Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2167/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i ust.  11 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 426
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Spółka z o. o. z siedzibą we W. (dalej jako: "skarżąca", ,,spółka’’ lub "strona") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w W. (dalej jako: "Prezes PFRON", "organ") z dnia [...] października 2019 r. nr [...], L.dz. [...] utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z dnia 1 sierpnia 2019 r. nr [...], L.dz. [...] nakazującą stronie zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: ,,PFRON’’) przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Strona otrzymała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: listopad 2017 r., styczeń 2018 r. oraz marzec 2018 r.

Organ na podstawie informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pismo z [...] stycznia 2019 r. znak: [...]) ustalił nieprawidłowości w zakresie pobierania przez stronę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy sprawozdawcze:

- składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON listopad 2017 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS grudzień 2017 r.) zostały opłacone z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Kwota opłacona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 426 ze zm.; dalej: ,,ustawa o rehabilitacji") wynosi 846 529,06 zł, co stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc,

- składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON styczeń 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS luty 2018 r.) zostały opłacone z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Kwota opłacona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji wynosi [...] zł, co stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc,

- składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON marzec 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS kwiecień 2018 r.) zostały opłacone z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Kwota opłacona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji wynosi [...] zł, co stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc.

W związku z powyższym, pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ wezwał stronę do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych kwocie [...] zł w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Dodatkowo strona została wezwana do przedstawienia wyciągów bankowych lub innych dokumentów potwierdzających daty wpływu na rachunek bankowy strony kwot dofinansowania przekazanego przez Fundusz za okresy sprawozdawcze w PFRON listopad 2017 r. styczeń 2018r. oraz marzec 2018 r.

Strona nie dokonała zwrotu środków w terminie wskazanym w ww. wezwaniu, w związku z czym organ pismem z dnia [...] maja 2019 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON listopad 2017 r. styczeń 2018 r. oraz marzec 2018 r.

Pismem z [...] maja 2019 r. strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Do pisma dołączyła obszerną dokumentację źródłową w postaci m. in. zaświadczeń ZUS z [...] stycznia 2018 r. oraz z 16 kwietnia 2018 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek, potwierdzeń płatności dokonanych na rachunek ZUS, deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA i imiennych raportów miesięcznych o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach. Jednocześnie strona zwróciła się o wystąpienie przez organ do ZUS z zapytaniem czy w świetle przedłożonych dokumentów ZUS podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z [...] stycznia 2019 r.

Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ zwrócił się do ZUS z prośbą o udzielenie informacji, czy strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP oraz FGŚP za okresy grudzień 2017 r., luty 2018 r., kwiecień 2018 r. Ponadto dołączył do pisma dokumentację przedstawioną przez stronę przy piśmie z dnia [...] maja 2019 r. oraz zwrócił o przedstawienie stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe pismem z [...] lipca 2019 r. znak: [...] ZUS poinformował, że konto płatnika rozliczane jest na podstawie posiadanych dokumentów i zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 13 października 1998r, o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: ,,u.s.u.s.’’) oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017r., poz. 1831; dalej: ,,rozporządzenie wykonawcze’’). Jednocześnie wyjaśnił, że rozliczenie konta płatnika nie jest rozbijane na poszczególnych ubezpieczonych - dane na koncie płatnika zapisywane są i rozliczane w oparciu o dokumenty rozliczeniowe przekazywane przez płatnika oraz dokonane przez niego wpłaty i są to wartości ogólne. Na zmianę rozliczenia wpłat mogą mieć wpływ korekty dokumentów rozliczeniowych. Do pisma dołączono raporty rozliczeń należności płatnika w SEKIF za okresy składkowe w ZUS grudzień 2017 r., luty 2018 r. oraz kwiecień 2018 r. obrazujące historię rozliczenia składek.

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. organ nakazał stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze:

1. za okres sprawozdawczy w PFRON listopad 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] stycznia do dnia wypłaty;

2. za okres sprawozdawczy w PFRON styczeń 2018 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] marca 2018 r. do dnia wypłaty;

3. za okres sprawozdawczy w PFRON marzec 2018 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] maja 2018 r. do dnia wypłaty.

