Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 159/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik- Bury, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację zadań objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Zarząd Województwa [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwany k.p.a), art. 25, art. 26 ust. 1 pkt 15 oraz 15a, art. 27 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. jedn., Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej zwana u.z.p.p.r.), art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie województwa (t. jedn.,Dz. U. z 2013 r. poz. 596 z późn. zm.) oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 oraz ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., zwanej dalej u.f.p.) oraz art. 2 pkt 7 i art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L 2006 r. Nr 210, poz. 25 z późn. zm.); art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. UE. L 347/320 z dnia 20 grudnia 2013 r.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 28 lipca 2014 r. od decyzji Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia - [...] Centrum Przedsiębiorczości nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zwrotu wypłaconej części dofinansowania przez "A" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (zwanej dalej "A" Sp. z o.o., Spółką lub Beneficjentem), realizującą projektu pn. "[...]" w oparciu o umowę nr [...] z dnia [...]r. wraz z pożn. aneksami, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 Priorytet I Badania i rozwój technologiczny (B+R), Innowacje i przedsiębiorczość, Działanie 1.2. Mikroprzedsiębiorstwa i MŚP, Poddziałanie 1.2.3. Innowacje w mikroprzedsiębiorstwach i MŚP, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą do zwrotu w terminie 14 dni części dofinansowania w kwotach:

1. kwotę [...] zł (słownie: [...] zł [...]), wykorzystaną z naruszeniem procedur, stanowiącą środki finansowe w ramach płatności ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez Bank [...] na rachunek Beneficjenta, tj. od dnia [...]r. do dnia zapłaty, na rachunek bankowy Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia,

2. kwotę [...] zł (słownie: [...]), wykorzystaną z naruszeniem procedur, stanowiącą środki finansowe w ramach dotacji celowej z budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez [...] Centrum Przedsiębiorczości na rachunek Beneficjenta, tj. od dnia [...]r. do dnia zapłaty,

Zarząd Województwa [...] pełniący funkcję Instytucji Zarzadządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007 -2013 (zwany dalej IZ RPO W[...]) powierzył [...][...] część zadań związanych z realizacją Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 na podstawie porozumienia z dnia [...] nr [...] z późn. zm.

[...] Centrum Przedsiębiorczości (dalej zwane [...]CP) zawarło w dniu [...] r. ze spółką “A" umowę o dofinansowanie projektu pn. " [...]" o nr [...] wraz z późniejszymi aneksami (nr [...] z dnia [...] r.; nr [...] z dnia [...]r.; nr [...] z dnia [...]r.; nr [...] z dnia [...]r.). Na podstawie powyższej umowy wraz z aneksami Beneficjent otrzymał środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z dotacji celowej budżetu państwa w łącznej kwocie [...] zł na realizację projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej: RPO W[...] 2007-2013), którego celem było umożliwienie dostępu do szerokopasmowego, bezprzewodowego Internetu i sieci telefonicznej, w tym dostęp do Internetu bez konieczności posiadania komputera na obszarze miasta C.. Zgodnie z opisaną umową o dofinansowanie termin zakończenia realizacji projektu został określony na dzień 31 grudnia 2011 r. W związku z kolejnymi prośbami ze strony “A" Sp. z o.o. termin zakończenia był czterokrotnie wydłużany na podstawie aneksów do umowy o dofinansowanie. Ostateczny termin zakończenia realizacji projektu na podstawie podpisanego w dniu [...]r. aneksu nr [...] został, wyznaczony na 31 sierpnia 2012 r.

Z uwagi na opóźnienia w realizacji projektu oraz w przekazywaniu dokumentacji dotyczącej rozliczenia projektu [...]CP przeprowadziło kilka wizyt monitorujących i kontroli w miejscach realizacji projektu, w których wyniku w dniu [...] r. sporządzono "notatkę o nieprawidłowości" stwierdzając naruszenie następujących postanowień umowy o dofinansowanie:

1. § 3 ust 3 - w którym Beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym Załącznik nr 2 do Umowy, o którym mowa w § 1 pkt 17 oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym stanowiącym Załącznik nr 3 do Umowy,

2. § 4 ust 3 - zgodnie z którym Beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu z należytą starannością w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.

Organ pierwszej instacji ([...]CP) wyjaśnił, iż “A" Sp. z o.o. w dokumentacji rozliczeniowej wskazał, iż Punkt Obsługi Klienta (POK) znajduje się pod adresem ul. [...][...] w C., natomiast z ustnych ustaleń oraz oględzin wynika, iż POK zlokalizowany jest przy ul. [...] w C.. Nadto w POK nie zastano żadnego z pracowników Beneficjenta zatrudnionych w ramach projektu "[...]" i wykazanych w dokumentacji przesłanej do IP2 RPO W[...]. POK został udostępniony kontrolującym przez M. T. - pracownika firmy “B". Z ustnych wyjaśnień M. T. wynikało, iż POK nigdy nie był obsługiwany przez pracowników “A" - zaś za obsługę klientów są odpowiedzialni pracownicy firmy “B", odpowiednio w tym celu przeszkoleni.

Organ pierwszej instacji podniśół również, iż w POK poproszono o zademonstrowanie dostępu do Internetu w ramach sieci [...] (logo grupy [...] znajdowalo się w POK) - stwierdzono brak świadczenia usługi dostępu do Internetu, a z ustnych ustaleń uzyskanych od M. T. (pracownika firmy “B") wynikało, iż Internet nigdy nie był aktywowany pod tym adresem.

Nadto w wyniku przeprowadzonych oględzin organ stwierdził, iż w POK nie ma środków trwałych zakupionych w ramach projektu tj.:

— stanowiska reklamowego szt. [...]

— laptopów szt. [...]

— urządzenia wielofunkcyjnego szt. [...]

— drukarki fiskalnej szt. [...]

— telefonów komórkowych szt. [...].

W podsumowaniu ustaleń kontroli zespół kontrolujący zaznaczył, iż żaden pracownik Beneficjenta zatrudniony w kontrolowanym POK nie był obecny w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych, podczas gdy zgodnie z informacjami podanymi przez Beneficjenta w ramach uzupełnień do wniosku o płatność końcową, w tym POK zatrudniono 4 osoby, tj. Kierownika Punktu Obsługi Klienta, 2 Sprzedawców - Akwizytorów oraz Serwisanta.

Dalej, odnosząc się do okoliczności przedmiotowej sprawy organ pierwszej instancji zaznaczył, iż § 6 ust. 11 umowy o dofinasowanie nakładał na Beneficjenta obowiązek złożenia wniosku o płatność końcową do IP2 RPO W[...] w terminie do 25 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, określonego w § 3 ust. 1 pkt 2 umowy, przy czym zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 umowy, w przypadku stwierdzenia braków lub błędów formalnych, merytorycznych lub rachunkowych w złożonym wniosku o płatność.

