Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 550/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.6 ust.1, art.9 ust.2a i ust. 2b, art. 10 ust. 1, art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. T. w dniu 17 września 2007 r. zwrócił się do Burmistrza Gogolina z wnioskiem o zameldowanie go w drodze decyzji administracyjnej na pobyt stały w G. przy ul. [...]. Do wniosku dołączył wypełniony formularz "Zgłoszenie pobytu stałego" oraz zaświadczenie potwierdzające, że 16 września 2004 r. wymeldował się z dotychczasowego pobytu stałego w O., ul. [...]. Dodatkowo K. T. podał, że już od 4 lipca 2006 r. usiłował bezskutecznie dokonać zameldowania w spornym lokalu. Podkreślił, że od momentu wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w O. swoje interesy życiowe przeniósł do nowo wybudowanego domu w G. przy ul. [...]. Na potwierdzenie tych faktów przedłożył do wniosku kserokopie dokumentów, które miały potwierdzić, że w tym lokalu zamieszkał od lipca 2006 r., tj.: faktury Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G., kierowaną do niego korespondencję na adres wskazany we wniosku o zameldowanie, faktury z zakupu rur kanalizacyjnych, faktury za energię elektryczną Rejonu Energetycznego w S., faktury za abonament telefoniczny, umowę z 31 maja 1999 r. o dostawę wody do przedmiotowej nieruchomości spisaną między ZGKiM w G. a K. T., umowę z Zakładem Energetycznym O. o sprzedaż energii elektrycznej i świadczenie usług przesyłowych. Ponadto zaakcentował, że postawa jego żony, M. T., uniemożliwiała mu dokonanie zameldowania w trybie rejestrowym, dlatego wniósł o zameldowanie na pobyt stały w drodze decyzji administracyjnej.

Burmistrz Gogolina decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. - zwaną dalej ustawą) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U z 2001 r. Nr 98, poz. 1071- zwaną dalej K.p.a.) odmówił zameldowania K. T. na pobyt stały w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do zameldowania skarżącego, gdyż w dacie zgłoszenia zameldowania nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu.

Organ I instancji podał, że K. T. złożył w urzędzie druk zgłoszenia pobytu stałego w budynku mieszkalnym położonym w G. przy ul. [...], którego właścicielką była żona M. T. Powyższe zgłoszenie posiadało braki formalne, gdyż właścicielka nie potwierdziła faktu przebywania wnioskodawcy pod wskazanym adresem. W związku z tym, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w wyniku, którego ustalono, że M. T. w dacie złożenia zgłoszenia pobytu stałego przez męża K. T. była właścicielką budynku mieszkalnego w G. ul. [...], co potwierdził akt notarialny Repertorium [...] nr [...]