Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 877/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 2, 3 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2518/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2518/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 14 lipca 2009 r. [...], działający w imieniu [...] Spółka jawna, wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów i w tym dniu uzyskał zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego.

W dniu 17 listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie anulowania wydanego w dniu 14 lipca 2009 r. zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego dla spółki. Reprezentujący spółkę [...] złożył wyjaśnienia, w których wskazał m.in. że spółka jest wyłącznym posiadaczem gospodarstwa, które prowadzi na własny rachunek, ponadto spółka jest płatnikiem podatku rolnego a postępowanie w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacyjnego zostało wszczęte bez podstawy prawnej.

Następnie, w związku informacją o zmianie siedziby spółki, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przekazał wniosek spółki o wpis do ewidencji producentów wraz z aktami sprawy, według właściwości, Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR [...].

Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2010 r. [...] zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w [...] o umorzenie postępowania. We wniosku wskazano, że wszczęcie postępowania z urzędu zostało dokonane bez podstawy prawnej i jest bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w [...] umorzył postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego [...] Spółka jawna z siedzibą w [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w [...] odmówił umorzenia postępowania na wniosek [...] Spółka jawna z siedzibą w [...]. Organ wskazał, że nie mógł uwzględnić wniosku, gdyż dnia 17 listopada 2010 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne przez Biuro Powiatowe ARiMR w [...] w sprawie numeru identyfikacyjnego.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] odmówił spółce wpisu do ewidencji producentów.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor [...] oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) wskazał na błędne procesowe rozstrzygnięcie sprawy, tj. odmowę wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego w sytuacji, gdy wcześniej numer ten nie został przez organ anulowany. Ponadto organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy wskazał m.in., iż przedmiotem analizy organu I instancji winno być ustalenie, czy ubiegająca się o wpis do ewidencji producentów spółka jawna nie powinna takiego numeru otrzymać jeśli jest współposiadaczem gospodarstwa z podmiotem posiadającym już numer ewidencyjny.

W dniu 5 grudnia 2011 r. [...] złożył do organu akt notarialny Rep [...], z którego wynikało, że zniesiono współwłasność działki nr 2/3 wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania dotyczącego anulowania numeru producenta rolnego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] odmówił umorzenia postępowania w przedmiocie anulowania numeru producenta rolnego. Organ wskazał, że nie mógł uwzględnić wniosku, gdyż dnia 1 kwietnia 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne przez Biuro Powiatowe ARiMR [...] w sprawie wpisu do ewidencji producentów.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] anulował numer identyfikacyjny [...], nadany zaświadczeniem z dnia 14 lipca 2009 r. i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji było naruszenie przez organ I instancji art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, iż organ I instancji nie poczynił wystarczających starań w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz że decyzja nie została wydana w oparciu o zgromadzony materiał w sprawie. Organ powinien bowiem ustalić, czy spółka była producentem rolnym w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów i czy była jedynym posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. anulował numer identyfikacyjny [...], nadany zaświadczeniem z dnia 14 lipca 2009 r., i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla [...].

W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, iż spółka [...] Sp. j. nie jest i nie była posiadaczem odrębnego gospodarstwa rolnego. Małżonkowie [...] (posiadający ustawową wspólność małżeńską), legitymujący się numerami w ewidencji producentów [...] będący jednocześnie jedynymi właścicielami i udziałowcami spółki [...], dodatkowo utworzyli 10 spółek jawnych, w których są jedynymi współwłaścicielami, bądź jeden ze współmałżonków [...] jest współwłaścicielem spółki z innym członkiem rodziny (1 spółka). Działanie to umożliwiło małżonkom [...] i ich spółkom zadeklarowanie do płatności "zalesieniowych" w 2010 roku łącznie 204,64 ha i tym samym ominięcie limitu powierzchni (wynoszącym 20 ha) przeznaczonych do zalesienia, o których mówi rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48., poz. 390 z późn. zm.).