Organ jako Instytucja Pośredniczca Drugiego Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 - 2013 (IP2 RPO W[...]) wzywała pisemnie Beneficjenta do poprawienia albo, uzupełnienia wniosku, bądz do złożenia dodatkowych wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez IP2 RPO W[...]. Niezłożenie przez Beneficjenta żądanych wyjaśnień albo nieusunięcie przez niego błędów powodowało wstrzymanie przekazania środków dofinansowania i mogło skutkować rozwiązaniem umowy o dofinansowanie.

[...]CP wskazało, że "A" Sp . z o.o. ostatecznie nie uzupełniła braków we wniosku o płatność, pomimo wezwań organu do złożenia brakującej dokumentacji wraz z wyjaśnieniami. Ponadto, nie udzieliła odpowiedzi na pismo IP2 RPO W[...] z dnia [...] r., w którym Spółka została zobowiązana do przedstawienia planu działań/prac, które będą miały pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania ofertą Beneficjenta oraz osiągniecie celów projektu, okresowego przedstawiania IP2 RPO W[...] postępów osiągnięcia celów projektu według harmonogramu, dostarczenia brakujących dokumentów potwierdzających przychody, które zostały i będą generowane w ramach realizowanego projektu.

Organ pierwszej instancji podkreślił, iż Beneficjent nie odniósł się pomimo wezwań ze strony IP2 RPO W[...], do ustaleń kontroli przeprowadzonej w miejscu realizacji projektu w dniu [...] r. "A" Sp. z o.o. nie realizowała też projektu zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, przy czym działania Beneficjenta prowadzone były w sposób naruszający prawidłową i terminową realizację projektu. Zaakcentowano, że ostatecznie Spółka "A" zaprzestała realizacji projektu, przez co nie osiągnęła założonego we wniosku o dofinansowanie celu, jakim był dostęp do szerokopasmowego, bezprzewodowego Internetu i sieci telefonicznej, w tym dostęp do Internetu bez konieczności posiadania komputera na obszarze miasta C..

W konsekwencji [...]CP wezwało "A" Sp. z o.o. do zwrotu wypłaconej części dofinansowania, a wobec braku dobrowolnej spłaty, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, wydano w dniu [...]r. decyzję administracyjną nr [...] zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu wypłaconej części dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami.

W odwołaniu z dnia 28 lipca 2014 r., "A" Sp. z o.o. wskazała, że o ile to, czy rzeczywiście zaistniało naruszenie procedur obowiązujących przy realizacji projektu, stanowiących podstawy do rozwiązania umowy w oparciu o zapisy § 18 ust. 1 pkt. 1 i 2 jest kwestią sporną, którą może rozstrzygnąć sąd powszechny właściwy do rozstrzygania sporów wynikających z realizacji umowy, to nie może się zgodzić ze stanowiskiem, że naruszenie w jakimś zakresie ww. procedur określonych umową (np. niezrealizowanie projektu zgodnie z umową, zaprzestanie jego realizacji, nieosiągniecie zakładanego celu) oznacza automatycznie wykorzystanie środków europejskich z naruszeniem procedur. Dalej stwierdził, że środki pieniężne zostały przyznane jako refundacja wydatków poniesionych na realizację projektu z środków własnych Beneficjenta, przy czym przedmiotowa refundacja nie była celowa tj. Beneficjent nie miał obowiązku wykorzystać jej zgodnie z określonymi procedurami, w przeciwieństwie do przypadku gdyby Beneficjent otrzymał zaliczkę. W związku z powyższym nie można mówić o naruszeniu jakichkolwiek procedur przy wykorzystaniu środków europejskich, które zostały zgodnie z umową przekazane przez [...]CP po sprawdzeniu, że określone wydatki zostały faktycznie poniesione. W związku z powyższym Beneficjent wskazał, że nie było podstawy prawnej do zastosowania art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, wszczynania procedury administracyjnej i wydawania decyzji administracyjnej. Ponadto, Beneficjent zarzucił, że kwestię zasadności rozwiązania umowy i zwrocie dofinansowania może w przypadku braku uzyskania porozumienia pomiędzy Beneficjentem, a [...]CP, rozstrzygać sąd powszechny właściwy według siedziby [...]CP zgodnie z § 22 ust. 4 ww, umowy.

Beneficjent zwrócił również uwagę na fakt, iż podejmowane przez [...]CP działania są działaniami wrogimi wobec przedsiębiorcy i wobec biznesu, łączącymi się z trwającą od kilku miesięcy nagonką medialną.

Zarząd Województwa [...] po rozpoznaniu odwołania Beneficjenta decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję [...]CP działającego jako organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 30 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie zawarta z Beneficjentem przez [...]CP działające w imieniu IZ RPO W[...], stanowi podstawę dofinansowania projektu ze środków europejskich. Umowa o dofinansowanie projektu pn. "[...]" o nr [...] z dnia [...]r., w § 4 ust. 3 stanowi, iż Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem i zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłowa i terminowa realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.

Organ odwoławczy stwierdził, że cel projektu nie został osiągnięć, gdyż Beneficjent ostatecznie nie świadczył usługi dostępu do internetu dla liczby abonentów wskazanych we wniosku o dofinansowanie. Ponadto, procedura rozliczenia projektu, mimo, że Beneficjent czterokrotnie przedłużał termin zakończenia realizacji projektu i złożenia uzupełnień do wniosku o płatność końcową, nie została faktycznie zakończona. Beneficjent wprawdzie dokonał zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jednakże celem projektu nie był tylko i wyłącznie zakup tych środków. Zakupione środki miały służyć realizacji celu projektu jakim było uruchomienie usługi dostępu do Internetu szerokopasmowego. Organ zaakcentował, iż nie można zgodzić się z argumentacją "A" Sp. z o.o., że środki publiczne zostały wydatkowane zgodnie z procedurami, albowiem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ podniósł, iż "A" Sp. z o.o. zawierając umowę o dofinansowanie projektu przyjęła na siebie obowiązki wynikające wprost z zapisów umowy, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, której odnosi się art. 184 ustawy o finansach publicznych. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 18 maja 201 lr., II GSK 817/11). Jednym z istotnych elementów składających się na procedury, których przestrzeganie jest ważne w kontekście możliwości finansowania wydatków z funduszy strukturalnych, jest postępowanie zgodne z procedurami przewidzianymi umową o dofinansowanie, na które poprzez przystąpienie do umowy Beneficjent wyraził zgodę. IP2 RPO W[...] stwierdzając w ramach prowadzonych postępowań kontrolnych, że Beneficjent nie osiągnął zamierzonego w projekcie celu zasadnie rozwiązało umowę o dofinansowanie i zażądało zwrotu środków. Organ uznał zarzut Beneficjenta w tej kwestii jest niezasadny.

