Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 377/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 64c par. 3 i par. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] maja 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt ) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) i na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.e.a.), w związku z zażaleniem "A" z [...] maja 2018 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] maja 2018 r. nr [...] wydane w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 39.263,40 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec M. S., zam. P., ul. [...], na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i nr [...] wystawionych przez "A" we W. obejmujących zaległości z tytułu zwrotu środków z realizacji programów europejskich, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. prowadził jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne wobec M. S. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach wskazanym powyżej obejmującego zaległości z tytułu zwrotu środków z realizacji programów europejskich na łączną kwotę należności głównej w wysokości [...] zł.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmował działania mające na celu wyegzekwowanie zaległości, poprzez zajęcia rachunku bankowego w "B" w Z. Oddział w N., który poinformował organ egzekucyjny, że realizacji zajęcia rachunku bankowego będzie dokonywać w miarę wpływu środków na rachunek bankowy.

W rozpatrywanej sprawie, organ egzekucyjny wyegzekwował w całości zaległości objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i [...], natomiast z uwagi na uchylenie decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 roku umorzył toczące się wobec Zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...].

Następnie postanowieniem z [...] maja 2018 r. obciążył wierzyciela powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego kosztami w wysokości 39.263,40 zł, na które składała się opłata manipulacyjna i opłata za zajęcie rachunku bankowego dla tytułu wykonawczego [...] ([...] zł), dla tytułu wykonawczego [...] ([...] zł), dla tytułu wykonawczego [...] ([...] zł), dla tytułu wykonawczego [...] ([...] zł), dla tytułu wykonawczego [...] ([...] zł), dla tytułu wykonawczego [...] ([...] zł), tj. łącznie 39.263,40 zł.

Kwestionując zasadność obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciel "A" wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., art. 64 § 6 u.p.e.a. i art. 64c § 4 u.p.e.a poprzez określenie opłaty za czynność i opłaty manipulacyjnej w sposób nadmierny oraz obciążenie nimi Wierzyciela, bez uwzględnienia nakazu wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14.

W ocenie wierzyciela wydane postanowienie organu egzekucyjnego jest wadliwe i powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Zdaniem "A" wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, natomiast kosztów takich organ nie ściągnął od zobowiązanej spółki i umorzył postępowanie egzekucyjne.

Dalej w uzasadnieniu zażalenia "A" wskazała, że naliczone przez organ egzekucyjny opłaty określone zostały bez poszanowania nakazu płynącego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 do zaleceń którego organ egzekucyjny miał obowiązek się dostosować. Stwierdził, że opłaty te nie powinny być w ogóle naliczone, nawet w minimalnej wysokości, ponieważ, powołując się na wyrok NSA z 6.04.2017 r. (sygn. II FSK 693/1) opłata egzekucyjna w wysokości określonej przepisie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Odnośnie opłaty manipulacyjnej, jej wysokość powinna odpowiadać faktycznej wartości czynności manipulacyjnych dokonanych w toku prowadzonej egzekucji. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny natomiast nie zajął jakichkolwiek wierzytelności wynikających z tytułów wykonawczych nr [...] do [...] zatem opłata egzekucyjna nie może być pobrana.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymując postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w mocy przywołał treść art. 64c § 1, 64c § 6, art. 64 § 6, § 10, art. 64 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. oraz art. 144, art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i wyjaśnił, że organ I instancji prawidłowo zastosował powołane przepisy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniono stronie sposób naliczenia kosztów, wskazując do tytułu wykonawczego rodzaj czynności i podstawę prawną naliczenia kosztów.

Wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny naliczył opłatę manipulacyjną oraz opłatę za czynności z tytułu zajęć rachunku bankowego dla tytułów wykonawczych nr od [...] do [...]. DIAS przypomniał, że wyegzekwowano w całości zaległości objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i [...], natomiast na wniosek wierzyciela umorzono postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]-[...], gdyż decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych została uchylona.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. nie podzielił stanowiska wierzyciela przedstawionego w zażaleniu. Po przeanalizowaniu wskazanych przepisów prawa oraz zgromadzonego materiału dowodowego, stwierdził, że okoliczności sprawy uzasadniały obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, co potwierdza prawidłowość zakwestionowanego przez wierzyciela postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. W uzasadnieniu wydanego postanowienia DIAS przypomniał, że z godnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. możliwość naliczania opłat za dokonane czynności nie jest uzależniona od wyników finansowych tych czynności, ale łączy naliczanie opłaty z samym dokonaniem czynności DIAS zaznaczył, że prawidłowo został powołany został przepis, stanowiący podstawę do obciążenia wierzyciela kosztami prowadzonej egzekucji

