Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 531/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2013 r. sprawy ze skargi B.P., P.P. na decyzję SKO z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od SKO na rzecz Skarżących P. i B. małżonków P. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 1997 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że W dniu [...] marca 1997 r. podział nieruchomości był dokonywany w Oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), która w art. 10 ust. 1, mającym podstawowe w tej materii znaczenie i będącym podstawą prawną kwestionowanej decyzji, przewidywała, że podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustawa ta innych przesłanek, warunkujących podział nieruchomości nie przewidywała.

Dalej organ wskazał, że podział dokonywany w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. miał zatem do spełnienia tylko jeden cel tj. zapewnienie zgodności podziału nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego. Podział ten był tylko podziałem geodezyjnym i miał jedynie znaczenie "pozwolenia" na podział prawny polegający na utworzeniu (w drodze dalszych czynności prawnych) z dotychczasowej nieruchomości, nowych nieruchomości.

Organ wyjaśnił, że podział pierwotnej nieruchomości nr [...], z której wydzielono, w wyniku podziału, działkę nr [...] o pow. ,05730 ha oraz [...] o pow. 0,3636 ha był zgodny z treścią obowiązującego w tamtym czasie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia [...] października 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Kai. Nr [...]).

W ocenie organu żadnego znaczenia dla oceny rażącego naruszenia prawa nie mają pozostałe podnoszone przez wnioskodawcę zarzuty zgłoszone w zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] grudnia 2011 r. jak i piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., gdyż z uwagi na treść przywołanego powyżej art. 10 ww. przedmiotem oceny Kolegium pod kątem rażącego naruszenia prawa był tylko i wyłącznie fakt zgodności przedmiotowego podziału z obowiązującym dniu wydawania przedmiotowej decyzji planem zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Kolegium całkowicie niezasadne są twierdzenia wnioskodawców dotyczące pozbawienia ich możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz co do zgłoszonych przez pozostałe strony wniosków i żądań przez zaniechanie sporządzenia do akt sprawy wzmianki o przyczynach odstąpienia od wykonania tych czynności. Organ wskazał, że skarżący pomimo częstych wizyt w Kolegium (wszystkie pisma składane są przez nich osobiście) nigdy nie żądali możliwości zapoznania się aktami przedmiotowego postępowania. Dalej organ, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r. VII SA/Wa 212/11, że w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie.

Zdaniem Kolegium niezasadny jest również podniesiony przez wnioskodawców zarzut rzekomego pozbawienia ich możliwości uczestnictwa w rozprawie w dniu [...]marca 2012 r. z uwagi na doręczenie zawiadomienia o rozprawie dopiero w dniu [...] marca 2012 r. Organ wyjaśnił, że doręczenie wezwania na rozprawę na jeden dzień przed terminem rozprawy spowodowane zostało awizowaniem przesyłki, która wysłana została w czasie właściwym, umożliwiającym doręczenie wezwania skarżącym na siedem dni przed rozprawą. Podkreślenia wymaga również fakt, iż jak wynika z akt niniejszego postępowania wszelka korespondencja wysyłana przez tut. Kolegium do wnioskodawców wymagała dwukrotnego awizowania.

Organ podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli B. P. oraz P. P. zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie:

1. art.77 § l, 80 kpa w zw. z art. l27 § 3 zd.ost., art.140 i 15 kpa - przez niedopełnienie obowiązku ponownego, wszechstronnego, merytorycznego rozpatrzenia istoty sprawy w zakresie istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. K. [...], opisanych poniżej w uzasadnieniu tej skargi,

2. art.75 § l, 77 § 2, 78 § l kpa w zw. z art. l27 § 3 zd.ost., art.140 i 15 kpa - przez bezpodstawne pominięcie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a wcześniej we wniosku o stwierdzenie nieważności, na okoliczność istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji [...],