Zdaniem organu I instancji Spółka składając wniosek o wpis do ewidencji producentów nie była producentem rolnym, gdyż nie posiadała gospodarstwa rolnego (grunty zostały nabyte przez spółkę na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16-10-2009 r.). Natomiast na kolejnych etapach obsługi spraw prowadzonych przez jednostki terenowe ARiMR, spółka składając zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów (data wpływu: 15-11-2010 r.) oraz wniosek zalesieniowy (data wpływu do kancelarii Biura 09.08.2010 r.) nie ujawniła, że współposiada grunty wraz z podmiotami wpisanymi już do ewidencji producentów.

Odnosząc się do przedstawionej umowy quoad usum z dnia 16.09.2009 r., a następnie Aktu Notarialnego Rep. [...] r. złożonego w dniu 05.12.2011 r. (umowa o zniesieniu współwłasności działki nr 2/3) w ocenie organu administracji dokumenty te nie przesądzają, że Spółka jawna [...] faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo rolne.

Decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r., utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z dnia [...]sierpnia 2012 r.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja jest zgodna z prawem, gdyż spółka w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów w ogóle nie była posiadaczem gruntów, a nabyte w terminie późniejszym były we współposiadaniu z innymi podmiotami, które miały nadane numery identyfikacyjne. Z akt sprawy wynika, iż Spółka jawna [...], składając wniosek o wpis do ewidencji producentów, nie wskazała, czy jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego oraz nie wypełniła sekcji XIII wniosku dotyczącej zgody na wpis do ewidencji producentów pozostałych współposiadaczy. Organ II instancji zaznaczył, iż wiadomym mu jest z urzędu, iż osoby fizyczne: [...] (małżonkowie i jednocześnie jedyni wspólnicy spółki jawnej [...]) są wpisani do ewidencji producentów rolnych.

Zdaniem organu odwoławczego Spółka [...] składając wniosek o wpis do ewidencji producentów uzyskała numer identyfikacyjny w dniu 14.07.2009 r. , nie wskazując, czy jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, mimo tego organ przeprowadzający postępowanie administracyjnego nadał numer identyfikacyjny bez wyjaśnienia powyższej kwestii. Spółka [...] - jak wskazał Dyrektor - była współwłaścicielem działki ewidencyjnej nr 2/3 o pow. 15,17 ha położonej w obrębie [...] w części 1/10 zaś małżonkowie [...] w części 9/10. Organ zauważył, iż dopiero w dniu 16.10.2009 r. nieruchomość o nr 2/3 została nabyta od Agencji Nieruchomości Rolnej [...] co wynikało zdaniem organu z przedstawionej przez Spółkę w dniu 27.04.2011 r. umowy podziału quoad usum z dnia 16.10.2009 r.

Organ wskazał, że dokonał przy tym analizy, czy w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. w dniu 14.07.2009 r., spółka była w posiadaniu gospodarstwa rolnego i czy była producentem rolnym. Istotne znaczenie dla organu miał przy tym fakt, iż organ wiedział z urzędu, że w latach poprzednich nieruchomość nie była zgłaszana we wnioskach o przyznanie płatności realizowanych przez Agencję.

Organ odwoławczy, analizując również treść dołączonej przez stronę umowy podziału quoad usum z dnia 16.10.2009 r. zawartej w [...] pomiędzy [...] a z drugiej strony z małżeństwem [...] zauważył, iż spółka na mocy niniejszej umowy otrzymała do wyłącznego korzystania przedmiotową nieruchomość w całości zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 (załącznik do umowy). Z treści tego dokumentu zdaniem organu wynika, że przedmiotowa działka rolna weszła w skład odrębnego gospodarstwa rolnego prowadzonego autonomicznie przez [...] z prawem do jej użytkowania z wyłączeniem drugiego ze współwłaścicieli. Organ stwierdził, iż zgodnie z niniejszą umową dopiero od dnia 16.10.2009 r. spółka była wyłącznym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a więc w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów tj. 14.07.2009 r., nie była w posiadaniu niniejszej nieruchomości lub działka ta była we współposiadaniu z małżeństwem [...].

Organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko organu I instancji. Stwierdził przy tym, iż w dniu wydania zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego organ I instancji przyjął oświadczenie Spółki, gdyż nie wiedział o okolicznościach, które wyszły na jaw w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w ramach kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy na zalesienie. Wskazał ponadto, iż Spółka nie jest i nie była posiadaczem odrębnego gospodarstwa rolnego. Małżonkowie [...] (posiadający ustawową wspólność małżeńską), posiadający dwa odrębne numery identyfikacyjne, będący jednocześnie jedynymi właścicielami i udziałowcami spółki [...], dodatkowo utworzyli 10 spółek jawnych, w których są jedynymi współwłaścicielami bądź jedno ze współmałżonków [...] jest współwłaścicielem spółki z innym członkiem rodziny (1 spółka). Działanie to umożliwiło małżonkom [...] i ich spółkom zadeklarowanie do płatności zalesieniowych w 2010 r. łącznie 204,64 ha i tym samym ominięcie limitu powierzchni do 20 ha dla jednego gospodarstwa, przeznaczonych do zalesienia na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, Nr 48, poz. 390 ze zm.).

Ponadto odnosząc się do przedstawionej umowy quoad usum z dnia 16.09.2009 r., a następnie Aktu Notarialnego Rep. A [...] r. (dot. zniesienia współwłasności działki nr 2/3) podniósł, że w ocenie organu odwoławczego dokumenty te nie przesądzają, że spółka [...] faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. W ocenie organu działania podejmowane przez spółkę miały doprowadzić do korzystnego rozpatrzenia sprawy, nie miały zaś i nadal nie mają nic wspólnego z faktycznym posiadaniem i prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2518/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę [...] Spółka jawna z siedzibą w [...] na ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] września 2012 r. uchylając zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 3 pkt 3 cyt. ustawy za producenta rolnego uznaje się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Według Sądu z akt administracyjnych sprawy oraz zaskarżonych decyzji organów administracji nie wynika bezspornie, kto był posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego na działce ewidencyjnej Nr 2/3 o pow. 15,17 ha położonej w obrębie [...] (wskazanego we wniosku o wpis do ewidencji) w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów tj. w dniu 14 lipca 2009 r. i czy posiadanie to należało w tym dniu do Skarżącej spółki, która tym samym mogła wystąpić z wnioskiem o dokonanie wpisu do ewidencji producentów.

WSA zauważył, że co prawda w treści zaskarżonych decyzji znalazły się stwierdzenia, w których organy podnoszą, iż organ dokonał analizy, czy w dniu złożenia wniosku spółka była w posiadaniu gospodarstwa rolnego, wskazując przy tym na to, że organ wiedział z urzędu, że w latach poprzednich przedmiotowa nieruchomość nie była zgłaszana we wnioskach o przyznanie płatności realizowanych przez Agencję. Taka konstatacja nie wskazuje jednakże bezspornie, kto był na dzień złożenia wniosku posiadaczem tej nieruchomości, a tym samym osobą uprawnioną do złożenia wniosku i uzyskania wpisu. Zdaniem Sądu I instancji organ winien był uzyskać informację odnośnie osoby posiadacza tej nieruchomości, jeśli nie od Skarżącej spółki, to od Agencji Nieruchomości Rolnych, która była właścicielem nieruchomości na dzień złożenia wniosku.

Według Sądu I instancji na tle rozpatrywanej sprawy zagadnieniem wstępnym było ustalenie, kto był posiadaczem gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o dokonanie wpisu do ewidencji na dzień złożenia wniosku, a dopiero później rozstrzyganie, czy numer mógł być nadany z uwagi na treść art. 12 ust. 3, 4 i 6 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W ocenie Sądu I instancji ustalenia organów administracji publicznej nie wskazują, czy po stronie skarżącej występowały obydwa z dwóch elementów składających się na posiadanie, bowiem organy nie ustaliły w ogóle, kto był posiadaczem gospodarstwa objętego wnioskiem na dzień jego złożenia.