Strona pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. przesłała nowe dokumenty w postaci deklaracji rozliczeniowych i ich korekt oraz imiennych raportów miesięcznych o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach za okresy rozliczeniowe luty 2018 r. i kwiecień 2018 r. Jednocześnie zarzuciła, że ZUS dokonuje przeksięgowania - rozliczenia zapłaconych składek niezgodnie z § 7 ust. 1 w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Od decyzji organu z 1 sierpnia 2019 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego oraz wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości o specjalności zasad związanych z dokumentowaniem i rozliczaniem składek do ZUS na okoliczność wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy treścią pisma ZUS z dnia [...] lipca 2019 r., z której wynika, że spółka za okresy rozliczeniowe grudzień 2017 r., luty 2018 r., kwiecień 2018 r. opłaciła składki ZUS z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczających 14 dni i zawartymi w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. twierdzeniami strony oraz ustaleniami wynikającymi z dowodów przedłożonych przez nią, jako załączniki do tego pisma.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ odmówił przeprowadzenia powyższego dowodu. Organ wskazał, iż na podstawie danych uzyskanych z ZUS, tj. pisma z dnia [...] lipca 2019 r. ustalił, że składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON: listopad 2017 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS za grudzień 2017 r.) zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] kwietnia 2019 r.; styczeń 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS za luty 2018 r.) zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] czerwca 2019 r.; marzec 2019 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS za kwiecień 2018 r.) zostały opłacone ostatecznie w dniu (...) kwietnia 2019 r. Ponadto dokumenty złożone przez stronę w dniu [...] sierpnia 2019 r. w postaci deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA, RCA, RZA za okresy rozliczeniowe objęte postępowaniem według organu wskazują na wypełnienie wskazanych deklaracji rozliczeniowych w systemie "Płatnik", nie potwierdzają terminowego opłacenia składek. Dodatkowo wskazują na liczne korekty dokumentów rozliczeniowych, które mają wpływ na rozliczanie konta płatnika w ZUS za poszczególne miesiące i powodują rozksięgowanie wpłat w sposób przedstawiony w piśmie ZUS z [...] lipca 2019 r.

W następstwie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes PFRON zaskarżoną decyzją z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2019 r.

Prezes PFRON powołał art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. i stwierdził, że należności składkowe winny być uiszczone do 15-tego każdego m-ca za miesiąc ubiegły, co w sprawie nie miało miejsca.

Organ przywołał również treść art. 2 ust. 4 a, art. 26a ust. 1a1 pkt 3, ust. 1a2, ust. 11 pkt 1 oraz art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji i podkreślił, że z analizy dokumentów wynika, iż sporne składki na ZUS za okresy objęte postępowaniem nie były opłacone w obowiązującym płatnika terminie. Z analizy wpłat wynika, iż wpłat należności składkowych za wskazane okresy dokonywano z uchybieniem 14-dniowego terminu, wynikającego z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Prezes PFRON w odniesieniu do spornych miesięcy stwierdził, że skarżąca zarówno dokonała wpłaty należności składkowych z uchybieniem 14 - dniowego terminu, wynikającego z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, jak też wpłaty dokonane z uchybieniem terminu, przekroczyły wysokość 2% składek należnych za ten miesiąc.

