinny były znajdować się w aktach administracyjnych sprawy, co umożliwiłoby Kolegium podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o pełny materiał dowodowy, a informacja o brakach występujących w materiale dowodowym znajdowała się w tychże aktach, bowiem z ich analizy wynika, że w sprawie działał pełnomocnik – adwokat J.P., skoro decyzja Kolegium z dnia [...] o Nr [...] uchylająca decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] o Nr [...] została jej doręczona, a następnie, w toku ponownie prowadzonego postępowania podatkowego, Burmistrz Gminy na początku tego postępowania uznawał ją za pełnomocnika, skoro pismo z dnia [...] skierowane do skarżącej Spółki, zaadresował do adwokat J.P., wskazując na nią jako na pełnomocnika Spółki.

W tej sytuacji, kwestia działania w sprawie pełnomocnika i zakresu jego umocowania stanowiła podstawową okoliczność, wymajającą wyjaśnienia, przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż wyjaśnienie tej kwestii umożliwiłoby ustalenie, czy decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] została prawidłowo doręczona, w przypadku bowiem ustalenia, że w sprawie działał prawidłowo umocowany pełnomocnik, decyzję tę należałoby jemu doręczyć, zgodnie z wymogiem przepisu art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, że, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należałoby uznać za bezprzedmiotowy.

Powyższa kwestia nie mogła pozostać poza sferą rozważań Kolegium, jako mająca decydujący wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

W tej sytuacji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie rozpoznając sprawę, wyjaśni ww. kwestię, ustalając w szczególności zakres pełnomocnictwa udzielonego S.P. przez skarżącą Spółkę oraz prawidłowość udzielonego przez niego pełnomocnictwa substytucyjnego adwokat J.P.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, wobec naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych wyżej przepisów postępowania, określonych w art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzec o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 i 205 tej ustawy.