Sąd I instancji podkreślił, że z przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wynika, że producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego ARiMR każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany (art. 14 ust. 1 ustawy). Zgodnie z formularzem wniosku o wpis (a także przepisem art. 8 ustawy) do ewidencji zgłaszane są dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego, z podaniem identyfikatorów oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne, które umożliwią identyfikację działek rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Przepisy ustawy odsyłają przy tym do przepisów prawa wspólnotowego odnośnie określeń użytych w przepisach ustawy, a mianowicie do: rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009); rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009), o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Według WSA przepisy zawarte w ww. aktach, wskazując na producenta rolnego mówią o posiadaczu gospodarstwa rolnego jako całości, w ogóle nie operując pojęciem działki rolnej. Pojęcie działki rolnej jest niezbędnym do prawidłowego określenia działek w systemie identyfikacji działek rolnych, określonego przepisami ustawy, nie jest zaś pojęciem niezbędnym dla dokonania wpisu do ewidencji producentów, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, są to bowiem dwa różne składniki całego systemu, na który składają się, oprócz tych dwóch elementów, jeszcze ewidencja gospodarstw rolnych, ewidencja wniosków o przyznanie płatności oraz oddzielnie dokumentacja związana z ewidencjami i systemem identyfikacji.

Sąd I instancji ponadto wskazał, że w sprawie dotyczącej wpisu do ewidencji producentów i uzyskania numeru identyfikacyjnego rozważania organu dotyczące dążenia spółki oraz jej wspólników do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w kontekście stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności było co najmniej przedwczesne.

WSA nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia przez organ przepisów art. 104 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., bowiem organ dokonując wpisu do ewidencji musi brać pod uwagę stan faktyczny istniejący na dzień dokonania wpisu, jak również organy orzekające później w sprawie dotyczącej wpisu są obowiązane do uwzględniania tylko i wyłącznie stanu faktycznego istniejącego w dniu dokonania tego wpisu. Jakiekolwiek zmiany dotyczące stanu faktycznego zaistniałe po dniu dokonania wpisu będą miały bowiem wpływ na dokonywanie zmian do wpisu, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 14 i art. 8 ustawy.

WSA nie podzielił również stanowiska Skarżącej zawartego, iż organ dopuścił się naruszenia art. 16 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów oraz art. 12 ust. 4 tej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, której bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem organu zanim sprawa ta została wszczęta. Sąd wyjaśnił, że jak wynika z akt administracyjnych, zaświadczenie z dnia 14 lipca 2009 r. o nadanym Spółce numerze identyfikacyjnym wydane zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], który to w dniu 17 listopada 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru identyfikacyjnego. Wobec złożenia przez Spółkę w dniu 15 listopada 2010 r. wniosku o wpis do ewidencji dotyczący zmiany danych w zakresie siedziby spółki właściwym organem stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], dlatego postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego w [...] przekazał wniosek Spółki o wpis do ewidencji wraz ze zgromadzoną dokumentacją do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], który decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. umorzył postępowanie wszczęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], jako wszczęte przez organ niewłaściwy do prowadzenia sprawy dotyczącej wpisu, a następnie zawiadomieniem z dnia 1 kwietnia 2011 r. sam wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego Skarżącej na mocy zaświadczenia z dnia 14 lipca 2009 r. Tak więc umorzenie postępowania w sprawie anulowania numeru dotyczyło tylko i wyłącznie nieprawidłowego jego wszczęcia, zaś merytorycznie postępowanie to toczyło się na skutek prawidłowego wszczęcia z urzędu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] zawiadomieniem z dnia 1 kwietnia 2011 r.