Organ przywołał rozporządzenie wykonawcze i wyjaśnił, że wpłat należnych składek dokonuje się w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze, tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wpłaty za składki rozliczane są proporcjonalnie i w określonej w rozporządzeniu wykonawczym kolejności, z uwzględnieniem pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego. Podkreślił, że zarówno w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych jak i rozporządzeniu wykonawczym brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych, a potem na pozostałych zatrudnionych. Skoro zatem na koncie strony jako płatnika składek za sporne okresy sprawozdawcze zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Organ stwierdził, że z przedstawionych przez stronę deklaracji DRA ZUS oraz dokumentów potwierdzających wpłaty do ZUS nie ma możliwości ustalenia terminów wpłat obowiązkowych składek za okresy rozliczeniowe grudzień 2017 r., luty 2018 r. i kwiecień 2018 r., a zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek nie ujawniają terminów opłacenia obowiązkowych składek do ZUS. Wobec powyższego organ oparł się na ustaleniach zawartych w pismach ZUS z [...] stycznia 2019 r. oraz z [...] lipca 2019 r., w których ZUS wskazał księgowanie wpłat na poczet składek na poszczególne fundusze dotyczące strony, wskazując daty wpłat i wysokość wpłaconych kwot. Ww. pisma są dokumentami urzędowymi, wobec czego stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Korzystają z domniemania prawdziwości, tj. pochodzenia od właściwego organu oraz zgodności ze stanem faktycznym złożonego w ich treści oświadczenia. Wskazane w nich informacje są zdaniem organu wystarczające do stwierdzenia nieprawidłowości w opłacaniu składek na ubezpieczenia do ZUS za wskazane okresy. Pracodawca zobowiązany jest w myśl art. 26a ust 1a1 ustawy o rehabilitacji do terminowego ponoszenia wszystkich kosztów płacy za dany okres sprawozdawczy, z ewentualnym uchybieniem terminom, wynikającym z odrębnych przepisów, nie przekraczającym 14 dni za dany okres sprawozdawczy. Ponieważ zgodnie z art. 2 ust 4a ustawy o rehabilitacji do kosztów płacy ponoszonych przez pracodawców zaliczają się również obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, to należało ustalić terminowość ponoszenia tych kosztów przez stronę. W stanie faktycznym sprawy to terminowość opłacenia tych składek jest sprawą istotną, natomiast wskazane powyżej pisma z ZUS określają właśnie terminy wpłat składek do ZUS dokonane przez stronę.

Ponadto organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący. Podniósł jednocześnie, że Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ma obowiązek dokonywać analizy prawidłowości spełniania warunków przez pracodawców. Jeżeli w wyniku kontroli okaże się, że beneficjent nie spełnił warunków do uzyskania pomocy w którymkolwiek z okresów, za które faktycznie została wypłacona pomoc, to PFRON ma obowiązek dochodzić jej zwrotu.

W konsekwencji organ stwierdził, że w przypadku strony przekroczony został 14- dniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy za okresy rozliczeniowe: grudzień 2017 r., luty 2018 r., kwiecień 2018 r., co oznacza, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: listopad 2017 r., styczeń 2018 r., marzec 2018 r. było nienależne. W dalszej części decyzji organ II instancji odniósł się do zarzutów strony przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając je za niezasadne.

W skardze na powyższą decyzję spółka wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji jej poprzedzającej i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem przepisów:

1) art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: ,,k.p.a.’’) w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 a k.p.a. oraz w zw. z art. 66 i art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji, polegające na prowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób wyłączający realizację zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej tj.:

- niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść strony, pomimo niedających się rozstrzygnąć wątpliwości, których źródłem jest rozbieżność informacji, wynikająca z porównania danych zawartych w pismach ZUS z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...]), z dnia [...] lipca 2019 r. ([...]) z danymi zawartymi w zaświadczeniach ZUS z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o niezaleganiu w opłacaniu składek przez stronę według stanów na dzień [...] stycznia 2018r. i [...] kwietnia 2018r.;

- oparcie rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie o informacje ZUS z dnia [...] stycznia 2019r. i z dnia [...] lipca 2019r., bez uwzględnienia stanowiska strony, w tym materiału dowodowego przedstawionego przez nią jako załączniki do pism z dnia [...] maja 2019r. i z dnia [...] sierpnia 2019r. oraz bez dokonania jego właściwej analizy, a przez to przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;

- przyjęcie prawidłowości formalno-prawnej w/w informacji ZUS z dnia [...] stycznia 2019r. i z dnia [...] lipca 2019r., pomimo tego, że pisma te nie mają charakteru odpisu lub wydruku z bazy danych ZUS, poświadczonych za zgodność z oryginałem przez pracownika organu, co odpowiada normie wynikającej z przepisu art. 49 c ustawy o rehabilitacji;

- uznanie, że w/w informacje ZUS są wystarczające do uznania nieterminowości poniesienia kosztów płac pracowników niepełnosprawnych przez stronę, za okresy sprawozdawcze listopad 2017 r., styczeń i marzec 2018 r., mimo, że zestawienia i tabele w nich zawarte, nie obejmują informacji o ponoszeniu kosztów płacy w odniesieniu do konkretnych pracowników niepełnosprawnych, zawierają natomiast tylko dane zbiorcze dotyczące tych kosztów w odniesieniu do wszystkich pracowników, a ponadto są nieczytelne, operują kwotami, zasadami rozliczeń i wyrażeniami przedstawionymi w sposób nie pozwalający ich zrozumienie;