. Organ następnie wskazał, że na podstawie wyjaśnienia K. T. złożonego do protokołu w dniu 6 listopada 2007 r. oraz zeznań świadków na rozprawie administracyjnej w dniu 21 kwietnia 2008 r. ustalił, iż K. T. nie przebywa w spornym lokalu. Nie zwracał się on do funkcjonariuszy Posterunku Policji w G. o interwencję w związku z uniemożliwieniem mu wejścia do spornego lokalu przez żonę M. T. Organ ustalił również, że K. T. w dniu 23 października 2007 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Opolu przeciwko żonie M. T. o dopuszczenie do korzystania z mieszkania i przedmiotów urządzenia domowego. Postępowanie wyjaśniające nadto wykazało, że M. T. w dniu 25 października 2007 r. sprzedała budynek mieszkalny przy ul. [...] w G., a nowi właściciele w dniu 2 listopada 2007 r. dokonali w nim zameldowania na pobyt stały. W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy wykazał, że skarżący przeniósł swoje interesy życiowe do spornego lokalu w G. w 1999 r., bowiem w dniu 16 września 2004 r. wymeldował się z pobytu stałego w O. ul. [...], jednak do dnia 17 września 2007 r. nie dokonał rejestracji w nowym miejscu pobytu. Nie uznał za wiarygodne oświadczenie K. T., że 4 lipca 2006 r. odmówiono mu przyjęcia do rejestracji zgłoszenia pobytu stałego w spornym lokalu, bowiem w urzędzie w tym czasie nie toczyło się postępowanie administracyjne w tej sprawie. Następnie, odnosząc się do przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ podał, że z zeznań świadków i właścicieli budynku Państwa B. złożonych na rozprawie administracyjnej w dniu 21 kwietnia 2008 r. wynika, że K. T. opuścił sporny lokal i nie przebywa w nim co najmniej od lipca 2007 r. W tym czasie bowiem budynek został wystawiony na sprzedaż, drzwi wejściowe do budynku i bramy zostały oklejone taśmą, a sąsiad S. B. został poproszony przez właścicielkę o dopilnowanie posesji w czasie jej nieobecności, by nikt nie wchodził na jej teren. W świetle tych faktów, zdaniem organu, bezspornie w dacie złożenia wniosku o zameldowanie K. T. nie przebywał już w tym lokalu. Przywołując art. 10 ust 1 cyt. ustawy zaakcentował, że osoba która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Skoro wykonanie obowiązku zameldowania, powstaje po trzech daniach przebywania w określonej miejscowości pod tym samym adresem i polega na złożeniu wymaganych do zameldowania danych przed upływem czwartej doby, licząc do dnia przybycia, to datą zameldowania jest dzień złożenia wypełnionego i podpisanego druku "zgłoszenie pobytu stałego". Dalej podniósł, że obowiązkiem organu, nałożonym przepisami postępowania administracyjnego oraz art.47 ust. 2 ustawy, było dokładne ustalenie czy zgłoszenie meldunkowe w dacie zameldowania odpowiada stanowi rzeczywistemu, dlatego fakt przebywania K. T. w spornym lokalu przed tą datą nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Reasumując, organ I instancji uznał, że nie została spełniona przesłanka niezbędna do zameldowania skarżącego pod wskazanym adresem, określona w art. 10 i art. 9 ust. 2a ustawy, gdyż w dacie zgłoszenia meldunkowego nie mieszkał w spornym lokalu, biorąc pod uwagę, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art.9 ust. 2b).