Nadto Zarząd Województwa [...] wskazał, że art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r., wskazuje kompetencje IP2 RPO W[...] (instytucji pośredniczącej) do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach finansach publicznych. Z powyższego przepisu wynika, że wydanie decyzji administracyjnej w zakresie zwrotu środków europejskich jest uprawnieniem i obowiązkiem instytucji pośredniczącej. A zatem, IP2 RPO W[...] podejmując działania związane ze zwrotem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, działała w granicach prawa zakreślonych treścią art. 207 ust. 9 u.f.p., do którego odwołuje się art. 27 ust.1 pkt 6a u.z.p.p.r. (cyt. o której mowa w przepisach o finansach publicznych) i wydała zaskarżoną decyzję, określając w niej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, po uprzednim wezwaniu Beneficjenta do zwrotu tychże środków i bezskutecznym upływie terminu.

Organ odwoławczy podniósł, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji działały na mocy przepisów prawa i w granicach prawa. W niniejszej sprawie IP2 RPO W[...] stwierdziła nieprawidłowość przy wykorzystaniu środków europejskich i w związku z tym zobowiązała Beneficjenta do zwrotu wypłaconego dofinansowania. Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu należności, działając na podstawie art. 61 §1 i §4 k.p.a. oraz art. 207 ust. 1 i 9 u.f.p., IP2 RPO W[...] wszczęła wobec Beneficjenta postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu w ramach RPO W[...] 2007- 2013. W konsekwencji została wydana decyzja, zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu wypłaconej części dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 oraz art. 206 ust. i 2 u.f.p., art. 26 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. oraz art. 104 §1 i 2 k.p.a. W niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 207 u.f.p., który bezpośrednio dotyczy kwestii nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich i stwierdza, iż wydawana jest decyzja określająca kwotę przypadająca do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są m.in. wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są m.in. wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do: zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.).

Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. o sygn. II GSK 2290/13 w którym stwierdzono, iż w świetle ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju prawną podstawą dofinansowania projektu realizowanego w ramach określonego programu operacyjnego jest umowa zawierana pomiędzy instytucją zarządzającą, albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucją wdrażającą a beneficjentem (art. 26 ust. 1 pkt 5 i art. 30 ust. 1). Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2). (...) obowiązki beneficjanta określone w ramach warunków realizacji projektu, obejmujące poddanie się kontroli w zakresie realizacji projektu i ustalenie na jej podstawie korekty finansowej, a także zwrot nienależnie pobranych środków, są obowiązkami strony wobec kontrahenta umowy. Jedynie wyjątkowo, zapewne w celu wzmocnienia skuteczności działań zmierzających do odzyskiwania środków finansowych nieprawidłowo pobranych lub wykorzystywanych, ustawodawca wyposaża instytucję zarządzającą (albo działające z jej umocowania instytucję pośredniczącą lub wdrażającą) w atrybuty władzy administracyjnej, przewidujcie dla nich kompetencje do wydania decyzji administracyjnej o zwrocie dofinansowania. Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do instytucji zarządzającej należy m.in. wydawanie decyzji administracyjnych o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań określonych w przepisach o finansach publicznych. Przepis ten pozostaje w korelacji z art. 207 ust. 9 w zw. z ust. 11 ustawy o finansach publicznych stanowiącym, że po upływie terminu do dobrowolnego zwrotu środków organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (pośredniczącej lub wdrażającej) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

Zdaniem organu ustawodawca przyznaje instytucji, która co do zasady, jest stroną umowy o udzielenie dofinansowania, możliwość władczego działania w stosunku do beneficjenta, w razie niewywiązania się przez niego z obowiązku przestrzegania warunków umowy i w rezultacie - odmowy dobrowolnego zwrotu środków nieprawidłowo pobranych lub wykorzystywanych. Na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu przewidziane w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, instytucja żądająca zwrotu działa wyłącznie jako strona umowy. Przepis art. 207 ust. 8 tej ustawy wyraźnie bowiem przyznaje uprawnienie do żądania zwrotu instytucji, która podpisała umowę z beneficjentem. Wniosek taki wynika również z porównania treści art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych z treścią art. 26 ust. 1 pkt 15a tej pierwszej ustawy.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż, tryb administracyjny jest właściwy w przypadku zobowiązania do zwrotu dotacji udzielanych w drodze umowy, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków przez Beneficjenta w oparciu o art. 207 u.f.p. Dlatego wyłącznym trybem właściwym dla prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu i środków jest, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, tryb administracyjny i tylko taki ma w niniejszej sprawie zastosowanie.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zatem Beneficjent zawierając umowę o dofinansowanie projektu przyjął na siebie obowiązki wynikające wprost z zapisów umowy, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, której odnosi się art. 184 ustawy o finansach publicznych. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 18 maja 201 lr., II GSK 817/11). Jednym z istotnych elementów składających się na procedury, których przestrzeganie jest ważne w kontekście możliwości finansowania wydatków z funduszy strukturalnych, jest postępowanie zgodne z procedurami przewidzianymi umową o dofinansowanie, na które poprzez przystąpienie do umowy Beneficjent wyraził zgodę. IP2 RPO W[...] stwierdzając w ramach prowadzonych postępowań kontrolnych, że Beneficjent nie osiągnął zamierzonego w projekcie celu zasadnie rozwiązało umowę o dofinansowanie i zażądało zwrotu środków. A zatem zarzut Beneficjenta w tej kwestii jest niezasadny.

Organ odwoławczy w zakresie zarzutu rozwiązania umowy o dofinansowanie bez wypowiedzenia, wyjaśnił, że wypowiedzenie przedmiotowej umowy nastąpiło pismem z dnia [...] r. znak [...], w którym IP2 RPO W[...] jednoznacznie podała, że cyt.: "Rozwiązanie umowy nastąpi w terminie miesiąca od doręczenia niniejszego oświadczenia". A zatem, należy stwierdzić, że opisane pismo stanowiło oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie projektu, natomiast samo zdarzenie rozwiązania umowy nastąpiło w dniu [...] r., tj. miesiąc po odebraniu ww. pisma przez Beneficjenta (8 kwietnia 2014 r., dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru).