3. art.l0 § l, 81 kpa w zw. z art. l27 § 3zd.ost., art. l40 kpa - przez pozbawienie nas, przed wydaniem decyzji [...], a wcześniej [...], prawa i możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz co do zgłoszonych przez pozostałe strony wniosków i żądań, zapoznania się z aktami sprawy, złożenia ew. zażalenia na odmowę ich udostępnienia,

4. art. l0 ust.l-5 w zw. z art. 1 ust.1 pkt. l ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i przepisami Uchwały RM K. [...] , a także w związku:

- z art. l, art. 2 ust. 1 pkt. l, art. 35 ust. 3 pkt. 2 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych,

- z § 4 ust. 8, § 38 Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz §1 Załącznika 12 do tego Rozporządzenia,

- z art. 1 pkt. l, art. 2 pkt.l, art. 11, art. l9 ust. 1 pkt.l, 6 i 11 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisami Instrukcji O-l, 0-3, G-4 i G-5,

przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie lub brak zastosowania w niniejszej sprawie, w sposób opisany poniżej w uzasadnieniu tej skargi,

5. art. l38 § l pkt. l, 138 § l pkt. 2, 138 § 2 kpa w zw. z art. l27 § 3 zd.ost., art. l40 kpa - przez nieuzasadnione, a co najmniej przedwczesne ( w świetle zarzutów jak w punktach 1-4 ) utrzymanie w mocy decyzji [...], zamiast uchylenia decyzji w sprawach [...] i [...], względnie uchylenia decyzji w sprawie [...] i przekazania sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. celem ponownego rozpoznania kwestii stwierdzenia nieważności decyzji [...],

6. art.l07 § 2-5kpa w zw. z art. l27 § 3 zd.ost., art. 140 kpa - przez brak należytego uzasadnienia decyzji [...], a także [...], a zwłaszcza zaniechanie wskazania faktów, które SKO uznało za udowodnione, dowodów, na których oparło się w tej mierze, przyczyn, dla których pozostałym dowodom odmówiło wiarygodności, a także zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez przytoczenie właściwych przepisów prawa - w zakresie istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji [...],

7. art.6, 7, 8, 11 w zw. z art. l27 § 3 zd.ost., 140 kpa - przez pogwałcenie, w postaci uchybień jak w punktach 1-6, zasadzie legalności działania organu administracji, zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa oraz zasadzie przekonywania.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 575/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę P. P. i B. P.j w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 326/13 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę na decyzję organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oparł się wyłącznie na orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a zatem nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani też przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału. Powoduje to, iż właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której wszczęte zostało postępowanie administracyjne o podział nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Należy jednak przede wszystkim podnieść, iż przedmiotem postępowania, o którego wszczęcie zabiegał skarżący nie było zatwierdzenie podziału nieruchomości, lecz weryfikacja w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji o takim podziale. Błędnie zatem Sąd pierwszej instancji uzasadniając brak legitymacji skarżącego do wniesienia skargi na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości odwoływał się wyłącznie do argumentacji uzasadniającej legitymację procesową w postępowaniu zwyczajnym w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Dalej Sąd wskazał, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są nie tylko strony postępowania trybu zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem każdy, kto posiada interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Można stwierdzić, iż co do zasady krąg takich podmiotów może okazać się szerszy niż krąg podmiotów mających interes prawny w postępowaniu zwyczajnym, (np. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości). Interes prawny nie jest też kategorią abstrakcyjną. Nie można wobec tego wypowiadać się o jego istnieniu bądź nieistnieniu w konkretnej sprawie bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw strony skarżącej – wnioskodawcy.