[...] Spółka jawna z siedzibą w [...] powołując art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżyła powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako podstawy uchylenia decyzji o anulowaniu numeru identyfikacyjnego tego, że organy obu instancji przy wydaniu decyzji nie wzięły pod uwagę stanu faktycznego sprawy z dnia, w którym ostateczna decyzja była podejmowana, czyli [...] września 2012 r., tj. pominięci przez Sąd naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. w zw. 105 §1 k.p.a. i w zw. z art. 107 §1 k.p.a., poprzez rozpoznanie sprawy w zakresie skreślenia z ewidencji producentów skarżącego na dzień złożenia wniosku, gdy momentem który musi być brany pod uwagę przez organy rozpatrujące sprawę dla podstawy faktycznej i prawnej decyzji jest ten z chwili wydawania ostatecznej decyzji administracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 pkt 5 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, poprzez jego niezastosowanie w zakresie przyjętych wskazań naruszenia przez organ art. 3 ust 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji i stwierdzenie, że dla rozstrzygnięcia sprawy zarówno w zakresie anulowania jak i odmowy nadania, skreślenia nadanego numeru identyfikacyjnego konieczne jest dokonanie badania posiadania przez skarżącą gospodarstwa na dzień złożenia wniosku, gdy z treści art. 11 pkt 5 wynika, że podmioty mogące być wpisanymi do prowadzonej przez organ ewidencji producentów rolnych mogą być "potencjalnymi beneficjatami";

3. naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez nie wskazanie organowi naruszenie art. 77 §1 k.p.a. w zw. z 76a § 4 k.p.a., że przy rodzaju zgromadzonych dokumentów nie możliwym jest przyjęcie za organami, że ostatecznie wskazana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w postanowieniu o umorzeniu postępowania podstawa, nie była jej faktyczną a organy we wcześniej umorzonym postępowaniu prowadziły postępowania dowodowe w celu ustalenie kwestii innych niż tylko właściwość miejscowa organu; ze względu na powyższe naruszenia art. 145 pkt 1 ppkt c p.p.s.a., poprzez nie uwzględnienie i wskazanie organom naruszenia w sprawie art. 16 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności zw. z art. 12 ust. 4 tej ustawy i prowadzenie postępowania w sprawie, którego bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2011 r. zanim została ona wszczęta ponownie i prowadzona.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona została pomimo korzystnego dla strony rozstrzygnięcia, a podniesione w niej zarzuty oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Powołując się na art. 185 § 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu, a która w niniejszej sprawie nie występuje.

Oznacza to, że zakres kontroli kasacyjnej przez NSA wyznacza strona poprzez wskazanie podstaw, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., zawierających odpowiednie zarzuty.

Na wstępie podkreślić należy, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy nadania i późniejszego anulowania nadania stronie numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, a nie postępowania w przedmiocie dopłat na zalesienie gruntów. Należy więc odnieść się do cyt. ustawy o krajowym systemie ewidencji.

Zgodnie z art. 1 tej ustawy, określa ona zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Agencja system ten tworzy i prowadzi (art. 2). Według art. 4 pkt 1 tej ustawy system składa się m.in. z ewidencji producentów. Natomiast art. 7 ustawy określa co zawiera ewidencja producentów.

Stosownie do uregulowań art. 11 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji, wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1), który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 2). Kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 1). Jednocześnie ww. organ administracji publicznej wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 2). Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 2, jest wydawane niezwłocznie po dokonaniu wpisu do ewidencji producentów, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku o wpis do ewidencji producentów (art. 13 ust. 3). Podmioty wpisane do ewidencji producentów w kontaktach z Agencją są obowiązane do posługiwania się numerem identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 4). Natomiast stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji, producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów (art. 14 ust. 2).

Z powyższych regulacji wynika, że numer identyfikacyjny jest nadawany jednocześnie (a więc w tej samej chwili) co wpis do ewidencji producentów. Zarówno wpis do ewidencji producentów i związane z tym nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Tego rodzaju czynność jest prawnie regulowaną formą działania administracji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ustawodawca przewiduje załatwienie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni.

Procedury administracyjne nie przewidują możliwości weryfikacji wadliwych czynności materialno-technicznych, a jedynie decyzji administracyjnych oraz postanowień, ale tych ostatnich tylko w zakresie określonym w art. 126 k.p.a. Także ustawa o krajowym systemie ewidencji nie zawiera w tym względzie szczególnych regulacji, takich jakie np. przewidywała nieobowiązująca już ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324). Zgodnie z art. 19 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy, wpis do ewidencji podlegał wykreśleniu także wtedy, gdy organ ewidencyjny dokonał go z naruszeniem prawa.