- brak oparcia rozstrzygnięcia na danych pochodzących z zaświadczeń ZUS z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...] o niezaleganiu w opłacaniu składek przez stronę według stanów na dzień [...] stycznia 2018r. i [...] kwietnia 2018r., wskazujących na prawidłowość i terminowość poniesienia kosztów płac pracowników niepełnosprawnych przez stronę;

- niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść strony, pomimo wykazania przez nią dowodem z dokumentu w postaci zestawienia tabelarycznego oznaczonego jako "wyliczenie różnic i 2%" (dowód wskazany w pkt 2 lit. a pisma strony z dnia [...] sierpnia 2019r.), że w żadnym miesiącu rozliczeniowym objętym postępowaniem, strona nie opłaciła z uchybieniem terminu składek o wartości powyżej 2 % należnych składek;

- niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść strony, pomimo wykazania przez nią dowodem z dokumentu w postaci zestawienia tabelarycznego oznaczonego jako "księgowania pierwszych deklaracji ZUS DRA w ZUS wg. załącznika jaki otrzymał PFRON za pismem z dnia [...] lipca 2019r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Inspektorat we W. znak pisma [...]" (dowód wskazany w pkt 2 lit. b pisma strony z dnia [...] sierpnia 2019 r.), że wynikająca z deklaracji DRA kwota należnych składek na ubezpieczenie społeczne została rozliczona w terminie wynikającym z obowiązujących, odrębnych przepisów;

2) art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i przez to niewydanie przez organ decyzji umarzającej postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, co w niniejszej sprawie powinno mieć miejsce, skoro za okresy sprawozdawcze listopad 2017 r., styczeń i marzec 2018 r., nie zaistniała przesłanka nieterminowego poniesienia kosztów płac w odniesieniu do konkretnych pracowników niepełnosprawnych, w szczególności co do obowiązku poniesienia składek na fundusz ubezpieczeń społecznych;

3) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu albowiem strona dowodami z dokumentów załączonymi do jej pisma z dnia [...] sierpnia 2019r. wykazuje, że:

- nie zaistniała przesłanka nieterminowego poniesienia kosztów płac w odniesieniu do konkretnych pracowników niepełnosprawnych,

- oraz, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje przeksięgowania - rozliczenia zapłaconych składek, niezgodnie z § 7 ust. 1 w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (wykazanie dowodem z dokumentu w postaci zestawienia tabelarycznego oznaczonego jako "przeksięgowania ZUS" będącego załącznikiem pkt 2 lit. c do pisma strony z dnia 12 sierpnia .2019r.); dowody te jednak, nie zostały w ogóle rozpatrzone przez organ pierwszej instancji;

4) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na nieprawidłowym ustaleniu, że w okresach rozliczeniowych objętych zakresem postępowania, strona nieterminowo uiściła obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne konkretnych pracowników niepełnosprawnych, na których uzyskała dofinansowanie do wynagrodzeń;

5) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności:

- niewyjaśnienie przez organ przyczyn, z powodu których uznał za wystarczające do nakazania zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania, danych wynikających z informacji ZUS z dnia [...] stycznia 2019 r. i z dnia [...] lipca 2019 r., w sytuacji gdy pisma te określają zasady rozliczenia kosztów płac wszystkich pracowników strony tj. zarówno pracowników pełnosprawnych, jak i niepełnosprawnych, a przez to nie przedstawiają rozliczenia tych kosztów w odniesieniu do konkretnych pracowników niepełnosprawnych objętych dofinansowaniem;

- brak umotywowania przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono mocy dowodowej, w szczególności dowodom z dokumentów stanowiącym załącznik do pism spółki z dnia [...] maja 2019 r. i z dnia [...] sierpnia 2019 r.;

- brak jakiegokolwiek odniesienia się przez PFRON do obszernych wyjaśnień, twierdzeń oraz wniosków podnoszonych przez spółkę w pismach z dnia [...] maja 2019 r. i z dnia [...] sierpnia 2019 r. w zakresie prawidłowej interpretacji art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji;

6) art. 26 a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 49c oraz 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, poprzez błędne uznanie, że miesięczne koszty płacy za okresy rozliczeniowe wskazane w sentencji decyzji i odnoszące się do pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzeń uzyskano dofinansowanie w tym okresie zostały poniesione przez stronę z uchybieniem terminów, pomimo braku podstaw do wywiedzenia takiego wniosku;