Sąd podniósł, że we wniosku oraz w pismach procesowych skarżący w sposób szeroki opisał i wskazał motywy, które w jego opinii decydują o jego legitymacji do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej podziału nieruchomości przylegającej do jego nieruchomości. Skarżący w złożonej do Sądu pierwszej instancji skardze konsekwentnie wywodził, że decyzja podziałowa dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, gdyż w wyniku tego właśnie rozstrzygnięcia naruszone zostało jego prawo własności. Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do szerokiej argumentacji prezentowanej przez skarżącego, a dotyczącej chociażby okoliczności, iż sporny podział działki nr [...] doprowadził do pozbawienia go z prawa korzystania z części jego działki nr [...], która została zagrodzona płotem. Ponadto skarżący podnosił, iż w wyniku podziału została przesunięta na jego niekorzyść granica działek powodująca zmniejszenie powierzchni jego nieruchomości oraz, że w chwili sporządzania operatu podziałowego spornej działku nie istniały w zasobie i ewidencji gruntów żadne dokumenty określające zgodnie z prawem przebieg zewnętrznych granic działku [...], w tym zwłaszcza dotyczących granicy z jego działką.

Należy więc podnieść, iż zdolności administracyjnoprawnej danej osoby w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie. Pomimo, iż oczywistym jest, że właścicielowi działki sąsiedniej nie przysługuje prawo do wszczęcia postępowania w sprawie podziału nieruchomości, to inną kwestią jest status właściciela działki sąsiadującej w sytuacji, gdy w wyniku podziału nieruchomości i utworzenia nowych działek zostaną naruszone dotychczasowe granice pomiędzy sąsiednimi nieruchomości. Zważyć należy, iż dokonanie podziału działki następuje w ramach określonych granic danej działki. Podział więc w żaden sposób nie może wykraczać poza jej granice. Oznacza to między innymi, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z dzieloną działką nie może wprawdzie ingerować w sam sposób dokonanego na gruntach sąsiednich podziału, ale może skutecznie szukać ochrony prawnej w postępowaniu podziałowym lub nadzorczym, jeżeli podział wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności właściciela sąsiedniej nieruchomości (zob. wyrok NSA z 16 lipca 2010 r., I OSK 1288/09, z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1343/09 oraz z dnia 14 października 2009r., sygn. akt I OSK 91/09).

Jeżeli zatem okazałoby się, że dokonany podział działki [...] wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności skarżącego, to oznaczałoby to, że ma on interes prawny, wynikający z art. 140 k.c. do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]maja 2012 r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oraz uznania go za stronę postępowania. Wskazane kwestie zostały pominięte w zaskarżonym postanowieniu i powinny zostać wyjaśnione w powtórnie przeprowadzonym postępowaniu. Dopiero wtedy można będzie rozważyć kwestie interesu prawnego i przymiotu skarżącego jako strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącego zasadnicze znaczenie ma fakt, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten uznał zasadność skargi kasacyjnej od wcześniejszego wyroku tutejszego Sądu, uchylając na podstawie art. 185 § 1 Ppsa zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 Ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przeprowadzona przez Sąd, z zastrzeżeniem uwag i wytycznych zawartych w uzasadnieniu postanowienia Sądu drugiej instancji ponowna analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy do jednego z nadzwyczajnych trybów procesowych uregulowanych w kpa, którego celem jest poddanie wydanej w sprawie decyzji kontroli z punktu widzenia przesłanek o których stanowi art. 156 §1 kpa. Wystąpienie którejkolwiek z nich nie skutkuje utratą mocy obowiązującej decyzji ex lege. Decyzja taka pozostając w obrocie prawnym albo wywołuje skutki prawne o charakterze ułomnym, innego rodzaju aniżeli zamierzone przez organ, który ją wydał, albo w ogóle pozbawiona jest jakiegokolwiek oddziaływania na sferę praw i obowiązków określonych jednostek. Z tego względu decyzja taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie art. 158 §1 kpa.

