Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1278/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 2 i  ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1610
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant Paulina Okrój, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2018 r. Zarząd Dzielnicy [...] (dalej: "organ"), działając na podstawie m.in. § 24 ust. 1 w związku z § 4 pkt 2, § 5 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm.), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.", podjął uchwałę nr [...], mocą której odmówił zakwalifikowania S.S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu (§ 1). Wykonanie uchwały organ powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] (§ 2 ust. 1). Określił, że wykonanie uchwały powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty jej podjęcia (§ 3). Stwierdził, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 4).

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...]. Wnioskodawca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Lokal ten składa się z 3 pokoi oraz kuchni. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 77,75 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 41,63 m2. Przedmiotowy lokal należał w przeszłości do mieszkaniowego zasobu Miasta, zaś obecnie znajduje się w budynku prywatnym, bowiem w dniu [...] maja 2015 r. nieruchomość przy ul. [...] w [...] została zwrócona (na podstawie protokołu przekazania - przejęcia) na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli.

Organ wyjaśnił, iż skarżący wraz z byłą żoną (A.S.) byli najemcami przedmiotowego lokalu na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] grudnia 2012 r. Była żona wnioskodawcy wraz z dziećmi opuściła przedmiotowy lokal. W lokalu pozostał wyłącznie wnioskodawca. W dniu [...] września 2016 r. właściciele ww. nieruchomości wypowiedzieli wnioskodawcy umowę najmu przedmiotowego lokalu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm.), dalej: "u.o.p.l.", ze skutkiem na dzień [...] października 2016 r. W związku z powyższym w stosunku do wnioskodawcy ma zastosowanie przepis § 5 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., zgodnie z którym postanowień § 4 pkt 1 (kryterium metrażowego) nie stosuje się do osób będących byłymi lokatorami, zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l.

Podał, iż źródłem dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest umowa o pracę. Średni miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzyskany w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, wyniósł 3.455,68 zł. Minimum dochodowe w gospodarstwie wieloosobowym na dzień złożenia wniosku wynosiło 3.171,78 zł (minimum dochodowe zostało zwiększone o 40% na podstawie § 5 ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.), zatem skarżący nie spełnia określonego w § 4 pkt 2 ww. uchwały kryterium dochodowego do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...].

Organ wskazał również, iż wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnej zabudowanej położonej w miejscowości T. (gm. S., pow. g., woj. m.), tj. działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu nr [...] (KW nr [...]) o łącznej powierzchni 4,54 ha. Na działce nr [...], pod adresem T. posadowiony jest budynek mieszkalno-gospodarczy, murowany, o powierzchni zabudowy 85,34 m2, zbudowany w 1938 r. oraz murowany budynek niemieszkalny. Ww. nieruchomość składającą się z 1 pokoju o powierzchni ok. 25 m2 i kuchni o powierzchni ok. 15 m2 skarżący nabył w 2007 r. w drodze darowizny. Na nieruchomości ustanowiona jest dożywotnia bezpłatna służebność osobista na rzecz rodziców wnioskodawcy – L. i Z. S., polegająca na nieodpłatnym korzystaniu z całej części mieszkalnej budynku mieszkalno-gospodarczego ogrzanej, oświetlonej i zaopatrzonej w wodę. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika, iż jego ojciec nie żyje, natomiast pod ww. adresem zamieszkuje jego matka. Ponadto, nie może on zamieszkać w ww. domu ze względu na małą powierzchnię, a także fakt, że nieruchomość znajduje się w odległości około 130 km od Warszawy, gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Również zbycie lub ewentualne czerpanie pożytków z ww. nieruchomości w praktyce jest niemożliwe, z uwagi na obciążenie tejże nieruchomości prawem bezpłatnego dożywotniego korzystania na rzecz matki skarżącego.

Ostatecznie organ stwierdził, iż podanie wnioskodawcy o wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy uzyskało negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. W tym stanie rzeczy, podjęcie uchwały o odmowie zakwalifikowania wnioskodawcy do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony było uzasadnione.

W skardze złożonej na powołaną uchwałę z dnia [...] czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości. Wskazał, że zaskarżona uchwała jest dla niego krzywdząca, bowiem wniosek o najem lokalu nie został prawidłowo rozpatrzony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej uchwale.

Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi wskazując dodatkowo, iż organ dokonał błędnej wykładni oraz § 4 pkt 2 w związku z § 1 pkt 25 i pkt 26 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi, podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l., uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia.

Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków w sprawie zakwalifikowania lub odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu ww. uchwała określa w przepisach rozdziału 7 (§ 21 – 25).

W trakcie postępowania ustaleniu podlegają okoliczności wynikające z przesłanek materialnych określonej sprawy oraz okoliczności mające związek z przesłankami materialnymi, wskazane w § 22 ust. 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Wniosek powinien być złożony wraz z oświadczeniami i dokumentami, o których mowa w § 22 ust. 1 ww. uchwały. Następnie, zgodnie z § 22 ust. 4 ww. uchwały wnioski, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji, o której mowa w § 21, do zaopiniowania. Komisja opiniuje wniosek (§ 23 ww. uchwały). Na podstawie § 24 ust. 1 uchwały, wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu.

W wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2151/16 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że z powołanych wyżej przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 u.o.p.l. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy.

Zgodnie z § 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1), a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2).

Z regulacji § 5 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. wynika natomiast, że postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób będących byłymi lokatorami zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l. Natomiast § 5 ust. 4 ww. uchwały określa, iż minimum dochodowe wskazane w § 4 pkt 2 (średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego) w stosunku do osób wymienionych w ust. 2 pkt 1, 2, 2a i 2b oraz ust. 2a zwiększa się o 40%, a w przypadku gospodarstw domowych, dla których jedynym źródłem dochodu jest emerytura, świadczenie przedemerytalne, świadczenie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo renta rodzinna - o 70%.

W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż skarżący był (wraz z byłą żoną), na podstawie umowy najmu z dnia [...] grudnia 2012 r., najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], należącego do zasobu mieszkaniowego gminy. Obecnie lokal ten znajduje się w budynku prywatnym - nieruchomość została zwrócona następcom prawnym dawnych właścicieli. W dniu [...] września 2016 r. aktualni właściciele ww. nieruchomości wypowiedzieli skarżącemu umowę najmu przedmiotowego lokalu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l. ze skutkiem na dzień [...] października 2016 r. Prawidłowo zatem organ ustalił, że w odniesieniu do skarżącego mają zastosowanie przepisy § 5 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Wskazać dalej należy, iż z definicji pojęć określonych w § 1 pkt 25 i 26 ww. uchwały wynika, iż ilekroć w uchwale jest mowa o "dochodzie gospodarstwa domowego" należy przez to rozumieć dochody wnioskodawcy i osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu, wykazane ze wszystkich źródeł ich uzyskiwania i udokumentowane w szczególności przez: pracodawcę, ośrodek pomocy społecznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wojewódzki urząd pracy, urząd skarbowy. Przez "minimum dochodowe" należy natomiast rozumieć średni miesięczny dochód, o którym mowa w pkt 24, na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o najem lokalu lub datę wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach, nieprzekraczający 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku lub w dniu wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że czyniąc ustalenia, czy w danej indywidualnej sprawie zostało spełnione kryterium dochodowe, organ winien odnieść średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o najem lokalu z okresu 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku do minimum dochodowego określonego w sposób wskazany w § 1 pkt 26 ww. uchwały.

W świetle powyższych przepisów nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia organu odnośnie niespełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego.

Jak wynika z dołączonych do wniosku dokumentów, źródłem dochodu gospodarstwa domowego skarżącego jest umowa o pracę. Średni miesięczny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącego, uzyskany w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, ustalony został przez organ prawidłowo na kwotę 3.455,68 zł (k. 233 akt admin.). Natomiast minimum dochodowe w gospodarstwie domowym skarżącego z uwzględnieniem 40% zwiększenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., wynosiło na dzień złożenia wniosku 3.171,78 zł. Organ, co należy zaznaczyć, omyłkowo określił w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, iż minimum dochodowe dotyczy gospodarstwa wieloosobowego, jednakże omyłka ta pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, bowiem wskazana przez organ kwota minimum dochodowego została obliczona prawidłowo w odniesieniu do gospodarstwa jednoosobowego. Ponadto, organ w piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r. informującym o podjęciu zaskarżonej uchwały, prawidłowo wskazał, iż "kryterium dochodowe w gospodarstwie jednoosobowym na dzień złożenia wniosku wynosiło 3.171,78 zł (...)".

W kontekście powyższych ustaleń Sąd stwierdził, iż wydając zaskarżoną uchwałę organ nie dopuścił się naruszenia przepisów § 4 pkt 2, § 5 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Jak wskazano powyżej organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że skarżący nie spełnia kryterium zwiększonego minimum dochodowego (3.171,78 zł), o którym mowa w przepisie § 5 ust. 4 ww. uchwały, co skutkowało odmową zakwalifikowania wnioskodawcy do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest wyczerpujące, zawiera omówienie wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż złożone na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. dokumenty - zaświadczenie A. z siedzibą w W. o dochodach wnioskodawcy z ostatnich sześciu miesięcy, tj. od sierpnia 2018 r. do stycznia 2019 r. oraz zaświadczenie [...] S.A. z siedzibą w W. o dochodach skarżącego z ostatnich sześciu miesięcy, tj. od czerwca 2018 r. do listopada 2018 r., nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, dotyczą bowiem dochodów, jakie skarżący uzyskał już po podjęciu zaskarżonej uchwały. Z postanowień § 22 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. wyraźnie natomiast wynika, iż postawę procedowania w sprawie o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu stanowią wniosek wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacja przedstawiona przez wnioskodawców, a więc okoliczności, które zaistniały przed złożeniem wniosku, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu [...] marca 2018 r. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił złożony na rozprawie wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z ww. dokumentów.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozstrzygając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.