7) art. 47 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 41 ust. 7 a u.s.u.s. oraz związku z przepisami rozporządzenia wykonawczego, poprzez błędne uznanie, że miesięczne koszty płacy za okresy rozliczeniowe wskazane w sentencji decyzji i odnoszące się do pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzeń uzyskano dofinansowanie w tym okresie, nie zostały zapłacone w całości i w sposób terminowy, a co wynika z błędnego zaksięgowania wpłaconych przez stronę składek, nieuwzględniającego faktu prawidłowo dokonanych przez korekt;

8) art. 2, art. 69 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie zasady pomocy przez władze publiczne osobom niepełnosprawnym w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej i naruszenie zasady urzeczywistnia zasady sprawiedliwości społecznej i proporcjonalności;

9) art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 45a ust. 3a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji, przez odstąpienie przez PFRON w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od dotychczasowej interpretacji definicji kosztów płac, a tym samym prawidłowych kierunków prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zastosowania sankcji określonej w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 49e ust 1 ustawy o rehabilitacji;

10) art. 2 pkt. 4a w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, przez przyjęcie błędnej wykładni pojęcia kosztów płacy uznającej, że obejmuje ono również koszty płacy poniesione przez pracodawcę na rzecz każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie rozliczeniowym do ubezpieczeń społecznych, wypadkowych i zdrowotnych, nie zaś jedynie pracowników niepełnosprawnych, na których pracodawca w danym okresie sprawozdawczym uzyskał dofinansowanie do wynagrodzeń;

11) art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji przez błędne przyjęcie, że nieterminowe poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płac wynikających z odrębnych przepisów, przekraczające 14 dni, uniemożliwia otrzymanie miesięcznego dofinansowania na pozostałych pracowników, objętych wnioskiem o dofinansowanie pomimo tego, że ustawa o rehabilitacji posługuje się pojęciem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, co implikuje wniosek, że ewentualny zwrot środków powinien dotyczyć dofinansowania do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, co do którego strona nieterminowo poniosła koszty płacy.

W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: ,,p.p.s.a.’’), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że Prezes PFRON nie naruszył przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy sąd zauważa, że zastosowanie w sprawie znajdują przepisy prawa materialnego obowiązujące na datę złożenia wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika niepełnosprawnego w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to także treść art. 2 pkt 28 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 ze zm., dalej: ,,rozporządzenie 651/2014’’), że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Powyższe stanowisko potwierdza także orzecznictwo, w tym wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2013 r., sygn. akt II GSK 765/12 wskazujące na taką wykładnię co do daty stosowanych przepisów oraz z dnia z 25 lutego 2015r. sygn. akt II GSK 464/14, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3594/15.

Pomoc dotyczy zatem pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych.

W sprawie ustalono, że spółka wg organu, nie opłaciła w stosunku do pracowników składek ZUS za okresy sprawozdawcze: grudzień 2017 r, luty 2018 r., kwiecień 2018 r. (okresom tym odpowiadają okresy sprawozdawcze PFRON: listopad 2017 r., styczeń 2018 r., marzec 2018 r.), zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.

Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014.

W myśl art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu (art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji).

Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Tym samym pomoc jest zgodna ze wspólnotowym rynkiem tylko w wypadku spełnienia warunków określonych przepisami. W wypadku niespełnienia takich warunków pomoc taka jest pomocą bezprawną (niedozwoloną).

Rozporządzenie 651/2014 definiuje pojęcie pracownika niepełnosprawnego w art. 2 pkt 3 i wg tego przepisu pracownikiem niepełnosprawnym jest każda osoba, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodująca niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Zgodnie z art. 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014 intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych.

W myśl art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Jeżeli rekrutacja takich pracowników nie powoduje wzrostu netto liczby pracowników w danym przedsiębiorstwie w porównaniu ze średnią za poprzednie 12 miesięcy, powodem zwolnienia zapełnionego w ten sposób etatu lub etatów jest dobrowolne rozwiązanie stosunku pracy, niepełnosprawność, przejście na emeryturę z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, dobrowolne zmniejszenie wymiaru czasu pracy lub zgodne z prawem zwolnienie za naruszenie obowiązków pracowniczych, a nie redukcja etatu (art. 33 ust. 3 rozporządzenia). Z wyjątkiem przypadku zgodnego z prawem zwolnienia za naruszenie obowiązków pracowniczych, pracownik niepełnosprawny jest uprawniony do nieprzerwanego zatrudnienia przez minimalny okres zatrudnienia zgodny z przepisami krajowymi lub porozumieniami zbiorowymi prawnie wiążącymi dla przedsiębiorstw i regulującymi zawieranie umów o pracę (art. 33 ust. 4).