Stosownie do art. 157 §2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma nie tylko strona postępowania zakończonego jej wydaniem, lecz także każdy podmiot, który twierdzi, że wydana decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (K. Glibowski, w: red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kpa. Komentarz, Warszawa 2013, s. 970-972 oraz powołane tam orzecznictwo). Z tego względu krąg stron postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie pokrywa się każdorazowo z zakresem stron postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Stroną postępowania prowadzonego w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności może być każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku będą dotyczyły skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w postanowieniu z dnia 15 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są nie tylko strony postępowania trybu zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem każdy, kto posiada interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Można stwierdzić, iż co do zasady krąg takich podmiotów może okazać się szerszy niż krąg podmiotów mających interes prawny w postępowaniu zwyczajnym, (np. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości). Interes prawny nie jest też kategorią abstrakcyjną. Nie można wobec tego wypowiadać się o jego istnieniu bądź nieistnieniu w konkretnej sprawie bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw strony skarżącej – wnioskodawcy.

We wniosku oraz w pismach procesowych skarżący w sposób szeroki opisał i wskazał motywy, które w jego opinii decydują o jego legitymacji do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej podziału nieruchomości przylegającej do jego nieruchomości. Skarżący w złożonej do Sądu pierwszej instancji skardze konsekwentnie wywodził, że decyzja podziałowa dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, gdyż w wyniku tego właśnie rozstrzygnięcia naruszone zostało jego prawo własności. Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do szerokiej argumentacji prezentowanej przez skarżącego, a dotyczącej chociażby okoliczności, iż sporny podział działki nr [...] doprowadził do pozbawienia go z prawa korzystania z części jego działki nr [...] która została zagrodzona płotem. Ponadto skarżący podnosił, iż w wyniku podziału została przesunięta na jego niekorzyść granica działek powodująca zmniejszenie powierzchni jego nieruchomości oraz, że w chwili sporządzania operatu podziałowego spornej działku nie istniały w zasobie i ewidencji gruntów żadne dokumenty określające zgodnie z prawem przebieg zewnętrznych granic działku [...], w tym zwłaszcza dotyczących granicy z jego działką.

Należy więc podnieść, iż zdolności administracyjnoprawnej danej osoby w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie. Pomimo, iż oczywistym jest, że właścicielowi działki sąsiedniej nie przysługuje prawo do wszczęcia postępowania w sprawie podziału nieruchomości, to inną kwestią jest status właściciela działki sąsiadującej w sytuacji, gdy w wyniku podziału nieruchomości i utworzenia nowych działek zostaną naruszone dotychczasowe granice pomiędzy sąsiednimi nieruchomości. Zważyć należy, iż dokonanie podziału działki następuje w ramach określonych granic danej działki. Podział więc w żaden sposób nie może wykraczać poza jej granice. Oznacza to między innymi, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z dzieloną działką nie może wprawdzie ingerować w sam sposób dokonanego na gruntach sąsiednich podziału, ale może skutecznie szukać ochrony prawnej w postępowaniu podziałowym lub nadzorczym, jeżeli podział wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności właściciela sąsiedniej nieruchomości (zob. wyrok NSA z 16 lipca 2010 r., I OSK 1288/09, z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1343/09 oraz z dnia 14 października 2009r., sygn. akt I OSK 91/09).

Jeżeli zatem okazałoby się, że dokonany podział działki 19/5 wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności skarżącego, to oznaczałoby to, że ma on interes prawny, wynikający z art. 140 k.c.

Poddana w niniejszym postępowaniu kontroli sądowej decyzja zapadła na skutek złożenia przez wnioskodawców podania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1997 r. o podziale nieruchomości. Jak zauważono w orzecznictwie sądowym, w postępowaniu podziałowym właścicielom działek sąsiadujących z działką podlegającą podziałowi mogą w ograniczonym zakresie przysługiwać prawa strony w zakresie, w jakim organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie przez nich prawa własności. Podział działki nie może wykraczać poza jej granice (wyrok NSA z 8 grudnia 2006 r., I OSK 124/06, lex nr 293155, wyrok WSA w Poznaniu z 8 marca 2012 r., IV SA/Po 1162/11, lex nr 1139594). Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie sądowym pogląd, że gdyby okazało się, że dokonany podział wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności skarżącego, oznaczałoby to, że ma on interes prawny wynikający z art. 140 kc do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Kolegium odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oraz uznania go za stronę postępowania (postanowienie NSA z 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 326/13).