Organ drugiej instancji zaprzeczył twierdzeniu Beneficjenta, że "strony dalej wiąże umowa dofinasowanie", wyjaśnił, że, w piśmie będącym oświadczeniem woli, IP2 RPO W[...] podała przesłanki konieczne do rozwiązania umowy z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, gdyż zgodnie z zapisami umowy (§ 18 ust. 1 pkt i 2) Beneficjent zaprzestał realizacji projektu, a także nie osiągnął zamierzonego w projekcie celu z przyczyn przez siebie zawinionych, co Beneficjent potwierdził pismem z dnia 7 maja 2014 r.

Odnosząc się do zarzutu "A" Sp. z o.o. w zakresie wykorzystania środków europejskich z naruszeniem procedur określonych w umowie o dofinansowanie, organ odwoławczy podniósł, że zapisy przedmiotowej umowy o dofinansowanie jednoznacznie wskazują, że Beneficjent otrzyma środki i pieniężne w formie refundacji części wydatków kwalifikowalnych, poniesionych na realizację projektu (§ 2 pkt. 1l i § 5 pkt. 1 ww. umowy). Przy czym, należy podkreślić, że refundacja wydatków, na którą w odwołaniu powołuje się Beneficjent następuje poprzez przekazanie środków finansowych w ramach płatności pośrednich i płatności końcowej przelewem na rachunek Beneficjenta (§ 5 pkt. 4 i 5 ww. umowy). A zatem, zarzut postawiony przez Beneficjenta, iż otrzymana refundacja nie była celowa, dlatego nie miał obowiązku wykorzystać jej zgodnie z określonymi procedurami, należy uznać za całkowicie bezpodstawny i niezgodny z zapisami ww. umowy o dofinansowanie.

Organ drugiej instancji zaprzeczył także stanowisku Spółki, która stwierdziła, iż podejmowane i prowadzone przez IP2 RPO W[...] działania miały charakter wrogi. Stwierdził, ze z całości dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że [...]CP z należytą starannością współpracowało z Beneficjentem przy realizacji przedmiotowej umowy o dofinansowanie, w szczególności wielokrotnie wyrażało zgodę na przedłużenie terminu przedłożenia wymaganej dokumentacji w związku z trudnościami Beneficjenta, IP2 RPO W[...] rzetelnie informowała o wynikach przeprowadzanych wizyt i kontroli. Umowa o dofinansowanie została rozwiązana prawie 2 lata po terminie zakończenia realizacji projektu (zgodnie z Aneksem nr [...] do umowy o dofinansowanie termin określono na dzień [...]r.) w wyniku braku osiągnięcia przez Beneficjenta celów projektu.

W zakresie zarzutu, dotyczącego interpretowania zapisów opisanej umowy przez [...]CP, na niekorzyść Beneficjenta, organ odwoławczy stwierdził, że zapisy umowy o dofinansowanie szczegółowo i precyzyjnie określają kwestie obejmujące realizację projektu, odpowiedzialność Beneficjenta, przekazanie dofinansowania, rozliczenie, nieprawidłowe wykorzystanie środków i ich odzyskiwanie, zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy, kontrolę, jak również przypadki, w których następuje rozwiązanie umowy z Beneficjentem. W ocenie organu drugiej instancji, IP2 RPO W[...] podjęła wszelkie czynności mające na celu zapewnienie realizacji projektu zgodnie z zapisami przedmiotowej umowy o dofinansowanie. Potwierdzeniem powyższego jest historia korespondencji pomiędzy Beneficjentem, a IP2 RPO W[...], w szczególności zgoda [...]CP na przedłużanie terminu przedkładania dokumentacji w związku z licznymi prośbami "A" Sp. z o.o., rzetelne informowanie o wynikach przeprowadzanych wizyt i kontroli oraz prośby o ustosunkowanie się do ich wyników. Przedmiotowa umowa o dofinansowanie została rozwiązana na skutek nie zrealizowania projektu zgodnie z jej zapisami.

Zarząd Województwa [...] działając jako IZ PO W[...] uznał, że Beneficjent w ramach złożonego odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...]r., oprócz powyżej przedstawionych zarzutów, nie odniósł się do nieprawidłowości w zakresie rzeczowej realizacji przedmiotowego projektu i nie przedstawił argumentów czy wyjaśnień odnośnie zaistniałej sytuacji. Organ drugiej instancji, po analizie materiału dowodowego w całości podzielił ustalenia faktyczne oraz prawne dokonane zarówno na etapie kontroli projektu, jak również postępowania administracyjnego prowadzanego przez organ pierwszej instancji.

W skardze do WSA w Gliwicach strona zaskarżając decyzję w całości, wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.

Strona skarżąca Zarządowi Województwa [...] zarzuciła:

1. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 kpa) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na drodze postępowania administracyjnego w sytuacji braku podstaw do jego wszczęcia,

2. naruszenie art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów finansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur,

3. naruszenie art. 207 ust 9 ustawy o finansach publicznych polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji ustalającej obowiązek zwrotu środków,

4. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezasadne oddalenie odwołania od decyzji organu I instancji i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji;

Nadto “A" Sp. z o.o. w treści uzasadnienia skargi zawarła następujące zarzuty:

• błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że sprawa podlega rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego, podczas gdy charakter łączącego strony stosunku prawnego jest cywilnoprawny, a żaden przepis prawa nie uchyla drogi sądowej w postępowaniu cywilnym,

• błędne ustalenia stanu faktycznego polegające na uznaniu, że umowa wiążąca strony została rozwiązana.

Organ odwołwczy w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż przedstawione przez “A" Sp. z o.o. zarzuty są bezpodstawne.

Zarząd Województwa [...] w zakresie zarzutu naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 kpa) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na drodze postępowania administracyjnego w sytuacji braku podstaw do jego wszczęcia stwierdził, iż kompetencje rozstrzygających w sprawie organów ([...]CP i IZ RPO W[...]) do prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną wynikają z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (u.f.p.). Podkreślił, że zgodnie z treścią przepisu art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; a zgodnie z przepisem art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Organ zaakcentował , iż wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta. Zwrot następuje wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków beneficjentowi na podstawie decyzji wydanej przez organ wskazany w przepisie art. 207 ust 9 u.f.p.

Zarząd Województwa [...] wyjaśnił, iż przepisy ustawy o finansach publicznych są dla organu bezwzględnie obowiązujące, bowiem wobec stwierdzenia zaistnienia chociaż jednej przesłanki wskazanej w art. 207 ust 1 pkt 1-3 uf.p. organ ma obowiązek wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, niezależnie od postawy prawnej przyznania środków, a zatem także gdy podstawą jest umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 206 ust 1 i 2 u.f.p. Beneficjent miał świadomość przewidzianej prawem procedury odzyskiwania środków, w tym dochodzenia zwrotu części lub całości dotacji zgodnie z u.f.p. (§ 7 ust 8 umowy o dofinansowanie).

