Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 733/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1807/12 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 23 stycznia 2013r. sygn. akt: V SA/Wa 1807/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., uwzględnił skargę J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2012r. nr [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. K. kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Referując stan sprawy, Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] czerwca 2011r. nr [...], o stwierdzeniu nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W dniu 15 maja 2010r. J. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w tym o przyznanie płatności bezpośredniej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności rolnośrodowiskowej oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W przedmiotowym wniosku zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej 10 działek rolnych o łącznej powierzchni 17,77 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych zadeklarował 2 działki rolne o łącznej powierzchni 1,18 ha. W ramach odrębnego postępowania, w sprawie weryfikacji zrealizowania działań naprawczych przez beneficjenta, u którego stwierdzono nieprzestrzeganie minimalnych norm w roku 2009, przeprowadzono inspekcję terenową, zgodnie z treścią art. 37a ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.). Na działce ewidencyjnej nr 185/3 ujawniono niezgodności w zakresie normy N.04, N.04.1, tj. nie przeprowadzono koszenia łąk i pastwisk lub nie zrealizowano wypasu zwierząt w okresie wegetacyjnym traw, nie później jednak niż do 1 czerwca 2010r. Dokumentację rozszerzono poprzez wykonanie 2 fotografii obrazujących niezgodności, z których wynikało, iż część gruntów gospodarstwa rolnego nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej zgodnie z wymogami ochrony środowiska.

W dniu [...] grudnia 2010r. Kierownik Biura Powiatowego AriMR w K. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, mocą której przyznał J. K. płatności na rok 2010 w wysokości 10.374,53 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 9.988,34 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 386,19 zł.

Postanowieniem z [...] marca 2011r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił J. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2010r. o przyznaniu J. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 a następnie decyzją z [...] czerwca 2011r. nr [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2011r. nr [...] Prezes Agencji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] czerwca 2011r. stwierdzającą nieważność decyzji o przyznaniu pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Uzasadniając decyzję podniesiono, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznając J. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010r. nie zastosował obniżenia płatności z uwagi na niezgodności ujawnione w trakcie przeprowadzonej w dniu 3 listopada 2010r. kontroli na miejscu. Zdaniem organu zebrana w niniejszej sprawie dokumentacja wskazuje, iż w roku 2010 część powierzchni działki ewidencyjnej nr 185/3 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej, co potwierdzał protokół z inspekcji terenowej sporządzony w dniu 3 listopada 2010r. w ramach odrębnego postępowania w sprawie weryfikacji zrealizowanych działań naprawczych przez rolnika, u którego stwierdzono na części gruntów zadeklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego niezgodności w zakresie normy N. 04.1. Nieuwzględnienie opisanych w raporcie z czynności kontrolnych nieprawidłowości w decyzji z [...] grudnia 2010r. stanowiło rażące naruszenie przepisów art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i 77§1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. u z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej-k.p.a.). W ocenie Prezesa ARiMR, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zasadnie stwierdził nieważność decyzji z [...] grudnia 2010r. przyznającej J. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 na podstawie art. 156§1 pkt 2 k.p.a. W decyzji ustosunkowano się do zarzutów skarżącego dotyczących uchybień i błędów formalnych przedmiotowego raportu z czynności kontrolnych, braku określenia powierzchni, na której stwierdzono nieprawidłowości, braku czytelnego podpisu osoby, która go sporządziła, braku nazwiska oraz podpisu osoby zatwierdzającej raport, braku nr arkusza mapy, która raport opisuje oraz nieuwzględnienia wymogu pozostawienia przez rolnika 10% powierzchni działek zgłoszonych do programu PRŚ w stanie niewykoszonym.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 13 lutego 2012r. sygn. akt V SA/Wa 2171/11 uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wyrok sąd podniósł, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, którego podstawą jest art. 156§1 kpa. Sąd przypomniał, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie to nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest z reguły wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Sąd zauważył, że okolicznością, która legła u podstaw wszczęcia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2010r. było ustalenie, iż decyzją z [...] grudnia 2010r. przyznane zostały skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010r. bez uwzględnienia wyników przeprowadzonej w dniu 3 listopada 2010r. kontroli na miejscu. Zdaniem organu doszło więc do rażącego naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który stanowi między innymi, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W sprawie pominięty został dowód (protokół kontroli z 3 listopada 2010r.) w postępowaniu prowadzącym do wydania w dniu [...] grudnia 2010r. decyzji merytorycznej o przyznaniu płatności. Z błędów organu w prowadzonym postępowaniu dowodowym i z różnicy w ocenie dowodów, która oparta jest na zasadzie swobodnej oceny dowodów, nie jest dopuszczalne wyprowadzenie "rażącego naruszenia prawa". Obowiązek organu prowadzącego postępowanie administracyjne w konkretnej sprawie załatwianej w postępowaniu zwykłym do prowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. oraz jego uprawnienie do przeprowadzenia oceny dowodów w ramach art. 80 k.p.a. nie mogą być podważane przez organ nadzoru poprzez dokonywanie przez ten organ własnych ustaleń faktycznych i ponownej oceny rozszerzonego materiału dowodowego. Takich właśnie ustaleń w ocenie sądu dokonały organy orzekając w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Agencji wydał w dniu [...] czerwca 2012r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR" z [...] czerwca 2011r., stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2010r. w sprawie przyznania pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