W rozpoznawanej sprawie skarżący konsekwentnie wywodzili, że sporny podział działki nr [...], dokonany mocą decyzji z [...] marca 1997 r. doprowadził ich do pozbawienia prawa i możliwości korzystania z części działek stanowiących ich własność.

W przedmiotowej sprawie organ pomimo rozpoznania sprawy merytorycznie w żadnym miejscu nie ustalił czy w wyniku wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nastąpiło naruszenie granic z działkami sąsiednimi oraz czy w wyniku wydania tej decyzji doszło do ograniczenia możliwości wykonywania prawa własności przez właścicieli działek sąsiednich. Powyższe ustalenia mają znaczenie nie tylko ze względu na konieczność rozstrzygnięcia kwestii posiadania lub też nie interesu prawnego przez skarżących ale również pozwolą na rozstrzygnięcie czy nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu przypomnieć należy, że dokonanie podziału działki następuje w ramach określonych granic danej działki. Podział więc w żaden sposób nie może wykraczać poza jej granice.

Zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej, Kolegium w ogóle nie odniosło się do kwestii posiadania, bądź nieposiadania, przez B. i P.P. przymiotu strony i bez niezbędnych ustaleń a priori przyjęło, że w/w posiadają interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Nie poczyniono żadnych ustaleń niezbędnych do oceny, czy przedmiotowa decyzja podziałowa naruszyła prawo własności skarżącej oraz jej męża, czy też nie.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy również mieć na uwadze, że kwestia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 1997r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nr [...] stanowiącej własność T. G. była również przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w wyroku z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 413/13. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]listopada 2012r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia . marca 1997r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, co podziela również Sąd orzekający w niniejszym składzie, że w rozpatrywanym przypadku Kolegium niewątpliwie rozpoznało merytorycznie wniosek małżonków Piekielnych o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, pomijając całkowicie ocenę, czy w/w przysługuje przymiot strony, tj. czy mają oni interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Powtórzyć i podkreślić należy, iż Kolegium - pomimo, że nie wyjaśniło tej kwestii i się do niej nie odniosło w uzasadnieniach swych decyzji oraz nie przeprowadziło w tym kierunku postępowania dowodowego - de facto przyjęło, że B. i P. P. mają status strony w postępowaniu podziałowym oraz mają interes prawny (art.28 Kpa) w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Tymczasem kolejność postępowania powinna być odwrotna. To znaczy Kolegium w pierwszej kolejności powinno przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy przedmiotowa decyzja podziałowa doprowadziła do naruszenia prawa własności małżonków Piekielnych poprzez doprowadzenie do przesunięcia granicy pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...] i [...]. W tym zakresie Kolegium powinno poważnie rozważyć konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, bądź przedstawić konkretne i przekonywujące argumenty prowadzące do wniosku, że wiedza specjalna nie jest niezbędna do wyjaśnienia tego, czy przedmiotowa granica została przesunięta, czy też nie. Dalej, dopiero w razie ustalenia, że wspomniana granica została przesunięta Kolegium powinno rozpoznać merytorycznie wniosek B. i P. P. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej. W razie zaś ustalenia przeciwnego, tj., że nie doszło do przesunięcia granicy, Kolegium powinno przyjąć, że B. i P.. nie mają interesu prawnego w rozumieniu art.28 Kpa w domaganiu się stwierdzenia nieważności postępowania podziałowego i wydać stosowną decyzję.

W tym stanie rzeczy Sąd, wobec stwierdzonych uchybień naruszających przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ winien w pierwszej kolejności ustalić przedmiotowa decyzja podziałowa naruszyła prawo własności skarżących, czy też nie. Powyższe ustalenie pozwoli organowi na podjęcie dalszych stosownych działań. Ponadto rozpoznając sprawę ponownie organ winien rozważyć jaki wpływ na niniejsze postępowanie ma postępowanie toczące się w tym samym przedmiocie, w którym zapadł wyrok z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 413/13.

MZ