Ustawa o krajowym systemie ewidencji określa w art. 13 ust. 1, że kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Zatem przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającej wpisu, m.in. w sytuacji gdy doszło do "nadania uprzednio numeru identyfikacyjnego".

Przy wykładni art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji chodzi o wyjaśnienie, czy przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanek w nim wymienionych ujawniły się przed wpisem do ewidencji producentów i nadaniem numeru identyfikacyjnego, czy też decyzję o odmowie wpisu można wydać po dokonaniu wpisu do ewidencji i nadaniu numeru identyfikacyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji nie ogranicza wprost właściwego organu do badania prawdziwości i prawidłowości danych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego do określonej chwili wykonywania obowiązku ewidencyjnego. Powołany przepis może obejmować sytuacje w nim wskazane, które będą wynikały już z wniosku bądź też takie, które ujawnią się na skutek wykonywania nadzoru nad systemem ewidencji.

Nie można bowiem wykluczyć sytuacji sprowadzającej się do ujawnienia okoliczności wskazujących, że rejestracja producenta i związane z nią nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane wadliwie.

W świetle tego co wyżej powiedziano, chybiony jest zarzut zawarty w pkt 4 skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji "niewskazanie organowi naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76a § 4 k.p.a." przez co naruszony został art. 106 § 5 p.p.s.a. (pkt 3 skargi kasacyjnej), jednak ocena jego zasadności usuwa się spod kontroli kasacyjnej. Zarzut skierowany jest w zasadzie do uzasadnienia wyroku bez wykazania naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 53 p.p.s.a., a przy tym odwołuje się do dwóch różnych trybów postępowania dowodowego, tj. art. 106 § 5 p.p.s.a. i art. 77 § 1 k.p.a., art. 76a § 4 k.p.a., bez jakiegokolwiek uzasadnienia tychże zarzutów.

Oceniając zasadność zarzutów zawartych w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej, zauważyć należy, że Spółka składając wniosek o wpis do ewidencji producentów wystąpiła jako producent rolny – jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, a nie jako "potencjalny beneficjent" w rozumieniu art. 3 pkt 6a dodanym przez art. 44 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2007.64.427).

Przepis art. 11 pkt 5 cyt. ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów reguluje wpis do ewidencji m.in. "potencjalnych beneficjentów" niewpisanych do ewidencji producentów rolnych, stanowiąc, że mogą złożyć wniosek łącznie z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-5, 7 oraz 10-18 cyt. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Z powyższego wynika, iż ww. przepis, którego naruszenie poprzez niezastosowanie zarzuca autor skargi kasacyjnej, odnosi się do zupełnie innego stanu faktycznego, który nie występuje w niniejszym postępowaniu.

Nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania (wymagający łącznego rozpoznania) wniosek o przyznanie pomocy finansowej (płatności) w ramach realizacji programu "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" (art. 5 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.).

Dlatego też chybiony jest zarzut naruszenia art. 11 pkt 5 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów w sposób wskazany w pkt 2 skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż o wpisie do ewidencji producentów decyduje stan faktyczny na dzień złożenia wniosku.

Wszelkie przekształcenia własnościowe czy też w stanie posiadania w toku postępowania i na jego użytek nie mogą wpływać na status producenta sprecyzowany i wykazany według stanu na dzień złożenia wniosku.

Status producenta rolnego przy wpisie do ewidencji wiąże się z posiadaniem gospodarstwa rolnego, a nie z uprawnieniami do nieruchomości. Na marginesie zauważyć wypada, że z aktu notarialnego z dnia 1.12.2011 r. wynika, iż Spółka po zniesieniu współwłasności objęła działkę nr 2/3 w wyłączne posiadanie dopiero 1.12.2011 r. (§ 5).

Bezzasadny jest zatem zarzut zawarty w pkt 1 skargi kasacyjnej.

Reasumując, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie wobec braku usprawiedliwionych podstaw i dlatego w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.