II.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W skardze wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji ewentualnie o ich uchylenie. W pierwszej kolejności postawił zarzut zignorowania wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w W. z 13 lutego 2012r. poprzez wydanie przez Prezesa Agencji decyzji będącej powieleniem poprzedniej decyzji tego organu uchylonej wyrokiem sądu i tym samym nie uwzględnienie oceny prawnej i wskazań WSA zawartych w/w wyroku. Podniósł także zarzuty do protokołu z kontroli na miejscu, której wyniki były podstawą do wzruszenia decyzji przyznającej płatności. Zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Odpowiadając na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga była zasadna.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji stwierdził, że istotną okolicznością w badanej sprawie jest fakt, że sprawa była już oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., który wyrokiem z 13 lutego 2012r. sygn. akt: V S.A./Wa 2171/11 uchylił poprzednią decyzję Prezesa Agencji z [...] sierpnia 2011r. nr [...]. Zasadniczą kwestią jest więc to, czy zaskarżona decyzja z [...] czerwca 2012r. została wydana zgodnie z oceną prawną i wytycznymi wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi J. K., zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 13 lutego 2012 roku.

W ocenie Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie zastosował się do zaleceń i oceny prawnej przyjętej w w/w wyroku. Uchylając decyzję Prezesa Agencji z [...] sierpnia 2011r. Sąd podniósł w uzasadnieniu wyroku m.in., że " z błędów organu w prowadzonym postępowaniu dowodowym i z różnicy w ocenie dowodów, która oparta jest na zasadzie swobodnej oceny dowodów, nie jest dopuszczalne wyprowadzenie "rażącego naruszenia prawa". Innymi słowy, organ nadzoru nie ma uprawnień do dokonywania własnych ustaleń faktycznych i ponownej oceny rozszerzonego materiału dowodowego". Sąd zakwestionował zatem możliwość wzruszenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2010r. w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie tego, że protokół z kontroli przeprowadzonej u beneficjenta nie został uwzględniony przy wydawaniu decyzji przyznającej płatności.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że Sąd wyrokiem z 13 lutego 2012r. uchylił zaskarżoną decyzje Prezesa Agencji z [...] sierpnia 2011r. wyłącznie z tego powodu, że organ odwoławczy w swojej decyzji dokonał własnych ustaleń faktycznych i ponownej oceny rozszerzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonał oceny okoliczności faktycznych związanych z weryfikacją utrzymywania przez skarżącego gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Fakt, że organ w kolejnej decyzji z [...] czerwca 2012r. nie ustosunkował się w swojej decyzji do zarzutów skarżącego do wadliwości protokołu z kontroli nie zmienia faktu, że treść protokołu jest przedmiotem sporu między stronami.

Sąd ponownie wyjaśnił, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu pomocy została wydana z naruszeniem prawa, konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, w jaki sposób treść protokołu wpływa na przyznane skarżącemu płatności. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania, w tym także rozważeniu zarzutów podniesionych przez skarżącego do protokołu z przeprowadzonej kontroli można będzie ustalić, czy rzeczywiście przyznano płatności w nienależnej kwocie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 13 lutego 2012r. zobligowany jest uznać, iż Prezes Agencji nie mógł utrzymać w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2010r. przyznającej skarżącemu płatności do gruntów rolnych.

IV.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając przez pełnomocnika zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw zart. 153 p.p.s.a.-poprzez uznanie przez Sąd, że organ nie mógł stwierdzić nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR po wydaniu przez WSA w W. wyroku z 13 lutego 2012r. o sygn. akt: V SA/Wa 2171/11. Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż Sąd dopatrując się naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. zważył, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oddalenie skargi J. K. względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej. Dodać przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto.