Na poparcie reprezentowanego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn. akt. III SA/Kr 855/13), gdzie stwierdzono, iż ustawa o finansach publicznych nie określa reguł ustalania wysokości środków podlegających zwrotowi. Wprawdzie, zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, warunki i terminy zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny powinna określać umowa zawarta z beneficjentem, ale formą aktu rozstrzygającego w przedmiocie obowiązku zwrotu tych środków (o ile nie nastąpił on dobrowolnie), jest w myśl art. 207 ust. 9 decyzja administracyjna. Stosownie natomiast do art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nie uregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. Zm.). Przepis art. 60 ustawy o finansach publicznych w pkt 6, do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym zalicza należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W świetle powyższego decyzja wydana na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych ma charakter decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Mają zatem do niej zastosowanie wprost (poza sprawami uregulowanymi ustawą o finansach publicznych) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, w postępowaniu dotyczącym należności budżetu państwa w przypadku płatności w ramach programów finansowanych ze środków europejskich - instytucje zarządzające, pośredniczące lub wdrażające, będące jednostkami sektora finansów publicznych, jeżeli instytucja pośrednicząca lub wdrażająca posiada upoważnienie od instytucji zarządzającej, lub - w przypadku instytucji wdrażającej - od instytucji pośredniczącej, mają przymiot organów I instancji właściwych do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej.

Zdaniem organu odwoławczego z przywołanych regulacji prawnych wynika zatem, że organem właściwym do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. w przedmiocie zwrotu środków może być instytucja zarządzająca, ale także instytucja pośrednicząca lub wdrażająca (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.f.p.); a zatem zgodnie z przepisem art. 207 ust 12 u.f.p. od decyzji o zwrocie środków, wydanej w I instancji przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą służy odwołanie odpowiednio do właściwej instytucji zarządzającej. Zarząd Województwa [...] za błędne uznał stanowisko Skarżącego, który w wydaniu decyzji przez [...]CP oraz rozpoznaniu odwołania przez IZ RPO W[...] dopatruje się rażącego naruszenia prawa oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Przywołany przez Skarżącego wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2013r. (sygn. akt. II CSK 642/12) dotyczył sprawy z powództwa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeciwko stronie umowy o dofinansowanie projektu, zawartej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" i nie był oparty o przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju bądź przepisy ustawy o finansach publicznych, a zatem nie może służyć do analizy poprawności działań organów w niniejszej sprawie.

Nadto organ wyjaśnił, iż w przypadku gdy roszczenie ma charakter cywilnoprawny dopuszczalna jest droga sądowa stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego, stąd roszczenia Beneficjenta wobec instytucji zarządzającej, pośredniczącej lub wdrażającej mogą być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym - jednak właściwe instytucje są związane bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o finansach publicznych, z których wynika konieczność rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej, a w konsekwencji sądowoadministracyjna procedura odwoławcza.

Zdaniem organu drugiej instancji postępowania administracyjne prowadzone przez [...] Centrum Przedsiębiorczości oraz Zarząd Województwa [...], zakończone wydaniem decyzji w sprawie zwrotu środków, nie były prowadzone z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W zakresie zarzut naruszenia art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że środki na realizację programów finansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, wskazano że art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p. w sytuacji gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych; w przepisie art. 184 u.f.p. wskazano, że wydatki związane z realizacją programów i projektów są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Zarząd Województwa [...] podniósł, iż w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt. II GSK 1546/12) wskazał, że odnośnie rozumienia pojęcia "inne procedury" podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 (sygn. akt II GSK 732/11) i przyjął: że pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych należy w związku z tym rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. (...) W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem reguluje również procedurę realizacji projektu. Przy takich rozwiązaniach przyjętych w prawie krajowym, w szczególności w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, należy uznać, że racjonalny ustawodawca stanowiąc w art. 184 ustawy o finansach publicznych " o innych procedurach " obowiązujących przy wykorzystywaniu środków finansowych musiał uwzględnić rangę przepisów regulujących omawianą kwestię. Nadanie analizowanemu terminowi innego znaczenia prowadziłoby do sytuacji, w której odzyskiwanie kwot dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych byłoby w ogóle wyłączone. Taką sytuację należy wykluczyć, gdyż nie sposób przyjąć, że ustawodawca wprowadził rozwiązania, które w istocie nie byłyby możliwe do stosowania.

Organ odwoławczy opierając się na orzecznictwie NSA stwierdził, że naruszenie przez stronę skarżącą kasacyjnie wskazanych powyżej postanowień umowy o dofinansowanie, które odnosiły się do zasad i procedury obowiązujących przy wykorzystaniu środków otrzymanych na finansowanie realizacji projektu - polegające na braku informowania Instytucji Zarządzającej o zmianach w projekcie, a w konsekwencji na braku aneksowania umowy i akceptowania przez IZ zmian wprowadzanych przez beneficjenta - stanowiło wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka, która w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych uzasadniała wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi.

Na poparcie tego Organ drugiej instancji wskazał na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 maja 2014 r. (sygn. akt. I SA/Ol 338/14) gdzie stwierdzono, że jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowym, naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków, o którym mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu (por. Ludmiła Lipiec - Warzecha, Komentarz do art. 207 ustawy o finansach publicznych, Lex Omega), ale również procedur określonych w Wytycznych IZ RPO (p. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 336/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela w tym zakresie pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r" sygn. akt V SA/Wa 1758/12 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym do procedur obowiązujących przy wykorzystaniu dofinansowania, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p., należy zaliczyć m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie oraz w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO.

Zarząd Województwa [...] podniósł, że w umowie o dofinansowanie wskazano, że Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym Załącznik nr 2 do Umowy, o którym mowa w § 1 pkt 17 oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym stanowiącym Załącznik nr 3 do Umowy. Zmiana wniosku o dofinansowanie oraz harmonogramu rzeczowo-finansowego wymaga pisemnej akceptacji IP2 RPO W[...] z zastrzeżeniem ust 2 oraz § 17 ust 4 (§ 3 ust 3);

Organ podkreślił, że Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością w szczególności ponosząc wydatku celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągniecie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosła o dofinansowanie (§ 4 ust 3), przy czym w zakresie realizacji Projektu Beneficjent zobowiązuje się do przedstawiania na żądanie IP2 RPO W[...] oraz innym uprawnionym podmiotom wszelkich dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z realizacją Projektu w wyznaczonym terminie (§ 8 ust 2 pkt 2).