W myśl art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Zgodnie art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.

Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

W sprawie sporna jest kwestia związana z opłaceniem należności składkowych.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s. płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z powołanym art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.

Ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też w ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. W sprawie w takiego ustalenia organ dokonał i jednoznacznie ustalił, że za wskazane okresy strona nie poniosła kosztów płacy (składek na ubezpieczenia) w terminie wskazanym w art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, a wysokość należnych składek uiszczonych z uchybieniem 14 dniowego terminu zawsze przekraczała 2% składek należnych. Na podstawie przedstawionych informacji pochodzących od ZUS, a więc informacji mających walor dokumentu urzędowego ustalił, że składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON listopad 2017 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS grudzień 2017 r.) zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] kwietnia 2019 r., składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON styczeń 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS luty 2018 r.) zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] czerwca 2019 r., składki ZUS za okres sprawozdawczy w PFRON marzec 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS kwiecień 2018 r.) zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] kwietnia 2019 r., a co za tym idzie zostały ostatecznie opłacone z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Z akt administracyjnych jasno wynikają daty płatności składek do ZUS.

Zdaniem sądu organ prawidłowo ocenił, że dokumenty przedstawione przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego w postaci: deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA, imiennych raportów miesięcznych oraz potwierdzeń wpłat dokonanych do ZUS nie dają podstaw do uznania terminowego i pełnego opłacenia przez skarżącą składek do ZUS za sporne w rozpatrywanej sprawie okresy rozliczeniowe, obejmujące grudzień 2017 r., luty 2018 r. oraz kwiecień 2018 r. Trafne jest również stanowisko organu odnoszące się do przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń o niezaleganiu w opłacaniu składek do ZUS z dnia [...] stycznia 2018 r. i z 16 kwietnia 2018 r., że nie wskazują one terminów opłacenia składek do ZUS za sporne okresy rozliczeniowe w związku z czym nie podważają one informacji przekazanych przez ZUS dotyczących nieterminowego regulowania należności wobec ZUS i ich wysokości. W tej sytuacji organ słusznie oparł się na ustaleniach zawartych w pismach ZUS z [...] stycznia 2019 r. oraz z 5 lipca 2019 r., które obrazują historię rozliczeń składek na FUS, FUZ i FP i FGŚP za miesiące grudzień 2017 r., luty 2018 r. i kwiecień 2018 r. na koncie skarżącej będącej płatnikiem tych składek. Wskazać należy przy tym, że własne wyliczenia tabelaryczne skarżącej zawarte w załącznikach do pisma z [...] sierpnia 2019 r. nie korygują w żaden sposób stanu rozliczeń konta płatnika ustalonego przez ZUS jako organu właściwego do prowadzenia i rozliczenia kont płatników. Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.s.u.s. Zakład zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek. Stosownie do ust. 2 art. 34 u.s.u.s. informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Natomiast skarżąca nie zakwestionowała skutecznie, także już po wydaniu zaskarżonej decyzji, stanowiska ZUS w zakresie nieterminowego regulowania składek za okresy grudzień 2017 r., luty 2018 oraz kwiecień 2018 r. Jak wynika bowiem z dokumentów załączonych do wniosku skarżącej z [...] czerwca 2020 r. o zawieszenie postępowania sądowego, ZUS w decyzji z [...] lutego 2020 r. znak [...], nr wg [...] odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o terminowym opłacaniu składek w całości na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP za grudzień 2017 r., luty 2019 r. oraz kwiecień 2019 r. W odpowiedzi na odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez skarżącą do Sądu Okręgowego we W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ZUS odniósł się m. in. do wydanych zaświadczeń z [...] stycznia 2018 r. i [...] kwietnia 2018 r. o niezaleganiu przez skarżącą z płatnościami składek stwierdzając, że nie potwierdzają one terminowego uregulowania należności w związku z czym zaświadczenia te nie pozostają w sprzeczności z treścią pisma ZUS z [...] grudnia 2019 r.