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że złożył w organie wniosek o zameldowanie w trybie administracyjnym, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy. Zarzucił, iż organ bez potwierdzenia stanu rzeczywistego przyjął, że właścicielką budynku była M. T., nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy i celowo opóźniał jego zameldowanie w trybie administracyjnym, a postępowanie podjął dopiero po sprzedaniu nieruchomości przez M. T. Nie wziął pod uwagę faktu, że w miesiącu wrześniu 2007 r. jeszcze przebywał w lokalu przy ul. [...] i odbierał tam korespondencję.

Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że materialną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 47 ust. 1 ustawy, z którego wynika, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu, na podstawie którego organ ma dokonać zameldowania, budzą wątpliwości, to rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy. Stwierdził, że dokonanie materialno-technicznej czynności zameldowania na pobyt stały "przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu" może nastąpić jedynie na podstawie "Zgłoszenia pobytu stałego", a więc wniosku osoby wykonującej obowiązek meldunkowy, oraz dołączonego do zgłoszenia zaświadczenia o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego. Nie uznał zarzutu K. T., że złożone dodatkowo, przez K. T., pismo zatytułowane "wniosek" nie może być brane pod uwagę i stanowić podstawy do wydania decyzji w niniejszej sprawie. Uznał również za chybiony zarzut, że organ pierwszej instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, albowiem w aktach sprawy znajduje się akt notarialny rep. [...] nr [...], z którego wynika, że K. T. i M. T. zawarli umowę wyłączenia wspólności ustawowej i umowę podziału majątku wspólnego. Drugi akt notarialny rep. [...] nr [...] dotyczył sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. (działka nr A z mapy [...]), przez M. T. Państwu B., z którego wynika, że właścicielem wymienionej nieruchomości jest M. T. Kolejny zarzut skarżącego, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, iż w miesiącu wrześniu 2007 r. przebywał w nieruchomości przy ul. [...] w G. uznał również za bezpodstawny. Z zeznań bowiem Z. B. wynikało, że 16 lipca 2007 r. w przedmiotowej nieruchomości nikt nie mieszkał, były zaplombowane bramy i drzwi. Również zeznania innych świadków potwierdziły fakt niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowej nieruchomości. Świadek S. B. potwierdził, że drzwi i bramy były pozaklejane taśmą oraz zeznał, że widział K. T. w budynku w maju lub czerwiec 2007 r. Świadek B. P., widziała skarżącego na posesji na początku 2007 r., i jak oświadczyła pojawiał się czasem, ale nie wchodził na jej teren, gdyż była zamknięta brama a drzwi były zaklejone taśmą. J. R. zaś oświadczył, że K. T. przestał przebywać w przedmiotowym budynku od wiosny 2007 r. Z kolei K. B. zeznała do protokołu sporządzonego w dniu 28 marca 2008 r., że od lipca 2007 r. była zainteresowana kupnem domu przy ul. [...] w G. i kilka razy tam była, jednak nie zastała nikogo z domowników. Również potwierdziła, że wejścia do domu jak i na posesję były zaklejone taśmą. Stąd organ pierwszej instancji, w ocenie Wojewody Opolskiego, prawidłowo stwierdził - że nie została spełniona przesłanka niezbędna do zameldowania K. T. w G. przy ul. [...] - określona w przepisie art. 10 ust. 1 i w art. 9 ust. 2a cyt. ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. T. zarzucił Burmistrzowi Gogolina naruszenie art. 35 § 1 K.p.a., ponieważ nie wydał decyzji w sprawie do dnia 30 października 2007 r. Wskazał, że wydana pierwotnie decyzja została uchylona przez Wojewodę z powodu rażącego naruszenia prawa, zaś ponowne rozpatrzenie i wydanie decyzji trwało od marca do czerwca 2008 r. a więc również z przekroczeniem ustawowego terminu, czym naruszono art. 24 § 3. K.p.a. Na świadków w sprawie Burmistrz powołał sobie podległych pracowników oraz nowych właścicieli którzy mieli oczywisty interes prawny by zaprzeczyć oczywistym faktom o jego zamieszkiwaniu pod wskazanym adresem. Stwierdził, iż organy orzekły w oparciu o zeznania świadków, nie biorąc pod uwagę dowodów materialnych w postaci umów i opłacanych faktur z dostawcami mediów, czy TP S.A. W trakcie postępowania, zdaniem skarżącego, naruszono zasadę bezstronności albowiem organ I jak i II instancji nie wystąpił o ukaranie pracowników administracji za rażące naruszenie prawa, tj. art. 38 K.p.a. W trakcie trwania postępowania nie wykorzystano wszystkich możliwych i prawem dopuszczonych form ustalenia obiektywnej prawdy, czym naruszono art. 76 § 1 oraz art. 85 § 1 i 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej w dniu 16 grudnia 2008 r. skarżący podniósł, przedkładając kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w Opolu Wydział III Rodzinny z [...] oddalającego powództwo K. T. przeciwko M. T. o dopuszczenie do korzystania z mieszkania i przedmiotów urządzenia domowego, iż uzasadnienie tego wyroku dokładnie przedstawia stan faktyczny w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym kątem podlega ona kontroli sądowej.

W świetle bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, nie budzi wątpliwości fakt, że zameldowanie pod określonym adresem ma wyłącznie charakter ewidencyjny, służący gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, czyli rejestracji stanu faktycznego. Zameldowanie na pobyt stały ma zatem potwierdzać, że dana osoba zamieszkuje faktycznie pod konkretnym adresem z zamiarem pobytu stałego. Wynika to z treści art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2a, ust. 2b i art. 10 ust. 1 powołanej przez organy ustawy. W konsekwencji, co do zasady, zameldowanie następuje w formie czynności materialno-technicznej. Zasadnie zatem organy obu instancji przyjęły, że konieczną przesłanką zameldowania na pobyt stały jest wykazanie, że pod wskazanym adresem z zamiarem takiego pobytu może być zameldowana osoba, która faktycznie tam zamieszkuje. Zasadne jest też stanowisko organów orzekających co do tego jakie okoliczności faktyczne wskazują na zamieszkiwanie pod danym adresem.