Zaakcentowano, że Organ pierwszej instancji wskazał na naruszenia umowy w wymienionym wyżej zakresie, w szczególności poprzez zaprzestanie realizacji Projektu, nieosiągnięcie celu, rezultatu i wskaźników projektu oraz brak złożenia wyjaśnień i dokumentów w toku kontroli – w konsekwencji organ słusznie uznał, że Beneficjent naruszył umowę o dofinansowanie, przez co ziściła się przesłanka określona w przepisie art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p.

Zdaniem Zarządu Województwa [...] całkowicie błędne jest stanowisko Skarżącego, który twierdzi, że refundacja wydatków poniesionych przez spółkę nie miała charakteru celowego, a on sam dochował wszystkich procedur określonych umową. Należy podkreślić, iż przyznanie dofinansowania nastąpiło w celu prawidłowego zrealizowania projektu (§ 2 ust 1 i 2 umowy), a organ pierwszej instancji właściwie i wszechstronnie zbadał i ocenił czynności podejmowane przez Beneficjenta w okresie realizacji projektu, i w sposób prawidłowy zastosował przepisy ustawy o finansach publicznych stwierdzając naruszenia postanowień umowy. Nie można też zgodzić się ze Skarżącym w kwestii konieczności dokonania weryfikacji ustalonych naruszeń w toku postępowania przed sądem powszechnym, bowiem zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych to właściwy organ stwierdza istnienie przesłanek określonych w art. 207 ust 1 i brak jest konieczności dokonywania tychże ustaleń w odrębnym postępowaniu bądź w uzgodnieniu z innymi organami.

W odpowiedzi na zarzut naruszenia przepisów art. 138 § 1 k.p.a IZ RPO W[...] podniosła, że rozpoznając odwołanie Beneficjenta, po przeprowadzeniu wyczerpującej analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie stwierdziła, że Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, bowiem nie zrealizował projektu w sposób ustalony w umowie o dofinansowanie, a w konsekwencji uznała, że organ pierwszej instancji ([...]CP) prawidłowo zobowiązał "A" Sp. z o.o. (Beneficjenta) do zwrotu środków. Zarzuty Beneficjenta podniesione w odwołaniu nie były zasadne i nie dały podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji bądź do umorzenia podstępowania.

W zakresie zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego przez uznanie, że sprawa podlega rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego, podczas gdy charakter łączącego strony stosunku prawnego jest cywilnoprawny, a żaden przepis prawa nie uchyla drogi sądowej w postępowaniu cywilnym Zarząd Województwa [...] wskazał, że jak wyjaśniono w decyzji organu drugiej instancji oraz w treści odpowiedzi na skargę, przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz ustawy o finansach publicznych zobowiązują właściwe instytucje do prowadzenia kontroli projektów, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań. Powołano się na treść wyroku NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. (sygn. akt. II GSK 2290/13).

W odpowiedzi zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez uznanie, że umowa wiążąca strony została rozwiązana Organ odwoławczy podkreślił, iż pismem z dnia [...]r. [...]CP złożyło Beneficjentowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy na podstawie § 18 ust 1 pkt 1 oraz pkt 2 umowy, zgodnie z którymi: "IP2 RPO W[...] może rozwiązać Umowę z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, w przypadku naruszenia postanowień Umowy, w szczególności jeżeli Beneficjent: (1) zaprzestał realizacji Projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z Umową (2) nie osiągnął zamierzonego w Projekcie celu z przyczyn przez siebie zawinionych". Wskazano, że "A" Sp. z o.o. w odpowiedzi pismem z 7 maja 2014r. wniosła o "wstrzymanie postępowania skutkującego rozwiązaniem umowy", wskazując, że niezrealizowanie Projektu w założonym czasie było spowodowane procesem "inwestorskiej restrukturyzacji Spółki", zakończonej podpisaniem w dniu [...] Umowy Inwestycyjnej, która pozwoli na odzyskanie płynności, uregulowanie dotychczasowym zobowiązań oraz efektywne dokończenie prowadzonych przez Spółkę projektów. Organ na tej podstawie stwierdził, iż z mocy umowy [...]CP skutecznie złożyło oświadczenie o rozwiązaniu umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia, nadto treść wyjaśnień Beneficjenta, złożonych w odpowiedzi na pismo w sprawie wypowiedzenia umowy, potwierdza zarzut braku zrealizowania Projektu, a tym samym przesądza istnienie przesłanek rozwiązania umowy o dofinansowanie.

Nadto Organ odwoławczy przytoczył treść uzasadnienia wyroku z dnia 21 listopada 2014r. (sygn. akt. II GSK 1086/13)w którym stwierdzono, iż okoliczności stanowiące podstawę postępowania w sprawie o zwrot środków mogą stać się również podstawą rozwiązania umowy o dofinansowanie, ale podejmowane przez instytucję zarządzającą, wskutek stwierdzenia tych okoliczności, czynności na obu wskazanych obszarach (administracyjnoprawnym i cywilnoprawnym), nie pozostają w żadnej zależności ani relacji. Z tego względu prawidłowa jest konstatacja Sądu, że okoliczności związane z rozwiązaniem umowy nie będą miały prawnego znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zwrotowej, tak jak prawidłowa jest ocena, że kwestie zasadności i prawidłowości rozwiązania umowy o dofinansowanie nie podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań Sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji obejmuje zarówno prawidłowość stosowania przepisów postępowania, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję w tak określonych ramach Sąd doszedł do przekonania, że w toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przepisem art. 30c ust. 1 w zw. z ust. 3 poddała kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych kontrolę pod względem zgodności z prawem przeprowadzenia oceny zgłoszonego projektu dokonanej w systemie realizacji programu operacyjnego zawierającego wniosek o dofinansowanie. W tym więc zakresie nie znajduje uzasadnienia argumentacja strony skarżącej, zawarta w skardze że zagadnienia związane ze zwrotem środków należą do sądów powszechnych.

W świetle regulacji zawartych w przepisach art. 30b ust. 4, 30c ust. 1, ust. 2 i ust.3 pkt 1 - 3, ust. 4 i 5 oraz art. 30e u.z.p.p.r., nie budzi wątpliwości pogląd, że w zakresie sądowej kontroli zgodności z prawem oceny zgłoszonego projektu o dofinansowanie, ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ma charakter ustawy szczególnej w rozumieniu art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.