Skarga kasacyjna oparta została jedynie na zarzucie dotyczącym naruszenia przepisu postępowania tj. art. 153 p.p.s.a. Zasadniczym problemem w sprawie była kwestia związania organów administracji oraz sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu WSA w W. z 13 lutego 2012r. sygn. akt: V SA/Wa 2171/11 wynikająca z art. 153 p.p.s.a. W świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu I instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie.(wyrok NSA z 16 maja 2007r. sygn. akt: I FSK 857/06 OSP 2008/11/119). Powyższa uwaga jest o tyle istotna, iż wyrok WSA w W. z 13 lutego 2012r. stał się prawomocny bowiem żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej od tych orzeczeń.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. np. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Zgodnie z poglądami piśmiennictwa (por. W. Sanetra, Kilka uwag o uzasadnieniach orzeczeń Sądu Najwyższego, Przegląd Sądowy 2002, nr 9, s. 57; M. Łochowski, Wiążąca sądowa wykładnia prawa, ocena prawna, wskazania co do dalszego postępowania, Przegląd Sądowy 1997, nr 10, s. 24-25; E. Wengerek, Glosa do uchwały siedmiu sędziów SN z 25 lutego 1957r. sygn. akt: I CO 44/56, Nowe Prawo 1956, nr 7-8, s. 189), pojęcie oceny prawnej dotyczy szeroko pojętej wykładni prawa, która obejmuje różnego rodzaju egzegezy tekstów prawnych, łącznie z regułami walidacyjnymi (dotyczącymi obowiązywania określonej normy prawnej, a nie sposobu pojmowania jej treści, takimi jak lex superior, lex specialis, lex generalia, reguły intertemporalne), reguły wynikania norm prawnych z innych norm prawnych, a także kwestie dotyczące subsumcji (np. kwalifikacji prawnej faktów) oraz wyboru konsekwencji prawnej faktu uznanego za udowodniony, a nie tylko rezultaty zastosowania tzw. dyrektyw wykładni prawa (dyrektyw językowo-logicznych, systemowych, funkcjonalnych, historycznych itp.), których użycie ograniczone zostaje jedynie do ustalenia znaczenia (sposobu pojmowania) normy prawnej uznanej wcześniej za obowiązującą (mającą zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego). Ponieważ tak szeroko pojmowana wykładnia prawa wiąże sąd (organ), któremu sprawa została przekazana, to jest naturalne, że wymaga ona uzasadnienia, które stanowi integralną część orzeczenia. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Przy tym przedmiotem takiej oceny mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i postępowania. Granicą obowiązywania tego związania jest tożsamość istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz brak zmiany stanu prawnego (por. wyrok SN z 25 lutego 1998r. sygn. akt: III RN 130/97, OSP 1999, z. 3, poz. 101 z glosą B. Adamiak, s. 263 i n.).

Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego podobnie jak ocena prawna zawarta w tym orzeczeniu stanowią postanowienia o wiążącym charakterze. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2007r. sygn. akt: II FSK 209/07). Przy czym zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niezaskarżonym wyroku sądu I instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2007r. sygn. akt: I FSK 857/06, OSP 2008, Nr 11, poz. 119).

Podkreślić należy, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.

Interpolując powyższe na grunt sprawy poddanej kontroli instancyjnej należy zauważyć, że organy administracji nie podporządkowały się ocenie prawnej i nie zrealizowały wskazań co do dalszego sposobu postępowania, co zasadnie wytknął WSA w W.w drugim wyroku z 23 stycznia 2013r. będącym przedmiotem kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. WSA w W. dokładnie zbadał czy organy respektowały wcześniejsze wytyczne sądu, a sam będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niezaskarżonym wyroku z 13 lutego 2012r. prawidłowo skontrolował zaskarżoną decyzję uwzględniając właśnie treść art. 153 p.p.s.a.

Zaakcentowania wymaga również i to, że WSA w W. w pierwszym wyroku jaki wydano w sprawie Skarżącego J. K. stwierdził, że błędy organu w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego i różnica w ocenie dowodów nie uzasadniały przyjęcia, iż doszło do ,,rażącego naruszenia prawa". Jednocześnie zwrócono uwagę na specyfikę ,,zwykłego" postępowania w odróżnieniu od trybów nadzwyczajnych.

Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę, powielił te same błędy, które dostrzeżono kontrolując decyzję z [...] sierpnia 2011r. i nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z 13 lutego 2012r. sygn. akt: V SA/Wa 2171/11 do czego był zobowiązany.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. rozstrzygnął jak w sentencji wyroku.