Rozstrzygnięcie sprawy przez organy i skargi przez Sąd sprowadza się w konsekwencji do ustalenia, czy w dacie orzekania w postępowaniu administracyjnym skarżący faktycznie zamieszkiwał w lokalu w którym zameldowania żądał. Bez znaczenia w sprawie o zameldowanie jest bowiem okoliczność, dlaczego dana osoba w konkretnym lokalu nie mieszka (w odróżnieniu od postępowania w sprawie o wymeldowanie), jak też fakt, że wcześniej w danym lokalu przebywała bez zameldowania, którą to okoliczność akcentuje skarżący. Nie jest też wystarczającą przesłanką dla zameldowania sam zamiar zamieszkania pod danym adresem.

W tym stanie rzeczy, również w ocenie Sądu, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w w/w przepisach ustawy o ewidencji ludności, pozwalające na zameldowanie skarżącego. Dokonując szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z wymogami określonymi w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organy obu instancji ustaliły, że skarżący nie mieszka pod adresem pod którym chce być zameldowany. Dowody te zostały w decyzjach organów obu instancji wskazane oraz w sposób logiczny i całościowy ocenione. Zdaniem Sądu, prawidłowości tego ustalenia oraz oceny dowodów skarżący nie podważył. Działając także z urzędu Sąd nie znalazł podstaw do zanegowania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym. Podkreślenia wymaga przy tym, że ustalenia te zostały potwierdzone również przez skarżącego, który do protokołu z dnia 6 listopada 2007 r. (karta 37 akt administracyjnych) oświadczył, że z uwagi "na zabór kluczy oraz wymianę zamków przez p. M. T. wejść do pomieszczeń" już nie mógł. Jak już wyżej podniesiono w sprawie o zameldowanie nie ma też znaczenia dlaczego dana osoba pod podanym adresem nie mieszka. Nie mógł też mieć istotnego znaczenia fakt, że skarżący wcześniej za zgodą właścicielki przebywał w tym lokalu. Jedyną okolicznością która obligowałaby organ do zameldowania byłoby przebywanie skarżącego we wskazanym lokalu, lecz fakt ten nie został potwierdzony w starannie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi trzeba powiedzieć, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku. Okoliczność, iż organ I instancji nie wydał decyzji w ustawowym terminie mogła być przedmiotem zażalenia do organu wyższego stopnia. Wydanie decyzji przez organy z uchybieniem ustawowym terminom do załatwienia sprawy nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Nie jest także zasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organy art. 85 § 1 i 2 K.p.a., bowiem w tej sprawie nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia oględzin. Nie doszło również do naruszenia art. 76 § 1 K.p.a., ponieważ organy nie kwestionowały faktu przebywania skarżącego we wskazanym lokalu co najmniej do lipca 2007 r. Nieuzasadniony jest także argument wskazujący, że na świadków organ powołał podległych sobie pracowników, bo jak wynika z protokołu rozprawy są to osoby zamieszkujące w sąsiednich budynkach (B. P. zam. przy ul. [...], J. R.zam. przy ul [...] oraz S. B. zam. przy ul. [...]).

W tej sytuacji, gdy brak jest podstaw do zanegowania ustaleń organów obu instancji co do faktu niezamieszkiwania skarżącego w domu przy ul. [...] w G., nie ma też w konsekwencji podstaw do zanegowania legalności zaskarżonej decyzji.

Na koniec przyjdzie powtórzyć, iż według art. 47 ust. 1 powołanej ustawy, organ gminy jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dokonanie zameldowania jest, zatem czynnością materialno-techniczną - zarejestrowania. Ewidencja ludności, jak trafnie zauważyły organy obu instancji, służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, której przedmiotem jest uprawnienie do zajmowania lokalu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1992 r. SA /Wr 260 792 – niepubl.). Jest to bowiem sprzeczne z zasadniczym celem ustawy, jakim jest prowadzenie przez odpowiednie organy administracyjne ewidencji obywateli zamieszkujących faktycznie pod wskazanymi adresami. Przepisy meldunkowe mają bowiem wyłącznie znaczenie ewidencyjne i nie rodzą żadnych uprawnień w sferze stosunków cywilnoprawnych, które mają decydujące znaczenie przy ocenie praw podmiotowych związanych z własnością lub najmem lokali. Innymi słowy, poprzez czynność zameldowania w określonym lokalu nie nabywa się prawa do własności nieruchomości, czy też uprawnień do najmu lokalu.

Wobec powyższego należało w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalić skargę.