W Rozdziale 5 u.z.p.p.r., zatytułowanym "Realizacja programów operacyjnych", zawarte są szczególne regulacje, co do kontroli sądowoadministracyjnej oceny projektu oraz postępowania związanego z odzyskiwaniem kwot podlegających zwrotowi, w tym aktów dotyczących korekt finansowych oraz decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w ustawie o finansach publicznych.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do specyfiki postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Postępowanie w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego ma wyjątkowy charakter, ponieważ zasady dofinansowania projektu, oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane oraz zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania określa umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą (instytucję wdrażającą, instytucję pośredniczącą) - art. 30 ust. 2 u.z.p.p.r. Z drugiej strony, przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie zawierają szczegółowej regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zwrotu przez beneficjenta nieprawidłowo wykorzystanych środków. Ustawodawca wskazał jedynie na instytucję zarządzającą, jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym do ustalania i nakładania korekt finansowych, oraz wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów – art. 26 ust. 1 pkt. 15 i 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Z przepisów powyższych wynika, że podstawą do żądania zwrotu przez instytucję zarządzającą nieprawidłowo wykorzystanych środków są postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej przez beneficjenta, a jedynie w przypadku bezskutecznego upływu terminu do dobrowolnego zwrotu środków organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (wdrażającej, pośredniczącej) wydaje na podstawie art. 207 ust. 9 w zw. z art. 11 ustawy o finansach publicznych decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków.

Na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych instytucja żądająca zwrotu działa wyłącznie jako strona umowy, co wynika z regulacji zawartej w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, i art. 26 ust. 1 pkt. 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych i art. 26 ust. 1 pkt. 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Należności z tytułu zwrotu płatności dokonywanych w ramach programów finansowych z udziałem środków europejskich stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których stosuje się procedurę określoną w art. 61-65 ustawy o finansach publicznych. Stosuje się do nich, w zakresie nieuregulowanym ustawą o finansach publicznych, również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz działu III Ordynacji podatkowej (art. 67 ustawy o finansach publicznych) .

Postępowanie prowadzone w związku z wykryciem naruszenia procedur regulujących tryb wydatkowania środków pomocowych jest z uwagi na jego specyfikę postępowaniem kilkuetapowym. Wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie dofinansowania następuje najczęściej w drodze skierowania do beneficjenta wezwania do zwrotu środków lub wezwania o wyrażenie zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (art. 207 ust. 8 pkt. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych). Natomiast wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu następuje po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych i jest konsekwencją braku reakcji beneficjenta na dokonane wezwanie.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu środków obowiązują w pełnym zakresie zasady i rygory postępowania administracyjnego oraz zasady postępowania dowodowego .

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zarówno naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i błędne przyjęcie, iż [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. – dalej [...]CP było organem uprawnionym do wydania decyzji jako organ I instancji, a ponadto nieuzasadnione przyjęcie, iż sprawa podlega rozpoznaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty są niezasadne. Zgodnie z przepisem art. 27 ust 1 pkt 6a u.z.p.p.r. instytucja zarządzająca może powierzyć instytucji pośredniczącej wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa w przepisach o finansach publicznych, a także rozpatrywanie odwołań od tych decyzji, wydawanych w pierwszej instancji przez inną instytucję. Z tej możliwości prawnej Zarząd Województwa [...] skorzystał powierzył bowiem [...]CP część zadań związanych z realizacją Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 na podstawie porozumienia z dnia [...] nr [...] z późn. zm. Zgodnie z treścią porozumienia ustaloną aneksem nr [...] z dnia [...]r. [...]CP realizuje m.in. zadania z zakresu kontroli projektów oraz wydawanie decyzji o zwrocie środków. W tym zakresie działając [...]CP w C. było uprawnionym do wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej Beneficjenta do zwrotu wypłaconej części dofinansowania wraz z odsetkami. Nie doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego skoro Zarząd Województwa [...] jako organ II instancji rozpoznał odwołanie od decyzji wydanej przez [...]CP.

Chybionym także jest zarzut naruszenia przepisów k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy na drodze postępowania administracyjnego przez [...]CP i IZ RPO W[...]. Uprawnienia do prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną wynikają z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; a zgodnie z przepisem art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Krakowie z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt. III SA/Kr 855/13, gdzie słusznie stwierdzono iż ": Ustawa o finansach publicznych nie określa reguł ustalania wysokości środków podlegających zwrotowi. Wprawdzie, zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, warunki i terminy zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny powinna określać umowa zawarta z beneficjentem, ale formą aktu rozstrzygającego w przedmiocie obowiązku zwrotu tych środków (o ile nie nastąpił on dobrowolnie), jest w myśl art. 207 ust. 9 decyzja administracyjna. Stosownie natomiast do art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nie uregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. Zm.). Przepis art. 60 ustawy o finansach publicznych w pkt 6, do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym zalicza należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W świetle powyższego decyzja wydana na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych ma charakter decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Mają zatem do niej zastosowanie wprost (poza sprawami uregulowanymi ustawą o finansach publicznych) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ."

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów merytorycznych, Sąd stwierdza, że nie są one zasadne i w sprawie w sposób prawidłowy zastosowano regulacje z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 209 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm.).

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, właściwy organ wzywa do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych). Dopiero bowiem po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych).

Jak wskazał Zarząd Województwa [...] stwierdzoną nieprawidłowością w niniejszej sprawie miało być wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Trzeba zatem podać, że zgodnie z tym przepisem wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wobec brzmienia art. 184 ustawy o finansach publicznych procedury te należy rozumieć szeroko tzn. jako ogół wszystkich procedur (unijnych i krajowych), a także postanowień umowy o dofinansowanie projektu, zgodnie z którymi dokonywane jest wydatkowanie środków europejskich (wyrok NSA z dnia 9.01.2014r., sygn. akt II GSK 1546/12).

W przedmiotowej sprawie Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] r., zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z zapisami tej umowy, oraz zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie i harmonogramem rzeczowo - finansowym. (§ 3 ust. 3 umowy o dofinansowanie). Ponadto, zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, ponosząc wydatki, celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach RPO W[...] na lata 2007 - 2013 oraz do osiągnięcia określonych w umowie wskaźników produktu i rezultatu, świadczących o zrealizowaniu celów projektu (§ 4 ust. 3 umowy). Natomiast na podstawie § 8 ust. 2 pkt. 2 ww. umowy Beneficjent miał obowiązek przedstawienia na żądanie IP2 RPO W[...] oraz innych uprawnionych podmiotów wszelkich dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu w wyznaczonym terminie. Prócz tego, § 6 ust. 11 ww. umowy nakładał na Beneficjenta obowiązek złożenia wniosku o płatność końcową do IP2 RPO W[...] w terminie do 25 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, określonego w § 3 ust. 1 pkt 2 umowy. Zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 umowy, w przypadku stwierdzenia braków lub błędów formalnych, merytorycznych lub rachunkowych w złożonym wniosku o płatność, IP2 RPO W[...] wzywała pisemnie Beneficjenta do poprawienia albo, uzupełnienia wniosku, bądź do złożenia dodatkowych wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez IP2 RPO W[...]. Niezłożenie przez Beneficjenta żądanych wyjaśnień albo nieusunięcie przez niego błędów powodowało wstrzymanie przekazania środków dofinansowania i mogło skutkować rozwiązaniem umowy o dofinansowanie. Natomiast celem projektu było wprowadzenie na rynek szerokopasmowego bezprzewodowego internetu i sieci telefonicznej, w tym dostępu do internetu bez konieczności posiadania komputera na obszarze miasta C..

