Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 71/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 243 par 1, art. 245 par. 1, art. 252 par. 1 i 2, art. 257
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA ( del.) Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn.akr I SA/Bd 635/08 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 8 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił bez rozpoznania wniosek H. R. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.

Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że skarżący H. R. w skardze do tego Sądu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych.

Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 października 2008 r., doręczonym stronie skarżącej w dniu 3 listopada 2008 r., wezwano ją do złożenia wniosku o przyznanie pomocy na urzędowym formularzu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do pisma dołączono urzędowy formularz.

Wobec bezskutecznego upływu terminu na uzupełnienie tego braku formalnego zarządzeniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., wydanym na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) pozostawiono wniosek strony bez rozpoznania.

Od zarządzenia tego skarżący złożył sprzeciw, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania dotyczących przyznania prawa pomocy. Podniósł, że nie są mu znane merytoryczne powody odmowy udzielenia mu prawa pomocy. Nie posiada on środków na opłacenie wpisu, w przypadku nieprzyznania mu pomocy pozbawiony zostanie możliwości kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji .

Pozostawiając wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Sąd przywołał art. 252 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Wniosek, który nie został na nim złożony, zgodnie z art. 257 p.p.s.a., pozostawia się bez rozpoznania.

Strona skarżąca, mimo doręczenia jej przez Sąd urzędowego formularza i wezwania jej do złożenia wypełnionego druku w określonym terminie, nie przedłożyła ani w tym terminie, ani do dnia wydania postanowienia, wniosku o przyznanie jej prawa pomocy na urzędowym formularzu. Uniemożliwiło to Sądowi merytoryczne jego rozpoznanie. Sąd zobowiązany był do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. Na poparcie swojego stanowiska Sąd powołał się na ugruntowane już poglądy orzecznictwa w tym zakresie.

Sąd wskazał także, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym stadium postępowania aż do zakończenia go prawomocnym wyrokiem. Pomimo treści postanowienia strona nie traci zatem prawa do złożenia wniosku na urzędowym formularzu.

W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła naruszenie przepisów p.p.s.a. w zakresie postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy i wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przypomniała przebieg postępowania i stwierdziła, że złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Powtórzyła, że nie ma środków na opłacenie wpisu sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługuje prawo do ubiegania się o prawo pomocy. Prawo to – w zakresie całkowitym lub częściowym (art.245 § 1 p.p.s.a.) może być jej przyznane na jej wniosek, złożony w toku postępowaniu lub przed jego wszczęciem ( art. 243 § 1 p.p.s.a.) . Ustawodawca określił dane, jakie strona winna podać we wniosku, zastrzegł również, iż wniosek taki musi być złożony na urzędowym formularzu ( art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Wzór tego formularza został określony w wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 256 p.p.s.a. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227,poz. 2245). Wniosek złożony w innej formie ( np. zawarty w piśmie stanowiącym skargę na decyzję) pozostawia się bez rozpoznania (nie bada się jego merytorycznej zasadności - art. 257 p.p.s.a.) . Strona, która złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w innej niż przepisana formie, winna być wezwana do złożenia wniosku na formularzu w terminie 7 dni, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. i pouczona o rygorze związanym z niezastosowaniem się do tego wezwania ( por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. w ONSAi WSA z 2008 r., nr 5,poz. 74). Osobie fizycznej sąd obowiązany jest doręczyć wraz z wezwaniem druk odpowiedniego formularza ( § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów).

W tej sprawie pozostaje poza sporem, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym w piśmie zawierającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Został wezwany przez Sąd do złożenia tego wniosku w przepisanej prawem formie, pouczony o skutkach niezastosowania się do zarządzenia, doręczono mu też formularz PPF. Wezwanie wraz z formularzem doręczono mu 3 listopada 2008 r. Skarżący, co również pozostaje poza sporem, nie zastosował się do żądania uzupełnienia braków wniosku w terminie wynikającym z ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, taki bowiem nakaz wynika z art. 257 p.p.s.a. Nie mógł więc odnieść się do niego merytorycznie.( por. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 88/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 302991).

Z tych względów zażalenie należało oddalić jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw ( art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.).