Ustosunkowując się do nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt 31/14, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wskazał, że organ egzekucyjny obciążając wierzyciela kosztami wziął pod uwagę nakład pracy konieczny do zastosowania czynności egzekucyjnych, podkreślił, że tym samym organ uwzględnił okoliczności wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wskazał, że organ zachował racjonalną zależność między wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami organu. Zdaniem DIAS wysokość kosztów egzekucyjnych jest adekwatna do poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy organu. Dodatkowo DIAS wskazał, że wierzyciel ma prawo zwrócić się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie kosztów

Z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie zgodziła się "A" i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 64 § 1 i 4 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i określenie opłaty, o której mowa w tym przepisie, w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, a więc w sposób nadmierny, pomimo braku faktycznego zajęcia wierzytelności zobowiązanego oraz naruszając w ten sposób nakaz wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14), uznający ten przepis za niezgodny z wynikającą z treści art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

2) art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i określenie opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych, a więc w sposób nadmierny, naruszając w ten sposób nakaz wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14), uznający ten przepis za niezgodny z wynikającą z treści art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

3) art. 64c. § 4 u.p.e. poprzez obciążenie wierzyciela, kosztami egzekucyjnymi w naliczonej wysokości, bez uwzględnienia nakazu wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14), uznającego przepisy wskazane w pkt 1 i 2 powyżej za niezgodne z Konstytucją RP,

W oparciu o podniesione wobec zaskarżonego postanowienia zarzuty strona wniosła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. o uchylenie:

zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] maja 2018 r, wydanego w I instancji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D.

Na podstawie art. 200 oraz 205 p.p.s.a. strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

Uzasadniając, "A" wskazała, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) TK orzekł o niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których zostało wydane skarżone postanowienie, tzn. stwierdził, że przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, tj. zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Dowodził, że w oparciu o dokumenty z akt postępowania egzekucyjnego nie można stwierdzić, że ustalone w skarżonym postanowieniu opłaty manipulacyjne oraz opłaty za zajęcie rachunku bankowego odpowiadają sytuacji, którą TK wskazał jako przejaw oderwania tychże wartości od rzeczywistego nakładu pracy organu egzekucyjnego i podjętych przez niego czynności. Zatem ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych nastąpiło z pominięciem kryteriów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Okoliczność ta wskazuje na ewidentne naruszenie zasady zakazu nadmiernej ingerencji, polegające na naruszeniu proporcji pomiędzy obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, a prawem jednostki do własności, co stanowiło zasadniczy powód uznania powołanych przepisów za niekonstytucyjne.

Końcowo strona wyłożyła, że ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, należnych od wierzyciela, organ powinien wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, z uwzględnieniem ich złożoności i czasochłonności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. podtrzymał zajmowane w tej sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a., opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem art. 64 § 2-4, obciążają zobowiązanego. Przepis art. 64c § 7 stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowano regulację art. 64c § 3, § 7 u.p.e.a., skoro - w związku z uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania stanowiącego podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych - organ egzekucyjny zwrócił koszty egzekucyjne zobowiązanemu i obciążył nimi wierzyciela. Skutkami wadliwego, niezgodnego z prawem aktu administracyjnego nie może być obciążany zobowiązany, gdyż niezgodny z prawem akt administracyjny nie może powodować negatywnych dla zobowiązanego konsekwencji prawnych. Zgodnie z prawem, postanowieniem z [...] listopada 2017 r., organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie 59 § 3 w zw. z 59 § 1 pkt 9 w u.p.e.a., gdyż postępowanie sądowe w sprawie należności objętych tytułami egzekucyjnymi zakończyło się wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2017 r., a postepowanie administracyjne decyzją Zarządu Województwa D. z [...] października 2017 r., którą uchylono w całości decyzję "A" z [...] marca 2014 r., która - z kolei - stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Słusznie wywodzi organ I instancji, że wobec faktu, że [...] kwietnia 2018 r. zobowiązany złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, to organ w przypadku umorzenia postepowania egzekucyjnego musi wydać wniosek w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7)

Powyższe - co do zasady - nie jest w sprawie sporne. Sporna między stronami pozostaje natomiast wysokość kosztów egzekucyjnych nałożonych na "A". Obie strony postępowania odwołują się do wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. (31/14), formułując jednak - w oparciu o ten wyrok - odmienne wnioski. W zaskarżonym postanowieniu, wskazując na duży nakład pracy organu egzekucyjnego, zaaprobowano określenie kosztów egzekucyjnych tytułem opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, naliczone zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu - odpowiednio - stawek 5% i 1% egzekwowanych należności, w związku z zajęciem wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego.

Strona skarżąca kwestionuje wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych, wskazując na ich nieadekwatność w stosunku do zakresu (skomplikowania) czynności podjętych w toku egzekucji.

Ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia musi niewątpliwie uwzględniać stanowisko wyrażone przez TK w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (31/14). TK, którego orzeczenia, na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, stwierdził w nim m.in., że: art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji;

- art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku (pkt 4.3.) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. TK motywował, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą gwarantuje, że wartość wyznaczona kwotowo zakreśla maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. W ocenie TK, brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia, TK wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie. Wspomnianej interwencji ustawodawca dotychczas nie podjął, nie mniej jednak, organy rozstrzygające o wysokości kosztów egzekucyjnych zobowiązane były uwzględnić stanowisko TK.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy pominęły, że TK jednoznacznie zanegował dopuszczalność całkowitego zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. TK pokreślił, że w takich sytuacjach opłaty te nie są formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mimo tak jednoznacznego stanowiska TK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w sposób dowolny rozważył adekwatność wysokości ustalonych kosztów (opłat) egzekucyjnych do stopnia skomplikowania (czasochłonności...) podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności.

W ocenie Sądu, wymienionych przez organ czynności egzekucyjnych nie sposób uznać za na tyle czasochłonne i skomplikowane, aby wycenić je w zależności od dochodzonej należności z poszczególnych tytułów wykonawczych na łączną kwotę 39.263,40 zł (dotyczy to opłaty manipulacyjnej i opłaty za zajęcie rachunków bankowych ujętych w art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a.). Według Sądu, były to czynności o niewielkim stopniu skomplikowania, wymagające niezbyt wysokiego nakładu pracy i niewysokie kosztowo (ewentualne koszty korespondencji), czynności wymagających zasadniczo przesłania stosownych zawiadomień do banków w poszukiwaniu rachunków bankowych.

Sąd zgadza się z twierdzeniem skarżącego, że trudno zrozumieć jak bardzo skomplikowaną i czasochłonną czynnością było przygotowanie a w konsekwencji skierowanie pisma nakazującego zajęcie rachunku bankowego i dlaczego łączny koszt tej operacji miałby zostać wyceniony na kwotę blisko 40. 000 zł.

Sąd nie może się zgodzić z tezą, że organy egzekucyjne w rozpatrywanej sprawie zastosowały się do treści przywołanego wyroku TK. Nie uszło bowiem uwadze Sądu, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia poza przywołaniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i matematycznym wyliczeniem kosztów w żaden inny sposób nie odniósł się do kwestii uzasadnienia wysokości tych kosztów. Podobnie DIAS poza gołosłownym sformułowaniem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że " wysokość kosztów egzekucyjnych jest adekwatna do poziomu skomplikowania czynności i nakładu pracy organu", nie udowodnij tej odpowiedniości i nie wyjaśnił na czym polegały trudności organu egzekucyjnego w prowadzeniu tego postępowania egzekucyjnego.

Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zatem uwzględnić, że jakkolwiek opłaty ustalane przez organy egzekucyjne są konsekwencją prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem następstwem braku dobrowolnego wykonania świadczenia przez zobowiązanego, to jednak ich wysokość, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od warunków, jakie wskazał Trybunał Konstytucyjny w powoływanym wyroku, a zatem w przypadku opłaty manipulacyjnej od rzeczywistych wydatków towarzyszących podjętym czynnościom organu egzekucyjnego. Wysokość tej opłaty jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi pomiędzy interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem. Dlatego też wysokość tej opłaty powinna być powiązana w miarę możliwości z rzeczywistymi kosztami konkretnego postępowania. Wtedy tylko można mówić o racjonalnej zależności tych wielkości, a nie o swoistej "karze" za wszczęcie egzekucji. W niniejszej sprawie ma to szczególne znaczenie, jeśli zważyć na wysokość egzekwowanej należności.

W opinii Sądu, w realiach rozpatrywanej egzekucji doszło zatem do zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Tym bardziej, że określając minimalne stawki opłaty za zajęcie innej wierzytelności na kwotę 4,20 zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) a opłaty manipulacyjnej na kwotę 1,40 zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.), ustawodawca zasugerował, aby organ egzekucyjny podejmował czynności egzekucyjne, za które należne opłaty będą znikome, a wręcz symboliczne (tak: WSA w Gliwicach w wyroku z 18 kwietnia 2018 r., I SA/Gl 275/18, CBOSA). Wobec tego ponownie rozpoznając sprawę, należy obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi ustalonymi w sposób uwzględniający wskazania TK, zawarte w w/w wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 (dotyczy to wszelkich kosztów, także opłaty manipulacyjnej).

Mając na uwadze powyższe, Sąd - na podstawia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - orzekł jak w punkcie I sentencji.

O kosztach postępowania orzekł na podstawie art 200 p.p.s.a i dał temu wyraz w punkcie II sentencji.