W niniejszej sprawie w wyniku kontroli przy realizacji projektu [...] stwierdzone następujące uchybienia:

Beneficjent w dokumentacji rozliczeniowej wskazał, iż POK znajduje się pod adresem ul. [...] [...] w C., natomiast z ustnych ustaleń oraz oględzin wynika, iż POK zlokalizowany jest przy ul. [...][...] w C., w POK nie zastano żadnego z pracowników Beneficjenta zatrudnionych w ramach projektu "[...]" i wykazanych w dokumentacji przesłanej do IP2 RPO W[...]. POK został udostępniony kontrolującym przez M. T. - pracownika firmy "B". Z ustnych wyjaśnień M. T. wynikało, iż POK nigdy nie był obsługiwany przez pracowników [...]/"A" - zaś za obsługę klientów są odpowiedzialni pracownicy firmy "B", odpowiednio w tym celu przeszkoleni, w POK poproszono o zademonstrowanie dostępu do Internetu w ramach sieci [...] - stwierdzono brak świadczenia usługi dostępu do Internetu. Z ustnych ustaleń uzyskanych od M. T. wynikało, iż Internet nigdy nie był aktywowany pod tym adresem, w wyniku przeprowadzonych oględzin POK zespół kontrolujący stwierdził, że w POK nie ma środków trwałych zakupionych w ramach projektu tj.:

• stanowiska reklamowego szt. [...]

• laptopów szt. [...]

• urządzenia wielofunkcyjnego szt. [...] drukarki fiskalnej szt. [...]

• telefonów komórkowych szt. [...].

Żaden pracownik Beneficjenta zatrudniony w kontrolowanym POK nie był obecny w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych, podczas gdy - zgodnie z informacjami podanymi przez Beneficjenta w ramach uzupełnień do wniosku o płatność końcową - w tym POK zatrudniono 4 osoby: Kierownika Punktu Obsługi Klienta, 2 Sprzedawców -Akwizytorów oraz Serwisanta. Wyposażenie POK odbiega od założeń przedstawionych przez Beneficjenta we wniosku o dofinansowanie z uwagi na stwierdzone powyżej braki. W sytuacji braku połączenia z Internetem, pracownicy Beneficjenta oferujące usługi dostępu do Internetu nie byli w stanie zademonstrować potencjalnym klientom dostępu do sieci, a abonenci nie mogli korzystać z urządzeń zakupionych w ramach projektu.

Stwierdzone wyżej w trakcie kontroli nieprawidłowości nie zostały w jakikolwiek sposób zanegowane w toku postępowania przez Beneficjenta: który to ostatecznie nie uzupełnił braków we wniosku o płatność, pomimo wezwań organu do złożenia brakującej dokumentacji wraz z wyjaśnieniami. Ponadto, nie udzielił odpowiedzi na pismo IP2 RPO W[...] z dnia [...] r., w którym zobowiązany został do przedstawienia planu działań/prac, które będą miały pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania ofertą Beneficjenta oraz osiągniecie celów projektu, okresowego przedstawiania IP2 RPO W[...] postępów osiągnięcia celów projektu według harmonogramu, dostarczenia brakujących dokumentów potwierdzających przychody, które zostały i będą generowane w ramach realizowanego projektu. Nie odniósł się także pomimo wezwań ze strony IP2 RPO W[...], do ustaleń kontroli przeprowadzonej w miejscu realizacji projektu w dniu [...]r. Beneficjent nie realizował też projektu zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym. Działania Beneficjenta prowadzone były w sposób naruszający prawidłową i terminową realizację projektu i ostatecznie zaprzestał realizacji projektu, przez co nie osiągnął założonego we wniosku o dofinansowanie celu, jakim był dostęp do szerokopasmowego, bezprzewodowego Internetu i sieci telefonicznej, w tym dostęp do Internetu bez konieczności posiadania komputera na obszarze miasta C..

Podkreślenia wymaga, że Beneficjent potwierdził wskazane ustalenia, przyznając w piśmie z dnia 7 maja 2014r, iż nie zakończył realizacji projektów oraz nie uzyskał zakładanej liczby abonentów w terminach wskazanych w piśmie IP2 RPO W[...] z dnia [...]r., a jedynie zaproponował pozyskanie w bieżącym roku co najmniej 50% założonej liczby abonentów i zaprzestał realizacji projektu poprzez zamrożenie pracy POK.

W konsekwencji, w tak zaistniałym stanie faktycznym sprawy miały w niej zastosowanie postanowienia umowy o dofinansowanie z § 18 ust. 1 pkt 1 i 2. Zgodnie z ich treścią IP2 RPO W[...] może rozwiązać umowę z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia w przypadku naruszenia postanowień Umowy, w szczególności gdy Beneficjent zaprzestał realizacji Projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z umową. Zgodnie zaś z § 18 ust. 3 umowy w przypadku rozwiązania umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2 Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od dnia przekazania dofinansowania w terminie wyznaczonym przez IP2 RPO W[...].

Podsumowując rozważania prawidłowym jest w ocenie Sądu stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż Skarżący nie dotrzymał postanowień § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu stanowiącego, iż Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie prawidłowo. Konsekwencją powyższego jest fakt wystąpienia w niniejszej sprawie nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, bowiem beneficjent nie dochował wymogów realizacji projektu i tym samym naruszył § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. A zatem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych organ słusznie przyjął, że skarżąca spółka wykorzystała środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym była zobowiązana do zwrotu tych środków. W konsekwencji wydanie decyzji po myśli art. 207 ustawy o finansach publicznych, wbrew zarzutom skargi, było prawidłowe.

Nie jest także zasadnym zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez uznanie, że umowa wiążąca strony została rozwiązana. Skoro pismem z dnia [...]r. [...]CP złożyło Beneficjentowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy na podstawie § 18 ust 1 pkt 1 oraz pkt 2 umowy, i Beneficjent pismo to otrzymał, o czym świadczy odpowiedź udzielona pismem z 7 maja 2014r., gdzie wskazano przyczyny z powodu nastąpiło niezrealizowanie Projektu w założonym czasie uznać należy, iż w tej sytuacji [...]CP skutecznie złożyło oświadczenie o rozwiązaniu umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.