(k- 85 i 92 akt sądowych). Powyższe wskazuje, że stanowisko organu co do oceny zaświadczeń z [...] stycznia 2018 r. i [...] kwietnia 2018 r. o niezaleganiu przez skarżącą z płatnościami składek jest zbieżne ze stanowiskiem ZUS (zaświadczenia nie potwierdzają terminowego opłacania składek do ZUS za sporne okresy rozliczeniowe). Stanowisko to jest akceptowane również przez sąd orzekający w niniejszej sprawie. Przedstawiając powyższe sąd stanął na stanowisku, że do czasu ewentualnego rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej odwołania wniesionego od decyzji ZUS z [...] lutego 2020 r. - dotyczącej nieterminowego regulowania składek na ubezpieczenia za sporne okresy w rozpoznawanej sprawie - do Sądu Okręgowego we Wrocławiu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie ma podstaw do nieuwzględniania danych uzyskanych z ZUS. W razie potwierdzenia przez Sąd Okręgowy terminowego i pełnego regulowania przez skarżącą składek za sporne okresy skarżąca będzie mogła ewentualnie wystąpić do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzja na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Natomiast w dacie wydawania zaskarżonej decyzji organ nie mógł pominąć danych otrzymanych z ZUS przy orzekaniu w przedmiocie nakazu zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Przedstawiając powyższe sąd uznał, że niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 a k.p.a. oraz w zw. z art. 66 i art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji. Wbrew stanowisku skarżącej przeprowadzone postępowanie administracyjne jak i ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na który składały się m. in. dokumenty i materiały przedłożone przez skarżącą, nie naruszała zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, a fakt oceny zebranego materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwanego przez skarżącą nie uzasadnia powyższego zarzutu. Organ wykazał w sposób prawidłowy dlaczego oparł się na informacjach przedstawionych przez ZUS co do terminowości i wysokości regulowania przez skarżącą składek za sporne okresy rozliczeniowe, prawidłowo przyznając pierwszeństwo informacjom ZUS posiadającym walor dokumentu urzędowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by skarżąca regulowała miesięczne składki z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów nieprzekraczającym 14 dni i co należy w szczególności zauważyć, po tym terminie regulowała kwoty wyraźnie przekraczające w każdym przypadku 2% należnych składek. Dla przykładu w odniesieniu do okresu rozliczeniowego w ZUS grudzień 2017 łączna kwota należnych składek wynosiła [...] zł, a kwota opłacona z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni, wyniosła [...] zł, przy wartości 2% należnych składek na poziomie [...] zł. Szczegółowe wyliczenie składek opłaconych z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni przedstawione zostało w tabeli na stronach 24-25 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W ocenie sądu prawidłowo w powyższym zakresie organ stwierdził, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych co do zasady określa konkretny sposób zaliczania wpłat na poszczególne fundusze. Zdaniem sądu należy stwierdzić, że co do zasady koszty płacy stanowią określoną całość. Stanowią one określoną całość przy pierwotnej wpłacie, rozliczanej zgodnie z powołanym rozporządzeniem wykonawczym. Innymi słowy, skoro skarżąca w wymaganym przez przepisy terminie nie uiściła należności z deklaracji w całości (z zastrzeżeniem 2%), to brak jest jakiegokolwiek przepisu, który umożliwiałby lub nakazywałby w pierwszej kolejności księgowanie należności składkowych za pracowników niepełnosprawnych. Skoro przepisy wskazują na proporcjonalny sposób zaliczania wpłaty, to skarżąca uiszczając terminowo wyłącznie część należności składkowych spowodowała, że w stosunku do każdego z pracowników w tym również niepełnosprawnych powstała niedopłata wymagająca uzupełnienia, co czyniła spółka w późniejszym okresie. Jednakże zapłacenie składek po terminie określonym przez przepisy u.s.u.s. w związku z ustawą o rehabilitacji rodzi skutek w postaci konieczności zwrotu środków za okresy za które spółka dopuściła się nieprawidłowości.

W takich okolicznościach sprawy brak jest konieczności indywidualnego ustalania rozliczania konta pracownika niepełnosprawnego, gdyż u wszystkich pracowników w tym niepełnosprawnych istniała zaległość. Z treści powołanych w decyzji przepisów rozporządzenia wykonawczego jednoznacznie wynika, że skoro na koncie płatnika, tj. strony za sporne okresy zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, to informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie przyjęto, że składki za okresy rozliczeniowe ZUS grudzień 2017 r., luty 2018 r. oraz kwiecień 2018 r. zostały poniesione po terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. W związku z tym słusznie uznano, że strona pobrała nienależne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: listopad 2017 r., styczeń 2018 r. oraz marzec 2018 r.

Należy wskazać, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in. kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje, a przyznane dofinansowanie podlega zwrotowi. Analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w wypadku nawet częściowego nieuiszczenia w wymaganym terminie kosztów płacy, dofinansowanie w jakiejkolwiek wysokości nie przysługuje, o czym wprost wskazuje cytowany wyżej art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Tym samym skoro stwierdzono, że strona koszty płacy pokryła po terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, to na mocy art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji organ był zobowiązany wydać decyzję nakazującą zwrot środków. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

W sprawie wbrew zarzutom skargi nie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości co do terminowości i wysokości regulowanych przez skarżącą składek, co powinno skutkować wydaniem rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej zgodnie z art. 81a k.p.a. W ocenie sądu istniały natomiast przesłanki do wydania przez organ decyzji nakazującej zwrot wypłaconych skarżącej środków, nie było tym samym podstaw do wydania decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe, co czyni niezasadnym zarzut dotyczący naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.

Organ nie naruszył również zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Organ przed wydaniem decyzji z 1 sierpnia 2019 r. poinformował skarżącą, pismem z [...] lipca 2019 r., o zakończeniu postępowania dowodowego oraz wyznaczył termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się w sprawie. Pismo odebrane zostało przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2019 r. W międzyczasie pełnomocnik skarżącej, w dniu [...] lipca 2019 r., zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ nie poczekał na upływ terminu 7 dniowego na wypowiedzenie się w sprawie, zakreślonego skarżącej w piśmie z [...] lipca 2019 r. i wydał w dniu (...) sierpnia 2019 r. decyzję, a pismo skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. wraz z załącznikami wpłynęło do organu w dniu [...] sierpnia 2019 r. W tej sytuacji rzeczywiście organ przed wydaniem powyższej decyzji nie zapoznał się ze stanowiskiem skarżącej i załącznikami przedstawionymi przy piśmie z [...] sierpnia 2019 r. W ocenie sądu wskazane naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Dowody przedstawione przez stronę zostały ocenione na dalszym etapie postępowania, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Organ w zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego, tłumacząc dlaczego ustalając terminowość i wysokość regulowanych składek na ubezpieczenia za sporne okresy oparł się na informacjach uzyskanych z ZUS i dlaczego nie uwzględnił dowodów przedstawionych przez skarżącą. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego pomimo, że nie spełniała oczekiwań skarżącej nie była jednak dowolna.

Reasumując sąd stwierdził niezasadność wszystkich zarzutów dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. jak również nie stwierdził innych naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uzasadniać uwzględnienie skargi. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że brak było podstaw do powołania biegłego z zakresu rachunkowości o specjalności zasad związanych z dokumentowaniem i rozliczaniem składek do ZUS, ponieważ w sprawie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia nie były wymagane wiadomości specjalne.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi należało stwierdzić, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w pełni uzasadniał zastosowanie przez organ powołanych powyżej przepisów ustawy o rehabilitacji, nakazujących zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Przepisy ustawy o rehabilitacji, a w szczególności art. 26a ust. 1a1, nie pozostawiają organowi żadnego luzu decyzyjnego i decyzja wydawana w takim jak przedmiotowy stan faktyczny jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję. Przy wydawaniu decyzji nie doszło do błędnej wykładni przepisów ustawy o rehabilitacji, czy też przepisów u.s.u.s. Prezes PFRON nie stosuje przepisów dotyczących rozliczania składek w ramach ZUS w związku z czym nie mógł też naruszyć wskazanego w skardze rozporządzenia wykonawczego odnoszącego się do tej kwestii. Wydane zaskarżonej decyzji na podstawie i w granicach prawa nie pozwala również na uwzględnienie zarzutu dotyczącego naruszenia Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.